PAMUK YAĞI METİL ESTERİNDE OKSİDASYON KATKI MADDELERİNİN YAKIT ÖZELLİKLERİNE ETKİSİ

Benzer belgeler
ÇD45 PAMUK YAĞINDAN TRANSESTERİFİKASYON İLE BİYODİZEL ELDESİ

2017 ANALİZ ÜCRETLERİ

6. Oksidasyon Kararlılığının Tespiti

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/6) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/6) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/9) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/6) Akreditasyon Kapsamı

KTÜ YUAM 2018 ANALĠZ ÜCRETLERĠ

ANALİZ TALEP FORMU FUEL OİL ÖZELLİK KOD DENEY YÖNTEMİ. TS1451 EN ISO 3104 *TS 2031 Görünüş 120 İç Metot (TY-AY-046) Toplam Tortu 140

Akreditasyon Sertifikası Eki. (Sayfa 1/6) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/7) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki. (Sayfa 1/6) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/35) Akreditasyon Kapsamı

EGE-PAL ANALİZ FİYAT LİSTESİ

İNÖNÜ-PAL 2018 YILI ANALİZ ÜCRETLERİ

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/9) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/7) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki. (Sayfa 1/9) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/9) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/6) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/7) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki. (Sayfa 1/7) Akreditasyon Kapsamı


Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/8) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/6) Akreditasyon Kapsamı

Dizel Yakıtındaki Sıcaklık Değişiminin Püskürtülen Yakıt Miktarına Etkisi ve Dinamik Yakıt Sıcaklığı Kontrolü

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/12) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/10) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/6) Akreditasyon Kapsamı

ÖZET Yüksek Lisans Tezi SOYA YAĞI METİL ESTERİNDE BAZI KATKI MADDELERİNİN OKSİDASYON ÖZELLİKLERİNE ETKİSİNİN BELİRLENMESİ

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Tarımsal Mekanizasyon Atatürk Üniversitesi 1988 Y. Lisans Tarım Makinaları Bölümü Anabilim Dalı

ÇEŞİTLİ BİTKİSEL YAĞLARDAN BİYODİZEL ÜRETİMİNDE KATALİZÖR VE ALKOL MİKTARININ YAKIT ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/6) Akreditasyon Kapsamı

METİL VE ETİL ESTERİN DİZEL YAKITI OLARAK KULLANILMA İMKANLARININ DENEYSEL OLARAK ARAŞTIRILMASI ÖZET

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/13) Akreditasyon Kapsamı

Palm Biyodizel-Dizel Yakıt Karışımlarının Yakıt Özelliklerinin Tahmini

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/11) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/9) Akreditasyon Kapsamı

Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/8) Akreditasyon Kapsamı

Trigliserid : Bitkisel Yağ Alkol : Metanol, Etanol, Bütanol, Katalizör : Asit ve Baz Katalizörler Ester : Biyodizel Gliserin : Yan Ürün

KANOLA YAĞI METİL ESTERİ VE KARIŞIMLARININ MOTOR PERFORMANS VE EGZOZ EMİSYONLARINA OLAN ETKİLERİ

Kocatepe Veteriner Dergisi Kocatepe Veterinary Journal

Ekonomizer 500 ml YAĞ KATKILARI

PRODUCT SPECIFICATION LIGHT NEUTRAL BASE OIL (*) 910

ULUSAL YAKIT : BİYODB

Atık Kızartma Yağı Metil Esterinin Bir Dizel Motorunda, Motor Performansı ve Egzoz Emisyonlarına Etkisinin Araştırılması

Kanola Yağı Alkil Esterlerinin Bir Dizel Motorunun Performansına ve Emisyon Karakteristiklerine Etkilerinin Belirlenmesi

ÇANAKKALE BOĞAZINDAKİ CHLOROPHYTA ENTEROMORPHA YOSUNUNDAN POTASYUM HİDROKSİT DESTEKLİ KATALİZÖR VARLIĞINDA BİYODİZEL ELDESİ

