DIŞ-HAVA KİRLİLİĞİ KONTROLÜNDE PASİF ÖRNEKLEME

Benzer belgeler
HAVA KİRLETİCİLERİNİN ULTRASONİK BANYO İLE EKSTRAKSİYONU VE GC-MS İLE ANALİZİ

ANADOLU UOB PASİF ÖRNEKLEYİCİSİNİN TİCARİ PASİF ÖRNEKLEYİCİLERLE PERFORMANS KARŞILAŞTIRMA ÇALIŞMALARI

VII. ULUSAL HAVA KİRLİLİĞİ VE KONTROLÜ SEMPOZYUMU

ANKARA ŞEHRİNİN HAVA KALİTESİNİN UOB LER AÇISINDAN İNCELENMESİ

min

ANKARA DA KENTSEL YERLEŞİM VE BANLİYÖ İSTASYONLARINDA ÖLÇÜLEN UÇUCU ORGANİK BİLEŞİK KONSANTRASYONLARININ ZAMANSAL DEĞİŞİMİ

ANADOLU UOB PASİF ÖRNEKLEYİCİSİNİN TİCARİ PASİF ÖRNEKLEYİCİLERLE PERFORMANS KARŞILAŞTIRMA ÇALIŞMALARI

Emisyon ve Hava Kalitesi Ölçüm Yöntemleri: Temel Prensipler

MONO AROMATİK VE OKSİJEN İÇEREN UÇUCU ORGANİK BİLEŞİKLERİN İZMİR HAVASINDAKİ KONSANTRASYONLARININ BELİRLENMESİ

Ankara Atmosferinde Toplanan PM2.5 Örneklerinde n Alkan Konsantrasyon Seviyelerinin Mevsimsel Değişimlerinin Değerlendirilmesi

Çalışma Ortamında Kişisel Maruziyet ve Ortam Ölçümleri

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/7) Akreditasyon Kapsamı

ÇOKLU DOĞRUSAL ANALİZ YÖNTEMİYLE UÇUCU ORGANİK BİLEŞİKLERİN ATMOSFERDEKİ KONSANTRASYONLARINA ETKİ EDEN METEOROLOJİK FAKTÖRLERİN İNCELENMESİ

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5) Akreditasyon Kapsamı

ÇEVRESEL ÖRNEKLERDE PESTİSİT ANALİZİ; SU VE TOPRAK KİRLİLİĞİ

TÜRK LİNYİTLERİNİN İZOTERMAL ŞARTLARDA PİROLİZİ VE ÜRÜNLERİN KARAKTERİZASYONU

Adli Tıp Enstitüsü 1982 yılında İstanbul Üniversitesi Rektörlüğüne bağlı olarak kurulmuş olup, Tıp, Fen ve Sosyal Bilimler Anabilim Dalları altında Li

ŞEHİR ATMOSFERİNDE ESER METALLERİN KURU ÇÖKELMESİ

İş Hijyeni Ölçümleri ve Mevzuat

ANKARA ATMOSFERİNDEKİ AEROSOLLERİN KİMYASAL KOMPOZİSYONLARININ BELİRLENMESİ

TOPRAKTAKİ POLİKLORLU BİFENİLLER İN (PCBs) ANALİZİ

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/6) Akreditasyon Kapsamı

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ; Kapsam Parametre Metot adı Metot Numarası

Hava Kirliliği Araştırmaları Dergisi

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ

İSKENDERUN VE PAYASTAKİ İLKÖĞRETİM OKULU ÖĞRENCİLERİNİN BTEX BİLEŞENLERİNE MARUZİYETİ

Kelime anlamı ile; dışarı çıkmak, yaymak ve ihraç etmek anlamına gelmektedir.

