www.tarim.gov.tr www.tkdk.gov.tr Avrupa Komisyonu bu yayının içeriğinden sorumlu değildir. Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu Aydın İl Koordinatörlüğü Aydın-Denizli Bulvarı Ata Mahallesi Astim Organize Sanayi Bölgesi No: 98, Merkez/AYDIN Tel: (0256) 231 09 81 Faks: (0256) 231 09 02 AYDIN İL KOORDİNATÖRLÜĞÜ
Ulusal Kalkınma İçin Kırsal Kalkınma TARIM VE KIRSAL KALKINMAYI DESTEKLEME KURUMU Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu, 18.05.2007 tarihinde 5648 sayılı kanunla kurulmuş olup, Avrupa Birliği fonlarının ulusal kaynaklarla birlikte kullandırılmasında, katılım öncesi yardım aracı IPA nın 5. Bileşeni olan, 25.02.2008 tarihinde Avrupa Komisyonu tarafından kabul edilen IPARD ı (IPA Kırsal Kalkınma Programı) uygulanacak olan kurumdur. Ali Recep NAZLI Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu Başkanı IPARD ile kırsal alanların sürdürülebilir gelişimine katkıda bulunulması ve AB Ortak Tarım Politikası (OTP) ile ilgili müktesebatın uygulanmasına destek olunması amaçlanmaktadır. Kuruluş kanunumuz ile Tarım sektörümüzün gelişmişlik düzeyinin arttırılması, Tarımsal nüfusumuzun refah seviyesinin yükseltilmesi, Türkiye nin AB ye uyumunun sağlanması hedeflenmektedir. TKDK, kırsal kalkınma noktasında yapılacak yatırımların anahtarı konumunda olup, kırsal kalkınmanın merkezinde yer alacak önemli bir aktör konumundadır. TKDK tarafından uygulanacak olan IPARD Programı ile; tarım, hayvancılık, su ürünleri, kırmızı ve kanatlı eti, süt ve süt ürünleri işleme, arıcılık, kırsal turizm, yerel ürünler, tıbbi aromatik bitkiler, süs bitkileri gibi sektörler desteklenecektir. 01
TARIM VE KIRSAL KALKINMAYI DESTEKLEME KURUMU IPA: KATILIM ÖNCESİ YARDIM ARACI Amaç, aday ve potansiyel aday ülkelerin Avrupa Birliği politika ve standartlarına ulaşmaya yönelik çabalarına yardımcı olmaktır. 2000 2006 döneminin Katılım Öncesi Mali Yardım Araçları olan PHARE, ISPA, SAPARD, Türkiye Katılım Öncesi Mali Yardımı ve CARDS ın yerini almış ve bütün yardımlar tek ve sade bir yapı altında birleştirilmiştir. Aday ülkenin AB ye üyelik sürecindeki ihtiyaç ve önceliklerine hizmet eden projeler desteklenir. Katılım Öncesi Yardım Aracı kapsamında Türkiye ye sağlanan fonlar beş bileşen altında yer almaktadır. Bunlar; 1. Geçiş Dönemi Desteği ve Kurumsal Yapılanma 2. Sınır Ötesi İşbirliği 3. Bölgesel Kalkınma 4. İnsan Kaynaklarının Geliştirilmesi 5. Kırsal Kalkınma (IPARD) IPARD: KATILIM ÖNCESİ YARDIM ARACI KIRSAL KALKINMA PROGRAMI IPARD Programının Hazırlanmasının Nedenleri: AB Ortak Tarım Politikası uygulamalarına hazırlık yapmak, Tarımsal işletmelerin, işleme ve pazarlama zincirinin, AB standartlarına ulaşmasına destek vermek, Kırsal alanların gelişmesine ve ekonomik faaliyetlerin çeşitlendirilmesine katkıda bulunmak, Avrupa Birliğinden gelen hibe fonlarının kullanım alanlarını belirlemek. IPARD Programının Amaçları: Tarım Sektörünün modernizasyonuna katkıda bulunmak, Gıda işleme sektörüne yeni teknolojiler ve yenilikler sunmak, tarımsal ürünler için yeni pazar fırsatları yaratmak, Birincil ürünlerin üretiminde sürdürülebilirlik sağlamak, AB Ortak Tarım Politikası ile ilgili topluluk mevzuatının ve ilgili politikaların uygulanması için Türkiye nin hazırlanmasına katkıda bulunmak, Gıda güvenliği, veterinerlik, bitki sağlığı ve çevre ile ilgili AB standartları veya diğer standartların iyileştirilmesini teşvik etmek, Tarım çevre önlemleri ve yerel kırsal kalkınma stratejilerinin uygulanması ile ilgili eylem planını hazırlamak, İş fırsatlarının geliştirilmesine katkıda bulunmak göçü engellemek. IPARD, Avrupa Komisyonu tarafından 25 Şubat 2008 tarihinde onaylanmıştır. 02 03
IPARD PROGRAMININ UYGULANDIĞI İLLER IPARD programı, iki ayrı uygulama dönemine ayrılmıştır. Seçilen iller arasından, IPARD programının ilk uygulama döneminde deneyim ve kapasitenin geliştirilmesi amacıyla sadece 20 ilde uygulamalara başlanmıştır. Programın ikinci uygulama döneminde ise, 42 ilin tümü destek kapsamına alınacaktır. 30 Ağustos 2011 tarihi itibariyle birinci uygulama dönemindeki iller için kurumumuzun akreditasyon ve yetki devri süreci başarıyla tamamlanmış olup IPARD destekleri kullandırılmaktadır. KIRKLARELİ EDİRNE TEKİRDAĞ İSTANBUL BARTIN ZONGULDAK KASTAMONU SİNOP Apollon Tapınağı, Didim Aydın Genel Görünüm Tralleis Antik Kenti ÇANAKKALE BALIKESİR MANİSA KOCAELİ KARABÜK YALOVA DÜZCE SAKARYA BOLU ÇANKIRI BURSA KÜTAHYA BİLECİK ESKİŞEHİR ANKARA KIRIKKALE KIRŞEHİR ÇORUM YOZGAT SAMSUN AMASYA TOKAT SİVAS ORDU GİRESUN TRABZON GÜMÜŞHANE BAYBURT ERZİNCAN RİZE ERZURUM ARTVİN ARDAHAN KARS AĞRI IĞDIR İZMİR AYDIN MUĞLA DENİZLİ UŞAK BURDUR ANTALYA AFYON ISPARTA KONYA KARAMAN AKSARAY MERSİN NEVŞEHİR NİĞDE KAYSERİ ADANA K. MARAŞ OSMANİYE G.ANTEP KİLİS MALATYA ADIYAMAN TUNCELİ ELAZIĞ Ş. URFA BİNGÖL DİYARBAKIR BATMAN SİİRT MARDİN MUŞ BİTLİS ŞIRNAK VAN HAKKARİ Tetrapylon-Aphrodisias Tapınağı, Karacasu Güvercinada Kalesi, Kuşadası HATAY Birinci Uygulama Dönemi İlleri İkinci Uygulama Dönemi İlleri Medusa Başı, Didim Priene Antik Kenti, Söke 04 05
