Rapor No: 13 BUZULDAKİ PETROL. Paylaşımı. Ağustos 2013

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Rapor No: 13 BUZULDAKİ PETROL. Paylaşımı. Ağustos 2013"

Transkript

1 1 Rapor No: 13 BUZULDAKİ PETROL Paylaşımı Ağustos 2013

2 2 RAPOR NO: 13 Raporun Adı Denizi : Buzuldaki Petrol Paylaşımı. Enerji Jeopolitiği ve Kuzey Buz Raporu Hazırlayan : Topraksuenerji ÇalıĢma Grubu Editör :Dursun YILDIZ 1 RAPOR HAKKINDA İklim düzensizliklerinin ortaya çıkardığı en açık sonuç eriyen buzullar oldu.bu erime bir yandan bilim insanlarındaki gelecekle ilgili endişeleri arttırıken diğer taraftan enerji jeopolitiği ve deniz yolları rotalarını da değiştiriyor. Dünya da bugün ekonomik krizin etkileri, gıda güvenliği ve küresel ısınma, çevre konuları tartışılırken bir kenarda sessizce Kuzey Kutbu nun statüsü hakkında çalışmalar yapılmaktadır. Kuzey Kutbu nda buzulların eriyip enerji kaynaklarına giden yolların açılmasıyla yeni yüzyılın satranç tahtası bu bölgeye kurulmuş oldu. ABD Jeolojik AraĢtırmalar Dairesi ne göre dünyanın petrol ve gaz rezervlerinin yüzde 25 i Kuzey Kutup bölgesinde yer alıyor. Bu açıklamalar Kuzey Buz denizi uluslararası bölgesinin petrol ve doğalgaz kaynaklarıyla dünya enerji jeopolitiğinde etkili olacağını ortaya koyuyor. Bu nedenle topraksuenerji Çalışma Grubu olarak dünyanın fosil enerji kaynaklarına olan açlığını dikkate alarak bu bölgedeki durumun incelenmesini yararlı gördük. Bu konuda yapılacak analizlere katkıda bulunmak amacıyla bu raporu hazırladık. Raporumuzun Saygılarımızla topraksuenerji bu konudaki değerlendirmelere fayda sağlayacağını umuyoruz. 1 İnşaat Mühendisi,Su Politikaları Uzmanı,DSİ Eski Yöneticisi

3 3 Ġçindekiler BÖLÜM 1 1.KUZEY BUZ DENĠZĠ 1.1. Kuzey Buz Denizi Dairesi 1.2.Buzullar Eriyor mu? 1.3. Eriyen Buzullar Yeni Ticaret Yolları Açtı BÖLÜM 2 2. BUZULDAKĠ PETROL PAYLAġIMI 2.1. Yirmibirinci Yüzyıl ile BaĢlayan Hak Ġddiası Süreci 2.2.Bölgede Petrol Sondajı Artıyor 2.3. Kuzey Kutbu Kimin? BÖLÜM 3 3. SONUÇ VE DEĞERLENDĠRME BÖLÜM 1

4 4 KUZEY BUZ DENĠZĠ 1.1.Kuzey Buz Denizi Dairesi Kuzey Buz Denizi ya da Kuzey Buz Okyanusu ya da Arktik Okyanusu; Asya, Avrupa ve Kuzey Amerika'nın kuzeylerinde yer alan, Kuzey Kutbu'nu kapsayan, buzlarla kaplı bir okyanustur. Uluslararası Hidrografi Örgütü (IHO) tarafından okyanus olarak kabul edilmektedir (Arctic Ocean). Yüzölçümü km² olan devasa bir alandır. Diğer okyanuslara göre sığ olup, en derin noktası m, ortalama derinlik m'dir. Rusya, ABD, Kanada, Grönland, Norveç ile kıyıları vardır.

5 5 Kuzey Buz Denizi Dairesi Kuzey Kutbu ve Kutup dönencesi arasında, birkaç denizden meydana gelmiş, bir büyük denizdir. İçinde bulunan denizler, özellikle Beyaz Deniz, Barent Denizi, Kara Denizi, Beaufort Denizi, Grönland Denizi ve Bering Denizidir. Avrupa, Asya, Amerika nın kuzey kıyıları ile sınırlanmıştır. En derin yeri (Lena Çukuru) 5502 m dir. Yüzölçümünün çok büyük bir kısmını buzullar kaplar. Şubat ayında buzların yoğunluğu artar, Haziran ayında buzlar erimeye yüz tutar. Yaklaşık %40'ı buzullardan kurtulur. İkinci Dünya Savaşında Amerika dan Rusya ya malzeme taşıyan konvoyların bu denizden geçmeleri bölgenin stratejik önemini ortaya koymuştu. ABD Uluslararası Kar ve Buz Veri Merkezi ne göre 1979 yılında buzulların kapladığı alan kilometrekareydi Bugün ise Kuzey Kutbu ndaki buzullar kilometrekarelik bir alanı kapsıyor Buzullar Eriyor mu? Bilim insanlarını en fazla korkutan geri besleme mekanizması gezegendeki buzulların erimesi. Örneğin geçen yaz aylarında Kuzey Buz Denizi ndeki buzulların erimesini dramatik bir hıza ulaşabileceğini bilim insanları tahmin edememişlerdi. Bu arada Grönland ın buzulları ve Antarktika nın buzulları da eriyor. Erimenin boyutlarını tespit etmek için uydu aracılığı ile izlenen Gröndland ın buzulları hızla yok oluyor. Ayrıca yer ölçümlerine göre Alaska daki Columbia Buzulu nun denize doğru kayma hızı günde bir metreden, günde metreye ulaşmış durumda. Antartika ve Grönland da, kıyı boyunca deniz üzerinde yüzen büyük buz şelfleri çöküyor. Bu da şelflerin ne kadar hızla yok olduklarının bir işareti. Isınan deniz suları buz şelflerini alttan oyarken, ısınan hava ise yukarıda çatlaklar oluşturuyor. Buz şelfleri payanda vazifesi görür; 2

6 6 deniz tabanına dayanan buzları ve karadaki komşu buzulların yerçekimi kuvvetinin durmaksızın çekmesi sonucu denize kaymasına engel olur. Yüzen buzların erimesi su seviyesinde yükselmeye yol açmaz, ama batan buzullar seviyeyi arttırır. Buz kaybı deniz seviyesini arttıracağı için değil, çok güçlü bir geri besleme mekanizmasını tetikleyeceği için korkutucudur. Buz, güneş ışığını uzaya geri yansıtır. Buzlar ortadan kalkarsa daha koyu renkli olan kara ve deniz daha fazla miktarda güneş ısısı emer, daha fazla buz erir. Yeryüzünün yüzey yansımasındaki bu değişiklik, çok küçük bir kuvvetin bile ne kadar büyük bir felaket yaratabileceğini gösteriyor. Bazı bilim insanları deniz seviyesinde bekledikleri artışı açıklıyorlar.ancak başta Pennsylvania Üniversitesi nden jeolog Richard Alley olmak üzere, bazıları da bu konuda kesin bir rakam vermenin güçlüğüne dikkat çekiyor. NASA Açıkladı: Gröndland da Erime Hızlandı NASA nın Kaliforniya-Pasadenada Jet Propulsion Laboratuvarındaki Son Nghiem uydu fotoğraflarını inceliyordu. Birden Greenland da o ayki tüm gözlem süresi içindeki en büyük buzul erimesinin oluştuğunu farketti. Yaptığı analizde 2012 yılının 12 Temmuz unda neredeyse o bölgedeki buzların % 97 sinin erimiş olduğu ortaya çıktı. Hata yapıyor olabilirdi.bu nedenle Son Nghiem bu bulgusunu diğer analistlerle ve New York ve Georgia Üniversitesindeki bilim insanlarıyla paylaştı.onlar da bu bulgunun doğruluğunu onaylıyorlardı Uzmanları heyecanlandıran sadece bu erime değildi Bu dönemde sıcaklıkta olağanüstü bir dalgalanma oluşmuştu 3.Yaklaşık bir hafta önce de Petermann Buzulundan Manhattan ın iki katı büyüklüğündeki bir buzul kopmuştu yılında is bunun iki katı büyüklüğünde bir buzul ana kütleden kopmuştu.uzmanlar tüm bu ürkütücü gelişmelerden rahatsız olmuştu. Bölgedeki Sıcaklık Arttı Greenland ın yakınında ve en soğuk bölgedeki Ulusal Oşinografik ve Atmosferik İnceleme Kuruluşu nun meteorolojik gözlem istasyonu ndaki ölçümler sıcaklık değerinin kısa bir zaman için donma sıcaklığının üstüne çıktığını gösterdi.bu verileri doğrulamak için diğer araştırmacılarla da ilişki kuran Nghiem Bu durum çok olağandışı bir durum olup önce verilerin doğru olup olmadığını kontrol etmem gerekiyordu dedi. Uzmanlar Greenland daki buz tabakasının tarihinde çeşitli değişimlerin yaşandığını belirterek Ancak bu olayın diğerleriyle birlikte ele alındığında çok olağandışı ve karışık bir konu olduğunu açıklıyor.nasa yetkilileri Uydu görüntüleri, bu gibi olayların diğerleriyle ve hatta büyük iklim sistemi ile nasıl ilişkisi olabileceğini anlamamızda yardımcı oluyor açıklamasını yaptı. Devam Ederse EndiĢemiz Artar! Yukarıdaki analizlerin yanısıra diğer veriler ise buzul erimesinin Greenland in doğal çevrimi içinde mümkün olabileceğini ortaya koyuyor. 3 Matthew r. Farrell newjerseynewsroom.com

