TÜRKİYE DE ATIK MADENİ YAĞ İZLEME SİSTEMİ & STANDARTLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ 2. ATIK YÖNETİMİ SEMPOZYUMU Dr. H. Jülide KÖROĞLU 24-26 Nisan 2012, Antalya
Sunum içeriği Atık Madeni Yağların Kontrol ve İzleme Sisteminin Oluşturulması 1007 Projesi Tanıtımı Madeni Yağ Bilgi Sistemi (MYBS) Standartların Değerlendirilmesi Endüstriyel Projelerin Tanıtımı
Proje tanıtımı (1007) Müşteri Kurum : T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Proje Tipi : TARAL 1007 Destekleyici : TÜBİTAK Başkanlığı Yürütücü Kurum : TÜBİTAK MAM Kimya Enstitüsü Süresi : 3 yıl (15/03/2011)
Projenin amacı Atık madeni yağlar için sürdürülebilir bir yöntem izlenmesi, Atık madeni yağların toplama ve kullanım kapasitesinin sağlıklı çevre, ekonomik ve sosyal yararlar temel alınarak artırılması, Madeni yağların kullanımı sonrasında oluşacak atık miktarlarının belirlenmesi için model oluşturulması böylece yıllık öngörülerin yapılması ve sektörün kontrol altına alınarak izlenmesinin sağlanması, Mevcut atık yağ geri kazanım tesislerinin teknik ve ekonomik çerçevede değerlendirilmesi ve uygun geri kazanım teknolojilerin belirlenmesi, Çalışma alanına özel veri tabanı destekli bilgisayar programı ile etkin bir kontrol, denetim ve izleme sistemi oluşturulması,
Projenin amacı Atık yağların çevreye zarar verecek şekilde doğrudan veya dolaylı bir biçimde alıcı ortama verilmesinin önlenmesi, Atık yağların çevre ve insan sağlığına zarar vermeden geçici depolanması, taşınması ve bertaraf edilmesi için gerekli teknik ve idari standartların hazırlanması, Geçici depolama alanları ve geri kazanım tesislerinin kurulması ve bu tesislerin çevreyle uyumlu yönetiminde prensip, politika ve programların belirlenmesi için etkin bir kontrol ve izleme sistemi oluşturulması, Atık yağların akaryakıt kaçakçılığında kullanılmasının engellenmesi, kaynak ve vergi kaybının önlenmesi, Atık yağların değerlendirilmesi ve sürdürülebilir atık yönetimi oluşturulması konusunda işbirliği olanaklarının geliştirilmesi,
Projenin amacı Veri tabanı destekli bilgisayar programının yaygın olarak kullanımı ile projeden elde edilecek bilgi birikiminin yüksek katma değer sağlayacak şekilde kullanılmasının sağlanması, Proje çıktıları ile birlikte madeni yağ konusunda tüm güncel bilgileri içeren web sayfasının oluşturulması, İş Sağlığı ve Güvenliği İşçi sağlığı ve iş güvenliği bilincinin oluşturması ve uygulanması.
İş paketleri Madeni Yağ Sektörü Durum Analizi (1) Kullanım Alanlarına Göre Atık Yağ Kategorilerinin Belirlenmesi (2) Atık Yağ Geri Kazanımı ile Ek Yakıt Tesisleri Proses Yeterliliği ve Teknik Değerlendirme (3) Altyapı İhtiyaçlarının Belirlenmesi, Eğitim Verilmesi, Veri Temini (4) Veri Tabanlı Destekli İletişim, İzleme ve Kontrol Sisteminin Oluşturulması (5) Raporlama (6)
Dünya da durum (gelişmiş ülkelerde) Toplanan Atık Yağ Yüzdesi 100 90 80 70 60 50 40 30 %75 20 10 0
