2343 SICAK İŞ TAKIM ÇELİKLERİ 2344 2343 Ailesi
SICAK İŞ ÇELİKLERİ Sıcak iş çelikleri yüksek sıcaklıkta çalışabilecek şekilde tasarlanmıştır. Kimyasal ve fiziksel özellikleri karbon ve yapı çeliklerin de bulunmamaktadır. Bu gibi zor koşullarda çalışması için istenen malzeme özellikler aşağıda sıralanmıştır; Sıcak aşınma dayanımı Erozyon dayanımı Oksidasyon dayanımı Isıl yorulma ve sıcak çatlama dayanımı Isıl şok dayanımı Temper dayanımı lık ve tokluk Mükemmel işlenebilirlik Yüksek ısıl iletkenlik Düşük sürtünme katsayısı Bahsi geçen bu özellikler dengeli bir kimyasal analiz ve belirli bir üretim sürecini ardından elde edilir. Çalışma ndaki, yüzey direnci ve sıcak çatlama mukavemetini arttırmak ve parçaların kısa sürede özelliklerini kaybetmesini engellemek için oksidasyon işlemi yapılmaktadır. Sıcak iş çelikleri mutlaka yumuşamaya karşı hassas ve sıcaklığa karşı dayanıklı olmalıdır. Ayrıca, yüksek çalışma sıcaklıklarında, malzemenin tane boyutunun bu durumdan en az oranda etkilenmesi gerekmektedir. Isıl iletkenlik ve sürtünme, sıcak çatlamalar için çok önemlidir. Bu bakımdan ısıl iletkenlik mümkün olduğunca yüksek olmasına karşın, sürtünme mümkün olduğunca düşük olmalıdır. Ayrıca, ölçülerde oluşabilecek değişiklikleri ısıl işlemle mümkün olabildiğince kontrol altında tutmak gerekmektedir. Talaşlı imalatın ardından ısıl işleme tabi tutulur, yumuşak tavlanmış şekilde teslim edildiği için işlenebi-lirliği son derece iyidir. Teslimat sertliği 25 HB den düşüktür. İdeal sıcak iş takım çeliği tüm bu özelliklere en yüksek düzeyde sahip olmalıdır. Sıcak iş çeliğinden yapılmış bir kalıbın değerlendirme kriteri, kalıbı oluşturan diğer parçalar için kullanılan çeliklerden daha farklıdır. Aslında, mühendislik çelikleriyle tasarlanmış parçalar, ömür boyu çalışacak şekilde düşünülmüştür. Aynı varsayım sıcak iş çelikleri içinde geçerlidir. Daha fazla parça orijinal şeklini ve karakteristiğini koruyarak, daha fazla kullanıcı tarafından beğenilecektir. Kullanıcılar için bu tür parçaların karakteristiği çok önemlidir. Çünkü bu parçaların zamanından önce kırılmasını önlemek için, üretim kararlılığının muhafaza edilmesi gerekmektedir. Takım çeliği imalatçıları, bu sınıftaki malzemelerin nasıl bir teknolojik işlemlere maruz kalacağını göz önünde bulundurarak sürekli araştırma ve geliştirme yapmaktadır. Lucchini RS takım çelikleri ideal malzeme performansında tasarlanmıştır. % Alaşım C Mn Si Cr Mo Ni V Bu kompozisyon aşağıdaki iki özelliğe sahiptir; Sertlikleri çok yüksektir Alaşım elementlerinin kontrollü yayılması altında birbirleri ile topaklanma eğilimindedirler. Bu çelikler, uygulanan üretim sürecine bağlı olarak BeyLos ve EskyLos olarak adlandırılmaktadır.,38,35 1, 5,2 1,3 -,45,4,4 1,1 5,2 1,4-1,,35,8,8 3, 2,1 -,8,37,35,45 5,1 2,9 -,55,55,8,25,9,35 1,65,1 BeyLos çelikleri VD (Vacuum Degassed - Vakum Gaz Giderme) teknolojisi ile üretilirken, EskyLos çelikleri VD (Vacuum Degassed - Vakum Gaz Giderme) ve ESR (Elektro-Slag-Remelting Cüruf Altı Ergitme) teknolojisi ile üretilmiştir. Bu bakımdan BeyLos ailesindeki ürünler mekanik özellikleri etkilenmeden yüksek sıcaklıklara