İnfeksiyon Hastalıklarında Yayın Durumu Prof. Dr. Haluk ERAKSOY İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Simpozyum: Tıp Alanında Yayın Etiği (25 Mart 2015, Antalya)
Yayın Durumunun İzlenmesi Bilimsel yayınlar: Yeni araştırmalar için kaynak Nerede, ne zaman, kimin tarafından? Ülkelerin bilim düzlemindeki durumu Yapılan araştırmaların bilim dünyasında uyandırdığı yankının ölçülmesi Yayımlanan makale sayıları Zaman içerisinde aldıkları atıf ( citation ) sayısı Dizin ( index ) Bilimsel bilgiye erişmek Bibliyografik denetimini yapmak Çeşitli yönlerden karşılaştırmak
Science Citation Index Kişi temelli Yayınlar Yapılan atıflar Yeri Sıklığı Kurum temelli Ülke temelli
Web of Science
Web of Science vs. Scopus Web of Science (1964) Thomson Reuters (Amerika Birleşik Devletleri) Scopus (2004) Elsevier (Hollanda) 16 000 dergi WoS kapsamındakilerin %92 si Ülkemizden 123 dergi Scopus umbretta
Web of Science ve Scopus Kapsamındaki Dergi Sayıları WoS: 12 000 dergi Scopus: 29 385 dergi Al U, Soydal İ. 2014
SCImago Journal and Country Rank HER ŞEYİN BİR ÖLÇÜSÜ VAR (Horatius)
Tüm Bilim Alanlarındaki Dergi Sıralaması
Tüm Bilim Alanlarındaki Türkiye Adresli Dergi Sıralaması
Journal Citation Reports : Yıllara Göre Dergi Sayıları
Journal Citation Reports : Yıllara Göre ABD Dergilerinin Oranı
Atıf Dizinlerinde (SCI-E, SSCI, AHCI) Yıllara Göre Türkiye Adresli Dergi Sayıları Al U, Soydal İ. 2011
Türkiye Adresli Dergilerin Türkiye Adresli Yayın Üretimindeki Payı Al U, Soydal İ. 2011
Ulusal Önceliklerin ve Sorunların Gözetilmesi Araştırma sonuçlarının verimliliği ve niteliği, iyi hazırlanmış bir politikaya bağlıdır. Nitelik, üretilen bilgilerin ülke yararı için ne ölçüde kullanıldığıyla da ilgilidir. Bilginin ekonomik ve sosyal faydaya dönüşmesi Türkiye de eğitim ve araştırma kurumlarının çoğu devletçe finanse edilmektedir. Ülkenin önceliklerine ve sorunlarının çözümüne yönelik araştırmalar yapılmasının beklenmesi doğaldır.
Web of Science Kapsamındaki Yayınlara Yönelik Özendirme Politikası Öncelik ve özendirme: WoS kapsamındaki dergiler Bilim insanlarının yayın yapma davranışı Önce saygın veri tabanlarında yer alan ve etki faktörü ( impact factor ) daha yüksek dergiler Yayın göçü Ulusal dergiler: Nitelikli özgün araştırma makalesi? Birkaç yabancı derginin reddettiği araştırmalar İhracat veya stok fazlası ürünlerin iç pazara sunulması!
WoS Kapsamındaki Yayınlara Yönelik Özendirme Politikası: Örnekler [1] 2001 den beri doçentlik sınavı başvurusu yapılırken, ilgili bilim alanındaki araştırma makalelerinin SCI-E, SSCI ya da AHCI kapsamındaki dergilerde yayımlanması koşulu aranmaktadır. [2] WoS kapsamındaki dergilerde yayınlarının olması, Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve Atanma Yönetmeliği gereğince yükseltilmek ve atanmak üzere herhangi bir kadroya başvuracak adaylarda her yükseköğretim kurumunca aranan asgari ölçütler arasındadır. [3] Sağlık Bakanlığı Eğitim ve Araştırma Hastanelerinde Başasistanlık Kadrolarına Yapılacak Atamalarda Uygulanacak Sınavlara İlişkin Yönetmelik te de herhangi biri yerine getirilirse başvuru olanağı sağlayan iki koşuldan birisi, SCI, SSCI ya da AHCI kapsamındaki dergilerde yayımlanmış makalesi olmaktır.
