KARAMAN ELMA PANELİ PANEL SONUÇ BİLDİRGESİ 25 NİSAN 2016 Hazırlayanlar Uzman İsmail ARAS Uzman Hakan ANAÇ Araştırma, Etüt ve Planlama Birimi
GİRİŞ Dünyanın en büyük elma üreticilerinden olan ülkemiz ve ilimizin dünya piyasalarında söz sahibi olabilmesi için gerek ulusal gerek bölgesel düzeyde atılacak adımlar sektör için önem arz etmektedir. Elma değer zincirinde faaliyet gösteren tüm paydaşların bir araya gelerek sorunları ve çözüm önerilerini tartışmaları, bu doğrultuda hayata geçirilecek projeleri tasarlamaları Katılımcı Politika Üretme Süreçlerini destekler niteliktedir. Karaman ilindeki en önemli tarımsal üretim kaynaklarından biri olan elma yetiştiriciliği bölgede Kırsal Kalkınmanın Sürdürülebilirliğine ciddi katkılar sağlamaktadır. Elma üretiminin yarattığı katma değerin artırılması ve bu doğrultuda tedbirlerin hayata geçirilmesi il ekonomisi ve sosyal hayatı için önem arz etmektedir. Bu nedenle ilimiz elma sektöründe yaşanan sorunların detaylı bir şekilde tartışılması ve ortaya çıkan sonuçlar doğrultusunda farkındalık oluşturulması gerekmektedir. Bu doğrultuda tasarlanan KARAMAN ELMA PANELİ ile Karaman elma sektörünün sahip olduğu potansiyeli ne düzeyde kullandığı, ulusal ve uluslararası düzeyde rekabetçiliğini artıracak faaliyetlerin neler olduğu ve dış ticaret performansını nasıl artıracağı hususları, elma
sektöründe öne çıkan kurum kuruluş temsilcileri ve konu uzmanları nezdinde değerlendirilerek katılımcılarla birlikte tartışılması gereği düşünülmüştür. PANEL ORGANİZASYONU Mevlana Kalkınma Ajansı öncülüğünde Karaman İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü, Karaman Elma Üreticileri Birliği, Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi ve Karaman Ziraat Odası işbirliği ile organize edilen Karaman Elma Paneli 25 Nisan 2016 Pazartesi günü Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Fakültesi, Prof.Dr. Kemal ESENGÜN konferans salonunda gerçekleştirilmiştir. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof.Dr. Ahmet YILDIRIM moderatörlüğünde gerçekleşen panelde, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığını temsilen Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü nden, konu uzmanı Ziraat Yüksek Mühendisi Meliha AKSOY, üniversiteleri temsilen, Çukurova Üniversitesi Bahçe Bitkileri Bölümü Öğretim Görevlisi Prof. Dr. Ali KÜDEN, sivil toplum kuruluşlarını temsilen, Karaman Elma Üreticileri Birliği Başkanı Ahmet YILDIZ ve özel sektörü temsilen Ergün Tarım A.Ş. den Ömer ERTUĞRUL panelist olarak katılım göstermişlerdir.
Ergün Tarım A.Ş. den Ömer Ertuğrul, konuşmasının başlangıcında elma hasadı esnasında, elma hasadını yapan tarım işçilerinin hasat konusundaki eğitim eksiklerinden kaynaklı kalite kayıplarının önemine vurgu yaptı. Hasat işçilerinin bu konudaki eksikliklerini giderecek projelerin hayata geçirilmesinin, üreticiler ve firmalar için çok önemli olduğu ve ürün kalitesi ne kadar yüksek olursa olsun hasat esnasında yaşanacak problemlerin ürünün katma değerine çok fazla oranda olumsuz etki edeceği üzerinde durmuştur. Ayrıca üretim faaliyetleri esnasında ortaya çıkan gider kalemlerinin azaltılması ve pazar payının artırılmasına yönelik olarak da, modern üreticilerin desteklenmesi gerektiğini, ihracatta tek pazara yoğunlaşmanın neden olduğu sıkıntılar nedeniyle alternatif pazar araştırmalarının ilgili kurum ve kuruluşların desteği ile yapılması gerektiğini ifade etmişlerdir. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı ndan Meliha Aksoy gerçekleştirdiği sunu ile dünyada ve ülkemizde elma sektöründe yaşanan son gelişmeler ile ülkemizde elma yetiştiriciliği konusunda Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının destek politikaları hususlarını değerlendirmiştir. Karaman Elma Üreticileri Birliği Başkanı Ahmet Yıldız Karaman ın elma üretimindeki yeri ve önemi ile elma üreticileri birliğinin sektörün gelişmesindeki rolüne değinmiştir. Karaman ilinde 2.500 civarı elma üreticisi bulunduğu ancak üretici birliğine katılım oranlarının oldukça düşük düzeyde olduğu, birliğin 200 civarı kayıtlı üyesi bulunduğunu ve bu sayının artırılması gerektiğini ifade etmiştir. Elma üretiminde, özellikle ihracata yönelik stratejilerin geliştirilmesinin elma sektöründe katma değeri artıracağını ifade etmiştir. Yıldız, ayrıca hasat döneminde kalifiye işçi eksikliğinin neden olduğu problemlerin üründe kalite kayıpları oluşturduğunu, hasat işçilerinin bu hususta mutlaka bilinçlendirilmeleri gerektiğini ifade etmişlerdir. Çukurova Üniversitesi Öğretim Görevlisi Prof.Dr. Ali Küden, gerçekleştirdiği sunuda, dünya elma üretiminde yaşanan son gelişmeler ile üretim ve pazarlama eğilimlerine değinmiştir. Dünya pazarlarında daha çok yer edinmek ve ihracatı artırmak amaçlı olarak, dünyadaki elma ihracat dönemlerinde ihtiyaç duyulan çeşitleri belirtmiş ayrıca, kulüp elmacılığı ile bu üretim ve pazarlama şeklinin nasıl gerçekleştiği hakkında bilgiler sunmuştur. Oldukça başarılı çalışmalar gerçekleştirmiş ve gerçekleştirmekte olan Kiraz Çalışma Grubunun kurucuları arasında olan Sn. Küden, Karaman ilinde başlangıcı yapılabilecek Elma Çalışma Grubunun kurulması aşamalarında izlenebilecek yol haritası hakkında da önemli bilgiler vermiştir.
