DIŞ TİCARET İSTATİSTİKLERİ BİLGİ NOTU ŞUBAT 2016 Türkiye İstatistik Kurumu 31/03/2016 tarihinde 2016 yılı ayı Dış Ticaret İstatistikleri haber bültenini yayımladı. 2016 yılı ayında; İhracat geçen yılın aynı ayına göre % 1,4 artarak 12 milyar 406 milyon dolar, ithalat % 8,1 azalarak 15 milyar 571 milyon dolar olmuştur. Dış ticaret açığı % 32,8 azalarak 4 milyar 709 milyon dolardan 3 milyar 165 milyon dolara gerilemiştir. 2015 yılı ayında % 72,2 olan ihracatın ithalatı karşılama oranı 2016 yılı ayında % 79,7 ye yükselmiştir. Avrupa Birliği ile yapılan dış ticarette; ihracat % 1,4 artarken, ithalat % 8,1 azalmıştır. En fazla ihracat yapılan ülke Almanya, en fazla ithalat yapılan ülke ise Çin olmuştur. ayında Almanya ya 1 milyar 166 milyon dolarlık ihracat yapılırken, Çin den 2 milyar 59 milyon dolarlık ithalat yapılmıştır. Fasıllar düzeyinde ihracatta 1 milyar 739 milyon dolar ile kıymetli veya yarı kıymetli taşlar, kıymetli metaller, inciler, taklit mücevherci eşyası, metal paralar, ithalatta da 2 milyar 22 milyon dolar ile mineral yakıtlar ve yağlar ilk sırada yer almıştır. Yüksek teknolojili ürünlerin imalat sanayi ihracatı içindeki payı % 3,1, ithalatı içindeki payı % 16,8 olarak gerçekleşmiştir. İktisadi Raporlama ve İstatistik Müdürlüğü Sayfa 1
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seride bir önceki aya göre ihracat % 16,0, ithalat % 4,8 artmıştır. 2016 yılı ayında ihracat 2015 yılının aynı ayına göre % 1,4 artarak 12.232 milyon dolardan 12.406 milyon dolara yükselirken, ithalat % 8,1 azalarak 16.941 milyon dolardan 15.571 milyon dolara gerilemiştir. Böylece dış ticaret açığı % 32,8 azalarak 4.709 milyon dolardan 3.165 milyon dolara, dış ticaret hacmi % 4,1 azalarak 29.173 milyon dolardan 27.977 milyon dolara gerilemiştir (Tablo 1, Grafik 1). 2015 yılının ayında % 72,2 olan ihracatın ithalatı karşılama oranı, 2016 yılının aynı ayında 7,5 puan artarak % 79,7 ye yükselmiştir. Tablo 1. Dış Ticaret Göstergeleri Aylar Ocak- İhracat (FOB) İthalat (CIF) Dış Ticaret Dengesi Dış Ticaret Hacmi İhracatın İthalatı Karşılama Yıllar Değer Değer Değer Değer Oranı 2015 24.534 33.587-9.052 58.121 73,0 2016 21.966-10,5 29.029-13,6-7.063-22,0 50.995-12,3 75,7 2015 12.232 16.941-4.709 29.173 72,2 2016 12.406 1,4 15.571-8,1-3.165-32,8 27.977-4,1 79,7 Grafik 1. Dış Ticaret Göstergeleri 35.000 30.000 25.000 29.173 27.977 20.000 15.000 10.000 5.000 0 16.941 12.232 12.406 15.571-5.000-10.000-4.709-3.165 2015 - Ocak- 2016 - Ocak- İhracat (FOB) İthalat (CIF) Dış Ticaret Dengesi Dış Ticaret Hacmi İktisadi Raporlama ve İstatistik Müdürlüğü Sayfa 2
