ULUSLARARASI İLİŞKİLER
9. Uluslararası İlişkiler. 9.1. Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmaları (ÇVÖA) Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmaları 03.11.1970 tarihinde Avusturya ile imzalanarak başlamış olup, bugüne kadar 77 ülke ile bu çerçevede görüşme yapılıp, 46 ülke ile Anlaşma imzalanarak yürürlüğe girmiştir. Anlaşma yapılan ülkelerden 11 tanesi Avrupa Birliği üyesi olup, Avrupa Birliği üyesi olan İspanya, Yunanistan ve İrlanda ile de görüşmeler devam etmektedir. Çifte Vergilendirmeyi Önleme Amacıyla; dir. Anlaşma Yapılan Ülke Sayısı 46 Anlaşması Görüşme Aşamasında Olan Ülke Sayısı 15 Anlaşması Parafe Edilen Ülke Sayısı 9 Anlaşması İmzalanan Ülke Sayısı 7 Yıllar İtibariyle Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmaları Yıllar Görüşmeleri Başlayan Parafe Edilen İmzalanan Yürürlükte Olan 1996 56 46 39 30 1997 67 51 46 36 1998 70 57 48 39 1999 76 61 53 42 2000 77 62 53 46 Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmaları Bilançosu OECD Anlaşmalar AB Diğer BDT Diğer Toplam Yürürlükte Olan 10 6 8 22 46 İ mzalanan _ 1 2 4 7 Parafe Edilen 1 2 _ 6 9 Ara Toplam 11 9 10 32 62 Müzakereleri Devam Eden 3 1 1 10 15 Teklif 1 2 _ 14 17 Toplam 15 12 11 56 94 111
Müzakereleri Devam Eden Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmaları Taraf Devlet Görüşmelere Başlangıç Tarihi Kaç Tur Görüşme Yapıldığı İsviçre 21.10.1986 3 İspanya 07.04.1987 2 Yunanistan 17.10.1988 4 Tayland 19.12.1994 2 Lübnan 29.01.1996 1 Umman 13.04.1996 2 Bahreyn 04.01.1997 1 Gürcistan 08.04.1997 3 Nijerya 07.07.1997 3 Fas 29.09.1998 2 Katar 07.06.1999 1 Vietnam 29.06.1999 1 İrlanda 26.07.1999 2 Suriye 21.12.1999 2 Etiyopya 10.10.2000 1 Son Tur Görüşmelerin Yapıldığı Tarih ve Yer Son tur görüşmeler 11-12 Eylül 1996 tarihleri arasında Ankara'da Son tur görüşmeler 10-13 Kasım 1998 tarihleri arasında Madrid'de Son tur görüşmeler 01-03 Aralık 1999 tarihleri arasında Atina'da Son tur görüşmeler 01-05 Temmuz 1996 tarihleri arasında Bangkok'da Son tur görüşmeler 29 Ocak- 02 Şubat 1996 tarihleri arasında Beyrut'ta Son tur görüşmeler 24-26 Mart 1997 tarihleri arasında Ankara'da Son tur görüşmeler 04-06 Ocak 1997 tarihleri arasında Manama'da Son tur görüşmeler 17-19 Şubat 1999 tarihleri arasında Ankara 'da Son tur görüşmeler 17-19 Ocak 2000 tarihleri arasında Ankara 'da Son tur görüşmeler 04-07 Eylül 2000 tarihleri arasında Ankara'da Son tur görüşmeler 07-09 Haziran 1999 tarihleri arasında Doha'da Son tur görüşmeler 29 Haziran- 02 Temmuz 1999 tarihleri arasında Hanoi'de Son tur görüşmeler 24-27 Ekim 2000 tarihleri arasında Ankara'da Son tur görüşmeler 26-29 Haziran 2000 tarihleri arasında Ankara'da Son tur görüşmeler 10-13 Ekim 2000 tarihleri arasında Ankara'da 112
