ÖNCELİKLİ DÖNÜŞÜM PROGRAMLARI-3 (AİLENİN VE DİNAMİK NÜFUS YAPISININ KORUNMASI) HAKKINDA BİLGİ NOTU 13 OCAK 2015 Halkla İlişkiler Başkanlığı
TA K D İ M Değerli; Ana Kademe, Kadın Kolları, Gençlik Kolları MKYK üyemiz, Bakan Yardımcımız, Milletvekilimiz, Ana Kademe, Kadın Kolları, Gençlik Kolları İl Başkanımız ve Belediye Başkanımız; AK Parti Genel Merkez Halkla İlişkiler Başkanlığımız bünyesinde faaliyet gösteren AKOFİS, iktidarımızın devrim niteliğindeki çalışmalarını bilgi notu formatına dönüştürerek sizlere gönderen bir programdır. Halkla ilişkiler çalışmalarınızda yardımcı olacağı düşüncesiyle bugüne kadar sizlere çeşitli konularda dokümanlar gönderen AKOFİS, AİLENİN VE DİNAMİK NÜFUS YAPISININ KORUNMASI hakkında hazırladığımız bilgi notunu da bilgi ve dikkatinize sunmaktadır. Sizlere daha iyi hizmet vermek amacıyla kendisini süreklilik ilkesi içinde geliştirmeyi ilke edinen AKOFİS le ilgili soru, görüş ve değerlendirmeleriniz bizlere yol gösterecektir. Bu düşüncelerle son çalışmamızı bilgi ve dikkatlerinize sunar, başarılı çalışmalarınızın devamını dilerim. ÖZNUR ÇALIK Genel Başkan Yardımcısı Halkla İlişkiler Başkanı Malatya Milletvekili
GİRİŞ Cumhuriyetimizin 100. yıl ufkunu ortaya koyan 2023 vizyonuyla ve katılımcı bir yaklaşımla hazırlanan Onuncu Kalkınma Planı AK Parti Hükümetlerinin belirttiği yüksek hedeflere ulaşmada çok önemli bir yol haritası sunmaktadır. Onuncu Kalkınma Planı nda ülkemizin ekonomik ve sosyal kalkınma süreci bütüncül, kapsayıcı ve çok boyutlu bir bakış açısıyla ele alınmış; insan odaklı kalkınma anlayışı benimsenmiştir. Onuncu Kalkınma Planı nda daha önceki planlardan farklı olarak Öncelikli Dönüşüm Programları adıyla 25 adet özel uygulama programı yer almaktadır. Aşağıda listesi verilen öncelikli dönüşüm programları, Sn. Başbakanımız tarafından 3 grup halinde kamuoyuyla paylaşılmıştır. Bu Dönüşüm Programları 3 ana başlıkta toplanmıştır: 1. 6 Kasım 2014 te reel sektörü ilgilendiren 9 program belirlenmiştir. 2. 18 Kasım 2014 te ise makroekonomik alanı ilgilendiren 8 program belirlenmiştir. 3. 3. ana başlıkta ise sosyal alanı kapsayan, 8 program yer almaktadır. Bu programların en önemlilerinden bir tanesi de Ailenin ve Dinamik Nüfus Yapısının Korunması Programı dır.
AİLENİN VE DİNAMİK NÜFUS YAPISININ KORUNMASI PROGRAMI Toplumların deneyimi göstermiştir ki, hiçbir kurumsal yapı ailenin yerine getirdiği fonksiyonları ne sosyal ne de ekonomik olarak yerine getirememiştir. Sanayileşme, kentleşme, küreselleşme gibi süreçler, aile yapısının üstünde ciddi bir baskı oluşturmaktadır. Kent yoksulluğu, aile parçalanmaları, göç, sokakta yaşayan çocuklar, boşanmalar, aile eğitimindeki yetersizlikler gibi sorunlarda bu baskıyı arttırmaktadır. Aile bütünlüğü konusuna ek olarak nüfus konusu da çok önem taşımaktadır. Ülkemizin en büyük gücü, büyük, dinamik ve genç nüfusumuzdur. Ancak doğurganlık oranının düşmesi ve beklenen yaşam süresinin artması nedeniyle, ülkemiz nüfusu yavaş yavaş yaşlanmaktadır. 2013 yılında 65 yaş üstü nüfusumuz 6 milyona yaklaşmıştır ve toplam nüfus içindeki payı da yüzde 7,7 olmuştur. Yaşlı nüfus oranımızın 2023 yılında % 10,2'ye, 2050 yılında ise % 20,8 e ulaşacağı tahmin edilmektedir.
