Doga, Saglık Ve Turizm Kenti

Doga, Saglık Ve Turizm Kenti YALOVA A City of Nature, Health And Tourism Tarihi sekiz binyıl önce başlayan Yalova, ev sahipliği yaptığı bütün medeniyetlerin ticaret, liman, sayfiye ve sağlık merkezi olmuştur. Günümüzde de gelişimini sürdürmekte ve zenginliklerini arttırıp yurt içinden ve yurt dışından gelen misafirlerle paylaşmaktadır. Yalova has been a trade, harbor, resort and health center hub for all civilizations it hosted throughout its 8000-year history. Yalova continues to evolve even today, increasing its wealth that it shares with its domestic and international guests.

Yayına Hazırlayan Pre-Production Yayınlayan Publisher Metin Yazımı ve Belgeleme Copywriter and Documenting Editör Editor İçerik ve Tasarım Content and Design Grafik Tasarım Graphic Design Kapak (Minyatür) Cover (Miniature) Baskı Printing House Basım Tarihi Printing Date İpek Bilgisayar Endüstri ve Ofis Otomasyon Sis. Ltd. Şti. Yalova Belediyesi Raif Kaplanoğlu, Nuri Taner Esra Nigar Irmak Esra Nigar Irmak, Aytekin Vural NDR Tasarım ve Reklamcılık Merve Selvi S. Suna Selma Koçal Doğuş Ofset Aralık 2012

İÇİNDEKİLER Contents Baflkan'ın Sunumu The Mayor s Message 07 flgal Yılları The Invasion Years 30 Do asında Binbir Rengi A ırlayan Kent The Town That Hosts A Myriad Of Natural Colors 52 Termal Termal 74 Kent Müzesi Hakkında About The City Museum 09 Göçlerle Büyüyen Yalova Yalova Expands With Migration 32 Cennet lçeleri Ve Köyleriyle Yalova Yalova With Paradise Provincial Districts And Villages 54 Termal Kaplıcaları ve Hamam Kültürü Thermal Spas And Bath Culture 76 Prehistorik ve Hellenistik Dönem Prehistoric And Hellenistic Eras 10 Kentin Kaderini De ifltiren Önder The Leader Who Changed The City s Destiny 36 Demografik Yapı Demographic Structure 56 Çiçek Kenti Yalova The City Of Flowers 80 Do u Roma (Bizans) Dönemi Eastern Rome (Byzantine Era) 12 Yürüyen Köflk ve Atatürk Köflkleri The Moving Kiosk And The Atatürk Pavilions 40 Do al Güzelliklerin Bulufltu u Kent A Town Which Blends Natural Beauty 60 Tarım ve Seracılık Agriculture And Greenhouse Plantations 84 Türklerin Yalova Bölgesine Gelifli The Arrival Of The Turks In The Yalova Region 16 Yalova Benim Kentimdir Atatürk Atatürk: Yalova is my town 44 Zengin Türlerin Ev Sahibi Yalova Yalova Hosts A Wealth Of Species 64 Organik Tarım Organic Farming 86 Yalova nın Kuruluflu The Founding Of Yalova 18 Termal, Yeniden Sa lık ve Turizm Merkezi Oldu Termal, Regaining Its Reputation As A Health And Tourism Center 46 Festivaller - Etkinlikler Festivals - Events 66 Dokumacılık ve El Sanatları WeavingAnd Handicrafts 90 Kral Yolu ndan Modern Yollara From the King s Road To Modern Highways 24 Amerikan Hava Üssü American Air Base 50 Kültürel Mekanlar Cultural Venues 68 Sanayi ve Ticaret Industry And Trade 94 stanbul Sarayı nın Kileri Yalova Yalova, The Breadbasket Of The Istanbul Palace 28 Modernleflen Yalova Yalova, Towards A Modern City 51 Termal ve Kaplıcalarıyla Yalova Yalova With Its Thermals And Spas 72 Tarihi Yapılardan Bir Geçit A Parade Of Historical Monuments 100

BAŞKANIN SUNUMU The Mayor s Message Zaman hızla akıp gitmekte ve insanların, toplumların, şehirlerin ve ülkelerin yaşadıkları bir süre sonra tarih olmaktadır. Hayatın her anında tarihle iç içe ama genellikle de tarihten haberdar olmadan yaşarız. Oysaki tarih, geçmişimiz olduğu kadar geleceğimizdir de Zamanı durdurmak imkânsız olmasına rağmen belirli aralıklarla sabitlemek ve tarihten geleceğe pencereler açmak elimizdedir. Sadece bu pencerelerden bakılınca görülebilen ortak anılarımız, aynı zamanda geleceğimize de ışık tutar. Belediyemiz tarafından yaptırılan Kent Müzesi de bize, şehrimizin ortak hafızasına tanıklık etme imkânı veren ve geleceğimize ışık tutan bir penceredir. Bu pencereden bakınca, Yalova nın tarihini, kültürünü, sosyal hayatını, ekonomisini, iz bırakan insanlarını ve daha birçok değeri görmek ve sahip olduklarımızın farkına varmak mümkündür. Uzun ve titiz bir ekip çalışması sonucunda ortaya çıkan Yalova Kent Müzesi, bu şehrin hemşehrileri olarak hepimizin ortak kültür mirasıdır. Bu mirasa sahip çıkmak ve şehrimizin kimliğini oluşturan değerleri çocuklarımıza aktarmaksa hepimizin görevidir. Elinizde tuttuğunuz Yalova Kitabı, Kent Müzesi nde sergilenen materyallerden yararlanılarak hazırlanmıştır. Bu nedenle, Yalova Kent Müzesi ni ziyaret ederek kitapta yer alan bilgilerden daha fazlasını yerinde görebilirsiniz. Bu vesile ile emeği geçen bütün herkese şahsım ve şehrim adına sonsuz teşekkürlerimi sunmak isterim.kent Müzesi ni gezerken karşılaşmak ümidiyle saygılarımı sunuyorum. Yakup Bilgin KOÇAL Yalova Belediye Başkanı Time passes quickly and it isn t long before the experiences of people, societies, cities and countries become history. Generally speaking, we live intertwined with history every second of our lives without being aware of that history. Nonetheless, history is as much as our past as it is our future Although it is impossible to stop time, it is up to us to freeze frame it at certain intervals and open windows linking history to the future. Not only do our common memories serve to shine the light on our future, they can only be view by looking through these windows. Commissioned by our municipality, the City Museum is that window which provides the opportunity to eyewitness the common memory of our city and shines the spotlight on our future. Looking through this window, it is possible to see the history, culture, social life, economy, personalities and many other values of Yalova and become aware of what we own. Having emerged as a result of a long and meticulous team effort, the Yalova City Museum is the common cultural heritage of all of this city s citizens. It is up to all of us to own up to this heritage and pass down to our children the values constituting the identity of our city. The Yalova Book you hold in your hands was prepared through the compilation of materials on display at the City Museum. For this reason, you can obtain much more information than what is found in this book by dropping by the Yalova City Museum. So, I d like to take this moment to present the infinite gratitude on behalf of myself and my city to all those who have spent their valuable time in putting this work together. With my sincere regards and the hope of meeting you one day while strolling through the City Museum. Yakup Bilgin KOÇAL Mayor of Yalova 6 Yalova Belediyesi Kent Müzesi Yalova Belediyesi Kent Müzesi 7

KENT MÜZES HAKKINDA About The City Museum Şehir tarihimizde önemli bir yeri olan Yalova Hükümet Konağı, Yalova Valiliği ve Yalova Belediyesi nin ortak girişimiyle hazırlanan Rekonstrüksiyon Projesi kapsamında yeniden ihya edilerek; Kültür ve Turizm Bakanlığından aldığımız özel müze kurma izni ile Yalova Belediyesi tarafından Kent Müzesi olarak halkımızın ziyaretine açılmıştır. Bu tarihi yapının müze olarak işlev kazandırılması kültürel mirasımızın gelecek nesillere aktarılması ve yaşatılması açısından büyük önem taşımaktadır. Müzenin mekânsal yerleşimi, zemin kat ve giriş kat olmak üzere iki katı içermektedir. En üst katın resmi kutlama ve sergi alanı olarak kullanılması planlanmıştır. Müzede ele alınan konular, alan genişliği ve pano boyutlarının el verdiği ölçüde, kronolojik bir dizinle işlenmiş; duvar panolarıyla anlatılması yeterli olmayan kentsel bilgiler ise monitörler ve kiosklarla desteklenmiştir. Müze içerisinde LCD ekranlarda izlenecek prodüksiyonlar, belirli konulara göre seçilmiştir. Müzemizde, 8 bin yıl öncesine dayanan ilk yerleşim izlerinden, Osmanlı İmparatorluğu ve Cumhuriyet Dönemi ne uzanan tarihsel süreç ve bugünkü Yalova; bilgi, belge ve fotoğraflarla anlatılmış, yerel yönetim, kardeş şehirler, nüfus, eğitim, spor, sanayi, tarım, coğrafi yapı, ilçeler, turizm ve sosyal yaşam gibi konulara yer verilmiştir. Kentin Kaderini Değiştiren Önder ve Yalova Benim Kentimdir başlıklı panolarımızda Atatürk e geniş yer ayrılmıştır. Hareketli teşhir standlarında, bağış yoluyla alınmış etnografik eserler ve belgeler sergilenmiştir. Alan içerisinde Kent Maketi, Yürüyen Köşk ve Cami Maketine yer verilmiş kentte çiçekçilik, dokumacılık ve kaplıca kültürü ile ilgili konular dekorlarla birlikte canlandırılmıştır. Yalova Kent Müzesi, bütün kentlinin bir buluşma noktası olduğu kadar; kentin tarihini ilgilendiren her alanda ortak bir kültürel üretim merkezi olarak da varlığıyla şehrin yaşam kalitesinin yükseltilmesine katkıda bulunacaktır. Kentlilik ve tarih bilincinin geliştirilmesi, yaygınlaştırılması ve aidiyet duygusunu geliştirerek sosyal dayanışmayı arttırması gibi birçok rol üstlenecek olan Kent Müzesi, hemşehri olma bilincini güçlendirerek, kent kültürümüzü gelecek nesillere aktaracağımız bir mekân olarak gelişimini sürdürecektir. Yalova yı ziyaret eden yerli ve yabancı gezginlerin, kenti süreklilik ve bütünlük içinde tanımasına yardımcı olacaktır. Kent içinde bir kent yaratmak adına yapılan çalışmalarda desteğini ve katkılarını esirgemeyen tüm kişi, kurum ve kuruluşlara içtenlikle teşekkür ederiz. Constituting an important place in the history of our city, the Yalova Government House was opened to the public as the City Museum by the Yalova Municipality through permission to establish a private museum obtained from the Ministry of Culture and Tourism. The Government House was reconstructed within the framework of the Reconstruction Project which was prepared as a joint venture between the Yalova Governor s Office and the Municipality of Yalova. This historical structure bears great importance from the aspect of achieving the function of a museum and perpetuating and conveying our cultural heritage to future generations. The spatial layout of the museum is comprised of two floors, the ground floor and the entrance floor. The top floor has been planned to be utilized as an official reception and exhibit hall. The topics covered at the museum were laid out in chronological order to the extent of the interior space and panel dimensions allowed; Information regarding the city that could not be conveyed on wall panels was reinforced with screens and kiosks. The films to be viewed on LCD screens inside the museum were selected according to certain subjects. Our museum covers a 8000-year period of history, spanning from traces of the first settlements to the Ottoman Empire and Republic era. This history and today s Yalova is conveyed through information, documents and photographs. Some of the main topics include; local administration, sister cities, population, education, sports, industry, agriculture, topography, provincial districts, tourism and social life. Atatürk was given wide coverage with panels entitled The Leader Who Changed The Destiny of the City and Yalova Is My City. Ethnographic objects and documents that have been donated are on exhibit at moving display stands. Also the models of the City, the Moving Pavilion and a Mosque are on exhibit. Besides, subjects dealing with the city s floriculture, weaving and hotsprings culture are visualised with proper décor. The Yalova City Museum, as well as being a meeting place for all our citizens, will also contribute towards raising the lifestyle of the city through its existence and as a public cultural studies center in every area related with the city s history. The museum will be undertaking a number of roles such as enhancing and popularising the urban cultre and historical awareness throughout the community, increasing the social solidarity by fostering the sense of belonging. The City Museum shall continue to its progress as a venue we shall convey our city culture to future generations by bolstering citizenship awareness. It will be of assistance in defining Yalova, within a continual and integral perspective, to local and foreign travelers visiting the city. We cordially thank all individuals, institutions and establishments which were kind enough to contribute in this effort conducted in the name of creating a city within a city. 8 Yalova Belediyesi Kent Müzesi Yalova Belediyesi Kent Müzesi 9

