MESLEKİ EĞİTİM MERKEZİ Mesleki Eğitim Merkezi, piyasanın ihtiyaç duyduğu birçok alanda mesleki eğitim vermekte olup, çıraklık dönemi öğretim programı ile çıraklara; mesleğinin gerektirdiği iş ve işlemleri, ustasının gözetimi altında kabul edilebilir standartlarda yapabilme yeterliklerini kazandırmak amaçlanmıştır. Ayrıca yeniliğe ve değişime uyum sağlayabilen, çevresindeki insanlarla sağlıklı iletişim kurabilen, belirlediği hedeflere ulaşmak için girişimlerde bulunabilen, yaratıcı ve eleştiriye açık bireyleri yetiştirmek hedeflenmiştir. Ustalık dönemi öğretim programıyla da kalfalara; mesleğinin gerektirdiği iş ve işlemleri bağımsız olarak yapabilme yeterliklerini kazandırmak amaçlanmıştır. Aynı zamanda, çağdaş teknolojiyi kullanabilen, problem çözebilen, alanında kazandığı bilgi ve becerileri doğru kullanarak sektörün ihtiyaç duyduğu kaliteli ürün ve hizmetleri sunabilen, uygulama sonuçlarını izleyerek değerlendirebilen ve gerekli önlemleri alabilen, araştırma yaparak her konuda yenilikleri takip ederek hayata geçirebilen, bütün kaynakları etkili ve verimli kullanarak maliyet hesabı yapabilen, kendi iş yerini kuran ve işletebilen bireyler yetiştirmeyi amaçlamaktadır. Mesleki Eğitim Merkezi Bakanlığımız tarafından kapsama alınmış mesleklerde (31 alan ve 152 dal) çalışanların belgelendirilmesi işlemini yapmaktadır. Çıraklık Eğitim zorunlu olup, Çırak öğrencilerimiz, teorik eğitimlerini Mesleki Eğitim Merkezlerinde, pratik eğitimlerini de işyerlerinde yapmaktadırlar. ÇIRAKLIK, KALFA VE USTALARIN EĞİTİMLERİ 1- Çıraklık Dönemi Eğitimleri Zorunlu temel eğitimini tamamladıktan sonra, gerçek iş ortamında fiilen çalışmak suretiyle meslek öğrenmek ist eyen 14 yaş ve üzerindeki vatandaşlarımızın teorik ve pratik mesleki eğitimlerinin bir programa göre yapılmasını sağlayarak, onları ülkenin ihtiyaç duyduğu becerili işgücü haline getirmek, çıraklık eğitiminin temel amacıdır. 2- Kalfalık Dönemi Eğitimleri İsteyen kalfalar için kapsam ve süresi Bakanlığımızca belirlenen programlar doğrultusunda ustalık eğitimi kursları düzenlenir. Bu eğitim; çalışma saatleri dışında ve merkezimiz tarafından hazırlanır ve valilikçe onaylanarak çalışma takvimine göre düzenlenir. Bir meslek dalında ustalık eğitimine kaydedilen kalfa sayısının sınıf oluşturacak kadar olmaması ya da ustalık eğitiminin çeşitli imkânsızlıklar nedeniyle yapılamaması durumunda, eğitime alınamayan kalfalarımızın kayıtları, il meslekî eğitim kurulu tarafından yapılacak plânlama doğrultusunda eğitim ve ulaşım açısından en yakın Meslekî Eğitim Merkezine nakledilir. 