ALİ ÜSKÜDÂRÎ Tezhip ve Ruganî Üstâdı, Çiçek Ressamı Türk bezeme sanatında klasik yolun son temsilcilerinden sayılan Ali Üsküdârî nin hayatı hakkında malumatımız çok azdır; mevcut eserleri 1718-1763 arası tarihleri taşıdığı için, XVIII. yüzyılda yaşadığı bilinir. Yine bir Üsküdarlı olan Gülnur Duran ın hazırladığı eserden kullanmamıza müsaade edilen bazı çiçek resimleri 2012 ve 2013 yılları takvimlerimizde yer alacaktır. Ali Üsküdârî, bu resimlerini tabiatın aynı olarak değil de, üsluplaştırarak çizmekle sanattaki mertebesini göstermiştir. Eseri için Yrd. Doç. Dr. Gülnur Duran a, yönlendirmeleri için Prof. Uğur Derman a, Sinan Uluant a ve Kubbealtı Akademisi Kültür ve Sanat Vakfı na şükranlarımızı sunarız. Buradaki çiçek resimlerinin asılları İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi nde bulunan 1727 tarihli Mecmua-i Gazeliyat tadır (T.5650); yer aldıkları varak numarası da resim sahasının ebadı ile birlikte verilmiştir. Mavi Yalınkat Sümbül ve Açık Pembe Buhur-ı Meryem Mavi yalınkat sümbül ve açık pembe buhur-ı Meryem (sıklamen) den oluşan bir demet resmedilmiştir. Demet pembe fiyonklu bir kurdele ile bağlanmıştır. Çiçekler tarama tarzında gölgeli boyanarak beyazla ışıklandırılmıştır. Buhur-ı Meryem ise daha ince yeşil bir sap üzerindedir. Açık pembe zemin koyu pembe ile taranarak gölgelendirilmiştir. Sapları birleştiren kurdele farklı tonda pembe ile yumuşak kıvrımlar yapacak şekilde taranarak renklendirilmiştir (v. 33 a, 61 x 177 mm). ÇİÇ E KLE R 2012 Kaynak: Ali Üsküdârî Tezhip ve Rugani Üstadı, Çiçek Ressamı Gülnur Duran, Kubbealtı Akademisi Kültür ve San at Vakfı yayını, ISBN 978-975-6444-40-3
Biyolojik Bilimler Araştırma Geliştirme ve Üretim A.Ş. (B.B.A.G. ve Ü.A.Ş.) Yatırım Alanları DÜZEN LABORATUVARLAR GRUBU DÜZEN - NORWEST ÇEVRE, GIDA VE VETERİNER SAĞLIK HİZMETLERİ EĞİTİM DANIŞMANLIK A.Ş. TAYLIELİ ZEYTİN VE ZEYTİNYAĞI İŞLETMECİLİĞİ Mayo Medical Laboratories ile İşbirliği ÜCRETSİZ DANIŞMA HATTI e-mail: duzen@duzen.com.tr www.duzennorwest.com.tr www.duzenvetlab.com www.zeytinim.com tr-tr.facebook.com/pages/ankara/ Duzen--/ 108241592549321 DÜZEN LABORATUVARLAR GRUBU Ankara Tunus Caddesi No:95 06680 Tel: 0 312 468 70 10 Faks: 0 312 427 81 74 Atatürk Bulvarı No:237/39 06680 Tel: 0 312 468 95 41 Faks: 0 312 426 99 56 Mithatpaşa Caddesi No:16/15 06420 Tel: 0 312 433 29 24 Faks: 0 312 434 09 70 İstanbul Avrupa Yakası 2. Taşocağı Caddesi No:8 Mecidiyeköy Tel: 0 212 272 48 00 Faks: 0 212 272 48 04 Anadolu Yakası Bağdat Caddesi Gündüz Apt. B Blok No:160/7 Selamiçeşme Kadıköy Tel: 0 216 302 97 93 Faks: 0 216 363 51 88 Adana Atatürk Bulvarı No:34/2 01120 Tel: 0 322 454 49 01 Faks: 0 322 457 55 05 Mersin İnönü Bulvarı No:160 (Orduevi Kavşağı) Çamlıbel Tel: 0 324 237 77 88 Faks: 0 324 237 77 75 DÜZEN - NORWEST ÇEVRE, GIDA VE VETERİNER SAĞLIK HİZMETLERİ EĞİTİM DANIŞMANLIK A.Ş. Büyükesat Mahallesi Kaptanpaşa Sokak No:2/1-2 06700 GOP Ankara Tel: 0 312 447 29 99 Faks: 0 312 447 86 66 TAYLIELİ ZEYTİN VE ZEYTİNYAĞI İŞLETMECİLİĞİ Fabrika Taylıeli Köyü 10700 Burhaniye / Balıkesir Tel: 0 266 416 65 67 Faks: 0 266 416 55 22 Mağaza Ankara Uğur Mumcu Caddesi No:60/B GOP Tel/Faks: 0 312 446 23 16 e mail: laleliank@zeytinim.com İstanbul Cevdet Paşa Caddesi No:97/A Bebek Tel/Faks: 0 212 265 66 17 e mail: lalelibebek@zeytinim.com
