(A) SINAVSIZ GEÇİŞ (B) SINAVSIZ GEÇİŞ ÖN LİSANS PROGRAMLARI (C) EK PUAN (D) ORTAÖĞRETİM BAŞARI PUANI (OBP) (E) ESKİDEN ORTAÖĞRETİM BAŞARI PUANI (OBP) NASIL OLUYORDU, NE DEĞİŞTİ?... (A) SINAVSIZ GEÇİŞ Mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarından mezun olan öğrenciler, istedikleri takdirde bitirdikleri programın devamı niteliğinde veya buna yakın programların uygulandığı, öncelikle kendi Mesleki ve Teknik Eğitim Bölgesi (METEB) içindeki, daha sonra da bölgesi dışındaki meslek yüksekokulu ve açık öğretim ön lisans programlarına sınavsız olarak yerleştirilmektedir. METEB, bir veya daha fazla meslek yüksekokulu ile öğretim programları bütünlüğü ve devamlılığı içinde ilişkilendirilmiş mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarından oluşan eğitim bölgesidir. Her ilde bir mesleki ve teknik eğitim bölgesi bulunmaktadır. Sınavsız Geçiş yerleştirme işlemleri aşağıdaki önceliklere göre merkezî sistemle yapılır: 1. Mezuniyet yılı daha büyük (yeni mezun) adaylara öncelik verilir. 2. Aynı yıl mezun olan adaylar arasında öncelik okul türüne göre Anadolu Teknik Lisesi, Teknik Lise veya Anadolu Meslek Lisesi, Meslek Lisesi, çok eski yıllarda enstitü adı altında mezun olunan meslek lisesi sırasında verilir. 3. Mezuniyet yılı ve okul türü aynı olan adaylardan aynı METEB içinde olanlara öncelik verilir. 4. Mezuniyet yılı, okul türü ve METEB içi, METEB dışı bilgileri aynı olan adaylardan OBP. si yüksek olan adaylara öncelik verilir. 5. Yukarıda sayılan tüm bilgileri aynı olan adaylardan doğum tarihi büyük (yaşı küçük) olana öncelik verilir. Mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarından mezun olan veya mezun olabilecek durumda olan adayların kendi alanları dışındaki meslek yüksekokulu ve açık öğretim programları ile tüm lisans programlarına yerleştirilmelerinde, bu adayların 2013-ÖSYS puanları kullanılacaktır. YERLEŞTİRME Sınavsız Geçiş hariç, Merkezî yerleştirmede adaylar, yükseköğretim programlarına, ÖSYS puanlarıyla, varsa ek puanları; yükseköğretim programları ile ilgili tercihleri ve bu programların kontenjan ve koşulları göz önünde tutularak ÖSYM. ce yerleştirilir. Tablo 3C, mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarındaki alanların devamı niteliğinde olduğu kabul edilen ve adayların sınavsız yerleştirilebilecekleri ön lisans programlarını göstermektedir. Bu programlara yerleştirmede öncelik, sınavsız geçiş hakkı olan adaylardadır. Sınavsız geçişle kontenjanı dolmayan programlara, ortaöğretim kurumlarının diğer alanlarından mezun olan adaylar (tercih ettikleri takdirde) ilgili YGS yerleştirme puanı ile yerleştirilir. 1
(B) SINAVSIZ GEÇİŞ ÖN LİSANS PROGRAMLARI 2
(C) EK PUAN Tablo 3B.1, ortaöğretimdeki bazı alanlar ile aynı alanda olduğu kabul edilen ek puan alınacak lisans programlarını göstermektedir. Adayların hangi yükseköğretim programlarını tercih ettiklerinde ek puan alacaklarını öğrenebilmeleri için Tablo Tablo 3B.1. de alanlarını bulmaları ve bu alanların altındaki yükseköğretim programlarını incelemeleri gereklidir. Sağlık Meslek Liselerinin Hemşirelik ile ATT Mezunlarının ek puan alacağı bölümler örnek olarak aşağıya çıkarılmıştır. Yerleştirme puanları, OBP. nin 0,12 ile çarpılması ve YGS/LYS puanlarına eklenmesi suretiyle elde edilecek; ayrıca, yerleştirme puanlarına OBP. nin 0,06 ile çarpılmasıyla elde edilecek ek puanlar katılacaktır. Ek Katkı. YERLEŞTİRME PUANLARI= HAMPUAN (YGS/LYS)+ (OBP x 0,12 )+ (OBP x 0,06) Yerleştirme Puanları : Öğrencinin YGS/LYS sınavdan aldığı puandır. OBP : Ortaöğretim Başarı Puanı 0,12 : Yerleştirme katsayısı. Standart katsayı 0,12'dir. Meslek liseleri mezunları eğer kendi okudukları bölümün programlarını tercih ederlerse 0,06 katsayısıyla ek puan alacaklar. Yani onların katsayıları sadece o tercihleri için 0,18'e yükselmiş olacak, normal tercihlerinde ise 0,12 ile tercih yapacaklar. Meslek Lisesi Mezunlarının Alanlarını Tercih Ettiklerinde Alacakları Puanlar: 3