Takvim etkisinden arındırılmış dış ticaret verilerine göre, 2016 yılı ayında bir önceki yılın aynı ayına göre ihracat % 1,1, ithalat % 11,5 azalmıştır. Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış dış ticaret verilerine göre ise, 2016 yılı ayında bir önceki aya göre ihracat % 16,0, ithalat % 4,8 artmıştır. Ekonomik faaliyetlere göre 2016 yılı ayında geçen yılın aynı ayına göre tarım ve ormancılık ihracatı % 4,5, madencilik ve taşocakçılığı ihracatı % 14,1 azalırken, balıkçılık ihracatı % 13,2, imalat sanayii ihracatı % 2,0 artış göstermiştir (Tablo 2). 2016 yılı ayında 11.723 milyon dolarlık imalat sanayi ürünleri ihracatı, 454 milyon dolarlık tarım ve ormancılık ürünleri ihracatı, 164 milyon dolarlık madencilik ve taşocakçılığı ürünleri ihracatı ve 37 milyon dolarlık balıkçılık ürünleri ihracatı gerçekleşmiştir. Tablo 2. Ekonomik Faaliyetlere Göre Dış Ticaret 2015 2016 Sektörler Değer Pay Değer Pay Toplam 12.232 100,0 12.406 100,0 1,4 Tarım ve Ormancılık 475 3,9 454 3,7-4,5 Balıkçılık 32 0,3 37 0,3 13,2 Madencilik ve Taşocakçılığı 191 1,6 164 1,3-14,1 İmalat 11.494 94,0 11.723 94,5 2,0 Diğer 40 0,3 29 0,2-28,1 Toplam 16.941 100,0 15.571 100,0-8,1 Tarım ve Ormancılık 693 4,1 626 4,0-9,7 Balıkçılık 6 0,0 7 0,0 16,4 Madencilik ve Taşocakçılığı 2.776 16,4 1.563 10,0-43,7 İmalat 12.884 76,1 13.057 83,9 1,3 Diğer 581 3,4 317 2,0-45,4 2016 yılı ayında bir önceki yılın aynı ayına göre sermaye (yatırım) malları ithalatında % 13,6, tüketim malları ithalatında % 2,2 artış olurken, ara (ham madde) malları ithalatı % 14,3 İktisadi Raporlama ve İstatistik Müdürlüğü Sayfa 3
azalmıştır. Sermaye (yatırım) malları ithalatı 2.800 milyon dolar, ara (ham madde) malları ithalatı 10.483 milyon dolar, tüketim malları ithalatı 2.251 milyon dolar düzeyinde gerçekleşmiştir (Tablo 3). Tablo 3. Geniş Ekonomik Grupların Sınıflamasına Göre Dış Ticaret Toplam 16.941 100,0 15.571 100,0-8,1 Sermaye (Yatırım) Malları 2.466 14,6 2.800 18,0 13,6 Ara (Ham Madde) Malları 12.227 72,2 10.483 67,3-14,3 Tüketim Malları 2.203 13,0 2.251 14,5 2,2 Diğerleri 45 0,3 36 0,2-19,4 Fasıllara göre ihracatta 2016 yılı ayında ilk sırayı 1.739 milyon dolar ile kıymetli veya yarı kıymetli taşlar, kıymetli metaller, inciler, taklit mücevherci eşyası, metal paralar alırken, bunu, 1.651 milyon dolar ile motorlu kara taşıtları, traktörler, bisikletler, motosikletler ve diğer kara taşıtları, bunların aksam, parça, aksesuarı, 985 milyon dolar ile kazanlar, makinalar, mekanik cihazlar ve aletler, nükleer reaktörler, bunların aksam ve parçaları ihracatı izlemiştir. Aynı dönemde ithalatta mineral yakıtlar, mineral yağlar ve bunların damıtılmasından elde edilen ürünler, bitümenli maddeler 2.022 milyon dolar ile ilk sırada yer alırken, 2.016 milyon dolarlık ithalat ile kazanlar, makineler, mekanik cihazlar ve aletler, bunların aksam ve parçaları ikinci, 1.461 milyon dolarlık ithalat ile elektrikli makine ve cihazlar, ses kaydetme-verme, televizyon görüntü-ses kaydetme-verme cihazları, aksam-parça-aksesuarı üçüncü sırada yer almıştır. Sektörler Değer Pay Değer Pay Toplam 12.232 100,0 12.406 100,0 1,4 Sermaye (Yatırım) Malları 1.205 9,8 1.396 11,3 15,9 Ara (Ham Madde) Malları 6.511 53,2 6.232 50,2-4,3 Tüketim Malları 4.472 36,6 4.690 37,8 4,9 Diğerleri 44 0,4 87 0,7 96,5 2015 2016 İktisadi Raporlama ve İstatistik Müdürlüğü Sayfa 4