İZAYDAŞ KATI ATIK DÜZENLİ DEPOLAMA ALANINDAN KAYNAKLANAN BTEX EMİSYONLARININ BELİRLENMESİ

KOCAELİ İLİ YOL TOZLARINDA POLİKLORLU BİFENİL SEVİYELERİNİN BELİRLENMESİ. Demet ARSLANBAŞ* Mihriban CİVAN

ERGENE HAVZASI'NDA UÇUCU ORGANİK KİRLETİCİLERİN MEVSİMSEL VE MEKANSAL DEĞİŞKENLİĞİNİN MODELLEMESİ

UOB LER AÇISINDAN ANKARA ŞEHRİNİN HAVA KALİTESİNİN İNCELENMESİ

ÖĞRENCİLERIN VE ÖĞRETMENLERİN HAVA KİRLETİCİLERİNE MARUZİYETLERİ: OKUL, EV VE KİŞİSEL DERİŞiMLER

Akreditasyon Sertifikası Eki. (Sayfa 1/5) Akreditasyon Kapsamı

KÜTAHYA DAKİ TERMİK SANTRAL BÖLGESİNDE UÇUCU ORGANİK BİLEŞİKLERİN (UOB) ALANSAL VE MEVSİMSEL DAĞILIMI


GC/MS ve Purge&Trap ile İçme Suyu ve Atık Suda VOC Analizi

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5) Akreditasyon Kapsamı

Yıldız Teknik Üniversitesi Çağdaş, Öncü, Yenilikçi

ANKARA DA ÖNEMLİ KAVŞAKLARDAKİ HİDROKARBON KİRLİLİĞİNİN İNCELENMESİ

İSKENDERUN-PAYAS BÖLGESİNDE PASİF ÖRNEKLEME İLE HAVA KALİTESİNİN ÖN DEĞERLENDİRMESİ

Zehra BOZKURT, Gülzade KÜÇÜKAÇIL, Narin POLAT, Özlem ÖZDEN ÜZMEZ, Tuncay DÖĞEROĞLU, Eftade O. GAGA

ve Atık Suda VOC Analizi

Akreditasyon Sertifikası Eki. (Sayfa 1/6) Akreditasyon Kapsamı

TEHLİKELİ KİMYASAL MADDELERİN OLUŞTURDUĞU RİSKLER İÇİN GENEL ve ÖZEL ÖNLEME YÖNTEMLERİ

İSTANBUL ATMOSFERİNDE PASİF ÖRNEKLEME METODU KULLANILARAK HAVA KALİTESİ SEVİYELERİNİN BELİRLENMESİ

ODTÜ KAMPÜSÜNDE UÇUCU ORGANİK BİLEŞİKLERİN NEDEN OLDUĞU HAVA KİRLİLİĞİNİN İNCELENMESİ

DOLGULU KOLONDA AMONYAK ÇÖZELTİSİNE KARBON DİOKSİTİN ABSORPSİYONU

UYGULAMA NOTU. LCMSMS ile Bebek Devam Formülleri ve Süt Tozunda Melamin Analizi. Sıvı Kromatografi Kütle Spektrometre HAZIRLAYAN

Hava Kalitesi Ölçümleri: - Planlama - PM örnekleme ve ölçümleri - Gaz kirleticilerin ölçümleri

UYGULAMA NOTU. HPLC ile Gıda Ürünlerinde Fenolik Bileşen Analizi. Yüksek Performanslı Sıvı Kromatografi HAZIRLAYAN

Kaç istasyon olması gerektiğinin, Bu istasyonların nerelerde kurulması gerektiğinin, İzlemede kullanılacak metotların

KARBOKSİLİK ASİT-SU-1-OKTANOL SİSTEMLERİ SIVI-SIVI DENGELERİ

Atmosfer Kimyası Neden Önemli?