DESTEKLENEN YATIRIM ALANLARI, UYGUN HARCAMA LİMİTLERİ ve DESTEK ORANLARI %50 İLE %65 ARASINDA DEĞİŞEN HİBE DESTEĞİ TEDBİR NO TEDBİR ADI ALT TEDBİR ADI ve BÜTÇE KALEMLERİ UYGUN HARCAMALARIN ALT ve ÜST LİMİTLERİ DESTEK ORANLARI 101 TARIMSAL İŞLETMELERİN YENİDEN YAPILANDIRILMASI VE TOPLULUK STANDARTLARINA ULAŞTIRILMASINA YÖNELİK YATIRIMLAR 101-1 Süt Üreten Tarımsal İşletmelere Yatırım 15.000 1.000.000 101-2 Et Üreten Tarımsal İşletmelere Yatırım Bütçe Kalemi 1 (Kırmızı Et) 20.000 1.000.000 Bütçe Kalemi 2 (Kanatlı Eti) 15.000 500.000 %50-%65 103 TARIM VE BALIKÇILIK ÜRÜNLERİNİN İŞLENMESİ VE PAZARLANMASININ YENİDEN YAPILANDIRILMASI VE TOPLULUK STANDARTLARINA ULAŞTIRILMASINA YÖNELİK YATIRIMLAR 103-1 Süt ve Süt Ürünlerinin İşlenmesi ve Pazarlanması Bütçe Kalemi - 1 (Süt İşleme Tesisleri) Bütçe Kalemi 2 (Süt Toplayan Üretici Örgütleri) 103-2 Et ve Et Ürünlerinin İşlenmesi ve Pazarlanması Bütçe Kalemi 1 (Kırmızı Et İşleme ve Pazarlama) Bütçe Kalemi 2 (Kanatlı Eti İşleme ve Pazarlama) 103-3 Meyve ve Sebzelerin işlenmesi ve Pazarlanması 103-4 Su Ürünlerinin İşlenmesi ve Pazarlanması 50.000 3.000.000 25.000 1.000.000 30.000 3.000.000 30.000 3.000.000 50.000 1.250.000 50.000 1.500.000 %50 Faydalanıcı tarafından, yukarıda belirtilen alt ve üst sınırlar içerisinde kalmak kaydıyla, bildirilen uygun harcama tutarının %50 sini Kamu Katkısı (AB ve Türkiye Cumhuriyeti Katkısı), diğer %50 sini ise Başvuru Sahibinin Katkısı oluşturacaktır. Başka bir ifadeyle, uygun harcamaların %50 nispetindeki kısım için destek sağlanmaktadır. Süt ve Et Üreten Tarımsal İşletmelere Yönelik Yatırımlara (101 tedbiri) verilen hibe desteği miktarı, uygun harcamalar toplamanın %50 si ile %65 i arasındadır. Başvuru sunulduğu tarihte 40 yaşın altında olan başvuru sahipleri tarafından yapılan yatırımlar için destek oranı %55 e, dağlık alanda yapılan yatırımlar için %60 a çıkmaktadır. Başvuru sunulduğu tarihte 40 yaşın altında olan başvuru sahiplerince, dağlık alanda yapılan yatırımlar için destek oranı ise %65 olmaktadır. Süt ve Et Ürünlerinin İşleme Pazarlanması, Meyve-Sebzelerin İşleme ve Pazarlanması ile Su Ürünlerinin İşleme ve Pazarlanmasına Yönelik Yatırımlar (103 Tedbiri) ile Kırsal Ekonomik Faaliyetlerin Çeşitlendirilmesi ve Geliştirilmesi (302 Tedbiri) kapsamındaki yatırımlarda destek oranı, uygun harcamalar toplamının %50 sidir. 302 KIRSAL EKONOMİK FAALİYETLERİN ÇEŞİTLENDİRİLMESİ VE GELİŞTİRİLMESİ 302-1 Çiftlik Faaliyetlerinin Çeşitlendirilmesi ve Geliştirilmesi 302-2 Yerel Ürünler ve Mikro İşletmelerin Geliştirilmesi 302-3 Kırsal Turizm 5.000 250.000 10.000 400.000 15.000 500.000 %50 IPARD kapsamında yapılacak yatırımlar Kırsal Ekonomik Faaliyetlerin Çeşitlendirilmesi ve Geliştirilmesi (302 Tedbiri) için KIRSAL ALANDA yer almalıdır. KIRSAL ALAN: Nüfusu 20.000 den az olan yerleşim yerlerini ifade etmektedir. DAĞLIK ALAN: 1000 metre rakımdan yüksek yada rakımı 500-1000 metre arasında olup eğimi %17 den fazla olan alanlardır. 302-4 Kültür Balıkçılığının Geliştirilmesi 15.000 400.000 06 07
UYGUN HARCAMA ALANLARI UYGUN OLMAYAN HARCAMALAR KİMLER BAŞVURABİLİR? BAŞVURAMAYACAK OLANLAR KİMLERDİR? Yapım İşleri Taşınmaz malların yapımı, iyileştirilmesi ve modernizasyonu (Devralma hariç) Makine-Ekipman Alımı Bilgisayar yazılımı da dahil olmak üzere malzeme ve yeni makinelerin alımı Hizmet Alımı Mimarlık, mühendislik ve diğer danışmanlık ücretleri ile fizibilite çalışmaları, lisans ve patent haklarının devralınmasına yönelik genel masraflar ve iş planı masrafları Görünürlük Harcamaları Tabela ve Pano alımı Arazi ve mevcut binaların satın alınması, İkinci el makine ve ekipman alımı, Canlı hayvan alımı, Zirai ürün haklarının, yıllık bitkilerin ve onların ekimlerinin satın alınması, KDV ve ÖTV dahil olmak üzere vergi ve harçlar Gümrük resmi ve ithalat vergileri, İşletme giderleri-bakım ve amortisman giderleri, Her türlü kira gideri, Kiralayanın marjı, faizin yeniden finansman maliyetleri, işletme