SULTAN MEHMET REŞAT IN RUMELİ SEYAHATİ 9 BAKİ SARISAKAL
SELANİK Saat beş buçukta Padişah Hazretleri Yenikapı yoluyla Mevlevihane ye azimet ve orada bir müddet Sema yı temaşa buyurmuşlar ve dervişana ihsanda bulunmuşlardır. Burada merasim ihtiramıyla topçu askeri tarafından ifa olunmuştur. Fevziye İnas Mektebi binasının vazı esası resminde Sadrazam Hakkı Paşa tarafından bir nutuk icra edilmiştir. Yenikapı Mevlevihanesi Dün Padişah Hazretleri tarafından Çınar Bahçesine vuku bulan ziyaret hakkında Markini tarafından verilen malumat müsikaya göre zatı şahane ahalinin gösterdiği muhabbet ve heyecandan pek ziyade memnun olmuşlardır. Müteaddit defalar ahali kemali istirahatle gezinmelerini, kendisinden dolayı rahatsız olmamalarını tenbih ettirmişlerdir. Orada tesis edilmiş olan küçük sergiden iştira buyurdukları eşya arasında birkaç halı da bulunmaktadır ki Donanma için müzayedeye konması için Zat-ı Hazreti Padişahi bu halılar üzerinde bir müddet gezinmişlerdir. Padişah Hazretleri yarın (bugün) hus usi katarla Üsküp e, Selanik ten hareket buyuracaklardır. Padişah hazretlerine hamil olan tren kılavuz trenini takiben saat sekizde hareket edecektir. İki tren arasındaki mesafede hat üzerine kimse ayak basmayacak Bastığı takdirde kurşuna dizilmek tehlikesine uğrayacaktır. Padişah Hazretleri Karasulu Komince de 3, Gevgili de 10, Köprülü de bir çeyrek tevkif buyuracaklardır. Bu istasyonlarda resmikabuller, askeri resmigeçitler icra edilecektir. 1 Selanik 29 Mayıs: Dünkü telgrafımda Feyziye Mektebi nin İnas a mahsus olan kısmının vazı esası merasiminin icra edildiğini yazmıştım. Merasim esnasında şehzadeğanı keram Hazretiyle Sadrazam Hakkı Paşa sair vükela, burada bulunan mebusanın ekserisi hazır bulunmuşlardır. 1 Tanin 11 Haziran 1911
Merasimin nihayetinde nam nameyi Padişah Hazretlerine kıraat edilmiş olan bir manzume bir tarz sanatkaranede atlas üzerine işlenmiş olarak Padişah Hazretlerine takdim olundu. Bir gün evvel icra edilmiş olan bu merasimde talebelerden bazıları Eşber den bazı parçalar okumuşlardı. Akşam üzeri merasimin tafsilatını zatı Hazreti Padişahiye arz olunduğu zaman Padişahımız, Eşber den bazı parçaları okuyan talebenin huzuru hümayunlarına getirilerek aynı parçaları bir kere de kendilerine okumalarını mektep eski müdürü olan Cavit Bey e ferman buyurmuşlardı. Gece Cavit Bey bu çocukları alarak huzuru hümayuna getirdi. Kemali serbesti ile okumaya muvaffak olduklarından pek büyük takdirat hümayuna mazhar oldular. Talebenin şu muvaffakiyetinden ziyadesiyle mahzuz olan padişahımız kendilerini ayrı ayrı taltif ile mektep müdürüne, çocuklara ayrı ayrı hediyeler ihsan buyurdular. Cavit Bey İstanbul a avdet eylemek üzere müsaade için Padişahın huzuruna kabul buyrulduğu esnada padişahımız memlekette gördüğü terekkiyat iktisadiyeden pek ziyade mahzuz bulunduklarını bilhassa tekamülat fikriye ve terakkiyat ilmiye nokta-i nazarından istihsal edilmiş olan neticenin nazarı dikkat hümayunlarını celbetmiş olduğunu beyan eylemişlerdir. Zat-ı Hazreti Padişahi saat 8 de buradan hareket buyurmuşlardır. Hareket merasiminde Selanik ahalisinin göstermiş olduğu heyecan gayri kabil tarif. 37. Alay Birinci Taburu Rıhtımda parmaklığın içinde, yeni açılmış olan caddede talimgâh, küçük zabit ve zabitan efradı ile 38. Nişancı Alayı nın Birinci Taburu yerlerini almışlardı. Selanik ten Üsküp e kadar muhafazaya memur olan kuvve-i askeriye 37. Alay ın İkinci Taburuyla bunun karşısında otuz yedinci, otuz sekizinci ve altmış dördüncü Mitralyöz Bölükler ve Üsküp e kadar topçu askerinden mürekkeptir. Sultan Mehmet Reşat İstasyon a Hareket Ediyor Selanik İstasyonuna kadar olan yollarda jandarmalar, memurin zabıta icrai resmi selam ettiği gibi Olimpos Palas ın deniz cihetinde de bir bölük asker bulunuyordu. Bundan başka istasyonda Padişaha mahsus olan trenin etrafında jandarma ve bahriyeye mensup bilumum ümerayı zabıtan, memurin sıhhiye ile mütekaidin ve güzergâha müteaddit kıtaattan fazla kalan ümerayı zabıtan bulunmakta idi.
Selanik Dersaadet Osmanlı Demiryolu Kumpanyasının Selanik Şehir İstasyonu
Sultan Mehmet Reşat Trene Doğru İlerliyor Sultan Mehmet Reşat Trene Doğru İlerliyor
Sultan Mehmet Reşat Trene Biniyor Sultan Mehmet Reşat Vagonda Padişah Hazretleri ahalinin alkışları ve duaları arasında İstasyon a teşrif buyurmuşlardı.