dayanıklıdır. Bununla beraber şekillendirme ve ekstrüzyonda farklı gereksinimleri karşılamak için tasarlanmıştır. BeyLos ailesi AISI normunda H11 ve H13 e karşılık gelen BeyLos 2343 ve BeyLos 2344 ile başlamaktadır. İki kalite, farklı Vanadyum miktarlarından dolayı sıcak şekillendirme ve ekstrüzyon alanlarında çok farklı uygulamalar için uygundur. BeyLos Ailesi Modern bir süreçle, Lucchini RS en yüksek gereksinimler ve en karmaşık uygulamalar için Krom, Molibden ve Vanadyum içeren bir sıcak iş çeliği ailesi üretmiştir. Bu çeliklerin en önemli karakteristik özelliği, uzun periyotlarda yüksek sıcaklığa maruz kalsalar bile sert-lik ve tokluklarını koruyabilmeleridir. Bu özellik, üç temel karbürün yapıda dengeli bir şekil-de bulunması ile gerçekleşmektedir. Bunlar; Mo 6 C, VC ve Cr 7 C 3 karbürleridir. 4 55
ULUSLAR ARASI SINIFLANDIRMANIN KARŞILAŞTIRMA TABLOSU ÜRETİM PROSESİ Lucchini RS takım çelikleri, malzemelerin performanslarını optimize etmek için tasarlanmıştır. Lucchini RS kendi ürünü olduğunu belli etmek için sadece markayla beraber malzemenin uluslararası numarasını kullanmıştır. Kendilerine özgü uygulama tipi ve gerekli kimyasal ve fiziksel özellikleri olan bu çelikler, son derece özel ve modern imalat yöntemleri ile üretilmektedir. Elektrod % Alaşım Wr. Nr. AFNOR DIN AISI UNI 1.2343 Z38CDV5 X38CrMoV5-1 H11 X37CrMoV5-1KU BeyLos ailesindeki tüm kaliteler, Super Clean olarak bilinen özel bir teknikle üretilmektedir. Bu özel üretim sürecinde son derece az miktarda yapıda inklüzyon kalmaktadır. Bu parametrenin çeliğin mikro temizliğinde önemli parametrelerden biri olduğu iyi bilinmekle beraber, sıcak iş çeliklerinin kullanıldığı zorlu uygulamalar için önemli ve gerekli bir parametredir. Cüruf ESR Ingot Soğutma Sistemi 1.2344 Z4CDV5 X4CrMoV5-1 H13 X4CrMoV5 1 1 KU 1.2365 32CrMoV12-28 X32CrMoV3 3 H1-1.2367 - X38CrMoV5 3 - - 1.2714 55NCDV7 56NiCrMoV7 L6 56NiCrMoV7KU Dahası, Vakum Gaz Giderme (VD) sayesinde ki bütün BeyLos ailesi bu işlemden geçmektedir, hidrojen, azot ve oksijen gibi gazların düşük seviyelerde tutulması bu yöntem ile mümkün olmaktadır. Bu gazlar inklüzyonlara ve gaz boşluklarına sebep olmakla beraber malzemelerin performansını olumuz yönde etkilemektedir. ESR yönteminin çelik üretiminde kullanılması aşağıdaki avantajları sağlamaktadır; Malzemenin tokluğunda artış, Yüksek seviyedeki mikro temizlik, Malzemenin her yönde izotropik olması, Çok düşük seviyedeki segregasyon miktarı. BeyLos 2343 temel olarak malzemenin tokluk özelliğinin ön planda olduğu uygulamalar için geliştirilmiştir. Sıcak şekil ve ekstrüzyon için ideal malzemedir. BeyLos 2344, BeyLos 2343 malzemesinden daha yüksek oranda Vanadyum içerir ve karakteristik bakımdan sıcaklık ve sıcak çatlak direnci daha iyidir. BeyLos 2343 ve BeyLos 2344 malzemelerinin yanı sıra, BeyLos 2365 malzemesi tasarlandı. % 3 krom, molibden ve vanadyum içeriği sayesinde yüksek mekanik özelliklere sahip olması tokluk bakımından dezavanjlıdır. Malzemenin diğer önemli karekteristiği yüksek ısıl iletkenliğidir. BeyLos 2343 baz alınarak BeyLos 2367 malzemesi dizayn edildi. Molibden içeriği nedeniyle sıcak ortamda daha