Akademik Yükseltilmelerin Nesnelliği WoS veri tabanının genişletilmesi Ticari kaygılarla ve nitelik gözetilmeden Akademik yükseltmeler üzerinde olumsuz sonuçlar Türkiye adresli Türkçe dergiler Uluslararası okunurluk vasfından yoksun Çeşitli ülkelerden bilimsel niteliği kuşkulu dergiler Doçent adaylarına kolay bir yayın zemini Alptekin C. 2010
WoS Kapsamındaki Yayınlara Yönelik Özendirme Politikası: Örnekler [4] Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik gereğince SCI, SCI-E ve AHCI kapsamında taranan dergilerdeki yayınlar ve bunlara yapılmış atıflar ayrıcalıklı durumdadır. [5] Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumuna Bağlı Sağlık Tesislerinde Görevli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmelik in Ek-6 sayılı listesinde yer alan bilimsel çalışmalardan SCI ve SCI-E kapsamında taranan dergilerdeki yayınlar ve bunlara yapılmış atıflar ayrıcalıklı durumdadır. [6] WoS veri tabanlarında dizinlenen dergilerde çıkmış Türkiye adresli yayınların yazarlarına, başvurdukları takdirde, Uluslararası Bilimsel Yayınları Teşvik Programı (UBYT) kapsamında ödeme yapılabilmektedir.
WoS Kapsamındaki Yayınlara Yönelik Özendirme Politikası: Örnekler [7] TÜBİTAK ve üniversiteler, mali kaynak sağlayarak destekledikleri araştırma projelerinin başarı ölçütü olarak çoğunlukla WoS kapsamındaki bir dergide yapılan bir yayını görmektedir. [8] Yükseköğretim Kurumu da internet sitesinde yayımladığı istatistikler arasında tüm üniversitelerin yayın sayısına ve öğretim üyesi başına düşen yayın sayısına göre sıralamalarını WoS kapsamında yayımlanan yayınlara dayanarak yapmaktadır. [9] Üniversite sıralamalarında, The Times Higher Education World University Rankings, QS World University Rankings, Academic Ranking of World Universities, Performance Ranking of Scientific Papers for World Universities, High Impact Universities: Research Performance Index, CWTS Leiden Ranking de sıralamayı belirleyen bazı ölçütler, WoS gibi atıf dizinleri kapsamında yer alan verilere dayanmaktadır. [10] Orta Doğu Teknik Üniversitesi kökenli University Ranking by Academic Performance (URAP), Türk üniversitelerinin akademik performanslarını, WoS ta dizinlenen yayınlara ve bu yayınlara yapılan atıflara göre belirlemektedir.
Türkiye Adresli Makalelerin Yayımlandığı İlk 10 Dergi Balcı M. 2011
Etik Dışı Eğilimlerin Çaresi Kabul edilemeyecek olan Ciddi bir bilimsel süzgeçten geçmeden Etki faktörü düşük dergilerde Bedelini (!) ödeyerek Çözüm Paralı profesörlük / doçentlik atamaları yapılmaya başlanması olmasa gerek!
Türkiye nin Evrensel Bilime Katkısı Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu (3 Şubat 1993) Hedef 1990: 41. sıra On yılda ilk 30 ülke 1997 29. sıra WoS verileri Scopus verileri 1998: 25. sıra (5 109 yayın) 1996-2013: 20. sıra 2004: (15 278 yayın) 2013: 19. sıra (37 446 yayın) 2005: 20. sıra (16 353 yayın) 2007: 18. sıra (21 779 yayın) 2008: 17. sıra 2010: 17. sıra (21 529 yayın) 2013: 17. sıra (26 672 yayın)
Makale Sayılarına Göre Ülke Sıralaması (1996-2013)
Makale Sayılarına Göre Ülke Sıralaması İran 1997: 53. sıra; 1998: 48. sıra; 2008: 27. sıra 2013: 17. sıra (Scopus) 2013 itibariyle
Güney Kore, Brezilya ve Polonya: Yayın Sayısı Karşılaştırması (1996-2013)
Bilimsel Yayınlar Bakımından Türkiye nin Dünyadaki Payı 1987: %0.1 2000: %0.58 (6 kat artış!) 2004: %1.12 2008: %1.37 2015: Aynı Onat A. 2015
Etki Faktörü ( Impact Factor ) Atıfların analiz edilmesi Ne denli erişilebilir ve okunabilir olduğunu ölçmek için Hesaplanması: Bir derginin belli bir yılda önceki iki yılda yayımlanan tüm makalelerine aldığı atıfların sayısını, o iki yılda yayımlanan toplam makale sayısına bölerek Nitelik ölçütü: Bir dergi, o dergideki yayınlar, o yayınların yazarları, hatta yazarların kurumları için
