Annenin İfadesine Dayanan Kuşkulu Gebelik Belirtileri

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Annenin İfadesine Dayanan Kuşkulu Gebelik Belirtileri"

Transkript

1 Gebelik Tanısı Gebeliğin erken tanısı -Gerekli testleri yapmak, anne ve fetüsün sağlığını tehlikeye sokan sorunları tespit ve tedavi etmek için şart Annenin ifadesine, Muayene bulgularına, Laboratuvar testlerine, Ultrasonografi, fetal elektrokardiyografi (EKG)

2 Annenin İfadesine Dayanan Kuşkulu Gebelik Belirtileri Amenore: Düzenli menstruasyon gören bir kadında beklenen menstruasyon oluşmuyorsa ilk olarak gebelik düşünülmelidir. Polikistik over sendromu, aşırı zayıflık veya düzensiz beslenme, tiroit hastalıkları, böbrek üstü bezi hastalıkları, aşırı prolaktin salgılanması ve premenopoz obazı kadınlarda blastosist endometriyuma implante olduğunda hafif bir kanama meydana gelir (Hartman işareti). Bu duruma halk arasında üstüne adet görme denir. Az miktardaki bu kanama tipik olarak ovulasyondan bir hafta sonra oluşur (Son adet tarihinden hafta sonra). Bu yüzden bazı gebelerde gestasyon yaşı yanlış olarak hesaplanabilir.

3 Annenin ifadesine Dayanan Kuşkulu Gebelik Belirtileri Mastodini (meme duyarlılığı): Meme dokusunun hormonal uyarıya maruz kalması sonucu Bulantı-Kusma: Genellikle gebeliğin 2-12.haftalarında - Bulantı kusma gebelerin %50-60 ında görülen bir durumdur. Kesin nedeni bilinmemekle birlikte dolaşımda artan östrojen ve human koryonik gonadotropin hormonu sorumlu- Bunun yanında psikolojik ve sosyal faktörler de etkilidir. Bulantıkusma çoğu kez sabah aç karnına görülür. Gebeliğin 12. haftasından sonra kendiliğinden geçer.

4 Annenin ifadesine Dayanan Kuşkulu Gebelik Belirtileri Mesaneye Ait Belirtiler: Gebeliğin başında büyüyen uterus mesaneye baskı yapar. Pelvis içinde sıkışan mesanenin duyarlılığı artar, kapasitesi azalır ve sık idrara çıkılır. Gebeliğin 4. ayından itibaren uterusun yukarı doğru büyümesiyle bu durum geçer. Doğuma yakın fetüs başının mesaneye baskı yapması idrar sıklığını yeniden artırır. Yorgunluk, Uyuklama ve Ruhsal Değişiklikler: İlk aylarda progesterona bağlı yorgunluk ve güçsüzlük gebeyi rahatsız edecek kadar çok olabilir. Bu değişiklikler 20. haftadan sonra sona erer.

5 Annenin ifadesine Dayanan Kuşkulu Gebelik Belirtileri Fetüs Hareketlerinin Hissedilmesi (quickening): Fetüs hareketleri primigravidalarda gebelik haftalarında hissedilirken; multigravidalarda gebelik haftalarında hissedilir. Hissedilen fetüs hareketleri önceleri seğirme daha sonra kımıldama şeklindedir. İlk fetal hareketler çok zayıf olduğundan bağırsak hareketi ile karıştırılabilir.

6 Vajinal Muayene Bulguları Vajina ve Servikste Değişiklikler: Artan konjesyona bağlı olarak vajen mukozası ve serviks koyu mavi renk alır (Chadwick işareti). Volüm Değişmeleri: 3-4 haftalık aralıklarla yapılan muayenelerde uterusun düzenli olarak büyüdüğü belirlenir. 12. haftada uterus simfiz pubise ulaşmıştır. Uterusta Yumuşama: Hormonal etkiler sonucu oluşur. İlk olarak istmusta başlayan yumuşama ve gevşeme muayene sırasında hissedilebilir.

7

8 Uterusta yumuşama Goodell bulgusu: Gebelikte servikal dokuda vaskülaritenin artması sebebi ile serviksin yumuşaması

9 Uterusta yumuşama Hegar bulgusu: İstmusun yumuşaması olup gebeliğin 6-8. haftalarda ortaya çıkar.

10 Uterusta yumuşama Von Fernwalt işareti: 4-5. gebelik haftasında, implantasyon bölgesinde/ fundusta yumuşamadır. Bu yumuşama kornual bölgede olursa Piskacek belirtisi denilir. Piskacek belirtisi bimanuel muayenede, implantasyonun oluştuğu kornu bölgesinin tümsek yapması nedeniyle, uterus asimetrik olarak palpe edilir.

11 Vajinal Muayene Bulguları Uterusta Kıvam Değişiklikleri: İlk trimesterden sonra uterusta ağrısız ve düzensiz kontraksiyonlar oluşur. Kontraksiyonlar uterus kaslarının gelişen fetüsün büyüklüğüne uyum sağlamak için kasılıp gevşemesi sonucu ortaya çıkar. Kontraksiyonlar ilk aylarda vajinal muayenede parmaklar uterusa değdirilirse hissedilebilir. 20. haftadan itibaren ise karından palpasyonda hissedilebilir. Gebeliğin ilerleyen dönemlerinde bu kontraksiyonların sıklığı artar. 28. gebelik haftasından sonra ağrısız uterus kontraksiyonları Braxton-Hicks kontraksiyonları

12 Stria Gravidarum Gebelerin %75 inde, 6. gebelik ayından itibaren karın, bel, memeler ve kalça iç yüzeylerinde deri çatlamaları başlar. Çatlaklar pembe ya da morumtırak renkli, ince, birbirine paralel dizilidir. Bu çatlaklar lohusalıkta solar ve zamanla parlak sedef rengini alır. Çatlakların nedeni aşırı gerilme sonucu kollajen dokunun normal yapısının bozulmasıdır.

13 Pigmentasyon Gebelikte östrojen seviyesinin artışı, melanin stimüle edici hormon seviyesinin de artmasına yol açar. Melanin stimüle edici hormon deri renginde koyulaşmaya neden olan hormondur. Gebeliğin özellikle son üç ayında pigmentasyon hızlanır. Pigmentasyon artışı özellikle göğüs uçları, yüz, karın ve genital bölgede görülür. Alın, yanak, ağız etrafında kirli kahverengi lekeler kadının yüzüne maskelenmiş bir görüntü kazandırır -kloazma gravidarum

14 Linea nigra Gebeliğin üçüncü ayında linea alba koyulaşır Linea nigra gebeliğin karakteristik belirtisidir. Gebelikte; memeler, genital organlar, yüz ve karında oluşan pigmentasyon doğumdan sonra kaybolur.

15 Spider telenjiektazi Deride veya mukozalarda kırmızı lekeler şeklinde (örümcek ağına benzer) görülen kılcal, arteriol ve venüllerin genişlemesinden oluşan lezyonlardır. Yüksek miktardaki östrojene bağlıdır. Doğumdan sonra kaybolur.

16 Palmar eritem Gebeliğin fizyolojik vasküler değişikliklerindendir. Avuç içlerinde basmakla solan eritem ya da yaygın benekli eritemli alanlar şeklinde görülebilir. Gebeliğin diğer fizyolojik vasküler değişikliklerinden spider telenjiektazi de eşlik edebilir. İlk trimesterde ortaya çıkıp doğumla beraber kaybolan bu tablonun gebelikte salınımı artan östrojenin arteriyoler ve venöz sistem üzerine etkisi sonucu ortaya çıktığı düşünülmektedir.

17 Kesin Gebelik Tanısı Fetal Kalp Seslerinin Duyulması: Fetüs kalp sesleri taşınabilir fetal kalp atım dedektörüyle haftalarda, fetoskopla haftalarda duyulabilir. İlk aylarda FKS simfiz üzerinde duyulur. Daha ileri aylarda fetüsün pozisyonu ve geliş şekline göre dinleme yeri değişir. FKS dakikada arasındadır. Fetoskop ile FKS dinlerken anne nabzı ile karıştırılmaması için, aynı anda anne nabzı da kontrol edilmelidir.

18 Ultrasonografi Gebeliğin ilk döneminde fetal yaşamı gösteren tek yöntem ultrasonografidir. İlk trimesterde yapılan ultrasonografinin esas amacı; implantasyon alanı saptanarak ektopik gebeliği ekarte etmek, embriyonun varlığı, kalp atımlarını saptamak ve sonradan oluşabilecek gebelik kaybı olasılığını önceden belirlemektir. Ultrasonografiyle gebelik kesesi en erken 4. haftada, embriyo 7. haftada, kalp hareketleri 7. haftada ve fetüs hareketleri ise 8. haftada gözlenebilir. İlk trimesterde gebelik haftası ilerledikçe fetal kalp atım hızı da artar(4 atım/dk/gün)

19 Ultrasonografi Obstetrikte fetüsün ölçümlerini saptamak, fetal anatomiyi incelemek ve fetal sağlığı belirlemek için kullanılır. Bunun dışında plasentanın durumu ve konumu, amniyotik sıvı miktarı, fetal pozisyon ve prezentasyon ultrasonografi ile değerlendirilir. İlk trimesterde USG de; Tepe-ard (CRL) uzunluğu ölçülür. Tepe-ard uzunluğu, fetal başın üst kısmı ile sakrum arası mesafedir. CRL daha çok fetal yaşın hesaplanmasında kullanılır. İlk trimesterde fetal tepeard uzunluğu ile gebelik yaşı arasında yakın bir ilişki vardır. İkinci trimester USG de; Fetal bipariyetal çap (BPD), femur uzunluğu, abdominal ve baş çevresi ölçümlerinin tespiti ile gebelik yaşı ve fetal ağırlık tahmini yapılabilir. Üçüncü trimesterde USG; fetal büyüme hızının değerlendirilmesinden kullanılır.