3- Ustalık Dönemi Eğitimleri Ustalık eğitimine kayıt yaptıranların ustalık sınavlarına girebilmeleri için kalfalık belgesinin düzenlendiği tarihten sonra, mesleklerinde 2 (iki) yıl çalıştıklarını belgelendirmeleri ve ustalık eğitimi kursunu başarı ile tamamlamaları gerekir. Ustalık eğitimi kurslarına kayıt yaptırmayan kalfaların ustalık sınavlarına girebilmeleri için meslekleri ile ilgili işlerde en az 5 yıl süre ile çalışmış olduklarını sosyal güvenlik kuruluşlarından alacakları hizmet belgesi ile belgelendirmeleri gerekir. Meslek kuruluşlarına kayıtlı iş yerlerinde çırak olarak çalışıp kalfa olanlar, aynı iş yerinde en az bir yıl kalfa olarak çalışmak zorundadırlar. USTA ÖĞRETİCİLERİN EĞİTİMİ İşyerinde, sanatını çıraklara öğretmekle görevli ustaların katıldığı eğitimdir. Bu eğitimi görmeyen işyeri sahibi veya ustaların yanlarında veya işyerlerinde çırak çalıştırmaları mümkün bulunmamaktadır (3308 sayılı Kanunun 31. Maddesi). Bu eğitimle çırak yetiştirme sorumluluğunu üstlenen ustaların sanatını başkasına iyi bir şekilde öğretme yöntem ve
tekniklerini öğrenmeleri hedeflenmektedir. Bu amaçla hazırlanmış bulunan İş Pedagojisi Kurs Programı 40 saat sürelidir. MESLEK KURSLARI Meslek kursları ile hedeflediğimiz üç temel kitle bulunmaktadır. Bunlar; Örgün eğitim sisteminden ayrılmış ve herhangi bir meslek alanı ile ilgili bilgi ve beceriye sahip olmayanlar, İstihdam altında olup mesleği ile ilgili bilgi ve becerilerini geliştirmek isteyenler, Meslek değiştirmek isteyenler, Merkezimizde bu vatandaşlarımıza ilgi alanları, yetenekleri ve sektörün ihtiyaçları doğrultusunda beceri kazandırılması veya mevcut becerilerinin geliştirilmesi amacıyla meslek kursları düzenlenmektedir. Ayrıca, merkezimiz tarafından örgün veya yaygın meslekî ve teknik eğitim programına devam etmiş veya tamamlamış olanların kazandıkları bilgi ve becerilerini uygulama içerisinde geliştirmek, iş verimini artırmak, yeni teknolojilere uyumlarını ve mesleklerinde gelişmelerini sağlamak amacıyla karşılıklı imzalanan protokollerle de isteğe uygun ve kurumsal düzeyde meslekî kurslar düzenlenmektedir. DENKLİK İŞLEMLERİ Merkezimiz; 3308 sayılı Meslekî Eğitim Kanunun 35. maddesi ile verilen denklik yetkisi çerçevesinde ve Bakanlıkça veya Bakanlık ile diğer kurum ve kuruluşların iş birliği sonucunda verilmiş veya dış ülkelerden alınmış diploma, kurs bitirme belgesi, yetki belgesi, hizmet belgesi, sertifika ve benzeri belgeleri çıraklık eğitimi sistemi içerisinde veya sisteme girişte değerlendirmekle sorumlu merkez olarak faaliyet yürütmektedir. KALFALIK BELGESİ NASIL ALINIR? 1) 19 Yaşından gün almamış olan ve kanun kapsamında bir meslek dalında çalışanlar Mesleki Eğitim Merkezlerinde meslek dallarının eğitim süresi boyunca haftada bir gün öğrenim gördükten sonra girecekleri kalfalık sınavlarında başarılı olmaları durumunda Kalfalık Belgesi alabilirler. (Kanun maddesi :16) 2) 19 yaşından gün almış olanlar ise Mesleki Eğitim Merkezlerinde açılacak yoğunlaştırılmış eğitime tabi tutulduktan sonra girecekleri kalfalık sınavlarında başarılı olmaları halinde Kalfalık Belgesi alabilirler. 3) Mesleğin Kanun kapsamına alındığı tarihte 18 yaşını doldurmuş, 19 yaşından gün almış olanlar Bakanlıkça ilan edilecek tarihlerde Mesleki Eğitim Merkezlerine başvuruda bulunmaları halinde doğrudan kalfalık sınavlarına katılabilir ve bu sınavlarda başarılı olmaları durumunda