Roma Kandili / Çiftlikköy, İstanbul Arkeoloji Müzeleri Env. No: 6848 Roman-era oil lamp / Çiftlikköy Istanbul Archaeological Museums Inv. No: 6848 Roma Dönemi Maşrapa / Taşköprü İstanbul Arkeoloji Müzeleri Env. No: 9369 Roman-era dipper Taşköprü Istanbul Archaeological Museums Inv. No:9369 Bölgeden Yalova topraklarını gösteren en eski harita / Tabula Peutingerian - 13. yy. The oldest map showing the Yalova region. / Tabula Peutingerian - 13th century PREHİSTORİK VE HELLENİSTİK DÖNEM Prehistoric and Hellenistic Eras Minik testi / İstanbul Arkeoloji Müzeleri Env. No: 6849 Small jug. Istanbul Archaeological Museums Inv. No: 6849 Yalova'da, 8 bin yıl öncesine kadar uzanan uygarlık tarihi belirlenmiştir. Yalova nın bilinen en eski yerleşim yerinin, Samanlı Köyü yakınlarındaki Göztepe olduğu düşünülmektedir. Göztepe yerleşimi zamanla hemen yanındaki Samanlı köyüne taşınmıştır. Tarihin her döneminde bir yerleşim yeri olarak tercih edilen Samanlı Göztepe mevkii, İstanbul Kadıköy ilçesindeki Fikirtepe Neolitik Dönem Kültürü ile benzerlik göstermektedir. Trakya dan Anadolu içlerine doğru göçlerle gelen Bithynialılar, Marmara'nın doğusuna yerleşmişlerdir. M.Ö. 8. yüzyılda yaşanan ikinci göç hareketleriyle de, Marmara kıyısına yeni kentler kurulmuştur. M.Ö. 6. yüzyılın sonlarında kadar bölgede Lidyalılar egemen olmuştur. Bu tarihten sonra bölge İran kökenli Pers İmparatorluğu nun egemenliği altına girmiş, Hellespontus Frigya sı Satraplığı'na bağlanmıştır. M.Ö. 4. yüzyılda ise, Yalova bölgesini de içine alan Doğu Marmara bölgesinde bir Bithynia Krallığı kurulmuştur. M.Ö. 74 yılından sonra Yalova nın da içinde bulunduğu Bithynia toprakları, Türklerin egemenliğine kadar Roma hakimiyetinde kalmıştır. Civilized history in the Yalova region dates back as far as eight thousand years ago. Yalova s oldest known settlement site is thought to be Göztepe, located near the village of Samanlı. Over time, the settlement of Göztepe shifted over to the village of Samanlı. Having been a preferred settlement throughout history, the Samanlı Göztepe vicinity demonstrates similarities to the Neolithic Period Culture found at the Fikirtepe site in Istanbul s provincial district of Kadikoy. Having migrated from Thrace towards the Anatolian hinterlands, the Bithynians settled in the eastern region of the Marmara Sea. A second wave of migration occurred during the 8th century BCE, when they established new towns along the Marmara coastline. By the late-6th century BCE, the region was dominated by the Lydians. Subsequently, the region was put under the control of the Persian Empire, of Iranian origin, and annexed as the Satrapy of Hellespont Phrygia. The Bithynian Kingdom was founded in the eastern Marmara, which encompassed the Yalova region during the 4th century BCE. Nicomedia / Izmit became the center of this kingdom. The Bithynian territory, which included Yalova, was put under the sovereignty of the Romans in 74 BCE, whereupon this region, including Yalova was to remain under Roman domination until the arrival of the Turks. Ticaret Amphorası / Çiftlikköy İstanbul Arkeoloji Müzeleri Env. No: 6851 Mercantile Amphora / Çiftlikköy Istanbul Archaeological Museums Inv. No: 6851 En eski yerleşim izlerine rastlanan Göktepe mevkii Göktepe locale where the oldest settlement traces are found. Hellenistik Kandil / İstanbul Arkeoloji Müzeleri, Env. No: 6850 I Hellenistic oil lamp. Istanbul Archaeological Museums Inv. No: 6850 10 Yalova Belediyesi Kent Müzesi Yalova Belediyesi Kent Müzesi 11

DOĞU ROMA I B ZANS DÖNEM Eastern Rome I Byzantine Era Antik Çağ yazarlarına göre Roma döneminde Yalova da; Samanlı da kurulu olduğu düşünülen Ksenodochion, Çiftlikköy de kurulu olduğu bilinen Pylai ile Heraklie (Ereğli), Helenepolis (Hersek), Pythia (Termal) gibi önemli kentler vardı. Bu yerleşimler, Yalova nın sahip olduğu doğal zenginliğin, liman kentleri aracılığı ile körfez üzerinden gemilerle taşınmasını sağlardı. Bu kentlerden Pylai (Çiftlikköy), Roma İmparatorluğu hanedan ailesine ait özel bir iskele konumundaydı. M.S. 10-11. yüzyıllarda Türklerin bölgeye gelişi ile birlikte Pylai (Çiftlikköy) halkının, Elmalık Köyü nde bulunan kaleyi inşa ederek buradaki korunaklı alanda yaşamaya başladığı düşünülmektedir. Doğu Roma İmparatoru, I. İustinianos, stratejik önemi olan Helenepolis (Hersek) kentinde birçok mimari yapı inşa ettirdi. Helena nın, oğlu Konstantinius un Hıristiyanlığı serbest bir din ilan etmesi ile birlikte Hıristiyanlığı seçtiği ve zamanının büyük bir kısmını Helenepolis te geçirdiği bilinmektedir. Helenepolis zamanla etrafı surlarla çevrili kiliseler, saraylar ve resmi binalarla donatılmış büyük bir kent konumuna ulaşmıştır. According to writers of antiquity, the Yalova region had important cities during the Roman era, such as Xsenodochion, which is believed to be where presentday Samanlı is located, Pylai, which is known to have been founded at today s Çiftlikköy, Herakleia (Ereğli), Helenopolis (Hersek), and Pythia (Termal). These settlements facilitated the shipment of Yalova's natural richness with ships to harbor towns on the Gulf of Izmit. Of these towns, Pylai (Çiftlikköy) was a private pier which was owned by the Roman Emperor dynasty family. With the Turks arriving in the region in the 11th century, the citizens of Pylai (Çiftlikköy), erected a fortress in the village of Elmalık, and it is believed they began to live in this protected area. The Eastern Roman Emperor, Justinian the 1st commissioned several structures in the town of Helenopolis (present day Hersek), which was of strategic importance. Helena chose Christianity, which was declared an unfettered religion by her son, and spent most of her time at Helenapolis. Over time, Helenopolis was transformed into a large town complete with churches, palaces and official buildings surrounded by protective walls. Termal de bulunan, Exedra olarak adlandırılan yapı A structure called Exedra which was excavated at Termal. Helena nın antik dönem sikkesi üzerindeki portresi The Portrait of Helena on an ancient coin. M.S. 4. yüzyılda İmparator I. Konstantinius ve annesi Helena, Pythia ya (Termal) sık sık gelip, burada imar faaliyetlerinde bulundu. M.S. 525 yılında İmparatoriçe Theodora da 4 bin kişilik bir grupla Termal e gelerek burada önemli imar faaliyetleri yürütmüştür. İmparatoriçe sadece Termal e değil, bölgedeki tüm kilise, manastır ve sosyal kuruluşlara katkılarda bulunmuştur. 1932 yılında, Atatürk ün emriyle Prof. Dr. Arif Müfit Mansel başkanlığında Termal de yapılan kazı çalışmalarında, bu döneme ilişkin çok sayıda anıtsal yapı ortaya çıkarılmıştır. Emperor Constantine I and his mother Helena visited Pythia (Termal) frequently and contributed towards the public works activities here during the 4th century. Empress Theodora executed important public works activities when she came to Termal with a group of four thousand peple in the year 525. In addition to Termal, the Empress also made contributions to all the churches, monasteries and social institutions in the region. Excavation studies conducted at Termal under the direction of Prof. Dr. Arif Müfit Mansel and the directive of Atatürk in 1932 revealed numerous monumental structures pertaining to this period. Cenaze Şöleni Konulu Mezar Taşı / Hellenistik dönem. İstanbul Arkeoloji Müzeleri Env. No: 4624T I Gravestone depicting Funeral Ceremony, Hellenistic era / Istanbul Archaeological Museums, Inv.No: 4624T Helenapolis/Hersek Antik Şehri nin su kemerleri Aqueducts of the ancient city of Helenopolis / Hersek Çiftlikköy deki Kara Kilise The Black Church at Çiftlikköy Thedora Mozaiği I Thedora Mosaic Dionysios oğlu asker Phokritos'a ait mezar taşı / İlyasköy. İstanbul Arkeoloji Müzeleri, Env. No: 7912T I Gravestone of Phokritos the warrior son of Dionysios, İlyasköy. Istanbul Archaeological Museums Inv. No: 7912T 12 Yalova Belediyesi Kent Müzesi Yalova Belediyesi Kent Müzesi 13

Haçlıların Yalova dan geçen göç yolları / Başbakanlık Osmanlı Arşivi Routes taken by the Crusaders passing through Yalova / Prime Ministry Ottoman Archives 14 Yalova Belediyesi Kent Müzesi Yalova Belediyesi Kent Müzesi 15

TÜRKLER N BÖLGEYE GEL Ş The Arrival of the Turks in the Region Haçlıların Yalova dan geçen göç yolları / Başbakanlık Osmanlı Arşivi I Migration paths of the Crusaders that passed through Yalova. / Prime Ministry Ottoman Archives. 1071 yılında gerçekleşen Malazgirt Meydan Savaşı ndan sonra, Kutalmışoğlu Süleyman Şah komutasındaki Selçuklu orduları, 1081 yılında İznik i alarak burayı başkent yaptı. Aynı yıl, İmparator I. Aleksios Komnenos ve Süleyman Şah ın yaptığı anlaşma ile iki ülke arasındaki sınır, Dragon/Yalakdere olarak belirlendi. Bu bölge, 1096 yılındaki I. Haçlı Seferleri sırasında büyük bir çatışmaya sahne oldu. Yalova, tarih içinde çeşitli yağmalanmalara ve felaketlere maruz kaldı. Bunların en acısı ise Haçlıların gelişiyle yaşandı. Haçlılar 6 Ağustos 1096 tarihinde, körfezi geçip Yalova bölgesine geldi. I. Haçlı orduları; uzun süre Hersek te konaklayıp, tüm bölgeyi yakıp yıktı. Selçuklular, 21 Ekim 1096 tarihinde, Dragon Vadisi nde başlattıkları akınla Haçlıları pusuya düşürdü. Fakat I. Haçlı Seferine katılan asıl büyük orduların bölgeye gelmesiyle Selçuklular geri çekildi. Subsequent to the Battle of Manzikert in 1071, the Seljuk armies commanded by Kutalmışoğlu Suleyman Shah, captured Iznik in 1081 and declared it their capital. The same year, Emperor Alexios Comnenus I and Suleyman Shah signed a treaty that stipulated Dragon / Yalakdere as the boundary between their two nations. This region was the site of a major confrontation during the First Crusade Campaign of 1096. Yalova experienced various disasters and pillaging throughout history. One of the most destructive events occurred with the onslaught of the Crusaders, who crossed the gulf and arrived in the Yalova region on August 6th, 1096. The Crusade Armies remained in Hersek for a long time, wreaking havoc throughout the entire region. On October 21st of the same year, the Seljuks ambushed the Crusaders with a raid they began at Dragon Valley. However, the Seljuks were forced to retreat upon the arrival of the huge armies that had joined the First Crusade. Haçlıların Yalova topraklarındaki savaşlarını gösteren resim A painting depicting Crusader battles on Yalova lands Hersek - İznik arasındaki Kral (Hacılar) Yolu The King s (Crusaders) Route between Hersek - İznik. 16 Yalova Belediyesi Kent Müzesi Yalova Belediyesi Kent Müzesi 17

18 Yalova Belediyesi Kent Müzesi Yalova Belediyesi Kent Müzesi 19

YALOVA NIN KURULUŞU The Founding of Yalova Orhan Gazi döneminde Çobankale ve Yalak Ova toprakları, İzmit e bağlı bir tekfurluk olup, Yalakonya adıyla anılmaktaydı. Yalova nın tümüyle fethi, Orhan Gazi döneminde, İznik ve İzmit in fethinden sonra ancak 1337 yılında gerçekleşmiştir. Bu fetihler ise, Orhan Gazi nin büyük oğlu Şehzade Süleyman Paşa nın komutasındaki Akçakoca ve Kiççi Murat ın birlikleriyle sağlanmıştır. İlk Osmanlı kroniklerinde Yalak Ova veya Yalak Abad olarak anılan yer, bir yerleşim alanı olmayıp, Karamürsel ile Armutlu arasında kalan coğrafi bölgeyi ifade ediyordu. 16. yüzyıla kadar, Yalak Ova adıyla anılan bir ilçe bulunmasına karşın Yalova adlı bir yerleşim merkezi yoktu. Bugünkü Yalova şehri Kanuni Sultan Süleyman ın Sadrazamı Rüstem Paşa tarafından yaptırılan ilk cami ve han ile kurulmuştur. Asırlarca ufak bir köy konumunda olan Yalova, Cumhuriyet döneminde, Atatürk ün ilgisi ve Yalovalıların dinamizmi sayesinde büyük bir kente dönüştü. The lands of Çoban Fortress and Yalak Plain were known as Yalakonya and formed a property management center connected to Izmit during the era of Orhan Gazi. The complete conquest of Yalova occurred during the Orhan Gazi era, in the year 1337, after the conquest of Iznik and Izmit. These conquests were conducted with the units of Akçakoca and Kiççi Murat under the command of the eldest son of Orhan Gazi, Crown Prince Süleyman Pasha. The place referred to as Yalak Ova or Yalak Abad in the first Ottoman chronicles was not a settlement area and described as a geographic area situated between Karamürsel and Armutlu. Referred to as Yalak Ova until the 16th century, there was no settlement area called Yalova even though it was a provincial district. The city of present day Yalova was established with the first mosque and commercial inn which were built by Rüstem Pasha, who was the Grand Vizier of Sultan Süleyman the Magnificent. Remaining a small village for centuries, Yalova was transformed into a large town during the Republic era, thanks to Atatürk s interest and the dynamism of Yalova s citizens. Yalovalıların 19. yüzyıla kadar kullandığı suyu Rüstem Paşa nın vakfettiğine dair belge I The document showing that Rüstem Pasha endowed the water used by the citizens of Yalova until the 19th century. Yalova nın fethine katılan Akçakoca Akçakoca, who participated in the conquest of Yalova. Rüstem Paşa Camii I Rustem Pasha Mosque 20 Yalova Belediyesi Kent Müzesi Yalova Belediyesi Kent Müzesi 21

19. yüzyılda Yalova Limanı I Yalova Harbour, in the 19. Century 22 Yalova Belediyesi Kent Müzesi Yalova Belediyesi Kent Müzesi 23

