Ders Tanıtım Formu Dersin Adı Öğretim Dili MATEMATİK JEODEZİ Türkçe Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans ( ) Lisans (x) Yüksek Lisans( ) Doktora( ) Eğitim Öğretim Sistemi Örgün Öğretim (x) Uzaktan Öğretim( ) Diğer ( ) Dersin Türü Dersin Alan Kodu Ders Kodu Zorunlu ( ) Seçmeli (x) HRT 302 Kuramsal Saat Uygulama Saat Toplam Saat Yarıyılı Ulusal Kredi AKTS Kredi 6 0 6 Güz 3.5 7 Dersin Amacı Harita Mühendisliğini genel olarak tanıtmak Dersin Özet İçeriği Bu ders, küre geometrisi: küresel açı ve küresel üçgen, küresel üçgenin alanı ve ekses, kutupsal üçgen, küresel üçgenin özellikleri, kutupsal koordinatlar, coğrafi koordinatlar, sinüs, kenar kosinüs, açı kosinüs, sinüs-kosinüs ve kotanjant teoremleri, küresel dik üçgenler ve Neper kuralı, küresel dik üçgen çözümleri, küresel üçgen çözümlerinde temel ödevler, elipsoid yerine kürenin kullanılması, küresel dik koordinat sisteminde jeodezik hesaplar, projeksiyonun genel tanımı ve kavramlar, kürenin düzleme ordinat koruyan projeksiyonu. kürenin düzleme Gauss-Krüger konform projeksiyonu, jeodezik uygulamalar konularını kapsar. Ön Koşul Dersler Önerilen Seçmeli Dersler Dersin Öğrenme Çıktıları 1. Küresel Üçgenler hakkındaki Temel Kavramları tanır. 2. Küresel üçgenler hakkındaki temel teoremleri kullanır. 3. Küresel dik üçgen çözümlerini yapar 4. Küre ÜzerindeTemel Ödevleri çözer. 5. Özel küresel teoremleri kullanır. 6. Solldner ve Gauss Kürelerinin özelliklerini tanır. 7. Meridyen Sisteminde Koordinat dönüşümleri yapar. 8. Ekvator Sisteminde Koordinat Dönüşümleri yapar. 9. Elipsoidin temel parametrelerini kullanır. 10. Elipsoid üzerinde temel jeodezik parametreleri hesaplar. 11. Enlem çeşitlerine yorumlar. 12. Koordinat dönüşümlerini kullanır. 13. Gauss Krüger İzdüşüm ilkelerini yazar. Dersin Koordinatörü Dersin Öğretim Elemanı Prof.Dr.Nihat Akyol 1. 2. 1 / 6
Dersin Yardımcı Öğretim Elemanı Öğretim Yöntemleri (x) Sözel Anlatım (x) Örnek Olay ( ) Bilgisayar Destekli ( ) Tartışma ( ) Drama ( ) Laboratuvar (x) Problem Çözme ( ) Buluş Yoluyla ( ). ( ) Deney (x) Proje ( ). Ders Kitabı / Önerilen Kaynaklar Yardımcı Ders Kitabı 1. Jeodezi, Elipsoid Yerine Kullanılacak Küreler, ÖZBENLİ, E, 154/45, 1991, Trabzon 2. Küresel Trigonometri, Yaşayan, A ve Hekimoğlu, Ş, KTÜ Yayınları: 143/22, Trabzon, 1982 3. Martin Vermeer, Mathematical Geodesy, Maa-6.3230,Image credit: NASA/ESA,February 22, 2011 4. Üstün, A, Demirel, H, Matematiksel Jeodezi, Ders Notları, Henüz Yayımlanmadı, Selçuk Ünv.,2011 5. Jeodezi I, Ders Notları, Konak, H., 2010, (Henüz Yayımlanmadı), Kocaeli 6. Jeodezi I, Ders Notları, Koçak, E, ve Mekik, Ç, ZKÜ, 2000, Zonguldak 7. Jeodezi I, Aksoy,A., ve Güneş, İ. H., İTÜ Yayınları, 1990, İstanbuL Başarı Notunu Değerlendirme Sistemi ( ) Doğrudan Dönüşüm Sistemi (x) Bağıl Değerlendirme Yarıyıl içi çalışmaları Sayısı Katkı Payı % Devam Ölçme ve Değerlendirme Laboratuar Uygulama Alan Çalışması Derse Özgü Staj (Varsa) Ödevler Sunum Projeler Seminer Kısa Sınav(lar) (quizler) 2 / 6
Ara Sınav(lar) Diğer Toplam 100 Yarıyıl İçi Çalışmalarının Başarı Notuna Katkısı Yarıyıl Sonu Sınavının Başarı Notuna Katkısı 40 1 60 TOPLAM 100 3 / 6