iyi mekanik özelliklere sahip olmakla beraber BeyLos 2343 ün mükemmel tokluğunu devam ettirir. BeyLos 2367 yüksek mekanik karakteristiğin ihtiyaç duyulduğu sıcak uygulamalarda tavsiye edilmektedir. BeyLos 2343, BeyLos 2344, BeyLos 2365, BeyLos 2367 malzemenin EskyLos olarak bilinen ESR yöntemiyle üretilmiş şekli de mevcuttur. BeyLos 2714 birçok farklı uygulamada kullanılmaktadır. Hem oda nda hem de çalışma sıcaklıklarında yüksek tokluk ve mekanik özelliklere sahip olan BeyLos 2714 hem plastik kalıplarında hem de dövme kalıplarında kullanılmaktadır. Tüm alternatifleri ile BeyLos serisi sıcak ve karmaşık uygulamalar için uygundur. BeyLos 2343, BeyLos 2344, BeyLos 2365, BeyLos 2367 malzemerinin EskyLos olarak bilinen ESR yöntemiyle üretilmiş çeşitleri de mevcuttur. ESR yöntemi, ingot ergitme işlemine dayanmaktadır. Geleneksel Vakum Gaz Giderme (VD) süreci boyunca cüruf içeren bakır külçe kalıp kullanılmaktadır. İngot erir, sıvı metal cürufu geçer ve cüruf bir filtre gibi davranır ve sıvı çeliği inklizyonlardan korur. Katılaşma süreci, geleneksel yöntemlere göre kalıp içerisindeki katılaşma yönteminde daha hızlıdır. Sonuç olarak homojen ve izotropik bir malzeme elde edilir. 6 77
Malzeme tokluğu (%) K indeks (DIN562) 55 5 45 4 35 3 25 2 15 1 DIN 562 ye göre K Empürite miktarı 5 Üretim Şekli Üretim prosesine bağlı tokluk 14 12 1 8 6 4 2 VD ESR VD yarıçap VD çekirdek ESR yarıçap ESR çekirdek Üretim Şekli Östenitleme tavlanmış parçanın sertleştirilmesinden hemen sonra meneviş yapılması tavsiye edilmektedir. Östenitleme na üç aşamada kademeli olarak ulaşılması önerilmektedir. Diğer yandan BeyLos 2714 malzeme için bir ön ısıtma basamağı yeterlidir. 4 O C de gerçekleştirilen ilk ön ısıtmada gerilimler ortadan kaldırılır. Daha sonraki 6 O C ve 8 O C de ikinci ve üçüncü ön ısıtma basamaklarında da sıcaklık dengelemesi için gereklidir. Isıtma hızı15 O C/saat olarak tavsiye edilmektedir. Parçaların kalınlığına bağlı olarak ön ısıtma sıcaklıklarında bekleme süreleri hesaplanmaktadır. Bu hesap sağ tarafta görülmektedir. Alternatif olarak termokupl kullanılarak parçanın merkezi (T C ) ve yüzeyi (T S ) arasındaki fark hesaplanır. 8 O C de yapılan üçüncü ön ısıtma sonrasında mümkün olabildiğince hızlı bir şekilde östenitleme na çıkılır ve (T S -T C )<15 O C yüzeyle merkez arasındaki sıcaklık farkı 15 O C olduktan sonra 3 dakika beklenir. Ayrıca aşağıda görülmekte olan formül yardımıyla da hesaplanabilir: Ayrıca 2 O C altında meneviş yapılmasının herhangi bir anlamı olmadığı için tavsiye edilmemektedir. BeyLos 2714 malzeme sadece bir menevişe ihtiyaç duymaktadır. Aşağıdaki formüller kullanılarak 1. ve 2. Meneviş sıcaklıkları hesaplanabilir: t = t =,8 x + 12 t, t : bekleme zamanı (dakika) x: kalınlık (mm) üçüncü meneviş için aşağıdaki formülle hesaplanabilir; t =,8 x + 18 Meneviş sırasında faz dönüşüm noktalarının aşılması kaçınılmazdır. Bu bakımdan malzemenin hacminde değişiklikler olmaktadır. Bu sebeple ısıl işlem esnasında meydana gelen boyut değişikliklerini telafi etmek için ölçülerde tolerans bırakmak gerekmektedir. Ayrıca tüm köşelerde pah olmalıdır. Sıcak iş çeliklerini