Türkiye de durum Toplanan Atık Yağ Yüzdesi 100 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0 %18 %33 Enerji %64 Geri Kazanım %3 Bertaraf Toplanan yağ miktarı 43.959 ton
1. iş paketi Türkiye yağlama yağları üretim/ithalat/ihracat ve tüketim miktarları (Ton/yıl) 2007 2008 2009 2010 2011 Gerçekleşen baz yağ ithalatı 466.211 438.263 605.766 920.000 1.046.248 Gerçekleşen madeni yağ ithalatı 42.596 70.091 61.942 90.000 106.188 Gerçekleşen katkı ve müstahzar ithalatı 46.220 79.848 67.471 59.000 71.324 Rafineri baz yağ satışı 308.000 252.000 244.000 316.426 380.104 Piyasaya arz (A) 863.027 840.203 979.179 1.385.426 1.603.864 Gerçekleşen baz yağ ihracatı 242 30.504 13.571 1.366 1.084 Gerçekleşen madeni yağ ihracatı 133.928 113.571 116.633 143.388 138.245 Gerçekleşen katkı ve müstahzar ihracatı 9.733 15.257 20.251 10.958 5.583 Madeni yağ yurt içi satış 388.000 386.000 362.000 416.000 411.000 Toplam talep (B) 531.903 545.332 513.455 571.662 555.877 Fark (A-B) 331.124 294.871 465.724 813.764 1.047.987
1. iş paketi Bazı Avrupa Ülkelerinde 2005 yılında kullanılan madeni yağ miktarları ve ülke nüfusları (Lub 2006 Europa) Ülke Yağ miktar Nüfus Kişi başına düşen yağ (ton) (kişi) kullanım miktarı (kg yağ/kişi) Almanya 1.005.000 82.464.000 12 İtalya 655.000 58.530.000 11 Fransa 790.000 62.702.000 13 İngiltere 828.000 60.218.000 14 İspanya 516.000 43.398.000 12 Türkiye* 1.603.864 74.724.269 21.5 * 2011
1. iş paketi (model/genel) * AÜF: Atık Üretim Faktörü Tüketim (ton) % AÜF (saha) Miktar (ton, saha) % AÜF (literatür) Miktar (ton, literatür) Motor yağları 177.036 76-83 134.547-146.939 65 115.073 Şanzıman ve diferansiyel yağları 23.494 95-100 22.320 23.494 74 17.385 Diğer taşıt yağları (antifriz, fren mayi, enjektör ayar mayi,...) 20.534 0 0 Hidrolik sistem 37.442 90 33.697 Türbin-kompresör 5.030 80-95 4.024 4.778 Kızak 1.151 0 0 Açık ve kapalı dişli 4.472 83-100 3.711 4.472 Metal işlem 6.337 50-60 3.168 3.802 Tekstil yağı 3.013 0 0 Isıl işlem 8.234 60 4940 Isı transfer 5.504 * 0 Trafo ve izolasyon 11.727 95-100 11.140 11.727 Kalıp 2.441 - - Temizleyici veya koruyucu 100.301 0 0 Diğer endüstriyel yağlar 30.317 0 0 66 172.748 Toplam 437.033 221.607 305.206
1. iş paketi (model/genel) Türkiye de atık madeni yağ miktarları Türkiye deki toplam madeni yağ tüketimi (ton) : 437.033 Model çalışması sonucu Türkiye de oluşan atık yağ miktarı (ton): 221.607 Atık Madeni Yağ Miktarı Toplam Madeni Yağ Miktarı = ~ %50
2. iş paketi (amaç) İş paketi kapsamında: Kullanım alanlarına göre oluşan atık yağların fiziksel ve kimyasal özelliklerinin tespit edilmesi ile kategori genellemesi yapılarak, kaynak ve zaman kaybının engellemesi ve Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği nin etkin uygulanması amaçlanmıştır. Madeni atık yağlar bir çok sektörden kaynaklandığından dolayı sektörel bazlı tanımlama yapmak yerine madeni yağların kullanım alanlarına göre atık oluşma durumları incelenmiştir. Bu kapsamda madeni yağ kullanım alanları 14 sınıfa ayrılmıştır.
