SAĞLIKLI HİNDİ YETİŞTİRİÇİLİĞİ 25.06.2006 Abant İzzet Baysal Üniversitesi Şerafettin ERBAYRAM Bolca Hindi Genel Koordinatörü
ENTEGRELERDE TÜM ÜRETİM TARIM BAKANLIĞI DENETİMİ ALTINDADIR 3285 sayılı Hayvan Sağlığı ve Zabıtası Kanunu 2003/34 Genelgesi :Kanatlı Sektörü Canlı üretim faaliyetlerinin denetimi. Güvenli Kanatlı eti üretimini sağlamak böylece tüketici ve toplum sağlığını korumak,ab müktesebatına uyum
Üretim zincirinin ilk basamağını oluşturan kuluçka ve damızlık işletmeleri de kendilerine ait özel yönetmeliklerle denetim altındadır ve bu işletmeler özel sertifikalarla işaretlenirler. Bütün kümeslerin devlet tarafından verilmiş kümes işletme numaraları vardır. Bütün işlemlerde bu numara kullanılır ve geriye izlenebilirlik sağlanır. Entegreler kümeslerine sertifikalı kümes ve kuluçkalardan civciv alırlar.
Kümeslerdeki Asgari Hijyen Şartları 1-Kümes içinde giyilmek üzere özel kıyafet ve çizme kullanılır. 2-Kümes girişinde ayak dezenfeksiyonunun ve ayrıca el dezenfeksiyonunun yapılacağı bir düzenek bulunur.
3-Kümes girişinde musluk, lavabo ve sıvı temizlik malzemesi ve dezenfektan bulundurulur. 4-Her kümesin sorumlusu-bakıcısı ayrıdır. 5-Çöplerin ve günlük atıkların konulması için su geçirmez paslanmaz temizlenebilir nitelikte kapaklı kaplar bulundurulur.
6-Kümeslerin tabanı beton,çatı altı ve duvarları temizlik ve dezenfeksiyona uygun olmalıdır. 7-Kümesler havalandırmaya uygun ve yeterli ışık düzeneğine sahip olmalıdır. 8-Farklı yaş ve türdeki hayvanlar aynı kümeste bulundurulmaz.
9-Kümeslere dışarıdan yabani kuşların girmesini engelleyecek kuş teli gibi tedbirler alınmıştır. 10-Kümeslerin su depoları ve suluk sistemleri dezenfeksiyona uygun hazırlanır. 11-Yem depoları ve siloları dış ortamla irtibatsız ve temizliğe uygundur.
12-Kümeslerde haşere, kemirici ve diğer zararlılara karşı mücadele programları vardır. 13-Kümeste üretim dönemi sonunda ve yapılacak temizlik sırasında oluşan katı ve sıvı atıklar çevre kirliliğine zarar vermeyecek şekilde uzaklaştırılır.
14-Kümes içinde normal olarak dönem içersinde ölen hayvanlar usulüne uygun olarak hazırlanmış ölü çukurlarına atılır ve üzerleri dezenfekte edilerek kapatılır. 15-İki devre arasında kümesler ve kullanılan ekipman mutlaka dezenfekte edilir ve iki devre arasına 2-3 hafta süre bırakılır. 16-Kümesler bulundukları arazide bir çitle sınırlanmışlardır.
KÜMESDENETİMRAPORU 10-"KanatlılardaKullanılanVeterinerİlaçlarıİçinKümesKayıtDefteri"nekayıtlaruygunşekilde tutuluyormu? GENELBİLGİLER İşletmeSahibininAdıSoyadı : KümesNo : Adresi : KümesinKapasitesi : TelefonveFaksNumarası : : DenetimTarihi : BağlıÇalıştığıKesimhane ve/veyakombinaadı NOT:Denetimesnasındabelgevekayıtlarincelenerek,denetimyapanpersonelbubelgevekayıtlarınüzerineadınısoyadınıvegörüldüibaresiniyazarakimzalayacaktır. 1-TUTULMASIVEBULUNDURULMASIZORUNLUOLANKAYITLAR EV ET H A Y I R AÇIKLAMA 1-Kümesegirenkanatlılarınsevkineait"MenşeŞahadetnamesi"veya"HayvansevklerineMahsus YurtiçiveterinerSağlıkRaporu"bulunuyormu? 2-Kümesegelenkanatlılarçalışmaiznibulunanvesaplıksertifikasıdüzenlenenbirkuluçkahanedenveya başkabirkümestenmi(kümesegelenkantlılarınbaşkabirkümestengelmesidurumunda)geliyor. 3-Kümesgirenkanatlıların,geldiğikuluçkahaneveyakümesteyapılanaşılamabilgilerinigösterenbir belgebulunuyormu? 4-Kanatlılarauygulananaşılamalaraait"AşılamaKayıtDefteri"tutuluyormu? 5-Kanatlıaşılamalarınaaitaşıetkinlik(bağışıklık)testleriyaptırılmışisebunlaraaitsonuçraporları bulunduruluyormu? 6-Heryetiştirmedönemiiçin"KümesKartı"tutuluyormu?(Günlükveyahaftalıkolarakölenhayvan sayısı,hayvanlarınyemvesutüketimicanlıağırlıkartışıveyerinigibiasgarikayıtlar). 7-Kanatlılardaçıkanhastalıklarınteşhislerineaitveterinerraporuveyanumunealmavegöndermeyeait belgelervelaboratuarsonuçraporlarıileyapılanişlemlereaitbilgilerbulunduruluyormu? 8-Kümeslerdekullanılansuyaaitresmikurumdayaptırılan(bakteriyolojikveyapılmışsakimyasal analiz)sonuçlarbulunuyormu? 9-"KanatlılardaKullanılanYemKatkıMaddeleriiçinKümesKayıtDefteri"nekayıtlaruygunşekilde tutuluyormu?