Otomotiv yakıtları - Dizel (Motorin)- Gerekler ve deney yöntemleri

YARASA VE ÇİFTLİK GÜBRESİNİN BAZI TOPRAK ÖZELLİKLERİ ve BUĞDAY BİTKİSİNİN VERİM PARAMETRELERİ ÜZERİNE ETKİSİ

SOĞUK KARIġIM TASARIMI VE KATKI MALZEMESĠ MĠKTARI-KÜR SÜRESĠ ĠLĠġKĠSĠ

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ PAMUK YAĞI METİL ESTERİ KARIŞIMLARININ MOTOR EMİSYONLARINA ETKİSİNİN BELİRLENMESİ CİHAN BAYINDIRLI

2000 Clorox Car Care 19/05/15 Page 1 of 6

FARKLI KATALIZÖR VE YIKAMA SUYU KULLANILAN KANOLA METIL ESTERININ DIZEL MOTORLARDA KULLANIMININ EMISYONLAR ÜZERINE ETKISI

AYÇİÇEK YAĞININ AĞARTILMASINDA ASİT AKTİF SEPİYOLİT VE BENTONİTİN KARŞILAŞTIRMALI OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ

Restoran Atığı Yağların Dizel Motor Yakıtı Olarak Değerlendirilmesi

Akreditasyon Sertifikası Eki. (Sayfa 1/13) Akreditasyon Kapsamı

KAYISI ÇEKİRDEK İÇİ YAĞINDAN, KANOLA YAĞINDAN VE ATIK YAĞDAN BİYODİZEL ÜRETİMİ

BİODİZELİN OKSİTLENME KARARLILIĞI ÜZERİNE DENEYSEL BİR ARAŞTIRMA

Biyodizelin Dizel Santrallerde Kullanım Analizi

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/13) Akreditasyon Kapsamı

KIZARTMA YAĞLARININ KARARLILIĞI VE TERMAL YÖNTEMLER İLE KALİTESİNİN BELİRLENMESİ

Oto Bakım Ürünleri Aracına Değer Verenlerin Tercihi

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/11) Akreditasyon Kapsamı

Alkol ve Katalizör Miktarlarının Farklı Katalizörlerle Üretilen Kanola Biyodizelinin Dönüşüm Oranı ve Yakıt Özellikleri Üzerindeki Etkisi

FARMAKOGNOZİ II UYGULAMA İYOT İNDEKSİ TAYİNİ PEROKSİT SAYISI TAYİNİ ASİTLİK İNDEKSİ TAYİNİ SABUNLAŞMA İNDEKSİTAYİNİ

KETENCİK BİYODİZELİNİN ÜRETİMİ VE COMMON RAİL ENJEKSİYON SİSTEMLİ BİR MOTORUN EMİSYONLARINA ETKİSİ

Laboratuvar Ölçekli Biyodizel Üretim Tesisinin Projelendirilerek İmal Edilmesi ve Bu Tesiste Çeşitli Bitkisel Yağ Kaynaklarından Biyodizel Üretimi

ICS BELGELENDİRME KRİTERİ TSE K 214 BELGELENDİRME KRİTERİ CERTIFICATION CRITERIA

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR

Ölçüm/Analiz Kapsamı Parametre Metot Metodun Adı

ZEYTİN YAĞI VE PAMUK YAĞI İLE DİZEL YAKIT KARIŞIMLARININ MOTOR PERFORMANSINA VE EGZOZ EMİSYONLARINA ETKİSİNİN ANALİZİ

Elçin GÜNEŞ, Ezgi AYDOĞAR

VISWA LAB TÜRKİYE VISWA LAB. FUEL ANALYSIS BULTEN

El Freni Spiral Bağlantı Sacının Bükme Kalıbınında Üretilmesinin Teorik ve Uygulamalı İncelenmes (Hand Brake Spiral Mounting Plate)

Grup:İcat Çıkartma Mahmut KARADAĞ Adem DOĞU Kemalettin ARVAS

Selçuk Üniversitesi ISSN 1302/6178 Journal of Technical-Online AYÇİÇEĞİ YAĞINDAN ELDE EDİLEN BİYODİZELİN MOTOR PERFORMANS VE EMİSYONLARINA ETKİSİ

