The Correlation Between Intergranular Phase Coalescence and Z Value of SiAlON-TiN Composites

Benzer belgeler
Statistical Evaluation of Repeatability Analyses of SiAlON Production Process

TRİBOLOJİK UYGULAMALARA YÖNELİK SiAlON SERAMİKLERİNİN GELİŞTİRİLMESİ

Magnezyum-Yitriyum-Florür Katkı Sistemiyle Silisyum Nitrür Tozlarının Sinterlenmesi

Yrd. Doç. Dr. Şeniz R. KUŞHAN AKIN EĞİTİM Doktora, Yüksek Lisans, Lisans, İŞ TECRÜBESİ Yrd. Doç. Dr., Bilimsel Programlar Başuzmanı,

α-si 3 N 4 -β SiAlON Seramiklerinin Kesici Takım Potansiyelinin İncelenmesi

Yrd. Doç. Dr. Şeniz R. KUŞHAN AKIN EĞİTİM Doktora, Yüksek Lisans, Lisans, İŞ TECRÜBESİ Yrd. Doç. Dr., Bilimsel Programlar Başuzmanı,

İNTERMETALİK MALZEMELER. Doç. Dr. Özkan ÖZDEMİR (DERS NOTLARI-4)

İngilizce YDS:81,25 (2013) Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl. Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl

ÇİNKO KATKILI ANTİBAKTERİYEL ÖZELLİKTE HİDROKSİAPATİT ÜRETİMİ VE KARAKTERİZASYONU

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR

NiO / YSZ (YİTRİYA İLE KARARLI HALE GETİRİLMİŞ ZİRKONYA) SERAMİKLERİN KIRILMA TOKLUĞUNA MİKRO YAPININ ETKİSİ

KARBON ELYAF TAKVİYELİ POLİAMİT 6 KARMALARIN ISIL VE MEKANİK ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ

TOZ MALZEME TEKNOLOJİSİ-10. Yrd. Doç. Dr. Nuray Canikoğlu

Sb 2 Te 3 ve Bi 2 Te 3 İÇERİKLİ YARI İLETKEN ALAŞIMLARIN ÜRETİMİ ve TERMOELEKTRİK, YAPISAL, MİKROYAPISAL ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ ÖZET

KROM KATKILI ALUMİNANIN ENJEKSİYON KALIPLAMA İLE ŞEKİLLENDİRİLMESİ

SiAlON SERAMİKLERİ VE Fe-ESASLI ALAŞIMLAR ARASINDA MEYDANA GELEN KİMYASAL ETKİLEŞİMLERİN İNCELENMESİ

Çift Fazlı Paslanmaz Çeliklerde Yaşlandırma Koşullarının Mikroyapı Özellikleri Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi

GRANÜL BOYUT DAĞILIMININ GRANİT KARO ÜRÜN ÖZELLİKLERİNE ETKİSİ. Z.Bayer 1,3, N.Ay 1, N.Erginel 2

Deney Föyü TOZ METALURJİSİ II - SERAMİKLERİN ÜRETİMİ

Characterization of Green Epoxy Matrix Composites Filled with Ceramic Wastes

Al-Cu Alaşımlarında Porozite ve Mikroyapının Yaşlandırma Üzerine Etkisi

Çentik Açma (Charpy Test Numunesi) 5 TL / Numune 1 gün DİNAMİK LABORATUVARI * TS EN ISO 148-1:2011 TS EN ISO 148-1:2011 TS EN ISO 9016:2012:2013

EN madde 8.2 Fracture toughness (Klc) EN madde 8.4 Fatique Test

TiC-Co Esaslı Çizici Kalem Karakterizasyonu

DOKUMA BAZALT-CAM VE FINDIK KABUĞU TAKVİYELİ POLİMER KOMPOZİTLERİNİN EĞİLME DAYANIMI VE ISI GEÇİRGENLİKLERİNİN İNCELENMESİ

Ön Söz vii Kitabın Türkçe Çevirisine Ön Söz Çevirenin Ön Sözü 1 Sinterleme Bilimine Giriş 2 Sinterleme Ölçüm Teknikleri xiii

Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ DEKANLIĞI DERS/MODÜL/BLOK TANITIM FORMU. Dersin Kodu: MMM 3014

Kompozit Malzemeler Metal Matrisli Kompozitler

İYC MADENCİLİK SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ. NE AİT MUĞLA - FETHİYE YÖRESİ BEJ TÜRÜ KİREÇTAŞININ FİZİKO-MEKANİK ANALİZ RAPORU

MMM291 MALZEME BİLİMİ

FARKLI ÇELİKLERE UYGULANAN DEĞİŞEN ISITMA HIZLARININ MEKANİK ÖZELLİKLERE ETKİSİNİN İNCELENMESİ

Al-7Si-0,3Mg Alaşımında Soğuma Hızının Poroziteye Etkisi

Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi

BOR KATKILI HİDROKSİAPATİT ÜRETİMİ VE KARAKTERİZASYONU

SinterlenmişKarbürler. Co bağlayıcı ~ Mpa Sertlikliğini 1100 ⁰C ye kadar muhafaza eder Kesme hızları hız çeliklerine nazaran 5 kat fazladır.

