ROTARYMETRE GAZ SAYACI
TASARIMI VE FONKSİYONU Döner gaz sayaçları denetleme, aktarma veya teknik ölçme uygulamalarında gaz miktarını ölçmek için tasarlanan pozitif deplasmanlı ölçme cihazlarıdır. CGR Döner Gaz sayaçları, yüksek doğruluğa ihtiyaç duyulan ölçme sistemlerinde kullanılır. Bunlar: doğal gazın taşınması birinci ve ikinci derecede ölçümler doğal gazın ve sanayideki diğer agresif olmayan teknik gazların kontrollü ölçülmesi teknik amaçlarla akış yönetimi Uygulamaların çoğunluğu bölgesel veya yerel gaz istasyonlarıdır. CGR Döner Gaz sayaçları distürbanslara karşı dayanıklı olan ve geniş bir ölçme aralığınsa sahip olan çok hassas cihazlardır. Müşterilerin bütün teknik taleplerini karşılamaktadır. Döner ölçerin ölçme bölmesinin içine akan gaz 8 şekilindeki iki tane rotoru döndürür. Dişli takımıyla buna bağlı gaz geçirmez ve hermetik manyetik kaplin rotorların dönüşünü bu şekilde basınç geçirmez mahfazadan ayrılan indeks ünitesine aktarır. Mekanik sayaç üzerinde gerçek gaz hacmi gösterilir. Ölçme kartuşu, ayrı bir ünite olarak elastomer contaların yardımıyla basınca dayanıklı mahfazaya takılır. Bu sayede, örneğin yanlış hizalanan borulardan kaynaklanan muhtemel streslerin CGR Döner Gaz Sayacı üzerinde hiçbir etkisi yoktur. Ayrıca, bu ölçme kartuşunun parçaları termal genleşme katsayılarının değerleri özenle seçilen malzemelerden yapılmıştır. Bu da rotorda tutukluklara neden olabilen sıcaklık streslerini en aza indirir. Yukarıda belirtilen faktörler, parçaların en yüksek hassasiyetle makinede işlenmesiyle birlikte hareket eden rotorlarla ölçme bölmesin duvarları arasında kalan küçük, ama gereksiz boşlukları azaltmaya izin verir. Böylece gaz kaçaklarını minimuma düşürür ve bizim CGR Döner Gaz Sayaçlarımızın çok yüksek doğrulukta ve geniş ölçme aralığına yol açar. Mekanik sayaç, LF (HF) soketler, yağ doldurma ve boşaltma tıpaları (yaş seviye kontrol camı) gibi bütün parçalar ölçme cihazının önünde bulunur. Bu sayede, CGR ölçerin arkasına girmek gerekmez. Dolayısıyla bir duvara veya montaj derinliğini azaltan diğer inşaat elemanlarına çok yakın bulunabilir. Basınca dayanıklı mahfaza İndeks başlığı Manyetik kaplin Ölçme donanımı