THE PRODUCTION OF AA5049 ALLOY SHEETS BY TWIN ROLL CASTING

SIKÇA SORULAN SORULAR

Türkiye Koşullarında Üretilen Biyodizelin Bazı Özelliklerinin Standartlara Uygunluğunun ve Yakıt Püskürtme Miktarı Üzerine Etkilerinin Belirlenmesi 1

ISSN: Yıl /Year: 2017 Cilt(Sayı)/Vol.(Issue): 1(Özel) Sayfa/Page: Araştırma Makalesi Research Article

SAYBOLT VĐSKOZĐTE DENEYĐ

GEO-Treat 2000 Series / Serisi. GEO-Treat 1000 Series / Serisi RESERVOIR TEMPERATURE HIGHER THAN 180 C RESERVOIR TEMPERATURE BETWEEN 120 C C

Bir Dizel Motorunda Ayçiçeği Metil Esteri Kullanımının Motor Performans ve Emisyonlarına Etkisi

TURBO ŞARJLI BİR DİZEL MOTORDA YAKIT OLARAK BİYODİZEL KULLANILMASININ MOTOR PERFORMANS VE EGZOZ EMİSYONLARINA ETKİSİ

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/9) Akreditasyon Kapsamı

Karabük Üniversitesi Teknoloji Fakültesi Mekatronik Mühendisliği Bölümü Karabük TÜRKİYE ÖZET

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/10) Akreditasyon Kapsamı

Tek silindirli bir dizel motorda atık biyodizel kullanımının motor performansı ve emisyonlarına etkisi

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/7) Akreditasyon Kapsamı

ÜRÜN TEKNİK BİLGİ FORMU

Hayvansal ve Bitkisel Yağlardan Elde Edilen Biyodizelin Dizel Yakıtı ile Karşılaştırılması

Metil ve Etil Ester Kullanılan Bir Common-Rail Dizel Motorda Performans, Yanma ve Enjeksiyon Karakteristiklerinin Karşılaştırılması

BİTKİSEL YAĞLARIN ALTERNATİF YAKIT OLARAK DİZEL MOTORLARINDA KULLANILMASI

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ. Kapsam Parametre Metot adı Standart adı SO 2 Tayini Elektrokimyasal Hücre Metodu TS ISO 7935

SIKIŞTIRMA ORANININ BİR DİZEL MOTORUN PERFORMANS VE EMİSYONLARINA ETKİLERİ

Transkript:

PAMUK YAĞI METİL ESTERİNDE OKSİDASYON KATKI MADDELERİNİN YAKIT ÖZELLİKLERİNE ETKİSİ Ali ÖZULUYOL S.Ü. Teknik Eğitim Fakültesi Mustafa ACAROĞLU S.Ü. Teknik Eğitim Fakültesi acaroglu@selcuk.edu.tr Abstract Te Influence of Oxidation Additives to te Fuel Properties in Cottonseed Oil Metyl ester Up to te present time, te majority of te scientific studies tat are carried out on te subject of biodiesel are composed of producing of from various types of vegetable oils wit different metods and experimentation of tis in te internal combustion engines in different forms. Some of te features of biodiesel fuel tat is produced in tese sorts of studies and te engine performances are compared. However, te oxidation stability of biodiesel fuels is an industrial problem. Some of biodiesel fuels are more stabilized tan te oters. Poor stability can increase te gums and te residue witin te biodiesel and cause fuel filter to be clogged. Comparison of density, viscosity and oxidation stability of te fuel provides us to maintain an opinion about weter abovementioned biodiesel fuel is oxidized or not. In tis study, cotton seed oil metyl ester (COME) wic is obtained from cotton plant tat is an important means of living in our country especially in te Souteast Anatolia and Çukurova Regions and also as an outstanding potential oil value was used. During te production, te most widely used metod transesterification metod was used. By measuring te density, viscosity and oxidation values of COME product at particular intervals, influence of additive on te fuel properties tat was added to fuel was monitored. In conclusion, it is observed tat te oxidation preservative additive (TBHQ) tat was added to COME is inadequate to get te fuel oxidation stability to te required values so te amount of additive sould be increased to raise te oxidation stability or it is suitable to use different types of oxidation preservative additive tat was used in tis study. Keywords: Cottonseed oil, biodiesel, TBHQ, fuel caracteristics, oxidation additive Giriş Bitkisel yağların doğrudan yakıt olarak kullanılmasının zor olduğu görülmektedir. Tam atomizasyon sağlanamaması dolayısıyla iyi bir yanma olmamaktadır. Bu nedenle bitkisel yağların yakıt olarak kullanılması için onun bazı özelliklerinin değiştirilmesi geliştirilmesi ya da iyileştirilmesi ile mümkün olduğu belirlenmiştir (1). Bu çalışmada, günümüzde diesel teknolojisine saip araçlarda kullanılmak üzere Selçuk Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi nde üretilmiş pamuk yağı metil esterinde (PYME) oksidasyon katkı maddelerinin yakıt özelliklerine etkisi incelenmiştir. Yapılan deneysel çalışma sonucu saf su ile yıkanıp elde edilen pamuk yağı metil esterleri ile ilgili aşağıda Tablo 1. Tablo 5. ve Şekil 1- Şekil 11. arasında belirtilen sonuçlar elde edilmiştir..3 1 1 1,,5 1, 2, 3, Şekil 1. PYME nin İndüksiyon Periyodu Değeri () (Ölçüm tarii: Temmuz 7) Rancimat 743 oksidasyon test ciazı ile Temmuz 7 tariinde yapılan katkılı pamuk yağı metil esteri oksidasyon testinde çıkan sonuç.3 saat olarak tespit edilmiştir. 6