Toz Metalürjisi. Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Notların bir bölümü Dr. Rahmi Ünal ın web sayfasından alınmıştır.

Basınçsız sinterlenmiş silisyum karbürde içyapının kırılma tokluğuna etkisi


STATİK LABORATUVARI Yöntem Akredite Durumu Birim Fiyat Deney Süresi TS EN ISO :2011. Basma deneyi TS 206: TL / Numune 1 gün

T.C. TRAKYA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ AŞIRI PLASTİK DEFORMASYON METOTLARININ ALÜMİNYUM ALAŞIMLARININ MEKANİK ÖZELLİKLERİNE ETKİSİ

BA KENT ÜNİVERSİTESİ. Malzemeler genel olarak 4 ana sınıfa ayrılabilirler: 1. Metaller, 2. Seramikler, 3. Polimerler 4. Kompozitler.

Doğal Gypsum (CaSO 4.2H 2 O) Kristallerinin Termolüminesans (TL) Tekniği ile Tarihlendirilmesi. Canan AYDAŞ, Birol ENGİN, Talat AYDIN TAEK

STATİK LABORATUVARI Yöntem Akredite Durumu Birim Fiyat Deney Süresi TS EN ISO :2011. Basma deneyi TS 206: TL / Numune 1 gün

Akredite Durumu TS EN ISO :2011. Basma deneyi (Oda sıcaklığı) TS 206: TL / Numune 1 gün

Mert KILINÇ, Göknur BAYRAM. Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Kimya Mühendisliği Bölümü, 06531, ANKARA ÖZET

FZM 220. Malzeme Bilimine Giriş

TOZ METALURJİSİ. Yrd. Doç. Dr. Rıdvan YAMANOĞLU

15 th International Materials Symposium (IMSP 2014) October 2014 Pamukkale University Denizli - Turkey

AŞINDIRICI PARTİKÜL KARIŞIMLARININ Ti6Al4V ALAŞIMININ KATI PARTİKÜL EROZYON DAVRANIŞINA ETKİLERİ

ÇEVRESEL TEST HİZMETLERİ 2.ENVIRONMENTAL TESTS

Dislokasyon hareketi sonucu oluşan plastik deformasyon süreci kayma olarak adlandırılır.

ÇANAKKALE-ÇAN LİNYİTİNİN KURUMA DAVRANIŞI

NANO KURġUN ÜRETĠMĠ VE KARAKTERĠZASYONU

ANKARA ATMOSFERİNDEKİ AEROSOLLERİN KİMYASAL KOMPOZİSYONLARININ BELİRLENMESİ

DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FEN ve MÜHENDİSLİK DERGİSİ Cilt: 6 Sayı: 2 s Mayıs 2004

Halil Karakoç a, Hanifi Çinici b,ramazan Çıtak c

MEKANOKİMYASAL YÖNTEMLE BOR KARBÜR SENTEZİ VE ALÜMİNYUM MATRİSLİ KOMPOZİT MALZEMEDE KULLANILABİLİRLİĞİNİN İNCELENMESİ

Döküm Prensipleri. Yard.Doç.Dr. Derya Dışpınar. İstanbul Üniversitesi

BMM 205 Malzeme Biliminin Temelleri

RAYLI SİSTEMLERDE KULLANILAN FREN SABOLARININ AŞINMA KARAKTERİSTLİĞİNİN İNCELENMESİ

SPARK PLAZMA SİNTERLEME (SPS)

MALZEME BİLGİSİ DERS 8 DR. FATİH AY. fatihay@fatihay.net

Tozların Şekillendirilmesi ve Sinterleme Yrd. Doç. Dr. Rıdvan YAMANOĞLU

Malzeme Bilgisi ve Gemi Yapı Malzemeleri

DÖKÜM KALĐTESĐNĐN SIKIŞTIRMA DÖKÜM YÖNTEMĐ ĐLE YÜKSELTĐLMESĐ

Calacatta Oro

ALÜMİNYUM T6 ISIL İŞLEMİ İÇİN GELİŞTİRİLEN SEPET TASARIMI İLE ZAMAN VE ENERJİ TASARRUFU SAĞLANMASI

T.C. BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MIM331 MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR DERSİ

YÜKSEK KARBONLU ÇELİKLERE SU VERME İŞLEMİNİN MEKANİK ÖZELLİKLERE ETKİSİNİN İNCELENMESİ

Yoğun Düşük sürünme direnci Düşük/orta korozyon direnci. Elektrik ve termal iletken İyi mukavemet ve süneklik Yüksek tokluk Magnetik Metaller

Kaynaklı Birleştirmelere Uygulanan Tahribatlı Deneyler

1. YARIYIL / SEMESTER 1

B 4 C /Al KOMPOZİTLERİN TAKVİYE HACİM ORANINA BAĞLI OLARAK ABRASİF AŞINMA DAVRANIŞLARININ İNCELENMESİ

Alaşımınbüyümesi: 2. durum. Katıda yine difüzyonyok: D k = 0

TiO 2 KATKILI ALUMİNA ÜRETİMİ-ENJEKSİYON KALIPLAMA

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ DEKANLIĞI DERS/MODÜL/BLOK TANITIM FORMU. Dersin Orjinal Adı: PHASE DIAGRAMS. Dersin Kodu: MME 2006