Panelistlerin sunuları ve değerlendirmelerinin ardından katılımcılarla birlikte genel bir değerlendirme yapılmış ve panel sonunda Karaman da elma sektöründe katma değerin artırılmasına yönelik farklı öneriler getirilmiştir. Bu öneriler; Karaman Elma Çalışma Grubu oluşturularak yerel düzeyde konunun ilgili tüm paydaşların katılımı ile düzenli aralıklarda tartışılması ve sorunların çözümüne yönelik tedbirlerin geliştirilmesi, Karaman da geniş katılımlı bir Elma Şurası organize edilmesi, Okul meyve programlarının oluşturularak Günde 1 Elma sloganıyla elma tüketiminin özendirilerek artırılması, Yurt içi ve yurtdışında modern tesislerin ziyaret edilerek üretim ve pazarlama konularında bilgi ve bilinç düzeylerinin artırılması, Elma Borsasının Karaman da kurulmasına yönelik faaliyetlerin gerçekleştirilmesi,
Elma ihracatının ve ulaşılan pazarların artırılması amacına yönelik olarak elma ihracatçısının daha etkin bir şekilde desteklenmesine yönelik girişimlerde bulunulması, Özellikle hasat döneminde hasat kayıplarının azaltılması ve ürün kalitesinin korunmasına yönelik işçilere ve hasattan sorumlu işçi çavuşlarına eğitici faaliyetlerin tasarlanması ve yürütülmesi, Üniversite ya da Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı bünyesinde bir Elma Araştırma Merkezi kurulması için girişimlerde bulunulması, Erken uyarı sistemlerinin kooperatif, birlik ve üretici düzeyinde kurulumlarının sağlanması, Tarımsal ihracatta rekabetçiliğin artırılabilmesi için girdi maliyetlerinde KDV oranlarının düşürülmesinin sağlanması ve ihracata yönelik üretim yapan üreticilere ürün desteğinin verilmesi İhracatta alternatif pazar araştırmalarının yapılması, Tanıtım, pazarlama ve marka değerini oluşturulmasına yönelik faaliyetler tasarlanması, özellikle THY uçuşlarında Made (Produced) in Karaman logolu elmaların dağıtımının sağlanması, Birim alandan daha fazla verim almak için sık dikim ile birlikte dünyada son yıllarda trend (eğilim) olan yüksek ağaç formu tekniklerini yaygınlaştırılmasının sağlanması, Dünyada elma dış ticaretinde en çok yer alan kulüp elma çeşitlerinin üretiminin yaygınlaştırılması ya da kendi kulüp çeşitlerimizi oluşturarak dünya pazarına sunulmasının sağlanması, Don olaylarının etkisini azaltmak için rüzgar fanı üretimine yönelik faaliyetlerin desteklenmesi,
Soğuk hava depolarında paketleme tesisi, alt yapı ve modernizasyon faaliyetlerine yönelik projeler geliştirilmesi, Elma üretici birliği üye sayısını ve ekonomik etkinliğini artıracak mevzuat düzenlemelerinin yapılmasına yönelik faaliyetler gerçekleştirilmesi, Lisanslı depoculuğun yaygınlaştırılmasına yönelik faaliyetlerin gerçekleştirilmesi, başlıklarında tavsiye kararları alınmıştır. Ahmet AKMAN Prof.Dr. Ahmet YILDIRIM Recep MUĞLU Mevlana Kalkınma Ajansı Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Karaman Ziraat Odası Genel Sekreteri Rektör Yardımcısı Başkanı Ahmet HAŞİM KESKİN Karaman İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürü Ahmet YILDIZ Karaman Elma Üreticileri Birliği Başkanı