Kalfalık Belgesi alabilirler.(kanun maddesi: Geçici 1a/1).(Bu başvuru ancak af çıktığı zaman yapılır) Başvuru Şartları: a) Mesleğin kanun kapsamına alındığı tarihte 19 yaşından gün almış olmak. b) Mesleğin kanun kapsamına alındığı tarihten önce o işte çalıştığını Ek II formu ile belgelendirmek. 4) Mesleğin kanun kapsamına alındığı tarihte 16-18 yaşlarında olanlar kapsam ve süresi bakanlıkça belirlenecek eğitime tabi tutulduktan sonra kalfalık sınavlarına katılabilir ve bu sınavlarda başarılı olmaları durumunda kalfalık Belgesi alabilirler. (Kanun maddesi : geçici 1a/2).(Bu başvuru ancak af çıktığı zaman yapılır) Başvuru Şartları: a) Mesleğin kanun kapsamına alındığı tarihte 19 yaşından gün almış olmak. b) Mesleğin kanun kapsamına alındığı tarihten önce o işte çalıştığını Ek II formu ile belgelendirmek. 4) Mesleğin kanun kapsamına alındığı tarihte 16-18 yaşlarında olanlar kapsam ve süresi bakanlıkça belirlenecek eğitime tabi tutulduktan sonra kalfalık sınavlarına katılabilir ve bu sınavlarda başarılı olmaları durumunda kalfalık Belgesi alabilirler. (Kanun maddesi : geçici 1a/2).(Bu başvuru ancak af çıktığı zaman yapılır) Başvuru Şartları: a) Mesleğin kanun kapsamına alındığı tarihte 16-18 yaşlarında olmak b) Mesleğin kanun kapsamında alındığı tarihte çalışıyor olmak. 5) (Denklik yoluyla) Yabancı ülkelerden alınmış kalfalık ustalık veya kurs belgeleri ile yurt içinde çıraklık okulları, Pratik sanat okulları, Mesleki ve Teknik Açık öğretim okulu, Halk Eğitim Merkezleri, Yetişkinler Teknik Eğitim Merkezleri vb. kurumlardan alınmış belgeler çıraklık, kalfalık ve ustalık eğitimine geçişte değerlendirilir.(kanun maddesi:35) "Kalfalık Belgesi" başvurusunda istenilen belgeler nelerdir? 1) Tamamı doldurulmuş EK II formu 2) Öğrenim belgesi aslı ve örneği 3) Nüfus cüzdanı aslı ve örneği 4) Dört adet vesikalık fotoğraf 5) Sağlık ve fiziki durumunun mesleğinin gerektirdiği işleri yapmaya uygun olduğunu gösterir doktor raporu
USTALIK BELGESİ NASIL ALINIR 1) İlgili kanunun 16.Maddesine göre kalfalık belgesi alanlar a) Kalfalık belgesini aldığı tarihten itibaren mesleklerinde ustalık eğitimi çalışma süresi kadar çalışmış ve bakanlıkça açılan Ustalık Eğitim Kurslarını başarılı olarak bitirenler ustalık sınavlarına katılarak başarılı olmaları halinde Ustalık Belgesi alabilirler.( Kanun maddesi:28/b) b) Kalfalık belgesini aldığı tarihten itibaren mesleklerinde en az 5 yıl SSK lı olarak çalışanlar doğrudan ustalık sınavlarına katılıp başarılı olmaları durumunda Ustalık Belgesi alabilirler.