giderleri, Sigorta masraflarını gibi kira-satın alma ile bağlantılı maliyetler, Banka ücretleri, teminat masrafları ve benzeri ücretler, Döviz-TL ile ilgili dönüşüm masrafları, ücretleri ve kambiyo kayıpları, Para cezaları, mali cezalar ve dava masrafları, Faydalanıcı tarafından yapılan ayni katkılar. Kamu tüzel kişilikleri hariç olmak üzere, ulusal kanunlarca tanınmış gerçek ve tüzel kişiler IPARD kapsamında başvuruda bulunabilirler. ( Kamu hissesi %25 den fazla olan tüzel kişilikler uygun değildir.) SAĞLANMASI GEREKEN GENEL KOŞULLAR Başvuru sahibi (gerçek kişi ise kendisi, tüzel kişilik ise tüzel kişiliği temsil ve ilzama yetkili kişi), yatırım projesini sunduğunda 65 yaşın üzerinde olmamalıdır. (66 yaşından gün almamış olmalıdır.) Başvuru sahibi ulusal vergi sistemine kayıtlı olmalıdır. Başvuru sahibi ulusal vergi ve SGK prim borcu olmamalıdır. Başvuru sahibi (gerçek kişi ise kendisi, tüzel kişilik ise bir daimi çalışan) yatırım alanıyla ilgili mesleki yeterliliğini kanıtlamalıdır. Mesleki Yeterlilik Şartı; [Sadece 101 tedbiri için] Yatırım yapılacak alan ile ilgili meslek ve teknik lise veya ön lisans, lisans, yüksek lisans, doktora diplomasına sahip olmak veya İlgili uzmanlık dalında en az 3 yıl mesleki hizmet kaydı olmak veya Hayvan kayıt sistemine en az 3 yıl kayıtlı olmak (101 tedbiri için) veya Başvuru sahibi meslek yeterlilik şartını sağlamıyorsa, bir daimi çalışanı vasıtasıyla bu şartı sağlayabilir. İflas etmiş olanlar veya tasfiye halinde bulunan ve bu durumları nedeniyle işleri mahkeme tarafından yürütülenler, Kesinleşmiş yargı kararı ile mesleki faaliyete ilişkin bir suçtan mahkum olanlar, Türkiye Cumhuriyeti nin yasal hükümleri uyarınca, sosyal sigorta primi veya vergi ödemesi ile ilgili yükümlülüklerini yerine getirmeyenler, Hırsızlık, yağma, güveni kötüye kullanma, dolandırıcılık, hileli iflas, sahtecilik ihaleye fesat karıştırma, zimmet, irtikap veya rüşvet suçlarından kesin hüküm giymiş olanlar, AB bütçesinden finanse edilen desteğe ilişkin yükümlülüklere uymayarak, TKDK ile yaptıkları sözleşmeyi ciddi bir şekilde ihlalettiği tespit edilenler, Proje uygulama aşamasında veya sonrasında TKDK tarafından kara listeye alınanlar, 3713 sayılı Terörle Mücadele kapsamına giren suçlardan ve organize suçlardan dolayı hükümlü olanlar, Başvuru çağrısına katılım koşulu olarak TKDK tarafından talep edilen bilgilerin temin edilmesi sırasında yanlış beyanda bulunanlar veya bu bilgileri temin edemeyenler. DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR IPARD Programı uygulama süresince birden fazla proje teklifi sunulabilir; ancak desteklenecek proje sayısı 4 ü geçemez. Başvuru sahibi, aynı başvuru çağrı döneminde birden fazla proje başvurusu yapamaz. Başvuru sahibi, ancak yatırım sona erdiğinde (nihai öremeden sonra) IPARD desteğine yeniden başvurabilir. Eğer 4 proje de aynı tedbir alt tedbir kapsamında hazırlanacaksa, bu dört projenin uygun harcamaları toplamı ilgili tedbir için belirlenmiş olan üst sınırı geçemez. 08 09
101 1: SÜT ÜRETEN TARIMSAL İŞLETME YATIRIM Tarımsal işletme, - Seçilen illerden birinde olmalıdır. - 10, en fazla 120 baş inek kapasitesi veya - 50, en fazla 500 baş süt veren koyun kapasitesi veya - 50, en fazla 500 baş süt veren keçi kapasitesi veya - 7-9 baş süt ineği kapasitesine sahip olmalıdır, bu durumda yatırımın sonunda en az 10 baş süt ineği kapasitesine sahip olacağını iş planında kanıtlaması gerekir. Yeni tarımsal işletme olması durumunda, yeni tarımsal işletme bu kapasite kriterini yatırım sonunda sağlamalıdır. 15.000 1.000.000 Hibe desteği kararı alındığında başvuru sahibi 40 yaşın altında ise destek oranı %55, dağlık alanda yatırımlar için destek oranı %60, yatırım dağlık alanda ve başvuru sahibi 40 yaşın altında ise destek oranı %65 tir. - Açık, yarı açık ve kapalı ahırların/ağılların, inşası, genişletilmesi, modernizasyonu veya mevcut ahırların ağılların modernizasyonu, - Süt sağım ve depolama odaları, depo binaları, makine garajları ile sınırlı olmak kaydıyla tarımsal binaların inşası ve/veya yenilenmesi, - Silaj makinesi ve ekipmanı, çiftlikte hayvan yemi hazırlama, muamele etme, dağıtma ve depolama sistemleri, - Sağım odası tesisatı, süt soğutma ve depolamaya yönelik yatırımlar, - Gübre muamele, işleme ve depolamaya yönelik yatırımlar, - Hayvanlara yönelik ekipman ve tesisler (örneğin tartma, dezenfeksiyon vb.), - Sulama sistemleri (hayvanların su ihtiyaçlarına yönelik) yatırımları, - Bilişim teknolojileri ve yazılım dahil, özel teknolojik ekipmanın satın alınması (sürü yönetimi, süt kaydı, genel çiftlik yönetimi). 