.17 1 1 1,,5 1, 2, 3, Şekil 2. PYME nin İndüksiyon Periyodu Değeri () (Ölçüm tarii: Temmuz 7) Rancimat 743 oksidasyon test ciazı ile Temmuz 7 tariinde yapılan katkısız pamuk yağı metil esteri oksidasyon testinde çıkan sonuç.17 saat olarak tespit edilmiştir. 1.3 1 1 1,,5 1, 2, 3, 4, Şekil 3 PYME nin İndüksiyon Periyodu Değeri () (Ölçüm tarii : Ocak 8) Rancimat 743 oksidasyon test ciazı ile Ocak 8 tariinde yapılan katkılı pamuk yağı metil esteri oksidasyon testinde çıkan sonuç 1.3 saat olarak tespit edilmiştir..42 1 1 1,,5 1, 2, 3, Şekil 4. PYME nin İndüksiyon Periyodu Değeri () (Ölçüm tarii: Ocak 8) Rancimat 743 oksidasyon test ciazı ile Ocak 8 tariinde yapılan katkısız pamuk yağı metil esteri oksidasyon testinde çıkan sonuç 1.3 saat olarak tespit edilmiştir. Tablo 1. ve katkısız pamuk yağı metil esterinde farklı tarilerde ölçülen indüksiyon periyodu değerleri () Temmuz 7.17.3 () () Ocak 8.42 1.3 1.3 1.4.94.84.74.64.54.42.44.3.34.24.17.14 7 Temmuz 8 Ocak Şekil 5. ve katkısız pamuk yağı metil esterlerinde farklı tarilerde ölçülen indüksiyon periyodu değerleri () 7

mm2 / s Tablo 2. ve katkısız PYME lerinin farklı sıcaklıklarda ölçülen viskozite değerleri ve değişim miktarı (mm2 / s, Temmuz 7) oc 4 oc 9 oc 2 (mm / s) 1.52 9.192 6.94 (mm2 / s) 1.686 9.298 7.182 % 1.63 % 1.15 % 3. 11. 1. 9. 8. 7. 6. 1.521.686 9.1929.298 6.947.182 4 9 SICAKLIK (C) Şekil 6. ve katkısız PYME nin farklı sıcaklıklarda ölçülen viskozite değerleri (Temmuz 7) Temmuz 7 tarili viskozite ölçümüne göre, tüm ölçüm sıcaklıklarında, katkılı olan PYME nin viskozite değeri, katkısız olan PYME nin viskozite değerine göre daa yüksek çıkmıştır. En yüksek değişim oranı % 3.5 ile 9 oc deki ölçümde gerçekleşmiştir. Tablo 3. ve katkısız PYME farklı sıcaklıklarda ölçülen viskozite değerleri ve değişim miktarları (mm2 /s, Ekim 7) oc 1.436 1.566 % 1.18 2 mm2 / s (mm / s) (mm2 / s) 11. 1. 9. 8. 7. 6. 4 oc 9.59 9.271 % 2.34 9 oc 7.266 7.442 % 2.41 1.4361.56 9.599.271 7.2667.442 4 9 SICAKLIK (C) Şekil 7. ve katkısız PYME nin farklı sıcaklıklarda ölçülen viskozite değerleri (Ekim 7) Ekim 7 tarili viskozite ölçümüne göre, tüm ölçüm sıcaklıklarında, katkılı olan PYME nin viskozite değeri, katkısız olan PYME nin viskozite değerine göre daa yüksek çıkmıştır. En yüksek değişim oranı % 2.41 ile 9 o C deki ölçümde gerçekleşmiştir. Tablo 4. ve katkısız PYME lerinin farklı sıcaklıklarda ölçülen viskozite değerleri ve değişim miktarları (mm2 /s, Ocak 8) (mm2 / s) (mm2 / s) oc 1.42 1.483 % 1.26 8 4 oc 8.958 9.155 % 2.21 9 oc 7.33 7.466 % 2.31