Sultan Mehmet Reşat Vagonda Tren Üsküp e Hareket Ediyor Orada memurin mülkiye ve askeriye, İttihat ve Terakki Cemiyeti Merkez Umumiye azası tarafından merasim ifa kılındıktan sonra son derece itina ile tezyin edilmiş olan vagonlarına dahil oldular. Beş dakika sonra saat sekizi yirmi geçe tren hareket etmiştir. Her türlü emniyet tertibatı mükemmeldir. Bugün Padişah Hazretlerini, Hacı Adil ve Ömer Naci Beyleri ve Selanik Valisini hamil olan treni mahsus Selanik ten saat birde hareket etmiş ve resmi tören pek parlak olmuştur. Kosova Vali, Kumandan ve Belediye Reisi berai istikbal için Selanik e gelmişlerdir. Alaturka saat 8 de Üsküp e muvasalat olunarak erkânı vilayet, Ecnebi hükümetler konsolosları, İttihat ve Terakki Heyeti ve Kosova Mebusları ve umum ahali tarafından pek büyük bir törenle istikbal olunmuşlardır. Padişah hazretleri Üsküp e muvasalatına müteakip Doğruca ikametine tahsis edilen Mektebi Sultani ye azimet buyurmuşlardır. Üsküp şimdiye kadar emsali görülmemiş bir derecede kalabalıktır. Selanik te hareketinden önce bir kılavuz treni hareket etmiştir. Bu trende Hürriyet Mücahidi Resneli Niyazi Beyefendi ile padişah mahiyeti ve matbuat mensupları bulunuyordu. Padişah Hazretleri bugün istirahat buyurarak yarın (bugün) resmikabul icra olunacaktır. Üsküp 29 Mayıs: Güzergâha tesadüf eden bütün istasyonlar ahali ile dolu idi. Tren aheste aheste gidiyor ve padişahımız ahaliye iltifat buyuruyorlardı. Gevgili, Usturumca, Tikveş İstasyonları ile Katchanik te, Köprülü de durarak heyeti mahsusa ve murahıslar kabul buyrulmuş ve bilhassa Köprülü de 25. dakika durulmuştur. Köprülü de mahzuz bulunan eski ve tarihi bir sancağın mevcudiyetinin arz olunması üzerine Padişahımız Efendimiz ihzar ve celbini ferman buyurarak yâdı hümayunlarına almışlar ve: Cenabı Hak Osmanlı Sancağını daima dalgalandırsın duasını yapmıştır.
Katchanik de Tren İstasyonunda Tebai Sadıka Padişah Mehmet Reşat a Dua Ediyor Köprülü de memurin, ümera ve zabitan, ulema rüsai ve ruhaniye Zat-ı Şahane tarafından kabulü takdim olunmuşlardır. O esnada bir Bulgar çocuğu irticalen müessir ve düzgün bir nutuk irad eylemiştir. Padişah hazretleri çocuğun mecanen veya bilumum masrafı kendisine ait olmak üzere mektebe kaydını ferman buyurmuşlardır. Buna müteakip bir İslam kız çocuğu bir neşide okumuşlar ve Padişah Hazretleri bu şiirden etkilenerek ağlamışlardır. Bu iki çocuğa ayrı ayrı ihsan ve iltifat şahanede bulunmuşlardır. O aralık dört kurban kesilmiş ve gayet müessir dualar kıraat edilmiştir. Üsküp e muvasalatta top atışları yapılmış ve burada iki kurban daha kesilmiştir. Asker, mektepliler güzergâh hümayunda istidai mevkii bulunuyorlardı. Köprülü den alınan sancak şehzadagan hazretlerinin nezdinde bulunuyor. Vukela Mektebi Sultanide ikamet edeceklerdir. Üsküp: Padişah Hazretleri yarın alafranga saat dörtte buraya muvasalat buyuracaklardır. Vali, Kumandan ve Üsküp Belediye Başkanı Padişah Hazretlerini istikbal etmek için Selanik e gitmişlerdir. Kabul tedarikatı hitam bulmuştur. İkamet-i Şahaneye tahsis edilen ve Mektebi İdadi binasında bulunan daireler gayet zarif bir surette tefriş edilmiştir. Şehrin sokakları ve bilhassa Sultan Mehmet Hamis Caddesi tezyin olunmuştur. Padişah Hazretleri, Selanik Mebusları, İttihat ve Terakki Merkezi Umumi Azasını, memurin mülkiye ve askeriye taraflarından selamlanmıştır. Padişah Hazretleri ile şehzadeler son vagonda vükela ve maiyeti şahane erkânı ile diğer vagonlarında seyahat etmişlerdir. Vali, Kumandan ve Ordu Müfettişi zatı mülkaneyi, vilayet hududuna kadar uğurlayacaklar ve hudutta Kosova Valisi ile erkânı memurin mülkiye ve askeriye, padişah hazretlerine arzı tazimat eylemek ve vazife-i istikbal ifa etmek üzere katara vasıl olacaklardır.
Sultanın İkametine Tahsis Edilen Üsküp Mektebi Sultani Binası Şark Şimendifer Kumpanyasının vekili sıfatına haiz umumu Müdürü Mösyö Mollar tarafından sevk ve idare edilen katar yavaş yavaş ilerleyecektir. Bu gibi ahvalde elzem olan tedbir emniyetkariye tevessül edilmiş olup esnai rahada hadise zuhuruna gayrı mümkün nazarıyla bakılıyor. 2 2 Tanin 12 Haziran 1911