KRAL YOLU NDAN MODERN YOLLARA From the King s Road to Modern Highways Avrupa dan Anadolu ya giden Kral Yolu nun önemli bir bölümü, Yalova sınırları içinden geçmekteydi. Kral Yolu, Gebze den Hersek e, oradan da İznik istikametinden Anadolu ya gitmekteydi. İpek Yolu ve Hacılar Yolu olarak da adlandırılan bu yolun, Roma İmparatoru I. Konstantinus zamanında önemi daha da arttı. İmparatorun 4. yüzyılın başında, İstanbul dan Anadolu ya giden yolda değişiklik yapması, Yalova nın da kaderini değiştirdi. Nikomedia (İzmit) yolunu kullanılamaz hale getiren İmparator, yolcuların Aigialoi (Dil İskelesi) ne gelip buradan kayıklarla karşı yakadaki Helenopolis (Hersek) çıkmasını sağladı. Genelde askeri amaçlarla kullanılan bu yol, böylelikle çok daha işlek hale geldi. Kırkgeçit/Dragon Vadisi ni, Haçlı ve Osmanlı orduları da sıklıkla kullanmıştı. Vadiden geçen bu yol, Selçuklu ile Bizans arasında sınır oluşturmaktaydı. Yalova aynı zamanda İpek Yolu güzergahındaydı. Bu güzergâh, Yalova-Bursa yolunun yapımına kadar önemini korumuştur. İstanbul, Kocaeli ve Bursa illerine yakın olması nedeniyle Yalova karayolu her dönemde ulaşımın ana merkezi konumundaydı. Yalova, İstanbul dan ve Kuzey Anadolu dan Ege ve Akdeniz e geçiş yolu üzerinde önemli bir konuma sahiptir. Başta Samanlı olmak üzere Paşa Limanı, Topçular, Hersek ve Kapan gibi limanlardan yapılan ihracat Yalova halkına gelir kaynağı sağlamıştı. Bursa, Orhangazi ve İznik ovalarında üretilen ürünler, özellikle Samanlı İskelesi yoluyla ihraç ediliyordu. Taşköprü nün sahilinde bulunan Kapan ve Topçular limanları ise İstanbul a giden kerestenin vergisinin alındığı limanlardı. Günümüzde de İstanbul, Bursa ve Kocaeli illeri arasında yer alan Yalova ya, kara ve denizyolu ile yoğun yolcu giriş çıkışı olmaktadır. An important section of the King s Road that stretched from Europe to Anatolia, passed through the borders of Yalova. The King s Road, went from Gebze to Hersek and from there to Anatolia via the direction of İznik. Also known as The Silk Road or The Crusaders Road, this road s importance increased further during the time of Roman Emperor Constantine the 1st. The destiny of Yalova also changed in the early-4th century when the emperor made some changes to the road that led from Istanbul to Anatolia. Having rendered the Nicomedia (Izmit) useless, the emperor facilitated travelers who arrived at Aigialoi (Dil İskelesi) to continue on to Helenopolis (Hersek) on the opposite shore with caiques. Generally used by the army, this road was rendered more beneficial for the public. The Kırkgeçit/Dragon Valley was also frequently utilized by the Crusader and Ottoman Armies. Passing through the valley, this road comprised of the border between the Byzantine and Seljuk territories. Concurrently, Yalova was on the Silk Road route. The importance of this route was preserved until the construction of Yalova-Bursa Road. Due to its proximity to Istanbul, Kocaeli and Bursa, the Yalova Highway was in the main central position of transport during every period. Yalova represents an important position along the transit road from Istanbul and North Anatolia to the Aegean and Mediterranean. Local products grown on the plains of Bursa, Orhangazı and Iznik were exported from the harbors of Paşa Limanı, Topçular, Hersek, Kapan and particularly Samanlı, to provide the people of Yalova with a source of income. Situated on the Taşköprü shoreline, the harbors of Kapan and Topçular were where levies for lumber headed to Istanbul were collected. Today s Yalova is a bustling entry and exit point for overland and maritime passengers transiting between Istanbul, Bursa and Kocaeli provinces. Antik Hersek Limanı I The ancient Hersek Harbor İznik ten Yalova bölgesine giden eski Kral Yolu (İpek Yolu) The old King s Road (Silk Road) that went from Iznik to the Yalova Eski Hacılar Yolu nu gösteren harita A map showing the old Pilgrims Road Eski Kral Yolu nun yapımı sırasında açılmış yollar Road that opened during the construction of the old King s Road Eski Kral Yolu nun yapımı sırasında açılmış yollar Road that opened during the construction of the old King s Road Elmalık sınırları içerisinden geçen eski Roma Yolu The ancient Roman Road that passes within the boundaries of Elmalık 24 Yalova Belediyesi Kent Müzesi Yalova Belediyesi Kent Müzesi 25

Taşköprü hava sahası I Taşköprü air space Yalova İskelesi I Yalova Harbour Yalova İskelesi I Yalova Harbour Yalova Dereağzı I Yalova Dereağzı 1960 larda Yalova İskelesi ve şehir hatları vapurları Yalova Pier and city line steamboats in the 1960 s Eski Yalova İskelesi I The old Yalova Pier Şehiriçi minibüs terminali I Innercity minibus garage 26 Yalova Belediyesi Kent Müzesi Yalova Belediyesi Kent Müzesi 27

İSTANBUL SARAYI'NIN KİLERİ YALOVA Yalova, The Breadbasket Of The stanbul Palaces İstanbul Sarayı nın meyve ve sebze ihtiyacını büyük ölçüde Yalovalılar sağlamaktaydı. Yalovalılar, çok erken dönemlerden başlayarak pazar için üretim yapmaya başlamıştı. Zamanla meyve ve sebze üretimi konusunda uzmanlaştılar ve tüm ülkeye meyve fidanı üretir hale geldiler. İstanbul pazarlarına getirilen elmalar bugün bile Yalova Elması ismiyle satılmaktadır. Samanlı Dağları nın güzel kokulu kestanesi, Akköy ün bamyası ve bezelyesi, Kocadere nin fasulyesi, Şenköy ün kızılcığı, kirazı, çileği, karpuzu şehrin başta gelen meyve ve sebzeleridir. İklimi ve bitki zenginliği yönünden arıcılık faaliyetleri için de uygun bir bölge olması nedeniyle, Yalova da yüzyıllardır kaliteli bal üretimi gerçekleştirilmişti. 19. yüzyıla kadar, Osmanlı saraylarının bal ihtiyacı Yalova dan karşılanırdı. Sebze-meyve üretiminin yanısıra İstanbul'un odun ve kömür gereksinimi de genellikle Yalova dan karşılanmaktaydı. Ayrıca İstanbul daki yapılarda kullanılacak kesme taşların büyük bölümü, asırlardır Yalova ve Hersek bölgesinden gitmekteydi. İstanbul da çalışan yapı ve taş ustaları da büyük oranda Yalova lı idi. The produce needs of the Istanbul Palace were provided to a great extent by the citizens of Yalova, who had begun producing fruits and vegetables for the marketplace from very early times. They gradually became specialists on the subject of produce production and were producing fruit tree saplings for the entire country. Even today, apples that are sold in Istanbul wholesale markets are sold as Yalova Apples. Amongst the principal produce that originates in the region are fine smelling chestnuts that grow in the Samanlı Mountains, peas and okra of Akköy, beans of Kocadere and Şenköy s cranberries, cherries, strawberries and watermelon. For centuries, quality honey was produced in Yalova due to the region s suitability of apiculture activities from the standpoint of climate and wealth of vegetation. So, much of the honey needs of Ottoman palaces were supplied from Yalova until the 19th century. In addition to produce production, the wood and coal needs of the capital Istanbul were generally met by Yalova. Moreover, a great portion of the ashlar blocks used in the construction of structures in Istanbul was quarried in the Yalova and Hersek regions. A great number of construction and stone masons who worked in Istanbul were from Yalova. Kocadere-İskele, odun sevki Transporting wood, Kocadere-Pier Akköy de arıcılık Apiculture at Akköy Hacımehmet Ovası, elma bahçesi Apple garden, Hacımehmet Plain Merkez pazar yeri I Site of the central bazaar Gökçedere Taş Ocağı nda çalışma Work at the Gökçedere Stone Quarry 28 Yalova Belediyesi Kent Müzesi Yalova Belediyesi Kent Müzesi 29

İŞGAL YILLARI The Invasion Years İstiklal Madalyalı kahramanlardan adları bilinenler; Heroes known to have been recepients of War of Liberation Medal Kurtköylü Abdullah Kutluay Çiftlikköylü Ahmet Demirtaş Kabaklılı Ahmet Kara Mehmet Kirazlılı Ahmet Özey Dereköylü Ahmet Yıldırım Kabaklılı Akif Öz Gacık köylü Ali Engin Ali Kılavuz Çukurköylü Ali Koyun Dereköylü Ali Köken Dereköylü Ali Lafçı Gökçedereli Ali R. Güntepe Ali Sunar Arif Sayın Gacık köylü Aziz Arıcı Bekir Sıtkı İnal Çiftlikköylü Bekir Süyünç Ekrem Türkler Hakkı (Şehit) Özer Denizçalılı H. İbrahim Gencer Halil Gül Gacık köylü Halil Örs Kirazlılı Hasan Acartürk Soğucaklı Hurşit İleri Çalıcalı Hüseyin Günay Çalıcalı Hüseyin Gündoğdu Çalıcalı Hüseyin Turgut Güllüklü Hüsnü Kurtuluş Kirazlılı İdris Tükenmez Teşvikiyeli İsmail Büyükyıldız Paşaköylü İsmail Kemal Aydın Üvezpınarlı İsmail Üstün Sultaniyeli Mehmet Aydemir Mehmet Balkış Kabaklılı Mehmet Dumlupınar Çiftlikköylü Mehmet Ezgi Dereköylü Mehmet Köşen Dereköylü Mehmet Ş. Sözer, İ. Ethem Kurtköylü Mustafa Akbaş Çınarcıklı Mustafa Çoşkun Gacık köylü Mustafa Güçlü Akköylü Mustafa Karademir Sultaniyeli Orhan Aydemir Üvezpınarlı Ömer Kılıç Çiftlikköylü Ramazan Karca Burhaniyeli Rasim Koçal Soğucaklı Rasim Savaşır Soğucaklı Recep Altan Dereköylü Selim Apay Taşköprülü Selim Engin Safranlı Şaban Akın Soğucaklı Tevfik Özbek Çınarcıklı Yakup Çevik Ortaburunlu Yusuf Gencer Akköylü Yusuf Ziya Güneyköylü Zafir Güney Çengiler (Sugören) Köyü ndeki Ermeni çetecilerin depoladığı silahlar Armenian gangs stashed weapons in the village of Çengiler (Sugören) 30 Ekim 1918 de Mondros Ateşkes Antlaşmasının imzalanmasından sonra, Anadolu yer yer işgal edilmişti. 27 Haziran 1920 tarihinde İngiliz Güçleri Yalova sahiline çıkıp resmi makamlara talimatlar vererek fiili işgale başladı. Eylül ayında Yunanlıların Yalova yı işgal etmesi ile bölgede katliamlar başladı. 1921 yılının Nisan ayında birçok köy tahrip edildi. Köy halkının büyük bir bölümü acımasızca şehit edildi. İşgal günlerinde, Yalova topraklarında onlarca müfreze ve milli kuvvet kuruldu. Bu kuvvetler vatan aşkıyla kenti savundu. Yalova Müdafaa-i Hukuk Başkanı Refik Bey in çabaları ve Kızılay ın girişimi ile Yalova topraklarına ilk Uluslararası Heyet 12 Mayıs 1921 tarihinde geldi. Hazırlanan raporda köylerin tahrip edildiği ve halkın katliama uğradığı belgelendi. Bu incelemelerle birlikte, çok sayıda göçmen, gemilerle İstanbul a nakledildi. 19 Temmuz 1921 tarihinde stratejik nedenlerle Yalova dan ayrılan Yunan askeri bir daha şehre gelmedi. Böylece Yalova düşmanla bir çarpışma yaşamadan işgalden kurtuldu. Certain parts of Anatolia were occupied after the signing of the Mudros Treaty on October 30th, 1918. British forces commenced their actual occupation of Yalova, when they went ashore and gave orders to local officers on June 27th, 1920. Massacres in the region began when the Greeks occupied Yalova in September. A number of villages were damaged and a major proportion of their populations were ruthlessly murdered during April, 1921. Dozens of detachments and millitias were organized on Yalova lands during this occupation and they defended the city with the love of their motherland. The first international commission was brought to the Yalova region through the efforts of the Chairman of the Yalova League of Legal Defense, Refik Bey and the initiative taken by the Red Crescent on May 12th, 1921. Their written report documented that villages were destroyed and their citizens massacred. Together with these inspections, countless immigrants were transported by ship to Istanbul. The Greek forces departed Yalova from strategic reasons on July 19th, 1921, never to return. Thus, Yalova was rescued from occupation without battling the enemy. Yalova da kurtuluş günü resmi geçit töreni A parade ceremony on Liberation Day. 26 Mayıs 1921 tarihinde Yalovalı göçmenler Gülnihal Vapuru ile naklediliyor The Gülnihal Steamer transporting immigrants from Yalova, May 26th, 1921. 30 Yalova Belediyesi Kent Müzesi Yalova Belediyesi Kent Müzesi 31