20

21

22 Gebelik Tanısında Kullanılan Laboratuvar Testleri Gebelik tanısı beta HCG nin kan ve idrarda tespitiyle konur. Beta HCG önce kanda sonra idrarda bulunmaya başlar. Gebelik durumunda ovülasyondan 8 gün sonra beta HCG yükselmeye başlar. Beta HCG nin değeri gebeliğin günleri arasında 1,5 2 günde bir ikiye katlanarak artar. 70. gün maksimum seviyeye ulaşır. Daha sonra değeri giderek azalarak 120. gün minimum düzeye iner ve doğuma kadar bu düzeyde kalır. HCG nin alfa ve beta olmak üzere iki ayrı alt grubu vardır. Alfa HCG LH ve TSH la benzer yapıdadır. Bu yüzden kanda ölçüldüğünde yanlış sonuçlar verebilir. Beta HCG ise yapı olarak farklı olduğundan gebelik testlerinde daha doğru sonuç verir.

23

24 Fertilizasyonla oluşan gebelik ürünü dış ortamda yaşayabilecek olgunluğa erişinceye kadar yaşamını uterin kavitede devam ettirir. Gebelik ürünü intrauterin dönemde yaşamını devam ettirirken değişik adlar alır. Gebeliğin ilk 8 haftasında embriyo, 8. gebelik haftasından doğuma kadar ise fetüs olarak adlandırılır.

25 Plasenta Plasenta, anne ile fetüs arasında metabolik ve hormonal ilişkiyi sağlayan geçici oluşumdur. Plasentanın gelişimine plasentasyon denir. Plasentasyon implantasyon ile birlikte başlar. İlki ilk trimesterin sonunda, ikincisi 20. haftanın sonunda tamamlanan iki aşamalı bir süreci tamamlayan plasenta olgun şeklini alır. İmplantasyondan yaklaşık 12 gün sonra trofoblastik dokudan, desidua içine doğru koryonik villuslar adı verilen ipliksi yapılar gelişir. Başlangıçta koryonik villuslar tüm blastosisti çevreler. Fakat daha sonra koryonik villusların desidua bazalis ile temas eden kısmı plasentayı şekillendirmek üzere gelişirken, desidua kapsüllaris ile temas eden kısmı atrofiye uğrar. Villuslar desidua tabakası ile birleşerek kotiledon denen plasenta loblarını oluşturur. Kotiledonlar da birleşerek plasentayı meydana getirir

26

27 Plasentanın Yapısı Fonksiyonları ve Hormonları Plasentanın en küçük anatomik birimi kotiledondur. Her bir kotiledon tek bir spiral arterin terminal dalı ile kanlanır. Kotiledonlar septalarla birbirinden ayrılır. Gebelikte uteroplasental kan akımı artar. Termde uterusun total kan akımı ml/dk dır. Her iki uterin arterden gelen kanın %90 ı kotiledonlara yayılır. Gebeliğin 4. ayında maksimum kalınlığa erişip olgunlaşan plasenta kırmızı renkte ve yuvarlaktır. Plasentanın kalınlığı kenarlara doğru azalır. Termde plasenta yaklaşık cm çapında, 3 cm kalınlığındadır g ağırlığındadır.

28 Plasentanın maternal (anne) ve fetal yüzleri Maternal Yüz: Plasentanın desidua bazalise yapışan yüzüdür. Kırmızı ve pürtüklüdür. Üzerinde sayıları arasında değişen kotiledonlar bulunur. Göbek kordonundan gelen kan, kotiledonlara ve burada bulunan villuslara yayılır. Villuslar intervillöz aralıkta anne kanı içinde yüzerler. İntervillöz aralığa desidual arterden gelen anne kanı dökülür. Aynı zamanda bu aralıktaki anne kanı desidual venler tarafından drene edilir

29 Fetal Yüz Plasentanın fetüse bakan bölümüdür. Parlak, grimsi ve kaygandır. Fetal yüz dışta koryon, içte amniyon zarı ile örtülüdür. Kordon, plasentaya bu yüzden ve ortadan girer. Kordonun içindeki damarlar zarların altında dallara ayrılarak villuslara kadar uzanır.

30 Plasentanın Fonksiyonları Solunum Fonksiyonu: difüzyon yoluyla. Boşaltım Fonksiyonu: annenin böbrekleri Beslenme Fonksiyonu: Glikoz ve yağ asidi gibi bazı maddeler feto-maternal konsantrasyon farkı nedeniyle yardımcı transport proteinleri ile fetüse taşınırlar. Plasental transfer kapasitesi gebelik haftası ile artar. Endokrin Fonksiyonu: hormon ve enzimleri üretir. Plasenta ürettiği hormonlarla hipotalamus, hipofiz ve gonad ünitesini devre dışı bırakarak gebeliğin gidişini kendisi kontrol eder. Plasenta tek başına bir endokrin organ olmadığından anneden ve fetüsten gelen stimülan maddeler sayesinde bu görevi yerine getirir. Plasenta yukarıda sayılan fonksiyonlar dışında ayrıca annedeki antikorları fetüse aktarır. Böylece fetüste pasif bağışıklık oluşturur.

31 Plasental Transport Oksijen, CO2, Na ve su basit difüzyonla taşınır. Glikoz kolaylaştırılmış difüzyonla taşınır (Kolaylaştırılmış difüzyon, maddelerin çok yoğun ortamdan, az yoğun ortama doğru taşıyıcı proteinle geçmesidir.) Suda eriyen vitaminler ve esansiyel aminoasitler aktif transportla taşınır. Hücre zarı üzerindeki porlardan geçebilecek büyüklükteki moleküller, taşıyıcı protein ve taşıyıcı enzimler yardımıyla taşınır. Transferrin ve demir pinositozla taşınır (Pinositoz, hücrelerin sıvı haldeki maddeleri vezikül oluşturarak sitoplazmalarına almalarıdır.) Hücre zarının içeri doğru çökmesi ile oluşan küçük cepler, daha sonra zarın kapanmasıyla birlikte içi sıvı dolu pinositotik keseciklere dönüşür. Hücre, bu yolla iyonları ve diğer küçük molekülleri bir miktar sıvı ile birlikte bünyesine alır.) Fetal eritrositler sızma yolu ile anneye geçerek immünizasyona neden olur. İlaçlar, alkol, nikotin vb. maddeler kolayca plasentadan geçer.

32 Plasenta Hormonları Human Koryonik Somatomammotropin (HCS)/Plasental laktojenik Hormon (HPL) :Bu hormon annenin yağ metabolizmasına etki ederek, yağların enerji kaynağı olarak kullanımını sağlar. Protein metabolizmasına etki ederek proteinlerin kullanımını sınırlandırır ve böylece fetüsün aminoasitlerden yararlanmasını sağlar. Karbonhidrat metabolizmasına etki ederek annede insülini duyarsız hale getirir ve glikoz kullanımını azaltır. Böylelikle fetüsün ana enerji kaynağı olan glikoz ihtiyacını karşılar. Süt bezlerini laktasyona hazırlar. Human Koryonik Gonadotropin (HCG): korpus luteumun gerilemesini önleyerek, progesteron salınımını artırır ve böylece gebeliğin devamını sağlar. Plasenta gelişimini tamamlayıp korpus luteumun görevini üstlenince HCG önemini yitirir. Genellikle HCG titresi ektopik gebelikte düşer, trofoblastik hastalıklarda ise yükselir.

33 Plasenta Hormonları Östriol (E3): Uterus ve meme dokusunun büyümesini, gelişmesini sağlar. Pelvis kemiğindeki bağların gevşemesini destekler. Uterusa kan akımını ve myometriyum aktivitesini artırır. Gebelikte fetüs sağlığının değerlendirilmesinde östrojen seviyesi önemlidir. Çünkü östrojen üretimi için öncü maddelerin büyük bölümü fetüsün adrenallerinden salgılanır. Östrojen kanda fibrinojen ve trombosit düzeylerini yükselterek pıhtılaşmada hafif artışa neden olur. Bu nedenle gebelikte venöz tromboz riski artar. Progesteron: Plasenta progesteronu anne dolaşımında bulunan kolesterolden sentezler. Progesteron prostaglandin sentezini inhibe ederek gebelik boyunca uterin hareketsizliğin önemli bir aracıdır. Progesteron gelişen fetüsün immun reddini önleyen güçlü bir immünomodülatördür. Ayrıca gebelik süresince prolaktin salınımını baskılar. Adrenokortikoidler: Fetal matürasyonu sağlar. Relaksin: Büyük ölçüde over kaynaklıdır. Asıl görevi embriyonun implantasyonunu desteklemektir. Gebeliğin sonunda simfiz pubisin gevşemesini sağlar. İnhibin: FSH salgısının inhibisyonunu sağlar.

34 Amniyon Kesesi ve Amniyon Sıvısı Membranlar, ince ve içte olan amniyon, kalın ve dışta olan koryondan oluşmuştur. Bu iki membran arasında amniyonun rejenerasyonu için gerekli olan kollajenden zengin bağ dokusu vardır. Membranlar, genellikle birbiri üzerinden kayar ve doğumda birbirinden kolaylıkla ayrılır. Amniyon koryona göre daha fazla gerilme kuvvetine sahiptir ve ikisi birlikte daha güçlü. Yapılarında bulunan kollajenler güç ve elastikiyet kazandırır. Gebelik ilerledikçe kollajen içeriği azalır. Membranlar kan damarı ve sinir içermez. Kesedeki epitel hücrelerinin amniyon boşluğu içine salgıladıkları sıvıya amniyon sıvısı adı verilir. maternal kandan + fetal idrar Amniyon sıvısı normal koşullarda saman sarısı renkte ve berraktır. İçerisinde su, fetal deri artıkları, fetal idrar, organik ve inorganik maddeler bulunur. Sıvı her üç saatte bir tamamen yenilenir.

