Türkiye Çimento Müstahsilleri Birliği nin (TÇMB) son açıkladığı verilere göre Ocak- Aralık 2009 dönemi itibariyle yurt içi ve yurt dışı toplam çimento satışı 54 milyon ton düzeyinde gerçekleşerek geçen yılın aynı dönemine göre %5,58 oranında artış gösterirken, Ocak-Aralık 2009 döneminde, yurt içi satışlarda geçen yılın aynı dönemine göre yaşanan gerilemeye karşın, yurt dışı çimento satışlarında yaşanan iyileşme, toplam çimento satışlarında bu yükselişin yakalanmasını sağlamıştır. 6 2008-2009 Aylar İtibariyle Toplam Çimento Satışı 5 Milyon ton 4 3 2 1 0 Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık 2008 2009 Ocak-Aralık 2009 döneminde yurtiçi çimento satışları geçen yılın aynı dönemine göre %1,45 oranında gerileyerek 39,9 milyon ton düzeyinde gerçekleşirken, yurt dışı çimento satışları geçen yılın aynı dönemine göre %32,5 oranında artış göstererek 14 milyon tona yükseldi. 2008/2009 Aylar itibariyle Yurt içi Satış 2008/2009 Aylar itibariyle Yurt dışı Satış 5.000 4.500 4.000 1.600 1.400 3.500 1.200 Bin ton 3.000 2.500 2.000 1.500 1.000 500 0 Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz 2008 2009 Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Bin ton 1.000 800 600 400 200 0 Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran 2008 2009 Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık
İç piyasa şartlarının ağırlaşması nedeniyle ihracata yönelen sektörün Rusya, Orta Doğu ve Afrika pazarlarına olan yakınlığı büyük bir avantaja dönüşmüş ve ihracatta yaşanan iyileşmeye katkıda bulunmuştur. Sektörün 12 aylık dönemde en çok ihracat yaptığı ülkeler sırasıyla Irak (%25), Suriye (%14), Libya (%7), İtalya (%7) ve Mısır (%6) olurken, 2008 yılında 3,1 milyon ton çimento ihracatı ile ilk sırada yer alan Rusya pazarı ise 2009 yılında ülkede yaşanan kriz nedeniyle aynı performansı yakalayamamıştır. Sektör, 2009 yılında, 53,9 milyon ton çimento üretimi gerçekleştirirken, bu üretimin %74 ü iç pazara, % 26 sı ihracata gitmiştir. Çimento satışlarını bölgeler itibariyle incelediğimizde, yurt içi satışlarda Ocak- Aralık 2009 dönemi itibariyle Marmara ve Ege bölgelerinde %10'un üzerinde bir pazar daralması yaşanırken, Doğu Anadolu ve Karadeniz Bölgelerinde sırasıyla %25,4 ve %21,2 oranlarında büyümenin yaşandığını görüyoruz. Yurt içi satış Yurt dışı satış Toplam Satış Ocak-Aralık 09 Ocak-Aralık 08 Yıllık Yıllık Ocak-Kasım 09 Ocak-Kasım 08 Değişim (%) Yıllık Ocak-Kasım 09 Ocak-Kasım 08 Değişim (%) Değişim (%) MARMARA 11.098.131 12.613.748-12,0% 3.524.318 2.018.914 74,6% 14.622.449 14.632.662-0,1% EGE 3.810.954 4.518.365-15,7% 1.689.113 1.178.321 43,3% 5.500.067 5.696.686-3,5% AKDENİZ 5.319.297 5.343.098-0,4% 4.205.572 2.946.637 42,7% 9.524.869 8.289.735 14,9% KARADENİZ 5.745.677 4.739.195 21,2% 782.298 1.034.396-24,4% 6.527.975 5.773.591 13,1% İÇ ANADOLU 7.761.623 7.863.210-1,3% 538.900 525.575 2,5% 8.300.523 8.388.785-1,1% D.ANADOLU 2.488.236 1.984.972 25,4% 424.625 449.544-5,5% 2.912.861 2.434.516 19,6% G.D. ANADOLU 3.762.319 3.511.419 7,1% 2.862.712 2.431.275 17,7% 6.625.031 5.942.694 11,5% Toplam 39.986.237 40.574.007-1,4% 14.027.538 10.584.662 32,5% 54.013.775 51.158.669 5,58% Yine Ocak-Aralık 2009 dönemi itibariyle yurt dışı satışların %74,6 lık oranla en fazla artış gösterdiği bölge Marmara Bölgesi olurken, yurt dışı satışların en fazla artış gösterdiği ikinci bölge %43,3 artışla Ege Bölgesi olmuş, Akdeniz Bölgesi de %42,7 oranında artışla üçüncü sırada yer almıştır. Kıyı bölgelerde ihracatta yaşanan artış, bölgelerin ihracatı kolaylaştıran bir faktör olan kıyı kesimlerine yakınlık sayesinde sağlanmıştır. Ocak-Aralık 2009 dönemi itibariyle toplam çimento satışlarının %27,1 i Marmara Bölgesinden karşılanırken, %17,6 sı Akdeniz, %15,4 ü İç Anadolu, %12,3 ü G.D. Anadolu, %12,1 i Karadeniz, %10,2 si Ege ve %5,4 ü de D. Anadolu Bölgesinden karşılanmıştır.