2. iş paketi Taşıt ve endüstriyel atık yağları 8 Kızak 9 Dişli 10 Isı İletim 11 Metal İşlem 12 Tekstil 13 Koruyucu 14 Kalıp 2 Dizel Motorlar 1 Benzinli Motorlar 3 Şanzıman ve Diferansiyel 4 Trafo 5 Gres 6 Hidrolik 7 Türbin ve Kompresör
2. iş paketi (kategori çalışmaları) Atık yağların kategori belirleme çalışmaları 1. Aşama üç aşamalı olarak yapılmıştır Geçmiş yıllarda TÜBİTAK MAM Çevre Enstitüsü Laboratuvarlarında yapılmış olan kategori belirleme analizlerine ait analiz raporları incelenerek elde edilen sonuçlar değerlendirilmiştir. 3. Aşama Saha çalışmaları ile taşıtlardan (benzinli binek araçlar, dizel binek araçlar, dizel kamyonetler, dizel kamyonlar, dizel otobüsler, dizel minibüsler, dizel iş makineleri, uçaklar ve dizel lokomotifler) kaynaklanan atık motor, hidrolik, şanzıman ve diferansiyel atık yağları ile endüstriyel atık yağlara ait örnekleme çalışması yapılmıştır. 2. Aşama Türkiye genelinde faaliyet gösteren firma ve tesisler tarafından 2007 yılında T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı na bildirilen Atık Yağ Beyan Formlarında yer alan bilgilerin kategori belirlenmesine yönelik olarak değerlendirilmesi yapılmıştır.
2. iş paketi (sonuçlar) Uygulanmakta olan atık yağ geri kazanım proseslerinin (KTI, SNAMPROGETTİ, VAXON, SOTULUB, REGELUP, PROP, ENTRA) taşıtlardan kaynaklanan atık yağlar ile trafo yağları haricindeki tüm endüstriyel yağların TS 13369 standardında baz yağlar için müsaade edilen kirletici parametreler için belirtilen sınır değerleri sağlayabilecek yetkinliğe sahip olduğu görülmüştür. Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği ne göre bazı parametrelerin I. Kategori için belirtilmiş sınır değerleri sağlamadığı için geri kazanımı uygun bulunmayan atık yağların, aynı prosesler kullanılarak TS 13369 standardında baz yağlarda müsaade edilen kirletici parametreler için belirtilen sınır değerleri sağlayarak baz yağ özelliği kazandırılabileceği belirlenmiştir.
2. iş paketi (sonuçlar) Trafo atık yağlarında yapılan nitelik belirleme çalışmaları sonucunda ise PCB içeren yağ kullanımının yasaklanmasından sonra değiştirilen yağlarda herhangi bir kirletici parametreye rastlanmamıştır. Atık yağ geri kazanım proseslerinde PCB gideriminin yeterli seviyeye ulaşmaması ve yüksek derecede risk içermesi sebebiyle trafo yağlarında PCB analizinin yapılması ve buna göre geri kazanım veya bertaraf proseslerinin seçilmesi önerilmektedir.
3. iş paketi (amaç) Türkiye de faaliyet gösteren atık madeni yağ geri kazanım tesislerinin; Proses yeterliliğinin incelenmesi, İyileştirme noktalarının belirlenmesi, Numune alımı ve karakterizasyonu Atık madeni yağları ek yakıt olarak değerlendiren tesislerin incelenmesi, Yurtdışı atık madeni yağ geri kazanım tesislerine teknik gezi düzenlenmesi, işleyiş ve teknoloji hakkında bilgi sahibi olunması, İş paketinin toplu sonuçlarının analiz edilmesi bu sonuçlara bağlı olarak öneriler getirilmesi.
3. iş paketi Tesis inceleme çalışmaları Geri kazanım firmaları; Tesis altyapısı (ekipman, donanım, kontrol sistemleri vb.), Prosesleri (geri kazanım teknolojileri), Hammadde özellikleri, Ürünleri, Atık üretim noktaları ve atıkların niteliği, Arıtma sistemleri
3. iş paketi
3. iş paketi (sonuçlar) Ülkemizde geri kazanım teknolojilerinde genel olarak distilasyon ve kil ile adsorpsiyon işleminin uygulandığı görülmüştür. Geri kazanım firmaları lisans dağılımı en fazla kalıp yağı ve harman yağı elde edildiğini göstermektedir. Genel olarak tesislerde proses kontrollerin elle yapılmaktadır. Hiçbir tesiste fraksiyonel distilasyon kolonu bulunmamaktadır. Proses optimizasyonu olmadığı için yüksek enerji harcanmakta, düşük verim, yüksek atık oluşmaktadır. Bütün prosesler kesikli olarak çalışıldığından enerji sarfiyatı yüksektir.