35 Amniyon kesesi ve amniyon sıvısının görevleri Fetüsü direkt travmalardan korumak, Fetüsün ısı kaybını önlemek, Fetüsün serbest hareketini sağlayarak, kas iskelet sisteminin gelişmesine yardımcı olmak, Fetüsün akciğer gelişimini sağlamak, Fetüsün amniyotik zara yapışmasını önlemek, Sıvı elektrolit değişimini sağlamak, Antibakteriyel aktivite Fetal idrarın, solunum ve sindirim atıklarının boşalma yerini oluşturmak, Amniyosentez, amniyoskopi gibi işlemlerle amniyon sıvısı incelenerek fetüsün sağlık durumunu (gelişimi, kromozom anomalileri vb.) değerlendirme Doğumda kesenin servikse oluşturduğu baskıyla servikal kanalın açılmasına yardım etmek, Prostaglandin gibi önemli maddelerin oluşması için gerekli fosfolipidleri membranlarda depolamak, Doğumun başlangıcında kese açılınca akan amniyon sıvısının doğum kanalını temizlemesini sağlamaktır (aseptik etki).

36 Embriyonun Gelişimi Embriyoya şekil veren hücreler önceleri birbirine benzer hücrelerken implantasyondan sonra üç farklı tabakaya ayrılır. İnsana özgü tüm organ ve dokular bu üç primer hücre tabakasından oluşur. Ektoderm: Deri ve ekleri (tırnak, saç), sinir sistemi, bez yapılar. Mezoderm: Kemik ve kıkırdaklar, kaslar, bağ dokusu, kardiyovasküler sistem, böbrekler, gonadlar, üreterler, seröz boşluklar. Endoderm: Sindirim sistemi, karaciğer ve safra yolları, pankreas, tiroid, paratiroid ve solunum sistemi

37 Embriyonik dönemde organ taslakları oluşur (organogenez). Fetal dönemde ise oluşan organlar olgunlaşıp gelişir. Embriyonel olarak 3. haftanın sonunda 22. gün fetal kalp atmaya başlar. Kan hücreleri yolk kesesi, karaciğer ve kemik iliğinde yapılır. 8. haftanın sonunda, embriyonun boyu 3,5 cm, ağırlığı 2 g kadardır. Dış görünüşü ile insanı andırmaya başlar. 4. gebelik haftasında tomurcuk şeklindeki kollar, bacaklar ve parmaklar dönemin sonunda artık oluşmuştur. Gözler, kulaklar, burun ve ağız ayırt edilir. Kuyruk neredeyse kaybolur. Embriyonik dönemin ilk 17 günü teratojenle karşılaşıldığında ya hep ya hiç ilkesine göre gebelik ya sağlıklı devam eder ya da abortusla sonlanır günleri arasında teratojenite riski çok yüksektir.

38 Umbilikal kord Kordon fetüsü plasentaya bağlar. Gri ve yumuşak, ortalama 50 cm boyunda, 2 cm çapındadır. Göbek kordonu içerisinde fetal venöz kanı plasentaya taşıyan iki arter, arter kanı fetüse taşıyan bir ven bulunur. Bu damarlar jöle kıvamlı mukoz bağ dokusuna (wharton jölesi) gömülüdür. Wharton jölesi fiziksel tampon görevi yaparak kordonun sıkışmasını ve böylece dolaşımın aksamasını önler. Kordondaki iki arter, vene göre daha uzun olduklarından venin etrafına spiral şeklinde sarılıdır- spiral yapı ile kordonun bükülmesi hâlinde damarların tıkanması önlendiği gibi; ven etrafında kıvrılan arterler her atımla birlikte vendeki kanın ilerlemesine yardımcı olur

39

40

41 Fetal Dolaşım Fizyolojisi Umbilikal Arterler: Oksijensiz kanı fetüsten plasentaya taşırlar. Umbilikal Ven: Oksijenlenmiş kanı, plasentadan fetüse taşır. Foramen Ovale: Fetal kalbin atriumları arasındaki açıklıktır. Böylece kanın sağ atriumdan direkt sol atriuma geçmesini ve sağ ventriküle daha az kan gitmesini sağlar. Duktus Arteriyozus (Botalli): Aort ile pulmoner arter arasındaki bağlantıdır. Bu bağlantı ile fetüsün akciğerlerine giden kan yolunu değiştirir. Duktus Venozus: Oksijenlenmiş kanın umbilikal kordondan vena kava inferiora geçmesini sağlayan bağlantıdır.

42 Fetal büyümeyi etkileyen faktörler Plasentanın büyüklüğü: Plasentanın durum fetal büyümeye etki edebilir. büyüklüğü fetal ağırlıkla orantılı değildir. Ancak makrozomik fetüslerin Maternal boy, ağırlık, beslenme: Doğum plasentalarının diğer fetüslere göre ağırlığı ile gebelik sırasında maternal kilo büyük olduğu bilinen bir gerçektir. Bu alımı arasında pozitif bir korelasyon ilişkinin nedeni tam olarak vardır. Eğer son trimesterde günlük kalori açıklanamamakla birlikte sonuç olarak alımı yeterli değilse doğum ağırlığı büyük plasentada kan akımı artmış, villöz düşük, boy ve baş çevresi daha küçük yüzey alanı genişlemiş olduğundan olmaktadır. anneden fetüse substrat akımında hızlanma olur. Ayrıca plasenta insülin benzeri büyüme faktörleri açısından da zengin olup bu

43 Fetal büyümeyi etkileyen faktörler Maternal alkol, sigara ve ilaç kullanımı: Kronik alkol bağımlısı annelerin çocukları ile (fetal alkol sendromu), gebeliğinde sigara, immunsüpresif, kortizon ve warfarin grubu ilaç alan ve eroin bağımlısı olan annelerin çocuklarında büyüme geriliği görülür. Maternal stres ve anksiyete: Psikososyal stres erken doğum ve düşük doğum ağırlıklı bebek riskini artırır. Genetik faktörler: Bazı kalıtımsal sendromlar fetal makrozomiye neden olabilir. Maternal diyabet: Fetal büyümeyi etkileyen başlıca hormonlar insülin ve insülin benzeri faktörlerdir.

44 3. Ay (12. Hafta): 12. hafta itibari ile artık fetüsün bütün organları gelişimini tamamlamış ve hacim olarak büyümeye başlamışlardır. Fetüsün boyu olarak 70 mm Yüz belirginleşmeye başlar. Bağırsak hareketleri vardır. Fetal yutma hareketleri başlar. Fetüste 10. haftadan itibaren idrar üretilir. Üretilen idrar amniyon sıvısı içine boşalır ve sıvının devamlılığını sağlar. Dış genital organlar gelişimini tamamlamamıştır; fakat kızlarda labialar, erkeklerde ise penis ayırt edilebilir. 12. haftadan sonra pankreastan insülin salgılanmaya başlar. Fetüs uzun süreli hiperglisemiye maruz kalırsa pankreas adacık hücrelerinde hiperplazi olur, insülin salgısı artar, diyabetik anne çocuğunda erken neonatal hipogliseminin nedeni budur. Fizyolojik herni 11. haftadan sonra düzelir. Dalakta hemopoez (12. hafta) başlar.

45 4. Ay (16. Hafta): Fetüs yüz kasları geliştiği için ağzını açıp kapatır, göz kapaklarını hareket ettirir. Yüz daha da belirginleşmiştir. Bağırsaklarında dışkı birikmeye başlar. Dolaşım sistemi işlevini tam olarak yapmaya başlamıştır. Işığa karşı refleks başlar. Fetüs solunum hareketleri yapar. Fetal solunum sayesinde solunum yollarının epiteli gelişir ve akciğer hipoplazisi önlenir. Fetüs aktiftir ve parmağını emmeye başlar

46 5. Ay (20. Hafta): Fetüsün boyu 25 cm, ağırlığı yaklaşık olarak gram-cilt kalınlaşmaya, koku, tat, duyma, görme ve dokunma duyuları aktifleşmeye başlar. Vücudunu kaplayan lanugo tüm vücut yüzeyini kaplar. Kalp atışları hızlanır. Erkek fetüslerin testisleri skrotuma inmeye başlar. Kız fetüslerin ise yumurta hücresi üretim süreci tamamlanmıştır. Deri verniks kazeoza ile kaplıdır. Verniks fetüs derisini amniyon sıvısında maserasyondan korur.

47 6. Ay (24. Hafta): Fetüsün boyu yaklaşık cm, ağırlığı ise gram Akciğerlerde surfaktan yapımı başladığından (24. hafta) doğarsa yaşama şansı olabilir. Ağırlık artar. Hızlı göz hareketleri başlar. 6. Ayın sonunda fetüs işitebilir. Akciğerde surfaktan üretimi gebeliğin haftalarında yeterli seviyeye ulaşır.

48 7. Ay (28. Hafta): Fetüsün boyu yaklaşık cm, ağırlığı ise gram Saçlar uzamış ve kaşlar gelişimini tamamlamıştır. Fetüs gözlerini açıp kapatır, uyku ve uyanıklık evreleri geçirir. Vücudu yağ depolamaya başlamıştır ve bu durum doğumdan sonra vücut ısısının ayarlamasında önemli rol oynar. 8. Ay (32. Hafta): Fetüs gram ağırlığında ve cm boyundadır. Dışarıdan gelen uyarıları daha iyi algılayabilir. Hareketleri daha da artar. Tüm parmakları açıktır ve tırnakları tamamen gelişmiştir.