101 2: ET ÜRETEN TARIMSAL İŞLETMELERE YATIRIM BÜTÇE KALEMİ 1: KIRMIZI ET Tarımsal İşletme, - Seçilen illerden birinde bulunmalıdır. - 30, en fazla 250 baş sığır kapasitesi veya - 100, en fazla 500 baş koyun kapasitesi veya - 100, en fazla 500 keçi kapasitesine sahip olmalıdır. Yeni tarımsal iyletme olması durumunda, yeni tarımsal işletme bu kapasite kriterlerini yatırım sonunda sağlamalıdır. 20.000 1.000.000 Hibe desteği kararı alındığında, başvuru sahibi 40 yaşın altında ise destek oranı %55, dağlık alanlardaki yatırımlar için destek oranı %60, yatırım dağlık alanla ve başvuru sahibi 40 yaşın altında ise destek oranı %65 tir. - Açık, yarı açık veya kapalı ahırlara/ağıllara öncelik verilmesi kaydıyla, ahırların/ağılların inşası, genişletilmesi veya modernizasyonu, - Depo binaları ve makine garajlarının inşası ve /veya yenilenmesi, - Silaj işleme makinesi ve ekipmanı, çiftlikte hayvan yemi hazırlama, muamele etme, dağıtma ve depolama sistemleri, - Gübre yönetimi, işleme ve depolamaya yönelik yatırımlar, - Hayvanlara yönelik ekipman ve tesisler (örneğin tarma, dezenfeksiyon vb.) - AB hayvan refahı standartlarına uygun nakliye ekipmanları, - Sulama sistemleri (hayvanların su ihtiyaçlarına yönelik) yatırımları, - Sadece mera yönetimine yönelik çit ve kapılar, - Biyogaz tesisleri (Sadece kurulan işletmeye ait tesis olması durumunda), - Bilişim teknolojileri ve yazılım dahil özel teknolojik ekipmanların satın alınması (sürü yönetimi, hayvan kaydı, genel çiftlik yönetimi). 10 11
BÜTÇE KALEMİ 2: KANATLI ETİ Tarımsal İşletme, - Seçilen illerden birinde bulunmalıdır. - 5.000 en fazla 50.000 et tavuğu/periyot broyler kümesi kapasitesi veya - 1.000 en fazla 8.000 hindi/periyot hindi kümesi kapasitesine sahip olmalıdır. Yeni tarımsal işletme olması durumunda, yeni tarımsal işletme bu kapasite kriterlerini yatırım sonunda sağlamalıdır. 103-1: SÜT VE SÜT ÜRÜNLERİNİN İŞLENMESİ VE PAZARLANMASI BÜTÇE KALEMİ 1: SÜT İŞLEME TESİSİ İşletme: - Günlük en az 10 ton, en fazla 70 ton kurulu işleme kapasitesine sahip olmalıdır. - Günlük 10 ton kurulu işleme kapasitesinden az kapasitesi olan işletmenin, yatırım sonunda günlük en az 10 ton kurulu işleme kapasitesine sahip olacağını kanıtlaması gerekir. Yeni işletme olması durumunda, yeni işletme bu kapasite kriterlerini yatırım sonunda sağlamalıdır. 15.000 500.000 Hibe desteği kararı alındığında başvuru sahibi 40 yaşın altında ise destek oranı %55, dağlık alanlardaki yatırımlar için destek oranı %60, yatırım dağlık alanda ve başvuru sahibi 40 yaşın altında ise destek oranı %65 tir. 50.000 3.000.000 - Kanatlı kümesleri (broyler ve hindi) ve hayvan barınaklarının inşası, genişletilmesi ve modernizasyonu, - Depo binaları ve makine garajlarının inşası ve/veya yenilenmesi, - Kanatlıların biyolojik güvenliğine yönelik kapı ve çitler (kuş giribine yönelik), - Otomatik yemleme ve içme suyu, sulama, ısıtma ve havalandırma ekipmanı ve enerji tasarrufu sağlayan ekipmanlar da dahil çevresel otomatik kontrol sistemleri, - Gübre ve atık yönetimi, depolama ve işleme tesisi yatırımları, - Tartma ve sağlık kontrolleri için spesifik ekipman, - Topluluk hayvan refahı standartlarına uygun nakliye ekipmanı, - Bilişim teknolojileri ve yazılım dâhil özel teknolojik ekipmanın satın alınması (sürü yönetimi, hayvan kaydı, genel çiftlik yönetimi). - Yenilenebilir enerji yatırımları (Detaylı bilgi için Sayfa 24 e bakınız). - Süt işleme tesislerinin modernizasyonu ve/veya genişletilmesi, - Yeni süt işleme tesislerinin inşası, - Süt ve süt ürünlerinin homojenizasyonu, pastörizasyonu, soğutulması ve depolanmasına yönelik yatırımlar, - Hijyen ve kalitenin kontrolü ve iyileştirilmesi için teknoloji ve ekipman, - Gıda güvenliği yönetim sisteminin kurulması için yatırımlar, - Çevrenin korunmasına, ara ürünlerin ve işlenebilir atıkların yeniden işlenmesine yönelik tesis ve ekipmanlara, atıkların işlenmesi ve elimine edilmesine yönelik yatırımlar, - Paketleme için ekipmanların alınması, - Süt kalitesini ölçen basit test ekipmanlarının alınması, - İşlem ve ürün yönetimi için bilişim teknolojileri yazılımı ve donanımı(süt kaydı, genel işletme yönetimi) satın alınması, 12 13