7 7 Zirvedeki buzul çekirdekleri bu tip erime olayının ortalama her 150 yılda bir gerçekleştiğini gösteriyor. Son kez 1889 yılında gerçekleşmişti. Diyen buzul uzmanı Lora Koening devamla ancak bu erimenin devam ettiğini görürsek gelecek yıllar için endişe duymamız gerekecek dedi 4. Huber ise Elimizin altındaki tüm karbonu yakarsak PETM e benzer bir sıcak döneme girmemiz kesinleşir diyor. Bu, Kuzey Kutbu ndaki timsahlar için iyi bir haber olmakla birlikte, insanlar ve ekosistem için felaket anlamına gelir. Bilim insanlarının uykusunu kaçıran, bu geri beslemelerin insanlar için bir tehdit oluşturması değil, başka mekanizmaları tetikleme olasılığıdır. Bu mekanizmaların başında gezegenin suyu veya hidrolojik döngüsü geliyor. Her yıl iklim değişikliğinin, su baskınları ve kuraklıklar gibi aşırı hava olaylarına yol açtığına tanık oluyoruz. Rusya da 2010 yılındaki aşırı sıcak yaz, ABD de kışının normalin üzerinde sıcak geçmesi bunların en dikkat çekici örnekleri. Bu mekanizmanın işleyişi şöyle: Denizlerdeki buzlar eriyince kuzey denizleri ısınır. Denizler sonbaharda havaya aşırı ısı salar. Bu da atmosferdeki basınçta değişiklik yaratır. Bunun sonucunda jet akıntılarında daha büyük kıvrımlar oluştuğu için olduğu yerde daha uzun süre takılıp kalır. Bu kıvrımlara bağlı olarak ABD nin Kuzeydoğu bölgesinde kış ayları daha sıcak geçerken, Doğu Avrupa soğuklardan kırılır 5. Ġklimler Sürekli DeğiĢir,Buzullar Erir Mi? Bir taraftan yukarıda söz edildiği gibi bu erimenin insan kaynaklı ve yeni olduğunu ileri süren bilim insanları varken diğer taraftan bazı bilim insanları ise bunun dünya iklimlerindeki doğal değişimin bir sonucu olduğunu ileri sürüyor. Bu konuda Dokuz Eyül Üniversitesi Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Enstitüsü'nden Prof Dr Doğan Yaşar aşağıdaki açıklamayı yapıyor : " Bugün buzulların erimeye başlaması ile Kuzeyden gemilere rota açılmıştır. Ancak bu dünyanın tarihinde sık rastlanılan bir durumdur. Örneğin 1000'li yıllarda buzulların erimesi ile Vikingler de bir kara parçası bulmuşlar ve adına "yeşilkara" anlamına gelen Görnland demişlerdir. Çünkü bu dönemler bugün buz ile kaplı olan Görnland'da buzlar erimişti. Ve 1000'li yıllardan sonra başlayan soğuma ile yeniden buz altında kalmıştı." Bu konu " Küresel Isıtılan Dünya ve Su " kitabımızda detaylı bir şekilde ele alınıp incelenmiştir Eriyen Buzullar Yeni Ticaret Yolları Açtı Son yıllarda Kuzey kutup bölgesi buzullarında görülen erime bölgedeki ticari gemi trafiğinin rekor hızla yükselmesine neden oldu 4 Matthew r. Farrell newjerseynewsroom.com 1 Ağustos Reyhan Oksay (Çev.) Bu yüzyılda deniz seviyesinde yükseliş 2-5 m arasında kalacak.scientific American, Kasım Prof Dr Doğan Yaşar,Dursun Yıldız " Küresel ısıtılan Dünya " Truva Yayınları 2009 İstanbul

8 8 Pek çoklarının gözünde Kuzey Buz Denizi buzlarla kaplı yapısı sebebiyle erişilemez ve seyahat edilemez konumdaydı. Fakat gelişen teknoloji ve küresel ısınmanın da yardımıyla kuzeyin popülaritesi artacak gibi görünüyor.çin, buzla kaplı denizlerde seyahat edebilecek son teknoloji ürünü gemileri sayesinde, normalde Süveyş Kanalı üzerinden ulaştığı Avrupa ya kuzeyden ulaşmayı tasarlıyor. Asya ile Avrupa arasındaki ticaret yolunun kontrolünden sorumlu Rusya'nın Kuzey Deniz Hattı İdaresi 1 Ocak - 22 Temmuz 2013 tarihleri arasında 222 gemiye hattı kullanma izni verdi. Aynı izin 2010 yılında 4, 2011'de 34, 2012'de ise 46 gemi için verilmişti 7. Bu rota genelde temmuz ayında açılıp kasım ayının sonunda suların buzullaşması ile kapanıyor. Konuyla ilgili açıklama yapan NSR Bilgi Ofisi Başkanı Sergey Balmasov, En iyi aylarımız Eylül ile Ekim. Bu aylarda rota üzerinde çok az buz bulunuyor. Sıcaklıkların artmaya devam etmesi durumunda buradan geçiş yapan gemilerin sayısında artış bekliyoruz dedi. Güney Kore Denizcilik Enstitüsü 2030 yılında Asya-Avrupa arasındaki ticaretin dörtte birinin bu hattan sağlanacağını öngörüyor. Rus Atomflot filosunun kaptanı Valentin Davydants ise 2021 yılına kadar hattaki trafiğin 10 kat artacağını ve hattın yılda 8 ay açık kalabileceğini söylerken, geçen yıl 1.26 milyon ton sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) nakliyesinin gerçekleştiği hatta, 2021'de ise petrol ile birlikte bu rakamın 25 milyon tona ulaşabileceğini iddia ediyor.ancak uzmanlar Kuzey Deniz Hattının, Süveyş Kanalı na alternatif olabilmesi için zamana ihtiyaç olduğu görüşündeler. 1.4 Yeni Rota: Kuzey Buz Denizi Çin, zorlu şartları sebebiyle bugüne kadar deniz taşımacılığında pek tercih edilmeyen Kuzey Buz Denizi ni canlandırmak istiyor. Teknolojinin sağladığı imkanlar sayesinde, deniz ticaretinin önemli bir bölümünün, Kuzey Buz Denizi üzerinden Avrupa ya ulaştırılması planlanıyor. 7

9 9 Bu rota değişikliği sayesinde Çin, Rotterdam ve Hamburg gibi Avrupa nın en büyük limanlarına 12 ila 15 gün daha kısa sürede varmayı ve bu sayede büyük bir tasarruf sağlamayı hedefliyor.dahası, Arktik bölgesindeki buzulların erimesiyle, deniz yolları giderek ticarete uygun hale geliyor.. Kuzey Deniz rotası 35, Süveyş Kanalı rotası ise 48 gün sürüyor. Çin in Yong Sheng gemisi Çin den Avrupa ya ulaşım için diğer gemilerin izlediği güney rotasından farklı olarak Kuzey Kutbu üzerinden yeni bir rota takip eden ilk konteyner taşıyıcı gemisi olacak Bu yeni güzergâh ile yolculuk süresi iki hafta kısalacak. Çin in kuzeydoğusundaki Dalian şehrinden 8 Ağustosta ayrılan geminin Bering Boğazı ndan geçerek 11 eylülde Hollanda nın Rotterdam şehrine varması planlanıyor. Normalde Süveyş Kanalı ve Akdeniz üzerinden 48 günde tamamlanan yolculuk, böylece yaklaşık 35 günde tamamlanmış olacak. 8 bin 100 deniz mili uzunluğundaki bu yeni rota Şanghay dan Rotterdam a gitmek için gemilerin takip ettiği normal Süveyş Kanalı rotasından yaklaşık 2 bin 400 deniz mili daha kısa. Bu yılın başında Yong Shen gemisinin yapacağı bu seyahat duyurulduğunda Cosco şirketi, Kuzey rotası yolculuk süresini 12 ila 15 gün düşürebilir. Bu denizcilik sektörü için Altın Su Yolu gibi demişti. Çin devlet medyası ise yaklaşık 5 bin 470 kilometrelik Kuzey Denizi Rotası nın (NSR) Çin - Avrupa arasındaki gemi ulaşımı için en ekonomik çözüm olduğu üzerinde duruyor. Gemiciler Temkinli Gemiciler ise bu yeni rotanın potansiyelini kabul etseler de ticari olarak yeterli olup olmadığının anlaşılması için yıllara ihtiyaç olduğu üzerinde duruyorlar. Avrupa ile ticaret için gemileri bazı Çinli şirketler tarafından kiralanan bir gemi şirketi sahibi yaptığı yorumda, Bu yeni güzergâh ile ilgili hâlâ birçok belirsizlik var. Seyahat yapılabilecek zaman aralığı kısa ve eğer buzullar beklenmedik bir gelişmeye neden olursa maliyetiniz bir buz kırıcı gemi bulmaya