Türkiye nin Taraf Olduğu Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmaları Taraf Devlet Görüşmelere Başlangıç Tarihi Kaç Tur Görüşme Yapıldığı Parafe Edildiği Tarih İmza Edildiği Tarih Onaylanmasını Uygun Bulan Kanunun Kabul Tarihi ve No.su Anlaşmayı Onaylayan Bakanlar Kurulu Kararının Yayımlandığı Resmi Gazetenin Tarih ve Sayısı Kabul Tarihi ve No.su Yayımlandığı Resmi Gazetenin Tarih ve Sayısı Yürürlüğe Giriş Tarihi Uygu lama Tarihi Özbekistan 12.07.1994 2 20.07.1995 08.05.1996 17.07.1997-4298 26.07.1997-23061 26.08.1997-97/9882 07.09.1997-23103 30.09.1997 01.01.1997 A.B.D. 31.03.1986 2 11.05.1995 26.03.1996 11.12.1997-4312 14.121997-23200 17.12.1997-97/10434 31.12.1997-23217 19.12.1997 01.01.1998 Beyaz Rusya 10.06.1996 1 13.06.1996 24.07.1996 26.02.1998-4345 03.03.1998-23275 30.03.1998-98/10875 22.04.1998-23321 29.04.1998 01.01.1999 Ukrayna 21.06.1994 2 27.01.1995 27.11.1996 11.02.1998-4339 14.02.1998-23258 18.03.1998-98/10846 22.04.1998-23321 29.04.1998 01.01.1999 İsrail 25.04.1994 2 15.02.1996 14.03.1996 26.02.1998-4344 03.03.1998-23275 03.04.1998-98/11047 24.051998-23351 27.05.1998 01.01.1999 Slovakya 13.11.1995 2 05.09.1996 02.04.1997 30.07.1999-4428 05.08.1999-23777 27.08.1999-99/13293 03.10.1999-23835 02.12.1999 01.01.2000 Kuveyt 30.05.1988 2 02.02.1989 06.10.1997 30.07.1999-4429 05.08.1999-23777 04.10.1999-99/13519 28.11.1999-23890 13.12.1999 01.01.2000 Rusya 31.08.1992 1 29.11.1996 15.12.1997 30.07.1999-4426 05.08.1999-23777 03.11.1999-99/13619 17.12.1999-23909 31.12.1999 01.01.2000 Endonezya 21.02.1995 2 28.07.1995 25.02.1997 26.02.1998-4352 03.03.1998-23275 06.01.2000-2000/27 15.02.2000-23965 06.03.2000 01.01.2001 Litvanya 03.03.1997 2 09.01.1998 24.11.1998 01.02.2000-4527 06.02.2000-23956 24.03.2000-2000-349 10.05.2000-24045 17.05.2000 01.01.2001 Hırvatistan 28.01.1997 2 28.08.1997 22.09.1997 01.02.2000-4525 06.02.2000-23956 23.03.2000-2000/339 10.05.2000-24045 18.05.2000 01.01.2001 Moldova 17.06.1996 1 _ 25.06.1998 01.02.2000-4526 06.02.2000-23956 01.06.2000-2000/861 25.07.2000-24120 28.07.2000 01.01.2001 113
9.2. İkili ve Çok Taraflı Anlaşmalar-OECD Çalışmaları İktisadi İşbirliği ve Gelişme Teşkilatı (OECD) Komite ve Komitelerine bağlı Çalışma Partileri ile alt gruplarının toplantıları ve faaliyetleri Genel Müdürlüğümüz Diğer ikili ve Çok Taraflı Anlaşmalar-OECD Şubesince yakından izlenmektedir. Bu çerçevede, 87. Şubede kurulu bulunan OLIS sistemi ile OECD deki çalışmalar günübirlik takip edilmeye çalışılmaktadır. 2000 yılında, Genel Müdürlüğümüzü yakından ilgilendiren 23 ayrı toplantıya 37 temsilci ile katılım gerçekleştirilmiştir. Toplantıya katılan temsilcilerimizin toplantı dönüşünde hazırladıkları raporlar ilgili yerlere gönderilmiştir. 