EV, OKUL, OFİS VE ALIŞVERİŞ MERKEZLERİNDE UÇUCU ORGANİK BİLEŞİKLERİN BELİRLENMESİ

MADDELERE SOLUNUM İLE MARUZİYETTE RİSK DERECESİ BELİRLENMESİ

İZMİR-ALİAĞA DA HAVA KİRLETİCİLERİNE MARUZİYET VE BUNDAN KAYNAKLANAN SAĞLIK RİSKLERİ

Doç. Dr. BANU ÇETİN İN ÖZGEÇMİŞİ VE YAYIN LİSTESİ

Yrd.Doç.Dr. GÜRAY DOĞAN

PİEZOELEKTRİK YAMALARIN AKILLI BİR KİRİŞİN TİTREŞİM ÖZELLİKLERİNİN BULUNMASINDA ALGILAYICI OLARAK KULLANILMASI ABSTRACT

ALİAĞA BÖLGESİNDEKİ İNORGANİK VE UÇUCU ORGANİK BİLEŞİKLERİN PASİF ÖRNEKLEME METODUYLA BELİRLENMESİ

BOLU ATMOSFERİNDE UÇUCU ORGANİK BİLEŞİKLERİN KIŞ DÖNEMİ ALANSAL DEĞİŞİMİNİN PASİF ÖRNEKLEME YÖNTEMİYLE İNCELENMESİ

Hava Kirleticileri. Hava Kirleticileri. Özgür ZEYDAN (PhD.)

PETROL VE PETROKİMYA ENDÜSTRİSİ ÇEVRESİNDE DIŞ ORTAMDAKİ KOKU VE UÇUCU ORGANİK MADDE SEVİYELERİNİN İNCELENMESİ

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ;

İLKOKUL VE KREŞLERDE İÇ ORTAM HAVA KALİTESİ

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ;

ÖZGEÇMİŞ Prof.Dr. MEHMET AKYÜZ

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇED, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü ÇEVRE ÖLÇÜM VE ANALİZLERİ YETERLİK BELGESİ EK LİSTE-1/7

Doç. Dr. BANU ÇETİN İN ÖZGEÇMİŞİ VE YAYIN LİSTESİ

Akreditasyon Sertifikası Eki. (Sayfa 1/7) Akreditasyon Kapsamı

İZMİR DE HAVA KİRLİLİĞİ. Prof. Dr. Abdurrahman BAYRAM

SU-PROPİYONİK ASİT-DİMETİL FTALAT SİSTEMİ SIVI-SIVI DENGESİ*

Akreditasyon Sertifikası Eki. (Sayfa 1/7) Akreditasyon Kapsamı

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ. Kapsam Parametre Metot adı Standart adı SO 2 Tayini Elektrokimyasal Hücre Metodu TS ISO 7935

EMİSYON ÖLÇÜMLERİ GÜRÜLTÜ VE TİTREŞİM ÖLÇÜMLERİ İMİSYON VE HAVA KALİTESİ ÖLÇÜMLERİ İŞ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ ÖLÇÜMLERİ SGS ÇEVRE

HPLC/YPSK HIGH PERFORMANCE LIQUID CHROMATOGRAPHY YÜKSEK PERFORMANSLI SIVI KROMATOGRAFİSİ

LABORATUVARLARDA İŞ SAĞLIĞI ve GÜVENLİĞİ ÖNLEMLERİ. İş Güvenliği Uzmanı Elif BAYHATUN İş Sağlığı & Güvenliği Birimi

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/6) Akreditasyon Kapsamı

ÇEVRESEL TEST HİZMETLERİ 2.ENVIRONMENTAL TESTS

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇED, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü YETKİLİ ÖLÇÜM VE ANALİZ LABORATUVARLARI 2015 YILI ASGARİ FİYAT TARİFESİ

AROMATİK BİLEŞİKLER

ATMOSFERDEKİ NO 2 VE O 3 ÜN PASİF ÖRNEKLEYİCİLERLE ÖLÇÜMLERİNİN İNCELENMESİ VE METEOROLOJİK PARAMETRELERİN TUTUNMA SABİTİNE ETKİSİNİN BELİRLENMESİ

İZMİR-ALİAĞA DA AKTİF YOLLA ÖLÇÜLEN UÇUCU ORGANİK BİLEŞİK KONSANTRASYONLARININ KISA SÜRELİ, 24 SAATLİK VE MEVSİMSEL DEĞİŞİMLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