mm2 / s 11. 1. 9. 8. 7. 6. 1.483 1.42 9.155 8.958 7.466 7.33 4 9 SICAKLIK (C) Şekil 8. ve katkısız PYME nin farklı sıcaklıklarda ölçülen viskozite değerleri (Ocak 8) Ocak 8 tarili viskozite ölçümüne göre, tüm ölçüm sıcaklıklarında, katkılı olan PYME nin viskozite değeri, katkısız olan PYME nin viskozite değerine göre daa yüksek çıkmıştır. En yüksek değişim oranı % 2.31 ile 9oC deki ölçümde gerçekleşmiştir. Buna göre oksidasyon önleyici katkı maddesinin, viskoziteyi artırdığı görülmüştür. En yüksek değişim oranları ise 9oC de gerçekleşmiştir. Tablo 5. ve katkısız PYME nde farklı tarilerde ölçülen yoğunluk değerleri (kg/m3) Temmuz 7 876 877 %.11 Ekim 7 882 883 %.11 Ocak 8 884 %.11 kg / m3 88 877 876 8 87 Şekil 9. ve katkısız pamuk yağı metil esterlerinde ölçülen yoğunluk değerleri (Temmuz 7) Temmuz 7 tarili yoğunluk ölçümüne göre, katkılı ve katkısız PYME nin yoğunluk değerleri şekil 4.9 da görülmektedir. olan PYME nin yoğunluk değeri katkısız olana göre daa yüksektir. Aradaki bu fark EN 14214 e göre belirlenmiş olan standart değerler arasındadır. kg / m3 883 882 88 8 87 Şekil 1. ve katkısız pamuk yağı metil esterlerinde ölçülen yoğunluk değerleri (Ekim 7) Ekim 7 tarili yoğunluk ölçümüne göre, katkılı ve katkısız PYME nin yoğunluk değerleri şekil 4.1 da görülmektedir. olan PYME nin yoğunluk değeri katkısız olana göre daa yüksektir. Aradaki bu fark EN 14214 e göre belirlenmiş olan standart değerler arasındadır. 9