2000 Yılında Yapılan Komite / Parti / Grup Çalışmaları Tarih Çalışmalar 24-28 Ocak CFA Zararlı Vergi Uygulamaları Forumu 26-27 Ocak CFA 03 Şubat CFA Mali İşler Komitesi ve Mali Eylem Görev Gücü İkinci Ortak Toplantısı 22-25 Şubat CFA WP1 Çifte Vergilendirme Çalışma Partisi 69. Toplantı 27-31 Mart CFA Zararlı Vergi Uygulamaları Forumu 04-05 Nisan CFA-CCNM OECD Üye Olmayan Ülkelerle İşbirliği Komitesi-Mali İşler Komitesi'nin Üye Olmayan Ülkelerle İşbirliği Hakkında Vergi Danışma Grubu Toplantısı 16-17 Mayıs EPOC Ekonomi ve Çevre Politikaları Bütünleştirme Grubu 18 Mayıs Çevre Direktörlüğü ile Mali İşler Direktörlüğü Ortak Çalışma Grubu "Vergilendirme Çevre Uzmanları Grubu" 3. Ortak Toplantısı 16-19 Mayıs CFA Zararlı Vergi Uygulamaları Forumu 24-25 Mayıs CFA 59. Toplantı 09 Haziran CFA WP9 Tüketim Vergileri Çalışma Partisi 26-27 Haziran OECD Bakanlar Konseyi Toplantısı 29-30 Haziran Zararlı Vergi Uygulamaları Yüksek Düzeyli Sempozyumu 12 Eylül CFA-CCNM OECD Üye Olmayan Ülkelerle İşbirliği Komitesi-Mali İşler Komitesi'nin Üye Olmayan Ülkelerle İşbirliği Hakkında Vergi Danışma Grubu Toplantısı 19-20 Eylül CFA WP1 Çifte Vergilendirme Çalışma Partisi 20-22 Eylül CFA WP1 Çifte Vergilendirme Partisi OECD Üye Olmayan Ülkeler EMEF Vergi Anlaşmaları Uygulamaları ve Transfer Fiyatlandırma Konulu 5. Yıllık Toplantısı 25-26 Eylül CFA WP6 Çok Uluslu Şirketlerin Vergilendirilmesi Çalışma Partisi 17-20 Ekim CFA Zararlı Vergi Uygulamaları Forumu 07 Kasım CFA Özel Proje Ekibi Toplantısı 14-15 Kasım CFA WP2 Vergi Analizi ve Vergi İstatistikleri Çalışma Partisi 14-15 Kasım EPOC Ekonomi ve Çevre Politikaları Bütünleştirme Grubu 18. Toplantı 16 Kasım Vergilendirme ve Çevre Uzmanları Ortak Toplantısı 30 Kasım - 01Aralık CFA WP9 Tüketim Vergileri Çalışma Partisi 114
9.3. Protokol Görüşmeleri 13,14,18,25,26 Ocak 2000 tarihlerinde VI II. Beş Yıllık Kalkınma Planlarının Hazırlanmasına ilişkin Türkiye - AB ilişkileri Özel İhtisas Komisyonu toplantıları SIGMA heyetinin ziyareti nedeniyle, 18 Ocak 2000 tarihinde brifing verilmiş, 19 Ocak 2000 tarihinde ise toplantı 24 Ocak 2000 tarihinde AB Komisyon heyetinin ziyareti nedeniyle toplantı VIII. Beş Yıllık Kalkınma Planı na hazırlık çerçevesinde oluşturulan Hizmet Ticaretinin Serbestleştirilmesi Özel İhtisas Komisyonu çalışmaları çerçevesinde muhasebecilik ve mali müşavirlik mesleği açısından gerekli görüşler verilmiştir. Ayrıca, Rekabet Hukuku ve Politikaları Özel İhtisas Komisyonu nun çalışmaları kapsamında hazırlanan raporda Devlet Yardımları başlıklı bölüme ilişkin görüşler bildirilmiş ve komisyon çalışmalarına katılınmıştır. 29.02.2000 tarihinde 4458 sayılı Gümrük Kanununun 167 inci maddesi çerçevesinde Türkiye'deki Diplomatik ve Konsolosluk misyonları ile mensuplarına tanınan gümrük ayrıcalıklarının Viyana sözleşmesi çerçevesinde yeniden değerlendirilmesi hususunda ön toplantı, 24.02.2000 tarihinde AB İç Koordinasyon ve Uyum Komite Toplantısı, 16-18 Şubat 2000 tarihinde Gümrük Birliği Ortak Komite Toplantısı öncesi teknik düzeyde hazırlık toplantısı 03.02.2000 tarihinde Paris'te yapılan Mali İşler Komitesi ve Mali Eylem Görev Gücü ikinci ortak toplantısına Genel Müdür Yardımcısı Tülin Ekinel ve Daire Başkanı Ali Asker DEMİRHAN katılmışlardır. 