Yayın Sayısı mı, Atıf Sayısı mı? Amaç Bulgularımızı ve görüşlerimizi hedef kitleye duyurmak ve onun tarafından anlaşılmak Yayın = Bilimin iletişim aracı Geniş bir çevreye ulaştırılması ve geniş bir çevrede okunup eleştirilmesi Başka bilim insanlarının kendi yayınlarında o yayına sık sık atıfta bulunması
Film Çevirmek Fotoğraf Çektirmek Değildir! Ingmar Bergman (1918-2007) Öztürk Serengil (1930-1999)
Öztürk Serengil Anlatıyor Ben tam 387 film çevirdim galiba. Bir gün İsveç'e gitmiştim. O sırada henüz 227 film çekmişim. Bunu duyan İsveçlilerin gözü faltaşı gibi açıldı. Önce benimle gazetelerde röportajlar çıktı. Sonra da meşhur rejisör Ingmar Bergman'la ikimizi televizyona çıkardılar. Programın başında takdimci aynen şöyle dedi: Şimdi karşınızda sadece dört film yaptığı halde bütün dünyanın tanıdığı bir sanatçı ve 227 film yaptığı halde hiç kimsenin tanımadığı bir başka sanatçı... Program başlayınca da Ingmar Bergman bana şöyle dedi: Kardeşim özür dilerim, sen şimdiye kadar 227 film mi çevirdin, yoksa 227 fotoğraf mı çektirdin?.. Çölaşan E. 1999
h-göstergesi ( h-index ) 2005 te Jorge E. Hirsch: Bir araştırmacının N sayıdaki yayınlarından h adedinin her biri, en az h sayıda atıf almış; diğer yayınlarının (N - h) aldığı atıf sayısı h sayısının altında kalmışsa, o araştırmacının h göstergesi, h dir. Herhangi bir bilim insanı, dergi ya da ülkenin araştırma performansının değerlendirilmesi
Tıp Konu Alanındaki Dergi Sıralaması 2013 itibariyle
İnfeksiyon Hastalıkları Konu Kategorisindeki Dergi Sıralaması 2013 itibariyle
İnfeksiyon Hastalıkları Konu Kategorisindeki Türkiye Adresli Dergiler
Tıp Konu Alanındaki Ülke Sıralaması 2013 itibariyle
İnfeksiyon Hastalıkları Konu Kategorisindeki Ülke Sıralaması 2013 itibariyle
Tıbbi Mikrobiyoloji Konu Kategorisindeki Ülke Sıralaması 2013 itibariyle
Ortadoğu da İnfeksiyon Hastalıkları Konu Kategorisinde Yayın Sayılarına Göre Ülke Sıralaması (1986-2013)
Ortadoğu da İnfeksiyon Hastalıkları Konu Kategorisinde Yayın Sayılarına Göre Ülke Sıralaması 2013 itibariyle
Atıf Sayılarına Göre Ülke Sıralaması (1996-2013)
İnfeksiyon Hastalıkları Konu Kategorisinde Atıf Sayılarına Göre Ülke Sıralaması 2013 itibariyle
Ortadoğu da İnfeksiyon Hastalıkları Konu Kategorisinde Atıf Sayılarına Göre Ülke Sıralaması 2013 itibariyle
h-göstergelerine Göre Ülke Sıralaması (1996-2013) Tüm Yayınlar Tıp Konu Alanındaki Yayınlar İnfeksiyon Hastalıkları Konu Kategorisindeki Yayınlar
Brezilya, Güney Kore ve İran: İnfeksiyon Hastalıkları Konu Kategorisindeki Yayınların Karşılaştırılması
İtalya, Güney Afrika ve Brezilya: İnfeksiyon Hastalıkları Konu Kategorisindeki Yayınların Karşılaştırılması
İtalya, Güney Afrika ve Brezilya: h-göstergeleri Bakımından Karşılaştırma
Brezilya, Polonya ve Yunanistan: h-göstergeleri Bakımından Karşılaştırma
Kenya, Nijerya ve Rusya Federasyonu: h-göstergeleri Bakımından Karşılaştırma
Sonuç Ülkemizin infeksiyon hastalıklarındaki yayın durumu: Diğer bilim ve tıp alanlarının durumuyla büyük ölçüde benzerlik göstermektedir. Ancak son yıllarda atıf sayısı bakımından büyük bir gerileme içindedir. Bu da yayınlarda ciddi nitelik sorunları olduğunu düşündürmektedir.
Ne Yapılabilir? Yazarlık ve danışmanlık eğitimlerine önem verilmesi Yayın etiği durumumuzun sürekli olarak izlenmesi Düzenli aralıklarla raporlar yayımlanması Karşılaşılan etik ihlallerinin bildirilmesi İyi yazarlığın özendirilmesi
Bir dirhem ilim, bin okka edebe muhtaçtır. Râzi (865-920)