kg / m 3 884 88 8 87 Şekil 11. ve katkısız pamuk yağı metil esterlerinde ölçülen yoğunluk değerleri (Ocak 8) Ocak 8 tarili yoğunluk ölçümüne göre, katkılı ve katkısız PYME nin yoğunluk değerleri şekil 4.11 de görülmektedir. olan PYME nin yoğunluk değeri katkısız olana göre daa yüksektir. Aradaki bu fark EN 14214 e göre belirlenmiş olan standart değerler arasındadır. Üç farklı tarite de yoğunluklardaki değişim oranı %.11 olarak gerçekleşmiştir. PYME ne ilave edilen oksidasyon önleyici katkı maddesinin yoğunluğu artırdığı görülmektedir. Bondioli ve arkadaşları (2), yapmış oldukları çalışmada, farklı türdeki metil esterleri ile antioksidan olarak kullanılan TBHQ nun yakıt özelliklerine olan etkisi incelenmiştir. Bu çalışmada antioksidan olarak kullanılan TBHQ oranı 4 mg/kg dır. Farklı türlerdeki yağ asidi metil esterlerinin yakıt özelliklerindeki değişimler Tablo 4.6 da verilmiştir (2,3,4). Tablodaki verilere bakılarak antioksidan olarak kullanılan TBHQ nun ölçümü yapılan numunelerin yakıt özelliklerini farklı oranlarda etkilediği de görülmektedir. Antioksidanın, damıtılmış olan ayçiçeği yağı metil esterinin indüksiyon periyodunu artırmakta yetersiz kaldığı, buna rağmen kinematik viskoziteyi de artırdığı söylenebilir. Bununla birlikte kullanılan antioksidanın damıtılmamış kolza toumu yağı metil esterinde indüksiyon periyodunu yeterli değerde artırdığı, buna karşın kinematik viskozite değerinde ise düşüşe neden olduğu görülmektedir. Tablo 6. Farklı Türdeki Yağ Asidi Metil Esterlerinin İndüksiyon Periyotlarının ve Kinematik Viskozitelerinin Karşılaştırılması (2) Rancimat IP () 1.2 2. 3.2 8.6 3.4 7.1 Numune Ayçiçeği FAME (Damıtılmış) Ayçiçeği FAME (Damıtılmamış) Kolza toumu FAME (Damıtılmış) Kolza toumu FAME (Damıtılmamış) Kullanılmış kızartma yağı FAME (Damıtılmış) Kullanılmış kızartma yağı FAME (Damıtılmamış) Kinematik Viskozite 5 mm2/s - SONUÇ VE ÖNERİLER Biyomotorinin oksidasyon stabilitesi ve soğuk akış özellikleri akkında birçok çalışma ortaya konulmuştur. Biyomotorinin oksidasyon kararlılığı üzerinde birçok faktörün etkili olduğu görülmüştür. Bunlar sıcaklık, bazı metaller, biyomotorinin üretildiği yağın kaynağı (oksidasyona doymuş bileşikler doymamış bileşiklerden daa az duyarlıdır ), oksijenin akış ızı, ışık, süre, kullanılan bitkisel yağın kimyasal yapısı olarak özetlenebilir. Oksidasyon sonucu peroksit değerde, viskozitede ve asit değerde yükselmeler meydana gelmektedir. Oksidasyon sonucu bazı organik asitler ve polimerler oluşmaktadır. Oluşan asitler malzemeleri etkilemektedir. Etkilenen malzemeler oluşan korozyon sonucu enjektör meme koklaşmasına ve yüzeylerin zayıflamasına neden olmaktadır. Korozyon iyonlarından çözünemeyen sabunlar oluşur ve bunlar tortu oluşumuna ve areketli elemanların yapışmasına yol açmaktadır. Meydana gelen polimerizasyon sonucu viskozitede artışa ve sedimentlerin oluşumuna sebep olarak filtre tıkanmasında etken olur. Sıcak yüzeylerde eriyen polimerler vernik oluşturur. Oluşan kısa zincirli asitler (aldeidler) uçucu olabilir ve kötü kokuya sebep olduğu gibi parlama noktasını düşürebilirler. Oksidasyonu stabilize edebilmek için bazı antioksidanların kullanımı araştırılmıştır. Bitki kaynaklarından elde edilen am yağlar doğal olarak antioksidanları içermektedir. Bununla beraber, biyomotorin içindeki antioksidanların içeriği ammaddeye ve işlem teknolojisine bağlı olarak önemli şekilde değişiklik göstermektedir. Bu bileşenlerin en iyi tanınanı tokoperollerdir. Doğal antioksidanların yanında sentetik 1