2-ASGARİ HİJYEN ŞARTLARI 1-Kümesgirişindeayakdezenfeksiyonunyapılabileceğibirdüzenekbulunuyormu? 2-Kümesiçindegiyilmeküzereözelkıyafetveayakkabıveyaçizmebulundurulup,giyilmesinedikkatediliyormu? 3-Kümesiçindeyeterlisayıdamuslukvelavabo,lavabolardasıvıtemizlikmalzemesivedezenfektanbulunduruluyor mu? 4-Çöplerinveatıklarınkonulmasıiçinsugeçirmez,paslanmaz,kolaytemizlenirvedezenfekteedilebilirnitelikte taşınabilecekekipmanlarbulunuyormu? 5-Kümestençatıaltı,duvarlarıvetabanlarıtemizlikvedezenfeksiyonauygunmu? 6-Havalandırmaveışıklandırmauygunmu? 7-Farklıyaşvetürdekihayvanlaraynıkümestebulunuyormu? 8-Kümeslereyabanikuşlarıngirmesiniengelleyecektedbirleralınmışmı? 9-Kümeslerinboşalmasınıtakibenoluşankatıvesıvıatıklarçevrekirliliğinesebepolmadanortamdanuzaklaştırılıyor mu? 10-Ölenhayvanlarbekletilmedenimhaediliyormu? 11-Ölenhayvanlarınimhasınauygunyöntemlerkullanılıyormu?(Ölüçukuruvarmı?) 12-İçmesuyudepolarıvesutanklarısistemi,dezenfekteedilebilirniteliktevegüneştenkorunuyormu? 13-Yemkonulanbölümhijyenikkoşullardadepolamayauygunmu? Kümes Denetim Ekibi 14-Yemleruygunşekildedepolanıyormu? Kümes Denetim Ekibi Kümes Sorumlusu/Sorumlu 15-Kümeslerdehaşerevefarevb.zararlılarakarşıperiyodikmücadeleyapılıyormu? 16-İkidevrearasındakisüretemizlikvedezenfeksiyoniçinuygunmu? DenetimSonucuDüşünceler:
ENTEGRELERİN SORUMLULUKLARI Entegreler sözleşmeli olarak çalıştıkları kümeslerin güncel bilgilerini Tarım İl Mdr.bildirirler. -Entegreler kendileri ile çalışan kümeslerdeki genel aşı programını Tarım İl Mdr.bildirirler. -Entegreler konusuyla ilgili uzman Sorumlu Veteriner Hekim kadrolarıyla kümesleri sürekli denetime tabi tutarlar.
-Sorumlu Veteriner Hekimler sorumlu olduğu işletmelerde kanunlara uygun sağlıklı üretim yapılmasından,kanatlı hastalıklarının yayılmasının engellenmesinden ve toplum sağlığına zarar verecek durumların engellenmesinden kümes sahibiyle birlikte entegre adına sorumludur.
-Sorumlu Vet.Hekim entegresi adına kümes işletmecisi ve bakıcıların uyması gereken kuralları sürekli izlemek, uygulatmak ve eğitim vermek zorundadır. -Sorumlu Vet. Hekim kümeslerde tutulması gereken kayıtların düzgün ve güncel olarak tutulmasından işletmeciyle birlikte Tarım İl Mdr. karşı Sorumludur.
-Tarım İl Mdr. Tarafından kümesler denetime açıktır. Yapılan denetimde varsa görülen eksiklikler Kümes Denetim Defteri ne işlenir.kümes sahibi ve Sorumlu veteriner Hekim sorunu 2 ay içersinde gidermek zorundadır.