10 10 çalışacağınızdan oldukça yükselebilir diyor. Kopenhag merkezli SeaIntel Maritime Analysis Müdürü Lars Jensen ise şirketlerin nakliyat masraflarını azaltmak için artan bir şekilde daha büyük gemilere yatırım yaptıklarını bu büyük gemilerin ise Kuzey Kutbu ndaki sularda seyir etmeye ise uygun olmadığını söyledi. Jensen, her ne kadar Kuzey Kutbu rotası daha kısa olsa da o bölgede seyredebilecek daha küçük gemilere oranla büyük gemilerin çok daha az yakıt tüketiyor olmasının kutup rotasının cazibesini azaltabileceğine dikkat çekiyor. Asya dan Avrupa ya yapılan deniz taşımacılığı toplam ticaretin yüzde 15 ini oluşturuyor. Nakliyat sektörü ile ilgili veri derleyen Lloyd s List şirketi, 2021 yılında kuzey kutbu aracılığı ile 15 milyon ton yük taşınacağı tahmininde bulunuyor. Yine de bu rakam, şu an 17 bin geminin 900 milyon ton yük taşıdığı Süveyş Kanalı ndaki hacmin yanında çok küçük kalıyor. Bu hedefi test için yola çıkan 19,000 tonluk Yong Sheng gemisinin planlandığı gibi 11 Eylül de Hollanda nın Rotterdam limanına ulaşması halinde bu rotanın yükü artabilir. Çin Rusya Ġle ĠĢbirliği Ġstiyor Russia Today in haberine göre, Çin, canlandırmayı düşündüğü rotada yalnızca kendi başına seyahat etmek istemiyor. Rusya ile teknolojilerini birleştirerek Kuzey Buz Denizi ni canlı bir ticaret yoluna dönüştürmeyi arzulayan Çin 2021 yılına kadar kuzeyden yaptığı ticaret hacmini 15 milyon tona çıkarmayı hedefliyor de dünyanın en büyük ticari gücü haline gelen Çin, net ticaret gelirinde 3.87 trilyon dolara ulaşmış ve 3.82 trilyona ulaşan ABD yi geride bırakmıştı. Buzullardaki Azalma

11 11 Sarı çizgiyle belirtilen alan bir zamanlar buzullarla kaplıydı. Merkezi Colorado da olan kurumun başkanı Mark Serreze, buzullardaki bu azalmanın bilim dünyasını çok şaşırttığını ifade ediyor. Serreze, yaptığı yorumda, Kuzey Kutbu nda hava çok hızlı iyileşiyor ve gelecek 20 yıl içerisinde bir yaz mevsiminde hiçbir buzula rastlamazsam buna şaşırmayacağım. Bu nedenle gemi şirketleri bu rota konusunda çok iyimser. Geçen son 50 yıl içerisinde Kuzey Kutbu ndaki sıcaklıklar yaklaşık dört derece arttı ki, bu çok büyük bir artış. Dünya genelinde ortalama sıcaklık artışı ise bir derece dedi. Buz Denizi 2054'de "Kuzey Denizi" mi Olacak? Kuzey Buz Denizi'ndeki buzul yüzeyi arasındaki on yıllık dönemlerde yüzde 6'nın üzerinde erime gösterdi. 2001'de ise erime hızı iki katına çıktı ve 2012 yıllarında ise tüm zamanların rekoru kırıldı ve eylül 2012 de uzun dönemli ortalamada buzul yüzeyindeki erime yüzde 49'a çıktı.abd, Albany, New York Devlet Üniversitesi'nde Haziran 2013'de tamamlanan bir çalışma ise kuzey kutup bölgesindeki erimenin ulaşabileceği boyutlar hakkında dikkat çekici öngörülerde bulunuyor.

12 12 Başkanlığını Jiping Liu'nun yaptığı çalışmaya göre iklim politikaları ve küresel ısınma seviyeleri aynı kaldığı takdirde arasındaki bir Eylül ayı ilk defa Kuzey Buz Denizi'nin tamamen eridiğine şahit olunacak. Buzullar Eridi.Rusya Gözlem Ġstasyonunu Tahliye Etti! Haziran 2013'de yayınlanan Rusya Çevre Bakanlığı raporuna göre Kanada Münhasır Ekonomik bölgesinin yakınlarında bulunan istasyon için bir tahliye planı yapıldı ve üç gün içinde

13 13 uygulandı.istasyonda görev yapan 16 uzmanın tahliye edilmesi için bölgeye nükleer güçle çalışan bir buz kırıcı gönderildi. BM uzmanları kuzey kutbundaki buzullarda 2012 yılında çok hızlı bir erime saptandığını açıkladı.rusya çevre bakanı ise "Doğal koşullarda anormal gelişmeler yaşanıyor.bu gelişmeler istasyonun güvenliğini ve istasyonda görev yapan personelin güvenliğini tehdit etti. North Pole 40 adlı araştırma istasyonu 2 yıldır aynı bölgede ölçüm ve araştırma yapan bir diğer istasyonun yerine 1 Ekim 2012'de işletmeye alınmıştı.istasyon okyanus çevresi ve kirliliği ile ilgili gözlemler ve meteorolojik ölçümler, deneyler yapıyordu. Kuzey Kutbunda Yer Kapma Çabaları. Neden ġimdi? 2011 yılında Amerikalı Exxon Mobil ve Rus Rosneft Kuzey Buz Denizi nde ortak petrol arama çalışmaları yapmak için anlaştı. Bölgedeki petrolle Çin de ilgilenmeye başladı.tüm bu girişimler bölgenin petrolüne bugün duyulan ihtiyaçtan veya bu petrolün çok kaliteli ve ucuz olmasından değil.hatta tam tersi bu bölgede sondaj ve üretim tahmin edilebileceği gibi çok daha pahalı. Ancak bu ataklarda buzulların erimeye devam edeceği öngörüsünün etkili olduğunu düģünmek yanlıģ olmaz.bu da gelecekte nasıl bir Antartika coğrafyası beklendiğini ortaya koyuyor. Kuzey kutbunda eriyen buzullar gemiler için yeni rotalar oluştururken bölgeye ulaşım da kolaylaşıyor.bölgedeki erimeyi dikkate alan gelişmiş ülkeler bölge kaynaklarını dünya sistemine dahil etmeye karar vermiş görünüyorlar Bölgede kıyısı olanların dışında kıyısı olmayan Çin gibi bazı ülkeler bile bu konuda pozisyon almaya başladılar. Çin bunlardan en istekli olan ülke olarak ortaya çıkıyor.bu ülkeler bölgede uluslararası sularda araştırma yapan ülkeler olarak avantaj sağlayıp daha sonra uluslararası sular hukuku ile ilgili oluşturulabilecek bir düzenlemeden yararlanmak istiyorlar.

14 14 Bir zamanlar Türkiye de bu konuda bir atak gerçekleştirmeye çalışmıştı.dokuz Eylül Üniversitesi Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Enstitüsü 1991 yılında, biri Pasifik diğeri de Atlantik için 2 adet "Ocean Going" gemi yapımı için DPT'ye başvurmuştu. Ancak bu tarihlerde Enstitü Müdürü Prof.Dr.Erol İzdar'ın görevden alınması nedeni ile bu girişim sonuçsuz kaldı Bu gemilerin ana amaçları öncelikle İklimler ve sonrasında da, Pasifik ve Atlantik Okyanuslarındaki canlı ve cansız deniz kaynakları konusunda araştırma yapmaktı.bu araştırmanın bir amacı da uluslararası sularda bu araştırmaları yapan bir ülke olarak bugünlerde olduğu gibi denizler hukukundaki düzenlemeler sonucu ortaya çıkabilecek bazı avantajlardan yararlanmaktı. Şimdi buzuldaki bu (paylaşım) çalışmalar(ın)a bir göz atalım