Yalova İskelesi I Yalova Pier GÖÇLERLE BÜYÜYEN YALOVA Yalova Expands With Migration Yalova tarih boyunca Trakyalı Bithynlerden Helenlere, Romalılardan Slavlara, Bulgarlardan Türklere, Rumlardan Ermenilere kadar çok çeşitli halklara ev sahipliği yapmıştır. Yalova nın Osmanlı egemenliğine girdiği dönemde, Armutlu dan Karamürsel e kadar olan kıyı boyunca genellikle Rumlar yaşamaktaydı. 17. yüzyılda ise Yalova bölgesine Celalilerden kaçan Ermeniler yerleşmişti. Türk, Rum ve Ermenilerden oluşan Yalova halkı, asırlarca hoşgörünün egemen olduğu bir ortamda yaşadı. 19. yüzyılda ise Balkanlar ve Kafkaslardan gelen göçmenlerle bu etnik zenginlik daha da arttı. I.Dünya Savaşı nda yaşanan işgal sonrası 1922 yılında, bölgeyi terk eden Rum ve Ermenilerin yerine Yunanistan göçmenleri yerleştirildi. Bugün Yalova da yaşayan tüm göçmenler, kendi etnik özelliklerini koruyarak şehrin kültürel zenginliğine katkıda bulunmaktadır. Throughout history, Yalova accommodated a myriad of people such as Thracian Bithynians, Helens, Romans, Slavs, Bulgarians, Turks, Greeks and Armenians. During the era when Yalova went under Ottoman sovereignty, generally Greeks lived along the shore from Armutlu to Karamürsel. Armenians who fled from the Celalis settled in the Yalova region during the 17th century. Comprised of Turks, Greeks and Armenians, the Yalova population lived in a tolerant environment for centuries. This ethnicity was further enriched with immigrants from the Balkans and Caucasian region during the 19th century. After the War of Liberation, the Greeks and Armenians who abandoned the region were replaced by Turks who migrated from Greece. Today, all the immigrants who live in Yalova contribute towards the city s cultural wealth by preserving their unique ethnic qualities. İşgal yıllarında Yalova ve çevresinde yaşayıp bölgeden göç etmek zorunda kalan Rum ve Ermeniler I Greeks and Armenian who lived in Yalova and its environs were forced to immigrate during the Occupation years. İşgal sonrası Yunanistan ı terk eden mübadiller Refugees who left Greece after the Occupation. Bölgeden göç eden Rum ve Ermeni göçmenler Greek and Armenian immigrants who migrated from the region. 32 Yalova Belediyesi Kent Müzesi Yalova Belediyesi Kent Müzesi 33

Cumhuriyet Meydanı I Cumhuriyet Square

Çiftlikköy Sahil Evleri I Çiftlikköy Shoreline Homes KENT N KADER N DEĞ ŞT REN ÖNDER The Leader Who Changed The City s Destiny Roma ve Bizans döneminde, İstanbul un mesire alanı olarak önemini koruyan Yalova, I. Dünya Savaşı ile uğradığı yıkım sonrasında eski görkemini kaybetmişti. Yalova nın kaderi, 1929 yılında Atatürk ün Yalova ya gelişi ile değişti. Yalova nın ilk imar planı Atatürk ün direktifiyle hazırlandı. Atatürk, ufak bir köy olan Yalova yı bir kent haline getirerek adeta şehrin ikinci kurucusu oldu ve yörenin kalkınmış, yaşanabilir ve çağdaş bir yer olması için büyük çaba gösterdi. Atatürk ün ölümünden sonra Yalova, Atatürk ün ilgisi ve sevgisine layık bir gelişim süreci sergileyerek, kısa süre içerisinde modern bir kent kimliğine kavuştu. 1958 yılında Bursa-Yalova yolunun tamamlanması, 1960 lı yıllarda sahil turizminin gelişmesi, Yalova nın kalkınmasına büyük katkı sağladı. Yalova şehri bir yandan modern binalarla şekillenirken, Zümrüt Yalova adına yakışır biçimde doğayı da korumayı sürdürdü. Preserving its importance as an excursion area of Istanbul during the Roman and Byzantine eras, Yalova had lost its former magnificence after the destruction sustained during World War I. Yalova s destiny was to change with the arrival of Atatürk in the year 1929. Yalova s first urban plan was drafted through the directive of Atatürk. So to say, he was the city s second founder. He spent great effort in transforming Yalova from a small village to a town also to turn the area into a developed, livable and contemporary place. Subsequent to Atatürk s death, Yalova exhibited a development process deserving of his attention and affection. The city achieved an identity of a modern town within a short time. The completion of the Bursa-Yalova Highway in 1958, as well as the development of shore tourism in the 1960 s contributed greatly towards Yalova s development. While the city of Yalova was shaped with modern building on one hand, it continued to present its natural surrounded in a manner that fits its nickname Emerald Yalova. Kadıköy Kaza Yolu I Kadikoy Township Road Gazipaşa Caddesi I Gazipaşa Avenue Cumhuriyet Meydanı I Cumhuriyet Square Esenköy I Esenkoy 36 Yalova Belediyesi Kent Müzesi Yalova Belediyesi Kent Müzesi 37

Yürüyen Köşk I The Moving Kiosk

YÜRÜYEN KÖŞK VE ATATÜRK KÖŞKLER The Moving Kiosk and the Atatürk Kiosks Atatürk ün Yalova ya sık sık gelmesi ve kaplıcalara uzun ziyaretlerde bulunması nedeniyle, ayrı ayrı yerlerde köşkler yaptırılmıştır. Atatürk ün Yalova ya geldiğinde kaldığı üç köşk bulunmaktadır. Bunlardan en ünlüsü Yürüyen Köşk adıyla bilinen, Millet Çiftliği ndeki köşktür. İki katlı, ahşap karkas küçük bir yapıdır. 12 Eylül 1929 tarihinde, 22 gün gibi kısa bir zamanda tamamlanmıştır. Zaman zaman bu köşke gelip çalışmakta olan Atatürk, 1930 yılında, bir gün çiftliğe gittiğinde, köşkün hemen yanındaki yaşlı çınar ağacının dallarını kesmeye çalışan bir bahçıvan ile karşılaşır. Ağacın dallarının uzamış olduğu için binanın duvarına dayandığını öğrenen Atatürk, imkânsız gibi görünen bir emir verir ve köşk, altına tramvay rayları döşenerek, 5 metre kadar ağacın uzağına kaydırılır. Bu olay nedeniyle halk, bu köşke Yürüyen Köşk adını vermiştir. Atatürk ün bir diğer köşkü, Baltacı Çiftliği ndeki köşktür. 19. yüzyılın sonlarında yapıldığı tahmin edilmektedir. Köşkün sonradan Atatürk ün istek ve beğenisiyle tekrar tertip edilmiştir. Atatürk ün Yalova daki üçüncü köşkü ise; Termal Atatürk Köşkü dür. 1929 yılında yaptırılmıştır. Köşk kargirdir ve iki katından başka arazinin meylinden elde edilen bodruma ve çatı katına sahiptir. Atatürk ün bu köşkteki odası ve eşyaları korunarak, ziyarete açılmıştır. Due to the frequent visits to Yalova and his extended stays at the hot springs, Atatürk had kiosks constructed at three separate places. The most famous of these is the villa at Millet Farm, which is known as Moving Kiosk. It is a small, two-storey structure with a wooden frame. It was completed in a short 22-day period on September 12th, 1929. Having come to this villa to work from time to time, Atatürk encountered a gardener who was attempting to cut the branches off an old plane tree right next to the villa when he visited the farm one day in 1930. Learning that the tree branches had leaned against the wall of the building, Atatürk issued a seemingly impossible order, whereas tramway rails were slipped under the villa and it was slid about five meters away from the tree. It is for this incident that the locals nicknamed this villa the The Moving Kiosk. (Yürüyen Köşk) Another of Atatürk s villas is the one at Baltacı Farm. It is presumed to have been constructed in the late 19th century. It was renovated in accordance with Atatürk s demands and tastes later on. Atatürk s third pavilion in Yalova is known as the Termal Atatürk Kiosk, which was constructed in 1929. The two-storey kiosk was constructed from stones piled on top of each other. It also has a basement obtained from the slope of the property. Atatürk s room and possessions at this kiosk have been preserved and are available for public viewing. TİGEM Atatürk Müzesi Baltacı Çiftliği Köşkü TİGEM Atatürk Museum, Baltacı Farm Kiosk 8 Ağustos 1930 tarihinde Köşk ün yürütülmesi çalışmaları Moving activities of the Villa in 8th of August 1930 Termal Atatürk Köşkü I Termal Atatürk kiosk 8 Ağustos 1930 tarihinde Köşk ün yürütülmesi çalışmaları Moving activities of the kiosk in 8th of August 1930 Atatürk ün Köşk ün yürütülmesine nezareti Atatürk s surveillance at the Moving Kiosk s movement 40 Yalova Belediyesi Kent Müzesi Yalova Belediyesi Kent Müzesi 41

Atatürk, Fethi Bey ile Yalova da Millet Çiftliği ni gezerken. 19 Ağustos 1930 Atatürk with Fethi Bey (Okyar) wandering through Millet Farm in Yalova. August 19th, 1930 42 Yalova Belediyesi Kent Müzesi Yalova Belediyesi Kent Müzesi 43

YALOVA BEN M KENT MD R ATATÜRK Yalova is my town Atatürk Atatürk, Recep Zühtü ile Yalova Baltacı Çiftliği nde.17 Temmuz 1932 Atatürk and Recep Zühtü at Yalova Baltacı Plantation. July 17th, 1932 Atatürk ve Fethi Okyar Serbest Parti kurulmadan önce Yalova da I Atatürk and Fethi Okyar in Yalova prior to the establishment of Free Republic Party Atatürk, S. Bozok ve K. Ali ile Baltacı Çiftliği ne giderken. 20 Haziran 1937 Atatürk on his way to Baltacı Plantation with S. Bozok and K. Ali. June 20th, 1937 Yalova, Atatürk ün çalışmalarını yaptığı ve dinlendiği bir yerdi. Atatürk, Türkiye Cumhuriyeti ni ilgilendiren birçok önemli kararı da Yalova da aldı. Türk demokrasi tarihinde önemli bir adım olan Serbest Cumhuriyet Fırkası çalışmalarının, Yalova da başlatıldığı söylenebilir. Nitekim Atatürk, Fethi Okyar Bey ile bu amaçla Yalova da görüşmüştü. Termal in doğal güzelliği, şifalı suları, örnek çiftlikler yapmak için bölgede uygun alanların olması ve elverişli ulaşım imkânları nedeniyle Atatürk, Yalova ya büyük önem verdi. Atatürk ün Yalova yı ilk ziyareti, 19 Ağustos 1929 Pazartesi günü, saat 16:00 da gerçekleşti. Halk bu ziyarete çok büyük bir ilgi göstermişti. 20 Ağustos 1929 da tekrar Yalova yı ziyaret eden Atatürk, 29 Ağustos Cumartesi günü, Başbakan İsmet İnönü ile tekrar Yalova ya geldi. Aynı yıl, Yalova nın ilçe olarak İstanbul a bağlanması kararını çıkardı. Yalova was a place where Atatürk conducted studies and relaxed. Atatürk also made several important decisions that concerned the Republic of Turkey at Yalova. It can be said that the Free Republic Party studies, which were important steps in the history of Turkish democracy, were initiated in Yalova. As a matter of fact, Atatürk met with Fethi Okyar at Yalova for this purpose. Atatürk paid great importance to Yalova for the natural beauty at Termal, for its therapeutic waters, as well as its convenient transportation opportunities and the suitable lands to create sample farms. Atatürk s first visit to Yalova took place at 4 p.m. Monday, August 19th, 1929. The people showed great interest in this visit. Having visited Yalova again on August 20th, 1929, Atatürk visited Yalova once again with Prime Minister İsmet İnönü on Saturday, August 29th. The same year, the decision was made to put Yalova under the administration of İstanbul as a provincial district. Atatürk, Fethi Bey ile Yalova da Millet Çiftliği ni gezerken. 19 Ağustos 1930 Atatürk with Fethi Bey (Okyar) wandering through Millet Farm in Yalova. August 19th, 1930. Atatürk Yalova da inceleme yaparken Atatürk on an inspection tour of Yalova 44 Yalova Belediyesi Kent Müzesi Yalova Belediyesi Kent Müzesi 45

TERMAL, YEN DEN SAĞLIK VE TUR ZM MERKEZ OLDU I Termal, Regaining its Reputation As A Health And Tourism Center Atatürk, hayran olduğu Termal kaplıcalarının dünyaca ünlü bir merkez olması için girişimlerde bulundu. Kısa sürede orman yolları açıldı, yeni sıcak-soğuk su boruları ve depoları döşendi. Termal-Yalova arasındaki yol düzenlendi. Termal turizmi için çalışmalar yürütüldü. Bahçe düzenlemesi için görevlendirilen ünlü bahçıvan Pandelli Usta, Termal e kırk yıldan daha uzun bir süre hizmet verdi. Atatürk sayesinde Termal, dünyanın en güzel sağlık, şifa, doğa ve dinlenme merkezlerinden biri haline geldi. Atatürk, Yalova ya son olarak 21-22 Ocak 1938 gecesi sabaha karşı geldi. Yeni yapılan Termal Oteli nin ilk konuğu oldu. Atatürk otelde 9 gün kaldı. İlk kaldığı gün, hastalığı teşhis edildi. 1 Şubat 1938 de bazı fabrikaları açmak üzere Bursa ya gitti. Bu, Atatürk ün Yalova dan son ayrılışı oldu Atatürk took the initiative in order to turn the Termal hot springs he found so fascinating into a world famous center. Within a short period, forest roads were opened, new hot-cold water pipes and storage stations were laid. The Termal-Yalova road was arranged properly. Studies were carried out for thermal hot springs tourism. Appointed the task of the garden landscaping, the famous gardener, Pandelli Usta was employed at Termal for more than forty years. Thanks to Atatürk, Termal was transformed into one of the world s finest centers of health care, therapy, nature and relaxation. Atatürk paid his last visit to Yalova on the night and morning of January 21-22, 1938. He was the first guest to stay at the newly constructed Termal Hotel. Atatürk stayed at the hotel for nine days. His illness was diagnosed on the first day of his stay. He went to Bursa on February 1st, 1938 to inaugurate some factories. This was to be Atatürk s final departure from Yalova Atatürk ün Yalova da protokol tarafından karşılanışı Atatürk is greeted by protocol in Yalova Atatürk Savanora Yatı ile Yalova İskelesi nde Atatürk on board Savarona Yacht at Yalova Pier. Yalova da bir dinlenme anında soldan sağa: Makbule Ata dan, Gazi Mustafa Kemal, Yunus Nadi, Afet İnan. 8 Ağustos 1932 A moment of relaxation at Yalova, from left to right; Makbule Atadan, Gazi Mustafa Kemal, Yunus Nadi, Afet Inan. August 8th, 1932 46 Yalova Belediyesi Kent Müzesi Yalova Belediyesi Kent Müzesi 47

