K.T.Ü. MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ANABİLİM DALI CEVHER HAZIRLAMA LABORATUVAR DERSİ DENEY FÖYLERİ



Benzer belgeler
K.T.Ü. MADEN MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ ANABĠLĠM DALI CEVHER HAZIRLAMA LABORATUVAR DERSĠ DENEY FÖYLERĠ

K.T.Ü. MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ANABİLİM DALI CEVHER HAZIRLAMA LABORATUVAR DERSİ DENEY FÖYLERİ

K.T.Ü. MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ CEVHER & KÖMÜR HAZIRLAMA ve DEĞERLENDİRME ANABİLİM DALI CEVHER HAZIRLAMA LABORATUVAR DERSİ DENEY FÖYLERİ

BARTIN ÜNİVERSİTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MALZEME LABORATUVARI-I DERSİ OKSİTLİ BAKIR CEVHERİNİN LİÇİ DENEYİ DENEYİN AMACI: Uygun

MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 0321 CEVHER HAZIRLAMA LAB. I SERBESTLEŞME TANE BOYU SAPTANMASI DENEYİ

İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ CEVHER HAZIRLAMA LABORATUVARI l ELEK ANALİZİ DENEYİ

MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 0321 CEVHER HAZIRLAMA LAB. I SERBESTLEŞME TANE BOYU SAPTANMASI DENEYİ

Özgül Ağırlık Farkı veya Gravite ile Zenginleştirme

ELEK ANALİZİ meş (mesh) numarası

0322 CEVHER HAZIRLAMA LAB. II DÜŞÜK ALAN ŞİDDETLİ KURU ve YAŞ MANYETİK AYIRMA

322 Cevher Hazırlama Laboratuarı II Yoğunluk Farkına göre Zenginleştirme FALCON KONSANTRATÖR ile ZENGİNLEŞTİRME

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ LABORATUAR FÖYÜ

ADANA BİLİM VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ MADEN VE CEVHER HAZIRLAMA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ CEVHER VE KÖMÜR HAZIRLAMA LABORATUVARI CİHAZ KATALOĞU

Teknoloji: Elde bulunan mevcut maddelerden yararlanarak istenilen ürünün elde edilmesi

ADANA BİLİM VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ MADEN VE CEVHER HAZIRLAMA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ CEVHER VE KÖMÜR ZENGİNLEŞTİRME LABORATUVARI CİHAZ KATALOĞU

şeklinde ifade edilir.

İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ CEVHER HAZIRLAMA LABORATUVARI ll YÜZDÜRME-BATIRMA DENEYİ

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KMM 302 KİMYA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI-I ÖĞÜTME ELEME DENEYİ

1975 yılında kurulan firmamız Hoffman ve Tunel fırınlarının mekanik aksamları pişirme ekipmanları imalatı ile toprak sanayide hizmete başlamıştır.

KÖMÜR YÜZDÜRME-BATIRMA DENEYLERİ

Türkoğlu-Şekeroba (Kahramanmaraş, Türkiye) Baritlerinin Flotasyon ile Zenginleştirilmesi

özet rejenere edilerek tekrar kullanılmaktadır (1). Denizli cevherleri için, bu metodun diğer metodlara karşı üstünlüğü şu noktalarda olmaktadır:

ÇÖZELTİ HAZIRLAMA. Kimyasal analizin temel kavramlarından olan çözeltinin anlamı, hazırlanışı ve kullanılışının öğrenilmesidir.

KÖMÜR YÜZDÜRME-BATIRMA DENEYLERİ

T.C. ADANA BİLİM VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ NUMUNE HAZIRLAMA LABORATUVARI

Bu metotta, toprak bir miktar su ile karıştırılarak süspansiyon hâline getirilir.

