STUDENT NUMBER CENTRE NUMBER HIGHER SCHOOL CERTIFICATE EXAMINATION 2000 TURKISH 3 UNIT (ADDITIONAL) (30 Marks) Time allowed One hour (Plus 5 minutes reading time) DIRECTIONS TO CANDIDATES Write your Student Number and Centre Number at the top right-hand corner of this page. Attempt ALL questions. Answer the questions in the spaces provided in this paper. 418
2 SECTION I READING SKILLS (10 Marks) QUESTION 1 (10 marks) Read the following passages, then answer the questions on page 4. All answers MUST be written in TURKISH. Answers must be in full sentences. Write your answers in the spaces provided on pages 4 and 5. KÿLÿMLERÿN GÿZLÿ DÿLÿ YapÈlan arasçtèrmalar o/rgu/ teknigï ile yapèlan kilimlerin, du/gü/m teknigï ile yapèlan halèlardan cçok daha eskilere dayandèg ÈnÈ ortaya koymusçtur. Orta Asya, Anadolu ve Ortadogü\da yapèlan kazèlar, kilim nitelikli yaygèlarèn tarihinin en az MO? 1700 1800 yèllarèna uzandèg ÈnÈ go/stermektedir. Yu/zyÈllardan beri, Dog u ile BatÈ arasènda bir ko/pru/ olusçturan Anadolu\nun verimli topraklarènda yasçayan insanlar, hayvancèlègä bu/yu/k o/nem vermisçler, besinlerini avladèklarè ve yetisçtirdikleri hayvanlardan elde ettikleri gibi, bu hayvanlarèn yu/nlerini egïrerek elde ettikleri iplikleri kilim tu/ru/nden yaygèlara do/nu/sçtu/rmu/sçlerdir. Anadolu kilimleri u/zerinde go/ru/len motiflerin benzerleri, bugu/n Atlas Dag larènda, Afganistan\da, Amerika Birlesçik Devletleri\nde ve Gu/ney Amerika\da And Dag larè gibi cçok genisç bir cog rafyada go/ru/lu/r. Gecçmisçten gu/nu/mu/ze Anadolu\nun en eski ve en o/zgu/n el sanatlarè arasènda yer alan kilimler yo/reden yo/reye, ko/yden ko/ye farklèlèk go/steren renk ve motiflerle su/slenmisçlerdir. Sçimdi, Anadolu kilimlerinde en cçok karsçèmèza cçèkan motiflere bir go/z atalèm> Anadolu kilimlerinde binlerce yèldèr kullanèlan go/z motifi, herhangi bir kimsenin bakèsçè ile gelebilecek ko/tu/lu/k ve ugürsuzluklara karsçè yapèlmèsç bir nazar\\ isçaretidir. Kilimler u/zerinde go/ru/len birbirinden degïsçik stilize go/z isçaretleri, evin icçine girebilecek ko/tu/lu/kleri defetmek icçin yapèlmèsç bir korunma simgesidir. Toprag Èn zenginligïni simgeleyen bug day basçag È motifi de, bolluk ve bereket getirme dilekleriyle kilimlere isçlenen motifler arasèndadèr. Kusç gibi ucçmak, kusç gibi hu/r olmak... Bu deyimlerde de vurgulandèg È gibi, yu/zyèllar o/tesinden gu/nu/mu/ze dek uzanan kusç motifi, insanog lunun kimi zaman o/zlemini duydugü hu/rriyeti simgelemisç, bununla beraber uzaktan getirilen gu/zel haberlerin, mu/jdelerin simgesi olmusçtur. Binlerce yèllèk tarihi olan kilim motifleri arasènda yer alan nar motifi, icçindeki tanelerin zenginlig inden o/tu/ru/, bereketi simgeleyen bir sembol olarak kullanèlmèsçtèr. Cennetin vazgecçilmez meyvelerinden biri olarak da kabul edilen narèn taneleri, yeni evlenen gencçlerin oturduklarè evin icçine serpisçtirilerek mutlu bir evliligïn su/rekli olmasè ve sag lèklè cçocuklarèn dog masè icçin bir dilek motifi olarak gecçerlilik kazanmèsçtèr.