(D) ORTAÖĞRETİM BAŞARI PUANI (OBP) OBP NASIL HESAPLANACAKTIR? Ortaöğretim bitirme notları (100 üzerinden diploma notu) 5 ile çarpılarak Ortaöğretim Başarı Puanına (OBP) dönüştürülecektir. Böylece, 50 olan en düşük diploma notu için OBP 250 olacak, en yüksek 100 olan diploma notu için de OBP 500 olacaktır. 50 nin altında olan diploma notları 50 olarak değerlendirmeye alınacaktır. OBP okuldaki diploma notuna göre değişecek ve değeri en az 250, en çok 500 olacaktır. Bir okulda en düşük öğrencinin alacağı başarı puanı ise 250 x 0,12 = 30 puan olacak. Bir okulda en başarılı öğrencinin alacağı başarı puanı 500 x 0,12 = 60 puan olacak. Bu sonuçlardan da görüldüğü gibi okullardaki en düşük ve en büyük başarı puanı arasında 30 puanlık bir fark oluşmaktadır. Bu çerçevede yerleştirme puanına eklenecek puan, 30-60 arasında değişecek. En düşük diploma notu için yerleştirme puanına eklenecek puan 30, en yüksek diploma notu için yerleştirme puanına eklenecek puan 60 olacak. Ortaöğretim Başarı Puanının (OBP) hesaplanmasında Türkiye geneli dikkate alınacaktır. Ortaöğretim Başarı Puanlarının (OBP) hesaplanmasında adayların öğrenim gördüğü okul müdürlüklerinden elektronik ortamda ÖSYM ye bildirilen diploma notları kullanılacaktır. DİKKAT: 2013-ÖSYS ye başvuran adayların diploma notları Haziran ayı içerisinde ÖSYM nin Internet sayfasında belirtilecek olan tarihler arasında, adayların öğrenim gördüğü okul müdürlüklerinden elektronik ortamda Internet aracılığıyla toplanacaktır. Okul Müdürlükleri tarafından ÖSYM ye elektronik ortamda bildirilen diploma notları listelenerek adayların kolaylıkla görebilecekleri bir yere asılacaktır. Adaylar bu bilgilerini mutlaka kontrol etmelidir. Adayların bu bilgilerini https://ais.osym.gov.tr Internet adresinden de kontrol etmeleri gerekmektedir. Adayların düzeltme istekleri incelenerek gerekli düzeltmeler, süresi içinde okul tarafından yapılacaktır. Süre tamamlandıktan sonra gelen düzeltme istekleri kabul edilmeyecektir. Bu bilgilerin ÖSYM ye eksik ya da yanlış bildirilmesinden ÖSYM sorumlu olmayacaktır. Sınavsız geçişe başvuran adaylar ile YGS ve LYS. lere giren adayların yükseköğretim programlarına yerleştirme işlemleri aynı zamanda yapılacaktır. Sınavsız geçiş hakkı bulunan adayların yerleştirilmeleri yapıldıktan sonra Tablo- 3A'daki boş kalan kontenjanlara genel lise mezunları ile meslek liselerinden kendi alanları dışındaki programları tercih etmiş olan adayların yerleştirilmeleri yapılacak, bu yerleştirmelerde adayların programın puan türündeki Y-YGS puanları esas alınacaktır. 4