III VE IV.GRUP MADENLER 2017 YILI OCAK BAŞI SATIŞ FİYATLARI A. IV-B GRUBU MADENLER

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MADEN İŞLETME LABORATUVARI DENEY ADI: AGREGA ELEK ANALİZİ VE GRANÜLOMETRİ EĞRİSİ

DENEY FİYAT LİSTESİ. MDN.KMY.0001 Kimyasal analiz boyutuna numune hazırlama ( 100 mikron)

MİS KONSANTRE MASALARI

KROM ZENGİNLEŞTİRME TESİSLERİ ARTIKLARININ YÜKSEK ALAN ŞİDDETLİ YAŞ MAN YETİ KAYIRMA İLE DEĞERLENDİRİLMESİ

ÇAYELİ BAKIR-ÇİNKO CEVHERLERİNİN FLOTASYON YOLU İLE ZENGİNLEŞTİRİLMESİ

A- LABORATUAR MALZEMELERİ

ANALİZ LİSTESİ. 150*150*150 ebatlarında 7 veya 28 Günlük Kürü Tamamlanmış Küp Beton Numune

AGREGALAR Çimento Araştırma ve Uygulama Merkezi

ARALIK DECEMBER. KOYULHİSAR Pb-Cu-Zn CEVHERİNİN SEÇİMLİ FLOTASYONLA ZENGİNLEŞTİRİLMESİNDE OPTİMUM KOŞULLARIN BELİRLENMESİ

FIRAT ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ 3. SINIF EKSTRAKTİF METALURJİ DERSİ VİZE SINAV SORULARI CEVAP ANAHTARI

AKREDİTE DOĞALTAŞ ANALİZ LABORATUVARI (DAL)

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MADEN İŞLETME LABORATUVARI. ( Bahar Dönemi) BÖHME AŞINMA DENEYİ

ÇİNKUR TESİSLERİNDE ELDE EDİLEN LİC ARTIKLARININ ZENGİNLEŞTİRİLMESİ

ADANA BİLİM VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ MADEN VE CEVHER HAZIRLAMA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KİMYASAL ANALİZ LABORATUVARI CİHAZ KATALOĞU

Seçimli Pb/Zn Folotasyonunda FeS04 /NaCN Kullanımı. /NaCN in Selective Pb/Zn Flotation^)

ÇAYELİ BAKIR İŞLETMELERİ ANALİZ FİYAT KİTAPÇIĞI. (01/05/2016 tarihinden itibaren geçerlidir.)

AGREGA GRONULÜMETRİSİ. Sakarya Üniversitesi

KARBONATLI KAYAÇLAR İÇERİSİNDEKİ Pb-Zn YATAKLARI

MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MADEN VE TÜNEL KAZILARINDA MEKANİZASYON LABORATUVAR DENEY FÖYÜ

KÜKÜRT DİOKSİT GAZI İLE ÜLEKSİT TEN BORİK ASİT ÜRETİMİ

FİLTRASYON. Şekil 4.1. Bir kum filtresinin kesit görünümü 1 GENEL BİLGİ

TEHLİKELİ ATIK ÖN İŞLEM TESİSLERİ

Prof. Dr. Hayrünnisa DİNÇER ATEŞOK

SAF MADDELER SAFİYE TUT

EMET KONSANTRATÖR ATIK BARAJINDAKİ ARSENİK VE KOLEMANİTLERİ SEÇİMLİ OLARAK KAZANMA İMKANLARI

Türkiye Hazır Beton Birliği İktisadi İşletmesi Deney / Kalibrasyon Laboratuvarı. Deney Listesi

İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ CEVHER HAZIRLAMA LABORATUVARI l ÖĞÜTME DENEY FÖYÜ

NEFELİNLİ SİYENİT Sodyum & Potasyum Feldspat B & S YATIRIM A.Ş. KIRŞEHİR NEFELİN İŞLETMELERİ

İnönü Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Maden Mühendisliği Bölümü. 321 Cevher Hazırlama Laboratuvarı I ÖRNEK AZALTMA

Çözeltiler. MÜHENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN. Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Afyonkarahisar Kocatepe Üniversitesi 2006

ZEMİN MEKANİĞİ DENEYLERİ

KARIŞIMLARIN AYRIŞTIRILMASI

Yapı Malzemeleri BÖLÜM 5. Agregalar II

BOLKARDAĞ MADENİNE AİT ALTIN-GÜMÜŞ-KURŞUN CEVHERİNİ ZENGİNLEŞTİRME OLANAKLARI

ELEKTRONİK ATIKLARDAN BAZI METALLERİN GERİ KAZANIMI

Flotasyon, ince öğütülmüş (genellikle 100 mikron altı)

DENEYİN AMACI: Cevher hazırlamada kırma, öğütme, eleme ve ayırma kademelerinin incelenmesi, proses parametrelerinin saptanması.