49 9. Ay (36. Hafta): Fetüs ortalama gr ağırlığında ve cm boyundadır. Fetüsün yanakları, parmakları, kolları yağ depolamaya devam ettiği için daha belirginleşir. Bütün organlar gelişimini tamamlamıştır. Görme en son gelişen duyudur. Fetüs uterus içindeyken şiddetli ışığı algılayabilir ve hatta bu ışık fetüs için zararlı olabilir. 10. Ay (40. Hafta): Fetüs dış çevre koşullarına uyum yeteneği kazanmıştır g veya üzerinde bir ağırlıktadır. Baş-topuk uzunluğu 52 cm kadardır. Deri düzgün ve pembedir. Saçlar uzamıştır. Lanugo omuzda ve sırtın üst kısmında görülür. Testisler skrotumun içindedir. Kavrama refleksi gelişmiştir

07.11.2014. Fetus Fizyolojisi. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı

07.11.2014. Fetus Fizyolojisi. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı 8.Hafta ( 03-07 / 11 / 2014 ) FETUS FİZYOLOJİSİ 1.Embriyonun Gelişmesi 1.) Plasenta 2.) Amnion Kesesi ve Amnion Sıvısı Slayt No: 9 1.) EMBRİYONUN GELİŞMESİ

Detaylı

07.11.2014. fetal dönem denir. Fetal dönemde, embriyonal dönemde oluşan organ sistemleri gelişir. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı

07.11.2014. fetal dönem denir. Fetal dönemde, embriyonal dönemde oluşan organ sistemleri gelişir. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı 9.Hafta ( 10-14 / 11 / 2014 ) 1.) Göbek Kordonu 2.) Fetus ve Fetal Dolaşım Fizyolojisi 3.) Fetusun Aylara Göre Gelişimi Slayt No: 10 2 7.) FETUS Üçüncü gebelik

Detaylı

ADIM ADIM YGS LYS. 73. Adım ÜREME BÜYÜME GELİŞME EMBRİYONİK ZARLAR İNSAN EMBRİYOSUNUN GELİŞİMİ-1

ADIM ADIM YGS LYS. 73. Adım ÜREME BÜYÜME GELİŞME EMBRİYONİK ZARLAR İNSAN EMBRİYOSUNUN GELİŞİMİ-1 ADIM ADIM YGS LYS 73. Adım ÜREME BÜYÜME GELİŞME EMBRİYONİK ZARLAR İNSAN EMBRİYOSUNUN GELİŞİMİ-1 EMBRİYONUN DIŞINDA YER ALAN ZARLAR Zigotun gelişmesi ardından oluşan embriyo; sürüngen, kuş ve memelilerde

Detaylı

EMBRİYOLOJİ VE GENETİK DERSİNE GİRİŞ ARŞ. GÖR. KEVSER İLÇİOĞLU

EMBRİYOLOJİ VE GENETİK DERSİNE GİRİŞ ARŞ. GÖR. KEVSER İLÇİOĞLU EMBRİYOLOJİ VE GENETİK 1 DERSİNE GİRİŞ ARŞ. GÖR. KEVSER İLÇİOĞLU 2/16 EMBRİYOLOJİ NEDİR? Embriyoloji; zigottan, hücreler, dokular, organlar ile tüm vücudun oluşmasına kadar geçen ve doğuma kadar devam

Detaylı

MENOPOZ. Menopoz nedir?

MENOPOZ. Menopoz nedir? MENOPOZ Hayatınızı kabusa çeviren, unutkanlık, uykusuzluk, depresyon, sinirlilik, halsizlik şikayetlerinin en büyük sebeplerinden biri menopozdur. İleri dönemde idrar kaçırma, kemik erimesi, hipertansiyona

Detaylı

Ektopik Gebelik. Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012

Ektopik Gebelik. Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012 Ektopik Gebelik Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012 Sunum Planı Tanım Epidemiyoloji Patofizyoloji Klinik Tanı Ayırıcı tanı Tedavi Tanım Fertilize ovumun endometriyal kavite dışında

Detaylı

a. Segmentasyon Gelişimin başlangıcında hızlı ve birbirini takip eden mitoz bölünmeler gerçekleşir. Bu bölünmelere segmentasyon denir.

a. Segmentasyon Gelişimin başlangıcında hızlı ve birbirini takip eden mitoz bölünmeler gerçekleşir. Bu bölünmelere segmentasyon denir. BÜYÜME VE GELİŞME Zigot ile başlayıp yeni bir birey oluşması ile sonlanan olayların tamamına gelişme denir. Embriyonun gelişimi sırasında, segmentasyon (bölünme), gastrula (hücre göçü),farklılaşma ve organogenez

Detaylı

GEBELİKTE ANNENİN FİZYOLOJİSİ

GEBELİKTE ANNENİN FİZYOLOJİSİ GEBELİKTE ANNENİN FİZYOLOJİSİ GEBELİKTE SİSTEMİK DEĞİŞİKLİKLER Son menstruasyonun ilk gününden itibaren 280 gün veya 10 gebelik ayı (28 günlük lunar ay) veya 40 hafta. Gerçek gebelik süresi fertilizasyondan

Detaylı

Plasenta Amniyon Çoğul Gebelikler

Plasenta Amniyon Çoğul Gebelikler Dönem 1- Sunum 5/ 2012 Plasenta Amniyon Çoğul Gebelikler Prof.Dr. Alp Can Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Histoloji- Embriyoloji ABD hgp://histemb.medicine.ankara.edu.tr koryon boşluğu Plasenta = Desidua

Detaylı

GENEL SORU ÇÖZÜMÜ ENDOKRİN SİSTEM

GENEL SORU ÇÖZÜMÜ ENDOKRİN SİSTEM GENEL SORU ÇÖZÜMÜ ENDOKRİN SİSTEM 1) Aşağıdaki hormonlardan hangisi uterusun büyümesinde doğrudan etkilidir? A) LH B) Androjen C) Östrojen Progesteron D) FUH Büyüme hormonu E) Prolaktin - Testosteron 2)

Detaylı

GEBELİK ENDOKRİNOLOJİSİ GEBELİK ENDOKRİNOLOJİSİ

GEBELİK ENDOKRİNOLOJİSİ GEBELİK ENDOKRİNOLOJİSİ GEBELİK ENDOKRİNOLOJİSİ 1 GEBELİK ENDOKRİNOLOJİSİ Plasental kompartman Hipotalamik hormonlar GnRH CRH TRH Somotostatin GHRH Hipofizer hormonlar hcg hpl hch hct ACTH Oksitosin 2 1 GEBELİK ENDOKRİNOLOJİSİ

Detaylı

Doç. Dr. Alev Gürol BAYRAKTAROĞLU

Doç. Dr. Alev Gürol BAYRAKTAROĞLU Doç. Dr. Alev Gürol BAYRAKTAROĞLU EXTRAEMBRİYONAL KESELERİN MEYDANA GELİŞİ Zigottan sonraki gelişmelerle uterusa ulaşmış olan blastosist in intrauterin tesirlere ve dış basınçlara karşı korunması gerekir.

Detaylı

Endodermin Gelişimi Teratoloji Bilgisi 4-8. Ha9alarda Dış Gelişim Fetusun Gelişimi

Endodermin Gelişimi Teratoloji Bilgisi 4-8. Ha9alarda Dış Gelişim Fetusun Gelişimi Dönem 1- Sunum 4/ 2012 Endodermin Gelişimi Teratoloji Bilgisi 4-8. Ha9alarda Dış Gelişim Fetusun Gelişimi Prof.Dr. Alp Can Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Histoloji- Embriyoloji ABD hjp://histemb.medicine.ankara.edu.tr

Detaylı

ENDOKRİN SİSTEM. Selin Hoca

ENDOKRİN SİSTEM. Selin Hoca ENDOKRİN SİSTEM Selin Hoca HORMON NEDİR? Endokrin sistemi oluşturan iç salgı bezlerinin (endokrin bez) salgıladığı özel sinyal taşıyan salgılardır. Organik maddelerdir. Hormonların etki ettikleri doku

Detaylı

YGS ANAHTAR SORULAR #4

YGS ANAHTAR SORULAR #4 YGS ANAHTAR SORULAR #4 1) Düz ve çizgili kasları ayırt etmek için, I. Kasılıp gevşeme hızı II. Oksijensiz solunum yapma III. Çekirdeğin sayısı ve konumu IV. İstemli çalışma verilen özelliklerden hangileri

Detaylı

11. SINIF KONU ANLATIMI 29 ENDOKRİN SİSTEM 4 BÖBREK ÜSTÜ BEZLERİ (ADRENAL BEZLER)

11. SINIF KONU ANLATIMI 29 ENDOKRİN SİSTEM 4 BÖBREK ÜSTÜ BEZLERİ (ADRENAL BEZLER) 11. SINIF KONU ANLATIMI 29 ENDOKRİN SİSTEM 4 BÖBREK ÜSTÜ BEZLERİ (ADRENAL BEZLER) BÖBREK ÜSTÜ BEZLERİ (ADRENAL BEZ) Her bir böbreğin üst kısmında bulunan endokrin bezdir. Böbrekler ile doğrudan bir bağlantısı

Detaylı

GELİŞİMİN 1. VE 2. HAFTASI

GELİŞİMİN 1. VE 2. HAFTASI GELİŞİMİN 1. VE 2. HAFTASI (Fertilizasyon, Segmentasyon, İmplantasyon ve Bilaminar disk) PROF. DR. İSMAİL SEÇKİN FERTİLİZASYON A ) Germ hücrelerinin fertilizasyon bölgesine taşınması Oositin ampullaya

Detaylı

Dönem I-Sunum-5, 2010. Çoğul ğ Gebelikler. Prof.Dr. Alp Can Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Histoloji-Embriyoloji ABD

Dönem I-Sunum-5, 2010. Çoğul ğ Gebelikler. Prof.Dr. Alp Can Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Histoloji-Embriyoloji ABD Dönem I-Sunum-5, 2010 Fötogenez (3. ay - doğum) ğ Plasenta, Amniyon Çoğul ğ Gebelikler Prof.Dr. Alp Can Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Histoloji-Embriyoloji ABD Prenatal Dönemde Büyüme Pre-embriyon

Detaylı

DİŞİ ÜREME ORGANLARI

DİŞİ ÜREME ORGANLARI DİŞİ ÜREME ORGANLARI Dişi üreme organları dişi gamet hücresi ovumu (yumurtayı) üreten ovaryumlar ile ovumun döllendiği, döllenme sonrasında gebeliğin şekillendiği ve gelişen yavrunun dışarı çıkarıldığı

Detaylı

ÜNİTE II- KADIN GENİTAL ORGANLARININ ANATOMİ VE FİZYOLOJİSİ

ÜNİTE II- KADIN GENİTAL ORGANLARININ ANATOMİ VE FİZYOLOJİSİ ÜNİTE II- KADIN GENİTAL ORGANLARININ ANATOMİ VE FİZYOLOJİSİ Genital Organlar Dış Genital Organlar İç Genital Organlar Kemik Kısımları (Pelvis ) Siklus Oluşumu ve Hormonlar Oval ve Menstrual Siklus Halkası

Detaylı

DOKU. Dicle Aras. Doku ve doku türleri

DOKU. Dicle Aras. Doku ve doku türleri DOKU Dicle Aras Doku ve doku türleri Doku Bazı özel görevler üstlenmiş hücre topluluklarıdır. Bir doku aynı yönde özelleşmiş hücre ve hücreler arası maddelerin bir araya gelmesiyle oluşmuştur. İntrauterin

Detaylı

Doç. Dr. Alev Gürol BAYRAKTAROĞLU

Doç. Dr. Alev Gürol BAYRAKTAROĞLU Doç. Dr. Alev Gürol BAYRAKTAROĞLU EXTRAEMBRİYONAL KESELERİN MEYDANA GELİŞİ VE GÖBEK KORDONU Zigottan sonraki gelişmelerle uterusa ulaşmış olan blastosist in intrauterin tesirlere ve dış basınçlara karşı

Detaylı

BÖLÜM I HÜCRE FİZYOLOJİSİ...