GENEL TEKNİK VERİLER TASARIM VE TEKNİK VERİLER tablo 1 DN mm 40/50 50/80 80/100 G Qmax Qmin Minimum akış [m 3 /sa] LF V HF Maksimum (atmosfer basıncında) [darbe/m 3 ] Devirsel (yaklaşık olarak) akış 1:50 1:65 1:100 1:160 1:200 1:250 hacim [darbe /m 3 ] Seri [m 3 /sa] [dm 3 ] G10p 16 0,3 0,25 0,16 - - - 10 15459 0,23 171" G16p 25 0,5 0,4 0,25 0,16 - - 10 15459 0,23 171" G16w 25 0,5 0,4 0,25 0,16 - - 10 11470 0,31 171" G25s 40 0,8 0,65 0,4 0,25 0,2 0,16 10 15459 0,23 171" G25p 40 0,8 0,65 0,4 0,25 0,2 0,16 10 11470 0,31 171" G25w 40 0,8 0,65 0,4 0,25 - - 10 7111 0,50 171" G40s 65 1,3 1,0 0,65 0,4 0,3 0,25 10 11470 0,31 171" G40p 65 1,3 1,0 0,65 0,4 0,3 0,25 10 7111 0,50 171" G40w 65 1,3 1,0 0,65 0,4 - - 10 4390 0,81 171" G65s 100 2,0 1,6 1,0 0,65 0,5 0,4 10 7111 0,50 171" G65p 100 2,0 1,6 1,0 0,65 0,5 0,4 10 4390 0,81 171" G65w 100 2,0 1,6 1,0 0,65 - - 10 2867 1,24 171" G100s 160 3,2 2,5 1,6 1,0 0,8 0,65 4390 0,81 171" G100p 160 3,2 2,5 1,6 1,0 0,8 0,65 1 2867 1,24 171" G100p 160 3,2 2,5 1,6 1,0 0,8 0,65 1 1654 1,29 241" G100w 160 3,2 2,5 1,6 1,0 - - 1 1067 2,00 241" G160s 250 5,0 4,0 2,5 1,6 1,3 1,0 1 1654 1,29 241" G160p 250 5,0 4,0 2,5 1,6 1,3 1,0 1 1067 2,00 241" G160w 250 5,0 4,0 2,5 1,6 - - 1 639 3,34 241" G250s 400 8,0 6,5 4,0 2,5 2,0 1,6 1 1067 2,00 241" G250p 400 8,0 6,5 4,0 2,5 2,0 1,6 1 639 3,34 241" 100 G400s 650 13 10 6,5 4,0 3,2 2,5 1 639 3,34 241" p temel model, w düşük hızlı model (genel ebatları daha büyük, basınç kaybı ve gürültü seviyesi azaltılmış), s yüksek hızlı model (genel ebatları daha küçük, basınç kaybı ve gürültü seviyesi arttırılmış). basınç değerleri: sayaçların boyları: PN16, ANSI150 G10 G400 nominal çap: DN 40 DN 100 gaz sayacının gövdesi: akış hızı: akış yönleri: aralık: 1:250, Alüminyum 0,16 650 m³/sa herhangi bir yapı değişiklikleri olmadan değişken yönler mümkündür. gaz sayacının boyuna bağlı olarak maksimum sıcaklık aralığı: gaz sıcaklığı -20 C +60 C ortam sıcaklığı -25 C +70 C izin verilen ortamlar: Bakınız Tablo 2
ölçme doğruluğu: AB yönetmelikleri ve diğerleri en az garanti edilen: Q t Q maks < ± %1 Q min Q t < ± %1 Hata % Q t = geçiş akışı 1:50 aralığı için Q t =0,1 Q maks 1:50 deb büyük aralıklar için Q t =0,5 Q maks Gaz Kimyasal sembolü (formülü Yoğunluk, ρ [kg/m 3] Havaya göre yoğunluk ρ w Gaz ölçerin uygulaması Argon Ar 1,66 1,38 standart IIB Bütan C4H,0 2,53 2,10 standart IIB Karbon dioksit co2 1,84 1,53 standart IIB Karbon monoksit CO 1,16 0,97 standart IIB Etan C2H6 1,27 1,06 standart IIB Etilen C2H4 1,17 0,98 standart IIB Helyum He 0,17 0,14 standart IIB Metan 0,67 0,55 standart IIB Doğal gaz - ~0,75 ~0,63 standart IIB Azot 1,16 0,97 standart IIB tablo 2: CGR Döner Gaz sayaçlarıyla ölçülebilen en yaygın görülen gazların fiziksel