Atlas Copco dan Madencilik Sektörüne Yönelik Dayanıklı ve Emniyetli Çözümler

KMB0404 Kimya Mühendisliği Laboratuvarı III GAZ ABSORSPSİYONU. Bursa Teknik Üniversitesi DBMMF Kimya Mühendisliği Bölümü 1

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ORGANİK KİMYA LABORATUVARI DENEY 8 : YÜZEY GERİLİMİNİN BELİRLENMESİ

RİZE - ÇAYELİ - MADENKÖY BAKIR-ÇİNKO-KURŞUN KOMPLEKS SÜLFÜRLÜ CEVHERİNİN FLOTASYONLA ZENGİNLEŞTİRİLMESİNDE YENİ BİR YÖNTEM :S0 2

KARIŞIMLARI AYIRMA YÖNTEMLERİ Tanecik Boyutu Farkından Yararlanarak Ayırma Yöntemleri

GARAGE MADENCİLİK A.Ş. Cevher Hazırlama Eğitim Notları SALLANTILI MASALAR. Halil Ersin Maden Müh (M.Sc.) Mart 2011

Bakır Rafinasyon Curufu Flotasyon Atıklarındaki Bakırın Geri Kazanımı

KANTİTATİF ANALİTİK KİMYA PRATİKLERİ

CEVHER ZENGİNLEŞTİRME YÖNTEMLERİ

ĠNÖNÜ ÜNĠVERSĠTESĠ MADEN MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ CEVHER HAZIRLAMA LABORATUVARI l ÖĞÜTME DENEY FÖYÜ

Kodu Ders Adı AKTS D+U+L Z/S Dili Güz Dönemi

UFALANMA FARKLILIĞINDAN YARARLANILARAK YOZGAT AYRIDAM LİNYİTİNİN ZENGİNLEŞTİRİLEBİLİRLİĞİNİN İNCELENMESİ

EMET BOR İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ HİSARCIK BARAJ ATIKLARININ DEĞERLENDİRİLEBİLİRLİĞİNİN ARAŞTIRILMASI

ÇÖZELTİLERDE YÜZDELİK İFADELER. Ağırlıkça yüzde (% w/w)

Şekil 1. Elektrolitik parlatma işleminin şematik gösterimi

İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ CEVHER HAZIRLAMA LABORATUVARI l ÖĞÜTME DENEY FÖYÜ

MEMM4043 metallerin yeniden kazanımı

ELEKTROKOAGÜLASYON İLE SULU ÇÖZELTİLERDEN BOYAR MADDELERİN GİDERİLMESİ

KUM TANE BOYUTU VE DAĞILIMININ ELEK ANALİZİ İLE BELİRLENMESİ

Kimyasal Metalürji (II) (MET312)

SÜLFÜRİK ASİT VARLIĞINDA HAVA OKSİJENİ KULLANARAK KÜRE KALKOPİRİT KONSANTRESİNDEN BAKIRIN EKSTRAKSİYONU

Bakır Zenginleştirme Teknolojisinin Tarihsel Gelişimi

BURSA-ULUDAĞ SKARN ve MANYETİTLİ SELİT CEVHERLERİNİN LABORATUVAR ve TESİS PİLOT ÇAPTA MANYETİK SEPERASYONU OPTİMAL KOŞULLARININ SAPTANMASI

KİMYA LABORATUVARI CİHAZ KATALOĞU

DENEY 3. MADDENİN ÜÇ HALİ: NİTEL VE NİCEL GÖZLEMLER Sıcaklık ilişkileri

DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MÜHENDİSLİK BİLİMLERİ DERGİSİ Cilt: 12 Sayı: 2 sh Mayıs 2010