Çiçeklerin aylara göre açıklamaları OCAK ŞUBAT MART NİSAN MAYIS HAZİRAN İstanbul Lalesi ve Sarı Katmerli Zerrin ve Salkımlı Sümbül ve Pembe Leylak Mavi Hezaren Çiçeği Hercai Menekşe Açık Pembe Çiğdem Karanfil Demeti Son derece hareketli kıvrımları olan, iki yapraklı İstanbul lalesi ve hercai menekşe ile bir demet resmi yapılmıştır. Laledeki sarı ve turuncu, menekşedeki beyaz ve gri taramalar demete hareketlilik kazandırmıştır. Demet pembe renkli kurdele ile bağlanmıştır. Yapraktaki hareket kurdele ile uyum halindedir (v. 19 a, 61 x 177 mm). Sarı katmerli zerrin ve açık pembe çiğdemden oluşan bir demet yer almaktadır. Hafif boğumlu bir sap üzerine yerleştirilmiş sarı zerrin, sapın ucunda açık sarı bir kısımdan çıkış yapmıştır. Zerrinin katmerleri yeşil tarama gölgeler ile ortaya çıkartılarak, hareketlendirilmiştir. Diğer saptaki çiğdem beyaz zemin üzerinde pembe renkle taranarak gölgelendirilmiştir. Çiçeklerin sapları kurdele ile bağlanmış, sarı zemin üzeri kahverengi ile taranarak şekillendirilen fiyonklu kurdele serbest ve yumuşak bir biçim meydana getirmiştir (v. 54 a, 61 x 177 mm). Salkımlı sümbül ve karanfil demetinde sarı salkımlı sümbül aynı sap üzerine farklı yönlerde sıralanmıştır. Sümbülün sap ve yaprakları ışıklı-gölgeli, mavi-yeşil renk kullanılarak boyanmış ve tarama tarzında beyazla ışıklandırılmıştır. Karanfil ve kurdele de beyaz zemin üzerine pembe ile taranmıştır. Özellikle salkımlı sümbül sapındaki sert görünüş, kurdeledeki yoğun hareketle dengelenmiştir (v. 68 a, 61 x 177 mm). Koyungözü (Ayn-ı safa, Calendula) ve Çiğdem Demeti Kurdele ile bağlanmış bir demet goncası ile beraber koyungözü (ayn-ı safa, calendula) ve çiğdemden meydana gelmiştir ve tarama tarzında gölgeli boyanmıştır. Kıvrak dönüşler yapan dilimli yapraklarda zemin açık yeşil, tarama ve damarlar koyu yeşil ile boyanmıştır. Pembe çiğdemin sap ve yaprakları mavi-yeşil ve beyazla ışıklandırılmıştır. Kurdelede sıvama altın üzerine kırmızı ile taramalar vardır (v. 40 a, 61 x 177 mm). Aynı sap üzerinde dört adet yaprağı bulunan pembe leylağın zemini sulu boya tekniğinde açık pembe ile boyanarak, koyu pembe ile gölgelendirilmiş, sap ve yapraklar tarama tarzında çalışılmıştır. Yapraklarda açık yeşil zemin üzerinde koyu yeşil ile tarama gölge yapılarak, damarlar da aynı teknikte işlenmiştir. Leylak sapının ucu varakların bütün b yüzlerindeki çiçek resimlerinde olduğu gibi boşta bırakılmıştır (v. 46 b, 61 x 177 mm). Mavi hezaren çiçeği tabîî üslupta resmedilmiş; çiçeklere mavi renkle tahrir ve gölge yapılarak, beyazla ışıklandırılmıştır. Çiçeklerin sap üzerine farklı yönlerde yerleştirilmesi, sapa hareketlilik kazandırmıştır. Yeşil yapraklar sarıyeşil renkte boyanarak, aynı rengin daha koyu tonu ile gölge