(kanun maddesi: 28/c) (Ek III formu) 2) Meslek Lisesi Mezunları a) 1985-1986 Eğitim-Öğretim yılı sonuna kadar meslek lisesinden mezun olanlar mezun oldukları meslek dalında doğrudan Ustalık Belgesi alabilirler. (Kanun maddesi: Geçici 1b/2) (Sınavsız Müracaat Formu) b) 1985-1986 Eğitim-Öğretim yılından sonra meslek lisesinden mezun olanlar doğrudan ustalık sınavlarına katılarak sınavlarda başarılı olmaları halinde Ustalık Belgesi alabilirler. (kanun maddesi:29) (Sınavlı Müracaat Formu) 3) Vergiye Kayıtlı İşyeri Sahipleri Mesleğin kanun kapsamına alındığı tarihten önce vergiye kayıtlı ve bir mesleki teşekküle kayıtlı işyeri sahibi olan ve bu işyerinde fiilen usta olarak çalışan ve bakanlıkça ilan edilecek tarihlerde başvuruda bulunanlar doğrudan Ustalık Belgesi alabilirler.(kanun maddesi: geçici 1b/1).(Bu başvuru ancak af çıktığı zaman yapılır). (Ek IV formu) Not:Anayasaya mahkemesi tarafından bu maddeye göre doğrudan ustalık belgesi alınması iptal edilmiştir.yeni bir düzenleme yapılıncaya kadar geçerli değildir. 4) 10.07.2001 Tarihinden Önce Mesleki Eğitimi Uygulama Kapsamındaki Mesleklerde Ustalık Belgesi Olmadığı Halde İşyeri Açmış Olanlar Mesleki Eğitim Merkezlerinde açılacak olan telafi eğitim programlarına katılmaları ve bu eğitim sonundaki sınavlarda başarılı olmaları durumunda Ustalık Belgesi alabilirler. Ancak bu uygulama 10.07.2006 tarihine kadar devam edecektir.(kanun maddesi: 9.Madde) (Ek I formu)
5) İlgili Kanunun Geçici 1a/1 Maddesine Göre Kalfalık Belgesi Alıp 22 Yaşını Dolduranlar a) İlköğretim okulu mezunu olanlar ; çıraklık eğitim süresi 2 yıl olan mesleklerde çalışanlar 7 yıl çıraklık eğitimi süresi 3 yıl olan mesleklerde çalışanlar 8 yıl çıraklık eğitimi süresi 4 yıl olan mesleklerde çalışanlar 9 yıl b) Lise ve daha üst seviyede genel eğitimden mezun olanlar; çıraklık eğitimi süresi 1 yıl olan mesleklerde çalışanlar 6 yıl çıraklık eğitimi süresi 1.5 yıl olan mesleklerde çalışanlar 6.5 yıl çıraklık eğitimi süresi 2 yıl olan mesleklerde çalışanlar 7 yıl süre ile çalıştıklarını Ek III formu ile belgelendirmeleri halinde ustalık sınavlarına katılabilir,başarılı olmaları halinde de Ustalık Belgesi alabilirler. Ancak 06.01.1998 tarihinden önce kapsama alınan meslek dalları için bu tarihten sonraki çalışmalar bir Sosyal Güvenlik kuruluşundan, bu tarihten sonra kapsama alınan meslek dalları için kapsama alınış tarihinden sonraki çalışmalar bir Sosyal Güvenlik kuruluşundan belgelendirilmiş olmalıdır. Ayrıca kapsama alındığı tarih ile 06.01.1998 tarihi arasında 18 yaşını tamamladığı tarihten sonraki hizmetleri dikkate alınır. (Kanun maddesi: Geçici 1a/3) (Ek III formu) 6) Denklik Yoluyla Yabancı ülkelerden alınmış kalfalık ustalık veya kurs belgeleri ile yurt içinde çıraklık okulları, Pratik sanat okulları, Mesleki ve Teknik Açık öğretim okulu, Halk Eğitim Merkezleri, Yetişkinler Teknik Eğitim Merkezleri vb. kurumlardan alınmış belgeler İŞYERİ AÇMA BELGESİ NASIL ALINIR 1) Teknik lise mezunları ve genel liselerden birinden mezun olup ta ön lisans seviyesinde mesleki ve teknik öğrenim görenler ile, meslek lisesi mezunu olup ta alanı dışında bir meslek dalında ön lisans eğitimi görenlere mesleğinde en az 1 yıl çalıştıktan sonra;