Haftalara Göre Ders Konuları Hafta Konular Ön Hazırlık 1 2 3 4 5 6 7 Küresel Trigonometri: Temel Kavramlar; Küresel açı, küresel uzaklık, kutupsal uzaklık vb. Özel küresel yüzeyler. Küresel üçgen, alan ve ekses, Kutupsal üçgen, küresel üç yüzlü ve Temel Özellikleri. Koordinatlar; Kutupsal Koordinatlar, Coğrafi Koordinatlar, Astronomik Koordinatlar. Kürsel Üçgenlerde Temel Teoremler: Sinüs, kenar kosinüs, açı kosinüs, sinüs kosinüs ve dört parça (kotanjant) teoremleri. Küresel Dik Üçgenler ve Neper Kuralı. Küresel Dik Üçgen Çözümleri; Hipotenüs ve bir dik kenarı verilen üçgenler, Dük kenarları verilen üçgenler, Hipotenüs ve bir açısı verilen üçgenler, Bir dik kenarı ile komşu açısı verilen üçgenler, Bir dik kenarı ile bu kenarın karşısındaki açısı verilen üçgenler, İki açısı verilen dik üçgenler. Örnek çözümler Küresel Üçgenlerin Genel Çözümleri: Temel Ödev I ve Temel Ödev II. Küresel Üçgenlerin Genel Çözümleri: Temel Ödev III ve Temel Ödev IV. Küresel Üçgenlerin Genel Çözümleri: Temel Ödev V ve Temel Ödev VI Küresel Üçgenlerle ilgili diğer teoremler; Stewart, Ceva, Menelaos Teoremleri, Orta Dikme teoremi. Küresel üçgenin yardımcı elemanları;köşe sinüsleri, Yükseklik, Açı Ortay, Kenar Ortay, Çevrel Çember, İç Çember, Ekses ve örnek çözümler. 8 Ara sınav/değerlendirme 9 10 11 12 Elipsoidin tamamı yerine kürenin kullanılması. Elipsioidin küçük parçaları yerine kürenin kullanılması: Soldner ve Gauss Küreleri. Meridyen Sistemine Göre jeodezik Dik Koordinatlar: Meridyen Yakınsamasının Hesabı. Temel Ödevler. Sayısal uygulamalar. Ekvator Sistemine Göre jeodezik Koordinatlar: Meridyen Yakınsamasının Hesabı. Temel Ödevler. Sayısal uygulamalar. Yerin Şekli ve Dönel Elipsoit: Dönel elipsin denklemi ve temel kavramlar. Elipsoidin Parametreleri,: Sayısal örnekler. Elipsoitte Enlem Çeşitleri: Coğrafi Enlem, İndirgenmiş Enlem, Jeosantrik Enlem, İzometrik Enlem : Sayısal örnekler. 13 Elipsoidin Parametreleri,: Sayısal örnekler. 14 Elipsoitte Enlem Çeşitleri: Coğrafi Enlem, İndirgenmiş 4 / 6
15 Enlem, Jeosantrik Enlem, İzometrik Enlem, Koordinat Dönüşümleri (X,Y,Z)<>(B,L,h): Sayısal örnekler. Elipsoidin Düzleme Gauss-Krüger İzdüşümü: 1. Elipsoidal Coğrafi Koordinatlardan Gauss-Krüger İzdüşüm Koordinatlarının Hesabı. (B,L)- (x,y) 2. Gauss- Krüger İzdüşüm Koordinatlarından Elipsoidal Coğrafi Koordinatların Hesabı. (x,y)- (B,L) 3. Kuvvet Serileriyle Dönüşüm. { (B,L) - (x,y) } ve { (x,y)- (B,L) } 16 Yarıyıl sonu sınavı DERSİN ÖĞRENME ÇIKTILARININ PROGRAM YETERLİLİKLERİ İLE İLİŞKİLENDİRİLMESİ Dersin Öğrenme Çıktıları * Program Yeterlilikleri 01 02 03 04 05 06 07 088 09 10 PY 01 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 PY 02 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 PY 03 PY 04 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 PY 05 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 PY 06 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 PY 07 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 PY 08 PY 09 PY 10 PY 11 PY 12 PY 13 PY 14 PY 15 PY 16 PY 17 PY 18 * 1: Çok düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok yüksek 5 / 6
AKTS ( Öğrenci İş Yükü) Hesabı (Ortalama Saat) Etkinlikler Sayısı Ön Hazırlık Etkinlik Süresi Toplam İş Yükü Kuramsal Ders 14 7 98 Uygulamalı Ders Ödevler 2 2 4 Sunum / Seminer hazırlama 14 7 98 Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi (Ön Çalışma, pekiştirme, vb) Dönem Ödevi / Proje 1 1 1 Uygulama (Lab., Atölye, Arazi, PDÖ) Diğer bilgi edinme çalışmaları 1 3 3 Kısa Sınav(lar) Ara Sınav(lar) 1 3 3 Yarıyıl Sınavı 1 1 1 Toplam İş Yükü (Saat) 205 Yuvarla *Toplam İş Yükü (saat) / Haftalık İş Yükü (30)+ = Dersin AKTS Kredisi 7 6 / 6