T.C. GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ

EMİSYON ÖLÇÜMLERİNDE KULLANILAN STANDARTLAR VE ÖLÇÜM YÖNTEMLERİ. Dinçer KARADAVUT

TÜBİTAK UME GAZ METROLOJİSİ LABORATUVARINCA YÜRÜTÜLEN FAALİYETLER

ESKİŞEHİR KENT MERKEZİ YANMA KAYNAKLI EMİSYON ENVANTERİ ÇALIŞMASI

T.C. ÇED, ĠZĠN VE DENETĠM GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ÇEVRE ÖLÇÜM VE ANALĠZLERĠ YETERLĠK BELGESĠ EK LĠSTE-1

DÜZCE İLİNDE BAZI İNORGANİK VE UÇUCU ORGANİK BİLEŞİK KONSANTRASYONLARININ MEVSİMSEL VE ALANSAL DAĞILIMLARININ BELİRLENMESİ

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇED, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü

TÜBİTAK-BİDEB Kimya Öğretmenleri (Fizik, Kimya, Biyoloji, Matematik) Proje Danışmanlığı Eğitimi Çalıştayı LİSE-1 ÇALIŞTAY 2011 GRUP KARADUT

İŞ HİJYENİ ÖLÇÜM, TEST VE ANALİZİ YAPAN LABORATUVARLAR HAKKINDA YÖNETMELİK BAŞVURU SÜRECİ KADİR KADİROĞULLARI İSG UZMAN YRD.

SIVI YOĞUNLUKLARININ BİRİNCİL SEVİYEDE BELİRLENMESİNİ SAĞLAYAN ÖLÇÜM DÜZENEĞİ

GCMS ile Ambalajda Fitalat Kalıntı Analizi

Transkript:

DIŞ-HAVA KİRLİLİĞİ KONTROLÜNDE PASİF ÖRNEKLEME Toghrul ALMAMMADOV, Gürdal TUNCEL, Semra G. TUNCEL (*) Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Kimya Bölümü, 06531, Ankara ÖZET Bu çalışmada iki metot kullanılarak Orta Doğu Teknik Üniversitenin (ODTÜ) farklı noktalarından, uçucu organic bileşiklerinin bir çoğunun konsantrasyonu ölçülecektir: a) laboratuvarda hazırlanan örnekleme, and b) doğrudan termal yayılım. Daha sonra bu iki metot arasında karşılaştırma yapılacaktır. Bu iki arasında en sık kullanılan metot doğrudan termal yayılım metotudur. Bu çalışmada termal yayılım ölçümleri ODTÜ nün Çevre Mühendisliği bölümünde gerçekleştirilecektir. Laboratuvarda hazırlanan örnekleme aktif karbona uçucu organik maddelerin emilmesi ve daha sonrasında pasif örnekleme diye adlandırdığımız karbon disülfür ile ektstrasyonu ile gerçekleştirilir. Bunun devamında, ODTÜ nün Kimya Bölümünde pasif örneklemeden alınan maddeler analiz edilir ve böylelikle yukarıda söylenen iki metot karşılaştırılır ve hangisinin daha verimli olduğuna karar verilir. Ölçümler Gaz Kromatografi Kütle Spektoskopisi (GC-MS) ile yapılır. Bundan başka, uçucu organik maddelerin içinde genel adı BTEX maddeleri ile yer alan benzen, toluen, etil benzen, ksilen maddeleri hedeflenip önemsenilecektir. Bu araştırma sonucunda iki farklı metoda bakarak uçucu organik bileşiklerinin atmosferdeki düzeyi ile ilgili genel bakış açısı sahibi olacaksınız. Bunun yanısıra, çalışmanın sonuçlarıyla bölgedeki (ODTÜ) hava kirliliğini daha iyi anlayacaksınız. Trafik kaynağı olmayan toluen benzen (T/B) ve m,p-ksilen etil benzen (X/E) oranı uçucu organic bileşikleri düzeyince önemli bir etkiye sahip olabilir. Son olarak, literatürdeki uçucu organic maddelerinin dış havadaki sınırlarına bakılarak sağlık riski değerlendirilmesi yapılıp tartışılacaktır. ABSTRACT In this study, concentrations of many volatile organic compounds (VOC) will be measured at various sites of Middle East Technical University (METU) by using two methods: a) samplers prepared in the lab, and b) direct thermal desorption. Comparison of those two methods will be made, further. Among these methods, direct thermal desorption is commonly used one. In this research, thermal desorption measurements will be made at Environmental Engineering at METU. Samplers prepared in the lab are done by active carbon adsorption followed by extraction. Consequent measurements will be done at Chemistry Department at METU, so that enabling comparison within two methods. Measurements are possible with Gas- Chromatography Mass Spectroscopy (GS-MS). Moreover, BTEX compounds - benzene, toluene, ethyl benzene, xylene, which has the highest contributions to total VOC concentrations, will be targeted and emphasized. This investigation will give a general overview of contribution on VOC levels by looking at two different methods. Also, results of this study can help to a better understanding of air pollution problem present in the region. Toluene-to-benzene (T/B) and m,p-xylene-to-ethylbenzene (X/E) ratios indicate that nontraffic sources can have an important effect on VOC concentrations. Finally, health risk * semratun@metu.edu.tr 358