PROGRAMIN AMACI Nüfus politikalarının uzun vadede etkili olabileceği gerçeğinden hareketle, doğurganlık hızının korunması ve yaşlanan nüfusa yönelik politikalar üretmek için erken tedbirlere ihtiyaç vardır. Bu tedbirler kapsamında temel amaç, dinamik nüfus yapısının korunması, aile refahının arttırılması, evlilik öncesi eğitim ve aile danışmanlık hizmetlerinin etkinleştirilmesidir. Buna ek olarak, Sosyal Yardım ve hizmetlerin aile temelli sunulması ve bu eylemlerin somut performanslarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
1- AİLEYE YÖNELİK HİZMETLERİN GELİŞTİRİLMESİ-I Evlilik Öncesi Eğitim Programı ve Aile Eğitim Programları yaygınlaştırılacaktır. Bu bağlamda; Aile Danışmanlığı Hizmetleri etkinleştirilecektir. Göçle şehre gelen ailelerin şehir yaşamına uyumları desteklenecektir. Nesiller arası dayanışmanın güçlendirilmesine yönelik faaliyetler yapılacak ve sosyal ve kültürel değerlerin daha güçlü bir şekilde aktarılması sağlanacaktır. Yaşlılar için gündüz bakım hizmetleri geliştirilecektir. Aile içi şiddet, ihmal ve istismarı önlemeye yönelik çalışmaların etkinliği arttırılacaktır. Çocuğa yönelik ihmal ve istismarı önleyecek mekanizmalar geliştirilecektir. Şiddet Önleme ve İzleme Merkezleri (ŞÖNİM) yaygınlaştırılacaktır. Tek ebeveynli ailelere yönelik hizmetler üretilecektir.
1- AİLEYE YÖNELİK HİZMETLERİN GELİŞTİRİLMESİ-II Aile yapısını etkileyen kötü alışkanlıkları ve bağımlılıkları azaltmaya yönelik hizmetler geliştirilecektir. Bu bağlamda; Uyuşturucu bağımlılarına yönelik tedavi ve rehabilitasyon hizmetleri güçlendirilecektir. Çocuk Destek Merkezleri yaygınlaştırılacaktır. Suç mağduru ve suça sürüklenmiş çocuklara yönelik etkin bir rehabilitasyon programı uygulanacaktır. Risk altındaki çocuklara yönelik hizmetler geliştirilecektir. İçişleri Bakanlığının Çocuk ve Gençlik Programı etkinleştirilerek devam ettirilecektir. Çocuk işçiliğini önlemeye yönelik mevzuat hazırlıkları tamamlanacaktır. Gezici ve geçici tarım işlerinde aileleri ile birlikte çalışan çocukların eğitim hayatından kopmamalarına yönelik program yaygınlaştırılacaktır.
2- AİLE REFAHININ VE NESİLLERİ ARASI DAYANIŞMANIN ARTIRILMASI Ailelerin finansal okuryazarlığı konusunda farkındalığını artırmaya yönelik çalışmalar yapılacaktır. Asgari düzeyde dahi tüketim yapamayan hanelere sürdürülebilir sosyal yardım verilecektir. Sosyal yardım veya sosyal hizmete ihtiyacı olan bütün dezavantajlı vatandaşlarımıza ulaşacak olan Aile Sosyal Destek Programının (ASDEP) alt yapısı tamamlanacaktır. ASDEP için bir bilişim altyapısı kurulacak, yeterli sayıda nitelikli personel istihdam edilecek ve ASDEP aşamalı olarak hayata geçirilecektir. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı bünyesinde faaliyet gösteren Yaşlı Hizmet Merkezlerinin sayısı artırılacak ve faaliyet alanları genişletilecektir. Mevcut çocuk ve anne dostu sağlık uygulamaları geliştirilecektir. 0-3 yaş bebek ve çocukların zihinsel ve ruhsal gelişimini sağlamak için programlar geliştirilecektir. Yerel yönetimlerde çocuk dostu şehirler modeli yaygınlaştırılacaktır.