çeşitli özetlerinin kıyaslanması Isıl Giderme Tavlama Sıcaklık: 65 O C veya 5 O C meneviş ndan düşük sıcaklık Sıcaklık: 85 O C t = (x+39)/2 t: bekleme zamanı (dakika) Isıtma: En fazla 1 O C/h Isıtma: En fazla 5 O C/h ISIL İŞLEM Kullanmaya başlamadan önce, BeyLos ailesine ait tüm çeliklere ısıl işlem uygulanacak, ( tavlı olduğu gibi sertleştirlmiş olarak mevcut olan BeyLos 2714 ürünlerinden olan, sertliği 4-44 HRC olan BeyLos 2714 ürünleri hariç) östenitleme işleminin ardından en az 2 meneviş yapılmalıdır. Üçüncü menevişi, gerilim giderici işlem olarak tavsiye etmekteyiz. Kullanıcıların üreticilerin talimatlarına uymasını önemle tavsiye etmekteyiz. Uygun olmayan bir ısıl işlemde, bölgesel aşırı ısınmada, sertleştirmede, yetersiz sürelerde kalıbın ömrü önemli ölçüde etkilenecektir. x: kalınlık (mm) Temperleme Aksi belirtilmediği sürece ilk meneviş olarak 58 O C tavsiye edilmektedir. Böylece ikincil sertleşmede tamamlanır. Bundan sonra yapılacak ikinci meneviş istenilen mekanik özelliklere bağlı olmakla beraber yapılan ilk meneviş ndan daha yüksek bir sıcaklıkta yapılması gerekmektedir. Üçüncü meneviş ise bir önceki meneviş ndan 3-5 O C daha düşük sıcaklıkta yapılacak olup gerilim amaçlı yapılmaktadır. 4 55 O C sıcaklıkları arasından meneviş yapılması tokluğu düşürdüğü için tavsiye edilmemektedir. Bekleme süresi: 12 dakika (yüzey ve çekirdek sıcaklıkları dengelendikten sonra) Soğutma: 2 O C ye kadar fırın içinde, daha sonra oda nda Sıcaklık: 55 O C veya 5 O C meneviş ndan düşük sıcaklık Bekleme süresi: 6 dakika (her 25 mm için) Soğutma: 2 O C ye kadar fırın içinde, daha sonra oda sıcalığında Bekleme süresi: 12 dakika (yüzey ve çekirdek sıcaklıkları dengelendikten sonra) Soğutma: 6 O C ye kadar fırın içinde 25 O C/saat soğutma hızıyla, daha sonra oda nda Sıcaklık: 7 O C Bekleme süresi: 6 dakika (her 25 mm için) Soğutma: 6 O C ye kadar fırın içinde, 25 O C/saat soğutma hızıyla, daha sonra oda nda 8 99
Ön Isıtma Östenitleme 1. Meneviş 2. ve 3. Meneviş Östenitleme: 98 o C Isıtma: > 15 o C/saat Mekanik özelliklerin meneviş yla olan ilişkileri Meneviş Sıcaklığı 4 o C 5 o C 55 o C 6 o C 625 o C 65 o C 675 o C Bekleme süresi: t= (x+39) / 2 veya 3 dakika (T S ) < 15 o C 53 55 54 47 42 35 28 1.Ön ısıtma: 4 o C Isıtma: En fazla 15 o C/saat Soğutma: Hava, vakum soğutma, tuz banyosu, yağ Östenitleme: 12 o C 2.Meneviş Sıcaklığı: 1.Meneviş ndan daha yüksek olup mekanik özelliklere göre seçilmelidir. 54 56 54 5 46 41 33 Bekleme süresi: 6 dakika her 25 mm kalınlık için veya (T S ) < 9 o C 2.Ön ısıtma: 6 o C Isıtma: En fazla 15 o C/saat Bekleme süresi: 45 dakika her 25 mm kalınlık için veya (T S ) < 9 o C 3.Ön ısıtma: 8 o C Isıtma: En fazla 15 o C/saat Isıtma: > 15 o C/saat Bekleme süresi: t= (x+39) / 2 veya 3 dakika (T S ) < 15 o C Soğutma: Hava, vakum soğutma, tuz banyosu, yağ Östenitleme: 14 o C Isıtma: > 15 o C/saat Bekleme süresi: t= (x+39) / 2 veya 3 dakika (T S ) < 15 o C Soğutma: Hava, vakum soğutma, tuz banyosu, yağ Sıcaklık: 58 o C Bekleme süresi: t ı =,8 x + 12 Soğutma: Oda Bekleme zamanı: t =,8 x + 12 Soğutma: Oda 3.Meneviş Sıcaklığı: 2.Meneviş ndan 3-5 o C daha düşük