Bölüm 5: X-ışınları Difraksiyonu ile Kalıntı Stres Ölçümü

Farklı Karıştırma Teknikleri ve Başlangıç Maddelerinden Sentezlenmiş Hidroksiapatit Tozunun Özelliklerinin İncelenmesi

Yrd. Doç. Dr. Ayşe KALEMTAŞ Araş. Gör. Taha Yasin EKEN

Plazma İletiminin Optimal Kontrolü Üzerine

MALZEMELERİN MEKANİK ÖZELLİKLERİ

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 BÖLÜM 2

ÖZGEÇMİŞ. Derece Bölüm/Program Üniversite Ortalama Yıl

HHO HÜCRESİNİN PERFORMANSININ DENEYSEL OLARAK İNCELENMESİ. Konya, Türkiye,

Sinterleme. İstenilen mikroyapı özelliklerine sahip ürün eldesi için yaş ürünler fırında bir ısıl işleme tabi tutulurlar bu prosese sinterleme denir.

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR

ATMOSFER KONTROLLÜ VAKUM FIRINLARINDA ISIL İŞLEM ve JET REVİZYON MÜDÜRLÜĞÜNDEKİ UYGULAMALARI

Silisyum Karbür Esaslı Seramik Köpük Filtre Üretimi

Kişilik, enerjiyi yönetebilme ve verimli kullanabilme kabiliyetinin bir göstergesidir. (A. Midilli)

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ DEKANLIĞI DERS/MODÜL/BLOK TANITIM FORMU. Dersin Kodu: MMM 4022

C6 Mugla White

C5 Mugla White

MMM 2011 Malzeme Bilgisi

FARKLI MİNERAL YAPIYA SAHİP KALSİYUM FOSFAT TOZLARININ SİNTERLENME ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

Entropi tünelinden çıkmanın tek yolu ekserji iksirini içmektir! (A. Midilli)

Tozların Şekillendirilmesi ve Sinterleme. Yrd. Doç. Dr. Rıdvan YAMANOĞLU

METAL MATRİSLİ KOMPOZİT ÜRETİMİ İÇİN SiC İÇERİKLİ ÖN ŞEKİL ÜRETİMİ

Transkript:

The Correlation Between Intergranular Phase Coalescence and Z Value of SiAlON-TiN Composites 1* Nurcan Calis Acikbas, 2 Pinar Ozen and 3 Ferhat Kara 1 Bilecik Seyh Edebali University, Faculty of Engineering, Department of Mechanical and Manufacturing Engineering, Turkey 2 Bilecik Seyh Edebali University, Graduate School of Science, Department of Chemical Engineering, Turkey 3 Anadolu University, Faculty of Engineering, Department of Materials Science and Engineering, Turkey Abstract SiAlON ceramics have been known for many years as prime candidate materials in structural applications at ambient and high temperature involving good mechanical and/or chemical processes. The z (solid solution range) value of SiAlONs has very effective parameter on mechanical and chemical properties. Change in z value affects significantly chemical resistance and mechanical strength of SiAlONs. On the other hand coalescence of intergranular phase and its crystallisation has governed especially the high temperature properties and chemical wear resistance of SiAlONs. It is difficult to obtain both crystalline intergranular phase with high z ( 0.5) SiAlON and coalescence of the intergranular phase, so that very limited studies exist in the literature. Firstly, the dopant system which have highest crystallisation tendency was determined and then the composites with different z values (0.3, 0.5, 0.7, 0.9 and 1.1) was prepared with this composition and sintered with gas pressure sintering route. Besides SiAlON-TiN composites was subjected to heat treatment after gas pressure sintering in order to provide crystallisation and coalescence of intergranular phase. The correlation between z value and intergranular phase crystallisation and its coalescence behaviours was presented. Keywords: SiAlON, coalescence, z value, crystal phase chemistry, microstructure Özet SiAlON seramikleri iyi mekanik ve kimyasal özelliklerin istendiği yapısal uygulamalarda düşük ve yüksek sıcaklıklarda kullanılmak üzere yıllardır en iyi aday malzeme olarak bilinmektedirler. SiAlON'ların katı çözünürlük değeri (z) mekanik ve kimyasal özellikler üzerine çok etkili bir parametredir. SiAlON'ların z değerindeki değişim kimyasal direnci ve mekanik mukavemeti önemli derecede etkiler. Diğer taraftan tane sınır fazının topaklanma davranışı ve kristalizasyonu özellikle yüksek sıcaklık özelliklerini ve kimyasal aşınma davranışını etkiler. SiAlON seramiklerinde, yüksek z değerlerinde (z 0.5) kristal ve toparlanabilir özellikte tane sınır fazı eldesi güç olup bu konuda literatürde çok sınırlı sayıda çalışma vardır. Çalışmada öncelikli olarak, yüksek kristalizasyon eğilimine sahip dopant sistemi belirlenmiş ve bu dopant sisteminde farklı z değerlerinde (0.3, 0.5, 0.7, 0.9 ve 1.1) kompozisyonlar hazırlanmış ve gaz basınçlı sinterleme yöntemi ile üretilmiştir. SiAlON-TiN kompozitler gaz basınçlı sinterleme sonrasında tane sınır fazının kristalizasyonunu ve topaklanma eğilimini arttırmak için ısıl işlem uygulanmıştır. z değeri, tane sınır fazı kristalizasyonu ve topaklanma davranışı arasındaki ilişki açıklanmıştır. Anahtar Kelimeler: SiAlON, topaklanma, z değeri, kristal faz kimyası, mikroyapı *Corresponding author: Address: Faculty of Engineering, Department of Mechanical and Manufacturing Engineering, Bilecik S.E. University, Bilecik,TURKEY. E-mail address: nurcan.acikbas@bilecik.edu.tr, Phone: +90228 214 14 26; Fax: +90228 214 14 27