antioksidanların biyomotorin oksidasyon stabilitesi üzerinde etkisi araştırılmış ve sentetik olanların daa etkili olduğu görülmüştür. Fakat oksidasyon stabilitesini geliştirmek için doğal ve sentetik antioksidanların diğer kalite parametreleri üzerinde etkisi, uygun katkı maddelerini ve seviyelerini bulmak amacıyla incelenmesi gerekmektedir. Biyomotorinin etkili kullanımına engel teşkil eden diğer bir etmen olan soğuk akış özellikleri, üzerinde yoğun çalışmaların devam ettiği bir alandır. Biyomotorinin soğuk akış özellikleri kullanılan ammaddeye, bölgeye ve yılın angi ayında kullanılacağına göre değişiklik gösteren bir konudur. Kullanılan ammaddeyi iyi tanımak, standartlarla örtüşen bir üretim prosesi kullanmak, armanlama işleminin nasıl yapıldığını bilmek, kullanılan katkıların oranlarını ve neden kullanıldığını bilmek ve biyomotorinin CP, CFPP ve PP noktalarını tayin etmek uygun sonuçları almak için etkili faktörler olabilir. Biyomotorini saf kullanmak yerine karışım alinde kullanmak önerilmektedir. B2 yani % 2 oranına kadar ester içeriği kullanımı önerilmektedir. Bu çalışmada antioksidan olarak TBHQ (tersiyer butilidrokinon) kullanılmıştır. Üçer aylık aralıklarla ölçülen yoğunluk değerleri, katkısız olan biyomotorin için sırasıyla.876 g/ml,.882 g/ml,.884 g/ml tür. Yoğunluk değerlerinde zamana bağlı olarak yükselme olduğu görülmektedir. biyomotorin için üçer aylık aralıklarla ölçülen yoğunluk değerleri ise sırasıyla.877 g/ml,.883 g/ml ve. g/ml tür. olan biyomotorinin yoğunluk değerlerinde olduğu gibi zamana bağlı olarak bir yükseliş olduğu görülmektedir. Yine üçer aylık aralıklarla 4 o C de ölçülen viskozite değerleri katkısız biyomotorin için sırasıyla 9.192 mm 2 /s, 9.59 mm 2 /s ve 8.958 mm 2 /s, katkılı biyomotorin için ise 9.298 mm 2 /s, 9.271 mm 2 /s ve 9.155 mm 2 /s olarak ölçülmüştür. Viskozite değerlerinde, yoğunluk değerlerinin tersine zamana bağlı olarak azalma olduğu görülmektedir. Ayrıca katkılı olan biyomotorinin viskozite değerleri, katkısız olan biyomotorinin viskozite değerlerinden daa yüksek çıkmaktadır. Altı aylık arayla yapılan oksidasyon testlerindeki indüksiyon periyodu değerleri ise katkısız biyomotorin için sırasıyla.17 ve.42, katkılı biyomotorin için ise yine sırasıyla.3 ve 1.3 olarak ölçülmüştür. Sonuç olarak yapılan bu çalışmada, antioksidan olarak kullanılan katkı maddesinin, biyomotorinin indüksiyon periyodu değerini istenilen değere ulaştırmada yetersiz kaldığı görülmüştür. İstenilen değere ulaşmak için kullanılan bu antioksidan katkı maddesinin miktarının artırılması da bir başka çalışmanın kaynağı olacağı kesindir. Fakat antioksidan miktarında olması gereken bu artış, üretim maliyetini olumsuz yönde etkileyeceği açıktır. Aynı zamanda kullanılan bu antioksidanın viskozite ve yoğunluk değerlerindeki değişimlerden dolayı pamuk yağı metil esterinin yapısına uygun olmadığı da ortaya çıkmıştır. Bu çalışma, pamuk yağı metil esteri için bir başlangıç olup kullanılan bu antioksidan katkı maddesinin miktarının artırılabileceği veya kullanılan antioksidan maddesinin farklı türlerinin kullanılabileceği, bundan sonraki çalışmaların konusu olacağı açık bir gerçektir. KAYNAKLAR (1) Acaroğlu, M., 7. Alternatif Enerji Kaynakları, Nobel Yayın Dağıtım, ISBN 978-65-395-47-9. Ankara (2) Bondioli. P., Fiser, J., Frölic, A., 3. Storing Tests, BIOSTAB, WP 2. SSOG, Italy (3) Lacoste F., Bondioli, P., Mittelbac, M., et al., 3. Determination Metods, BIOSTAB, WP 1, European Report, ITERG, France (4) Lacoste, F., Lagardere, L., 3. Quality Parameters Evaluation During Biodiesel Oxidation Using Rancimat Test, ITERG, France, 15(3) 149-155 11