(E) TABLODAKİ BAZI TERİMLERİN AÇIKLANMASI ÖZEL KOŞUL VE AÇIKLAMALAR (5): 46 : İsteyen öğrencilere kontenjan dahilinde bir yıl süreli Ingilizce Hazırlık Programı uygulanır. Hazırlık programı süresi, öğretim süresi sütununda gösterilen yıllara dahil değildir. 6 : Bu programa alınacak öğrencilerin, tam teşekküllü resmi bir hastaneden sürücü belgesi almaya engel olmayan bir beden yapısı ve ruh sağlığa sahip olduklarını belgeleyen rapor almaları; kurtarma, taşıma işlerinde yeterli vücut yapısı ve gücüne sahip olmaları; öğretim programı gereği ikinci sınıfta araç kullanmalarının zorunlu olması nedeniyle kayıt tarihinde 17 yaşını tamamlamış olmaları gerekir. 2 : 2011-2012 öğretim yılında ikinci öğretim öğrencilerinin ödedikleri öğrenim ücretleri tablo halinde bu kılavuzun ileri sayfalarında yer almaktadır. Bu rakamlardan başka olduğunda Koşul ve Açıklamalar kısmında bakılacaktır. 2011 OSYS EN KÜÇÜK PUAN (6): Yerleştirme Öncelikleri sütununda değer bulunan programların En küçük puan sütununda yer alan değer, programa son sırada yerleşen adayın OBP'sidir. Mavi Ok İşareti ile gösterilen sütun da yer alan alan/bölüme baktığımızda (7). sütunda bir değerler var, (6). Sütunda da bir değer olduğunu görüyoruz. İşte bu değer programa son sırada yerleşen adayın OBP'sidir. Bu durum, programın kontenjanının sınavsız geçiş hakkı bulunan adaylar tarafından doldurulduğunu gösterir. Yerleştirme Öncelikleri sütununda (- - - -) işareti bulunan programların En küçük puan sütununda bir değer bulunuyorsa bu değer, o programa son sırada yerleşen adayın ilgili YGS yerleştirme puanıdır. Kırmızı Ok İşareti ile gösterilen sütun da yer alan alan/bölüme baktığımızda (7). sütunda ( ) işareti var. (6). Sütunda da bir değer olduğunu görüyoruz. O programa son sırada yerleşen adayın ilgili YGS yerleştirme puanıdır. 2011 OSYS YERLEŞTİRME ÖNCELİKLERİ (7): Yerleştirme öncelikleri sütunundaki virgül ile ayrılan sayılar ve harfler, ilgili programa son yerleştirilen adaya ait şu bilgilerin karşılığıdır: Birinci sıradaki iki basamaklı sayı : Mezun olunan yılın son iki rakamını, İkinci sıradaki tek basamaklı sayı : Mezun olunan okulun tür grubu kodunu, Üçüncü sıradaki harf : Yerleştirmenin METEB içinden (I) veya dışından (D) yapılmış olduğunu, Sondaki iki basamaklı sayı : Doğum yılının son iki basamağını göstermektedir. İkinci sıradaki okul türü grubu için kullanılan kodların karşılığı olan okul türleri aşağıdaki gibidir: 4. Anadolu Teknik Lisesi 3. Teknik Lise veya Anadolu Meslek Lisesi 2. Meslek Lisesi 1. Çok eski yıllarda enstitü adı altında mezun olunan Meslek Lisesi Meslek yüksekokulları programlarına yerleştirme yapılırken mezuniyet yılı, meslek liselerinin tür grubu, yerleştirmenin METEB içinden veya dışından yapılmış olması ve doğum yılı önemli rol oynamaktadır. Bir programın karşısındaki Yerleştirme Öncelikleri bu programa yerleştirilen son adayın sözü edilen öncelikler yönünden sahip olduğu özellikleri göstermektedir. 5
(E) ESKİDEN ORTAÖĞRETİM BAŞARI PUANI (OBP) NASIL OLUYORDU, NE DEĞİŞTİ? Eski sistemde olan AOBP puanı yerine artık OBP kullanılacaktır. AOBP'nin başındaki A; Ağırlıklandırılmış kelimesine ait. Yani artık başarı puanı ağırlıklandırılmayacak. Ortaöğretim Başarı Puanı (OBP) hesaplaması 2013 yılı içerisinde değişerek yeniden düzenlendi. Yeni sistemde artık öğrencilerin bireysel başarısını esas alan bir yapı var. İlgili değişiklik 2013 ÖSYS Kılavuzda yer aldı. Neler değişti, Neler Aynı Kaldı? Eski sistemde olan AOBP puanı yerine artık OBP kullanılacak. AOBP'nin başındaki A; Ağırlıklandırılmış kelimesine ait. Yani artık başarı puanı ağırlıklandırılmayacak. Bu ne demek? Eski sistemde öğrencinin okul puanı hesaplanırken bu puanı okulunun ortalama başarısı ve öğrencinin okul içerisindeki başarısı ve aynı zamanda öğrencinin sınavdaki başarısı da etkiliyordu. Yani örneğin Türkiye'nin en iyi lisesinden mezun bir öğrenci okul sonuncusu olsa dahi yine de göreceli olarak iyi bir puan alıyordu. Yeni sistemde "öğrencinin bireysel başarısına bakılır" denilerek