2) Lisans seviyesinde mesleki ve teknik eğitim görenler ile, meslek lisesi mezunu olup ta mesleği ile ilgili meslek dalında ön lisans eğitimi alanlara doğrudan işyeri açma belgesi verilir. (Kanun maddesi :30) Başvuruda İstenilenler 1-Okul diplomalarının aslı ve fotokopisi 2-Nüfus Cüzdanı aslı ve fotokopisi 3-4 adet vesikalık fotoğraf 4-Sağlık ve fiziki durumunun mesleğinin gerektirdiği işleri yapmaya uygun olduğunu gösterir doktor raporu 5-Dilekçe (okulda hazır var) Şartları uyan kimseler yukarıda yazılı evraklarla birlikte kendilerine en yakın mesleki eğitim merkezine başvuruda bulunarak sınava girmeden doğrudan İşyeri Açma Belgesi alabilirler. (İşyeri Açma Belgesi, Ustalık Belgesi ile aynı işi görmektedir.) 3308 sayılı yasa gereğince çıraklık eğitimi uygulama kapsamındaki meslek dallarında işyeri açacakların Milli Eğitim Bakanlığınca düzenlenmiş ustalık belgesine sahip olması ya da bu belgeye sahip olanları işyerinde çalıştırması gerekmektedir. Aynı kanuna göre bir işyerinde usta unvanı ile çalışan bir kişi, o işyerinde yapılan mal ve hizmet üretiminin yanı sıra, işyerinde çalışan aday çırak ve çırak öğrencilerin eğitiminden de sorumlu bulunmaktadır. Bu sebeple, işyerlerinde hizmet akdi ile istihdam edilen ustalık belgesi sahibi kişilerin usta unvanı ile birden fazla işyerinde çalışmaları mümkün bulunmamaktadır. Ayrıca, 3308 sayılı kanunun çıraklık eğitimi uygulama kapsamındaki il ve meslek dallarında işyeri açan ustalık belgesi sahibi kişilerin, bu il ve meslek dallarında işyerlerinin şubelerini açmak istemeleri halinde, işyerlerinin şubelerinde ustalık belgesi bulunan bir kişiyi istihdam etmeleri gerekmektedir. İstihdam ettikleri bu ustaların da, yukarıda belirtilen sebeplerle başka bir işyerinde çalışmaları mümkün bulunmamaktadır. USTA ÖĞRETİCİLİK BELGESİ NASIL ALINIR Ustalık belgesi sahibi olup Mesleki Eğitim Merkezlerinde açılan İş Pedagojisi Kurslarını başarı ile tamamlayanlara Usta Öğreticilik Belgesi verilir.(kanun maddesi:31) Kurslar hafta içi akşamları olmak üzere planlamaya göre iki hafta sürmektedir. Kurs sonunda kursiyerler görmüş oldukları derslerden sınava girip Usta Öğretici Belgesi almaktadır. Bu kurslara katılmak için herhangi bir başvuru zamanını beklemek olmayıp ustalık belgesi sahibi herkes istediği zaman başvuruda bulunabilir. Sınıf açılacak sayıya ulaşıldığında (yaklaşık en az 12 kişi) mesleki eğitim merkezi tarafından kurs planlanır. Başvuru için istenilen belgeler: 1- Dilekçe (okulda hazır var) (Kursa Müracaat Formu) 2- Ustalık belgesi aslı ve fotokopisi (aslı onaylanıp iade edilir) 3-3 adet vesikalık fotoğraf