uygulanmalıdır. Bekleme zamanı: t =,8 x + 18 Meneviş Sıcaklığı 49 5 52 51 5 44 38 53 56 54 51 49 45 38 48 46 43 39 38 33 - Mekanik özellikler (sıcak) Mekanik özellikler (sıcak) Çekme dayanımı [N/mm 2 ] Akma dayanımı [N/mm 2 ] (sıcak ortamda, sertlik 44 HRC ) Meneviş Sıcaklığı (sıcak ortamda, sertlik 44 HRC ) 4 o C 5 o C 55 o C 6 o C 65 o C 4 o C 5 o C 55 o C 6 o C 65 o C 115 9 8 67 48 9 75 61 47 3 Bekleme süresi: 25 dakika her 25 mm kalınlık için veya (T S ) < 9 o C Östenitleme: 15 o C Isıtma: > 15 o C/saat Bekleme süresi: t= (x+39) / 2 veya 3 dakika (T S ) < 15 o C Soğutma: Hava, vakum soğutma, tuz banyosu, yağ Soğutma: 25 o C ye kadar fırının içinde yavaş soğutma ardından oda na soğutma 117 98 82 71 5 12 12 88 74 53 124 16 92 76 56 92 78 64 5 32 1 83 69 52 35 12 85 715 52 37 115 95 85 55-95 75 65 35 - Östenitleme 1. Meneviş 2. ve 3. Meneviş 1.Ön ısıtma: 55 o C Bekleme süresi: 6 dakika her 25 mm kalınlık için Östenitleme: 85 o C Bekleme süresi: 6 dakika her 25 mm kalınlık için Soğutma: Hava, vakum soğutma, tuz banyosu, yağ Gerekli mekanik özellikler esas alınarak ayarlanacak Bu tip malzemelerde 1. Meneviş yeterli olmaktadır. Eğer 2. Meneviş yapılacak ise ilk menevişten 3-5 o C düşük yapılmalıdır. Bu meneviş gerilim olarak değerlendirilebilir. 1 11
Fiziksel özellikler Kaynak EDM Meneviş Sıcaklığı Katsayısı Elastiklik Modülü Isıl iletkenlik (2 o C sıcaklıkta) [kn/mm 2 ] [W/m*K] [1-6 /K] 2 o C 4 o C 6 o C 2 o C 4 o C 6 o C 2 o C 4 o C 6 o C 21 183 168-11,8 12,4 24,4 27,1 28,5 21 179 165-11,9 13 26 29,1 32 Öneriler ışığında yapılan kaynak işlemlerinde, gerekli prosedürler uygulandıktan sonra, BeyLos ailesindeki sıcak iş çelikleri iyi sonuç ktedirler. Yüksek karbon içeriklerinden dolayı kaynak işlemi esnasında BeyLos ailesi çatlamaya karşı çok hassastır. Bu bakımdan kaynak işlemi öncesinde gerekli ön ısıtma ve kaynak sonrası meneviş ve/veya gerilim ısıl işlemi uygulanması gerekmektedir. Malzeme Durumu Tavlı BeyLos sıcak iş çeliği ailesine ait çelikler karmaşık şekilli parçaların elde edilmesinde kullanılan EDM ile işlenebilir. Tavsiye edilen, parçalara bu işlemin ardından gerilim sının yapılmasıdır. Krom Kaplama BeyLos ailesine ait sıcak iş çeliklerinin yüzeylerinin mekanik özelliklerini arttırmak amacıyla krom kaplanabilir. Yaklaşık 4 saat süren kromaj işleminin ardından, hidrojen gevrekliğini önlemek amacıyla 2 o C de 4 saat temperleme yapılması tavsiye edilir. 21 174 16-12,2 13,2 28 32,4 34,2 Kaynak Tekniği TIG MMA Foto Desenleme 21 175 166-12,1 12,9 25,8 27,2 31,4 21 185 178-13,3 14,2 25,5 25 24,6 Ön Isıtma 33 38 o C 25 3 o C (*) BeyLos ailesindeki çelikler modern üretim süreçleri ve düşük kükürt içeriklerinden dolayı foto desenleme işlemine çok iyi yanıt ktedir. Parlatma Nitrasyon Nitrasyon malzemenin aşınmaya karşı direncini arttırmaya yönelik yapılmaktadır. Bu işlem malzemenin ömrünü uzatır ve yüksek performans alınması için çok faydalıdır. Sertleştirilme ve meneviş işlemlerinin ardından nitrasyon işlemi uygulanılması tavsiye edilmektedir. Meneviş nitrasyon ndan en az 5 o C yüksek olmalıdır. Modern nitrasyon işleminde, parçaların boyutları işlem öncesindeki