verilmiştir (v. 53 b, 61 x 177 mm). TEMMUZ AĞUSTOS EYLÜL EKİM KASIM ARALIK Sarı Gül ve Goncası Pembe Katmerli Erguvan Dalı Turuncu Karanfil Pembe Katmerli Anemon ve Pembe Gül ve Goncası Düğün Çiçeği Sarı Safran Aynı sap üzerinde tam olgunlaşmamış bir gül ile goncası yer almaktadır. Sarı renkli gül, kahverengi ile tahrirlenerek çok hafif tarama tarzında gölgelendirilmiştir. Gülün sap ve yaprakları koyu bir mavi-yeşil renkle boyanarak daha koyu tonu ile tarama yapılmıştır. Sap üzerinde bulunan küçük yapraklardan biri koparak aşağı düşmüştür. Sapın üzerinde bulunan dikenler kırmızı renk ile değişik yönde ve büyüklükte işlenmiştir (v.102 b, 60 x 178 mm). Pembe katmerli düğün çiçeği ve iki goncası tek sap üzerinde yer almaktadır. Düğün çiçeğinde, beyaz üzerine pembe ile tarama gölge yapılarak katmerler ortaya çıkartılmıştır. Ortadaki açılmamış katmerlerin uçları yeşil renk ile taranmış, hareketli yeşil yaprak ve saplara açık yeşil üzerine koyu yeşille gölge ve damar yapılmıştır (v. 81 b, 60 x 178 mm). Burada resmedilen erguvan, pembenin tonları ile taranarak renklendirilmiş, sap ve yapraklar açık yeşil zemin üzerinde koyu yeşil, kahverengi ve beyazla tarama tarzında boyanmıştır. İşçilik diğer çiçek resimlerinde olduğu kadar özenli değildir (v. 74 b, 61 x 177 mm). Bir adet goncası olan turuncu karanfil resmi, sapı ve yaprakları ile birlikte çalışılmıştır. Turuncu karanfil kırmızı ile tarama tarzında gölgelendirilmiştir. Kıvrımlı yeşil yapraklardan biri kırılmış, biri de dönüş yapmıştır. Bütün yapraklar ve sap üzerinde beyaz ışıklı taramalar görülmektedir (v. 60 b, 60 x 178 mm). Goncası ile beraber aynı sap üzerinde yer alan pembe katmerli anemon ve sarı safranın mavi kurdele ile bağlandığı bir demet resmedilmiştir. Anemon, sapın çiçeğe bağlandığı nokta görülecek şekilde arkası dönük yapılmış, çiçeğin yaprakları açık pembe zemine daha koyu bir tonda pembe ile taranarak gölgelendirilmiş, uç kısımları da beyazla çevrelenerek ışıklandırılmıştır. Aynı boyama şekli goncasında da uygulanmıştır. Anemonun sap ve yaprakları mavi-yeşil zemin rengi üzerine aynı rengin açık ve koyu tonları ile tarama tekniğinde gölgeleme ve damarlarla bezenmiştir. Safran kendi sapı ve yaprağı ile çizilmiş, sarı zemin rengi üzerindeki gölgeler kahverengi ile tarama tekniğinde işlenmiştir. Sapları birleştiren kurdele açık mavi zemine koyu mavi ile tarama gölgeli boyanarak kıvrım ve dönüşler beyazla ortaya çıkartılmıştır (v. 47 a, 61 x 177 mm). Olgunlaşmış bir gül, goncası ile beraber aynı sap üzerinde resmedilmiştir. Pembe taramalı gülün açmış yapraklarından bir adeti yerinden koparak yana düşmüştür. Çiçek sulu boya tekniğinde boyanıp, aynı rengin daha koyu tonu ile taranarak gölgelendirilmiştir. Gülün yeşil yaprakları açık ve koyu yeşilin tonları ile tarama tekniği ile renklendirilmiş, damarları siyaha yakın yeşille belirginleştirilmiştir. Büyük yeşil yapraklardan biri sapından ayrılarak yana düşmüştür. Gülün dikenleri de ihmal edilmeyerek kırmızı ile işlenmiştir (v. 67 b, 61 x 177 mm).