22-25 Şubat 2000 tarihlerinde Paris'te yapılan OECD Mali İşler Komitesi'ne bağlı 1 No.lu Çalışma Partisi 69. Dönem toplantısına Genel Müdür Yardımcısı Recep BIYIK ve Daire Başkanı Niyazi CANGİR katılmışlardır. 23-24 Mart 2000 tarihlerinde Washington'da yapılan Türkiye-ABD Ortak Ekonomik Komite toplantılarına Daire Başkanı Cihan TERZİ katılmıştır. 27-31 Mart 2000 tarihlerinde Paris'te yapılan OECD Mali İşler Komitesi Zararlı Vergi Uygulamaları Forumu ile Çokuluslu Şirketlerin Vergilendirilmesi konulu 6 No.lu Çalışma Partisinin toplantısına Daire Başkanları Semih ÖZ ve Namık Kemal UYANIK katılmışlardır. ABD-Türkiye Ortak Ekonomik Konsey toplantısına 1 Mart 2000 tarihinde Daire Başkanı düzeyinde katılım sağlanmıştır. 28 Mart 2000 tarihinde Washington'da yapılan Türkiye-ABD Ticaret ve Yatırım Konseyi 1. Dönem Toplantısına Bakanlığımızı temsilen Daire Başkanı Niyazi CANGİR katılmıştır. 4-5 Nisan 2000 tarihlerinde Ottawa'da yapılan OECD Üye Olmayan Ülkelerle İşbirliği Komitesi (CCNM) ve Mali İşler Komitesi (CFA) nin Üye Olmayan Ülkelerle İşbirliği Hakkında Vergi Danışma Grubu toplantısına Daire Başkanı Ali Asker DEMİRHAN ve Şube Müdürü Tükel ÇOPUR katılmışlardır. 11-12 Nisan 2000 tarihlerinde Slovenya'da yapılan Türkiye-Slovenya Kara Ulaştırması Karma Komisyon toplantısına Daire Başkanı Mahmut VURAL katılmıştır. 26.04.2000 tarihinde Elektronik Ticaret Kurulu toplantısına katılım sağlanmış olup, bu konudaki çalışmalar yoğun olarak sürdürülmektedir. 115
09-10 Mayıs 2000 tarihlerinde Hollanda'da yapılan Türkiye-Hollanda Kara Ulaştırması Karma Komisyon toplantısına Daire Başkanı Mehmet AHKEMOĞLU katılmıştır. 16-17 Mayıs 2000 tarihlerinde Paris'te yapılan Çevre Komitesi'ne bağlı Çevre ve Ekonomi Politikalarının Bütünleştirilmesi Grubu toplantısına ve bu toplantının devamında 18 Mayıs 2000 tarihinde yapılan Çevre Direktörlüğü ile Mali İşler Direktörlüğü'nün ortak çalışma gruplarından oluşan "Vergi ve Çevre Uzmanları Gubu"nun 3. ortak toplantısına Daire Başkanı Ümit AKSOY katılmıştır. 16-19 Mayıs 2000 tarihlerinde Paris'te yapılan Mali İşler Komitesi Zararlı Vergi Uygulamaları Forumu toplantısına Daire Başkanı Semih ÖZ katılmıştır. 24-25 Mayıs 2000 tarihlerinde Paris'te yapılan Mali İşler Komitesi 59. Komite toplantısına Genel Müdür Yardımcısı Tülin EKİNEL ve Daire Başkanı Niyazi CANGİR katılmışlardır. 24 Mayıs 2000 tarihinde Dahilde İşleme Rejimi ve Telafi Edici Vergi hakkında toplantı Elektronik Ticaret Koordinasyon Kurulu (ETKK) nca oluşturulan "İç Ticaret Örnek Uygulaması Çalışma Grubu", "Dış Ticaret Örnek Uygulaması Çalışma Grubu" ve "Hukuk Çalışma Grubu" toplantılarına katılım sağlanmıştır. 