FRANSA DA ÜNİVERSİTE SİSTEMİ Fransa da üniversitelerin hepsi devlet üniversitesidir ve eğitim ücretsizdir. Grandes Ecoles lerin bir kısmı özel bir kısmı da devlet okuludur, devlete ait olanlar da eğitim yine ücretsizdir. Özel okul veya bizdeki özel üniversitelere denk gelen okullar ise daha ziyade uzmanlık okullarıdır. ( işletme ve ticaret, mühendislik, moda, aşcılık, turizm vs. okulları gibi). İlk başta karışık görünse de Fransız yüksek öğretim sistemi, 83 üniversite, 205 mühendislik okulu, 200 ticaret ve işletme okulu, 120 yüksek sanat okulu ve 20 mimarlık okuluyla öğrencilere çok geniş bir yelpazede tercih imkanı sunmaktadır. Bu okulların büyük bir bölümü devlet okulu olmakla beraber, okullar arasında geçişler de esnek olup, öğrenciye fikir değiştirme özgürlüğü sunulmaktadır.
Üniversitelere başvuru süreci ve bunun için izlenmesi gereken adımları nelerdir? Yüksek lisans seviyesinde yüzde yüz İngilizce programlar mevcut olmakla birlikte, Fransa ya lisans başvurusu yapabilmek için öğrencilerin B2 seviyesinde Fransızca bilmeleri ve bunu belgelendirmeleri gerekmekte. Yurtdışından, lisans eğitimi için Fransa ya yapılacak başvuraların resmi tek bir prosedürü var. Bu prosedür dünyadaki tüm öğrenciler için 1 Aralık ta başlıyor ve 31 Ocak ta bitiyor. Öğrenciler online olarak başvuru formlarını doldurup tercihlerini yapıyor ve dosyalarını onaylıyor. Fransa daki tüm üniversitelere lisans başvuruları, bu sayede online olarak yapılıyor. Bu resmi online başvuru prosedürü, CampusFrance ın web sitesinden yapılıyor ve prosedür tamamen CampusFrance tarafından yürütülüyor. Üniversiteler hangi öğrencilere kabulde öncelik verirler? Böyle bir öncelik söz konusu değildir. Bütün yabancı öğrenciler eşit statüdedir. Eğitim projesi düzgün olan, dosyasını iyi oluşturan, motivasyon mektubunda kendisini, yapmak istediklerini, projesini, tercih ettiği okulu ve programı tercih nedenlerini iyi anlatan her öğrencinin kabul şansı yüksektir. İngilizce eğitim veren okullar da var mı? Yüksek lisans seviyesinde 700 ün üzerinde İngilizce master programı mevcut ve bunların sayısı her geçen gün artıyor. İngilizce master
programlarının sayısının arttırılması Fransız devletinin yüksek eğitim politikasının öncelikleri arasındadır. Özellike işletme, mühendislik, siyasal bilimler, management, ekonomi gibi branşlarda İngilizce master programları çok talep görmektedir. Lisans seviyesinde İngilizce eğitim yok denecek kadar az, yeni yeni bazı özel okullar ingilizce lisans programları oluşturmaya başladı. Üniversiteler ise lisans eğitimi tamamen Fransızcadır. Yüksek lisans ve doktora için üniversitelerin aradığı kriterler nedir? Fransız yüksek eğitim sistemi, not temelli bir sistem değildir. Öncelik öğrencinin projesidir. Öğrencilerin başvuru dosyaları genel değerlendirme yapılarak seçilir. Yüksek lisans için öğrencinin lisans diploması sahibi olması ve iyi derecede ingilizce veya Fransızca bilmesi önkoşuldur. Bunlara sahip olan her öğrenci, iyi ve ikna edici bir dosya oluşturmuşsa kabul alabilir. Doktora da ise önkoşul master derecesine sahip olmaktır. Öğrencinin doktora projesi belirleyicidir. Projenin orijinalliği, bu alandaki araştırmalara sağlayacağı katkı gibi faktörler üzerinden değerlendirme yapılır. Fransa, hangi konuların eğitimini almak için ideal bir ülkedir?