BÜTÇE KALEMİ 2: SÜT TOPLAMA MERKEZİ Üretici Örgütleri / Gerçek Kişi / Tüzel Kişilik - Günlük en fazla 70 ton süt toplama kapasitesine sahip olmalıdır. - 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu, 1581 sayılı Tarım Kredi Kooperatifleri Kanunu yada 5200 sayılı Tarımsal Üretici Birlikleri Kanununa göre kurulmuş olmalıdır. Yeni bir süt toplama merkezi kurulması durumunda, yeni süt toplama merkezi bu kapasite kriterlerini yatırım sonunda sağlamalıdır 25.000 1.000.000 - Süt toplama merkezinin inşası/genişletilmesi/modernizasyonu, - Süt kalitesini ölçen basit test ekipmanları da dahill olmak üzere, hijyen ve kalitenin kontrolü ve iyileştirilmesi için teknoloji ve ekipman satın alınması, - Gıda güvenliği yönetim sisteminin kurulması için yatırımlar, - Süt depolama ve soğutma ekipmanının satın alınması, - Süt taşıma ekipmanının satın alınması, - Sütün kontrolü, izlenmesi, yönetimi ve kayıt altına alınması için bilişim teknolojileri yazılımı ve donanımı satın alınması, 103 2: ET VE ET ÜRÜNLERİNİN İŞLENMESİ VE PAZARLANMASI BÜTÇE KALEMİ 1: KIRMIZI ET İŞLEME VE PAZARLAMA İşletme: Kesimhane ise; - Günlük en az 30 sığır + 50 koyun/keçi, en fazla 250 sığır+2000 koyun/keçi hayvan kesim kapasitesine sahip olamalıdır, - Yada sadece sığır kesimi gerçekleştiriyorsa, günlük en az 290, en fazla 4000 hayvan kesim kapasitesine sahip olmalıdır. Et İşletmesi ise; - Günlük en az 0,5 ton, en fazla 5 ton kurulu işleme kapasitesine sahip olmalıdır. Kombina ise; - Kesimhane için başvurması durumunda, kesimhane için yukarıdaki tüm kriterleri karşılamalıdır. - Et işleme başvurması durumunda, et işleme için istenilen tüm kriterleri karşılamalıdır. - Kesimhane ve et işlemeye aynı anda başvurması durumunda, et işleme tesisleri ve kesimhaneler için yukarıdaki istenilen tüm kriterleri aynı anda karşılamalıdır. Yeni işletme olması durumunda, yeni işletme bu kapasite kriterlerini yatırım sonunda sağlamalıdır, 30.000 3.000.000 14 15
BÜTÇE KALEMİ 2: KANATLI ETİ İŞLEME VE PAZARLAMA İşletme: Kesimhane ise; - Saatte en az 1.000 tavuk, en fazla 5.000 tavuk kesim kapasitesine sahip olmalıdır, - Ya da saatte en az 100, enfazla 1.000 hindi kesim kapasitesine sahip olmalıdır. Et İşletmesi ise; - Günlük en az 0,5 ton, en fazla 5 ton kurulu et işleme kapasitesine sahip olmalıdır. Kombina ise; - Kesimhane için başvurması durumunda, kesimhane için yukarıdaki tük kriterleri karşılamalıdır. - Et işleme için başvurması durumunda, et işleme için istenilen tüm kriterleri karşılamalıdır. - Kesimhane ve et işlemeye aynı anda başvurması durumunda, et işleme tesisleri ve kesimhaneler için yukarıdaki istenilen tüm kriterleri aynı anda karşılamalıdır. Yeni işletme olması durumunda, yeni işletme bu kapasite kriterlerini yatırım sonunda sağlamalıdır. 30.000 3.000.000 (KIRMIZI ET VE KANATLI ETİ İÇİN ORTAK) - Kesimhanelerin ve/veya et işleme tesislerinin inşası veya yenilenmesi, - Topluluk standartlarına tam olarak uyacak şekilde hijyen ve ürün kalitesinin geliştirilmesi için ekipman, - Ürün kalitesi ve hijyen kontrollerinin iyileştirilmesi için laboratuvarlar ve ekipman, - Gıda güvenliği yönetim sisteminin kurulması için yatırımlar, - Çevre korumasının geliştirilmesi; işlenebilir atıklar ve ara ürünlerin yeniden işlenebilmesi için ekipman ve tesisler; atıkların artırılması ve imha edilmesi: kesimhanelerde atık su ve et işleme tesislerinde yağ toplama tesisleri, - Hayvan kesimlerinin hayvan refahı koşulları ile uyumlu hale getirilmesi için yatırımlar, - Paketleme işlemleri için ekipman satın alınması, - Soğuk hava deposu ekipmanı, karkas ve et ürünleri için soğutuculu nakliye araçlarının satın alınması, - Ürün ve işleme yönetimi için Bilişim Teknolojileri donanım ve yazılımları, - Tesis içinde karkas ve etin izlenebilirliğinin geliştirilmesi için yazılım ve izleme sisteminin oluşturulması, 103-3: MEYVE VE SEBZELERİN İŞLENMESİ VE PAZARLANMASI Üretici Örgütü/Gerçek kişi/tüzel kişilik: - 5957 Sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi hakkında kanunun ve sonraki değişikliklerinin öngördüğü koşulları karşılanmalıdır. - Gerçek ve tüzel kişiler, Çiftci Kayıt Sistemine kayıtlı meyve ve sebze üreticileri olmalıdır. - Mevcut tesis olması durumunda, bu soğuk hava depo(lar)sunun kapasitesi yatırım sonunda 10.000 m3 den fazla olmamalıdır. 50.000 1.250.000 - Temizleme ve sınıflandırma, derecelendirme ve paketleme hatları, - Markalama ve izlenebilirlik sistemleri, - Modifiye atmosferli soğuk hava tesisleri ve modifiye atmosfer koşulları altında paketleme hatları, - Soğutma ve ön soğutma ünitelerinin ve soğuk hava depolarının inşası ve/veya modernizasyonu, - Hammadde ve paketleme için depolar, - Topluluk standartlarına erişmek için ISO 22000 analizlerinin uygulanması, - Ürün taşıma ekipmanları, forkliftler(sadece projenin tamamlayıcı bir bölümü olarak), - 25 metreküp kapasiteye sahip soğutmalı taşıma aracı, - Yazılımı da kapsayan bilişim sistemleri, 16 17