09.06.2000 tarihinde Paris'te yapılan OECD Mali İşler Komitesi'ne bağlı Tüketim Vergileri konulu 9 No.lu Çalışma Partisi'nin toplantısına Daire Başkanı Mehmet Ali ÖZYER katılmıştır. 13.06.2000 tarihinde Antalya'da yapılan AB-Türkiye GİK 25 inci dönem toplantısına Genel Müdürlüğümüzü temsilen iştirak edilmiştir. 26-27 Haziran 2000 Tarihlerinde Paris'te yapılan OECD Bakanlar Konseyi Toplantısı na Gelirler Genel Müdürü M.Akif HAMZAÇEBİ ve Daire Başkanı Semih ÖZ katılmışlardır. OECD ve Fransız Maliye Bakanlığı tarafından 29-30 Haziran 2000 tarihlerinde Paris'te yapılan Zararlı Vergi Uygulamaları Yüksek Düzeyli Sempozyumu na Maliye Bakanı Sümer ORAL, Bakan Danışmanı Turgay BOZOĞLU ve Daire Başkanı Semih ÖZ katılmışlardır. 22.06.2000 tarihinde Türkiye-İran ilişkileri hakkındaki toplantıya iştirak edilmiştir. 28.06.2000 tarihinde 99/13819 sayılı Dahilde İşleme Rejimi Kararı ile Telafi Edici Vergi Tebliği uygulamaları hakkındaki toplantıya iştirak edilmiştir. Hazine Müsteşarlığı'nın koordinasyonunda yapılan Elektronik Ticaret ile ilgili toplantılara katılım sağlanmıştır. Yeminli mali müşavir tasdik raporlarıyla yapılan katma değer vergisi iadeleri konusunda karşılaşılan sorunlar ve çözümlerini Defterdarlık ve yeminli mali müşavir odası temsilcileri ile tartışmak üzere 15.06.2000 tarihinde Adana ve 27.06.2000 tarihinde Ankara'da, "Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi" ile ilgili olarak da 23.06.2000 tarihinde Gelirler Genel Müdürlüğü nde toplantı 26-27 Temmuz 2000 tarihleri arasında Türkiye-İran ilişkileri hakkında toplantı 28.08.2000 tarihinde 150 milyon EURO'luk kredinin kullanılması için yerine getirilmesi gereken performans kriterleri hakkında Hazine Müsteşarlığı ndan yapılan toplantıya Genel Müdürlüğümüzü temsilen iştirak edilmiştir. 116
4-6 Eylül 2000 tarihinde Polonya'da yapılan Vergi İdareleri Avrupa Organizasyonu (IOTA) Yürütme Konseyi'nin 4. Genel Kurulu'na Genel Müdür Yardımcısı Nadir ÖZTÜRK katılmıştır. 12 Eylül 2000 tarihinde Paris'te yapılan OECD Mali İşler Komitesi'ne bağlı Üye Olmayan Ülkelerle İşbirliği Hakkında Vergi Danışma Grubu toplantısına Genel Müdür Yardımcısı Tülin EKİNEL ve Şube Müdürü Tükel ÇOPUR katılmışlardır. 19-20 Eylül 2000 tarihlerinde ve devamında 20-22 Eylül 2000 tarihlerinde Paris'te yapılan 1 No.lu Çalışma Partisi ve EMEF Vergi Anlaşmaları ve Transfer Fiyatlandırması toplantılarına Daire Başkanı Bülent TAŞ katılmıştır. 