Düşük Tenörlü Oolitik Demir Cevherinin Flotasyon«

ÇÖZÜNÜRLÜĞE ETKİ EDEN FAKTÖRLER

Erciyes Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölümü Gıda Analizleri ve Teknolojisi Laboratuvar Föyü Sayfa 1

KOROZYON. Teorik Bilgi

Çözünürlük kuralları

Maden Mühendisliği Bölümü. Maden Mühendisliği Bölümü Cevher Hazırlama ve Zenginleşttime Laborattuvarları Kırma Öğüttme ve Sınıflandırma

Kalıp ve maça yapımında kullanılan döküm kumlarının yaş basma ve yaş kesme mukavemetlerinin ve nem miktarlarının tayin edilmesi.

Kelime anlamı ile; dışarı çıkmak, yaymak ve ihraç etmek anlamına gelmektedir.

KARIŞIMLAR. Birden çok maddenin kimyasal bağ oluşturmadan bir arada bulunmasıyla meydana gelen mad-delere karışım denir.

1-AGREGALARIN HAZIRLANMASI (TS EN 932-1, TS 707, ASTM C 33)

Transkript:

K.T.Ü. MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ CEVHER ve KÖMÜR HAZIRLAMA ANABİLİM DALI CEVHER HAZIRLAMA LABORATUVAR DERSİ DENEY FÖYLERİ

DENEY FÖYÜ KAPAĞI AŞAĞIDAKİ ŞEKİLDE OLMALIDIR. T.C. KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ CEVHER HAZIRLAMA LABORATUVAR DERSİ DENEY ADI Adı ve Soyadı : Numarası : Bölümü : Program : I./ II. Öğretim

DENEY ADI: ÖRNEK ALMA DENEY AMACI: Maden yatağından veya zenginleştirme tesisinden cevherin özelliklerini temsil edecek miktarda numune almak GENEL BİLGİLER Bir cevher hazırlama mühendisinin maden yatağı veya cevher zenginleştirme tesisinde üretilen ürün ve artıklardan örnek alması için 3 sebep vardır. 1. Madencilik faaliyetleri başlamadan önce uygun cevher hazırlama sürecini ve tesisin akım şemasını tasarlamak 2. Cevherin üretildiği aşamada tesise beslenen cevher özelliklerinin tutarlı ve sürekli olması gerekir 3. Tesiste elde edilen ürünlerin özelliklerinin saptanması için Örnek alma yöntemleri: - Alındığı yere göre - Alınış şekline göre - Temsili numune alma Örnek azaltma yöntemleri: - Alternatif kürek yöntemi - Konileme dörtleme yöntemi - Numune bölücü ile - Spatül ile ML L M Cd 2 s 3

DENEYİN ADI: BOYUT KÜÇÜLTME DENEYİN AMACI: Boyut ufalama cihazları hakkında bilgi sahibi olup, cihaz parametreleri ve taneler arasındaki ilişkilerin tartışılması GENEL BİLGİLER: Katı tanelerin daha küçük boyutlara indirilmesi ile yeni yüzeylerin oluşturulması işlemi ufalama olarak tanımlanmaktadır. Ufalama, kırma ve öğütme işlemlerinin tümünü kapsamaktadır. Cevher hazırlamada; ufalama işlemleri, cevher hazırlama ve zenginleştirme işleminin enerji gereksinmeleri olarak en büyük bir kısmını oluştururken, bu enerjinin küçük bir kısmı faydalı işe harcanmaktadır. Bir ufalama işleminde verilen enerji ile sarfedilen enerji arasındaki ilişkileri ortaya çıkarabilmek için hipotezler öne sürülmüştür. DENEYİN YAPILIŞI 1. Yaklaşık 2 kg numune alınır. 2. Kırıcı ve cevher özellikleri tartışılır, farklı kırıcılar ve hangi cevherlere uygulandığı tartışılır. 3. Kırma öncesi kırıcı parametreler belirlenir. 4. Numune; kırma işlemi gerçekleştirilmeden önce belirlenmiş eleklerden geçirilerek kaydedilir. 5. Kırma sonrası ufalanmış numunenin sınıflandırma işlemi gerçekleştirilerek kaydedilir. 6. Kırıcı açıklıkları değiştirilerek aynı işlemler kaydedilir ve işlemlerin sonuçları tartışılır.

