İÇİNDEKİLER Sayfa ÖNSÖZ...... v GİRİŞ... 1 I. BÖLÜM SOSYAL DAVRANIŞ KURALLARI A. Hitap... 10 B. Selamlama... 14 C. Tanıtma ve Tanıştırma... 19 D. El Sıkma (Tokalaşma)... 24 E. El Öpme ve Öpüşme... 26 F. Hediye ve Çiçek Alma Sunma... 28 1. Hediye Alma Sunma ve Kabul Etme... 29 2. Hediye Türleri... 34 3. Çiçek Alma Sunma ve Kabul Etme... 35 4. Çiçeklerin Dili... 37 G. Bahşiş Verme... 38 H. Teşekkür Etme ve Özür Dileme... 41 1. Teşekkür Etme... 41 2. Özür Dileme... 42 İ. Sigara, Puro ve Pipo İçme... 43 1. Sigara İçme... 43 2. Puro ve Pipo İçme... 46 J. Konuşmada Saygı, Görgü ve Nezaket Kuralları... 47 K. Telefon Kullanma ve Telefonda Konuşma Kuralları... 54 1. Telefonda Konuşma Kuralları... 54 2. Cep Telefonu Kullanma ve Telefonda Konuşma Kuralları... 59 3. Telesekreter Kullanma ve Mesaj Bırakma Kuralları... 61 L. Komşuluk İlişkileri... 62 M. Sosyal Yaşamda ve İş Ortamında Hanım - Erkek İlişkileri... 65 1. Erkeklerin Hanımlarla İlişkileri... 66 2. Hanımların Erkeklerle İlişkileri... 70 ix
N. Aile Yaşamında Saygı ve Nezaket Kuralları... 72 1. Karı-Koca İlişkileri... 72 2. Anne-Baba-Çocuk İlişkileri... 82 O. Cinsel Yaşamda Saygı ve Nezaket Kuralları... 94 1. Gönül İlişkileri... 94 2. Cinsel İlişkiler... 98 R. Günlük Yaşamda Sosyal Davranış Kuralları... 101 1. Trafikte... 101 2. Taşıtta (Taksi ve Otomobilde)... 103 3. Şehiriçi Toplu Taşıma Araçlarında... 107 4. Gezi ve Yolculukta (Uçak, Gemi, Tren ve Otobüste)... 109 5. Pastane, Kafe ve Kahvehanede... 114 6. Opera, Bale, Tiyatro, Sinema ve Konserde... 114 7. Otel, Motel, Pansiyon ve Konukevinde... 117 8. Cadde, Sokak ve Kaldırımda... 119 9. Kapı, Asansör ve Merdivende... 122 10. Tatilde ve Tatil Yerlerinde... 124 11. Plaj, Deniz ve Havuzda... 126 12. Dağ, Orman, Kır, Kamp, Park ve Piknikte... 127 13. Spor Alan ve Salonlarında... 128 14. Oyun ve Eğlencede... 129 15. Dükkân, Market ve Mağazada (Alışverişte)... 130 16. Dinî Mekânlarda (İbadet Yerlerinde)... 133 17. Genel Ortamlarda Davranış Kuralları... 134 S. İletişimsel Davranış Kuralları... 138 1. Duruş... 139 2. Yürüyüş... 139 3. Oturuş... 139 4. Bakış... 140 5. Koku... 140 II. BÖLÜM SOSYAL MERASİMLER VE KUTLAMALAR A. Sosyal Merasimler... 141 1. Nişan Merasimi... 141 2. Evlenme (Nikâh ve Düğün) Merasimi... 143 3. Doğum Merasimi... 153 x
4. Sünnet Merasimi... 154 5. Yeniden Evlenme Merasimi... 155 6. Cenaze Merasimi... 156 7. Mevlit Merasimi... 157 B. Sosyal Kutlamalar... 157 1. Dinî Bayramlar (Ramazan ve Kurban Bayramları)... 158 2. Dinî Gün ve Geceler (Kandiller)... 158 3. Özel Günler... 160 a. Yeni Yıl... 160 b. Doğum Günü... 160 c. Evlilik Yıldönümü... 163 d. Anneler Günü... 165 e. Babalar Günü... 165 f. Sevgililer Günü... 165 C. Ayrılma ve Boşanma... 166 III. BÖLÜM ZİYARETLER ZİYARETÇİLER VE KONUKLAR A. Ziyaretlerde Temel İlke ve Kurallar... 169 B. Ziyaretçileri ve Konukları Karşılama ve Uğurlamada İlke ve Kurallar... 172 C. Resmî Ziyaretler... 174 D. Sosyal Ziyaretler... 174 1. Nezaket Ziyareti... 174 2. Komşuluk Ziyareti... 175 3. Aile Ziyareti... 175 4. Teşekkür Ziyareti... 176 5. Evlilik Ziyareti... 176 6. Bayram Ziyareti... 177 7. Doğum (Lohusa) Ziyareti... 178 8. Hasta Ziyareti... 178 9. Başsağlığı Ziyareti... 180 E. Ziyaretlerde Evsahiplerinin Görev ve Sorumlulukları... 180 F. Ziyaretçilerin ve Konukların Görev ve Sorumlulukları... 184 xi