İller itibariyle 2016 yılı ayında ihracatta İstanbul ilk sırada yer alırken, onu sırasıyla Bursa, İzmir, Ankara ve Gaziantep izlemiştir. Toplam ihracat içinde İstanbul un payı % 56,5, Bursa nın payı % 6,3, İzmir in payı % 5,5, Ankara nın payı % 4,7 ve Gaziantep in payı % 4,3 olarak gerçekleşmiştir (Tablo 4). Tablo 4. En Çok İhracat ve İthalat Yapılan 10 İl İller Değer Pay Değer Pay -2016 Genel 12.406.081 100,0 Genel 15.571.165 100,0 İstanbul 7.006.629 56,5 İstanbul 9.024.555 58,0 Bursa 781.418 6,3 Ankara 817.494 5,3 İzmir 686.579 5,5 İzmir 695.712 4,5 Ankara 588.573 4,7 Kocaeli 692.957 4,5 Gaziantep 538.502 4,3 Bursa 663.759 4,3 Kocaeli 514.011 4,1 Gaziantep 420.290 2,7 Denizli 193.007 1,6 Hatay 223.508 1,4 Sakarya 150.480 1,2 Manisa 204.670 1,3 Manisa 148.029 1,2 Adana 171.661 1,1 Hatay 131.547 1,1 Sakarya 142.225 0,9 Not: Firma vergi kimlik numaralarının bağlı olduğu ile göredir. (Bin ABD $) İthalatta ise ilk sırada yer alan İstanbul u Ankara, İzmir, Kocaeli ve Bursa izlemiştir. Toplam ithalat içinde İstanbul un payı % 58,0, Ankara nın payı % 5,3, İzmir in payı % 4,5, Kocaeli nin payı % 4,5 ve Bursa nın payı % 4,3 olmuştur. 2016 yılının ayında, 2015 yılının aynı ayına göre Avrupa Birliği (AB) ülkelerine yapılan ihracat % 10,8, Türkiye Serbest Bölgelerine yapılan ihracat % 0,5 artarken, diğer ülkelere yapılan ihracat % 5,6 azalış göstermiştir (Tablo 5). Aynı dönemde AB den yapılan ithalat % 1,4, diğer ülkelerden yapılan ithalat % 12,2 azalırken, Türkiye Serbest Bölgelerinden yapılan ithalat % 23,0 artmıştır. İktisadi Raporlama ve İstatistik Müdürlüğü Sayfa 5
Tablo 5. Ülke Gruplarına Göre Dış Ticaret Ülke Grupları 2015 2016 Değer Pay Değer Pay Toplam 12.232 100,0 12.406 100,0 1,4 A-Avrupa Birliği Ülkeleri (AB-28) 5.180 42,3 5.740 46,3 10,8 B-Türkiye Serbest Bölgeleri 149 1,2 150 1,2 0,5 C-Diğer Ülkeler 6.903 56,4 6.516 52,5-5,6 Toplam 16.941 100,0 15.571 100,0-8,1 A-Avrupa Birliği Ülkeleri (AB-28) 6.158 36,4 6.074 39,0-1,4 B-Türkiye Serbest Bölgeleri 88 0,5 109 0,7 23,0 C-Diğer Ülkeler 10.694 63,1 9.389 60,3-12,2 2016 yılı ayında en fazla ihracat yapılan ülkeler sıralamasında Almanya ilk sırada yer alırken, bu ülkeye olan ihracatımız bir önceki yılın aynı ayına göre % 13,5 artarak 1.166 milyon dolar olmuştur. Almanya yı 1.057 milyon dolarlık ihracat ile İngiltere ve 1.047 milyon dolarlık ihracat ile İsviçre takip etmiştir. 2016 yılı ayında en çok ithalat yapılan ülke sıralamasında ilk sırada Çin yer almıştır. Bu ülkeden yapılan ithalat geçen yılın aynı ayına göre % 0,4 azalmakla birlikte 2.059 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir. Bu ülkeyi 1.772 milyon dolarlık ithalat ile Almanya ve 1.189 milyon dolarlık ithalat ile Rusya Federasyonu izlemiştir. Bu konuyla ilgili bültene www.tuik.gov.tr adresinden ulaşabilirsiniz. İktisadi Raporlama ve İstatistik Müdürlüğü Sayfa 6