15 15 BÖLÜM 2 BUZULDAKĠ PETROL PAYLAġIMI Kuzey Kutbu nda buzulların eriyip enerji kaynaklarına giden yolların açılmasıyla yeni yüzyılın satranç tahtası bu bölgeye kurulmuş oldu. ABD Jeolojik AraĢtırmalar Dairesi ne göre dünyanın petrol ve gaz rezervlerinin yüzde 25 i Kuzey Kutup bölgesinde yer alıyor. Rezervlerin üzerinde oturan 1,2 milyon km 2 'lik Lomonosov Sıradağları paylaşılamıyor. Buranın kime ait olduğuna dair tartışma sürerken Rusya, 2007 de deniz yatağına titanyumdan yapılma bir Rus bayrağı dikmişti Yüzyıl ile BaĢlayan Hak Ġddiası Süreci 2001 de Rusya Kuzey Kutbu nda hak iddiasıyla BM'ye başvurdu. Yeterli kanıt sunmadığı için ret yanıtı aldı de imzalanan BM Deniz Hukuku Sözleşmesi ne göre her ülke 12 millik karasularının dışında 200 millik sınır içinde balıkçılık yapıp ve hammadde arayabiliyor. Ancak bunun bir istisnası var. Bir ülke karalarının denizaltında da devam ettiğini kanıtlayabilirse 200 mili aşma hakkı kazanıyor. Kuzey Kutbu nu bir şeritle çevreleyen Rusya, Sovyetler döneminden beri bölgede bilimsel ve askeri istasyonlara sahip. Rusya, 2008 de bir adım daha ileri gidip Sovyetlerin dağılmasından sonra ilk kez Kuzey Kutbu na bir savaş gemisi gönderdi da ise Rusya kutuptaki çıkarlarını korumak için özel bir askeri güç oluşturacağını duyurdu.

16 16 Bölgede 5 Ülkenin PaylaĢımı Paylaşım savaşında Rusya nın muhatapları ABD, Kanada, Grönland üzerinden Danimarka ve Norveç. Nitekim Kanada Rusya nın iştah kabartan hamlesinden birkaç ay sonra Kuzey Kutbu nda 2 deniz üssü kuracağını ve toplam 7 milyar dolarlık 8 yeni buzkıran gemisi inşa edeceğini ilan ederek meydanı boş bırakmayacağını göstermiş oldu. Ancak Kanada bu savaşı tek başına yürütemeyeceği için sırtını ABD ye dayama çabasında. ABD Kuzey Kutbu nda bir petrol eyaletine sahip olmanın ve bölgeyi boş bırakmamanın peşinde. Nisan 2002 de Kanada, ABD askerlerine Kuzey Kutup bölgesindeki Kanada topraklarında konuşlanma hakkını vermiş, Nisan 2006 da da ABD nin Kanada nın kara sularında savaş gemisi bulundurmasına imkan tanıyan Kuzey Amerika Hava Kuvvetleri Savunma Anlaşması nı (NORAD) imzalamıştı. ABD bu atakları yaparken Rusya nın bu bölge üzerinde hak iddiası sonucunda Hazar ın statü sorununa benzer sıkıntılar yaşayacağı ileri sürülüyordu. Bu sorunlar ve buzulların erimesindeki hızlanma ile Atlas ve Pasifik okyanusları arasında geçiş yolunun Kanada- Danimarka ve ABD arasında sorun olmaya başlaması, bu enerji kaynakları zengini bölge için ilgili ülkeleri harekete geçirdi.kuzey Buz denizine kıyısı bulunan ülkeler 2008 yılında toplandı ve bir mutabakata vardı. ABD'nin Askeri GeniĢlemesi ABD nin 2005 te Kanada ve Meksika ile imzaladığı Kuzey Kutbu na kadar uzanan çok geniş bir alanın askerileştirilmesini hedefleyen Güvenlik ve Refah İçin İşbirliği Anlaşması (SPP) ile Kuzey Amerika Birliği (NAU) de yeni enerji kaynakları üzerindeki egemenlik arayışlarının bir parçası. NORAD, Washington a Kuzey Kutbu nda Rusya ya meydan okuma imkanı tanıyor. ABD nin en kuzeydeki üssü de Grönland ın kuzeyindeki Thule de.

17 17 ABD Hava Kuvvetleri nin en kuzeydeki üssü olan Thule Gröndland'a çok yakın bir adada yer alıyor.amerika ya yakın olduğu gibi kutup çizgisine de sadace 1100 km civarında bir uzaklıkta bulunan üs ABD'nin bu bölge ile ilgili çalışmalarında ve bölgeyi kontrolde önemli bir avantaj sağlıyor. Üzerinde hak iddia edebileceği toprak parçası Rusya, Kanada ve Danimarka dan çok daha az olan ABD, bir yandan da Healy buzkıranıyla Alaska nın diplerini tarıyor. Kanada, ABD ve Rusya dan bu hamleler gelirken Danimarka da boş durmayıp Oden isimli buzkıran araştırma gemisiyle Kuzey Denizi nde ülkesinin payını araştırıyor. Danimarkalılar Rusların tersi istikametinde sismik ölçümlerle 1800 kilometre uzunluğundaki Lomonosov silsilesinin büyük bir kısmının Grönland ın temeline ait olduğunu 2013 e kadar ispatlayıp BM nin tanıdığı 200 millik alanı genişletmeyi umuyor. Beri tarafta Norveç, Barents denizindeki Snøhvit sahasında buzullar arasında petrol ve doğalgaz çıkarma yeteneğini geliştirmekle meşgul. Çin de bölgeye 2012 yılının sonuna doğru bir buzkıran araştırma gemisi gönderdi.

18 18 Çin uluslararası bir coğrafyada araştırmalar yaparak daha sonra bu bölgedeki gelişmelerden pay sahibi olma politikası yürütüyor. Türkiye de 1991 yılında bu konuda bir politika geliştirmeye çalışmıştı. Ancak sonuca ulaşamadı. 5 KıyıdaĢ Ülke AnlaĢtı (2008 ) 2008 yılının Mayıs ayında Kuzey kutbuna kıyısı olan 5 ülke Danimarka'nın organizasyonu ile biraraya geldi. Grönland'da yapılan toplantıya ABD, Rusya, Danimarka, Kanada ve Norveç katıldı. Toplantıda buzların erimesinden sonra ortaya çıkacak enerji kaynaklarının kullanım yolları konusunda mutabakata vardı.rusya'nın, bu kaynakların büyük bölümü üzerinde hak idda edeceği, ilgili ülkeler arasında bu konuda yarış başlayacağı yolundaki kaygılara karşın, Grönland'da yapılan toplantıda 5 ülke, enerji kaynaklarının nasıl kontrol edileceğinin olağan yollarla kararlaştırılması üzerinde mutabakata vardı. Bu mutabakat BM, Kuzey Kutup bölgesinde kimin neye hakkı olduğunu belirleyene kadar diğerlerine zarar veren bir şey yapmamayı da kapsıyor. Danimarka Dışişleri Bakanı Peg Stig Moeller, Danimarka, Norveç, Rusya, Kanada ve ABD bakanlarının Grönland'daki Ilulissat'ta yaptıkları toplantının ardından benimsedikleri ortak bildirinin, Kuzey Buz Denizi'ndeki doğal kaynaklarının gelecekteki barışçı kullanımı konusunda iyi bir siyasal çerçeve çizdiğini belirtti 8. 8 Oğuzhan KÖSE Kuzey Buz Denizinin Statüsü TR/Icerik/1001/kuzey_buz_denizinin_statusu

19 Bölgede Petrol Sondajları Artıyor Norveç de Buzulda Arama Ġçin Düğmeye Bastı Doğal Hayatı Koruma Vakfı (WWF) 2013 yılının Haziran ayında Norveç'in Kuzey Buz denizinde buzul bölgesinde yapacağı sondaja karşı çıktı. Yapılan açıklamada Doğu Barents Denizinde yapılacak sondajın buzullara kadar ineceği ve bunun birçok tehdit ve tehlike içerdiği belirtildi. Buz parçaları kaplı bir denizde petrol sızıntısını temizlemenin çok zor olacağını ileri süren yetkililer Norveç Dışişleri Bakanının Buzul bölgesinde bir araştırma yapmayacağı açıklamasını da hatırlattı. Bu girişimin Norveç'in 40 yıllık enerjide temiz ve güvenli sondaj politikasına karşı olduğunu ileri süren Norveçli WWF uzmanları yenilenebilir enerji politikalarına ağırlık verilmesini istediler. Kuzey buz denizi bölgesinin doğal çevre için çok düşük sıcaklığa ve kısa dönemli güneş ışığına ve çok kısa bir gelişme dönemine sahip olduğunu ileri süren uzmanlar buradaki bir petrol sızıntısının canlı yaşama vereceği zararın çok uzun bir dönemde noramale döneceğini ileri sürüyor. ABD-Rusya Ġttifakı Ülkeler sessiz sedasız BM ye sunmak üzere delil toplarken 2011 yılının sonuna doğru satranç tahtasında ilginç bir hamle yaşandı. Rus petrol devi Rosneft, Amerikan Exxon Mobil ile Kuzey Buz Denizinde petrol arama konusunda iģbirliği anlaģması yaptı.bu bölgedeki çıkarma çalışmalarında yer almak isteyen BP nin Rusya daki ortakları tarafından engellenmesinin ardından Rosneft tercihini Amerikalı şirketten yana kullandı.rusya