25-26 Eylül 2000 tarihlerinde Paris'te yapılan 6 No'lu Çalışma Partisi'nin Çok Uluslu Şirketlerin Vergilendirilmesi ile ilgili toplantısına Daire Başkanı Namık Kemal UYANIK katılmıştır. Mükelleflerin internet aracılığı ile sicil ve hesap bilgilerini sorgulamalarına yönelik olan İNTERNET VERGİ DAİRESİ proje çalışmaları tamamlanmıştır. Önceden belirlenen yıllık program çerçevesinde Ankara OECD Çok Taraflı Vergi Merkezi nde, 25-29 Eylül 2000 tarihleri arasında yapılan "Gelir Vergisi: Özel Konular" konulu kursa çeşitli ülkelerden 30 kişi katılmıştır. Ayrıca; Bakanlığımız denetim birimlerinden birer Maliye Müfettişi, Hesap Uzmanı, Gelirler Kontrolörü ve konuyla ilgili şubelerden personeller kursa iştirak etmişlerdir. 17-20 Ekim 2000 tarihlerinde Paris'te yapılan Mali İşler Komitesi Zararlı Vergi uygulamaları Forumu na Daire Başkanı Semih ÖZ katılmıştır. Telafi edici vergi soruşturması ile ilgili olarak 17.10.2000 ve 23.10.2000 tarihlerinde Dış Ticaret Müsteşarlığı nda yapılan toplantıya katılım sağlanmış ve konu ile ilgili soru formu Genel Müdürlüğümüzü ilgilendiren hususlar açısından cevaplandırılmıştır. 23.10.2000 tarihinde 1902.19 Gümrük Tarife İstatistik Puanı Numarasındaki "Makarnalar" hakkında Antidamping soruşturması ile ilgili toplantı 31.10.2000 tarihinde 2001 yılı GGTC'nde yapılacak değişiklikler hakkında toplantı Uruguay Round Ticaret Müzakereleri ile ilgili olarak DTÖ İleri Tarım Müzarekeleri konusunda 29.11.2000 tarihinde Dış Ticaret Müsteşarlığı Uğur Ercan Toplantı Salonu nda yapılan toplantıya Gelir Uzman Yardımcısı Ali KOPLAY ve Havva GÜNDOĞDU katılmışlardır. 7 Kasım 2000 tarihinde Paris'te yapılan OECD Mali İşler Komitesi'ne bağlı Özel Proje Ekibi'nin toplantısına Daire Başkanı Semih ÖZ katılmıştır. 14-15 Kasım ve 16 Kasım 2000 tarihlerinde Paris'te yapılan Mali İşler Komitesi WP2 Vergi Analizi ve Vergi İstatistikleri Çalışma Partisi'nin toplantısına ve Vergilendirme ve Çevre Uzmanları Ortak toplantısına Genel Müdür Yardımcısı Osman ARIOĞLU ve Daire Başkanı Niyazi CANGİR katılmışlardır. 14-15 ve 16 Kasım 2000 tarihlerinde Paris'te yapılan OECD Çevre Komitesi'ne bağlı Ekonomi ve Çevre Politikalarının Bütünleştirilmesi Grubu toplantısı ile ve Vergilendirme ve Çevre Uzmanları Ortak toplantısına Daire Başkanı Ümit AKSOY katılmıştır. 30 Kasım-1 Aralık 2000 tarihlerinde Paris'te yapılan Mali İşler Komitesine bağlı Tüketim Vergileri konulu 9 No.lu Çalışma Partisi'nin toplantısına Daire Başkanları M.Ali ÖZYER ve Fazıl AYDIN katılmışlardır. 117
Önceden belirlenen yıllık program çerçevesinde Ankara OECD Çok Taraflı Vergi Merkezi nde 09-13 Ekim 2000 tarihleri arasında yapılan "Küçük İşletmelerin Vergilendirilmesi" konulu kursa çeşitli ülkelerden 29 maliyeci, 16-20 Ekim 2000 tarihleri arasında yapılan "Vergi Kaçakçılığı ve Yeraltı Ekonomisi konulu kursa çeşitli ülkelerden 24 maliyeci olmak üzere toplam 53 maliyeci katılmıştır. 27 Kasım-1 Aralık 2000 tarihleri arasında yapılan "Mali Kurumların Vergilendirilmesi" konulu kursa çeşitli ülkelerden 24 maliyeci katılmıştır. Ayrıca; Bakanlığımız denet im birimlerinden birer Maliye Müfettişi, Hesap Uzmanı, Gelirler Kontrolörü ve Gelir Uzmanı kursa iştirak etmişlerdir. 118