N. CALIS ACIKBAS et al./ ISITES2014 Karabuk - TURKEY 579 1. Giriş SiAlON seramikleri sahip oldukları üstün mekanik ve termal özelliklerinden dolayı yapısal uygulamalarda yaygın kullanım potansiyeline sahiptirler. Özellikle yüksek sertlik ve kırılma tokluğu gerektiren kesici uç uygulama alanında yoğun bir şekilde kullanılmaktadırlar. Fakat, bazı durumlarda SiAlON kesici uçları yetersiz kalmaktadır. Kara ve arkadaşları yaptıkları çalışmada z değerinin SiAlON un kesme performansında çok etkin bir parametre olduğu sonucuna ulaşmışlardır [1]. Süper alaşımlar mukavemeti yüksek ve işlenmesi zor malzemeler olduklarından, kesici ucun mekanik özelliklerinin yanı sıra kimyasal özellikleri de önem kazanmaktadır. SiAlON seramiklerinin kimyasal özellikleri katı çözünürlük (z değeri), tane sınır fazı kimyası, tane sınır fazının toparlanabilirliği ve ikincil fazların karakteristiği ile ilişkilidir. Tane sınır fazının topaklanma davranışı ve kristalizasyonu özellikle yüksek sıcaklık özelliklerini ve kimyasal aşınma davranışını etkiler. SiAlON seramiklerinde, yüksek z değerlerinde (z 0.5) kristal ve toparlanabilir özellikte tane sınır fazı eldesi güç olup bu konuda literatürde çok sınırlı sayıda çalışma vardır. Bu nedenle yapılan çalışmada literatürde şimdiye kadar açıklanmamış olan z değeri- tane sınır fazı kristalizasyonu ve topaklanma davranışı ilişkisi araştırılmıştır. 2. Materyal and Metod 2.1. Kompozisyon Tasarımı ve Hazırlanması SiAlON-TiN kompozit numunelerini hazırlama prosesi, toz hazırlama, şekillendirme ve sinterme olmak üzere temel üç aşamadan oluşmaktadır. İlk etapta Çizelge 2.1.' de verilen tozların katı çözünürlük (z değeri) değerine göre (z =0.3, 0.5, 0.7, 0.9 ve 1.1) Yb:Sm:Ca katyon sisteminde hazırlanan kompozisyonların tartımı alınmıştır. Çizelge 2.1.Kompozisyon hazırlamada kullanılan tozlar ve özellikleri Malzeme Ticari İsim Kompozisyon (Ağ.%) α-si 3 N 4 UBE-SN E-10, UBE Industries Ltd., Japonya 98 α-si 3 N 4 : 2 -Si 3 N 4 Al 2 O 3 Alcoa (A16SG) Pittsburgh, Amerika 0.08 Na 2 O, 0.03 SiO 2, 0.03 CaO AlN H Type, Tokuyama Corp., Japonya 1.6 O Sm 2 O 3 Stanford Materials Corp., Amerika 99.9 saf CaCO 3 Reidel-de Haen, Almanya 99.75 saf Yb 2 O 3 Treibacher, Avusturya 99.99 Yb 2 O 3 TiN H.C. Starck Berlin, Almanya 99 saf Laboratuvar ölçekli toz üretimi için tasarlanan komposizyonlar (z değeri 0.3, 0.5, 0.7, 0.9 ve 1.1 olan numuneler) izopropil alkol ile Fritsch, Pulverisette 5 model Plenatory değirmende 300 dev/dak dönme hızıyla 1,5 saat karıştırılmıştır. Hazırlanan çamur içerisindeki alkol, döner kurutucu yardımıyla uzaklaştırılmış ve elde edilen SiAON-TiN kompozisyonları titreşimli elek düzeneğinde 250 m lik elek ile elenerek granül tozları elde edilmiştir. Ermak Torna nın el presi