20 20 Başbakanı Viladimir Putin in de katılımıyla imzalanan anlaşmaya göre iki şirket toplamda 3,2 milyar Dolar lık yatırım yapacak. Anlaşma ayrıca tarihinde ilk kez Rusya ya Amerikan topraklarında petrol sahalarına ortak olma şansı da verdi. BP ile yapılmış ön anlaşmaları çöpe atan ve Norveç in rekabet gücünü düşüren bu yeni ittifak, Kuzey Kutbu ndaki paylaşım savaşının tek düze olmadığını da gösterdi. Buzullar eridikçe kutuptaki paylaşım savaşının daha da kızışması ve şaşırtıcı ittifakların ortaya çıkması kaçınılmaz gözüküyor. Rusya, Kuzey Kutbu için petrol lisansı vermeyi düģünüyor Rusya Enerji Bakanı Alexander Novak 2012 yılının Ekim ayında Financial Times gazetesine yaptığı açıklamada, Batılı dev petrol şirketlerine Kutup suları için petrol lisansı vermeyi değerlendiklerini söyledi. Sadece çevresel olarak olarak güvenli, teknolojisi gelişmiş ve finansal olarak güçlü firmalara verilebileceği söylendi. Kuzey Kutbu petrolü önümüzdeki on yılda dünyanın en büyük petrol üreticisi Rusya için büyük önem arz ediyor. Rusya Kuzey Buz Denizi nde Petrol Arıyor 14 Ağustos, 2013 'de Greenpeace gemisi Arctic Sunrise da bulunan Greenpeace gönüllüleri, Rusya nın kuzeyinde yer alan Barents denizinde sondaj yapmaya hazırlanan Rus petrol devi Rosneft in gemisini protesto etti.

21 21 Akademik Lazarev gemisine yaklaşan Greenpeace gemisindeki eylemciler, telsiz aracılığıyla Rus gemisiyle iletişime geçerek, geminin operasyonlarını durdurmasını talep etti. Rosneft'in yakın tarihte Exxon Mobil, BP ve Statoil gibi uluslararası petrol firmaları ile anlaşma imzaladığı biliniyor. Rosneft Kuzey Kutbunda 1 Milyon m 2 'lik Alana sahip Rus devletine ait Rosneft şirketi, dünyanın en büyük petrol şirketi olarak Kuzey Kutbu'nda 1 milyon metrekareden daha geniş bir alanı işgal etme yetkisini elinde tutuyor ve 2014 yılı ile birlikte Vostochno-Prinovozemelsky 1 olarak bilinen ve Rus Kuzey Kutup Milli Parkı yakınında yer alan bölgedeki keşifleri dahilinde sondaj çalışmalarına da başlamayı planlıyor 9. Rosneft daha önce petrol sızıntısına neden oldu Rosneft halihazırda karada yüz binlerce fıçı petrol sızıntısından sorumlu. Ayrıca batılı birçok petrol şirketi Rosneft ile ortaklık yaparak gevşek düzenlemeler ve ihmalci güvenlik standartlarından yararlanıyor ve çevresel sorumluluktan kaçınıyor. Bölgede Rosneft başta olmak üzere Rus petrol şirketleri ve daha çok Exxon Mobil, Statoil ve BP gibi batılı şirketlerin faaliyetleri sürüyor. Çevre Koruma hareketlerine göre ;bugün Kuzey Kutup Bölgesi, petrol şirketlerinin yarattığı tehdide daha önce hiç olmadığı kadar çok maruz kalıyor. Buzulların erimesi ile birlikte petrol şirketleri ilk defa keşfin ötesine geçip, eriyen buzullarla kaplı bölgede petrol üretimine başladılar. Shell Kuzey Buz Denizinde Petrol Aramayı Erteledi Greenpeace Uluslararası Kuzey Kutbu Kampanyası Sorumlusu Ben Ayliffe, Shell'in 2012 yılında Kuzey Kutbundaki petrol arama çalışmalarını ertelemesi ilgili olarak : Shell, Kuzey Buz Denizi nde petrol arayabilmek için yedi yıldır uğraşıyor ve yaklaşık 5 milyar dolar harcadı. Şu anda görüyoruz ki, bu harcanan para ve zaman, uygun bir acil durum planı yapmak için yeterli değil. 9

22 22 Greenpeace olarak defalarca, şirketin Kuzey Kutbu nda sızıntıya karşı alınabilecek önlem ve kurtarma planları olmadığını söylemiştik. Kuzey Buz Denizi ndeki buzulların hızla erimeye devam ediyor olması, artık iklim değişikliğiyle ilgili mücadelede acil adımlar atılması gerektiğini gösteriyor. Shell in attığı bu geri adım, gezegenimizin ihtiyacı olan pozitif kararlar için bir başlangıç olmalı dedi Kuzey Kutbu Kimin? Buzların hızla eridiği Kuzey Kutbu, süper güçler tarafından paylaşılamıyor. Dünyanın petrol ve doğalgaz rezervlerinin yüzde 25'inin yer aldığı kutuplarda hiç toprağı olmayan Çin in harakete geçmesi ABD, Rusya ve diğer Avrupa ülkelerini alarma geçirdi. Özellikle Grönland de büyük yatırımlar ve çalışmalar yapılıyor. Uzmanlara göre dünyanın süper güçleri arasında kutup savaşı yaşanıyor. Kuzey Kutbu nda buzların rekor bir hızla erimesiyle birlikte dünyanın süper güçleri daha önce boş alan olarak kabul edilen topraklar üzerinde siyasi etki ve ekonomik pozisyon alma yarışına girdi. İklim değişikliği sayesinde Kuzey Kutbu nda eriyen buzların altında yer alan petrol, doğalgaz ve minerallere ulaşılma ihtimalinin de artmasıyla birlikte bir çok ülke hak iddia etmeye başladı. Çin in toprağı bile yok Çin in kutuptaki kaynaklar için önceden harekete geçip aktif bir şekilde çalışması, batılı büyük ekonomileri alarma geçirdi. ABD, Rusya ve diğer Avrupa Birliği üyesi üyesi ülkelerin kutuplarda toprağı bulunurken, Çin in hiç bir toprağının olmaması aradaki gerginliği artırdı. Çin bölgede yer elde etmek için diplomatik ve ekonomik güçlerini kullanmaya başlamasıyla birlikte diğer ülkeler harekete geçti. Avustralya merkezli araştırma şirketi Lowy Uluslararası Politika Enstitüsü direktörü Linda Jakobson, Kuzey Kutbu son iki yıldır Çin in yurtdışı politikalarının gündeminde yer alıyor. Çin bir şekilde bölgede yer almanın yollarını arıyor dedi. Çin de Kuzey Buz Denizi ne gemi gönderdi Çin'in arama ve Buz Kırma Gemisi Xuelong 2012 yılının sonuna doğru ilk kez bir Çin gemisinin Kuzey Buz Denizi üzerinden Atlantik Okyanusu na geçtiği bildirildi.

Buzuldaki Petrol Kimin?

Buzuldaki Petrol Kimin? Buzuldaki Petrol Kimin? 1 Ekim 2013 topraksuenerji-iklim düzensizliklerinin ortaya çıkardığı en açık sonuç eriyen buzullar oldu.bu erime bir yandan bilim insanlarındaki gelecekle ilgili endişeleri arttırırken

Detaylı

Savaş denilince dünyanın her yeri akla gelebilir. Kutuplar dışında

Savaş denilince dünyanın her yeri akla gelebilir. Kutuplar dışında Kuzey Kutbu'nda savaş mı var? Savaş denilince dünyanın her yeri akla gelebilir. Kutuplar dışında. Yaşamın olmadığı, soğukların hüküm sürdüğü buz dağlarıyla kaplı kutuplar, dünyanın en sakin yerleri. En

Detaylı

Eriyen Buzullar Arasından LNG Ticareti Planları

Eriyen Buzullar Arasından LNG Ticareti Planları Eriyen Buzullar Arasından LNG Ticareti Planları 23 09 2013 topraksuenerji -Rusya'nın kuzey kıyılarını takip eden Kuzey Denizi rotasının kısa süre içinde Alaska ve Kanada arasındaki Kuzeybatı Geçişinden

Detaylı

1997 BM Sözleşmesi Ne Getirir?

1997 BM Sözleşmesi Ne Getirir? H A B E R, H A B E R 1997 BM Sözleşmesi Ne Getirir? Sayı:3 1 Eylül 2014 1997 BM Sözleşmesi ne yenilik getirir? Bu sayıda: Su Güvenliği 2 İklim değişikliği iltica gerekçesi oldu Kuzey Kutbunda Hareket Artıyor!