assessment will be made by looking and discussing the risky levels of VOC concentration in literature. ANAHTAR SÖZCÜKLER Uçucu organik bileşikler, GC-MS, Hava Kirliliği, BTEX, Pasif Örnekleyici 1. GİRİŞ Uçucu organik bileşikler (VOC) önemli hava kirleticilerinden olup bazıları bir takım toksik etkilere sahiptirler. VOC ler çeşitli kaynaklardan atmosfere yayılırlar. Bunlar arasında motorlu taşıtlar, kimyasal üreten fabrikalar, rafineriler, ticari ürünler ve son olarakta doğal kaynaklardan olan ağaçlar sayılabilir. Şehir ortamında, bu kaynaklardan en önemlisi olan motorlu taşıtlar, bir çok çalışmada araştırma konusu olmuştur. Etkileri araştırılmış ve çözümler bulmaya çalışılmıştır (Barletta ve arkadaşları, 2005). Bu çalışmada başlıca BTEX olarak anılan benzen, toluen, ethylbenzene, xylene anlizi yapılmıştır. Bu bileşikler petrol kaynaklıdırlar. Yanıcı olup, sinir sistemi üzerinde ağır tahribatlara sebebiyet verirler. Genellikle renksiz olurlar, tatlı kokan sıvılardır ve kolaylıkla buharlaşırlar. Organik çözücülerle iyi karıştıkları halde suda çözünmezler. Kısa süreli maruz kalmalarda herhangi bir sağlık sorunu yaratmamakla birlikte uzun süre maruz kalındığında çeşitli sağlık sorunları oluşturmaktadır (Buczynska ve arkadaşları, 2004). Farklı organik bileşikler farklı kaynaklardan gelip farklı reaktiflikleri olduğundan, birbirlerine oranları kullanılarak kaynak tahminleri yapılmaktadır. Örneğin toluen/benzen oranı kullanılarak kaynağın trafik olup olmadığını anlamak mümkündür. Benzen taşıt egzozlarında bulunmaktadır, fakat toluen farklı kaynaklardan atmosfere salınmaktadır. Yani düşük T/B oranı (<2.0) kaynağın motorlu taşıtlar olduğunu işaret etmektedir. Öte yandan T/B >2 ise kaynağın trafik olmayıp, çözücülerin buharlaşması olduğunu göstermektedir (Dumanoğlu ve arkadaşları, 2014). 2. MATERYAL VE METOD Analizler Hewlett-Packard 6890 gaz kromatografisi ve 5973 kütle spektrometresi ile yapılmıştır.gaz olarak yüksek saflıkta He kullanılmıştır. Kolon olarak HP-5 MS (30 m uzunluk x 0.25mm iç çap x 0.25 um film kalınlığı) kullanılmıştır. Tüm çözücüler yüksek saflıkta olup Merck markadır. Standartlar +4 te buzdolabında saklanmıştır. Hamilton marka şırınga ve 1.5 ml cam şişe kullanılmıştır. Ultrasonik banyo Branson markadır. Santrifuj cihazı NF 200 dür. Kullanılan standart SP-133931510-BZ VOC standart (Chem service) tır. Örnekler tenax tüplerine toplanmış ve tüpler aktif karbonla doldurulmuştur. 3. SONUÇLAR 3.1. Uçucu organik bileşiklerin analizi Uçucu organik bileşikler hava örneklerinde aşağıdaki şekilde analiz edilmiştir. 1. Tenax tüpler hazırlandı. Aktif karbonla dolduruldu. 359