3- DİNAMİK NÜFUS YAPISININ KORUNMASI-I Çalışanların doğuma bağlı izin ve hakları güçlendirilecektir. Doğum nedeniyle ücretsiz izinde geçen sürelerin derece, kademe ilerlemesinde değerlendirilmesi sağlanacak. Analık izini bitiminden sonra ilk çocuk için 2 ay, ikinci çocuk için 4 ay, üç ve üzeri çocuklar için 6 ay olmak üzere yarı zamanlı çalışma imkanı getirilecek, engelli çocuk doğuranlar için bu süre 12 aya çıkarılacak, ücretleri de tam olarak ödenecektir. Yarı zamanın ücreti işveren, izinli sayılan yarı zamanın ücreti ise devlet tarafından karşılanacaktır. 0-12 aylık bebekleri evlat edinenler de aynı kapsama alınacaktır. Memurlar için prematüre doğumlarda ilave izin hakkı sağlanarak, bebek erken dünyaya geldiği süre kadar ek olarak izne intibak ettirilecektir. Bütün annelere Doğum Hediyesi programı başlatılacaktır. Doğum yapan anneye ilk çocukta yarım altın değerinde 300 Türk Lirası, ikinci çocukta 400 Türk Lirası, üçüncü çocukta ise 600 Türk Lirası tek sefere mahsus yardım yapılarak, anneye ve bebeğe İLK ALTIN devlet tarafından takılmış olacaktır.
3- DİNAMİK NÜFUS YAPISININ KORUNMASI-II Devlet memurlarının sahip olduğu babalık izni ve benzeri hakları, özel sektör çalışanlarını da kapsayacak şekilde genişletilecektir. Babaya, eşinin doğum yapması halinde 5 gün izin hakkı verilecektir. Doğum izinlerinden sonra ebeveynlere annelere çocuklarının ilkokula başlama yaşı olan 5,5 yaşına kadar 30 saate kadar kısmi çalışma hakkı getirilecektir. İşçiler için şayet anne doğum sonrasında hayatını kaybederse geri kalan izinleri babanın kullanması sağlanacaktır. İŞKUR un meslek kurslarına katılım sağlamaları şartıyla kadınların çocuklarını bırakabilecekleri oyun odaları yaygınlaştırılacaktır. Aile ve iş hayatının uyumunun güçlendirilmesi için farkındalığın artırılması sağlanacaktır. Kaliteli, hesaplı ve kolay erişilebilir kreş ve okul öncesi imkânları yaygınlaştırılacaktır.
3- DİNAMİK NÜFUS YAPISININ KORUNMASI-III Kamu kurumlarındaki kreşler ve çocuk bakım evleri etkin bir şekilde kullanılacak hale getirilecektir. Özel sektörün sunacağı kreş hizmetleri arttırılacaktır. Kreş ve bakımevleri vergi teşviklerinden istifade edecek, böylece çalışan kadınlarımızın çok daha iyi şartlarda çocuklarını bırakabilecekleri ortamlar oluşturulacaktır. Mevcut örgün ve yaygın öğretim programları aile değeri ekseninde gözden geçirilecek, bu kapsamda yeni materyaller hazırlanacaktır. Aile dostu faaliyetler desteklenecektir. Gençlerde evliliği teşvik etmek amacıyla destek modelleri geliştirilecektir. Doğum sonrası veya herhangi bir aşamasında 18 yaşını bitiren çocuklar tarafından kullanılacak adına Çeyiz Hesabı denilen bir tasarruf hesabı açılacak, ebeveyn bu hesaba ne kadar yatırmışsa evleneceği zaman ebeveynin yatırdığı bu miktara ortalaması %15 civarında devlet katkısı sağlanacaktır.
Görüş ve Önerileriniz için: akofis@akparti.org.tr (0312)204 50 00/2111 Halkla İlişkiler Başkanlığı