BÖLÜM I HÜCRE FİZYOLOJİSİ... BÖLÜM I HÜCRE FİZYOLOJİSİ... 1 Bilinmesi Gereken Kavramlar... 1 Giriş... 2 Hücrelerin Fonksiyonel Özellikleri... 2 Hücrenin Kimyasal Yapısı... 2 Hücrenin Fiziksel Yapısı... 4 Hücrenin Bileşenleri... 4

Detaylı

GEBELİKTE ANNENİN FİZYOLOJİSİ. Araş. Gör. Betül Mammadov

GEBELİKTE ANNENİN FİZYOLOJİSİ. Araş. Gör. Betül Mammadov GEBELİKTE ANNENİN FİZYOLOJİSİ Araş. Gör. Betül Mammadov GEBELİK Son menstruasyonun ilk gününden itibaren 280 gün yada 10 gebelik ayı (28 günlük lunar ay) yada 40 hafta süre Sistemik ve metabolik birçok

Detaylı

DÖNEM 2- I. DERS KURULU AMAÇ VE HEDEFLERİ

DÖNEM 2- I. DERS KURULU AMAÇ VE HEDEFLERİ DÖNEM 2- I. DERS KURULU AMAÇ VE HEDEFLERİ Kan, kalp, dolaşım ve solunum sistemine ait normal yapı ve fonksiyonların öğrenilmesi 1. Kanın bileşenlerini, fiziksel ve fonksiyonel özelliklerini sayar, plazmanın

Detaylı

ÇEVRESEL SİNİR SİSTEMİ SELİN HOCA

ÇEVRESEL SİNİR SİSTEMİ SELİN HOCA ÇEVRESEL SİNİR SİSTEMİ SELİN HOCA Çevresel Sinir Sistemi (ÇSS), Merkezi Sinir Sistemine (MSS) bilgi ileten ve bilgi alan sinir sistemi bölümüdür. Merkezi Sinir Sistemi nden çıkarak tüm vücuda dağılan sinirleri

Detaylı

Fötogenez (3. ay - doğum) Plasenta

Fötogenez (3. ay - doğum) Plasenta Fötogenez (3. ay - doğum) Plasenta Prof.Dr. Alp Can Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Histoloji-Embriyoloji ABD Doğum Öncesi Yaşam (Prenatal Dönem) (266 ± 10 gün döllenmeden sonra) 1. Embriyon öncesi dönemi

Detaylı

AİLE HAYATI, PLANLAMASI VE ANA ÇOCUK SAĞLIĞI

AİLE HAYATI, PLANLAMASI VE ANA ÇOCUK SAĞLIĞI AİLE HAYATI, PLANLAMASI VE ANA ÇOCUK SAĞLIĞI Aile nedir? Toplum içindeki en küçük sosyal kurumdur. Çekirdek aile Ana, baba ve çocuklardan oluşur. Geniş aile ise çeşitli akrabalardan oluşur. Aile kurumunun

Detaylı

11. SINIF KONU ANLATIMI 32 DUYU ORGANLARI 1 DOKUNMA DUYUSU

11. SINIF KONU ANLATIMI 32 DUYU ORGANLARI 1 DOKUNMA DUYUSU 11. SINIF KONU ANLATIMI 32 DUYU ORGANLARI 1 DOKUNMA DUYUSU DUYU ORGANLARI Canlının kendi iç bünyesinde meydana gelen değişiklikleri ve yaşadığı ortamda mevcut fiziksel, kimyasal ve mekanik uyarıları alan

Detaylı

Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı

Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı çeken sigara vücuda birçok zarar vermekte ve uzun süre

Detaylı

ÜRİNER SİSTEM ANATOMİ ve FİZYOLOJİSİ

ÜRİNER SİSTEM ANATOMİ ve FİZYOLOJİSİ ÜRİNER SİSTEM ANATOMİ ve FİZYOLOJİSİ İdrar oluşturmak... Üriner sistemin ana görevi vücutta oluşan metabolik artıkları idrar yoluyla vücuttan uzaklaştırmak ve sıvı elektrolit dengesini korumaktır. Üriner

Detaylı

ENDOKRİN SİSTEM #4 SELİN HOCA

ENDOKRİN SİSTEM #4 SELİN HOCA ENDOKRİN SİSTEM #4 SELİN HOCA ADRENAL BEZ MEDULLA BÖLGESİ HORMONLARI Böbrek üstü bezinin öz bölgesi, embriyonik dönemde sinir dokusundan gelişir bu nedenle sinir sisteminin uzantısı şeklindedir. Sempatik

Detaylı

Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler

Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler EGZERSİZ VE KAN Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler Akciğerden dokulara O2 taşınımı, Dokudan akciğere CO2 taşınımı, Sindirim organlarından hücrelere besin maddeleri taşınımı, Hücreden atık maddelerin

Detaylı

ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM

ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM 9.11.2015 ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM Konular Doğum öncesi gelişim aşamaları Zigot Doğum öncesi çevresel etkiler Teratojenler Doğum Öncesi G elişim Anneyle ilgili diğer faktörler Öğr. Gör. C an ÜNVERDİ Zigot

Detaylı

OTONOM SİNİR SİSTEMİ (Fonksiyonel Anatomi)

OTONOM SİNİR SİSTEMİ (Fonksiyonel Anatomi) OTONOM SİNİR SİSTEMİ (Fonksiyonel Anatomi) Otonom sinir sitemi iki alt kısma ayrılır: 1. Sempatik sinir sistemi 2. Parasempatik sinir sistemi Sempatik ve parasempatik sistemin terminal nöronları gangliyonlarda

Detaylı

GENİTAL SİKLUS Östrus Siklusu

GENİTAL SİKLUS Östrus Siklusu GENİTAL SİKLUS Östrus Siklusu Tanım Purbertiye ulaşan bir dişide hormonların kontrolü (hipotalamus, hipofiz ve ovaryum dan salınan) altında ovaryum ve uterusta meydana gelen değişiklikler Genital siklus

Detaylı

EGZERSİZE ENDOKRİN ve METABOLİK YANIT

EGZERSİZE ENDOKRİN ve METABOLİK YANIT EGZERSİZE ENDOKRİN ve METABOLİK YANIT Prof.Dr.Fadıl Özyener Fizyoloji Anabilim Dalı Sempatik Sistem Adrenal Medulla Kas kan dolaşımı Kan basıncı Solunum sıklık ve derinliği Kalp kasılma gücü Kalp atım

Detaylı

GEBELİK SIRASINDA MATERNAL VE FETAL SAĞLIĞIN YÜKSELTİLMESİ

GEBELİK SIRASINDA MATERNAL VE FETAL SAĞLIĞIN YÜKSELTİLMESİ GEBELİK SIRASINDA MATERNAL VE FETAL SAĞLIĞIN YÜKSELTİLMESİ GEBELİK SIRASINDA MATERNAL VE FETAL SAĞLIĞIN YÜKSELTİLMESİ Doğuma Hazırlık Doğum Öncesi Eğitim Fetal Aktivitenin İzlenmesi Göğüs Bakımı Emzirmeye

Detaylı

30.12.2014. Normal Doğum Fizyolojisi. 10.Sınıf Kadın Sağlığı-Hastalıkları ve Bakımı. Normal Doğum Fizyolojisi. Normal Doğum Fizyolojisi

30.12.2014. Normal Doğum Fizyolojisi. 10.Sınıf Kadın Sağlığı-Hastalıkları ve Bakımı. Normal Doğum Fizyolojisi. Normal Doğum Fizyolojisi 10.Sınıf Kadın Sağlığı-Hastalıkları ve Bakımı 12.Hafta ( 01 05 / 12 / 2014 ) NORMAL DOĞUM 1.) 2.) Slayt No:15 Doğum eylemi, son menstrual periyottan 38 40 hafta sonra serviks dilatasyonuna neden olan,

Detaylı

GEBELİK VE LOHUSALIK

GEBELİK VE LOHUSALIK GEBELİK VE LOHUSALIK ANA SAĞLIĞI Sağlık hizmetleri açısından doğurganlık çağındaki (15-49 yaş arası) tüm kadınlara ana denir. 15-49 yaş doğurganlık çağındaki kadınlar nüfusumuzun % 27 sini oluşturmaktadır.