Detaylı

Title of Presentation. Hazar Havzası nda Enerji Mücadelesi Dr. Azime TELLİ 2015 ISTANBUL

Title of Presentation. Hazar Havzası nda Enerji Mücadelesi Dr. Azime TELLİ 2015 ISTANBUL Title of Presentation Hazar Havzası nda Enerji Mücadelesi Dr. Azime TELLİ 2015 ISTANBUL İçindekiler 1- Yeni Büyük Oyun 2- Coğrafyanın Mahkumları 3- Hazar ın Statüsü Sorunu 4- Boru Hatları Rekabeti 5- Hazar

Detaylı

5. ULUSLARARASI MAVİ KARADENİZ KONGRESİ. Prof. Dr. Atilla SANDIKLI

5. ULUSLARARASI MAVİ KARADENİZ KONGRESİ. Prof. Dr. Atilla SANDIKLI 5. ULUSLARARASI MAVİ KARADENİZ KONGRESİ Prof. Dr. Atilla SANDIKLI Karadeniz bölgesi; doğuda Kafkasya, güneyde Anadolu, batıda Balkanlar, kuzeyde Ukrayna ve Rusya bozkırları ile çevrili geniş bir havzadır.

Detaylı

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS RÜZGAR ENERJĐSĐ Erdinç TEZCAN FNSS Günümüzün ve geleceğimizin ekmek kadar su kadar önemli bir gereği; enerji. Son yıllarda artan dünya nüfusu, modern hayatın getirdiği yenilikler, teknolojinin gelişimi

Detaylı

S:2014-1 10. Sayı. İklim Değişikliği ve Çevre Bülteni Ocak Sayısı ENERJİ VE ÇEVRE YÖNETİMİ DAİRE BAŞKANLIĞI

S:2014-1 10. Sayı. İklim Değişikliği ve Çevre Bülteni Ocak Sayısı ENERJİ VE ÇEVRE YÖNETİMİ DAİRE BAŞKANLIĞI S:2014-1 10. Sayı ENERJİ VE ÇEVRE YÖNETİMİ DAİRE BAŞKANLIĞI İklim Değişikliği ve Çevre Bülteni Ocak Sayısı *Bu bülten Yurtiçi ve Yurtdışı Haber Kaynaklarından derlenerek hazırlanmıştır. Haber amaçlıdır.

Detaylı

Orta Asya da Çin ve Rusya Enerji Rekabeti

Orta Asya da Çin ve Rusya Enerji Rekabeti Orta Asya da Çin ve Rusya Enerji Rekabeti 05.02.2013 Toplam 26.2 trilyon metreküp ispat edilen doğalgaz rezervleriyle dünyadaki ispat edilen doğalgaz kaynaklarının yüzde 11,7 sini elinde bulunduran Türkmenistan,

Detaylı

ABD ve RUSYA Karşı Karşıya

ABD ve RUSYA Karşı Karşıya ABD ve RUSYA Karşı Karşıya Dursun YILDIZ 14 10 2013 1 ABD ve Rusya'nın yakında daha görünür hal alacak LNG mücadelesi aslında bir enerji kaynağı bulma, koruma veya enerji yollarını tutma mücadelesi değil.ancak

Detaylı

Japonya LNG Pazarı İçin Küresel Stratejiler

Japonya LNG Pazarı İçin Küresel Stratejiler Japonya LNG Pazarı İçin Küresel Stratejiler Dursun YILDIZ topraksuenerji-japonya dünyada en büyük LNG ithal eden ülke. 2009 yılında 89 milyar m 3 LNG ithal etti.2035 yılında bu miktarın 112 milyar m 3

Detaylı

ANTARKTİKA TÜRK ARAŞTIRMA İSTASYONU NUN YERİ VE TÜRK KUTUP ARAŞTIRMA GEMİSİ: (Seyir Rotaları, Personel Yapısı, Gemi Kapasitesi)

ANTARKTİKA TÜRK ARAŞTIRMA İSTASYONU NUN YERİ VE TÜRK KUTUP ARAŞTIRMA GEMİSİ: (Seyir Rotaları, Personel Yapısı, Gemi Kapasitesi) ANTARKTİKA TÜRK ARAŞTIRMA İSTASYONU NUN YERİ VE TÜRK KUTUP ARAŞTIRMA GEMİSİ: (Seyir Rotaları, Personel Yapısı, Gemi Kapasitesi) Yük. Müh. Hamdi Sena Nomak* İstanbul Teknik Üniversitesi, Denizcilik Fakültesi

Detaylı

World Energy Outlook Dr. Fatih BİROL UEA Baş Ekonomisti İstanbul, 1 Aralık 2011

World Energy Outlook Dr. Fatih BİROL UEA Baş Ekonomisti İstanbul, 1 Aralık 2011 World Energy Outlook 2011 Dr. Fatih BİROL UEA Baş Ekonomisti İstanbul, 1 Aralık 2011 Bağlam: halihazırda yeterince kaygı verici olan eğilimlere yeni zorluklar ekleniyor Ekonomik kaygılar dikkatleri enerji

Detaylı

Kuzey Kore'nin yeni füzesi ABD'ye ulaşabilir mi? Uzmanlara göre Kuzey Kore'nin denemeleri Batı açısından kaygı verici

Kuzey Kore'nin yeni füzesi ABD'ye ulaşabilir mi? Uzmanlara göre Kuzey Kore'nin denemeleri Batı açısından kaygı verici Kuzey Kore'nin füzeleri dünyanın gündeminde: Yeni füze ABD'yi vurabilir mi? Kuzey Kore'nin yeni füzesi ABD'ye ulaşabilir mi? Uzmanlara göre Kuzey Kore'nin denemeleri Batı açısından kaygı verici. 18.05.2017

Detaylı

Orta Asya daki satranç hamleleri

Orta Asya daki satranç hamleleri Orta Asya daki satranç hamleleri Enerji ve güvenlik en büyük rekabet alanı 1 Üçüncü on yılda Hazar Bölgesi enerji kaynakları Orta Asya üzerindeki rekabetin en ön plana çıktığı alan olacak. Dünya Bankası

Detaylı

Meteorolojik Gözlem İçin Kullanılacak Sabit Şamandıraların Denize İndirilme İşlemleri Başladı

Meteorolojik Gözlem İçin Kullanılacak Sabit Şamandıraların Denize İndirilme İşlemleri Başladı Meteorolojik Gözlem İçin Kullanılacak Sabit Şamandıraların Denize İndirilme İşlemleri Başladı Orman ve Su İşleri Bakanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü, meteorolojik gözlem ağının genişletilmesi projesi

Detaylı

4. SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ II. DÖNEM GEZEGENİMİZ DÜNYA ÜNİTESİ SORU CEVAP ÇALIŞMASI

4. SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ II. DÖNEM GEZEGENİMİZ DÜNYA ÜNİTESİ SORU CEVAP ÇALIŞMASI 4. SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ II. DÖNEM GEZEGENİMİZ DÜNYA ÜNİTESİ SORU CEVAP ÇALIŞMASI 1. Dünya mızın şekli neye benzer? Dünyamızın şekli küreye benzer. 2. Dünya mızın şekli ile ilgili örnekler veriniz.

Detaylı

SONUN BAŞLANGICI KÜRESEL ISINMA HÜLYA KUZU METİN ÇİVİLER LİSESİ/ANTALYA

SONUN BAŞLANGICI KÜRESEL ISINMA HÜLYA KUZU METİN ÇİVİLER LİSESİ/ANTALYA SONUN BAŞLANGICI KÜRESEL ISINMA HÜLYA KUZU METİN ÇİVİLER LİSESİ/ANTALYA Küresel ısınma nedeniyle ortaya çıkan trajik görüntüler 31 Temmuz 2009 Humboldt buzulunun erimesinden sonra geriye kalanlar. 27 Ekim

Detaylı

11-16 ŞUBAT DEMİR CEVHERİ PİYASA FİYATLARI

11-16 ŞUBAT DEMİR CEVHERİ PİYASA FİYATLARI 11-16 ŞUBAT DEMİR CEVHERİ PİYASA FİYATLARI MADEN DERECE MENŞEİ CFR(USD/MT) DEMİR %65 TÜRKİYE 152-154 DEMİR %60/59 TÜRKİYE 131-133 DEMİR %55/54 TÜRKİYE 112-114 11-16 ŞUBAT CEVHERİ PİYASA FİYATLARI MADEN

Detaylı

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org Azerbaycan Enerji GÖRÜNÜMÜ Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi EKİM 214 www.hazar.org 1 HASEN Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi, Geniş Hazar Bölgesi ne yönelik enerji,

Detaylı

Amerikan Stratejik Yazımından...