103-4: SU ÜRÜNLERİNİN İŞLENMESİ VE PAZARLANMASI İşletme: Su ürünlerinin işlenmesi ve pazarlanması, alt tedbirinde kapasiteler arttı. Artık en az 100 ton/yıl, en fazla 2000 ton/yıl su ürünleri, balık yağı veya yumuşakça, çift kabuklu ve kabulku işleme için üretim kapasitesine sahip olmalıdır. Yeni işletme olması durumunda, yeni işletme bu kapasite kriterlerini yatırım sonunda sağlamalıdır. - Bu alt tedbir altındaki yatırımlar karada yapılacak faaliyetler üzerine olacaktır. 50.000 1.500.000 - Su ürünleri işleme tesislerinin modernizasyonu ve/veya genişletilmesi, - Yeni su ürünleri işleme tesislerinin kurulması, - Su ürünlerinin soğutulması, işlenmesi, paketlenmesi ve pazarlanması için makine ve ekipman alımı, - İnsan sağlığı, çalışma koşulları, çevrenin korunması ve atık yönetimi ile ilgili Topluluk standartlarına ulaşmaya yönelik ekipman ve tesisler, - Su ürünlerinin HACCP hijyen koşulları çerçevesinde işlenmesini geliştirmek için plastik kasa alımı (projenin mamalayıcı bir parçası olarak), - Etkili GMP ve ISO 22000 sistemlerinin, kalite güvence sisteminin uygulanması ve izlenebilirlik sisteminin uygulanması, - Yazılım dâhil olmak üzere bilişim teknolojileri sistemleri 302-1: ÇİFTLİK FAALİYETLERİNİN ÇEŞİTLENDİRİLMESİ VE GELİŞTİRİLMESİ - Tarımsal işletme seçilen illerde birinde yer almaladır ve yatırım aynı illerin kırsal alanlarında yer almalıdır. - Faydalanıcı, Ulusal Çiftçi Kayıt Sistemine kayıtlı olmalıdır veya gerçek bir kişi olması durumunda TUİK in Nüfus ve Vatandaşlık Genel Kayıt Sistemi Genel Müdürlüğü nde çiftçinin ailesinin bir üyesi olarak kayıtlı olması gerekmektedir. Arıcılıkta, faydalanıcı yalnızca arıcılık kayıt sistemine kayıtlı olmalıdır. - Arıcılık ve diğer arıcılık ürünleri söz konusu olduğunda, proje kapsamında faydalanıcı, en az 50 en fazla 500 kovana sahip olmalıdır. - Bal ve diğer arıcılık ürünlerinin işlenmesi ve paketlenmesi ve kovan üretimi söz konusu olduğunda kovanların sayısı dikkate alınmayacaktır. Süs bitkileri yetiştiriciliği söz konusu olduğunda, proje kapsamındaki sera büyüklüğü en fazla 1 ha, açık alan üretiminin büyüklüğü ise en fazla 2 ha olmalıdır. Yeni işletme olması durumunda, yeni işletme bu kapasite kriterlerini yatırım sonunda sağlamalıdır. - Bal ve tıbbi ve aromatik bitkilerin işlenmesi ve/veya pazarlanması söz konusu olduğunda faydalanıcı 5179 sayılı Gıda Kanunu (13.10.2010 tarihinden itibaren 5996 sayılı Veteriler Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu) ve/veya, gereken durumlarda, 5393 sayılı Belediye Kanunu hükümlerine uygun olarak üretim ve kayıt sertifikalarına sahip olmalıdır. - Kraliçe arı üretimi söz konusu olduğunda, faydalanıcı, geçerli üretici lisansına sahip olmalıdır. Yeni tarımsal işletme veya mevcut tarımsal işletmelerde yeni tesisler kurulması durumunda, yatırımın sonunda bu kriterler sağlanmalıdır. - Sulamayla ilgili yatırımlar için mevcut yetersiz sulama sistemlerinin kuyu sulaması da dahil olmak üzere su tasarrufu sağlayan yeni sulama teknolojisi ile değiştirilmesi şartıyla ve Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü nden onay belgesi temin edilmesi suretiyle destek verilir. 5.000 250.000 18 19
Arıcılık ve bal üretimi için: - Kovan, bal ve diğer arıcılık ürünlerinin depolanması ve işlenmesine yönelik barınak ve ek bina inşası, - Kovan üretimi, bakımı ve yönetimi için gerekli ekipmanların satın alınması, - Çiftlikte gerçekleştirilecek bal işlenmesi ve paketlenmesine yönelik teknolojik bant satın alınması veya mevcutların yenilenmesi, - Lisanslı yetiştiricilerin kraliçe arı üretebileceği yetiştirme istasyonlarının kurulumu ve donanımı, Tıbbi ve aromatik özelliği olan bitki üretimi için: - Depo binaları ve makine garajlarının inşası veya modernizasyonu, - Tıbbi ve aromatik bitki üretimi için bahçe ve tarla ekipmanlarının satın alınması, - Mevcut yşetersiz sulama sistemlerinin su tasarrufu sağlayan yeni sulama teknolojileriyle değiştirilmesi/modernizasyonu. Sadece çiftlik sınırları içerisinde kalan sulama sistemi yatırımları özel yatırım olarak değerlendirilir. Birincil ve ikincil sulama kanalları yatırımları kamu yatırımları olarak değelendirilir ve bu tedbir altında destek verilmeyecektir. - Tıbbi ve aromatik özelilği olan bitkilerin depolanması/havalandırılması, kurutulması, işlenmesi ve pazarlanması