DENEY ADI: TANE BOYUT ANALİZİ (Elek analizi) DENEY AMACI: Laboratuvar elekleri kullanılarak, bir malzemenin boyut dağılımının belirlenmesi, elek analizi sonuçlarının değerlendirilmesi ve sunumu hakkında bilgi ve beceri edinmek. GENEL BİLGİLER Bir malzemenin tane boyu dağılımının belirlenmesinde en çok kullanılan yöntem elek analizi yöntemidir. Elek analizinin tercih edilmesinin sebebi basit oluşu ve endüstride yaygın olarak kullanılan tane boylarında kullanılabilmesidir. Elek analizi özellikle tane boyu 10 mm ile 38 µm arasında olan malzemelere uygulanır. DENEYİN YAPILIŞI 1) 100-200 gr lık temsili cevher örneği, örnek ayırıcı yardımıyla hazırlanır. 2) Örnek tartılarak, ağırlığı kaydedilir. 3) Uygun bir elek serisi oluşturulur. İdeal olarak, tane boyu analizinde kullanılacak bir elek serisinde en üst ve en alttaki eleğin seçimi; Elenecek malzemenin %5 i en üst elekte kalacak ve en küçük elekten geçecek şekilde yapılır. En iri açıklığa sahip elek en üstte olacak şekilde elek serisi dizilir. 4) Elek serisi eleme makinasına yerleştirilir ve örnek, seride bulunan en üstteki eleğe beslenir. Eleme makinası 20-30 dakika çalıştırılarak malzeme elenir. 5) Eleme süresi sonunda her bir elek üzerinde kalan malzeme alınarak tartılır. Tartım yapılırken elek deliklerine takılı olarak kalan malzeme fırça yardımıyla temizlenerek elek üstünde kalan malzemeye eklenir. 6) Elde edilen değerlerle elek analizi tablosuna yerleştirilir. Tane Boyu Aralığı Elek Fraksiyonları Nominal Açıklık Birikimli (Kümülatif)% (mm) Ağ (gr) Ağ (%) (mm) Eleküstü Elekaltı

DENEYİN ADI: SERBESTLEŞME DENEYİN AMACI: Mikroskobik inceleme ile taneler arasındaki serbestleşme derecesinin belirlenmesi GENEL BİLGİLER: İki veya daha fazla mineral içeren bağlı tanelerin boyut küçültme yani kırma ve öğütme işlemleri sonucu birbirlerinden ayrılarak serbest hale gelmelerine tane serbestleşmesi denir. Cevher hazırlamadaki boyut küçültme (kırma ve öğütme ) işlemlerinin önemli nedenlerinden biri, cevheri oluşturan minerallerin birbirinden serbest hale getirilmesidir. Değerli minerallerin, değersiz minerallerden (gangdan) veya değerli minerallerin birbirinden, yüksek verim ve yüksek tenörle ayrılabilmesi, ancak yeterli ölçüde bir serbestleşmenin sağlanabilmesi ile mümkündür. Kırılmış ve öğütülmüş cevher parçacıklarına tane denir. Taneler bir mineralden ibaretse serbest tane adını alır. Birden fazla mineralden meydana gelen tanelere bağlı taneler denir. Kırılmış ve öğütülmüş cevherde bulunan bir mineralin toplam miktarına göre, serbest tanelerinin yüzdesine mineralin serbestleşme derecesi denir. Diğer bir ifadeyle, bir mineralin serbestleşme derecesi; bu mineralin toplam miktarının yüzde kaçının serbest taneler halinde bulunduğunun ifadesidir. Mikroskopla yapılan incelemeler ve ölçümler cevher içindeki minerallerin cinsi, yapısı ve tane büyüklüğü hakkında bilgi verirler. DENEYİN YAPILIŞI 1. Kırma işlemi sonrası sınıflandırılmış numune içerisinden alınmış taneler mikroskop altında incelenir. 2. Bağlı ve serbest taneler tablosu oluşturulur. 3. Tabloda serbest taneler direk yazılırken, ikili ve üçlü bağlı tanelerde her mineralin tanenin 20 de kaçını oluşturduğu tahmin edilerek bulunan sayılar tablodaki (ikili ve üçlü bağlı taneler kısımlarındaki) ilgili minerallerin karşısına yazılır. 4. Tablodaki verilere göre minerallerin serbestleşme dereceleri hesaplanır. 5. Sonuçlara göre cevher içerisindeki mineraller özellikleri ve zenginleştirme yöntemi tartışılır.