Yalova Kent Meydanı Yalova Town Square 48 Yalova Belediyesi Kent Müzesi Yalova Belediyesi Kent Müzesi 49

Amerikan Hava Üssü İzmit Körfezi'nin kıyısında Kaytazdere sınırları içinde kurulan Amerikan Hava Üssü, önceleri Karamürsel sınırları içindeydi. II. Dünya Savaşı sırasında istimlak edilerek Hava Kuvvetlerine devredilen bugünkü Eğitim Merkezi'nin yer aldığı arazi, önceleri Amerikan Hava Üssü olarak da kullanılmıştı. 1960-1980 yılları arasında Karamürsel-Yalova arasında kurulan bu NATO Üssünde yaklaşık üçbin Amerikalı görev yapmaktaydı. 1980 askeri darbesine kadar bu üste çalışan Amerikalıların birçoğu Yalova'da ikamet ediyordu. The American Air Base The American Air Base that was established within the borders of Kaytazdere on the shore of the Gulf of Izmit was previously within the borders of Karamürsel. The land where today s Training Center is located was expropriated during World War II and turned over to the Air Force and was also used as an American Air Base. Approximately 3000 Americans were stationed at this NATO Base which was established between Karamürsel and Yalova and operated between 1960-1980. Many of the Americans who worked at this base resided in Yalova until the 1980 military takeover. MODERNLEŞEN YALOVA Yalova, Towards A Modern City Yalova, Rüstem Paşa nın isteği ile yapılan cami, han, okul ve hamam gibi eserlerin çevresinde kurulmuştu. Yalova nın ilk şehir planı ise, Atatürk ün isteği üzerine 1935 yılında hazırlandı. Dünyaca ünlü şehir plancısı olan Henri Prost, Yalova ve Termal in modern planlarının çizimi için davet edildi. Yakın dönemde, 1980 li yıllarda yapılmış olan kent ve imar planları ise depremden sonra Yalova Belediyesi tarafından yeni yönetmeliklere göre revize edildi. Yalova da yerel yönetim yapılaşma açısından çevreye duyarlı bir kent oluşturma çabasını sürdürmektedir. Bu amaçla Yalova Belediyesi ve paydaşları tarafından hazırlanan Yalova Kent Sağlık Planı, Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından kabul edilmiştir. Yalova was established around the public works commissioned by Rüstem Pasha and built by Mimar Sinan, such as a mosque, commercial inn, school and baths. Yalova s first urban city plan was prepared in 1935 in accordance with a request put forward by Atatürk. The world famous urban planner Henri Prost was invited to draft modern plans for Yalova and Termal. In more recent times, the city and zoning plans which were made in the 1980 s were revised after the earthquake by the Yalova Municipality according to new regulations. The Yalova Municipality is continuing its efforts to create an urban settlement plan that is more sensitive to the environment. In this regard, the Yalova City Health Plan prepared by the Yalova Municipality and its shareholders found acceptance by the World Health Organization (WHO). İBB Kütüphane ve Müzeler Müdürlüğü Atatürk Kitaplığı Nadir Eserler Koleksiyonu IBB Directorate of Libraries and Museums, Atatürk Library Collection of Rare Works 50 Yalova Belediyesi Kent Müzesi Yalova Belediyesi Kent Müzesi 51

Dipsiz Göl, Erdal Yavuzak I Dipsiz Lake by Erdal Yavuzak Delmece Yaylası I Delmece Plateau DOĞASINDA BİNBİR RENGİ AĞIRLAYAN KENT The Town That Hosts A Myriad Of Natural Colors Türkiye nin kuzeybatısında, Marmara Bölgesi nin güneydoğusunda bulunan Yalova, İzmit Körfezi girişinde yer almaktadır. Yüzölçümü itibariyle Türkiye nin en küçük illerinden biridir. Yalova nın güneyindeki dik yamaçlar tümüyle gür bir orman örtüsü ile kaplıdır. Ormanlık alanlarda genellikle kayın, meşe, gürgen, kestane ve ıhlamur ağaçları görülür. Kuzey kıyılarındaki düzlükler dışında, dağlık ve ormanlık bir alanda kurulu olan Yalova nın güneyi, Kuzey Anadolu sıradağlarının uzantısı olan Samanlı Dağları ile çevrilidir. Çınarcık tan başlayarak genişleyen verimli kıyı ovaları ise, doğuda Altınova ya kadar uzanır. Situated in the northwest of Turkey in the southeastern quadrant of the Marmara Region, Yalova is located at the entrance of the Gulf of Izmit. From the standpoint of total land area, it constitutes one of the smallest provinces in Turkey. The steep slopes to the south of Yalova are covered entirely with thick forest, which is generally comprised of oak, horn beech, beech, chestnut and linden trees. Besides the flats along the northern shores, Yalova is founded on a mountainous and forested area. The southern quadrant of the city is surrounded by the Samanlı Mountains, which are an extension of the Northern Anatolian mountain range. The fertile coastal plains that start from Çınarcık extend all the way to Altınova in the east. Gökçedere Barajı I Gökçedere Dam Su Düşen Şelalesi I Sudüşen Waterfalls 52 Yalova Belediyesi Kent Müzesi Yalova Belediyesi Kent Müzesi 53

CENNET İLÇELERİ VE KÖYLERİYLE YALOVA Yalova With Paradise Provincial Districts And Villages Yalova, 5 Haziran 1995 tarihli Kanun Hükmünde Kararname ile il statüsüne kavuştuktan sonra Çınarcık, Çiftlikköy, Termal beldeleri ile Gemlik ilçesine bağlı Armutlu beldesi ve Karamürsel e bağlı Altınova beldesi ilçe yapılarak Yalova ya bağlandı. Böylece Yalova, merkez ilçe oldu. Yalova nın ilçeleri tarihle iç içedir. Yalova nın birçok ilçesi yükselen bir turizm değerine sahiptir ve Atatürk ün izlerini taşımaktadır. 6. yüzyıldan itibaren rağbet gören Termal, Bizans döneminde İmparator İskelesi nin bulunduğu Çiftlikköy ve Osmanlı döneminde bölgedeki ürünlerin dağıtımının yapıldığı Çınarcık, Yalova'nın önemli ilçeleridir. Bizans ve Osmanlı Dönemleri nden kalma eserlere rastlanan Çınarcık İlçesi çok eski bir yerleşim yeridir. Günümüzde Çınarcık İlçesi; yazlıkları, otel, motel ve pansiyonları ile turizmin geliştiği bir yöre niteliği kazanmıştır. Marmara Bölgesi nin en gözde tatil beldelerinden biri olan Çınarcık, kolay ulaşımı, temiz denizi, orman ve sayfiye alanları ile çekiciliğini korumaktadır. 1336 yılında fethedilen Armutlu, asırlarca Rum ve Türklerin birlikte yaşadığı bir belde idi. Önceleri Gemlik e bağlı bir bucak olan Armutlu, Yalova nın il olması ile 1995 yılında ilçe oldu. Kocaeli ne bağlı Karamürsel in bir bucağı iken 1995 yılında Yalova ya bağlanan Altınova İlçesi ise, eski Hellenepolis (Hersek) Kenti nin mirasını taşımaktadır. Altınova, Kocaeli Körfezi nin en dar yerinde olduğu için tarih boyunca önemli yolların geçtiği bir durak olmuştur. İlçe sahilinde 30 kadar tersane kurulmuştur. According to the statutory decree legislated in July 5th 1995, Yalova became a province. The districts; Çınarcık, Çiftlikköy, Termal, Armutlu and Altınova -which have been towns formerly- are currently administration divisions of Yalova. Most of Yalova s provincial districts are nested with historical heritage. Several of Yalova s districts have rising tourism values and bear the traces of Atatürk. Termal, which has been popular from the 6th century onwards, Çiftlikköy which had the Emperor s Pier during the Byzantine era, and Çınarcık from where the region s products were shipped during the Ottoman era, are important provincial districts of Yalova. The Çınarcık provincial district, where one can encounter historical structures dating from the Byzantine and Ottoman eras, is a very old settlement area. Today s Çınarcık district achieved a quality of a tourism area with a plethora of summer houses, hotels, motel and pensions. As one of the most favorite holiday towns of the Marmara Region, Çınarcık maintains its attractiveness as it s easy to reach, has a clean shoreline, and features plenty of forested and countryside scenery. Conquered in the year 1336, Armutlu was a township where Greeks and Turks lived in harmony for centuries. It was a community district administered by Gemlik and became a provincial district when Yalova became a province in 1995. Formerly administered by Kocaeli Province, Altınova provincial district was also annexed to Yalova in 1995. The district bears the heritage of the ancient Hellenopolis (Hersek). Because Altınova is in the region of the narrowest spot of the Gulf of Kocaeli, it has been a stop where important routes passed throughout history. Around 30 shipyards were established along the provincial district s coastline. Altınova Armutlu Termal Çiftlikköy Anadolu nun en ünlü kaplıcalarının bulunduğu Termal, 1929 yılında Atatürk ün ziyareti ile adeta yeniden doğmuştur. Planı tekrar hazırlanmış, bu doğrultuda yurtdışından uzmanlar getirilmiştir. Termal region, which features the most famous hot springs of Anatolia, was practically reborn in 1929, by Atatürk s visits. Foreign specialists were brought here to redraft the urban plan. Çınarcık 54 Yalova Belediyesi Kent Müzesi Yalova Belediyesi Kent Müzesi 55

DEMOGRAFİK YAPI Demographic Structure Eski Yalova İskelesi I Old Yalova Pier Yalova, 16. yüzyılın ikinci yarısında ufak bir köydü. 1523 yılında Yalak-Abad kazasında 1.006 aile yaşamaktaydı. 1844 yılında ise Yalova da yaklaşık 100 e yakın hane bulunmaktaydı. Cumhuriyet in ilk yıllarında yaklaşık 350 hanesi olan Yalova da, 1940 yılında sadece iki mahallede 2.300 kişi yaşamaktaydı. Yalova nüfusu 1935-2010 yılları arasında yaklaşık 12 kat arttı. Özellikle 1960-1980 arasında deniz turizminin gelişmesi ile hızlı bir nüfus artışı yaşandı. Yalova nın 1970 teki nüfusu 42.589 a, 2010 da ise 203.741 e yükseldi. Günümüzde ise şehir merkezi nüfusu 100 bini aşmaktadır. İlin nüfusu ise 200 binin üzerindedir. Yalova was a small village during the second half of the 16th century. There were 1006 families living in the Yalak- Abad township in the year 1523. There were almost 100 households in Yalova in 1844. In the first years of the Republic, there were 350 households in Yalova and in 1940 the number of people living in two neighborhoods of the township was 2300. Yalova s population rose 12-fold between the years 1935-2010. There was a particular rise in population with the development of maritime tourism between 1960 and 1980. While Yalova s population was 42,589 in 1970 this rose to 203,741 in 2010. At the present time while the population of the city proper currently exceeds 100,000, the population of the province is over 200,000. Hükümet Konağı I Government Office Kent Meydanı I Town Square 56 Yalova Belediyesi Kent Müzesi Yalova Belediyesi Kent Müzesi 57

Teşvikiye, Murat İbranoğlu I Teşvikiye by Murat İbranoğlu 58 Yalova Belediyesi Kent Müzesi Yalova Belediyesi Kent Müzesi 59

DOĞAL GÜZELLİKLERİN BULUŞTUĞU KENT A Town Which Blends Natural Beauty Armutlu Yarımadası nın kuzey kıyılarında, Samanlı Dağları nın eteklerinde kurulu olan Yalova, coğrafi konumu ve doğal zenginlikleri ile önemli bir cazibe merkezidir. Yalova ve çevresi bu özellikleriyle denizin ve yeşilin kaynaştığı bir turizm bölgesidir. Makro-klima iklim tipi olarak, Akdeniz ile Karadeniz iklimleri arasında geçiş iklimi özelliği gösteren Yalova, kimi dönemlerde karasal iklim özelliklerini de yansıtmaktadır. İlde yazlar kurak ve sıcak, kışlar ılık ve bol yağışlıdır. Yalova bölgesinde ılıman bir hava akımı egemendir. Yalova nın yaklaşık yüzde 60 ı ormanlarla kaplıdır. Yalova bitki örtüsü, iklim özelliklerine, yüksekliğe, denize uzaklık ve yakınlık durumuna göre değişkenlik gösterir. Ormanlarında genellikle kayın, meşe, gürgen, kestane ve ıhlamur ağaçları görülür. Yalova nın koruma kurulu tarafından tescil edilmiş çok sayıda anıt ağacı vardır. Established on the northern shores of Armutlu Peninsula, in the foothills of the Samanlı Mountain, Yalova is an important center of attraction for its geographic position and its natural wealth. Yalova and its environs constitute a tourism region where these features mingle with the sea and the greenery. As a macro climate type, Yalova features a transition climate between the climates of the Mediterranean and Black Seas, it also reflects the characteristics of terrestrial climate during certain periods of the year. Summers in the province are arid and hot. Warm with high precipitation during the winter. A temperate weather flow dominates the Yalova region. About 60% of Yalova is comprised of forest. The vegetation cover of Yalova varies according to climatic features, elevation and distance from the sea. The forests are generally comprised of oak, horn beech, beech, chestnut and linden trees. There are numerous monument trees which have been registered by the conservation board in Yalova. Erikli Çifte Şelale, Erdal Yavuzak I Erikli Waterfalls, by Erdal Yavuzak Kent Ormanı I City Woods Çifte Şelale I Çifte Waterfalls 60 Yalova Belediyesi Kent Müzesi Yalova Belediyesi Kent Müzesi 61