2. Hava örnekleri toplandı.toplanan örneklerin bir kısmı online bir metod olan termal desorption-gc-ms ile analiz edildi. Diğer kısmı laboratuvara analiz edilmek üzere götürüldü. 3. Laboratuvara getirilen tenax tüplerdeki aktif karbonlar bir adet cam deney tüpüne boşaltılıp üzerine 1 ml CS 2 eklendi. 15 dakika boyunca ultrasonik banyoda ekstrakt edildi. 4. Yüksek devirde santrifüjlendi (10 dakika). Bir viale direk olarak döküldü. 5. Daha sonra GC-MS ile analiz edildi. Geri kazanım çalışması için VOC BTEX standardı kullanıldı. Kullanılan standard başlıca; toluen, metazylene, pzylene,ozylene,1,3 diklorobenzen,1,4 diklorobenzen ve 1,2 diklorobenzen içermektedir. Averaj geri kazanım % 110 olarak bulunmuştur. 3.2. Thermal desorption GC-MS analizi Benzene konsantrasyonu averaj olarak 0.951 µg m -3, toluene 2.74 µg m -3, ethyl benzene 0.423 µg m -3, m,p-xylene 0.268 µg m -3, o-xylene 0.242 µg m -3 olarak bulunmuştur. Standart sapma değerleri oldukça düşüktür ve 0.0506-1.17 aralığındadır. Kampüste kullanılan, sigara ve gazlı içecekler BTEX kaynağı olarak düşünülmektedir. Tablo 1. Thermal desorption GC-MS analiz sonuçları Konsantrasyon (ug m -3 ) Benzen Toluen Ethyl benzen m,p-xylene o-xylene 1 1,44 2,15 0,183 0,284 0,162 2 0,876 4,30 0,154 0,185 0,201 3 0,925 2,13 0,195 0,306 0,226 4 0,926 1,99 0,153 0,283 0,234 5 0,535 3,83 0,158 0,242 0,249 6 0,629 1,62 0,122 0,169 0,174 7 0,942 2,12 1,64 0,285 0,261 8 0,691 1,96 0,156 0,279 0,184 9 0,735 2,07 0,191 0,330 0,199 10 1,82 5,24 0,178 0,312 0,529 Ortalama 0,951 2,74 0,313 0,268 0,242 Std Sapma 0,372 1,17 0,423 0,0506 0,100 3.3. GC-MS ile direk sıvı enjeksiyonu analizi Direk enjeksiyon metoduyla tayin edilen benzene ve toluene konsantrasyonları thermal desorption-gcms ile tayin edilenden daha düşük bulunmuştur. Bunun sebebi olarak ultrasonik banyo ile özütleme sırasındaki kayıp (buharlaşma) düşünülmektedir. Çünkü bu iki bileşik diğerlerine oranla daha düşük kaynama değerine sahiptir. Benzene için konsntrasyon aralığı 0.498 0.126 µg m -3 olup, averaj değeri 0.364 µg m -3 tür.averaj toluen, etyhyl benzen, m,p-xylene, o-xylene konsantrasyonları sırasıyla 1.8, 0.328, 0.307, 0.364 µg m -3 tür. Standart sapma aralığı ise 0.019-0.165 tir. GCMS analizi sırasında xylene bileşiklerini birbirinden ayırma güçlüğü çekilmiştir. 360