N. CALIS ACIKBAS et al./ ISITES2014 Karabuk - TURKEY 580 ile granül tozların ön şekillendirmesi 20 MPa basınç altında tek eksenli presleme ile gerçekleştirilmiş ve yaş yoğunluğu arttırmak için MSE_CIP_3500_50_WB model soğuk izostatik pres (CIP) ile 200 MPa basınç altında preslenmiştir. 2.2. Sinterleme ve Isıl İşlem Numuneler KCE marka FPW 100/150 2200 25 tipi, grafit ısıtıcı elemanlı, gaz basınçlı sinterleme (GPS) fırınında N 2 atmosferinde 1890 C de 1,5 saat, 22 bar azot gaz basıncı altında sinterlenmiştir. Gaz basınçlı sinterlemenin temelini yüksek azot basınçlarında ısıtma ile Si 3 N 4 ün bozunumunu önlemek oluşturmaktadır. Gaz basınçlı sinterlemede artan azot gaz basıncı Si 3 N 4 ün elementlerine ayrışma sıcaklığının yükselmesine sebep olarak daha yüksek sıcaklıklarda sinterlemeye imkân tanır. Sinterleme işlemi iki aşamalı olarak gerçekleştirilmiştir. İlk aşamada Si 3 N 4 ün bozunumunu engelleyecek azot basınçlarında (5 bar) tamamen kapalı gözenek seviyesine ulaşılıp ikinci basamakta azot gaz basıncı arttırılarak (22 bar) yüksek yoğunlaşma elde edilmiştir. Yüksek gaz basınçlarında tek basamaklı sinterleme yapıldığı durumda, gaz gözeneklerin içerisinde kalarak yoğunlaşma davranışını kötü etkilemektedir. Tüm sıcaklık artış basamaklarında ısıtma hızı 10 o C/dk tutulmuştur. Soğutma aşamasında sinterleme sonrası kristal faz eldesi için soğutma hızı yavaşlatılarak 5 o C/dk seçilmiştir. z değeri- tane sınır fazı kristalizasyonu tane sınır fazı topaklanma davranışına etkisini araştırılmak amacıyla 1700 o C de 2 saat süreyle 5 bar azot gaz basıncı altında tane sınır fazı toparlanma davranışını arttırmak için ısıl işlem uygulanmıştır. 2.3. Yoğunluk Ölçümü Sinterlenen numunelerin yığınsal yoğunluk ölçümü Arşimet, su ile yer değiştirme prensibine göre yapılmıştır. Bu prensibe göre, bir maddenin sıvı içindeki ağırlığı, o maddenin kuru ağırlığı ile batmaya karşı gösterdiği direnç kuvvetinin farkına eşittir. Arşimet prensibiyle yoğunluk ölçümü için, sinterlenen numunelerin kuru ağırlıkları (W 1 ) alınıp, gözeneklerin içinde kalan havanın uzaklaştırılması için yaklaşık 4 saat kaynatıldıktan sonra, askıdaki ağırlıkları (W 2 ) ölçülmüş, sonrasında sıvı sızdırılmış haldeki ağırlıkları (W 3 ) ölçülerek aşağıdaki denkleme göre yığınsal yoğunluk hesaplamaları yapılmıştır (ρ su : suyun özkütlesi). Yığınsal Yoğunluk = ρsu (2.1) 2.4. Mikroyapı ve Faz Analizi

N. CALIS ACIKBAS et al./ ISITES2014 Karabuk - TURKEY 581 Mikroyapı analizleri Zeiss marka Supra 40 VP model SEM kullanılarak, geri saçılımlı elektron (BEI) görüntü ile gerçekleştirilmiştir. Panalytical Empyrean model X-ışınları cihazı yardımıyla CuK α ışıması kullanılarak sinterlenmiş ve ısıl işlem görmüş malzemelerin faz analizi yapılmıştır. Ortalama α:β-sialon miktarları, α- SiAlON için (102) ve (210) düzlemlerinden elde edilen yansıma pik şiddetleri ve β-sialon için (101) ve (210) düzlemlerinden elde edilen şiddetler kullanılarak Eşitlik 2.2 yardımıyla hesaplanmıştır. I I I 1 K 1 1/ w 1 (2.2) Sinterleme sonrası oluşan krsital tane sınır fazının miktarı, eşit α:β-sialon oranına sahip malzemeler için düzlemler arası mesafesi en yakın β-sialon pik şiddetine oranı referans alınarak hesaplanmıştır. β-si 6-z Al z O z N 8-z un z (katı çözünürlük) değeri z a ve z c değerlerinin ortalaması alınarak hesaplanmıştır. (2.3) Bu eşitliklerde a ve c, β-sialon un hesaplanan birim hücre boyutlarını ifade eder. Hesaplamalarda β-si 3 N 4 ün a ve c boyutları (a=7.6044 ve c=2.9075) referans olarak alınmıştır. 2.5. Sertlik ve Kırılma Tokluğu Ölçümü Kesit yüzeyleri parlatılmış olan numunelerin sertlikleri Vikers indentasyon sertlik ölçme yöntemi kullanılarak belirlenmiştir. Bu yönteme göre numune yüzeyine 10 kg yük 10 sn süreyle uygulanmıştır. Ölçümler sonucunda elde edilen izlerin ve oluşan çatlakların boyutları 2.5 ve 2.6 formülleri kullanılarak malzemelerin Vickers sertlik değeri ile Palmqvist eşitliği kullanılarak kırılma tokluğu değerleri hesaplanmıştır. (2.4) (2.5) K IC = 0,018 * HV * a 0,5 * (E/HV) 0,4 * (c/a - 1) -0,5 (c/a<3.5 ve l/a<2.5 için) (2.6)