boyutlarını muhafaza etmektedir. Bu bakımdan bitmiş parçalara nitrasyon işlemi uygulanması tavsiye edilmektedir. Tavsiye edilen ısıl işlem Malzeme Durumu 85 o C / 7 o C (*) ısıtılacak, 6 o C ye kadar 2 o C/saat soğutma hızıyla fırında soğutulacak, ardından oda nda soğutulacak Serleştirilmiş ve Temperlenmiş BeyLos ailesine ait sıcak iş çelikleri parlatma işlemi için son derece uygundur. Ayna parlaklığı elde etmek için ESR (Cüruf Altı Ergitme) yöntemiyle üretilmiş EskyLos ürünlerinin kullanılması tavsiye edilir. Sertlik ve çekme dayanımı değerleri arasındaki ilişki Kaynak Tekniği TIG MMA HB 53 52 512 495 48 471 458 445 43 415 45 39 375 HRC 54 53 52 51,1 5,2 49,1 48,2 47 45,9 44,5 43,6 41,8 4,5 N/mm 2 19 185 18 175 17 165 16 155 15 145 14 135 13 Ön Isıtma 33 38 o C 25 3 o C (*) HB 36 35 33 32 35 294 284 265 252 238 225 29 195 HRC 38,8 37,6 35,5 34,2 32,4 31 29 27 N/mm 2 125 12 115 11 15 1 95 9 85 8 75 7 65 Tavsiye edilen ısıl işlem 65 o C / 55 o C (*) ısıtılacak, daha önce yapılan meneviş ndan 5 o C daha düşük sıcaklıkta meneviş yapılacak (*) BeyLos 2329 ve BeyLos 2714 için 12 13
2343 Ailesi 2343
H11 1.2343 X37CrMoV5-1 Z38CDV5 SKD6 H13 1.2344 X4CrMoV5 Z4CDV5 SKD61 Cr-Mo-V alaşımlı, Beylos 2344 e göre yüksek tokluğa ve mekanik özelliklere sahip, içerdiği alaşım elementlerinin bir sonucu olarak iyi nitrürlenebilme özelliği bulunan takım çeliğidir. Hafif alaşımların yüksek ve alçak basınçlı dökümünde, gravite dökümünde ve ekstrüzyonunda, Hafif ve ağır alaşımların dövülmesinde, Boru, profil ve çubuk çekme proseslerinde, Plastik enjeksiyon kalıplarında çekirdek ve/veya manifold olarak, Sıcak kesme bıçaklarının yapımında tercih edilmektedir. Sıcak iş çeliği ailesinin en yaygın kullanılan Cr-Mo-V alaşımlı standart tokluk, termal şok ve meneviş dayanımıyla beraber içerdiği alaşım elementlerinin bir sonucu olarak iyi nitrürlenebilme özelliğine sahip takım çeliğidir. Hafif alaşımların yüksek ve alçak basınçlı dökümünde, gravite dökümünde ve ekstrüzyonunda, Hafif ve ağır alaşımların dövülmesinde, Boru, profil ve çubuk çekme proseslerinde, Plastik enjeksiyon kalıplarında çekirdek ve/veya manifold olarak, Sıcak kesme bıçaklarının yapımında tercih edilmektedir.,34 -,42,85-1,2,2 -,5 max,25 max,5 4,8-5,5 1,2-1,5,4 -,5 - -,37 -,42,85-1,2,2 -,5 max,25 max,5 5, - 5,5 1,2-1,7,85-1,2 - - 5 6 7 196 Mpa 26 Mpa 162 Mpa 98 Mpa 5 6 7 21 Mpa 26 Mpa 172 Mpa 113 Mpa Katsayısı [1 6/K] 2 4 6 21 183 168-11.8 12,4 24.4 27.1 28.5 Katsayısı [1 6/K] 2 4 6 21 179 168-11.9 13 26 29.1 32 Sıcak şekil 11-9 76-78 6-65 Sertlik (HRc) 1-14 Yağda Havada 52-56 5-54 Sıcaklık 4 5 55 6 Sertlik HRc 53 54 52 48 Sıcak şekil 15-85 68-71 65 12-18 Yağda Sertlik (HRc) Sıcaklık 4 5 55 6 Havada 52-56 5-54 Sertlik HRc 54 55 54 5 16 17