Numune DENEY ADI: YÜZDÜRME BATIRMA (YOĞUNLUK DAĞILIMI) DENEYİN AMACI: Özgül ağırlık farkı ile kömürlerin yıkanmaya uygun olup olmadıkları hakkında bilgi edinmek GENEL BİLGİLER Kömür yüzdürme-batırma deneylerinde kullanılan ağır sıvıların hazırlanmasında; - Organik sıvılardan (Ör: Bromoform) - İnorganik tuzların çözeltilerinden (Ör: Çinko klorür) - Süspansiyon halinde kullanılan katı maddelerden (Ferrosilikon) faydalanılır. Genel bir kömür yüzdürme-batırma deney düzeneği Yüzen (-1,40) Yüzen (+1,40-1,50) Yüzen (+1,50-1,60) Yüzen (+1,60-1,70) Yüzen (+1,70-1,80) Yüzen (+1,80-1,90) Yüzen (+1,90-2,00) 1,40 1,50 1,60 1,70 1,80 1,90 2,00 Batan (+1,40) Batan (+1,50) Batan (+1,60) Batan (+1,70) Batan (+1,80) Batan (+1,90) Batan (+2,00)

DENEY ADI: GRAVİTE ZENGİNLEŞTİRME DENEY AMACI: Küçük boyutlu mineral tanelerin, yataya yakın eğimdeki bir yüzey üzerinde, ince bir tabaka halinde akan akışkan ortam içinde, özgül ağırlık farkına göre ayrılmaları yoluyla zenginleştirmesini sağlamak GENEL BİLGİLER Sallantılı masa, cevher yapısı içerisindeki minerallerin özgül ağırlık farkından yararlanarak, zenginleştirme işlemi gerçekleştiren bir yoğunluğa göre ayırma cihazıdır. Sallantılı masa, hafif eğimli, üzerinde akışkan bir akımı olan dikdörtgen, paralel kenar, dikdörtgene yakın yamuk veya V şeklinde bir tabladır. Masa yüzeyi genellikle dar ve uzun eşiklerle kaplıdır. Bu ileri-geri hareket ve masa üzerindeki eşikler yardımıyla yoğunluğa göre bir ayırma işlemi yapmaktadır. Sallantılı masaların genel çalışma özellikleri: - Uygulanabilirlik - Beslenecek malzeme boyutu - Hız ve genlik - Su sarfiyatı - Kapasite - Eğim - Bakım - Sallantılı masaların çalışma ayarları

DENEY ADI: MANYETİK AYIRMA ile ZENGİNLEŞTİRME DENEYİ DENEY AMACI: Manyetik duyarlılığı farklı minerallerin manyetik ayırıcılarda (yüksek alan şiddetli kuru ve yaş manyetik ayırıcı) birbirinden ayrılmasını görmek ve besleme miktarı, manyetik alan şiddeti ve tane boyu gibi faktörlerin ayırma verimine etkisini incelemek. GENEL BİLGİLER Tabiattaki bütün katı cisimler bir manyetik alan içine girdiğinde az veya çok bu alanda etkilenir ve manyetik kutuplar tarafından itilir veya çekilirler. Manyetik kuvvetler tarafından çekilen cisimlere paramanyetik ve itilen cisimlere de diyamanyetik cisimler denir.