3. iş paketi (sonuçlar) Asitleme prosesi tek başına geri kazanım işlemi için yeterli değildir. Distilasyon işleminin uygulanmadığı tesislerde atık madeni yağ içerisindeki kirleticilerin giderilmesi mümkün değildir. Hammadde sıkıntısı olmasına rağmen yüksek kapasiteli tesis kurulumuna devam edilmektedir. Ağartma toprağı kullanılan tesislerde bu ünitenin iyileştirilmesi gerekmektedir. Hammaddeye yapılacak analizler ile atık yağlar mutlaka karakterize edilmelidir. Proses esnasında ara ürünlerden numune alınarak proses takibine yönelik analizler yapılmalıdır.
4. iş paketi (verilen eğitimler/çrl) # Mart 2 Kimyasalların Yönetimi ve Laboratuvar Güvenliği Eğitimi 1 gün Mart 30 İş Sağlığı ve İş Güvenliği Eğitimi 1 gün # Mart 25-26 Çevre Yönetim Sistemi ve Laboratuvar Atıklarının Yönetimi Eğitimi 2 gün Mayıs 28 Atık Madeni Yağlarda Yapılması Planlanan Analiz Parametreleri Eğitimi 1 gün 2009
4. iş paketi (verilen eğitimler/çrl) Teorik ve uygulamalı eğitim İş sağlığı ve güvenliği İş güvenliği ekipmanlarının kullanılması, Yangın, taşınabilir yangın söndürücülerin uygun kullanımı Güvenlik sorunları Yasal hak ve sorumluluklar 2 Mart 25 26 Mart 30 Mart 28 Mayıs Çevre Yönetim Sistemi Laboratuvar Atıklarının Yönetimi Ağır Metal Tayini Analiz Yöntemi PCB Analiz Yöntemi T. Halojen ve Klorür Analizi için Numune Hazırlama Parlama Noktası Analiz Yöntemi
4. iş paketi (verilen eğitimler/amygk) Atık madeni yağ geri kazanım firmaları laboratuvarlarının mevcut durumları belirlenmiş ve değerlendirme yapılmıştır. 22 ŞUBAT 2010 Kimyasalların Yönetimi ve Laboratuvar Güvenliği Eğitimi 1 HAZİRAN 2009 İş Sağlığı ve İş Güvenliği Eğitimi 23 ŞUBAT 2010 Atık Madeni Yağın Yapısı ve Yurtdışı Atık Madeni Yağ Geri Kazanım Tesislerinin Proses Değerlendirmesi 23 ŞUBAT 2010 Laboratuvar Atıklarının Yönetimi Eğitimi
4. iş paketi (verilen eğitimler/çşb, AMYGK) 17-21 OCAK 2011, Konya Atık Madeni Yağ Geri Kazanım Tesisleri Proses İncelemesi 31/10/2011 1-2/11/2011, Ankara Madeni Yağ Bilgi Sistemi Eğitimi (ÇŞB) 30/11/2011 1-2/12/2011 Kızılcahamam Madeni Yağ Bilgi Sistemi Eğitimi Geri Kazanım Firmaları
5. iş paketi (MYBS) Amaç: Proje kapsamında iş paketleri bazında yapılan çalışmalar dikkate alınarak oluşturulan Madeni Yağ Bilgi Sistemi (MYBS) ile çalışma alanına özel veri tabanı destekli bilgisayar programı ile etkin bir kontrol, denetim ve izleme sistemi oluşturulması amaçlanmıştır.
5. iş paketi (MYBS, kapsam/yöntem) MYBS ile madeni yağların üretimi yada ithalinden başlanarak, kullanıldıktan sonra ürün, enerji olarak geri kazanılması yada bertaraf edilmesine kadar olan süreçte çevrim içi çalışacak web tabanlı bir yazılım kullanılarak otomasyona geçirilmiştir. Madeni yağların hareketlerine ilişkin formları ve iş süreçlerini içeren bir yazılım geliştirilmiştir. Bu kapsamda; Lisanslı baz yağ&madeni yağ üreticileri ve ithalatçıları, Madeni yağ bertaraf eden, ek yakıt olarak değerlendiren ve ürün geri kazanımı yapan tesisleri ile Bakanlık tarafından yetkilendirilmiş akredite laboratuvarlar sistemde tanımlanmıştır.