öğrencilere bir nevi temiz bir sayfa açma imkanı veriliyor. "Eğer öğrenci çok iyiyse okulunda da başarılı olsun" gibi biri durum var. Eski sistemin nasıl işlediğini aşağıdaki alıntı yazıdan öğrenebilirisiniz. Eskiden bir öğrencinin AOBP'si en az 100, en çok 500 gelebilirken, şimdi en az OBP 250, en çok OBP ise 500 gelebiliyor. Önceden AOBP Nasıl Hesaplanıyor du? ALINTIDIR: http://www.dogrutercih.com/hazir-cevaplar/aobp-nasil-hesaplaniyor--54/ Öğrenciler için en çok kafa karıştıran konulardan birisi Ağırlıklı Ortaöğretim Başarı Puanı (AOBP) nin nasıl hesaplandığıdır. Gelin bu konuyu birlikte irdeleyelim. Üniversiteye yerleştirmede kullanılan Y-ÖSS puanı hesaplanırken adayların ÖSS (ham puan) puanlarına AOBP leri (okul puanları) eklenir. AOBP nin hesaplanması için işe diploma notundan başlamak gerekir. Diploma notu sırayla OBP ye, OBP ise AOBP ye dönüştürülür. AOBP, OBP ve lise diploma notu birbirinden farklı şeylerdir. Her sene haziran ayında lise müdürlükleri o sene liseden mezun olanların diploma notlarını ÖSYM ye bildirirler. ÖSYM bu notları, ilgili yönergede belirtilen istatistik yöntemler ile işleyerek adayların Ortaöğretim Başarı Puanlarını (OBP) hesaplar. Bu hesaplamada, genel ilke olarak lisenin sonuncusuna (liseden en düşük not ile mezun olan kişi) 50 puan, lisenin birincisine 100 puan verilir. Lise mezuniyet notu ile OBP birbirinden farklı şeylerdir. Örneğin, lisesinden sonuncu olarak mezun olan bir kişinin diploma notu 100 üzerinden 65 olsa, alacağı OBP yine 50 olacaktır. OBP den AOBP nin hesaplanması için, liseden o sene mezun olanların ÖSS de gösterdikleri başarı dikkate alınır. Mezunlar ÖSS de ne denli başarılı olurlarsa, o liseden mezun olanların OBP leri o denli yükselerek AOBP ye dönüşür. Bunu ÖSYM Başkanı Prof.Dr. Ünal Yarımağan ın benzetmesini kullanarak şöylece açıklayabiliriz. Bir liseden mezun olanların OBP leri lastik bir bant olsun. Lisenin birincisinin OBP si 100 dür. Lisenin sonuncusunun OBP si 50 dir. İki elinizle, bu lastik bandın iki ucundan tutalım. 50 alttaki uç, 100 üsteki uç. Şimdi OBP yi ağırlıklandıralım. 100 olan uç sabit kalacak. Değişim alt uçta. Lise ÖSS de ne denli başarılı olursa 50 olan alttaki uç o denli yukarı çıkacak. Yani okul sonuncusunu OBP si o denli yükselerek AOBP ye dönüşüyor. Buradan çıkarılacak sonuç şudur: Okul birincisinin OBP si de AOBP si de 100 dür. Okul sonuncusunun OBP si 50 dir. AOBP si lisenin ÖSS başarısına göre 50 den yukarı çıkar. Birinci ile sonuncu arasındaki kişilerin AOBP leri de 100 ile sonuncunun AOBP si arasında değişir. ÖSS başarısı o denli yüksek liseler vardır ki, o liseden sonuncu olarak mezun kişinin 50 olan OBP si, lisenin gösterdiği başarıya göre 90 ve üzerine çıkabilmektedir. Örneğin İstanbul Lisesi, Galatasaray Lisesi, Atatürk Fen Lisesi gibi liselerin sonuncularının 2007 ÖSS deki AOBP si 90 puanın üzerinde olmuştur. AOBP ile ilgili unutulmaması gereken bazı detay bilgileri de sizlerle paylaşalım: OBP ve AOBP, her sene hesaplanmaz. Sadece, kişinin liseden mezun olduğu sene bir kez hesaplanır, ÖSYM nin veri bankalarında sabitlenir ve ilerleyen yıllarda değişmeden bu değer kullanılır. OBP den AOBP ye lisenin ÖSS başarısı değerlendirilirken, o liseden o sene mezun olanların ÖSS başarısı dikkate alınır. AOBP, EA, SAY ve SÖZ puan türleri için ayrı ayrı hesaplanır. Hesaplamada, lisenin ÖSS birinci bölüm testlerinde gösterdiği başarı dikkate alınır.. 28 Mayıs 2013 HAZIRLAYAN Boyabat Anadolu Sağlık Meslek Lisesi Necdet KARABEK Müdür Yrd 6