4- Okul diploma yada tasdiknamesi aslı ve fotokopisi (aslı onaylanıp iade edilir) 5- Nüfus cüzdan fotokopisi 6-Sağlık raporu Açılacak Olan Kursta Görülecek Olan Dersler ve Süreleri SIRA NO DERSİN ADI DERSİN SÜRESİ (SAAT OLARAK) 1 Çıraklık ve Mesleki Eğitim İlkeleri 4 2 Eğitim Piskolojisi 3 3 Eğitimde İletişim ve İletişim Araçları 4 4 Meslek Analizi ve Öğretim Programlarının Hazırlanması 8 5 Atölye ve Meslek dersleri Öğretim Metotları 8 6 İş Güvenliği 4 7 İş Kalitesi ve Maliyet İlişkileri 4 8 Öğrenme Ölçme ve Değerlendirme 3 9 Sınav Değerlendirmesi 2 TOPLAM 40 DENKLİK İŞLEMLERİ ve AÇIKLAMALAR Çıraklık ve meslek eğitiminde belge ve diplomaların değerlendirilmesi 02.11.1989 tarih ve 20330 sayılı Resmi Gazete yayımlanan Çıraklık ve Meslek Eğitiminde Belge ve Diplomaları Değerlendirme Yönetmeliği ile belirlenen esas ve usullere göre yapılır. (Denklik Belgesi icin Form) Çıraklık ve Meslek Eğitiminde Belge ve Diplomaları Değerlendirme Yönetmeliği gereğince yapılacak değerlendirmede denklik ilkesi uygulanır. Değerlendirilecek Belgeler a) Çırak, kalfa ve ustaların eğitimleri sırasında kazandıkları bilgi ve beceriler ilköğretim ve meslek liselerine geçişte değerlendirilir. b) Yabancı ülkelerden alınmış kalfalık, ustalık ve kurs belgeleri ile yurtiçinde çırak okulları, pratik sanat okulları, mesleki ve teknik açık öğretim okulu, halk eğitim merkezleri, yetişkinler teknik eğitim merkezleri, kız teknik öğretim olgunlaşma enstitüleri, özel eğitim okulları ve özürlüler iş okulları ile benzeri kurumlardan alınmış belgeler ve kazanılmış mesleki bilgi ve beceriler çıraklık, kalfalık ve ustalık eğitimine geçişte değerlendirilir. c) Meslek liseleri ile bu liselere denkliği kabul edilen eğitim kurumlarından mezun olanların ustalık belgesi istekleri değerlendirilir. d) Mesleki Teknik ortaöğretim sonrası görülen en az iki yıl süreli mesleği ile ilgili öğrenimden alınan diplomalar işyeri açma bakımından değerlendirilir. Yönetmeliğe göre; a) Öğrenim belgesi olarak MEB veya MEB ile işbirliği sonucunda verilmiş olan diploma, kurs bitirme
belgesi, yetki belgesi, sertifika veya bunların yerine geçen belgeler değerlendirilir. b) Değerlendirilecek her türlü belgede görülen mesleki eğitim veya kurs süresinin saat olarak belgelendirilmesi istenir. c) Bir ana meslek alanı ile ilgili her türlü mesleki eğitim belgeleri birlikte değerlendirilir. Bir meslek alanında alınmış birden fazla belgeden, belge sahibinin lehine olanı dikkate alınır. Çıraklık Eğitimi Sisteminde Kazanılan Bilgi Ve Becerilen Ortaokul Ve Meslek Liselerine Geçişte Değerlendirilmesi Kalfa Ve Ustaların ilköğretim Mezunu Olabilmesi Açık ilköğretim okuluna kayıt olmak isteyen 1996-1997 öğretim yılı öncesi ilkokul mezunu kalfa ve ustalar "Açık İlköğretim Okulu Yönetmeliği" hükümlerine göre sınavlara girerler. Ancak bu durumda olanlar ilköğretimin 6.sınıfı derslerinden muaf tutulurlar. Kalfa Ve Ustaların Meslek Lisesi Mezunu Olabilmesi İlköğretim mezunu kalfa ve ustaların mesleki ve teknik açık öğretim liselerine devam etmek istemeleri halinde muaf tutulacakları dersler Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığınca belirlenmiş ve Valiliklere genelge ile bildirilmiştir. Yurt İçi Ve Yurt Dışında Mesleki Eğitim Görenlerin Belgelerinin Denkliği Çıraklık Okulu Diplomalarının Değerlendirilmesi, 19.06.1086 tarihinden önce yurt içinde en az 3 yıllık eğitim sonucu verilmiş çıraklık okulu diploması sahiplerine doğrudan kalfalık belgesi verilir. Bunlardan mezuniyetlerinden sonra en az 5 yıl mesleklerinde çalışanlar ustalık imtihanlarına girerler. Mesleki ve teknik yüksek öğretim kurumlarınca verilen diplomaların değerlendirilmesi Genel liselerden mezun olduktan sonra ön lisans seviyesinde mesleki ve teknik öğretim görenler ile, meslek lisesi mezunu olup da alanı dışındaki bir meslek dalında ön lisans eğitimi görenlere, mesleğinde en az 1 yıl çalıştıktan sonra; Lisans seviyesinde mesleki ve teknik eğitim görenler ile, meslek lisesi mezunu olup mesleği ile ilgili ön lisans eğitimi yapanlara, doğrudan işyeri açma belgesi verilir. Yurtdışından alınan kalfalık, ustalık ve dengi belgeler Yurt dışından kalifiye eleman yetiştirmek amacıyla düzenlenen mesleki eğitim programlarına tamamlayarak a) Kalfalık ve kalifiye işçilik belgesi alanlara, Kalfalık belgesi: b) Bağımsız işyeri açma yetkisi veren belgeler ile ustalık belgelerini alanlara ustalık belgesi doğrudan verilir. Değerlendirme Esasları 3308 sayılı Kanunun çıraklık eğitimi uygulama kapsamına alınmayan meslek dallarında değerlendirme yapılmaz. a) Hizmet belgelerinde; belge sahibinin çalıştığı meslek alanının belirtilmesi ve değerlendirilecek hizmetlerden meslek dallarının ilde kapsama alındığı tarihten sonraki sürelere sosyal güvenlik kuruluşlarından birine primlerin yatırılmış olduğunun belgelendirilmesi zorunludur. Bu tür hizmet belgelerinde her aylık hizmet için en az 20 iş günlük prim yatırılmış olması ve primlerin ilgilinin meslek dalında yatırılmış olması aranır. İsteğe bağlı primler kabul edilmez. b) 1996-1997 öğretim yılı ve daha önceki yıllarda ilkokulu bitirmiş olanların değerlendirme işlemleri ilkokul diploması ile yapılır. Değerlendirmeye alınacak belge sahibinin en az ilköğretim okulu mezunu olması gereklidir. İlköğretim mezunu olmayanların belgeleri ilköğretim okulu diploması almaya hak kazandıktan
sonra değerlendirmeye alınır. c) İlgili meslekte çalışma karşılığı olarak verilmeyen belgeler değerlendirilmez. d) Resmi veya özel kurum ve kuruluşların düzenlemiş oldukları kısa süreli hizmet içi eğitim kursu ve seminerleri sonucunda verilmiş olan belgeler ile, süresi 255 saat ve daha az olan mesleki ve teknik eğitimler sonucunda verilmiş olan belgelerin denklik değerlendirilmesinde dikkate alınmaz. e) Bir meslekte pratik eğitim karşılığı kabul edilen başarılı hizmet süresi çıraklık eğitimi süresinin iki katı olanlar doğrudan kalfalık imtihanlarına alınır. Kalfalık dönemi için yapılan değerlendirmede artan hizmet süreleri ustalık imtihanlarına girişte değerlendirilir.