için tesis inşası veya modernizasyonu ve ekipman satın alınması. Süs bitkileri üretimi için: - Depo binaları ve makine garajlarının inşası veya modernizasyonu, - Süs bitkisi yetiştiriciliği için bahçe ve tarla ekipmanlarının satın alınması, - Mevcut yetersiz sulama sistemlerinin su tasarrufu sağlayan yeni sulama teknolojileriyle değiştirilmesi/modernizasyonu. Sadece çiftlik sınırları içerisinde kalan sulama sistemi yatırımları özel yatırım olarak değerlendirilir. Birincil ve ikilcil sulama kanalları yatırımları kamu yatırımları olarak değerlendirilir ve bu tedbir altında destek verilmeyecektir. - Seraların inşası ve/veya yenilenmesi (kısa ömürlü plastik dışında, yalnızca cam, uzun ömürlü plastik veya diğer materyallerden yapılmış selaralar) ve/veya gerekli ekipmanların satın alınması, - Çiçek soğanı, tohup veya fide üretimi için ekipman satın alınması, üretim tesislerinin inşası veya modernizasyonu, - Süs bitkilerinin işlenmesi ve paketlenmesi için tesislerin inşası veya modernizasyonu ve gerekli ekipmanın satın alınması 302-2: YEREL ÜRÜNLER VE MİKRO İŞLETMELERİN GELİŞTİRİLMESİ - İşletmeler seçilen illerden birinde yer almalı ve yatırım aynı illerin kırsal alanlarında yapılmalıdır. - Perakende düzeyinde yapılan yatırımlar destek kapsamı dışındadır. - AB ye ihracat numarasına sahip işletmeler destek kapsamı dışındadır. - Yerel gıda ürünlerinin üretilmesi ve/veya paketlenmesi söz konusu olduğunda faydalanıcı, 5179 sayılı Gıda Kanunu (13.10.2010 tarihinden itibaren 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu) ve/veya gereken durumlarda, 5393 sayılı Belediye Kanunu hükümlerine uygun olarak üretim ve kayıt sertifikalarına sahip olmalıdır. Yeni işletme olması durumunda, yeni işletme bu kriterleri yatırım sonunda sağlamalıdır. - Aydın için belirlenen uygun yerel tarım, gıda, ürünleri ve el sanatları listesine www.tkdk.gov.tr adresinden ulaşabilir. 10.000 400.000 - Operasyonel binalar ve üretim tesislerinin inşası, modernizasyonu veya genişletimesi, - Yerel ürünlerin ve tarımsal ürünlerin üretim ve paketlenmesine ve el sanatları faaliyetlerine özel ekipman satın alınması, - Paketleme tesislerinde fiziksel yatırımlar ve ekipman, - Fabrika satış mağazası veya tanıtım stantları kurulması da dâhil, yöresel ürünler ve el sanatlarının tanıtım ve pazarlamasına yönelik yatırımlar, - Sadece projenin tamamlayıcı bir bölümü olarak, yazılım dahil Bilişim Teknolojileri ekipmannın satın alınması, 20 21
15.000 500.000 302-3: KIRSAL TURİZM - Tesisler seçilen illerden birinde bulunmalı ve yatırım aynı illerin kırsal alanlarında yer almalıdır. - Çiftlik turizminin geliştirilmesi söz konusu olduğunda faydalanıcı, Ulusal çiftçi kayıt sisteminde çiftçi olarak kayıtlı olmalıdır veya TUİK in Nüfus ve Vatandaşlık Genel Kayıt Sistemi Genel Müdürlüğü nde çiftçinin ailesinin bir üyesi olarak kayıtlı olması gerekmektedir. - Konaklama tesisleri için, faydalanıcı, Turizm Tesislerinin Ruhsatlandırılması ve Nitelikleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak kaydolmalıdır. - Fırıncılık tesislerinde, faydalanıcı, 5179 sayılı Gıda Kanunu (13.10.2010 tarihinden itibaren 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu) hükümlerince tanınmalıdır. - Faydalanıcı, 5393 sayılı Belediye Kanunu tarafından tanınmalıdır. Yeni tesislerin veya mevcut tesislerde yeni birimlerin kurulması durumunda bu sertifikalar yatırımın sonunda alınmalıdır. - Konaklama tesisleri, yatırım sonunda en fazla 25 oda kapasitesine sahip olmalıdır. - Pansiyon veya mikro ölçekli konaklama tesislerinin kurulması ve mobilyaların yenilenmesi, mevcut yapıların yatak&kahvaltı odalarının yenilenmesi yada çiftliklerde ve açık alanlarda (örn. kamp, spor ve rekreasyon alanları) konaklama tesislerinin ve binaların inşası, - Yeme-içme tesisleri veya çiftlik ürünlerine yönelik tanıtım stantlarının kurulması, - At Biniciliği, iç sularda özellikle spor ve rekreasyon amaçlı balık avlama, dağ bisikleti gezileri, rafting, doğa yürüyüşleri gibi turistik açık alan aktivitelerinin organizasyonuna yönelik altyapı yatırımları (iş planında, iyi muhasebe uygulamaları gereğince, ekipmanların amortisman süresinin bir yıldan fazla olduğu taahhüt edilmelidir), - Sadece projenin tamamlayıcı bir bölümü olarak, yazılım dahil bilişim teknolojileri ekipmanının satın alınması. - Yenilenebilir enerji yatırımları (Detaylı bilgi için Sayfa 24 e bakınız). Uygun ekipman: - Aydınlatma gereçleri, havalandırma ekipmanı, filtreleme ve arındırma ekipmanı, telekomünikasyon, mobilya, temizlik gereçleri ve ilgili kurumlar, rekreasyon amaçlı ses-görüntü ekipmanı, - Yeme içme tesisleri için mutfak ekipmanı. 