N. CALIS ACIKBAS et al./ ISITES2014 Karabuk - TURKEY 582 F : uygulanan yük (kg); E: Elastiklik modülü (GPa); a : izin köşegen uzunluğunun yarısı (µm); c : çatlak uzunluğu (µm) 3. Sonuçlar 3.1. Katı Çözünürlük (z) Değerinin Tane Sınır Fazı Kristalizasyonu ve Topaklanma Davranışına Etkisi Mikroyapı incelemeleri sonrasında z değeri 0.3 olan sinterlenmiş üründe bile tane sınır fazının topaklanma davranışı sergilediği gözlenmiştir (Şekil 3.1.a). z değeri 0.3 değerinden 0.5 e çıkarıldığında sinterlenmiş malzemenin Jss fazı miktarı azalmıştır (I Jss /I β : 0.05). z:0.5 malzemesinin sinterleme sonrasında tane sınır fazı topaklanma eğiliminin az olduğu tespit edilmiştir (Şekil 3.1. b). Bu durum tane sınır fazının kristalizasyon derecesi azaldıkça topaklanma davranışının da kötüleştiğini göstermektedir. z değeri 0.7 olan sinterlenmiş malzemede az miktarda (I Jss /I β : 0.027) Jss fazı gözlenmiş (Şekil 3.2) ve mikroyapı incelemeleri ile tane sınır fazının topaklanma davranışının oldukça az olduğu görülmüştür (Şekil 3.1). Sonuç olarak tane sınır fazının kristalleşme derecesinin artmasıyla topaklanma davranışı iyileşmektedir. Farklı z değerlerine sahip malzemeler arasında en az tane sınır fazı kristalleşmesine ve topaklanma davranışına sahip olan malzeme z değeri 0.7 olan malzemedir. z değeri 0.9 olan malzemede sinterleme sonrasında az miktarda Jss vardır (I Jss /I β : 0.02) (Şekil 3.2) ve tane sınır fazının toparlanma eğilimi zayıftır (Şekil 3.1). Tane sınır fazının kristalleşme derecesi arttıkça toparlanma davranışının da iyileştiği aşikârdır. Z1.1 kodlu (z:0.91) malzemede sinterleme işlemi sonrasında az miktarda alüminat fazı (I a /I β : 0.017) oluşumu gerçekleşmiştir (Şekil 3.2 ). Alüminat fazının en şiddetli pikleri d: 2.67 (I:100) ve d: 3.19 (I:25) da gözlenmektedir. Düzlemler arası mesafe 2.67 değeri aynı zamanda β-sialon fazının en şiddetli piki ile çakışmaktadır. Bu nedenle tane sınır fazının kristalleşme miktarını hesaplarken d: 3.19 olan pik şiddeti kullanılmıştır. Mikroyapı incelendiğinde sinterleme sonrasında tane sınır fazı topaklanma eğiliminin z:0.3 malzemesine göre daha az ama z:0.5,0.7 ve 0.9 malzemelerine göre daha iyi olduğu tespit edilmiştir (Şekil 3.1.e).

N. CALIS ACIKBAS et al./ ISITES2014 Karabuk - TURKEY 583 (a) (b) (c) (d) (e) Şekil 3.1. Farklı z değerindeki sinterlenmiş malzemelerin mikroyapıları (a) z:0.3, (b) z:0.5, (c) z:0.7, (d) z:0.9, (e ) z:1.1 Relatif Şiddet 2 teta Şekil 3.2. Farklı z değerlerindeki sinterlenmiş malzemelerin faz gelişimi (α:α-sialon; β: β-sialon; T: TiN; : Jss- Yb 4 Si 2-x Al x O 7+x N 2-x ; : Yb 3 Al 5 O 12 )