özellikleri - 101,325 kpa basınç ve 20 C sıcaklıktaki yoğunluğu Propan C3H8 1,87 1,56 standart IIB Asetilen C2H2 1,09 0,91 özel IIC Hidrojen H2 0,084 0,07 özel IIC Hava - 1,20 1,00 standart IIB ÖLÇME ÇIKIŞLARI BASINÇ ÇIKIŞLARI Referans basıncı (çalışma basıncı) bağlantı kapağı mahfazanın ortasında bulunur ve pr şeklinde gösterilir. Gaz sayacının gövdesinin aynı tarafında, gerekirse çıkış basıncını ölçme için kullanılan başka bir basınç musluğu vardır. Aynı kapaklar aynı zamanda mahfazanın diğer tarafına da yerleştirilmiştir. Bu gaz sayacı, gaz sıcaklığını ölçmek için isteğe göre gövdenin iç tarafında bulunan iki tane sıcaklık cebiyle donatılabilir. Aynı kapaklar aynı zamanda mahfazanın diğer tarafına da yerleştirilmiştir. DARBE SENSÖRLERİ Mekanik indeks ünitesi, çalışma sıcaklığında ve çalışma basıncında ölçülen gazın gerçek hacmini gösterir. Değerleri okumayı kolaylaştırmak ve darbe sensör fişlerinin daha kolay bağlanmasına olanak sağlamak için eksenel olarak 350 döndürülebilir. İndeks ünitesi standart olarak alçak frekanslı (LFK) bir dilli kontaklı darbe vericisiyle donatılır. İstek halinde, indeks ünitesi aşağıda belirtilen sensörlerle donatılabilir: - LFI indüktif darbe sensörleri (NAMUR) - HF indüktif darbe sensörleri (NAMUR)
HF LFI LFK, AFK U. = 20 V DC U. = 20 V DC U. = 15,5 V DC I. = 60 ma I. = 60 ma I. = 52 ma P. = 80 mw P. = 130 mw P. = 169 mw L = 150 ph L = 350 ph L = 0 C = 150 nf C. = 250 nf C = 0 tablo 3: Güvenli devrelerin izin verilen besleme parametreleri ÖLÇME ÇIKIŞLARI Şekil 1. Ölçme çıkışlarının yeri Referans musluğu basınç Çıkış basınç maksimum 4 bar g basınçta yağ doldurmak için yağ doldurma tıpası veya seçmeli çek valf İndeks kafası Yağ cepleri (seçenek) Soket 2 (seçenek) Yağ kontrol penceresi Soket 1 CGR Döner Gaz Ölçerler maksimum 6 tane darbe sensörüyle donatılabilir. LFK alçak frekanslı dilli kontaklı darbe sensörü (LFK1, LFK2) LFI alçak frekanslı indüktif darbe sensörü (LFI1, LFI2) HF indeks ünitesindeki indüktif darbe sensörü (HF1, HF2) AFK sahtekarlığa karşı dilli kontak (AFK) tablo 4: İndeks kafasına takılan 1 ve 2 Nolu soketlerdeki darbe sensör piminin numaralandırılması polarite kontak LFK 1 LFK 2 AFK LFI 1 LFI 2 HF 1 HF 2 1 S O 4 + S O Soket 1 2 O P P O O 5 + O P P O O 3 O P 6 + O P 1 P O 4 + P O Soket 2 2 O O P O 5 + O O P O 3 O P 6 + O P S standart bağlantılar P tercih edilen bağlantılar O seçmeli bağlantılar Soketler TUNCHEL fişiyle (C091 31H006 100 2) uyumludur.