3 QUESTION 1 (Continued) Muska adènè verdigïmiz ugür ve korunma sembolleri genel olarak u/cçgen bicçiminde tasvir edilmisçlerdir. Yu/zyÈllar o/tesinden gu/nu/mu/ze dek su/ren hayat agäcè\\ inanèsçè, Dogü\nun gizemli du/nyasèndan tu/reyen bir motiftir. Hayat agäcè motifi, adèndan da anlasçèldèg È gibi, yasçamè sembolize eder. Asçag Èda toprag Èn icçine uzanan ko/kleri< yukarda da go/gë uzanan dallarèyla, insanèn yasçamènda oldugü gibi toprakla go/kyu/zu/ arasèndaki mistik bag lantènèn varlèg ÈnÈ vurgular. Bu aynè zamanda insan ruhunun o/lu/msu/zlu/gü/nu/ de sembolize etmektedir. U?zerlerindeki zengin motifler ve muhtesçem go/ru/nu/mleri ile Tu/rk folklorunun en o/nemli malzemelerinden birini olusçturan Anadolu kilimleri, son yèllarda yurt dèsçèndan gelen taleplerle bu/yu/k bir ihracç u/ru/nu/ haline gelmisç, Anadolu kadènlarènèn el emegï, go/z nuru ile o/rdu/kleri bu sanat eserleri, Japonya\dan Avrupa u/lkelerine, Amerika\dan Avustralya\ya kadar cçesçitli uluslardan insanlarèn evlerini su/sleyen rustik veya modern bir dekorasyon malzemesi haline do/nu/sçmu/sçtu/r. Kusç motifi Kilim dokuyan Anadolu kadènè Nar motifi Bug day basçag È motifi Question 1 continues on page 4
4 QUESTION 1 (Continued) (a) (b) (c) (d) (e) Kilimler hangi teknik ile yapèlèr ve tarihi gecçmisçleri hangi cçag lara kadar uzanèr= Anadolu halkènèn asèrlardèr hayvancèlèkla ug rasçmalarè ile, kilimler ve kilim motifleri arasènda ne gibi bag vardèr= Anadolu kilimlerindeki motiflerin benzerlerine nerelerde rastlanabilir= Anadolu kilimlerinde go/ru/len motiflerinden do/rt tanesinin isimlerini ve anlamlarènè yazènèz. Gu/nu/mu/zde Anadolu kilimleri nerelere kadar ulasçmakta ve Anadolu halkèna ne gibi ekonomik yararlar sag lamaktadèr=
5 QUESTION 1 (Continued)
6 SECTION II WRITING IN TURKISH (10 Marks) QUESTION 2 (10 marks) Produce a piece of writing in TURKISH on ONE of the following topics. Your writing should be approximately 200 words in length. Write your answers in the spaces provided on pages 7 and 8. (a) Du/nyamÈz, gu/nden gu/ne kirlenmekte, savasç ve acçlèk gibi sorunlarla yasçanmaz hale gelmektedir. Gelecek kusçaklar icçin nasèl bir du/nya bèrakmak istersiniz= Bu istegïnizi dile getiren bir kompozisyon yazènèz. (b) Son yèllarda Tu/rkiye\den cçok sayèda u/nlu/ sanatcçè Avustralya\ya gelip konser ve go/steriler sunmaktadèr. Bu sanatcçèlardan biriyle yapacag ÈnÈz go/ru/sçmeyi diyalog tu/ru/nde yazènèz. (c) ÿstanbul\da Du/nya BarÈsç KonferansÈ du/zenlendi. Size bu konferansa basçkanlèk yapma go/revi verildi. KonferansÈn amacç ve beklentilerini anlatan bir acçèlèsç konusçmasè yazènèz. (d) 2000 yèlè Sydney Olimpiyat oyunlarènè izlediniz. Tu/rkiye\deki bir arkadasçènèza, Olimpiyat OyunlarÈ sèrasènda ilgincç ve heyecan verici buldugünuz olaylarè icçeren bir mektup yazènèz. (e) SBS radyosunun Tu/rkcçe yayènènda yer alan Sçey\\, Pazar Sepeti\\ gibi gencçlik programlarènè dinlemektesiniz. Sunulan programlarèn kalitesi, icçerigï ve yararlarè hakkèndaki go/ru/sçlerinizi belirten bir elesçtiri yazènèz. (f) Asçag Èda belirtilen mesleklerden birini secçerek yazèyè tamamlayènèz> Basçbakan SçarkÈcÈ O?g retmen Turizm BakanÈ Gazeteci Mu/zisyen U?nlu/ bir yazar Ben... olsaydèm...
7 QUESTION 2 (Continued) Question 2 continues on page 8
8 QUESTION 2 (Continued)
9 SECTION III STUDY OF LITERATURE (10 Marks) QUESTION 3 (10 marks) Answer BOTH parts (a) and (b), based on the novel Mu/fettisçler Mu/fettisçi by Orhan Kemal. Answers may be written in EITHER Turkish OR English. Write your answers in the spaces provided on pages 10 and 11. Answer each question in about 50 70 words. (a) Kudret Yanardag \Èn yasçamènda annesinin rolu/ nedir= Annesiyle olan ilisçkilerini ve gelecek icçin kurdugü hayallerde annesine verdig çi yeri acçèklayènèz. (b) RomanÈn kahramanè Kudret Yanardag \Èn dèsçènda, sizi en cçok etkileyen bir karakterin o/zelliklerini yazènèz ve sizi nicçin etkiledigïni acçèklayènèz. Question 3 continues on page 10
10 QUESTION 3 (Continued)
11 QUESTION 3 (Continued) End of paper
12 BLANK PAGE Board of Studies NSW 2000