N. CALIS ACIKBAS et al./ ISITES2014 Karabuk - TURKEY 584 3.2. Ötektik Üstü Isıl İşlemin (AET) Tane Sınır Fazı Kristalizasyonu ve Topaklanma Davranışına Etkisi Literatürde SiAlON seramiklerinde kristal tane sınır fazı gelişimi kompozisyona ve sinterleme sonrası uygulanan ısıl işlem rejimine bağlı olduğu bilinmektedir [1-14]. SiAlON seramiklerinin yüksek sıcaklık özelliklerinin iyileştirilmesi için diğer ve yeni bir yöntem ise ötektik üzerinde ısıl işlem (AET) ile tane sınırı fazının tamamına yakınının kristalleştirilmesidir [15]. Başlangıç kompozisyonunun uygun seçimiyle azotun sistem içinde maksimum çözünürlüğü sağlanıp, sistemin tane sınır sıvısı muhafaza edilerek, ötektik üzerinde ısıl işlem ile kristalleşme sağlanabilir. Z0.3 malzemesinde sinterleme ve ısıl işlem sonrasında Jss tane sınır fazı gözlenmiştir. Z0.3 malzemesinin ısıl işlemi sonrasında Jss fazının miktarı neredeyse hiç değişmemiştir (Sinterleme sonrası I Jss /I β : 0.18, Isıl işlem sonrası, I Jss /I β : 0.19) (Şekil 3.3). Tane sınır fazının kristalleşme derecesini α:β SiAlON oranı benzer kompozisyonlar için Jss fazının en şiddetli pikinin (~d=3.01), düzlemler arası mesafesi (d) 3.2806 da olan en yakın β-sialon pik şiddetine oranı referans alınarak hesaplamak mümkündür. Mikroyapı incelemeleri sonrasında sinterlenmiş üründe bile tane sınır fazının topaklanma davranışı sergilediği gözlenmiştir (Şekil 3.1a). Isıl işlem sonrasında tane sınır fazı şeklinde neredeyse hiç değişiklik olmamıştır (Şekil 3.4a). Sonuç olarak tane sınır fazı kristalleşme derecesi değişmediği için mikroyapıdaki toparlanma davranışında da değişiklik gözlenmemiştir. z değeri 0.3 değerinden 0.5 e çıkarıldığında sinterlenmiş malzemenin Jss fazı miktarı azalmıştır. z:0.5 malzemesine ısıl işlem uygulandığında Jss fazı miktarı z:0.3 malzemesinin kristalizasyon derecesine ulaşmıştır (I Jss /I β :0.17). Sinterlenmiş malzemenin tane sınır fazı topaklanma eğilimi az iken ısıl işlem ile birlikte topaklanma eğilimi artarak z:0.3 malzemesinin tane sınır fazı şekline benzemiştir (Şekil 3.4b). z değerinin 0.7 olmasıyla sinterlenmiş malzemede az miktarda (I Jss /I β : 0.027) Jss fazı gözlenirken ısıl işlem sonrasında Jss yanında alüminat fazı kristalleşmesi elde edilmiştir. z:0.7 malzemesinde sinterleme sonrasında tane sınır fazının topaklanma davranışı oldukça az olup ısıl işlem ile birlikte tane sınır fazının kristalizasyonu bir miktar artmış (I Jss /I β : 0.05) ve paralelinde tane sınır fazının topaklanma eğiliminin de iyileştiği gözlenmiştir. z değeri 0.9 olan malzemede sinterleme sonrasında az miktarda Jss var iken (I Jss /I β : 0.02), ısıl işlem sonrasında alüminat fazı gelişimi (I a /I β : 0.06), gözlenmiştir. Alüminat fazının en şiddetli pikleri d:2.67 (I:100) ve d:3.19 (I:25) da gözlenmektedir. Düzlemler arası mesafe 2.67 değeri aynı zamanda β-sialon fazının en şiddetli piki ile çakışmaktadır. Bu nedenle tane sınır fazının kristalleşme miktarını hesaplarken d: 3.19 olan pik şiddeti kullanılmıştır. Z:0.9 malzemesinde sinterleme sonrasında tane sınır fazının toparlanma eğilimi az iken, ısıl işlem ile birlikte tane sınır fazının toparlanma davranışı artmıştır. Tane sınır fazının kristalleşme derecesi arttıkça toparlanma davranışının da iyileştiği aşikârdır. Z1.1 kodlu (z:0.91) malzemede sinterleme işlemi sonrasında az miktarda alüminat fazı (I a /I β : 0.017) var iken ısıl işlem birlikte alüminat kristalleşmesi bir hayli artmıştır (I a /I β : 0.1). Mikroyapılar incelendiğinde sinterleme sonrasında tane sınır fazı topaklanma eğilimi az iken ısıl işlem sonrasında topaklanma eğiliminin bir hayli arttığı gözlenmiştir (Şekil 3.4e).

N. CALIS ACIKBAS et al./ ISITES2014 Karabuk - TURKEY 585 Relatif Şiddet 2 teta Şekil 3.3. Farklı z değerlerindeki ısıl işlem görmüş malzemelerin faz gelişimi (α:α-sialon; β: β-sialon; T: TiN; : Jss- Yb 4 Si 2-x Al x O 7+x N 2-x ; : Yb 3 Al 5 O 12 ) (a) (b) (c) (d) Şekil 3.4. Farklı z değerindeki ısıl işlem görmüş malzemelerin mikroyapıları (a) z:0.3, (b) z:0.5, (c) z:0.7, (d) z:0.9, (e ) z:1.1 (e) 3.3. Mekanik Özellikler