Detaylı

Sunum planı. Hipofiz Epifiz Tiroid Paratiroid ve Pankreas hormonları

Sunum planı. Hipofiz Epifiz Tiroid Paratiroid ve Pankreas hormonları Dr. Suat Erdoğan Sunum planı Hipofiz Epifiz Tiroid Paratiroid ve Pankreas hormonları Hipofiz bezi (hypophysis) Hipofizial çukurlukta bulunur (sella turcica) 9 adet hormon üretir İki bölümü vardır: Anterior

Detaylı

Sağlıklı Hamilelik BR.HLİ.081

Sağlıklı Hamilelik BR.HLİ.081 Sağlıklı BR.HLİ.081 Sağlıklı Sağlıklı bir hamilelik geçirmek hamilelik öncesi dönemde sağlığınızla ilgili testleri yaptırmakla başlar. Bu nedenle çocuk istediğinize karar verdiğinizde önce bir kadın hastalıkları

Detaylı

Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinoloji Kliniği

Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinoloji Kliniği Ergenlik Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinoloji Kliniği Nelerden konuşacağız? Ergenlik nedir? Ergenlik sürecinde vücutta nasıl değişiklikler olur? Üreme organları nelerdir ve nasıl

Detaylı

DÖNEM II T.C. NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ MERAM TIP FAKÜLTESİ 2013-2014 DERS YILI

DÖNEM II T.C. NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ MERAM TIP FAKÜLTESİ 2013-2014 DERS YILI T.C. NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ MERAM TIP FAKÜLTESİ 2013-2014 DERS YILI V. DERS KURULU (6 HAFTA) (ÜROGENİTAL ve ENDOKRİN) (21 NİSAN - 30 MAYIS 2014) DEKAN BAŞKOORDİNATÖR BAŞKOORDİNATÖR YARD. DÖNEM

Detaylı

1. Üretildikleri yerden hedef doku ve organlara kan ile taşınırlar. 2. Her hormonun etkilediği hücre, doku ve organ farklıdır.

1. Üretildikleri yerden hedef doku ve organlara kan ile taşınırlar. 2. Her hormonun etkilediği hücre, doku ve organ farklıdır. ENDOKRİN SİSTEM (HORMONLAR) HORMANLARIN ÖZELLİKLERİ 1. Üretildikleri yerden hedef doku ve organlara kan ile taşınırlar. 2. Her hormonun etkilediği hücre, doku ve organ farklıdır. 3. Hormonlar az miktarda

Detaylı

FETAL SAĞLIĞIN DEĞERLENDİRİLMESİ

FETAL SAĞLIĞIN DEĞERLENDİRİLMESİ FETAL SAĞLIĞIN DEĞERLENDİRİLMESİ Antenatal fetal izlenim amacı: Erken dönemde asfiksi tanısı koyarak fetal ve erken neonatal ölümü engellemek. Fetal ve perinetal morbiditeyi azaltmak. Kalıcı hasar başlamadan

Detaylı

DENEY HAYVANLARI ANATOMİSİ

DENEY HAYVANLARI ANATOMİSİ DENEY HAYVANLARI DENEY HAYVANLARI ANATOMİSİ Deney Hayvanı: Hipotezi bilimsel kurallara göre kurulmuş araştırmalarda ve biyolojik testlerde kullanılan hayvanlardır. Günümüzde en sık kullanılan deney hayvanları;

Detaylı

Besin Glikoz Zeytin Yağ. Parçalanma Yağ Ceviz Karbonhidrat. Mide Enerji Gliserol Yapıcı Onarıcı. Yemek Ekmek Deri Et, Süt, Yumurta

Besin Glikoz Zeytin Yağ. Parçalanma Yağ Ceviz Karbonhidrat. Mide Enerji Gliserol Yapıcı Onarıcı. Yemek Ekmek Deri Et, Süt, Yumurta SİNDİRİM SİSTEMİ KARBONHİDRAT PROTEİN Besin Glikoz Zeytin Yağ Parçalanma Yağ Ceviz Karbonhidrat Mide Enerji Gliserol Yapıcı Onarıcı Yemek Ekmek Deri Et, Süt, Yumurta Enzim Şeker Enerji Aminoasit YAĞ VİTAMİN

Detaylı

11. SINIF KONU ANLATIMI 48 DOLAŞIM SİSTEMİ 1 KALP KALBİN ÇALIŞMASI

11. SINIF KONU ANLATIMI 48 DOLAŞIM SİSTEMİ 1 KALP KALBİN ÇALIŞMASI 11. SINIF KONU ANLATIMI 48 DOLAŞIM SİSTEMİ 1 KALP KALBİN ÇALIŞMASI DOLAŞIM SİSTEMİ İki kulakçık ve iki karıncık olmak üzere kalpler dört odacıktır. Temiz kan ve kirli kan birbirine karışmaz. Vücuda temiz

Detaylı

4. SINIF KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM STAJ PROGRAMI

4. SINIF KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM STAJ PROGRAMI 4. SINIF KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM STAJ PROGRAMI Amaç: Kadın yaşamının evreleri ve bu evrelerde karşılaşılabilecek sağlık sorunları hakkında öğrenciyi bilgilendirmek, bu sorunlara pratisyen hekim düzeyinde

Detaylı

HÜCRE FİZYOLOJİSİ Hücrenin fiziksel yapısı. Hücre membranı proteinleri. Hücre membranı

HÜCRE FİZYOLOJİSİ Hücrenin fiziksel yapısı. Hücre membranı proteinleri. Hücre membranı Hücrenin fiziksel yapısı HÜCRE FİZYOLOJİSİ Hücreyi oluşturan yapılar Hücre membranı yapısı ve özellikleri Hücre içi ve dışı bileşenler Hücre membranından madde iletimi Vücut sıvılar Ozmoz-ozmmotik basınç

Detaylı

MENSTURASYON VE HORMONLAR

MENSTURASYON VE HORMONLAR MENSTURASYON VE HORMONLAR İLK ADET KANAMASI" Çocukluk çağından ergenlik çağına geçiş döneminde, ortalama olarak 12.5 yaşında kız çocuğu ilk adet kanamasını görür. Bu "ilk kanama" henüz yumurtlama süreci

Detaylı

GEBE MUAYENE YÖNTEMLERİ ve GEBE BAKIMI

GEBE MUAYENE YÖNTEMLERİ ve GEBE BAKIMI 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve 10.Hafta ( 17-21 / 11 / 2014 ) GEBE MUAYENE YÖNTEMLERİ VE GEBE BAKIMI Slayt No: 11 GEBE MUAYENE YÖNTEMLERİ ve GEBE BAKIMI 2 Doğum öncesi bakım şu amaçlara yönelik

Detaylı

07.11.2014. Kadın Genital Organlarının Anatomi ve Fizyolojisi. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı

07.11.2014. Kadın Genital Organlarının Anatomi ve Fizyolojisi. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı Kadın üreme organları (organa genitalia feminina), erkek üreme organlarına göre daha karmaşık bir yapıya sahiptir. Kadın üreme organları da erkek üreme organları

Detaylı

DIABETES MELLITUS NEDİR? NEDENLERİ VE SONUÇLARI. Mümkün olduğunca normal bir yaşam. Lilly Deutschland GmbH Werner-Reimers-Straße 2 4 61352 Bad Homburg

DIABETES MELLITUS NEDİR? NEDENLERİ VE SONUÇLARI. Mümkün olduğunca normal bir yaşam. Lilly Deutschland GmbH Werner-Reimers-Straße 2 4 61352 Bad Homburg DIABETES MELLITUS NEDİR? NEDENLERİ VE SONUÇLARI DEDBT01944 Lilly Deutschland GmbH Werner-Reimers-Straße 2 4 61352 Bad Homburg Mümkün olduğunca normal bir yaşam www.lilly-pharma.de www.lilly-diabetes.de

Detaylı

ÜNİTE 4:HAYVANLARDA KİMYASAL SİNYALLER

ÜNİTE 4:HAYVANLARDA KİMYASAL SİNYALLER ÜNİTE 4:HAYVANLARDA KİMYASAL SİNYALLER Hormon salgılayan bezler endokrin bez olarak adlandırılır.bu bezlerin salgıladıkları kimyasal maddeler kana verilir ve hormon adını alır.oysa ekzokrin bezlerin salgıladıkları

Detaylı

Gebelik nasıl oluşur?

Gebelik nasıl oluşur? Normal doğurgan çiftlerde, normal sıklıkta cinsel ilişki durumunda aylık gebe kalma oranı % 25 dir. Bu oran 1 yıl sonunda % 85, 2 yıl sonunda ise % 90 civarındadır. Gebelik nasıl oluşur? Gebeliğin oluşması

Detaylı

ENDOTEL YAPISI VE İŞLEVLERİ. Doç. Dr. Esra Atabenli Erdemli

ENDOTEL YAPISI VE İŞLEVLERİ. Doç. Dr. Esra Atabenli Erdemli ENDOTEL YAPISI VE İŞLEVLERİ Doç. Dr. Esra Atabenli Erdemli Endotel, dolaşım sistemini döşeyen tek katlı yassı epiteldir. Endotel hücreleri, kan damarlarını kan akımı yönünde uzunlamasına döşeyen yassı,

Detaylı

Solunum Sistemi Fizyolojisi

Solunum Sistemi Fizyolojisi Solunum Sistemi Fizyolojisi 1 2 3 4 5 6 7 Solunum Sistemini Oluşturan Yapılar Solunum sistemi burun, agız, farinks (yutak), larinks (gırtlak), trakea (soluk borusu), bronslar, bronsioller, ve alveollerden

Detaylı

YGS ANAHTAR SORULAR #3

YGS ANAHTAR SORULAR #3 YGS ANAHTAR SORULAR #3 1) Bir insanın kan plazmasında en fazla bulunan organik molekül aşağıdakilerden hangisidir? A) Mineraller B) Su C) Glikoz D) Protein E) Üre 3) Aşağıdakilerden hangisi sinir dokunun

Detaylı

Olgu EKTOPİK GEBELİK. Soru 1. Tanım. Soru 3. Soru 2. 23 yaşında bayan hasta pelvik ağrı yakınmasıyla geliyor. 5 gündür ağrısı var, SAT 1,5 ay önce

Olgu EKTOPİK GEBELİK. Soru 1. Tanım. Soru 3. Soru 2. 23 yaşında bayan hasta pelvik ağrı yakınmasıyla geliyor. 5 gündür ağrısı var, SAT 1,5 ay önce Olgu EKTOPİK GEBELİK Dr. Mutlu Kartal AÜTF Acil Tıp AD Nisan 2010 23 yaşında bayan hasta pelvik ağrı yakınmasıyla geliyor. 5 gündür ağrısı var, SAT 1,5 ay önce Gebelik olabilir, vajinal spotting kanama