5. iş paketi (MYBS, sonuç) Geliştirilen yazılım T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı bünyesinde çalıştırılacaktır. Protokoller kapsamında yazılımın bazı modüllerinin madeni yağları izleme ve denetleme yükümlülüğü olan başka kamu kurumlarında çalıştırılması da mümkün olabilecektir. Tüm kullanıcıların ve paydaşların sisteme veri girişi yapması sonucunda;
5. iş paketi (MYBS, sonuç) Madeni yağ sektörleri ve bu sektörlerle bağlantılı atık yağ kaynakları, Hangi kaynaktan ne kadar miktarda atık yağ oluşacağı öngörüsü, Atık yağ geri kazanım prosesleri, Geri kazanım firmaları teorik kütle denkliğinin hesabına yönelik olarak yapılacak analizler ve standartları, Kategori analizleri ve atık yağların nasıl değerlendirildiği, online olarak takip edilebilecektir.
5. iş paketi (MYBS, veri tabanı kullanıcıları) Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Gümrük Müsteşarlığı & TÜİK EPDK Yetkilendirilmiş Laboratuvarlar Geri kazanım Baz Yağ / Madeni yağ ihracat Baz Yağ / Madeni yağ ithalat Baz Yağ / Madeni yağ üretim Atık yağ üreticisi (Endüstriyel tesis veya otomobil) Yetkilendirilmiş Toplayıcı Ek yakıt Bertaraf Madeni Yağ Atık Yağ
5. iş paketi (MYBS, veri akışı sağlanacak kurumlar) Madeni yağ üretimi ve depolamasını yapan firmaların iletişim ve lisans bilgileri Yurtiçi baz yağ/madeni yağ üretimi beyan formu
5. iş paketi (MYBS, veri akışı sağlanacak kurumlar) Baz yağ/madeni yağ ithalat & ihracat verileri Motorlu taşıt araç istatistikleri
5. iş paketi (MYBS, kullanıcılar) Yurtiçi Baz Yağ/Madeni Yağ Üreticileri Baz yağ beyan formu Madeni yağ beyan formu
5. iş paketi (MYBS, kullanıcılar) Atık Yağ Üreticileri Atık madeni yağ beyan formu
5. iş paketi (MYBS, kullanıcılar) Atık yağ kategori analizleri Geri kazanım tesisi hammadde analizleri
5. iş paketi (MYBS, kullanıcılar) Ulusal atık taşıma formu (UATF)
5. iş paketi (MYBS, kullanıcılar) Ek Yakıt Tesisleri UATF Bertaraf Tesisleri UATF
5. iş paketi (MYBS, kullanıcılar) Geri Kazanım Firmaları Proses beyanı (akım şeması üzerinde) UATF
5. iş paketi (MYBS, kullanıcılar) İl Çevre ve Şehircilik Müdürlükleri Firma bilgi değişiklik taleplerinin değerlendirilmesi, Ara yönetici fonksiyonu, Beyanların kontrolü, Şahit numune alımı
5. iş paketi (MYBS, yönetici) Oluşan, ithal edilen, ihraç edilen ve yurt içinde üretilen baz yağ ve madeni yağ bilgilerinin incelenmesi, Oluşan atık madeni yağ miktarların ve teorik olarak oluşması gereken miktarların incelenmesi, Atık madeni yağların hangi miktarlarda nasıl kanalize edildiği (geri kazanım, ek yakıt ve bertaraf oranları) bilgilerinin incelenmesi, Lisans verme, uzatma ve iptal etme yetkisi, Elde edilen sonuçların belirli ölçülerde kullanıcılar ile paylaşılması.
5. iş paketi (MYBS, beklenen yararlar) Kullanıcılara herhangi bir ek yük getirmemesi, Kullanım kolaylığı, Kurumlar arası işbirliği, Verilerin farklı kaynaklardan kontrol edilebilmesi, Kullanıcıların birbirlerini denetlemesi, yöneticiye yük binmemesi, Verilerin yönetici tarafından kolayca değerlendirilebilmesi, Ara ürün, ürün ve atık miktarlarının etkin kontrolü, Yönetici tarafından tüm kullanıcılara yönelik kolay bilgi paylaşımı
5. iş paketi (MYBS, mevcut sorunlar) Veritabanının sağlıklı çalışması için istenilecek verilere ait dayanakların mevcut yönetmelikte bulunmayışı, Birçok lisanslı firmanın Çevre ve Şehircilik Bakanlığı nın Çevresel Bilgi Sistemi nde (ÇBS) kayıtlı olmayışı, Geçiş döneminin uzun sürme ihtimali, Oluşturulacak protokol sürelerinin uzun olma ihtimali.