H1 1.2365 X32CrMoV12-28 32DCV28 SKD7-1.2367 X38CrMoV5-3 - - Cr-Mo-V alaşımlı Beylos 2343/2344, Eskylos 2343/2344 malzemeye göre daha yüksek tokluk, ısıl iletkenlik, termal şok ve meneviş dayanımıyla beraber içerdiği alaşım elementlerinin bir sonucu olarak iyi nitrürlenebilme özelliğine sahip takım çeliğidir. Hafif metallerin yüksek basınçlı dökümünde, Bakır, pirinç ve alüminyum gibi alaşımların ekstrüzyonunda, Ağır ve hafif metallerin dövülmesinde kullanılmaktadır. Cr-Mo-V alaşımlı, Beylos 2365 ve Eskylos 2365 malzemeye göre daha yüksek tokluk, ısıl iletkenlik, termal şok ve meneviş dayanımıyla beraber içerdiği alaşım elementlerinin bir sonucu olarak iyi nitrürlenebilme özelliğine sahip takım çeliğidir. Hafif ve ağır metallerin basınçlı dökümünde, özellikle hafif metallerin hızlı çevrim süresi istenilen kalıplarında Hafif ve ağır metallerin ekstrüzyonunda, Ağır metallerin dövülmesinde, Sıcak makas malzemesi yapımında, kalıp malzemesi olarak kullanılmaktadır.,3 -,4,6-1,,6-1, max,3 max,5 2,8-3,3 1,9-2,3,6-1, - -,34 -,42,3 -,6,2 -,5 max,3 max,5 4,8-5,5 2,7-3,2,4 -,7 - - 5 6 7 172 Mpa 167 Mpa 157 Mpa 13 Mpa 5 6 7 175 Mpa 168 Mpa 158 Mpa 15 Mpa Katsayısı [1 6/K] 2 4 6 21 174 168-12.2 13,2 28 32,4 34,2 Katsayısı [1 6/K] 2 4 6 21 175 166-12.1 12,9 25,8 27,2 31,4 Sıcak şekil Sertlik (HRc) Sıcaklık 4 5 55 6 Sıcak şekil 15-9 76-78 6-65 11 - Yağda Havada 11-9 Sertlik HRc 5 51 52 5 15 52-56 - 75-78 6-65 13-18 Yağda Sertlik (HRc) Sıcaklık 4 5 55 6 Havada 52-56 5-54 Sertlik HRc 52 54 53 5 18 19
L6 1.2714 55NiCrMoV7 - SKT4 Cr-Mo-V alaşımlı sıcak iş çeliği olup, oda ve kullanım sıcaklıklarında yüksek tokluk ve mekanik özelliğinin yanı sıra mükemmel nitrürlenebilme özelliğine sahip takım çeliğidir. Sertleştirilmiş veya yumuşak tavlanmış olarak teslim edilebilen takım çeliğidir. Demir dövme ve sıcak şekillendirme kalıplarında, Dövme kalıpları için hamil yapımında, Alüminyum ekstrüzyon kalıplarında bolster ve kalıp desteğinin imalatında, Keylos 2312 ve Keylos 2738 malzemelerinin sertliğinin yetersiz kaldığı, parlaklığın ön planda olmadığı plastik enjeksiyon kalıplarında kullanılmaktadır.,5 -,6,1 -,4,65 -,95 max,25 max,5,6-1,2,25 -,55,7 -,12-1,5-1,8 5 6 7 26 Mpa 157 Mpa 132 Mpa - Katsayısı [1 6/K] 2 4 6 21 198 178-13,3 14,2 25,5 25 24,6 2 Ailesi Sıcak şekil 15-85 68-71 65 83-87 87-9 Yağda Sertlik (HRc) Sıcaklık 4 5 55 6 Havada 52-58 5-54 Sertlik HRc 5-48 46-44 43-41 4-38 2
H11 1.2343 X37CrMoV5-1 Z38CDV5 SKD6 H13 1.2344 X4CrMoV5 Z4CDV5 SKD61 ESR (Electro Slag Remelting - Curuf altı ergitme) prosesi ile üreltildiği için düşük Kükürt (S) ve empürite oranına sahiptir. Bu karakteristik üretim prosesiyle beraber Beylos 2343 ten, alaşım elementi oranlarının değiştirilmesiyle Eskylos 2344 ten tokluk ve mekanik özelliklik bakımından üstündür. İdeal ısıl işlem ve kullanım şartlarında Beylos 2343 e göre %2-3 performans artışı sağlar. Beylos 2343 ün kullanıldığı bütün alanlarda, Yüksek parlatılabilirliğin istendiği plastik enjeksiyon kalıplarında, Tokluğun ön planda olduğu IML (In Mold Labeling - Kalıp İçi Etiketleme) kalıplarında tercih edilmektedir. ESR (Electro Slag Remelting - Curuf altı ergitme) prosesi ile üreltildiği için düşük Kükürt (S) ve empürite oranına sahiptir. Bu karakteristik üretim prosesinden dolayı termal şok dayanımı, tokluğu ve mekanik özellikleri Beylos 2344 ten daha üstün olup ideal ısıl işlem ve kullanım şartlarında Beylos 2344 e göre %2-3 performans artışı sağlar. Beylos 2344 ün kullanıldığı bütün alanlarda, Yüksek parlatılabilirliğin istendiği