OCAK 2012 26 27 28 29 30 31 1 ŞUBAT 2012 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 ARALIK 2011 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 30 31 1 2 3 4 5 İstanbul Lalesi ve Hercai Menekşe Sayfa: 142, Resim: 141
ŞUBAT 2012 30 31 1 2 3 4 5 MART 2012 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 OCAK 2012 1 30 31 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 1 2 3 4 Sarı Katmerli Zerrin ve Açık Pembe Çiğdem Sayfa: 146, Resim: 151
MART 2012 27 28 29 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 NİSAN 2012 1 30 Laleli Zeytin ve Zeytinyağları ŞUBAT 2012 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 1 Salkımlı Sümbül ve Karanfil Demeti Sayfa: 148, Resim: 155
NİSAN 2012 26 27 28 29 30 31 1 MAYIS 2012 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 MART 2012 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 30 1 2 3 4 5 6 Koyungözü (Ayn-ı safa, Calendula) ve Çiğdem Demeti Sayfa: 144, Resim: 147
MAYIS 2012 30 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 HAZİRAN 2012 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 NİSAN 2012 1 30 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 1 2 3 Pembe Leylak Sayfa: 146, Resim: 148
HAZİRAN 2012 28 29 30 31 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 TEMMUZ 2012 1 30 31 MAYIS 2012 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 1 Mavi Hezaren Çiçeği Sayfa: 146, Resim: 150
TEMMUZ 2012 25 26 27 28 29 30 1 AĞUSTOS 2012 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 HAZİRAN 2012 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 30 31 1 2 3 4 5 Sarı Gül ve Goncası Sayfa: 152, Resim: 164
AĞUSTOS 2012 30 31 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 EYLÜL 2012 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 TEMMUZ 2012 1 30 31 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 1 2 Pembe Katmerli Düğün Çiçeği Sayfa: 150, Resim: 158
EYLÜL 2012 27 28 29 30 31 1 2 3 4 5 6 7 8 9 EKİM 2012 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 AĞUSTOS 2012 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 Erguvan Dalı Sayfa: 148, Resim: 156
EKİM 2012 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 KASIM 2012 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 EYLÜL 2012 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 1 2 3 4 Turuncu Karanfil Sayfa: 146, Resim: 152
KASIM 2012 29 30 31 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 ARALIK 2012 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 EKİM 2012 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 1 2 Pembe Katmerli Anemon ve Sarı Safran Sayfa: 146, Resim: 149
ARALIK 2012 26 27 28 29 30 1 2 3 4 5 6 7 8 9 OCAK 2013 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 KASIM 2012 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 1 2 3 4 5 6 Pembe Gül ve Goncası Sayfa: 148, Resim: 154
2013 OCAK 2013 ŞUBAT 2013 MART 2013 NİSAN 2013 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 MAYIS 2013 HAZİRAN 2013 TEMMUZ 2013 AĞUSTOS 2013 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 EYLÜL 2013 EKİM 2013 KASIM 2013 ARALIK 2013 1 30 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 1 30 31