2009 yılı, çimento üreticileri için talebin düşük olması, fazla kapasite ve dolayısıyla baskı altındaki çimento fiyatları nedeniyle zayıf bir yıl oldu. Konut kredisi faizlerindeki düşüşün inşaat sektörünü canlandırmasını, inşaat sektöründeki canlanmanın da çimento şirketlerine fayda sağlayacağı öngörümüzle, krizin talep üzerinde yarattığı olumsuz etkinin yanı sıra artan kapasitelere bağlı yoğun rekabet ortamının da neden olduğu ve yıllık bazda %20 ye kadar varan çimento fiyatlarındaki düşüşün toparlanmasına paralel, çimento sektöründe yeniden bir canlanma bekliyoruz. Ancak Türkiye'deki konut piyasasındaki stokun henüz erimediğini ve bunun için önce konut piyasasında az ve orta gelirli sınıflardaki satışların canlanması gerektiğini belirtmekte fayda görüyoruz. Geçen sene çimento ihracatının en fazla yapıldığı ülke olan Rusya nın yerini, 2009 yılında Irak alırken, önümüzdeki dönemde Rusya da ekonomik şartların iyileşmeye başlamasıyla, ülkenin sektör için yeniden gözde konuma gelmesi beklenebilir. Özellikle de Rusya da 2014 yılında gerçekleştirilecek olan Soçi Olimpiyatları nın ülkede çimentoya olan talebi artırması beklenebilir. Rusya nın Soçi kentinde 2014 yılında düzenlenecek kış olimpiyatları çerçevesinde yapılacak yatırımlar, Rusya nın önümüzdeki dönemde de çimento sektörü için yeniden güçlü bir pazar konumuna geleceği beklentisini güçlendirmektedir. 2010 yılı için yurtiçi çimento talebinin %2-4 arasında büyüyeceği öngörülürken, sektör için 2010 yılını toparlanma dönemi, 2011 yılını ise yeniden büyüme dönemi olarak nitelendirebiliriz. Önümüzdeki dönemde de sektör için en büyük sıkıntı atıl kapasite olmaya devam edecek gibi görünüyor. Yeterli talep olmamasına karşın son 5 yıl içinde yapılan yatırımlarla yurt içi klinker üretim kapasitesi %56'lık bir artışla 40.3 milyon tondan 63 milyon ton seviyesine çıktı. Kısa sürede ortadan kalkması mümkün görünmeyen bu sorun, daha uzun yıllar devam edecek gibi görünürken, piyasa oyuncuları bu durumun negatif etkilerini ihracat ile silmeye devam edecek.
Dünya Çimento Tüketimi Henüz kesinleşmemiş Aralık ayı rakamlarına göre, 2009 yılı dünya çimento tüketiminin (Çin hariç tutulduğunda) geçen yılın aynı dönemine göre %6 oranında daraldığı tahmin edilmektedir. Çin dahil edildiğinde ise 2009 yılı çimento tüketiminin geçen yılki seviyeleri hemen hemen yakalayacağı tahmin edilmektedir. Amerika ve Avrupa çimento tüketimin en fazla gerilediği kıtalar olurken, İspanya çimento tüketiminde yaşadığı %45 lik düşüş ile ilk sırada yer almaktadır. Kuzey Amerika da %25 oranında bir daralma yaşanırken, Güney Amerika daki daralma ise %2 ile sınırlı kalmıştır. 2009 yılında Rusya da çimento tüketiminde yaşadığı %25 oranındaki daralma ile ilk sıralarda yer almaktadır. 2009 yılında sektörün parlayan yıldızları ise Akdeniz havzasındaki ülkeler; Libya, Cezayir, Suriye ve Irak olmuştur. Güney Afrika hariç Batı Afrika pazarı da çimento tüketiminde dikkat çeken bir büyüme kaydetmiştir. 2010 yılında Kuzey Amerika kıtasında %3,4, Güney Amerika da %3 oranında bir toparlanma yaşanması beklenirken, Avrupa da kısa dönemde bir toparlanma yaşanması beklenmiyor. Afrika kıtasında ise çimento tüketimindeki büyümenin devam etmesi beklenirken, çimento ihracatı için bu bölge iyi bir pazar olmaya devam edecek gibi görünüyor. Rusya da ise 2010 yılında çimento tüketiminde %6 oranında bir toparlanma yaşanacağı öngörülüyor. Çimento tüketimi açısından başlı başına iki dev olan Hindistan ve Çin in 2010 yılı öngörüleri farklılık gösteriyor. Çin 2010 yılında daha ölçülü bir ekonomik büyüme öngörürken, bu ölçüde çimentoda yeni kapasite artışlarına sıcak bakmıyor. Bu koşullar altında Hindistan ın büyüme potansiyeli Çin e göre daha fazla. 2009 yılında dünya genelinde 170 milyon tonluk bir kapasite artışı yaşanırken, önümüzdeki yıllarda kapasite artışlarında gerileme yaşanacağı öngörülmektedir. 2010 yılında dünya genelinde 145 milyon tonluk bir kapasite artışı öngörülmektedir ki, bu kapasite artışının 142 milyon tonluk kısmının gelişmekte olan ülkeler tarafından, 3 milyon tonluk kısmının ise gelişmiş ülkeler tarafından sağlanması bekleniyor. 2011 ve 2012 yılları için beklenen kapasite artışları ise sırasıyla 65 milyon ton ve 25 milyon ton olarak öngörülmektedir.