Detaylı

ÜREME SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ

ÜREME SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ ÜREME SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ Kadın ve erkek üreme sistemi dölün üretilmesi amacı ile özelleşmiş özel organlardan oluşmaktadır. Bazı üreme organları cinsiyet hücrelerini üretir, diğerleri

Detaylı

30.12.2014. Doğuma Yardım ve Takip. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı. 13.Hafta ( 08-12 / 12 / 2014 ) DOĞUMA YARDIM VE TAKİP Slayt No: 17

30.12.2014. Doğuma Yardım ve Takip. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı. 13.Hafta ( 08-12 / 12 / 2014 ) DOĞUMA YARDIM VE TAKİP Slayt No: 17 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı 13.Hafta ( 08-12 / 12 / 2014 ) DOĞUMA YARDIM VE TAKİP Slayt No: 17 4 Doğum eylemi, doğum ağrılarının başlamasından, fetüsün doğumu ve plasentanın ayrılmasının

Detaylı

İmplantasyon. Plasenta

İmplantasyon. Plasenta İmplantasyon Plasenta İMPLANTASYON Blastosist evresindeki embriyonun uterus mukozasına sıkı veya gevşek bir biçimde bağlanması ( Bu bağlanma plasentayı oluşturur) İmplantasyon Tipleri 1.Central (superficial)

Detaylı

11. SINIF KONU ANLATIMI 42 SİNDİRİM SİSTEMİ 1 SİNDİRİM SİSTEMİ ORGANLARI

11. SINIF KONU ANLATIMI 42 SİNDİRİM SİSTEMİ 1 SİNDİRİM SİSTEMİ ORGANLARI 11. SINIF KONU ANLATIMI 42 SİNDİRİM SİSTEMİ 1 SİNDİRİM SİSTEMİ ORGANLARI Canlılar hayatsal faaliyetlerini gerçekleştirebilmek için ATP ye ihtiyaç duyarlar. ATP yi ise besinlerden sağlarlar. Bu nedenle

Detaylı

Doğum Sonrası (post-natal) Büyüme

Doğum Sonrası (post-natal) Büyüme Doğum Sonrası (post-natal) Büyüme Doğumdan ergin çağa kadar olan büyümedir. Neonatal (yeni doğan) dönemi Infancy (yavru) dönemi Puberty (ergenlik) dönemi Adölesan (gençlik) dönemi Adult (erginlik) dönemi

Detaylı

TEMEL, İLK 3 YILDA ATILIYOR!

TEMEL, İLK 3 YILDA ATILIYOR! Acıbadem Hastanesi Büyüme ve Ergenlik Bölüm Başkanı Prof. Dr. Atilla Büyükgebiz ile, çocuğun doğumundan itibaren vücudunda hangi hormonların ne gibi işlevleri olduğunu, ilk 3 yılın önemini ve ergenlik

Detaylı

ADOLESANLARDA FĠZĠKSEL BÜYÜME VE CĠNSEL GELĠġME

ADOLESANLARDA FĠZĠKSEL BÜYÜME VE CĠNSEL GELĠġME ADOLESANLARDA FĠZĠKSEL BÜYÜME VE CĠNSEL GELĠġME Adolesans ; çocukluktan erişkinliğe geçiş dönemidir * Fiziksel Büyüme * Cinsel Gelişme * Psikososyal Gelişme Büyüme ve gelişme, adolesansta belirgin bir

Detaylı

Reprodüktif Endokrinoloji. Prof. Dr. Mithat EVECEN

Reprodüktif Endokrinoloji. Prof. Dr. Mithat EVECEN Reprodüktif Endokrinoloji Prof. Dr. Mithat EVECEN TANIMLAR: Hormon: Yunanca = uyarma, canlandırma, harekete geçirme. Tanım: Bir hücre ya da dokuda sentezlenen ve buralardan kan, lenf ve sinir yoluyla vücudun

Detaylı

GEBELİKTE SIK GÖRÜLEN RAHATSIZLIKLAR VE ALINACAK ÖNLEMLER

GEBELİKTE SIK GÖRÜLEN RAHATSIZLIKLAR VE ALINACAK ÖNLEMLER GEBELİKTE SIK GÖRÜLEN RAHATSIZLIKLAR VE ALINACAK ÖNLEMLER Bulantı-Kusma Gebe kadınların 1/2 sinde bulantı, 1/3 ünde kusma genelde ilk üç ay içinde görülür. Gebeliğin sonuna doğru, bebeğin mideyi yukarı

Detaylı

ADIM ADIM YGS LYS Adım DOLAŞIM SİSTEMİ 2 DAMARLAR

ADIM ADIM YGS LYS Adım DOLAŞIM SİSTEMİ 2 DAMARLAR ADIM ADIM YGS LYS 174. Adım DOLAŞIM SİSTEMİ 2 DAMARLAR Dolaşım Sisteminde görev alan damarlar şunlardır; 1) Atardamarlar (arterler) 2) Kılcal damarlar (kapiller) 3) Toplardamarlar (venler) 1) Atardamar

Detaylı

METABOLİK DEĞİŞİKLİKLER VE FİZİKSEL PERFORMANS

METABOLİK DEĞİŞİKLİKLER VE FİZİKSEL PERFORMANS METABOLİK DEĞİŞİKLİKLER VE FİZİKSEL PERFORMANS Aerobik Antrenmanlar Sonucu Kasta Oluşan Adaptasyonlar Miyoglobin Miktarında oluşan Değişiklikler Hayvan deneylerinden elde edilen sonuçlar dayanıklılık antrenmanları

Detaylı

O Gelişim, organizmanın döllenmeden başlayarak bedensel, zihinsel, dil, duygusal ve sosyal yönden en son aşamaya ulaşıncaya kadar sürekli ilerleme

O Gelişim, organizmanın döllenmeden başlayarak bedensel, zihinsel, dil, duygusal ve sosyal yönden en son aşamaya ulaşıncaya kadar sürekli ilerleme BİREY GELİŞİMİ O Gelişim, organizmanın döllenmeden başlayarak bedensel, zihinsel, dil, duygusal ve sosyal yönden en son aşamaya ulaşıncaya kadar sürekli ilerleme kaydeden değişimidir. O Gelişim; organizmanın

Detaylı

10. SINIF KONU ANLATIMI. 16 ÜREME BÜYÜME GELİŞME Döllenme ve Aile Planlaması Soru Çözümü

10. SINIF KONU ANLATIMI. 16 ÜREME BÜYÜME GELİŞME Döllenme ve Aile Planlaması Soru Çözümü 10. SINIF KONU ANLATIMI 16 ÜREME BÜYÜME GELİŞME Döllenme ve Aile Planlaması Soru Çözümü DÖLLENME Dişi üreme sistemine giren sperm hücreleri yumurta hücresinin salgıladığı FERTİLİZİN sayesinde yumurta hücresini

Detaylı

İmplantasyon İkinci Haftada Embriyogenez Üçüncü Haftada Embriyogenez

İmplantasyon İkinci Haftada Embriyogenez Üçüncü Haftada Embriyogenez İmplantasyon İkinci Haftada Embriyogenez Üçüncü Haftada Embriyogenez Prof.Dr. Alp Can Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Histoloji-Embriyoloji ABD Yaşamın İkinci Haftası İmplantasyon Trofoblast invazyonu

Detaylı

DERSLER TEORİK PRATİK TOPLAM

DERSLER TEORİK PRATİK TOPLAM T. C. İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2013-2014 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM II IV. DERS (ÜRO-GENİTAL ve ENDOKRİN SİSTEM) KURULU (09 MART 2015 22 NİSAN 2015) DEKAN BAŞKOORDİNATÖR DÖNEM II

Detaylı

Kalbin Kendi Damarları ve Kan kaynakları; Koroner Damarlar

Kalbin Kendi Damarları ve Kan kaynakları; Koroner Damarlar Kalbin Kendi Damarları ve Kan kaynakları; Koroner Damarlar Kalp kası beyinden sonra en fazla kana gereksinim duyan organdır. Kalp kendini besleyen kanı aortadan ayrılan arterlerden alır. Bu arterlere koroner

Detaylı

1. HAFTA PAZARTESİ SALI ÇARŞAMBA PERŞEMBE CUMA. Hasta Başı Eğitim / İş Başında Öğrenme Hasta viziti, poliklinik, doğumhane ve ameliyathanede pratik

1. HAFTA PAZARTESİ SALI ÇARŞAMBA PERŞEMBE CUMA. Hasta Başı Eğitim / İş Başında Öğrenme Hasta viziti, poliklinik, doğumhane ve ameliyathanede pratik 1. HAFTA Stajın Tanıtımı Hekimlik Uygulaması Obstetrik antenatal vizit ve anamnez Puberte ve bozuklukları Hekimlik Uygulaması Jinekolojik anamnez, muayene Non-invaziv ve invaziv antenatal tetkikler Kadın

Detaylı

KANSER NEDIR? TARAMA YÖNTEMLERI NELERDIR? BURSA HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ KANSER ŞUBE DR.AYŞE AKAN

KANSER NEDIR? TARAMA YÖNTEMLERI NELERDIR? BURSA HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ KANSER ŞUBE DR.AYŞE AKAN KANSER NEDIR? TARAMA YÖNTEMLERI NELERDIR? BURSA HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ KANSER ŞUBE DR.AYŞE AKAN 2005 DEN 2030 A DÜNYADA KANSER 7 milyon ölüm 17 milyon 11 milyon yeni vaka 27 milyon 25 milyon kanserli kişi

Detaylı

DENETLEYİCİ VE DÜZENLEYİCİ SİSTEMLER

DENETLEYİCİ VE DÜZENLEYİCİ SİSTEMLER DENETLEYİCİ VE DÜZENLEYİCİ SİSTEMLER Vücudumuzda, bir dakika içerisinde, sayamayacağımız kadar çok olay gerçekleşir. Duyuları algılamak, düşünmek, yürümek, konuşmak gibi birçok olay aynı anda gerçekleşir.