IV. BÖLÜM DAVET VE ZİYAFETLER A. Davet ve Ziyafetlerde Temel İlke ve Kurallar... 189 B. Davetlerde Konukları Karşılama ve Uğurlama... 192 C. Davet ve Ziyafet Türleri... 194 1. Resepsiyonlar... 194 2. Kokteyl Partiler... 195 3. Büfeler (Açık Büfe)... 199 4. Yemekler... 204 D. Yemek Davet ve Ziyafetleri... 204 1. Kahvaltı... 204 2. Branc... 205 3. Öğle Yemeği... 206 4. Akşam Yemeği... 206 E. Yemek Davet ve Ziyafet Türleri... 207 1. Özel Davet ve Ziyafetler... 207 2. Sosyal (Yarıresmî) Davet ve Ziyafetler... 208 3. Resmî Davet ve Ziyafetler... 209 F. Restoranda Verilen Davet ve Ziyafetler... 210 G. Evde Verilen Yemek Davet ve Ziyafetleri... 217 1. Evde Verilen Gayriresmî Yemek Davetleri... 217 2. Evde Düzenlenen Aile Yemekleri... 218 H. Sofra Düzeni ve Masaüstü Düzenlemesi... 220 İ. Davetlerde Oturma Düzenleri ve Kuralları... 225 1. Resmî Davetlerde Oturma Düzeni Kuralları... 225 2. Özel ve Sosyal Davetlerde Oturma Düzeni Kuralları... 227 3. Aile Davetlerinde Oturma Düzeni Kuralları... 229 J. Masa Planları ve Oturma Düzenleri... 229 1. Resmî/Yarıresmî Davetlerde Masa Planları ve Oturma Düzenleri... 230 2. Aile Davetlerinde Masa Planları ve Oturma Düzenleri... 235 K. Yemek Menüleri... 236 1. Menü Hazırlama... 236 2. Menü Sırası... 238 3. Menü Türleri... 240 xii
L. Servis Kuralları... 241 M. Yemek Yeme Kuralları... 247 N. Davet ve Ziyafetlerde Görgü ve Nezaket Kuralları... 254 O. Meyve Servisi ve Meyve Yeme Kuralları... 264 P. Çay/Kahve Servisi ve Çay/Kahve İçme Kuralları... 266 R. İçki İçme ve Şerefe Kadeh Kaldırma Kuralları... 270 1. İçki İçme Kuralları... 270 2. Şerefe Kadeh Kaldırma Kuralları... 275 S. Davet ve Ziyafetlerde Evsahiplerinin Görevleri... 277 T. Davet ve Ziyafetlerde Konukların Görevleri... 279 V. BÖLÜM GİYİM VE BAKIM A. Giyimde Genel Kurallar... 283 B. Giyim Türleri... 287 1. Resmî (Klasik) Giyim... 287 2. Sosyal Giyim... 287 3. Serbest (Spor) Giyim... 288 C. Hanımların Giyimi... 288 1. Hanımların Giyimi ve Giyim Aksesuarları... 288 2. Hanımların Takıları... 292 3. Hanımların Giyimi ile İlgili Hususlar... 293 D. Erkeklerin Giyimi... 296 1. Erkeklerin Resmî Giyimi (Smokin ve Aksesuarları)... 296 2. Erkeklerin Sivil Giyimi ve Giyim Unsurları... 297 3. Erkeklerin Giyiminde Aksesuarlar... 301 4. Erkeklerin Giyimi ile İlgili Hususlar... 302 E. Hanımlarda ve Erkeklerde Bakım... 305 1. Hanımlarda Bakım... 306 2. Erkeklerde Bakım... 308 xiii
VI. BÖLÜM MEKTUPLAR VE KARTLAR A. Mektuplar... 309 1. Kâğıt ve Zarflar... 309 2. Mektup Yazma... 310 3. Mektup Okuma... 312 4. Mektup Türleri... 312 5. Mektuplarda Hitap Biçimleri... 313 6. Mektuplarda Saygı Sunum İfadeleri... 315 7. İmza Kuralları... 316 B. Elektronik Mektup (e-posta)... 316 C. Kutlama (Tebrik) Yazıları... 318 D. Kutlama (Tebrik) Kartları... 319 E. Davetiye Kartları... 321 1. Evlilik (Nikâh/Düğün) Davetiyeleri... 321 2. Resepsiyon, Kokteyl Parti ve Yemek Davetiyeleri... 325 F. Kartvizitler... 329 VII. BÖLÜM EV DÜZENİ VE DEKORASYONU Ev Düzeni ve Dekorasyonu... 333 KAYNAKÇA... 339 xiv