İMKB DE İŞLEM GÖREN ÇİMENTO ŞİRKETLERİ 2009 yılı bilançolarını açıklayan, İMKB de işlem gören çimento şirketleri aşağıdaki tablomuzda görülmektedir. Sonuçlarını açıklayan şirketler arasında 2009 yılında geçen yıla göre satış gelirlerini artırmayı başaran tek çimento şirketi Mardin Çimento olup, şirketin yıllık bazda satış gelirleri %14,05 oranında artış göstererek 237,4 milyon TL ye yükselmiştir. Nuh Çimento ise yıllık 757,6 milyon TL cirosu ile İMKB de işlem gören çimento şirketleri arasında ilk sırada yer almaktadır. 900 800 700 İMKB'de İşlem Gören Çimento Şirketlerinin Satış Gelirleri Milyon TL 600 500 400 300 200 100-2008/12 2009/03 2009/06 2009/09 2009/12 ADANA A KCNS BOLUC BUCIM KONYA MRDIN NUHCM UNY EC 2008/12 2009/03 2009/06 2009/09 2009/12 2009/2008 yıllık değişim (%) ADANA 300.990.251 74.487.107 154.119.828 226.114.617 292.754.128-2,74% AKCNS 804.425.303 135.473.867 336.441.331 526.163.054 709.593.804-11,79% BOLUC 167.601.191 21.920.123 58.920.013 91.396.623 117.959.767-29,62% BUCIM 432.241.359 72.200.074 162.508.221 249.517.941 343.953.185-20,43% KONYA 187.970.920 29.696.574 82.266.248 133.560.416 179.272.103-4,63% MRDIN 208.168.569 66.722.817 130.485.483 187.656.410 237.422.684 14,05% NUHCM 851.367.537 185.128.913 370.743.103 557.260.203 757.601.176-11,01% UNYEC 197.410.067 26.670.037 80.394.044 127.743.218 168.051.839-14,87% F/K FD/Klinker PD/DD PD/S FD/FAVÖK Bolu Çimento 15,76 167 1,44 2,32 14,26 Adana Çimento 10,86 347 1,43 2,92 10,22 Akçansa 17,99 230 1,67 1,90 8,85 Bursa Çimento 127,27 415 2,61 1,75 42,97 Konya Çimento 29,24 359 1,96 3,72 19,72 Mardin Çimento 10,09 416 3,55 3,78 8,05 Nuh Çimento 19,95 474 2,39 2,52 14,38 Ünye Çimento 10,32 293 2,01 3,04 7,51 Şirketlerin Ortalaması 30,19 338 2,13 2,75 15,75
Filiz SARI Araştırma, Uzman Yardımcısı f.sari@turkishyatirim.com + 90 212 315 1061 ÇEKİNCE : Bu rapordaki bilgi ve fikirler Turkish Yatırım tarafından güvenilir olduğuna inanılan kaynaklardan derlenerek hazırlanmıştır. Turkish Yatırım bu bilgilerin doğruluğu veya bütünlüğü konusunda bir garanti veremez. Raporda yer alan yatırım, bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti; aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Bu rapordaki görüşler, tahmin ve prejeksiyonlar raporu hazırlayan analistlerin fikirlerini yansıtmaktadır. Analist/ler görüş ve tahminlerini haber vermeksizin değiştirme hakkına sahiptirler. Bu rapor sadece bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır. Turkish Yatırım ve personeli bu rapordaki bilgilerin eksikliğinden veya yanlışlığından dolayı hiçbir şart altında sorumlu tutulamaz.