Amerikan Stratejik Yazımından... Amerikan Stratejik Yazımından... DR. IAN LESSER Türkiye, Amerika Birleşik Devletleri ve Jeopolitik Aldatma veya bağımsız bir Kürt Devletinden yana olmadığını ve NATO müttefiklerinin bağımsızlığını

Detaylı

1.10.2015. Kömür ve Doğalgaz. Öğr. Gör. Onur BATTAL

1.10.2015. Kömür ve Doğalgaz. Öğr. Gör. Onur BATTAL Kömür ve Doğalgaz Öğr. Gör. Onur BATTAL 1 2 Kömür yanabilen sedimanter organik bir kayadır. Kömür başlıca karbon, hidrojen ve oksijen gibi elementlerin bileşiminden oluşmuş, diğer kaya tabakalarının arasında

Detaylı

Dünya Enerji Görünümü 2012. Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012

Dünya Enerji Görünümü 2012. Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012 Dünya Enerji Görünümü 2012 Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012 Genel Durum Küresel enerji sisteminin temelleri değişiyor Bazı ülkelerde petrol ve doğalgaz üretimi

Detaylı

BMİDÇS -COP16 SONRASI DEĞERLENDİRMELER

BMİDÇS -COP16 SONRASI DEĞERLENDİRMELER BMİDÇS -COP16 SONRASI DEĞERLENDİRMELER AYŞE YASEMİN ÖRÜCÜ ODTÜ Mezunları Derneği Ankara, 2011 Tespitler Kopenhag-Cancun: İD BM kapsamında çözülebilecek bir konu mu? Kopenhag maliyeti: 1 trilyon $;belirsizlik

Detaylı

Atoller (mercan adaları) ve Resifler

Atoller (mercan adaları) ve Resifler Atoller (mercan adaları) ve Resifler Atol, hayatlarını sıcak denizlerde devam ettiren ve mercan ismi verilen deniz hayvanları iskeletlerinin artıklarının yığılması sonucu meydana gelen birikim şekilleridir.

Detaylı

KRUVAZİYER TURİZMİNDE DÜNYA VE İZMİR, TÜRKİYE KRUVAZİYER PLATFORMU NUN ÇALIŞMALARI

KRUVAZİYER TURİZMİNDE DÜNYA VE İZMİR, TÜRKİYE KRUVAZİYER PLATFORMU NUN ÇALIŞMALARI KRUVAZİYER TURİZMİNDE DÜNYA VE İZMİR, TÜRKİYE KRUVAZİYER PLATFORMU NUN ÇALIŞMALARI DÜNYA KRUVAZİYER PAZARI NEREYE GİDİYOR? Hazırlayan: Mine Güneş Kruvaziyer destinasyonlar içerisinde, son yıllara kadar

Detaylı

XI XIII XV XVII KISIM 1: DENİZ TİCARETİNE GİRİŞ 1

XI XIII XV XVII KISIM 1: DENİZ TİCARETİNE GİRİŞ 1 Yazarın Üçüncü Basıma Ön Sözü Çeviri Editörünün Ön Sözü Kısaltmalar Başlıca Deniz Ticaret Terimleri XI XIII XV XVII KISIM 1: DENİZ TİCARETİNE GİRİŞ 1 Bölüm 1 Deniz Ticareti ve Küresel Ekonomi 3 1.1 Giriş

Detaylı

Dünyanın meşhur su kanalı ve boğazları

Dünyanın meşhur su kanalı ve boğazları Dünyanın meşhur su kanalı ve boğazları Dünayadaki su yolları çağlar değişse de stratejik önemini muhafaza ediyor. 11.06.2017 / 13:10 Uluslararası ticaretin en önemli güzergahlarını barındıran dünya üzerindeki

Detaylı

Dünya Mültecileri Hakkında Anahtar İstatistikler

Dünya Mültecileri Hakkında Anahtar İstatistikler Dünya Mültecileri Hakkında Anahtar İstatistikler Avrupa ve ABD'ye göç eden mülteciler nüfusu nasıl etkiledi? Avrupalıların, AB politikalarına bakışı nasıl? ABD halkının mültecilere bakışı nasıl? 29.06.2016

Detaylı

AVRUPA ENERJİ BORU HATLARI

AVRUPA ENERJİ BORU HATLARI AVRUPA ENERJİ BORU HATLARI GÜNEY GAZ KORİDORU PROJELERİ ÇELİK BORU İMALATÇILARI DERNEĞİ 2012 AVRUPA ENERJİ BORU HATLARI GÜNEY GAZ KORİDORU PROJELERİ 1. Trans Anadolu Doğalgaz Boru Hattı Projesi (TANAP)

Detaylı

Serbest ticaret satrancı

Serbest ticaret satrancı Serbest ticaret satrancı Türkiye nin sadece AB nin Serbest Ticaret Anlaşması (STA) imzaladığı ülkelerle anlaşma yapabilmesi Türk dış ticaretini olumsuz etkiliyor. AB ile STA yapan bazı ülkeler Türkiye

Detaylı

COĞRAFYA-2 TESTİ. eşittir. B) Gölün alanının ölçek yardımıyla hesaplanabileceğine B) Yerel saati en ileri olan merkez L dir.

COĞRAFYA-2 TESTİ. eşittir. B) Gölün alanının ölçek yardımıyla hesaplanabileceğine B) Yerel saati en ileri olan merkez L dir. 2012 LYS4 / COĞ-2 COĞRAFYA-2 TESTİ 2. M 1. Yukarıdaki Dünya haritasında K, L, M ve N merkezleriyle bu merkezlerden geçen meridyen değerleri verilmiştir. Yukarıda volkanik bir alana ait topoğrafya haritası

Detaylı

Basın Bülteni Release

Basın Bülteni Release Basın Bülteni Release BASF, ikinci çeyrekte satış hacmini artırdı 26 Temmuz 2014 BASF, 2014 yılı ikinci çeyreğinde satışlarını yüzde 1 artırarak 18,5 milyar avroya çıkardı. Şirketin faiz ve vergi öncesi

Detaylı

Enerji ve İklim Haritası

Enerji ve İklim Haritası 2013/2 ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Enerji ve Çevre Yönetimi Dairesi Başkanlığı Enerji ve İklim Haritası Uzm. Yrd. Çağrı SAĞLAM 22.07.2013 Redrawing The Energy Climate Map isimli kitabın çeviri özetidir.

Detaylı

BÜLTEN İSTANBUL B İ L G İ AZİZ BABUŞCU. NOTU Yeni Dünya ve Türkiye 2 de İL SİYASİ VE HUKUKİ İŞLER BAŞKANLIĞI

BÜLTEN İSTANBUL B İ L G İ AZİZ BABUŞCU. NOTU Yeni Dünya ve Türkiye 2 de İL SİYASİ VE HUKUKİ İŞLER BAŞKANLIĞI AZİZ BABUŞCU 4 te AK AK PARTİ İL BAŞKANI 10 da YIL: 2012 SAYI : 169 24-31 ARALIK 2012-7 OCAK 2013 BÜLTEN İL SİYASİ VE HUKUKİ İŞLER BAŞKANLIĞI T E Ş K İ L A T İ Ç İ H A F T A L I K B Ü L T E N İ 3 te 2

Detaylı

Şişecam, Yenişehir de dünya genelinde tek lokasyonda kurulu en büyük Cam Kompleksi nin yeni yatırımlarını açtı.

Şişecam, Yenişehir de dünya genelinde tek lokasyonda kurulu en büyük Cam Kompleksi nin yeni yatırımlarını açtı. Basın Bülteni Şişecam, Yenişehir de dünya genelinde tek lokasyonda kurulu en büyük Cam Kompleksi nin yeni yatırımlarını açtı. Şişecam, Yenişehir Cam Kompleksi nde yer alan Anadolu Cam Fabrikası 4. Cam

Detaylı

Türkiye, 2012 yılında dünyada uluslararası doğrudan yatırım liginde iki basamak yükseldi

Türkiye, 2012 yılında dünyada uluslararası doğrudan yatırım liginde iki basamak yükseldi Basın Bülteni 26 Haziran 2013 YASED, UNCTAD 2013 Dünya Yatırım Raporu nu açıkladı Türkiye, 2012 yılında dünyada uluslararası doğrudan yatırım liginde iki basamak yükseldi 2012 yılında dünyada yüzde 18

Detaylı

Enerjide yüksek ithalat ekonomiye büyük risk

Enerjide yüksek ithalat ekonomiye büyük risk Tarih: 13.01.2013 Sayı: 2013/01 (RAPOR 13 OCAK PAZAR GÜNÜNE AMBARGOLUDUR) Türkiye Enerji İstatistikleri ve Vizyon Raporu na göre; Enerjide yüksek ithalat ekonomiye büyük risk İstanbul Serbest Muhasebeci

Detaylı

Yakın n Gelecekte Enerji

Yakın n Gelecekte Enerji Yakın n Gelecekte Enerji Doç.Dr.Mustafa TIRIS Enerji Enstitüsü Müdürü Akademik Forum 15 Ocak 2005 Kalyon Otel, İstanbul 1 Doç.Dr.Mustafa TIRIS 1965 Yılı nda İzmir de doğdu. 1987 Yılı nda İTÜ den Petrol