N. CALIS ACIKBAS et al./ ISITES2014 Karabuk - TURKEY 586 Farklı z değerindeki malzemelerin (0.3-0.97), z değerine bağlı olarak sertlik ve kırılma tokluğu ölçümleri yapılmıştır (Şekil 3.5 a-b). Elde edilen sonuçlar değerlendirildiğinde beklendiği üzere z değeri arttıkça sertlik ve kırılma tokluğu değerlerinin azaldığı gözlenmiştir. [13-17]. 8 7,5 Sin 7 HT 6,5 6 5,5 5 0,2 0,3 0,4 0,5 0,6 0,7 0,8 0,9 1 (a) 17 Sint. 16,5 HT 16 15,5 0,2 0,3 0,4 0,5 0,6 0,7 0,8 0,9 1 1,1 (b) Şekil 3.5. z değerine bağlı olarak kırılma tokluğu ve sertlikteki değişimi 4. Sonuçlar Sonuç olarak z değeri - tane sınır fazı kristalizasyonu ve topaklama eğilimi davranışı incelendiğinde, z değerinin artmasıyla birlikte (0.30.9) tane sınır fazı kristalizasyonu azalırken, z değeri 0.9< çıktığında tane sınır fazının kristalizasyon eğilimi artmıştır. Paralelinde tane sınır fazı kristalizasyonunun artmasıyla birlikte tane sınır fazının topaklanma davranışı da iyileşmiştir. Tane sınır fazının kristalleşme eğilimi ne kadar fazla ise tane sınır fazı toparlanma eğilimi de o derecede atmaktadır. Farklı z değerlerindeki malzemelerin tane sınır fazı topaklama eğilimi karşılaştırıldığında, z değeri ile tane sınır fazı toparlanma eğilimi arasında doğrudan bir ilişki olmadığı görülmüştür. Tane sınır fazı toparlanma davranışını en fazla etkileyen ısıl işlemdir. Isıl işlem sonrasında tüm malzemelerin tane sınır fazı toparlanma eğilimlerinin arttığı gözlenmiştir. Tane sınır fazının kristalleşme eğilimi ne kadar fazla ise tane sınır fazı toparlanma eğilimi de o derecede atmaktadır. Teşekkür Yapılan çalışma TÜBİTAK-110M727 nolu proje kapsamında TÜBİTAK tarafından desteklenmiştir. Referanslar [1] Kara, F., Mandal, H., Turan, S., Kara, A. and Acikbas C. N., Development Strategies for SiAlON Ceramics, 2nd International Congress on Ceramics, 2008 [2] Acikbas Calis, N. Kara A., Turan S., Kara F., Mandal H., and Bitterlich B. Influence of Type of Cations on Intergranular Phase Crystallisation of SiAlON Ceramics. Mater. Sci. Forum. 2004;554: 119-122.

N. CALIS ACIKBAS et al./ ISITES2014 Karabuk - TURKEY 587 [3] Satet, R.L., and Hoffmann M. J., Grain Growth Anisotropy of β-silicon Nitride in Rare-Earth Doped Oxynitride Glasses. J. Eur. Ceram. Soc. 2004;24:3437 3445. [4] Ziegler, A., Kisielowski C., Hoffmann M.J. and Ritchie R.O., Atomic Resolution Transmission Electron Microscopy of Silicon Nitride and the Intergranular Structure of a Y 2 O 3 - Silicon Nitride Ceramic. J. Am. Ceram. Soc. 2003;86:1777-1785. [5] Shibata, N., Pennycook, S. J. Gosnell, T. R., Painter, S. G., Shelton W.A., and Becher, P. F., Observation of Rare-Earth Segregation in Silicon Nitride Ceramics at Subnanometre Dimensions, Nature 2004;428:730-733. [6] Satet R. L. and Hoffmann, M. J. Influence of the Rare- Earth Element on the Mechanical Properties of RE-Mg- Bearing Silicon Nitride, J. Am. Ceram. Soc., 2005;88:2485-2490. [7] Ziegler, A. Idrobo, J.C. Cinibulk, M. K. Kisielowski, C. Browning N.D. and Ritchie, R.O. The Effect of the Crystal-Intergranular Phase Interface on the Fracture Toughness of Silicon Nitride Ceramics, Science, 2004;306:1768-1770. [8] Mandal, H., Kara, F., Turan, S., Kara, A., Multication Doped Alpha-Beta SiAlON Ceramics, U.S. Patent No. 7,064,095 B2, 2002. [9] Mandal, H., Heat-treatment of SiAlON ceramics. Phd Thesis, University of Newcastle upon. Tyne, U. K. 1992 [10] Yurdakul, H. Idrobo, J. C. Pennycook, S. J. and Turan, S. Towards Atomic Scale Engineering of Rare-Earth-Doped SiAlON Ceramics Through Aberration-Corrected Scanning Transmission Electron Microscopy. Scripta Mater. 2011;65:656 659. [11] Acikbas N.C., Yurdakul, H., Mandal, H., Kara, F., Turan, S., Kara, A., Bitterlich, B., Effect of Sintering Conditions and Heat Treatment on The Properties, Microstructure and Machining Performance of α:β-sialon Ceramics, J. Eur. Ceram. Soc. 2012;32:1321 1327. [12] Zhang, C., Sun, W.Y., Yan, D.S., Optimizing Mechanical Properties and Thermal Stability of Ln-α-β-SiAlON by Using Duplex Ln Elements (Dy and Sm), J. Eur. Ceram. Soc. 1999;19:33-39. [13]. N. Calis Acikbas, O. Demir, The effect of cation type, intergranular phase amount and cation mole ratios on z value and intergranular phase crystallisation of SiAlON ceramics, Ceramics International, Volume 39, 3249 3259, (2013) [14] Acikbas, N.C., Tribolojik Uygulamalara Yönelik SiAlON Seramiklerinin Geliştirilmesi, Doktora Tezi, Anadolu Üniversitesi, Eskişehir, Türkiye, (2009). [15] Mandal, H. and Thompson D.P., Reversible α β Phase Transformation in Heat Treated SiAlON Ceramics, J. Euro. Ceram. Soc., 1993;12:421-429. [16] Basu, B., Kumar, R., Calis Acikbas, N., Kara, F., ve Mandal, H., Microstructure- Mechanical Properties Wear Resistance Relationship of SiAlON Ceramics. Metallurgical and Materials Transactions A, 2009;40:2321. [17] Yeckley, R. L., North, B., Ceramic Material and Method of Manufacture, U.S. Patent, 4,563,433, Jan. 7, 1986.