Flamingo, Hersek Lagünü, Fatih Bülbül I Flamingo, Hersek Lagoon, by Fatih Bülbül 62 Yalova Belediyesi Kent Müzesi Yalova Belediyesi Kent Müzesi 63

Kayın Baştankarası, Termal, A. Serkan Gökçe Marsh tit, Termal, by A. Serkan Gökçe Kocabaş, Termal, Fatih Bülbül Hawfinch, Termal, by Fatih Bülbül Yeşil Papağan, Tigem, Fatih Bülbül Green Parrot, Tigem, by Fatih Bülbül Sincap, Safranköyü, Fatih Bülbül Squirrel, Safranköy, by Fatih Bülbül ZENG N TÜRLER N EV SAH B YALOVA Yalova Hosts A Wealth Of Species Yalova zengin ve farklı ekosistem çeşitliliği nedeniyle değişik ve çok nadir canlı türlerine ev sahipliği yapmaktadır. Yalova nın, başta orman alanları olmak üzere tüm coğrafyasında çeşitli vahşi hayvan türlerine rastlamak mümkündür. Altınova ilçesinde ki 1. derece doğal sit alanı olan Hersek Lagünü sadece Yalova için değil tüm Marmara Bölgesi için barındırdığı kuş çeşitliliği ve türleri açısından önemli bir bölgedir. Burası adeta Yalova nın kuş cennetidir. Nesli tükenmek üzere olan flamingo kuşları Hersek Lagününde özellikle kış mevsiminde görülebilmektedir. Hersek Lagünü değişik mevsimlerde, dünyada nesli tehlike altında olan birçok su kuşu türü barındırmaktadır. Yalova yerleşik ve göçmen kuşlarıyla Türkiye faunasında önemli bir yere sahiptir. İl genelinde yaklaşık 238 kuş türü görülebilmektedir. Bu türlerden bir kısmı sadece göç esnasında dinlenme ve beslenme amaçlı, diğer kısmı ise yaz mevsiminde üreme amaçlı Yalova ya gelmektedir. Because of its rich and unique ecosystem diversity, Yalova hosts various endangered species. Primarily in forested areas, it is possible to encounter various wildlife species in all of its geography. The Hersek Lagoon, which is a 1st Degree conservation zone in the provincial district of Altınova, holds important status from the aspect of its aviary diversity and species it shelters not only for Yalova but for the entire Marmara Region. This is regarded as the bird paradise of Yalova Province. The endangered flamingoes can be seen in the Hersek Lagoon particularly during the winter season. Hersek Lagoon shelters several species of water fowl that are endangered throughout the four seasons of the year. Yalova holds an important place in the fauna of Turkey with its indigenous and migratory birds. Approximately 238 species of birds can be seen throughout the province. While some of these species land during their migrations for rest and nutrition, a great majority of them come here to reproduce during the summer season. Kızıl Şahin, Paşaköy Fatih Bülbül Red Falcon, Paşaköy by Fatih Bülbül Tosbağa, Safranköy, Fatih Bülbül Turtle, Safranköy, by Fatih Bülbül Küçük Akbalıkçıl, Hersek Lagünü Egret, Hersek Lagoon Yeşilbaş Ördek, Hersek Lagünü Fatih Bülbül Greenhead Duck, Hersek Lagoon, by Fatih Bülbül Kuğu, Hersek Lagünü, Fatih Bülbül I Swan Hersek Lagoon, by Fatih Bülbül 64 Yalova Belediyesi Kent Müzesi Yalova Belediyesi Kent Müzesi 65

FESTİVALLER VE ETKİNLİKLER Festivals and Events Yalova Valiliğine bağlı kurum ve kuruluşlar, belediyeler, çeşitli dernek ve vakıflar kentin kültürel ve sanatsal değerlerini korumak, geliştirmek, gençlere sanatsal destek vermek amacıyla sürekli kültürel etkinlikler ve festivaller organize etmektedir. Kentte kişisel gelişim ve eğitim seminerlerinin yanı sıra çeşitli akademik ve entelektüel konuları içeren bilimsel ve sanatsal konferanslar, anma geceleri, müzik dinletileri, çocuk ve yetişkin tiyatro oyunları, Ramazan etkinlikleri ve yaz festivalleri gibi sayısız etkinlik düzenlenmektedir. Bunlardan bazıları; Yalova Kurtuluş Günü, Kocadere- Tavşanlı- Akköy Şehitlerini Anma Günü, Nevruz Bayramı, Fevziye Köyü Yağlı Güreşleri, Altın Çınar Festivali, Kadırga Şenlikleri, Kaplıca Şenlikleri, Delmece Yayla Şenlikleri, Türk Boyları Kültür Şöleni, Şenköy Kızılcık Şenliği, Uluslararası Çiçekçilik Fuarı, Tiyatro Etkinlikleri ve Müzik Festivali dir. Ayrıca, uzun yıllardan beri TUFAG, YAFEM, KAFKAS ve BAL-GÖÇ Dernekleri tarafından halk oyunları festivalleri düzenlenmektedir. The various institutions and establishments, associations, foundations, municipalities which are under the aegis of the Yalova Governor s Office; continually organize cultural events and festivals with the purpose of preserving and developing the city s cultural and artistic values and also supporting its young people. Besides the personal development and training seminars, countless events such as scientific and artistic conferences comprised of academic and intellectual topics, commemmorative evenings, music concerts, children's and adult theater plays, as well as Ramadan activities and summer festivals are held in the city. Amongst these are; Yalova Liberation Day, Kocadere- Tavşanlı- Akköy Martyr Commemmoration Day, Newroz Holiday, Fevziye Village Grease Wrestling, The Gold Plane Festival, Kadırga Festivities, Kaplıca Festivities, Delmece Plateau Festivities, Turkic Tribes Culture Festival, Şenköy Cranberry Festival, International Flower Fair, Theater Events and Music Festival. Also, folk dance festivals have been organized for many years in the city by TUFAG, YAFEM, KAFKAS and BAL-GÖÇ Associations. TUFAG etkinlikleri I TUFAG events YAFEM etkinlikleri I YAFEM events BAL-GÖÇ Derneği Etkinlikleri I BAL-GÖÇ Association Events Kocadere Şehitlerini Anma Günü I Kocadere Memorial Day Fevziye Köyü Yağlı Güreşleri I Oil wrestling in Fevziye Village Kuzey Kafkas Kültür Derneği Etkinlikleri I Northern Caucasian Culture Association Events 66 Yalova Belediyesi Kent Müzesi Yalova Belediyesi Kent Müzesi 67

KÜLTÜREL MEKÂNLAR Cultural Venues Yalova'da ülkemizin en seçkin kültür mekanları bulunmaktadır. Örneğin Yalova da yapılan Raif Dinçkök Kültür Merkezi, Türkiye de inşa edilen en önemli kültür mekanlarından biridir. Merkez, sadece barındırdığı çok sayıda salon ve sergi salonu ile değil, anıtsal ve estetik değerleri açısından da benzersiz bir yapı olarak gelecek kuşaklara taşınacaktır. Some of Turkey s most distinguished culture venues are found in Yalova. The Raif Dinçkök Culture Center which was constructed in Yalova is one of the most important culture venues erected in Turkey. The center is not only unique from its numerous auditoriums and exhibition halls, it is a structure that will convey its monumental and aesthetic values to future generations. Coğrafya öğretmeni Mesude Engin tarafından, tiyatro yazarı eşi Sabahattin Engin ve kendi adına çocuklara bağışlanan, Türkiye nin ilk çocuk tiyatro binası niteliğindeki yapı; tiyatro salonu, kütüphane, fuaye ve sahne arkasıyla dört ana mekândan oluşmaktadır. 200 kişi kapasiteli tiyatro salonu; koltuklarından sahne yüksekliğine ve iç hacmine kadar çocuklara özel olarak tasarlanmıştır. Sahne arkası, sanatçıların hem dinlenmesine hem de oyun hazırlıklarının yapılması için gerekli tüm mekânlara sahiptir. Geography teacher, Mesude Engin and her husband, playwright Sabahattin Engin donated a structure that is regarded as Turkey s first children s theater building. This venue is comprised of four main spaces, the theater hall, a library, a foyer and a backstage. The 200-seat theater hall was especially designed for children, from the armchairs, to the height of the stage to the interior volume. The backstage has all the needed spaces for performers to relax as well as to prepare for their plays. İbrahim Müteferrika adıyla açılan Türkiye nin ilk Kağıt Müzesi de Raif Dinçkök Kültür Merkezi içinde yer almaktadır. Müze, kağıttan tasarlanan iç mekanı, interaktif medya unsurları ve 3 boyutlu görüntü teknolojisinin mükemmel uyumuyla harmanlanmıştır. Müze atölyesinde kağıt geleneksel olarak üretilebilecek, çeşitli sanatsal çalışmalar yapılabilecektir. Opened to the public with the name İbrahim Müteferrika, Turkey s first Paper Museum is also located in the Raif Dinçkök Culture Center. The museum combines its interior space designed from paper with 3D imaging technology in some incredible harmony. Artists are able to create various artistic studies and produce oldfashioned paper in the museum workshop. 1994 yılında faaliyete geçen Uğur Mumcu Kültür Sanat Merkezi, Yalova Belediyesi ne ait olup yıl içinde birçok etkinliğe ev sahipliği yapmaktadır. Yine Yalova Belediyesi ne ait Barış Manço nun adının verildiği açık hava tiyatrosu ise, 5.000 kişi kapasitelidir. The Uğur Mumcu Culture and Arts Center which opened in 1994 belongs to the Yalova Municipality and holds several events throughout the year. The Yalova Municipality Barış Manço Outdoor Theater can handle 5000 people. Çocuk Tiyatrosu I Children's Theatre Venue 2005 yılında Termal de açılan Mehmet Rasim Mutlu Kültür Merkezi'nde sema gösterileri yapılmaktadır; her yıl Haziran ayında, dünyanın değişik ülkelerinden bir araya gelen Türk Musikisini Araştırma ve Tanıtma Grubu (TÜMATA) sema gecelerini burda düzenlemektedir. Opened in Termal in the year 2005, the Mehmet Rasim Mutlu Culture Center organizes whirling dervish performances. Moreover, the Turkish Music Research and Promotion Group (TÜMATA) organizes dervish nights here every year during the month of June. 2010 yılında hizmete giren Çiftlikköy Kültür Merkezi'nde birçok kültürel ve sanatsal faliyet gerçekleşmektedir. The "Çiflikköy Cultural Center" which opened in 2010 holds many cultural and artistic organisations. Çiftlikköy Kültür Merkezi Çiftlikköy Culture Center Mumcu Kültür Sanat Merkezi Uğur Mumcu Culture and Arts Center Barış Manço Anfi Tiyatro I Barış Manço Outdoor Theater Raif Dinçkök Kültür Merkezi I Raif Dinçkök Culture Center 68 Yalova Belediyesi Kent Müzesi Yalova Belediyesi Kent Müzesi 69

Yalova Halk Eğitim Merkez I Yalova Public Education Center Sinemalar Yalova da önceki yıllarda Kervan, Banu, Melek, Park, Menekşe, Arzu, Özen, Mine (Açık Hava Sinemaları), Aydın, Ergün ve Venüs Sinemaları (Kapalı Sinemalar) Yalovalı sinemaseverlere hizmet vermekteydi. Bu sinemaların çoğu ekonomik nedenlerle, bazıları da iş değişikliği sebebiyle kapandı. Termal Kaplıcaları da, büyük önder Atatürk ün bizzat yaptırdığı bir sinema salonuna ev sahipliği yapmaktadır. 19. yüzyılın sonlarında inşa edilen yapı, Cumhuriyet in ilk döneminde sinema binası olarak işlev görmüş, daha sonraları itfaiye binası ve depo olarak kullanılmıştır. Yalova Valiliği ve Milli Saraylar Daire Başkanlığı nın çalışmaları sonucu Bursa Kültür ve Tabiat Varlıkları Koruma Kurulu nun onayladığı aslına uygun projeye göre restore edilerek, 2006 tarihinde toplantı salonu, sinema ve kafeterya hizmeti sunmak üzere halkın hizmetine açılmıştır. Kent merkezinde, 1995 yılında kurulan Cinema77 sineması halen faaliyettedir. Büyük alışveriş merkezlerinin içinde de sinemalar bulunmaktadır. Movie Theaters In previous years, movie houses such as Kervan, Banu, Melek, Park, Menekşe, Arzu, Özen, Mine (Outdoor Cinemas), Aydın, Ergün and Venüs (Indoor Cinemas) served movie lovers in Yalova. Most of these cinemas closed down due to economic reasons while others due to a change in business operations. In addition, the Thermal spas feature a movie theater that was built on orders by the great leader Ataturk himself. Constructed in the late 19th century, this structure was transformed into a movie house during the early period of the republic, and later used as a warehouse building and a fire department building. As a result of restoration studies conducted by the Yalova Governorship and the Directorate of National Palaces, the building was opened to the public again in 2006. According to the orginal construction plan -approved by the Bursa Cultural and Natural Heritage Conservation Board- the facility has been restored to serve as a meeting hall, cinema and cafeteria. Established in 1995 in the city center, the Cinema77 is still in business. There are also movie theaters in the major shopping centers in Yalova. Yalova Halk Eğitim Merkezi Yalova'da faaliyette bulunan kültür kurumları içinde en önemlilerinden biri 1969 yılında kurulan Halk Eğitim Merkezi'dir. Bu kurumun binası, 1999 Yalova depreeminde ağır hasar aldığı için yıkılmış, yerine Konferans Salonu inşa edilmiştir. 2004 yılında Termal yolu üzerinde yapılan yeni hizmet binasına taşınarak faaliyetlerini sürdürmeye devam etmektedir. Yalova Public Education Center One of the most important culture institutions that operate in Yalova is the Public Training Center, which was established in 1969. The building of this institution sustained major damage in the 1999 Yalova earthquake and was torn down, whereas a Conference Hall was constructed in its place. It continues its activities after its move to a new service building constructed over the Termal Road in 2004. Kütüphaneler İl Halk Kütüphanesi ise 15 Nisan 2002 tarihinde hizmete açılmıştır. Yılmaz Tüzünataç İl Halk Kütüphanesi, Çınarcık Halk Kütüphanesi ve Taşköprü Belediyesi Kütüphanesi de uzun yıllardır hizmet vermektedir. Libraries The Provincial Public Library was opened on April 15th 2002. Moreover; the Yılmaz Tüzünataç Provincial Public Library, the Çınarcık Public Library and the Taşköprü Municipality Library have been serving the public for many years. Termal Sinema I Cinema Termal İl Halk Kütüphanesi I Public Library Yılmaz Tüzünataç İl Halk Kütüphanesi Yılmaz Tüzünataç Public Library Termal Sineması I Cinema Termal 70 Yalova Belediyesi Kent Müzesi Yalova Belediyesi Kent Müzesi 71