EBATLARI CGR Döner Gaz Sayaçlarının ana ebat ve ağırlıkları Tablo 4 de gösterilmektedir. 171 serisi 241 serisi Şekil 2. CGR Döner Gaz Sayaçlarının Ebatları tablo 5 DN n A B L Ağırlık Devirsel hacim 40 50 80 100 mm mm mm kg dm 3 G10 + + 4 165 171 277 10 0,23 G16p + + 4 165 171 277 10 0,23 G16w + + 4 184 171 296 12 0,31 G25s + + 4 165 171 277 10 0,23 G25p + + 4 184 171 296 12 0,31 G25w + + 4 225 171 337 14 0,50 G40s + + 4 184 171 296 12 0,31 G40p + + 4 225 171 337 14 0,50 G40w + + 4 295 171 407 19 0,81 G65s + 4 225 171 337 14 0,50 G65p + 4 295 171 407 19 0,81 G65w + 4 391 171 503 24 1,24 G100s + 4 295 171 407 19 0,81 G100p + 4 391 171 503 24 1,24 G100s + 8 295 171 407 19 0,81 G100p + 8 391 171 503 24 1,24 G100p + + 8 249 241 356 25 1,29 G100w + + 8 314 241 421 31 2,00 G160s + + 8 249 241 356 25 1,29 G160p + + 8 314 241 421 31 2,00 G160w + + 8 439 241 546 42 3,34 G250s + + 8 314 241 421 31 2,00 G250p + + 8 439 241 546 42 3,34 G400s + 8 439 241 546 42 3,34 p temel model, w düşük hızlı model (genel ebatları daha büyük, basınç kaybı ve gürültü seviyesi azaltılmış), s yüksek hızlı model (genel ebatları daha küçük, basınç kaybı ve gürültü seviyesi arttırılmış).
BASINÇ KAYBI EBATLAR VE BASINÇ KAYBI Gaz sayacı kaçınılmaz basınç düşüşüne neden olur. Her boydaki gaz sayacı için basınç kaybının değeri Q maks maksimum akışında belirlenir (atmosfer koşullarında ve 0 = 1,2 kg/m 3 yoğunluktaki hava için) ve Tablo 6 da gösterilir bulunabilir. Gerçek koşullarda, basınç düşüşü ( p rz [Pa]) aşağıda belirtilen formülle hesaplanır: p p a p Wpd p rz w p a TANIMLAR w = / 0 Tablo 1 de gösterilen nispi gaz yoğunluğu (hava yoğunluğuna göre), p a atmosfer basıncı (p a 101 [kpa] ), p gaz sayacının yukarı doğru gösterge gaz basıncı [kpa], W pd Şekil 6 ya göre belirlenen basınç kaybı katsayısı p Tablo 2 den belirlenen Q maks değerindeki basınç düşüşü [Pa]. Şekil 3. Q/Q maks nispi akışının bir fonksiyonu olarak basınç kaybı katsayısı tablo 6. Q maks değerinde basınç kaybı 241 serisi Q/Q maks DN mm G Qmaks değerinde Δp basınç kaybı 40 / 50 G10p 110 / 85 40 / 50 G16p 185 / 140 40 / 50 G16w 105 / 80 40 / 50 G25s 375 / 280 40 / 50 G25p 240 / 180 40 / 50 G25w 110 / 80 40 / 50 G40s 480 / 360 40 / 50 G40p 280 / 210 40 / 50 G40w 195/ 150 50 / 80 G65s 420 / 320 50 / 80 G65p 325 / 290 50 / 80 G65w 245 / 200 50 / 80 G100s 570 / 430 50 / 80 G100p 505 / 380 80 / 100 G100p 220 / 160 80 / 100 G100w 180 / 135 80 / 100 G160s 530 / 400 80 / 100 G160p 370 / 280 80 / 100 G160w 270 / 210 80 / 100 G250s 880 / 660 80 / 100 G250p 630 / 510 100 G400s 1100 COMMON S.A. şirketinde uygulanmakta olan bir Ar-Ge programı vardır. Gelişmelerden dolayı teknik özellikleri ve yapısı değiştirilebilir. Bu yayın yalnızca genel bilgiler verir. Bütün özellikler COMMON S.A. şirketinin onayına tabidir.
ORTAĞINIZ COMMON S.A. ul. Aleksandrowska 67/93 91-205 Łódź, Polonya tel: +48 42 253 66 00 faks: +48 42 253 66 99 http://www.common.pl e-mail: common@common.pl