Detaylı

ÜNİTE 18 PLASENTA VE FETAL DOLAŞIM

ÜNİTE 18 PLASENTA VE FETAL DOLAŞIM ÜNİTE 18 PLASENTA VE FETAL DOLAŞIM Dr. Berrin Zuhal Altunkaynak 18.1. Plasenta ve Fötal Membranlar Plasentanın fötal bölümü ve fötal membranlar, fetüsü uterusun endometriyumundan ayırır. Plâsenta yavrunun

Detaylı

MAKEDONYA BİYOLOGLAR BİRLİĞİ. Çözümler

MAKEDONYA BİYOLOGLAR BİRLİĞİ. Çözümler MAKEDONYA BİYOLOGLAR BİRLİĞİ Biyoloji dersinden 8.sınıflar için Belediye Yarışması TOPLAM PUAN 100 Çözümler 1. Verilen resimde insan vücuduna bulunan dokuz tane organik sistem gösterilmiştir. Her birinin

Detaylı

Fizyoloji Nedir? 19/11/2015. FİZYOLOJİ KAVRAMI ve HÜCRE. Yaşayan organizmaların karakteristik özellikleri nelerdir?

Fizyoloji Nedir? 19/11/2015. FİZYOLOJİ KAVRAMI ve HÜCRE. Yaşayan organizmaların karakteristik özellikleri nelerdir? Fizyoloji Nedir? FİZYOLOJİ KAVRAMI ve HÜCRE Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire Canlıyı oluşturan doku ve organların fonksiyonlarını ve bu fonksiyonların nasıl yerine geldiklerini inceleyen bilim dalıdır. Yaşayan

Detaylı

Normal Doğum Öncesi Dönem ve Uygulaması Ders Tanıtımı

Normal Doğum Öncesi Dönem ve Uygulaması Ders Tanıtımı Normal Doğum Öncesi Dönem ve Uygulaması Ders Tanıtımı DERSİN TANIMI : Bu ders öğrenciye; anne sağlığının önemini kavratarak anneyi etik değerlerle ailesi ve yaşadığı toplum içinde bir bütün olarak ele

Detaylı

SİNÜS - AĞRI, BASINÇ, AKINTI

SİNÜS - AĞRI, BASINÇ, AKINTI SİNÜS - AĞRI, BASINÇ, AKINTI Yardım edin sinüslerim beni öldürüyor! Bunu daha önce hiç söylediniz mi?. Eğer cevabınız hayır ise siz çok şanslısınız demektir. Çünkü her yıl milyonlarca lira sinüs problemleri

Detaylı

GEBELİK VE POSTPARTUM DÖNEMLERİNDE CİNSELLİK

GEBELİK VE POSTPARTUM DÖNEMLERİNDE CİNSELLİK GEBELİK VE POSTPARTUM DÖNEMLERİNDE CİNSELLİK Doç.Dr. Nevin Hotun Şahin Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği AD Dalı Doç.Dr.Nevin Öğretim Üyesi ŞAHİN Cinsellik

Detaylı

BİRLEŞİK PRENATAL TARAMA TESTLERİ. Dr. Alev Öktem Düzen Laboratuvarlar Grubu

BİRLEŞİK PRENATAL TARAMA TESTLERİ. Dr. Alev Öktem Düzen Laboratuvarlar Grubu BİRLEŞİK PRENATAL TARAMA TESTLERİ Dr. Alev Öktem Düzen Laboratuvarlar Grubu Prenatal tarama testleri kavramları Tarama testi: Normal vakalarda anormal sonuçlar, hasta vakalarda normal sonuçlar elde edilebilir.

Detaylı

Dehidroepiandrosteron- sülfat; DHEA-sülfat testi;

Dehidroepiandrosteron- sülfat; DHEA-sülfat testi; DHEA-s Dehidroepiandrosteron- sülfat; DHEA-sülfat testi; DHEA sülfat böbrek üstü bezi tarafından üretilen zayıf bir erkeklik hormonudur ( androjen ). DHEA- sülfat hem kadın hem erkeklerde üretilir. Kadınlarda

Detaylı

ENDOKRİN (HORMONAL) SİSTEM

ENDOKRİN (HORMONAL) SİSTEM ENDOKRİN (HORMONAL) SİSTEM HORMONLARIN GENEL ÖZELLİKLERİ Her canlının kendisi tarafından oluşturulur. Ancak dışarıdan alındığında da etkilidirler. Çok az miktarlarda dahi etkilidirler. (Bu özellikleri

Detaylı

BMM307-H02. Yrd.Doç.Dr. Ziynet PAMUK

BMM307-H02. Yrd.Doç.Dr. Ziynet PAMUK BMM307-H02 Yrd.Doç.Dr. Ziynet PAMUK ziynetpamuk@gmail.com 1 BİYOELEKTRİK NEDİR? Biyoelektrik, canlıların üretmiş olduğu elektriktir. Ancak bu derste anlatılacak olan insan vücudundan elektrotlar vasıtasıyla

Detaylı

E DOK O RİN İ S İ S S İ T S EM

E DOK O RİN İ S İ S S İ T S EM ENDOKRİN SİSTEM Prof.Dr. Erdal ZORBA Kontrol sistemleri Sinir sistemi Hızlı, anlık değişim ve yanıtlar Endokrin sistem Saniyelerden aylara kadar süren etki ve yanıt endokrin sistem hormonal iletişim 2

Detaylı

Op.Dr. Meryem Hocaoğlu Prof. Dr. Atıl Yüksel Prof. Dr. Cem Batukan 10/11/2013

Op.Dr. Meryem Hocaoğlu Prof. Dr. Atıl Yüksel Prof. Dr. Cem Batukan 10/11/2013 Op.Dr. Meryem Hocaoğlu Prof. Dr. Atıl Yüksel Prof. Dr. Cem Batukan 10/11/2013 İntrauterin adezyonlar (IUA), ilk olarak 1894 de Fritsch tarafından tarif edilmiştir. 1946 da Joseph G. Asherman, yayınladığı

Detaylı

11. SINIF KONU ANLATIMI 25 İNSAN FİZYOLOJİSİ SİNİR SİSTEMİ-9 ÇEVRESEL (PERİFERİK) SİNİR SİSTEMİ SİNİR SİSTEMİ HASTALIKLARI

11. SINIF KONU ANLATIMI 25 İNSAN FİZYOLOJİSİ SİNİR SİSTEMİ-9 ÇEVRESEL (PERİFERİK) SİNİR SİSTEMİ SİNİR SİSTEMİ HASTALIKLARI 11. SINIF KONU ANLATIMI 25 İNSAN FİZYOLOJİSİ SİNİR SİSTEMİ-9 ÇEVRESEL (PERİFERİK) SİNİR SİSTEMİ SİNİR SİSTEMİ HASTALIKLARI B) ÇEVRESEL (PERİFERAL) SİNİR SİSTEMİ Çevresel Sinir Sistemi (ÇSS), Merkezi Sinir

Detaylı

DERS : ÇOCUK RUH SAĞLIĞI KONU : KİŞİLİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER

DERS : ÇOCUK RUH SAĞLIĞI KONU : KİŞİLİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER DERS : ÇOCUK RUH SAĞLIĞI KONU : KİŞİLİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER A) BİYOLOJİK ETMENLER KALITIM İÇ SALGI BEZLERİ B) ÇEVRE A) BİYOLOJİK ETMENLER 1. KALITIM Anne ve babadan genler yoluyla bebeğe geçen özelliklerdir.

Detaylı

Adet Yokluğu; Adet Kesilmesi; Menstruasyon un Kesilmesi; Adetlerin Durması;

Adet Yokluğu; Adet Kesilmesi; Menstruasyon un Kesilmesi; Adetlerin Durması; AMENORE Adet Yokluğu; Adet Kesilmesi; Menstruasyon un Kesilmesi; Adetlerin Durması; Genç kızlarda menstruasyon 9 ila 18 yaş arasında başlar. 12 yaş averaj yaşıdır ve birçoğu bu yaşta başlar. Adetin olmamasına

Detaylı

İskelet ve kemik çeşitleri nelerdir?

İskelet ve kemik çeşitleri nelerdir? On5yirmi5.com İskelet ve kemik çeşitleri nelerdir? İskelet ve kemik çeşitleri nelerdir? Yayın Tarihi : 16 Kasım 2012 Cuma (oluşturma : 1/4/2017) A. İSKELET ÇEŞİTLERİ Hayvanların çoğunda, vücuda destek

Detaylı

MENOPOZ DÖNEMİNİN ÖZELLİKLERİ

MENOPOZ DÖNEMİNİN ÖZELLİKLERİ MENAPOZDA VE YAŞLILIKTA BESLENME 1 MENOPOZ DÖNEMİNİN ÖZELLİKLERİ MENOPOZDA GÖRÜLEN SORUNLAR MENOPOZ DÖNEMİNDE BESLENME İLKELERİ YAŞLILIKTA BESLENME YAŞLILIKTA BESLENME İLKELERİ 2 3 YAŞAM BEBEKLİK ÇOCUKLUK

Detaylı

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri Kansızlık (anemi) kandaki hemoglobin miktarının yaş ve cinsiyete göre kabul edilen değerlerin altında olmasıdır. Bu değerler erişkin erkeklerde 13.5 g/dl, kadınlarda 12 g/dl nin altı kabul edilir. Kansızlığın

Detaylı

Endokrin farmakoloji 1 (hipofiz hormonları, tiroid hormonları, adrenal korteks hormonları) Prof. Dr. Öner Süzer

Endokrin farmakoloji 1 (hipofiz hormonları, tiroid hormonları, adrenal korteks hormonları) Prof. Dr. Öner Süzer Endokrin farmakoloji 1 (hipofiz hormonları, tiroid hormonları, adrenal korteks hormonları) Prof. Dr. Öner Süzer www.onersuzer.com 2 1 3 4 2 Hipotalamus ve hipofiz Metabolizma, gelişme ve üreme gibi vücut

Detaylı