plastik enjeksiyon kalıplarında, Tokluğun ön planda olduğu IML (In Mold Labeling Kalıp İçi Etiketleme) kalıplarında kullanılmaktadır.,34 -,42,85-1,2,2 -,5 max,25 max,2 4,8-5,5 1,2-1,5,4 -,5 - -,37 -,42,85-1,2,2 -,5 max,25 max,2 5, - 5,5 1,2-1,7,85-1,2 - - 5 6 7 196 Mpa 26 Mpa 162 Mpa 98 Mpa 5 6 7 21 Mpa 26 Mpa 172 Mpa 113 Mpa Katsayısı [1 6/K] 2 4 6 21 183 168-11.8 12,4 24.4 27.1 28.5 Katsayısı [1 6/K] 2 4 6 21 179 168-11.9 13 26 29.1 32 Sıcak şekil 11-9 76-78 6-65 1-14 Sertlik (HRc) Yağda Havada 52-56 5-54 Sıcaklık 4 5 55 6 Sertlik HRc 53 54 52 48 Sıcak şekil 15-85 68-71 65 12-18 Sertlik (HRc) Sıcaklık Yağda Havada Sertlik 52-56 5-54 HRc 4 5 55 6 54 55 54 4 22 23
H1 1.2365 X32CrMoV12-28 32DCV28 SKD7-1.2367 X38CrMoV5-3 - - ESR (Electro Slag Remelting - Curuf altı ergitme) prosesi ile üretildiği için düşük Kükürt (S) ve empürite oranına sahiptir. Bu karakteristik üretim prosesiyle beraber Beylos 2365 ten tokluk ve mekanik özelliklik bakımından üstündür. İdeal ısıl işlem ve kullanım şartlarında Beylos 2365 e göre %2-3 performans artışı sağlar. Beylos 2365 in kullanıldığı bütün alanlarda kullanılmaktadır. ESR (Electro Slag Remelting - Curuf Altı Ergitme) prosesi ile üretildiği için düşük Kükürt (S) ve empürite oranına sahiptir. Bu karakteristik üretim prosesiyle beraber Beylos 2367 ten, alaşım elementi oranlarının değiştirilmesiyle Eskylos 2365 ten tokluk ve mekanik özellik bakımından üstündür. İdeal ısıl işlem ve kullanım şartlarında Beylos 2367 e göre %2-3 performans artışı sağlar. Beylos 2367 nin kullanıldığı bütün alanlarda, Özellikle ağır metallerin dövme, ekstrüzyon ve yüksek basınçlı dökümlerinde, İnce federli alüminyum enjeksiyon ve ekstrüzyon da, et kalınlığı yüksek alüminyum parçaların enjeksiyonunda kalıp malzemesi olarak kullanılır.,3 -,4,6-1,,6-1, max,3 max,5 2,8-3,3 1,9-2,3,6-1, - -,34 -,42,3 -,6,2 -,5 max,3 max,5 4,8-5,5 2,7-3,2,4 -,7 - - 5 6 7 172 Mpa 167 Mpa 157 Mpa 13 Mpa 5 6 7 175 Mpa 168 Mpa 158 Mpa 15 Mpa Katsayısı [1 6/K] 2 4 6 21 174 168-12.2 13,2 28 32,4 34,2 Katsayısı [1-6/K] 2 4 6 21 175 166-12.1 12,9 25,8 27,2 31,4 Sıcak şekil ºC ºC ºC Sıcak şekil ºC ºC ºC Sertlik (HRc) Sıcaklık 4 5 55 6 Sertlik (HRc) Sıcaklık 4 5 55 6 15-9 76-78 6-65 11-15 Yağda Havada Sertlik 52-56 - HRc 5 51 52 5 11-9 75-78 6-65 13-18 Yağda Havada Sertlik 52-56 5-54 HRc 52 54 53 5 24 25
Sıcak İş Çelikleri Çeşitli Özelliklerinin Kıyaslanması Sıcak Çekme Dayanımı Sıcak Tokluk Soğuk Tokluk Isıl Dayanım AISI Lucchini Sıcak dayanım Tokluk H11 H13 2 4 6 8 1 2 4 6 8 1 2 4 6 8 1 2 4 6 8 1 2 4 6 8 1 H1 Meneviş Menevişte sertlik değerleri 4 5 55 6 625 65 675 53 HRc 55 HRc 54 HRc 47 HRc 42 HRc 35 HRc 28 HRc 54 HRc 56 HRc 54 HRc 5 HRc 46 HRc 41 HRc 33 HRc 2 4 6 8 1 2 4 6 8 1 2 4 6 8 1 2 4 6 8 1 2 4 6 8 1 49 HRc 5 HRc 52 HRc 51 HRc 5 HRc 44 HRc 38 HRc 49 HRc 5 HRc 52 HRc 51 HRc 5 HRc 44 HRc 38 HRc 53 HRc 56 HRc 54 HRc 51 HRc 49 HRc 45 HRc 38 HRc 53 HRc 56 HRc 54 HRc 51 HRc 49 HRc 45 HRc 38 HRc 48 HRc 46 HRc 43 HRc 39 HRc 38 HRc 33 HRc 38 HRc 26 53 HRc HRc 46 49 HRc HRc 43 46 HRc HRc 39 4 HRc HRc 38 37 HRc HRc 33 31 HRc HRc 48 -- 48 HRc 46 HRc 43 HRc 39 HRc 38 HRc 33 HRc -- 27 27