Standartlar (İşyerleri-Atık Yağ Rejenerasyon Tesisleri-Genel Kurallar (taslak) Atıf yapılan standart ve/veya dokümanlar: TS 13369 Yağlama yağları, endüstriyel yağlar ve ilgili ürünler (sınıf L)-baz yağlar- naftenik ve parafinik esaslı TS 3298 Ham petrolün depolanmasında kullanılan kaynaklı tanklar TS 4156 Yangın önleme-umumi yerlerde-gruplandırma, ekipman ve sistemler-genel kurallar TS 6075 Ecza dolabı TS 8357 Halka veya müşterilere açık tuvaletler (WC ler)- sınıflandırma ve genel kurallar TS EN 12845 Sabit yangın söndürme sistemleri-otomatik sprinkler sistemleri-tasarım, montaj ve bakım
Standartlar (İşyerleri-Atık Yağ Rejenerasyon Tesisleri-Genel Kurallar (taslak) TS 2429 EN 397 Endüstriyel emniyet şapkaları baretler TS EN ISO 20345 Emniyet ayakkabıları TS 8861 Emniyet gözlükleri, iş eldiveni ve emniyet kemerleri Yönetim Sistemleri: ISO 140001 veya eşdeğeri Çevre Yönetim Sistemi TS EN ISO/IEC17025 Laboratuvar Akreditasyon Sistemi TS 18001 OHSAS, İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi
Standartlar (İşyerleri-Atık Yağ Rejenerasyon Tesisleri-Genel Kurallar (taslak) Genel kurallar: Fiziki yapı ile ilgili kurallar (TS 8357, TS 4156, TS 6075) Tesisat, tank ve güvenlik mesafeleri ile ilgili kurallar (TS 3298) Sağlık, emniyet, çevre ve yangından korunma ile ilgili kurallar (ISO 14001) Teknik donanımla ilgili kurallar (TS 13369, ISO 17025, analiz standartları) Tesislerin sınıflandırılması Tesisle ilgili asgari özellikler Laboratuvar birimleri ve akreditasyon Çalışanlarla ilgili kurallar (TS 2429 EN 397,TS EN 20345, TS 8861, TS 18001)
Standartlar (İşyerleri-Atık Yağ Rejenerasyon Tesisleri-Genel Kurallar (taslak) Çizelge 2. Baz yağ, analiz parametreleri ve analiz yöntemleri Analizler Tavsiye Edilen Yöntem Hidrokarbon dağılımı (C 1 -C 40 ) TS EN 14039 Hidrokarbon muhtevası ASTM D 2140-08 Anilin noktası TS1615 ISO 2977 /1999 Yoğunluk ASTM D 5002/2005 Kinematik viskozite ASTM D 445 Viskozite indeksi TS3096 ISO 2909 Parlama noktası ASTM D 6450 ASTM D 93, ASTM D 7094 Toplam asit sayısı TS 2432 EN ISO 12634 Akma noktası ASTM D 97-87 Su TS 6590 EN ISO 10336, TS 6147 EN ISO 12937 Tortu ASTM D 4055-04 Kükürt ISO 8754-2003 Karbon kalıntısı ASTM D 4530-03 Bakır şerit korozyonu TS 2741 EN ISO 2160 Sülfatlı kül TS EN ISO 6245 Renk ASTM E-313 ASTM D 6045
Standartlar (İşyerleri-Atık Yağ Rejenerasyon Tesisleri-Genel Kurallar (taslak) Çizelge 3. Atık yağ, analiz parametreleri ve analiz yöntemleri Parametre Tavsiye Edilen Yöntem Hidrokarbon dağılımı (C 1 -C 40 ) TS EN 14039 Ağır metaller ASTM D 6595 ASTM D 5185 PCB ISO EN 12766 Klorür ve toplam halojen SM 20th ed. 4110 B PAH DS 13840:2000 Parlama noktası ASTM D 6450 ASTM D 93, ASTM D 7094
Standartlar (İşyerleri-Atık Yağ Rejenerasyon Tesisleri-Genel Kurallar (taslak) Çalışanlarla ilgili kurallar; Verilen hizmetin gerektirdiği iş ve işlevlerden sorumlu yeterli mesleki bilgi ve tecrübeye sahip yönetici, Hizmetin gerektirdiği sayıda diğer personel (güvenlik, depolama/dolum işçisi vb.), Tesiste prosesten sorumlu en az 2 yıl tecrübeli kimya mühendisi, Laboratuvardan sorumlu en az bir kimyager, Laboratuvardan sorumlu en az 2 kimya teknisyeni
Standartlar (TS 13369 Baz Yağ) Standart hazırlama komite üyeleri: TÜBİTAK MAM TÜPRAŞ TSE Madeni Yağ Teknik Komite Temsilcileri PETDER (Raportör) 1 yıllık bir çalışma sonrasında Şubat 2012 de baz yağ standardı güncellenmiştir. Yapılan güncellemeler ile, baz yağ sınıflandırmaları ve ürün analizlerinde kolaylıklar sağlanmıştır.