KÜMESLERDE TUTULAN KAYITLAR 1-Kümes yem kayıt defteri 2-Kümes ilaç kayıt defteri 3-Kümes Kontrol kayıt defteri 4-Kümes aşı kayıt defteri 5-Ziyaretçi kayıt formu 6-Kümes kartı 7-Sevk evrakları-raporlar
Kuş gribi entegre tesislerde görülürse ne yapılır Kümeslerden birinde hastalık çıkarsa kümes karantinaya alınır hayvanlar derhal itlaf edilir. Ülkemizdeki entegre firmalar uluslar arası standartlarda ve hijyenik koşullarda üretim yapmaktadır. Hastalığın kümeslere girmesi zayıf bir ihtimaldir.
Entegre kümeslerinde hijyen konusunda yüksek bir bilinç vardır.kuş gribi gerçeği bu bilinci en üst seviyeye çıkarmıştır. Kümeslerin dışarıyla temasları zorunlu haller dışında yasaktır. Biyogüvenlik önlemleri en üst seviyede uygulanmaktadır.kümes çevreleri ve girişçıkışlar düzenli olarak dezenfekte edilmektedir.
Günlük kontrollerde kümeslerdeki en ufak bir kuşku durumunda giriş çıkışlar hemen durdurulur tahliller yaptırılır,tarım Bakanlığı Yerel Teşkilatına haber verilir. Hastalık çıkması durumunda ne yapılacağı Acil Eylem Planında en ince ayrıntısına kadar belirtilmiştir. Bu plan uygulamaya geçirilir.
3 Km yarıçapındaki kontrol bölgesindeki kanatlı hayvanların tümü itlaf edilir. 10 Km yarıçapındaki diğer kanatlılar kontrol altına alınır hayvan hareketleri Bakanlığın izni ile gerçekleşir. Entegre firmalarda çalışan veteriner hekimler,ziraat mühendisleri,gıda mühendisleri konuyla ilgili herkes ne yapacağını iyi bilir. Bu konuda gerekli eğitimler yapılmıştır.
Entegre üretim zinciri damızlık çiftliği, kuluçkahaneyi, kümeslerde canlı üretimi, yem fabrikasını ve kesimhaneyi içeren bir kompleksi ifade eder.her basamak kendi içerisinde yüksek teknolojiyi,bilgi birikimini ve sürekli yenilenmeyi ve kontrolü gerektirir. Açıkta yetiştiricilikte tavuklar bahçelerde dış dünyayla temas halinde hijyenik şartlardan uzakta yetişebilmektedir.
Kuş gribinin görülme olasılığını artıran en önemli etmen açıkta yapılan kanatlı-arka bahçe yetiştiriciliğidir. Hastalığın göçmen kuşlarla yayıldığı bir gerçektir. Açıkta hayvan yetiştiriciliği önlenmeli, bu kanatlılar üstü kapalı yanları çevrili barınaklarda yetiştirilmelidir. Her türlü başıboşluk ve kontrolsüzlüğün önüne geçilmelidir.
Entegre kümeslerde bütün uygulamalar kayıt altındadır. Kesime hazır hale getirilen hayvanlar Resmi veteriner hekim kontrolünde gerekli evraklar düzenlenerek kesimhanelere sevk edilir.
KESİME GETİRİLEN HAYVANLARAAİT BİLGİ FORMU TARİH : / /200 FORM NO 0751 KESİME GELEN KANATLI HAYVANLARIN TÜRÜ : KESİME GELEN KANATLI HAYVANLARIN SAYISI : KESİME GELEN HAYVANLARIN BESLENMESİNDE KULLANILAN YEMLERİN ALINDIĞI FİRMALARIN İSİMLERİ : BOLUKALİTE YEMSAN. A.Ş. Yem Katkısı Başlama Tarihi Bitiş Tarihi YEM KATKI MADDELERİNİN İSİMLERİ KULLANIMA BAŞLAMA VE BİTİŞ TARİHLERİ : KÜMESTEN SORUMLU VETERİNER HEKİMİN HAYVANLARIN SAĞLIĞI HAKKINDAKİ DEĞERLENDİRMESİ VE VARSA LABORATUVAR SONUÇLARI : KANATLI HAYVANLARA UYGULANAN TIBBİ MÜSTAHZARLARIN UYGULAMA TARİHLERİ : Aşı Adı Uygulama Tarihi Tip. AŞI YAPILMIŞSA AŞILARIN ADLARI UYGULAMA TARİHLERİ VE TİPLERİ : PLANLANAN KESİM TARİHİ : SORUMLU VETERİNER HEKİM KÜMES SAHİBİ VEYA SORUMLUNUN ADI SOYADI : ADI SOYADI : TARİH : TARİH : İMZASI : İMZASI : ÜM-F10/P01 DEĞ:0
HIZLI AVİAN İNFLUENZA TESTİ
MUAYENE VETERİNERLERİ: Kesim öncesi (Antemortem)muayene raporu Kesim sonu( Postmortem) muayene raporu
TEŞEKKÜRLER