1. Hafta DONANIM KURULUMU Öğr. Gör. Murat YAZICI www.muratyazici.com Artvin Çoruh Üniversitesi, Artvin Meslek Yüksekokulu Bilgisayar Teknolojisi Programı
Dersin İçeriği Ekran Kartı (Graphic Card, Video Card) Ekran Kartının Yapısı ve Çalışması Ekran Kartı Çeşitleri Ekran Kartı Seçimi Ekran Kartı Parametreleri Ekran Kartı Çıkışları Ekran Kartı Montajı Artvin MYO, Bilgisayar Teknolojisi 2
Ekran Kartı (Graphic Card) Artvin MYO, Bilgisayar Teknolojisi 3
Piksel Kavramı Artvin MYO, Bilgisayar Teknolojisi 4
Piksel ve Renk Bileşenleri Artvin MYO, Bilgisayar Teknolojisi 5
RGB Renk Katmanları Artvin MYO, Bilgisayar Teknolojisi 6
Renk Derinliği Artvin MYO, Bilgisayar Teknolojisi 7
Çözünürlük Standartları Artvin MYO, Bilgisayar Teknolojisi 8
Ekran Çözünürlük Standartları Artvin MYO, Bilgisayar Teknolojisi 9
Ekran Kartı Ekran kartı, CPU'dan gelen bilgiyi işleyip onu monitöre gönderen yapıdır. - Bilgisayar ekranındaki bütün yazı ve grafiğin oluşturulmasında işlemci ile ekran arasında görev yapan dönüştürücülerdir. Bilgisayarlarda görüntü kalitesi hem ekran kartına hem de monitöre bağlıdır. Ekran kartının kalitesini ise fiziksel yapısı, kullandığı veriyolu ve arayüz çeşidi belirmektedir. Artvin MYO, Bilgisayar Teknolojisi 10
Ekran Kartı Özellikle oyunlarda ekran çıktıları grafik tabanlı olduğu için oyun sahnelerinin hazırlanması işlemci açısından ayrıca zaman almaktadır. Günümüz ekran kartları ekran çıktılarına yönelik görevleri işlemci üzerinden alarak kendileri halletmektedirler. Bu sayede ana işlemci (CPU) ekran çıktıları dışındaki diğer görevleri icra ederek sistemin performansını artırır. Artvin MYO, Bilgisayar Teknolojisi 11
Ekran Kartı Bu tip ekran kartlarının kendilerine has bir işlemcisi (GPU = Graphics Processing Unit), RAM, BIOS, hafıza modülleri vardır. Dolayısı ile ekran kartları küçük bir bilgisayar gibi çalışmaktadır. Yaygın ekran kartı üreticilerinden Asus, Giga-Byte, MSI, Biostar, Leadlek, Sparkle ve Sapphire sayılabilir. Artvin MYO, Bilgisayar Teknolojisi 12
Ekran Kartının Yapısı (1) Artvin MYO, Bilgisayar Teknolojisi 13
Ekran Kartının Yapısı (2) Artvin MYO, Bilgisayar Teknolojisi 14
Anakart Bağlantı Arayüzleri Artvin MYO, Bilgisayar Teknolojisi 15
AGP Artvin MYO, Bilgisayar Teknolojisi 16
PCI Express Artvin MYO, Bilgisayar Teknolojisi 17
PCI Express Hızları ve Türevleri Artvin MYO, Bilgisayar Teknolojisi 18
GPU (Graphic Processing Unit) Artvin MYO, Bilgisayar Teknolojisi 19
Hafıza (Video RAM, VRAM) Her işlemci kodları icra edebilmeleri ve verileri işleyebilmeleri için RAM hafızaya ihtiyaç duyarlar. GPU da bir işlemci olduğundan kullandığı verileri ve icra edeceği komutları geçici hafızayı kullanarak icra eder. Özellikle işlemcilerin 3D görüntülerde yoğun karmaşık matematiksel işlemlerle baş edebilmeleri için büyük boyutlarda RAM hafızaya ihtiyaçları vardır. Artvin MYO, Bilgisayar Teknolojisi 20
Hafıza (Video RAM, VRAM) Ekran kartlarında bulunan hafıza tiplerinin başına G harfi gelmektedir. (GDDR, GDDR2, GDDR3, GDDR4 ) Günümüzde bazı ekran kartları, hem kendi üzerindeki hem de anakart üzerindeki hafızayı PCI Express in sağladığı yüksek bant genişliği sayesinde beraber kullanabilmektedir. (Paylaşımlı Ekran Kartı) Artvin MYO, Bilgisayar Teknolojisi 21
GDDR Bellekler Artvin MYO, Bilgisayar Teknolojisi 22
GPU ile Konuşmak Artvin MYO, Bilgisayar Teknolojisi 23
Ekran Kartları ve DirectX Artvin MYO, Bilgisayar Teknolojisi 24
Çoklu Bağlantı Arayüzü Artvin MYO, Bilgisayar Teknolojisi 25
Görüntü Çıkışları Artvin MYO, Bilgisayar Teknolojisi 26
VGA (Video Graphics Array) Artvin MYO, Bilgisayar Teknolojisi 27
ADC DAC Kavramı Artvin MYO, Bilgisayar Teknolojisi 28
Analog Dijital Dönüşüm İşlemleri Artvin MYO, Bilgisayar Teknolojisi 29
DVI (Digital Visual Interface) Artvin MYO, Bilgisayar Teknolojisi 30
DVI LCD ekranlar dijital olduğundan LCD ekranlar SVGA arayüzü ile kullanıldıklarında iki çevrime (sayısalanalog, analog-sayısal) uğrayarak veriler analog monitörlere nazaran iki kat fazla bozulur. Birinci bozulma ekran kartında diğer bozulma ise monitördeki ADC üzerinde meydana gelir. DVI-D : Sadece dijital DVI-A : Sadece analog DVI-I : Hem analog hem dijital Artvin MYO, Bilgisayar Teknolojisi 31
HDMI (High-Definition Multimedia Interface) Artvin MYO, Bilgisayar Teknolojisi 32
Component, S-Video S-Video Artvin MYO, Bilgisayar Teknolojisi 33
Ekran Kartı Sürücüleri Artvin MYO, Bilgisayar Teknolojisi 34
Ekran Kartında Problem Gidermek Artvin MYO, Bilgisayar Teknolojisi 35
Hata Belirtileri Artvin MYO, Bilgisayar Teknolojisi 36
Ekran Kartı Seçerken Bilgisayarın ne amaçla kullanılacağı tespit edilmelidir. Bilgisayar oyun ve grafiksel işlemler için kullanılacaksa yüksek performans sergileyen bir ekran kartı tercih edilmelidir. Ofis ortamı ve basit işlemlerde kullanılacak bilgisayarlar için üst düzey bir ekran kartına ihtiyaç yoktur. Artvin MYO, Bilgisayar Teknolojisi 37
Kaynakça Bilgisayar Donanımı, Ebubekir Yaşar, Ekin Yayınevi (4.Baskı) A+ Bilgisayar, Teknik Eleman Eğitim Notları, 2008 Bilgisayar Donanımı, Öğr. Gör. Aybike ŞİMŞEK, Düzce Üniversitesi Artvin MYO, Bilgisayar Teknolojisi 38