TERMAL VE KAPLICALARIYLA YALOVA Yalova With Its Thermals And Spas Yalova da, Roma-Bizans ve Osmanlı dönemlerinde kesintisiz bir kaplıca kültürü yaşanmıştır. Kaplıcalar; ısıtmaya ihtiyaç duyulmadan sıcak suyun doğadan elde edildiği ve yapının içinde fazladan bir sıcak su havuzunun bulunduğu hamamlardır. Osmanlılar, bir yandan Bizans tan kalma hamamları onarırken, bir yandan da kendileri için yeni kaplıcalar, termal hamamlar yapmışlardır. Yalova daki Termal Kaplıcalar, Roma-Bizans dönemi yapılarının onarılması ile asırlardır yaşayan hamamlardır. There has been an uninterrupted hot springs culture in Yalova which began in the Roman era, and continued through the Byzantine and Ottoman eras. The spas are baths structures which have water in a pool that doesn t need any heating. While the Ottomans repaired the baths that remained from the Byzantines, they also constructed new spas and thermal baths for themselves. With the renovation of the Roman-Byzantine era structures, the Thermal Spas in Yalova are baths which have survived for centuries. 72 Yalova Belediyesi Kent Müzesi Yalova Belediyesi Kent Müzesi 73

TERMAL Termal Termal deki yerleşmenin Antik Çağ daki adı Pythia veya Therma olarak bilinmektedir. Sonraları ise Pylai (Çiftlikköy) ve Pythia (Termal) adları birleştirilerek bölgenin ortak adı Pylopythia olarak anılmıştır. Termal Kaplıcaları, İmparator I. İustinianos (M.S. 527 565) tarafından 6 kubbeli olarak yaptırılmıştır. Hamamın üstü kurşunla kaplı olduğu için Kurşunlu Hamam denilmektedir. Zamanla tahrip olan Kurşunlu Hamamı nı Sultan Abdülhamit, 1900 yılında 3 kubbeli olarak onarmıştır. The settlement in Termal was known in antiquity as Pythia or Therma. Later on, these names Pylai (Çiftlikköy) and Pythia (Termal) were combined and the region was named Pylopythia. The Termal Spas were built as a six-domed structure by Emperor Justinian I (527 565 CE). These baths are called The Leaded Baths (Kurşunlu Hamamı) because the domes are coated with lead. The Kurşunlu Hamamı which became dilapidated over time, was repaired as a three-domed structure by Sultan Abdülhamid in 1900. İBB Kütüphane ve Müzeler Müdürlüğü Atatürk Kitaplığı Nadir Eserler Koleksiyonu IBB Directorate of Libraries and Museums, Atatürk Library Collection of Rare Works 74 Yalova Belediyesi Kent Müzesi Yalova Belediyesi Kent Müzesi 75

TERMAL KAPLICALARI VE HAMAM KÜLTÜRÜ Thermal Spas And Bath Culture Yalova ya 10 kilometre uzaklıktaki Termal Kaplıcaları, Roma döneminden beri bir şifa merkezi olarak ilgi görmektedir. Termal de Sultan Banyo, Valide Banyo ve Kurşunlu Banyo gibi tarihi hamamlardan başka, bir de açık havuz bulunmaktadır. Muhteşem bir doğanın içinde konumlanan hamamlar çeşitli hastalıklara şifa olurken, şifalı Mide Suyu ve Göz Suyu olarak adlandırılan çeşmeler de büyük ilgi görmektedir. Termal; günümüzde, şehrin aşırı gürültüsünden uzakta, doğa ile iç içe yaşamayı seven yerli ve yabancı turistler için tercih edilen bir mekandır. Gür ormanlar içine saklanmış tarihi Termal Kaplıcaları nda, doğa ile uyumlu ve aslına uygun bir biçimde yeniden inşa edilmiş Termal Otel in dışında, Çamlık ve Çınar Otelleri ndeki hamamlarda da kaplıca suları kullanılmaktadır. Termal, çok nadide ağaç ve çiçeklerle bezenmiştir. Located 10 kilometers outside Yalova, the Termal Spas have been a curative center since the Roman era. In addition to the historical Sultan s Baths, the Dowager Sultan s Baths, and Leaded Baths, Termal also features an outdoor pool. Set within incredible natural surroundings, these baths provide cures for seemingly all ailments, and there are even therapeutic fountains called Stomach Water and Eye Water which garner quite a lot of interest. Far from the cacophony of today s city, Termal is a venue popular with local and foreign tourists who love living in the midst of natural surroundings. Secluded within thick forests, the historical Termal Spas feature the Termal Hotel, which was reconstructed according to its original plan and in a natural setting. The baths at the Çamlık ve Çınar Hotels also use the spa waters. Termal is embellished with very rare trees and flowers. 76 Yalova Belediyesi Kent Müzesi Yalova Belediyesi Kent Müzesi 77

Osman Beg Heykeli, Osmanlı Çeşmesi I Statue of Osman Bey, Ottoman Fountain 78 Yalova Belediyesi Kent Müzesi Yalova Belediyesi Kent Müzesi 79

Ç ÇEK KENT The City of Flowers Çiçek, Yalova nın simgesidir. Türkiye de üretilen kesme çiçeklerin dörtte birini Yalova karşılamaktadır. Yalova, saksı ve dış mekân çiçekçiliğinde ülkemizin en önemli üreticisi konumundadır. Kentte yetiştirilen süs bitkileri ülkenin her yerinde satıldığı gibi, yurt dışına da ihraç edilmektedir. Yalova da kesme çiçek üretiminde karanfil birinci sırada gelmektedir. Yalova da çiçekçilik, en önemli tarım faaliyetidir. Termal ve Yalova nın bahçe düzenlemesi için dönemin en ünlü bahçıvanı olan Pandelli Usta görevlendirilmişti. Pandelli Usta, Termal e ve Yalova ya 40 yılı aşkın süre hizmet verip çeşit çeşit çiçekler yetiştirmiş ve Yalovalılara bu çiçekleri yetiştirmeyi öğretmiştir. Flowers are the symbol of Yalova. Yalova produces a quarter of all cut flowers produced in Turkey. It is the country s most important manufacturer of potted plants and landscaping floral needs. Decorative plants grown in the city are sold all over the country, and are also exported abroad. Carnation ranks first in the production of cut flowers in Yalova. Floriculture is the most important agricultural activity in the city. The era s most famous gardener, Pandelli Usta (Master Pandelli) was assigned to conduct the landscaping for Termal and Yalova. Master Pandelli was employed for more than 40 years at Termal and Yalova, raising a number of various flowers and aslo taught the citizens of Yalova how to raise them. Çiçek Saati I Flower Clock Çiçek Serası I Flower Greenhouse Flower Show / Yalova Süs Bitkileri Fuarı ilk defa 2003 yılında Cumhuriyet alanında düzenlenmiştir. Sonraki yıllarda fuarın tüm organizasyonu Yalova Ticaret ve Sanayi Odası tarafından gerçekleştirilmiştir. The Flower Show / Yalova Decorative Plants Fair was first held in 2003 on the Republic Square. In subsequent years, this fair was organized by the Yalova Chamber of Commerce and Industry. Yalova da ayrıca Türkiye nin ilk özel Arboretum u yani ağaç müzesi de yer almaktadır. 1980 yılında, TEMA Vakfı nın da kurucusu Hayrettin Karaca tarafından 135 dönümlük bir alanda kurulan Arboretum içerisinde kaya türleri, çeşitli bitkiler, iris, gül bahçeleri ve Türkiye de yetiştirilmiş bonsai bitki koleksiyonlarından örnekler yer alır. Moreover, the first privately-run Arboretum, that is, a tree museum, in Turkey was established in Yalova. In the year 1980, the founder of the TEMA Foundation, Mr. Hayrettin Karaca established this Arboretum over a 135-acre area. It features examples of a bonsai tree collection grown in Turkey, different types of rock, various plants and rose gardens. Çiçek Serası I Flower Greenhouse Arboretum I Arboretum Çiçek Halısı, Uğur Bölükbaş I Flower Carpet, photo by Uğur Bölükbaş 80 Yalova Belediyesi Kent Müzesi Yalova Belediyesi Kent Müzesi 81

82 Yalova Belediyesi Kent Müzesi Yalova Belediyesi Kent Müzesi 83

TARIM VE SERACILIK Agriculture And Greenhouses Atatürk, 1929 yılında Yalova ya geldiğinde, bölgede tarım ve hayvancılıkta örnek olacak çiftlikler kurdu. Yalova nın doğusundaki Millet, batısındaki Baltacı Çiftlikleri ni kendi parasıyla satın alarak çevre köylere örnek olmak üzere modern tarım ve hayvancılık merkezleri haline getirdi. Yurt dışından getirilen tohumlar bu arazilerde denendi ve Yalovalı çiftçilere dağıtıldı. Merinos ve Karagül koyun ırkları da, Baltacı ve Millet Çiftlikleri nde yetiştirilerek Türk hayvancılığına kazandırıldı. Sütçülük ve süt ürünleri için Avusturya ve Macaristan daki sütçülük okullarından mezun ustabaşları getirildi. Bu ustabaşılar, bölgedeki gençleri de yetiştirdi. Atatürk, 1937 yılında Yalova çiftliklerini, ülkedeki diğer tüm çiftliklerle birlikte Türk halkına bağışladı. Vasiyetinde; Çevre köyler için lokomotif görev yapmasını, yeni araştırmalar ve kooperatifler kurmak suretiyle memleket ekonomisine katkı sağlamasını istemişti. Atatürk ten sonra, değişik isimler altında hizmet veren bu çiftliklerden Baltacı Çiftliği, 1957 yılında Devlet Üretme Çiftliği Genel Müdürlüğü, 1983 yılında ise, Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü bünyesine alındı. When Atatürk arrived in Yalova in 1929 one of the first things he did was to set up farms that were to become exemplary in farming and animal husbandry in the region. Purchasing the Millet Plantation to the east of Yalova and the Baltacı Plantation at West of the city with his own funds, Atatürk turned these into modern farming and animal husbandry centers that set examples for the surrounding villages. Seeds brought from abroad were experimented with in these lands and distributed to Yalova farmers. Merinos and Karagül sheep stocks were raised at the Baltacı and Millet farms and brought into the fold of Turkish animal husbandry. Specialists who were graduates of vocational diary schools in Austria and Hungary were brought here to train the young people in the region. In 1937, Atatürk bequeathed his Yalova farms, as well as all his other farms around the country to the Turkish people. In his will, he requested: they serve as the impetus for surrounding villages and contribute to the nation s economy by means of setting up cooperatives After Atatürk these farms served under different names. Baltacı Farm, was put under the aegis of the General Directorate of State Production Farms in 1957 and later under the General Directorate of Farm Operations in 1983. Atatürk, Fethi Bey ile Yalova da Millet Çiftliği ni gezerken. 19 Ağustos 1930 Atatürk with Fethi Bey (Okyar) wandering through Millet Farm in Yalova. August 19th, 1930 Koruköy Kadıköy 84 Yalova Belediyesi Kent Müzesi Yalova Belediyesi Kent Müzesi 85

Organik Tarım Yalova son yıllarda organik tarım alanında büyük gelişme göstermektedir. 2009 yılında organik tarım sertifikasyon sisteminde kayıtlı çiftçi sayısı 129 idi. Aynı yıl, yaklaşık 2 bin dekara ulaşan organik tarım alanındaki 35 bin ağaçtan 500 ton civarında organik ürün elde edilmiştir. Yalova da organik arıcılık da hayata geçirilmeye başlanmıştır. İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü, Yalova Arı Yetiştiricileri Birliği ile Ordu Arıcılık Araştırma İstasyonu Müdürlüğü tarafından ortaklaşa yürütülen proje kapsamında (MAS) kestane ve ıhlamurun çiçeklenme dönemlerinde Yalova balının bileşenleri ve kalitesi ile ilgili çalışmalarda bulunulmaktadır. Meyve fidancılığı Yalova nın asırlardır en önemli tarım ürünü meyveydi. Yalova, meyve fidancılığının da merkezi oldu. Kentte 2010 yılında, toplam 55.000 adet fidan üretildi. Türkiye deki kivi üretiminin dörtte biri de Yalova dan sağlanmaktadır. Organic farming In recent years, there have been major developments in the field of organic farming in Yalova. As of 2009, there were a total of 129 farms which were registered as operating with the organic farming certification system. The same year, around 500 tons of organic products were harvested from aproximately 35,000 trees on organic farms that had reached two square kilometers in area. Moreover, organic apiculture activities are actualised in Yalova. Within the scope of the project, conducted jointly by the Provincial Directorate of Food-Agriculture and Livestock; Yalova Beekeepers Association and Directorate of Beekeeping Research Station in Ordu province, the components and quality of Yalova honey are underresearched during the pollination of chestnut and linden trees. Fruit tree nursery operations For centuries, fruit was the most important farm produce of Yalova, which had become a fruit tree nursery center as well. A total of 55,000 fruit tree saplings were product in the city, in 2010. A quarter of Turkey s kiwi fruit production is realized in Yalova. 86 Yalova Belediyesi Kent Müzesi Yalova Belediyesi Kent Müzesi 87