Standartlar (TS 13369 Baz Yağ) Atıf yapılan standart ve/veya dokümanlar: TS 900-1 EN ISO 3170 Petrol sıvıları-elle numune alma TS 1233 ISO 3016 Petrol ürünleri- akma noktası tayini TS 1451 EN ISO 3104 Petrol ürünleri-saydam ve opak sıvılarkinematik viskozite tayini TS 2432 EN ISO 12634 Petrol ürünleri ve yağlayıcılar-asit sayısı tayini TS EN ISO 2592 Petrol ürünleri-parlama ve yanma noktası tayini (açık kap) TS 3096 ISO 2909 Petrol ürünleri-kinematik viskoziteden viskozite indeksi hesaplanması TS EN ISO 4259 Petrol ürünleri-deney metotlarıyla ilgili kesinlik verilerinin tayini ve kullanılması
Standartlar (TS 13369 Baz Yağ) TS EN ISO 14596 Petrol ürünleri-kükürt muhtevasının tayini (XRF yöntemi) TS 5655 ISO 3771 Petrol potansiyometrik metot) ürünleri-baz sayısı tayini TS 6147 EN ISO 12937 Petrol ürünleri-su tayini (KF yöntemi) tayini TS 6596 Lastik işleme ve şekillendirme yağları ile diğer petrol esaslı yağlardaki özgün grupların tayini (kil-jel adsorpsiyon kromatografisi) TS 7467 Kullanılmış motor yağlarında eser miktarda bulunan etilen glikolün tayini TS 6310 Analitik standart olarak kullanılan sıvı karışımlarının hazırlanması
Standartlar (TS 13369 Baz Yağ) TS EN 12766-2 Petrol ürünleri ve kullanılmış yağlar-pcb ler ve ilgili ürünlerin tayini-bölüm 2: PCB muhtevasının hesaplanması) TS 13370 Petrol ürünleri-asfalt içermeyen petrol ürünleri ve baz yağlar-pah tayini (dimetil sülfoksitle özütleme yöntemi) TS 13316 Numune kapları-ham petrol, akaryakıt ve madeni yağlar için-numunenin muhafaza edilmesi ve taşınması amacı ile kullanılan TS 13351 Petrol ürünleri-kullanılmış yağlar ve baz yağlarkatkı elementleri, aşınma metalleri ve kirleticilerin tayini-(icp- AES yöntemi) TS 13489 Yağlama yağlarında buharlaşma kaybının tayini (Noack yöntemi) TS ISO 15597 Petrol ürünleri-klor ve brom muhtevasının tayini (dalga boyu dağılımlı x ışını floresans spek. yöntemi)
Standartlar (TS 13369 Baz Yağ, ürün sınıflandırması) 2008 2012
Standartlar (TS 13369 Baz Yağ, kirletici parametreler) 2008 2012
Standartlar (TS 13369 Baz Yağ, analizler) Parametre Parafinik Hidrokarbon Aromatik muhtevası (%) Naftenik Anilin noktası ( C) Yoğunluk (g/cm 3 ) Kinematik viskozite (mm 2 /s) Viskozite indeksi Parlama noktası ( C) 2008 2012 Kirleticiler Arsenik (As) Kadmiyum (Cd) Krom (Cr) Kurşun (Pb) Kalsiyum (Ca) 40 C Fosfor (P) 100 C Çinko (Zn) Toplam klor Akma noktası ( C) Renk (%) Toplam asit sayısı (mg KOH/g numune) Su (ppm) Tortu (%) Poliklorlanmış bifeniller (PCB ler) Polisiklik aromatik hidrokarbonlar (PAH lar), % (m/m) Parametre Hidrokarbon muhtevası (%) Aromatik Doymuş hidrokarbon içeriği, % (m/m) Kükürt (%) Kinematik viskozite (mm 2 /s) Viskozite indeksi Parlama noktası ( C) Akma noktası ( C) 40 C Kirleticiler Arsenik (As) Kadmiyum (Cd) Krom (Cr) Kurşun (Pb) Diğer elementler ( Mg, Na, Ba, Cu, B, Mn, Ni, Si, Al, Ca, Fe, P, Zn, Sn) 100 C Toplam klor Poliklorlanmış bifeniller (PCB ler) Polisiklik aromatik hidrokarbonlar (PAH lar), % (m/m) Kükürt (%) Karbon kalıntısı (%) Bakır şerit korozyonu Sülfatlı kül (%) Toplam asit sayısı (mg KOH/g numune) Toplam baz sayısı (mg KOH/g numune) Su (ppm)
Projeler (Enerji A.Ş. Atık Madeni Yağ Geri Kazanım Tesisi Proses Optimizasyonu) Destekleyici : İBB ENERJİ A.Ş. Süresi : 21 ay (08/04/2011-31/12/2012) Konusu: Destekleyiciye ait mevcut geri kazanım tesisinde (deniz kaynaklı atık madeni yağ) proses iyileştirme çalışması Amacı: Geri kazanım veriminin artırılması için ince film buharlaştırıcısı, Çevre kirliliğinin azaltılması amacı ile atık gaz yakma sistemi, Ürün kalitesinin artırılması amacı ile ağartma ünitesi ilavesi, Gerekli revizyonlar tamamlandıktan sonra proses optimizasyonu.
Projeler (Enerji A.Ş. Atık Madeni Yağ Geri Kazanım Tesisi Proses Optimizasyonu, tesis fotoğrafları)
Projeler (Enerji A.Ş. Atık Madeni Yağ Geri Kazanım Tesisi Proses Optimizasyonu, ince film buharlaştırıcısı)
Projeler (Enerji A.Ş. Atık Madeni Yağ Geri Kazanım Tesisi Proses Optimizasyonu, ağartma ünitesi)
Projeler (Enerji A.Ş. Atık Madeni Yağ Geri Kazanım Tesisi Proses Optimizasyonu, gaz yakma sistemi)
Projeler (Enerji A.Ş. Atık Madeni Yağ Geri Kazanım Tesisi Proses Optimizasyonu, gaz yakma ünitesi)
Projeler (Atık Madeni Yağ Geri Kazanım Tesisi Proses Tasarımı) Destekleyici : Özel Sektör Süresi : 12 ay (08/06/2011-08/06/2012) Amacı: TS 13369 baz yağ standardına uygun ürün üretebilecek bir geri kazanım prosesi tasarlanarak bu tasarıma ait 250 kg/gün kapasiteli bir pilot tesisin MAM yerleşkesinde kurulması, Pilot tesisin optimizasyonu sonrasında elde edilen proses şartları kullanılarak kapasitesi 20.000 ton/yıl olan endüstriyel boyuttaki bir tesisin kütle enerji denklikleri ile proses akım şeması hazırlanarak destekleyici ile paylaşılması.
Projeler (Atık Madeni Yağ Geri Kazanım Tesisi Proses Tasarımı, yöntem) Yöntem İnce Film Buharlaştırıcı (TFE)/Hidro-İşlem Proses Adımları Su ve Yakıt Giderimi Asfalt Giderimi Son İşlem Fraksiyonlandırma Flaş Evaporasyon ve Distilasyon İnce Film Buharlaştırıcı Hidro-işlem Vakum Distilasyonu
Projeler (Atık Madeni Yağ Geri Kazanım Tesisi Proses Tasarımı, pilot tesis fotoğrafları)
Projeler (Atık Madeni Yağ Geri Kazanım Tesisi Proses Tasarımı, pilot tesis fotoğrafları)
Bu doğal kaynaklar bize atalarımızdan miras kalmadı, biz onu çocuklarımızdan ödünç aldık
TEŞEKKÜRLER TÜBİTAK MAM PK 21, 41470 GEBZE, KOCAELİ Tel: 0 262 641 20 00 Faks: 0 262 641 23 09 www.mam.gov.tr