DENEY ADI: LİÇ (Kimyasal Çözündürme) DENEYİN AMACI: Kimyasal zenginleştirme veya kazanım amacıyla uygulanan hidrometalurjik bir işlem olan liç ve laboratuar ölçekli liç deneylerinin tasarlanması, yapılması ve sonuçların değerlendirilmesi hakkında bilgi ve beceri kazanmak. GENEL BİLGİLER: Ekstraktif metalurjinin önemli bir dalı olan hidrometalurji, sulu ortamlarda gerçekleştirilen yaş kimyasal yöntemler kullanılarak metal veya bileşiklerin cevher, konsantre ve atıklardan kazanılması işlemlerini kapsar. Hidrometalurjik işlemler, istenilen kısmın (metal veya bileşiğin) seçimli olarak katı fazdan sulu faza alınması (çözündürülmesi: liçi) ve çözünen metal yada bileşiğin çözeltiden seçimli olarak kazanılması esasına dayanır. Buna göre liç işlemi, hidrometalurjik süreçlerin temel adımıdır. Liç, cevherin içerdiği metal ve minerallerin farklı reaktif sistemlerinde, aralarındaki çözünürlük farklarından yararlanılarak gerçekleştirilir. Örneğin bir kum ve yemek tuzu (NaCl) karışımını ele alalım. Bu karışım bir miktar su (reaktif) içine konulduğunda, tuz seçimli olarak çözünecek ve çözeltiye geçecek, kum ise çözünmeyecektir. DENEYİN YAPILIŞI 1. Liç reaktifi istenen konsantrasyonda hazırlanır ve istenen hacimde behere eklenir. 2. Çözelti ile doldurulmuş beher manyetik veya mekanik karıştırıcı ile karıştırılır. Karıştırma hızı girdap oluşmayacak şekilde ayarlanır. 3. Cevher örneğinden istenen miktarda hassas terazide tartılarak, behere eklenir ve liç işlemi başlamış olur. 4. Biri başlangıç reaktif çözeltisinden olmak üzere liç işlemi süresince belli aralıklarla (örn: 0., 2., 5., 10., 15. ve 30. dk) periyodik olarak örnekler alınır. Alınan örneklerde metal konstantrasyonu uygun analiz yöntemi ile belirlenir. 5. Her bir örnekte belirlenen metal derişimleri, başlangıçta cevherde bulunan metal miktarı ile karşılaştırılarak liç (çözünme) verimi (% ekstraksiyon) bulunur ve liç eğrisi (zamana bağlı olarak % ekstraksiyon) çizilir.