302-4: KÜLTÜR BALIKÇILIĞININ GELİŞTİRİLMESİ Su ürünleri işletmesi; - Seçilen illerden birinde yer almalı ve yatırım aynı illerin kırsal alanlarında yapılmalıdır. - Yılda 10 tona kadar kurulu üretim kapasitesine sahip mikro ölçekli veya 10 ton/yıl üzerinde, maksimum 200 ton/yıl kurulu üretim kapasitesine sahip küçük ölçekli işletme olmalıdır. Yeni işletme olması durumunda, yeni işletme bu kriterlerini sonunda sağlanmalıdır. - 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu hükümleri kapsamında gerekli sertifikalara sahip olmalıdır. Mevcut kültür balıkçılığı işletmesinin yatırımla ilgili olarak kapasite ve türleri değiştirmesi durumunda başvuru sahibi, 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu hükümlerine uygun olarak gerekli sertifikaları yeniden almalıdır. Yeni tesisler için bu sertifikalar yatırımın sonunda alınmalıdır. Faydalanıcı, Ulusal Çiftçi Kayıt Sisteminde kayıtlı olmalıdır veya TÜİK in Nüfus ve Vatandaşlık Genel Kayıt Sistemi Genel Müdürlüğü nde çiftçinin ailesinin bir üyesi olarak kayıtlı olması gerekmektedir. 15.000 400.000 - Kültür balıkçığı(yetiştiricilik) çiftçilerinin inşası, genişletilmesi veya modernizasyonu, - Havuz ve rezevuarların iyileştirilmesi, - Üretim sürecinin etkinliğini artıcı ekipmanlar, yemlemede optimizasyonu sağlayıcı ekipman, yemleme ve otomatik yemleme ekipmanları, su sirkülasyon sistemlerine ilişkin ekipman - Yavru balık ve balık yumurtası üretimine yönelik yapım işleri ve ekipman alımı, - Üretim ve hasada ilişkin kalite ve hijyen koşullarının iyileştirilmesine yönelik ekipman, - Çevre koruma ile ilgili Topluluk standartları ile uygunluk gösterecek şekilde, su ürünleri yetiştiriciliği çiftliklerin çevresel etkilerini azaltıcı ekipman: Atık yönetim sistemleri, havuz ve rezervuarlardan çıkan suyun arındırılmasına yönelik ve su kalite parametrelerinin karakteristiğini izlemeye yönelik ekipman, - Sevkiyat öncesi ürünlerin depolanması amacıyla küçük soğuk hava depolarının kurulması. 22 23
IPARD PROGRAMI KAPSAMINDA YENİLENEBİLİR ENERJİ YATIRIMLARI IPARD Programı kapsamında işletmenin/tesisin kendi tüketimine yönelik yenilenebilir enerji yatırımları destek kapsamına alınmıştır. Yenilenebilir Enerji Yatırım Özellikleri: - Yenilenebilir Enerji Yatırımları; IPARD programında mevcutta uygulanan tedbirler kapsamında desteklenen yatırımların enerji ihtiyacını karşılamak için yapılacak ilave yatırımlar olarak planlanmalıdır. (13. Çağrı için 103 ve 102 tedbirleri destek kapsamındadır.) - Yenilenebilir Enerji kapsamında sadece Güneş Enerjisi (Fotovoltaik) sistemleri desteklenecektir. - İşletmenin/Tesisin Enerji İhtiyacı (Tükettiği enerji) kadar kapasiteye (Elektrik Tesisatı Projesinde yazan toplam kurulu güç) izin verilecektir. - İşletmenin/Tesisin enerji ihtiyacı 1MW kurulu güçten daha fazla olması durumunda ise üst sınır olarak 1MW kapasite destek kapsamındadır. - Sistemlerin kurulumunda kullanılacak olan PV panellerin tek tip (aynı) olması gerekmektedir. Şebekeye bağlı (on-grid) sistemler destek kapsamındadır. - Yapılacak yatırımlarda yatırım uygulama adresi (uygulama sahası) dışında kalan kablolama işlemleri uygun harcama olarak kabul edilmemektedir. YARDIM ORANI Yenilenebilir Enerji Yatırımları için Destek Oranı parçası olduğu tedbirin yardım oranına eşittir. Başvuru ve Ödeme Aşaması: - IPARD Programı kapsamında Yenilenebilir Enerji yatırımı için kuruma sunulacak başvuru paketinde dağıtım şirketi tarafından imzalanmış Lisanssız Elektrik Üreticileri İçin Dağıtım Sistem Kullanım Anlaşması sunulması gerekmektedir. - Yatırımın sonunda Ödeme Talep Paketi içerisinde ise Geçici Kabul Tutanağı kuruma sunulmalıdır. - Başvuru Sahibi; TKDK Başvuru süreci, sözleşme imzalanması, Yatırımın gerçekleştirilmesi sürelerini ve ilgili yönetmelik (EPDK Lisanssız Üretim Yönetmeliği madde 24-b) gereği Bağlantı ve Sistem Kullanım Anlaşmasının geçerliliği süresini dikkate alarak yatırımını planlamalıdır. 24 25
26 27
IPARD PROGRAMI VE BAŞVURULAR HAKKINDA DETAYLI BİLGİ İÇİN; Kurumumuzun web sitesini ziyaret edebilir, www.tkdk.gov.tr Çağrı merkezimizi arayabilir, 444 TKDK - 444 8535 Aydın İl Koordinatörlüğüne başvurabilirsiniz. Yardım Masası Sizleri Aydın İl Koordinatörlüğümüze Bekliyoruz Aydın-Denizli Bulvarı Ata Mahallesi Astim Organize Sanayi Bölgesi No: 98 Merkez/AYDIN Tel: (0256) 231 09 81 Faks: (0256) 231 09 02 28