Fransa da yüksek eğitim kurumları arasında bir uzmanlaşma söz konusudur. Bu uzmanlaşma alanı okulun bulunduğu bölgenin tarihine, sosyo-ekonomik ve coğrafi şartlarına bağlı olarak şekillenmektedir. Dolayısıyla dünyanın sayılı ekonomilerinden ve en gelişmiş ülkelerinden biri olan Fransa da, her alanda, o alanda uzmanlaşmış ve kaliteli eğitim verecek bir üniversite veya okul mevcuttur. Örnek vermek gerekirse Toulouse Fransa nın uçak sanayisinin merkezidir ve dolayısıyla buradaki üniversiteler buna bağlı olarak uzmanlaşmıştır. Strasbourg konumu nedeniyle Avrupa çalışmalarının merkezidir, Rhone-Alp bölgesi Fransa nın ağır sanayisinin, kimya ve bilişim teknolojilerinin geliştiği bir merkezdir. Buradaki üniversite ve okullar buna göre gelişim göstermişlerdir. Türk öğrenciler daha çok hangi alanlarda Fransa da yüksek eğitimi tercih ediyor diyorsanız; edebiyat, dil, ekonomi, hukuk, siyasal bilimler, işletme ve mühendislik bilimleri en çok tercih edilen alanlar olarak karşımıza çıkıyor. Devlet ve özel üniversitelerde yabancı öğrenciler için geçerli olan eğitim ücretleri hangi aşağı yukarı nedir? Fransa da yabancı öğrenciler ile Fransız öğrenciler arasında hiçbir fark yoktur. Yabancı öğrenciler Fransız öğrencilerle eşit statüdedir ve aynı haklara sahiptir. Tüm öğrenciler üniversiteler için sadece 175 ile 550 avro arasında değişen yıllık bir eğitim harcı ödemektedirler. Özel okullar ve «Grands Ecoles» ler için de ücretler 300 ile 15.000 avro arasında değişmektedir. Konaklama imkanları, ücretleri, şartları nelerdir? Bir öğrenci için Fransa da en rahat edeceği konaklama tipi hangisidir? Konaklama için pek çok alternatif mevcut; devlet yurtları, özel yurtlar, aile yanında kalma, tek başına veya bir arkadaşla bir stüdyo kiralama gibi. Bütün bu alternatifler arasından seçim yapmak tamamen öğrencilerin tercihlerine bağlıdır. Devlet ve özel yurtlar tek kişilik stüdyo tipi odalardan oluşmaktadır. Eğer öğrenci derslerine konsantre olacağı sakin sessiz bir çalışma ortamı istiyorsa bu yurtları tercih edebilir. Fransızcasını geliştirmek istiyorsa aile yanında kalabileceği gibi ev arkadaşı da
edinebilir. Yurtlara genelde online kayıt yaptırarak bir oda rezerve ettiriyorsunuz, sonrasında da sizden, kira kontratınız bittiğinden geri ödenmek üzere belli bir peşinat isteniyor. Bu prosedür stüdyo kiralamak için de aynıdır. Sizden birkaç aylık bir peşinat istenebilir, kontratınız bittiğinde de bu peşinat size geri ödenir. Ücretler öğrencinin taleplerine bağlı olarak 200 ile 800 avro arasında değişebilir. Fakat konaklama ücretini hesaplarken, 1 yıllık oturma izni olan tüm öğrencilere devlet tarafından kirasının en az 1/3 ünün kira yardımı şeklinde geri ödendiğini de unutmamak gerekir. Öğrencilerin çalışma izni var mı Fransa da? Şartları neler? Fransa da yabancı öğrenciler 1 yıllık oturum izinlerini aldıklarında otomatik olarak çalışma izni de alıyorlar. Ekstra bir işlem yapılması gerekmiyor. Her yabancı öğrenci, öğrenci oturma belgesini aldıktan sonra, yıllık çalışma süresinin %60 ını geçmemek kaydıyla çalışma iznine sahip oluyor.. Bu da yıllık 964 saat yapıyor. Haftada da yaklaşık olarak 20 saate denk geliyor. Burslu okuma imkanı nedir? Üniversiteler yabancı öğrenciye burs vermeye sıcak bakıyorlar mı? Şartları nedir? Fransa da üniversitelerde eğitim ücretsiz olduğundan genelde lisans seviyesinde çok fazla burs verilmez. Burslar daha ziyade master ve doktora seviyesinde verilir. Bu burslar genelde aylık ihtiyaç bursları şeklindedir.
Master ve doktora seviyesinde çok fazla burs programı mevcuttur. Öğrencilerin burs başvurularını genelde okul başvurularından önce yapması gerekmektedir. Bu nedenle çok dikkatli olunmalı ve burs başvuru tarihleri dikkatli izlenmelidir.