Konsantrasyon (ug m -3 ) 6. Ulusal Hava Kirliliği ve Kontrolü Sempozyumu-2015 Tablo 2. GC-MS ile direk sıvı enjeksiyonu analizi Konsantrasyon (ug m -3 ) Benzene Toluene Ethylbenzene m,p-xylene o-xylene 1 ND ND ND 0,321 ND 2 ND 1,82 0,357 0,365 ND 3 0,483 ND 0,265 0,282 0,483 4 0,498 1,80 0,518 0,305 0,498 5 0,349 1,77 0,171 0,431 0,349 6 0,126 ND ND 0,140 0,126 Averaj 0,364 1,80 0,328 0,307 0,364 Std Sapma 0,149 0,019 0,128 0,088 0,165 4. SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ 4.1. Farklı örnek analiz tekniklerinin karşılaştırılması Şekil 1 den de anlaşılacağı gibi benzene ve toluene haricinde değerler biribirine oldukça yakındır. Bu da direk enjeksiyon metodunun da iyi bir alternatif olduğuna işaret etmektedir. Aradaki konsantrasyon farkını daha iyi görebilmek için Şekil 2 verilmiştir. 3 2,5 2 1,5 THERMAL DESORPTION 1 0,5 DIRECT LIQUID INJECTION 0 Benzene Toluene Ethylbenzene m,p - xylene o-xylene Şekil 1. Farklı örnek analiz tekniklerinin karşılaştırılması 361

% Sapma 6. Ulusal Hava Kirliliği ve Kontrolü Sempozyumu-2015 4.2. Direk enjeksiyon ile thermal desorption tekniklerinin yüzde sapması Şekil 2 de GC-MS e iki farklı örnek tanıtma metodunun arasındaki fark gösterilmiştir. Thermal desorption metodu bilinen eski ve sağlam bir metod olması sebebiyle doğru olarak kabul edilmiştir. BTEX ler için yeni bir metod olan direk enjeksiyon metodunun ise sapması verilmiştir. Şekilden de anlaşılacağı gibi sapma ± 40 tır. 160 140 120 100 80 60 40 20 0 Benzene Toulene Ethylbenzene m,p-xylene o-xylene Direct Injection Technique Thermal Desorption Şekil 2. Direk enjeksiyon ile termal desorpsiyon tekniklerinin yüzde sapması 6. TARTIŞMA VE ÖNERİLER Hava örneklerindeki BTEX analizi için tenax tüple aktif karbon üzerine toplanan örnekler 2 ayrı metodla (1.Thermal desorption, 2.Direk enjeksiyon) GC-MS e verilerek ve analiz edilmiştir. Karşılaştırma sonuçlarından anlaşılmıştır ki iki metod arasında çok büyük bir fark gözükmemektedir. İki ayrı ölçüm sonuçları da birbirine yakındır. En yakın sonuç ethyl benzen için bulunmuştur. Konsantrasyon termal desorpsiyon ile 0.328, direkt enjeksiyon ile 0.313 µg m -3 olarak bulunmuştur. Bu da yeni metodumuz olan aktif karbonun disülfür içinde ultrasonik banyo ile özütlenmesinden sonra şırınga ile analizi metodunun uygun ve etkin bir metod olduğunu göstermektedir. Gelecek çalışmalarda sağlık riski karşılaştırması yapılacaktır. Ayrıca hava örneklerinde BTEX analizi için farklı bölgelerde düşünülmektedir. Örneğin atmosferinin gelişen endüstri ve sayıları hızla artan fabrikalarla kirletildiği düşünülen İzmit Dilovasi, İstanbul ve Bolu düşünülen bölgeler arasındadır. KAYNAKLAR Barletta, B., Meinardi. S., Rowland, S., Chan, C., Wang, X., Zou. S., Blake. D., 2005. Volatile organic compounds in 43 Chinese cities. Atmospheric Environment 39, 5979 5990. Buczynska, A., Krata, A., Stranger, M., Godoi, A., Kontozova, V., Bencs, L., Naveau, I., Roekens, E., Grieken, R., 2009. Atmospheric BTEX-concentrations in an area with intensive street traffic. Atmospheric Environment 43 (2), 311 318. 362

Dumanoglu, Y., Kara, M., Altiok, H., Odabasi, M., Elbir., T., 2014. Spatial and seasonal variation and source apportionment of volatile organic compounds (VOCs) in a heavily industrialized region. Atmospheric Environment 98,168-178. 363