Sugören Köyü, Halil Süder I Sugören Village, photo by Halil Süder 88 Yalova Belediyesi Kent Müzesi Yalova Belediyesi Kent Müzesi 89

DOKUMACILIK VE EL SANATLARI Weaving And Handicrafts Gelenek-Görenekler Kentin etnik yapısı itibariyle çeşitlilik arz eden birçok gelenek bulunmaktadır. Tarihsel süreç içinde toplumun sosyo-kültürel yapısında da meydana gelen değişimlerle kız isteme, söz kesme, nişan, kına gecesi, düğün, adak adama ve askere uğurlama gibi gelenekler yaşatılmakta olup her ailede farklı özellikler taşıyabilmektedir. El Sanatları Yörede halı dokumacılığı özellikle Sugören Köyü nde oldukça önemli bir geçim kaynağı olmuştur. Evlerdeki tezgâhlarda el emeği ile dokunan ipek halılar, yurt içi ve yurt dışındaki meraklılarına ulaştırılmaktadır. Özellikle Güneyköy olmak üzere yün halı dokumacılığı da gelişmiştir. Güneyköy de, T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı DÖSİM üreticisi olan Mehmet Atışan, boynuzdan takılar ve süs eşyaları yaparak boynuz işlemeciliğini yaşatmaktadır. Traditions There are a number of traditions that highlight the diversity of the city's ethnic structure. Traditions such as asking for the hand of a girl, the matrimony promise, engagement, henna night, wedding, dedicating votives and soldier sendoffs have been a part of the socio-cultural structure throughout history, each family undertakes them in a slightly different manner. Handicrafts The weaving of carpets has been a primary source of income, particularly in the village of Sugören. Silk carpets which are woven by hand on looms in homes are acquired by carpet lovers both domestically and abroad. Wool carpet production has developed particularly in the vicinity around Güneyköy. Mehmet Atışan, who produces for the DÖSİM (Ministry of Culture and Tourism Circulating Capital Enterprise), keeps the handicraft of horn engraving alive by making costume jewellery from horn. İpekböcekçiliği, 1890 lı yıllardan beri öncelikli olarak Güneyköy de yapılmış, bunu Kurtköy, Sugören, Aktoprak, Fevziye, İlyasköy ve çevre köyler takip etmiştir. Günümüzde unutulmuş olan ve bundan dolayı Kültür ve Turizim Bakanlığı ve Yalova Valiliği nin ortaklaşa katkılarıyla Meral Evcin Özdemir eğitmenliğinde ''Koza İşleme'' kursu açılmıştır. Yalova ilçe ve köylerinde, seramik, gümüş takı gibi turizm amaçlı hediyelik eşya üretimi de gerçekleşmekte olup, göğsü çam ağacından, gövdesi ıhlamur ağacından elde edilen, gumuz denilen çalgı aleti de üretilmektedir. The business of sericulture has been conducted primarily in Güneyköy since the 1890 s. This was followed by the villages of Kurtköy, Sugören, Aktoprak, Fevziye, İlyasköy and other surrounding villages. Because this handicraft was close to being forgotten forever, Meral Evcin Özdemir has opened a Cocoon Processing course with the joint contributions of the Ministry of Culture and Tourism and the Yalova Governorship. Also the production of tourism-related gift items such as ceramics and silver costume jewelry is carried out in Yalova s provincial districts and villages. Besides, a musical instrument called gumuz is produced in the territory. This instrument s body is crafted from linden wood and its breastplate, from pine wood. İpek böcekleri kozalarını delmeden işlenmeyi bekliyor Silk cocoons before process Sugören İpek kozası ile süslenmiş keseler Scrubpads decorated with silk cocoons Boynuzdan yapılmış kadeh A goblet crafted from horn Sugören 90 Yalova Belediyesi Kent Müzesi Yalova Belediyesi Kent Müzesi 91

Kirazlı Küçük Sanayi Sitesi Kirazlı Small Industrial Park 92 Yalova Belediyesi Kent Müzesi Yalova Belediyesi Kent Müzesi 93

SANAY VE TİCARET Industry And Trade Yalova ekonomisi, sanayi sektöründe tekstil ve kimya ağırlıklıdır. Yalovalı girişimciler, özellikle Cumhuriyet döneminde ulusal markalar yaratmıştır. Ülke çapında anılan ve markalaşan Yalova kolonyağı ile Yalova rakısı bu tür girişimlere örnek gösterilebilir. 1745 yılında ise Elmalık Köyü'nde Türkiye'nin ilk kağıt fabrikası açılmıştır. Yalova'daki Sanayi kuruluşları, kendi alanlarında ülkemizin en önemli kapasitelerine sahip büyük ölçekli kuruluşlardır. Kentte Çiftlikköy, Taşköprü, Kirazlı ve Kaytazdere olmak üzere dört küçük sanayi sitesi bulunmaktadır. Bu dört küçük sanayi sitesinde yaklaşık 1.500 küçük sanayi işletmesi faaliyet göstermektedir. Bu sitelerde 5.000 kişi çalışmaktadır. Yalova Ticaret Odası, 1 Ocak 1968 tarihinde, İstanbul Ticaret Odası ndan nakledilen 122 üye ile kurulmuştur. 1995 yılında Yalova nın il olması ile Yalova Ticaret Odası, Yalova Ticaret ve Sanayi Odası na dönüştürülmüştür. Yalova Ticaret ve Sanayi Odası nın 14 meslek grubuna kayıtlı 4 binin üzerinde üyesi vardır. Yalova s economy is mainly based on textiles and chemicals in the industrial sector. Entreprenuers from Yalova created national brands especially during the Republic era. Examples of these enterprises are Yalova Cologne and Yalova Rakı. Turkey s first paper factory was opened in Elmalık Village in the year 1745. Yalova has large-scale industrial establishments that possess our nation s most significant capacities in their sectors. There are four small industrial zones in the city; Çiftlikköy, Taşköprü, Kirazlı and Kaytazdere. There are approximately 1500 small-sized industrial facilities conducting business in these four small industrial zones, employing a total of 5,000 workers. 122 members, transferred from the Istanbul Chamber of Commerce founded the Yalova chamber of Comerce on January 1st, 1968. During the process of Yalova becoming a province, the Yalova Chamber of Commerce was transformed into the Yalova Chamber of Commerce and Industry in 1995. There are more than four thousand members of the Yalova Chamber of Commerce and Industry, registered in 14 vocational groups. Kiremithane, Akköy I Brick furnace, Akköy Demir Atölyesi I Iron Foundry Yağhane, Koruköy I Oil Press Plant, Koruköy İpek Kağıt Fabrikası I İpek Kağıt, Paper Factory AKSA 94 Yalova Belediyesi Kent Müzesi Yalova Belediyesi Kent Müzesi 95

Dereağzı, Motorhane I Shipyard, Dereağzı

Esenköy Koza İşletme Binası I Esenköy Cocoon Processing Plant

TAR H YAPILARDAN B R GEÇ T A Parade Of Historical Monuments Şehirlerin anıtsal yapıları, o şehrin görsel hafızalarıdır. Yalova da bulunan binlerce yıllık anıtsal yapılar, kent tarihini yaşatmaktadır. Yalova da; Roma - Bizans döneminden cumhuriyet dönemine kadar uzanan çok sayıda tescilli tarihi yapı ve tescilli doğal alan bulunmaktadır. Kent de birçok önemli kale kalıntısı da mevcuttur. Çobankale ve çevresi, Altınova - Hersek Köyü nden İznik yönüne giden tarihi Roma Yolu üzerinde, son derece stratejik bir konumdadır. 27 Temmuz 1302 tarihinde yapılan ünlü Bapheus Savaşı (Yalakova Savaşı) bu kale çevresinde yapılmıştır. Elmalık Kalesi, Elmalık Köyü nün 500 metre kadar güneyinde, 270 rakımlı Bahçe Tepe üzerindedir. Ayrıca Samanlı Köyü nde eski kalenin de çok az bir kalıntısı bulunmaktadır. Yalova nın 3 km doğusunda, Çiftlikköy Başkent Sahil Sitesi içindeki Karakilise nin VI. yüzyılda yapıldığı düşünülmektedir. Kentte, özelliklerini koruyarak günümüze gelebilen en eski yapılardan birisidir. Üst kısmı açık olan yaklaşık 6 metre çapındaki kubbesi, 8 pencereli bir kasnak üzerinde yer almaktadır. Monumental structures are the visual memories of the cities where they are erected. The monumental structures dating back through the millennia in Yalova perpetuate the history of the town. There are numerous registered historical structures in Yalova ranging from the Roman-Byzantine era up to the Republic period. There are several important remnants of fortresses in Yalova. Çobankale is situated at an extremely strategic point over the historical Roman Road which comes from the direction of Altınova-Hersek Village and continues towards Iznik. The famous Battle of Bapheus was fought around this fortress on July 27th, 1302. The Elmalık fortress is atop the 270 m. high Bahçe Hill which is about 500 meters south of the village, Elmalık. Moreover, there are a few remnants of an ancient fortress in the village of Samanlı. Situated within the Başkent seaside holiday resort in Çiftlikköy, three kilometers east of Yalova, the Karakilise (Black Church) is thought to date back to the 6th century. It is the oldest structure that has remained intact in the Yalova region. The six-meter wide dome, the top part of which is exposed, is positioned over a hoop with eight windows. Çobankale I Çobankale Kara Kilise I The Black Church Elmalık Kalesi I Elmalık Castle 100 Yalova Belediyesi Kent Müzesi Yalova Belediyesi Kent Müzesi 101

TAR H YAPILARDAN B R GEÇ T A Parade Of Historical Monuments Rüstempaşa Camii, Kanuni Sultan Süleyman ın Sadrazamı Rüstem Paşa (1500-1561) tarafından yaptırılmıştır. Külliye içinde yapılmış olan han ve diğer eserler ne yazık ki günümüze ulaşamamıştır. The Rüstempaşa Mosque was commissioned by Sultan Suleyman s Grand Vizier Rüstem Pasha (1500-1561). Unfortunately, the commercial inn and other works constructed within the complex are no longer extant. Hersekzade Ahmet Paşa Hamamı I Hersekzade Ahmet Pasha Bath Hersekzade Ahmet Paşa Mezarı I Tomb of Hersekzade Ahmet Pasha Valide Köprü I Stone Bridge (Valide Bridge) Taşköprü I Stone Bridge Yalova nın Altınova İlçesi, Hersek Köyü nde bulunan ve 16. yüzyılın başlarında inşa edilmiş Hersekzade Ahmet Paşa Külliyesi nden bugün geriye kalan sadece cami, hamam ve su deposudur. 19.yüzyılda yapıldığı düşünülen Hacı Ali Paşa Camii, geç dönemde yapılan onarımlarla özeliğini yitirmiştir. Armutlu İlçesi ndeki İskele Camii de sonradan yenilenmiştir. Yalova'da anıtsal değerde birçok köprü de bulunmaktadır. Taşköprü beldesine adını veren tarihi Taşköprü, beldenin kuzeyinde akan bir derenin üzerindedir. Armutlu yolu üzerindeki köprü, Yalakdere yakınlarındaki Valide Köprü, Termal Suşehri ndeki köprü ve Gaziosmanpaşa Mahallesi ndeki bir semte adını veren Kemerköprü tarihi köprülerdir. Esenköy Bülbülderesi mevkiinde ise koza işletmesi olarak kullanılmış olan tarihi bir bina mevcuttur. Üç katlı olan yapının ikinci ve üçüncü katlarında ipek böceği yetiştirmek için kullanılmış ahşap bölümler bulunmaktadır. Hersekzade Ahmet Pasha Complex is situated in the village of Hersek. Only the mosque, baths and water tank are still intact from this early16th century structure. Believed to have been constructed during the 19th century, the Hacı Ali Pasha Mosque has lost its characteristics due to renovation work carried out in recent years. The Iskele Mosque in the provincial district of Armutlu was also renovated later on. Several monumental bridges are found in Yalova such as the historical Taşköprü, which the Taşköprü township was named after. Other historical bridges in the province include the one spanning the Armutlu Road, The Valide Bridge in the vicinity of Yalakdere, the bridge at Termal Suşehri and Kemerköprü, from which a district of Gaziosmanpaşa neighbourhood takes its name. There is a historical building situated at Esenköy Bülbülderesi which was utilized to process cocoons. There were wooden sections used to raise silkworms on the second and third floors of this three-storey structure. Yalova'da sivil mimari örneği olan tarihi ev sayısı da oldukça çoktur. Genellikle çatıları ahşap olup alaturka kiremit örtülüdür. Pencereler ahşap kasalıdır. There are countless historical houses which are examples of civil architecture in Yalova. They generally have wooden roofs and are covered with alaturka sun-baked tiles. Their windows have wooden frames. Hersekzade Ahmet Paşa Külliyesi I Hersekzade Ahmet Pasha Complex Çınarcık 102 Yalova Belediyesi Kent Müzesi Yalova Belediyesi Kent Müzesi 103

Yalova benim Kentimdir. K. Atatürk 104 Yalova Belediyesi Kent Müzesi