DENEY ADI : SÜLFÜRLÜ BAKIR MİNERALLERİNİN FLOTASYONU DENEY AMACI : Sülfürlü bakır minerallerinin kalsit, barit, dolomit ve kuvars gibi gang minerallerinden flotasyonla ayrılması. GENEL BİLGİLER : Masif sülfit cevher yataklarında sülfürlü bakır mineralleri olarak kalkopirit (CuFeS 2 ), kalkozin (Cu 2 S), bornit (Cu 3 FeS 3 ), kovellin (CuS), tetrahedrit (3Cu 2 S.Sb 2 S 3 ), enarjit (Cu 3 AsS 4 ), oksitli bakır mineralleri olarak malakit (CuCO 3.Cu(OH) 2 ), azurit (2CuCO 3 Cu(OH) 2 ) sülfürlü diğer metal mineralleri olarak pirit, pirotin, markazit ile Pb, Zn, Co, Ni, Mo, Hg, Sb, Bi un sülfürlü mineralleri gang mineralleri olarak kuvars, serüzit, barit, kalsit, vs. bulunur. Sülfürlü minerallerin tümü anyonik toplayıcılar (ksantatlar ve ditiyofosfatlar) ve köpürtücü kullanılarak başarılı bir şekilde yüzdürülür. Cevherde bulunan kıymetli minerallerin selektif serbestleşme tane irilikleri 30 mikrondan fazla ise selektif metal konsantreleri olarak kazanılırlar. Kıymetli metal sülfür minerallerinin serbestlik tane iriliği 30 mikrondan küçük ise, kolektif serbestlik derecesine öğütülmüş cevherden flotasyonla toplu konsantre (kollektif konsantre) üretilir. Bu toplu konsantreler daha sonra pirometalurjik veya hidrometalurjik yöntemlerle değerlendirilirler. Bakır cevherlerindeki oksitli, karbonatlı bakır mineralleri H 2 SO 4 ile liç edildikten sonra, demir talaşı ile bakır çöktürülür. Pulptaki bu sement bakır, aynen sülfür flotasyonundaki gibi anyonik kollektörlerle yüzdürülerek konsantreye alınır. MALZEME / EKİPMAN : Deneylerde laboratuvar tipi denver flotasyon makinesi kullanıldı. Deneyler kendiliğinden havalandırmalı olarak 2 litre hacimli hücrelerde gerçekleştirildi. Kullanılan malzeme: İçerisinde sfalerit (ZnS), bornit (Cu 5 FeS 4 ), kalkozin (Cu 2 S), kovellin (CuS) ve pirit (FeS 2 ) gibi sülfür mineralleri ile kalsit ve silikat mineralleri bulunan sülfürlü bakır cevheri. Kullanılan kimyasallar : ph ayarlayıcı: Kireç (katı olarak), Toplayıcı: Aerofin 3418A (%1), Köpürtücü: Aerofroth (saf). DENEYİN YAPILIŞI : Malzeme olarak 150 gr sülfürlü bakır cevheri %20 pulpta katı oranı olacak şekilde hazırlanır. Cu flotasyonunda öncelikle ph= 11,5 olarak ayarlanır. ph ayarlayıcı olarak kireç (katı olarak) kullanılır. Gerekli şartlandırma süresi verilir. Toplayıcı olarak Aerofin 3418A (%1) kullanılır ve gerekli şartlandırma süresi verilir. Son olarak Aerofroth (saf) köpürtücü olarak kullanılır. Şartlandırmadan sonra hava verilerek gerekli köpük alınır.

DENEY ADI: SUSUZLANDIRMA ( KATI / SIVI AYIRIMI) DENEY AMACI: Cevher hazırlamada susuzlandırmanın nedeni, kullanım alanı, kullanılan ekipmanlar ve önemini anlamak ve ayrıca susuzlandırmanın çeşitli yöntemlerini ve bu yöntemlere ait özellikleri bilmektir. GENEL BİLGİLER: Genellikle cevher hazırlama ve zenginleştirmede, malzeme pulp ( katı + sıvı) şeklinde işlem görmektedir. Bu nedenden dolayı nihai ürün elde etmek için susuzlandırma işlemi (katı / sıvı ayırımı) gerekmektedir. Susuzlandırma yöntemleri ile özellikle nakliye için nispeten kuru bir konsantre üretir ve böylece büyük bir avantaj sağlar. Genel olarak susuzlandırma yöntemleri: A-Sedimantasyon B-Filtrasyon C-Termal kurutma ( kurutma) olarak ayrılmaktadır. Sedimantasyon yöntemi diğer yöntemler arasında en etkili yöntem olarak bilinmektedir. Bu durumda katı ve sıvı arasında büyük bir yoğunluk farkından söz edilmektedir. Bu aşamada, su kütlesi, katı kısmın çökelmesi ile ayrılmaktadır. Bu yöntem, pülpun katı içeriği ağırlıkça% 55 65 kadar artmaktadır ve yaklaşık olarak su miktarının % 80, bu aşamada ayrılabilmektedir. Daha sonra Filtrasyon yöntemi ile nemli filtre keki (pulp katı madde miktarı %80 ile %90 arasında) elde edilmektedir. Termal kurutma yöntemi ile nemli filtre kekdeki su miktarı %5 in altına azaltılmaktadır.