Detaylı

KUTUPLARDAKİ OZON İNCELMESİ

KUTUPLARDAKİ OZON İNCELMESİ KUTUPLARDAKİ OZON İNCELMESİ Bilim adamlarınca, geçtiğimiz yıllarda insan faaliyetlerindeki artışa paralel olarak, küresel ölçekte çevre değişiminde ve problemlerde artış olduğu ifade edilmiştir. En belirgin

Detaylı

RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015

RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015 RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015 RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Rusya Federasyonu na ihracat yapan 623 firma

Detaylı

DSÖ Sağlıklı Kentler YaklaĢımında Su Yönetimi

DSÖ Sağlıklı Kentler YaklaĢımında Su Yönetimi ULUSAL SU VE SAĞLIK KONGRESĠ (Uluslararası Katılımlı) DSÖ Sağlıklı Kentler YaklaĢımında Su Yönetimi Prof.Dr.E.Didem Evci Kiraz Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı 26-30

Detaylı

Hedef 1: KAPASİTE GELİŞTİRME

Hedef 1: KAPASİTE GELİŞTİRME Proje, Küresel Çevre Fonu (GEF) mali desteğiyle, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü tarafından Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, Gıda Tarım ve Hayvancılık

Detaylı

TÜRKİYE - SUUDİ ARABİSTAN YUVARLAK MASA TOPLANTISI 1

TÜRKİYE - SUUDİ ARABİSTAN YUVARLAK MASA TOPLANTISI 1 ( STRATEJİK VİZYON BELGESİ ) TÜRKİYE - SUUDİ ARABİSTAN YUVARLAK MASA TOPLANTISI 1 Yeni Dönem Türkiye - Suudi Arabistan İlişkileri: Kapasite İnşası ( 2016, İstanbul - Riyad ) Türkiye 75 milyonluk nüfusu,

Detaylı

Sunan: Prof.Dr.Alper Çabuk

Sunan: Prof.Dr.Alper Çabuk Bir CBS Akademisyeni Gözüyle Çevre ve Şehircilik Bakanlığı CBS Genel Müdürlüğü Belgelendirme ve Yaygınlaştırma Dairesi Başkanlığı nın Projeleri ve Ülkemiz Geleceği Açısından Önemi Sunan: Prof.Dr.Alper

Detaylı

BAKA BULUŞMALARI -I-

BAKA BULUŞMALARI -I- BAKA BULUŞMALARI -I- Onur Konuğu Isparta Belediye Başkanı Y. Mimar Yusuf Ziya GÜNAYDIN Tarih 01 Ekim 2010 Cuma Saat 10:00 Katılımcılar Batı Akdeniz Kalkınma Ajansı Genel Sekreteri ve Uzmanları Batı Akdeniz

Detaylı

Ek 6.2: Bugüne Kadar Gerçekleştirilmiş Olan Paydaş Katılım Faaliyetleri 1 1

Ek 6.2: Bugüne Kadar Gerçekleştirilmiş Olan Paydaş Katılım Faaliyetleri 1 1 Ek 6.2: Bugüne Kadar Gerçekleştirilmiş Olan Paydaş Katılım Faaliyetleri 1 1 1 Proje, ÇED prosedürlerine ilişkin hususların netleştirilmesi amacıyla Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve Dışişleri Bakanlığı

Detaylı

Yeni Enerji Koridoru : Doğu Akdeniz

Yeni Enerji Koridoru : Doğu Akdeniz Yeni Enerji Koridoru : Doğu Akdeniz Dursun YILDIZ /topraksuenerji Doğu Akdeniz Bölgesi hızla değişiyor.arap Baharından sonra Mısırdaki politik geçiş,suriye'deki iç savaş,türkiye'nin bölgesel güç olarak

Detaylı

Enerji Ülkeleri.Rusya En Zengin..! 26 Ocak 2015

Enerji Ülkeleri.Rusya En Zengin..! 26 Ocak 2015 Enerji Ülkeleri.Rusya En Zengin..! 26 Ocak 2015 Dünyanın Enerji Kaynakları Konusunda En Zengin Ülkeleri A1 Capital Yorumu Coğrafya ve tarih kitaplarında ülkemiz için jeopolitik öneme sahip kilit ve kritik

Detaylı

Dünyada Enerji Görünümü

Dünyada Enerji Görünümü 22 Ocak 2015 Dünyada Enerji Görünümü Gelir ve nüfus artışına paralel olarak dünyada birincil enerji talebi hız kazanmaktadır. Özellikle OECD dışı ülkelerdeki artan nüfusun yanı sıra, bu ülkelerde kentleşme

Detaylı

KIRŞEHİR ULAŞTIRMA RAPORU

KIRŞEHİR ULAŞTIRMA RAPORU 2013 KIRŞEHİR ULAŞTIRMA RAPORU Gökhan GÖMCÜ Kırşehir Yatırım Destek Ofisi 15.04.2013 KIRŞEHİR ULAŞTIRMA RAPORU 1. Karayolu Taşımacılığı Karayolu taşımacılığı, başlangıç ve varış noktaları arasında aktarmasız

Detaylı

European Gas Conference 2015 Viyana

European Gas Conference 2015 Viyana GAZMER - GAZBİR European Gas Conference 2015 Viyana Toplantı Notları Rapor No : 2015 / 001 Tarih : 29.01.2015 Bu rapor 27.01.2015-29.01.2015 tarihlerinde yapılan Avrupa Gaz Konferansına katılım gösteren;

Detaylı

ĞİŞİKLİĞİ. Yeni Mücadele ile Yüzleşmek. Kasım 2006

ĞİŞİKLİĞİ. Yeni Mücadele ile Yüzleşmek. Kasım 2006 İKLİM M DEĞİŞİ ĞİŞİKLİĞİ Yeni Mücadele ile Yüzleşmek Kasım 2006 WWF Kimdir? WWF 5 kıtada, 50 den fazla ülkede temsilciliği bulunan dünyanın en büyük ve saygın doğa kuruluşlarındandır. 100 den fazla ülkede

Detaylı

3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği Konutu, Ankara Saat: 16:00. Çevre ve Orman Bakanlığı nın Saygıdeğer Müsteşar Yardımcısı,

3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği Konutu, Ankara Saat: 16:00. Çevre ve Orman Bakanlığı nın Saygıdeğer Müsteşar Yardımcısı, Türkiye nin İklim Değişikliği Ulusal Eylem Planı nın Geliştirilmesi Projesi nin Açılış Toplantısında Ulrika Richardson-Golinski a.i. Tarafından Yapılan Açılış Konuşması 3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği

Detaylı

Panama'dan ABD'nin LNG Gemileri Geçemiyor!

Panama'dan ABD'nin LNG Gemileri Geçemiyor! Panama'dan ABD'nin LNG Gemileri Geçemiyor! 20 Eylül 2013 topraksuenerji-abd Ulusal Denizcilik Komisyonu'ndan Senatör William P. Doyle Eno Center for Transportation Forum unda Enerji kaynakları ticareti

Detaylı

TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1

TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 STRATEJİK VİZYON BELGESİ ( TASLAK ) TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 Yeni Dönem Türkiye - Arjantin İlişkileri: Fırsatlar ve Riskler ( 2014 Buenos Aires - İstanbul ) Türkiye; 75 milyonluk

Detaylı

İKLİM ELEMANLARI SICAKLIK

İKLİM ELEMANLARI SICAKLIK İKLİM ELEMANLARI Bir yerin iklimini oluşturan sıcaklık, basınç, rüzgâr, nem ve yağış gibi olayların tümüne iklim elemanları denir. Bu elemanların yeryüzüne dağılışını etkileyen enlem, yer şekilleri, yükselti,

Detaylı

PETFORM Üyesi 34 Enerji Şirketi

PETFORM Üyesi 34 Enerji Şirketi Nusret Cömert Yönetim Kurulu Başkanı PETFORM Üyesi 34 Enerji Şirketi AKSA ALADDIN MIDDLE EAST ARGM ATTİLA DOĞAN İNŞAAT AVRASYA GAZ BOSPHORUSGAZ BP ÇALIK ENERJİ EDISON EGEGAZ ENERCO ENERJİ ENERGY OPERATIONS

Detaylı

İKLİM DOSTU ŞİRKET MÜMKÜN MÜ?

İKLİM DOSTU ŞİRKET MÜMKÜN MÜ? İKLİM DOSTU ŞİRKET MÜMKÜN MÜ? Gülçin Özsoy REC Türkiye Proje Uzmanı İklim Platformu Program Yöneticisi 22 Mart 2012, İzmir REC Türkiye REC Kuruluş Sözleşmesi Ekim 2002 de imzalandı; Ocak 2004 te yürürlüğe

Detaylı

SEKTÖREL GELİŞMELER İÇİNDEKİLER Otomotiv. Beyaz Eşya. İnşaat. Turizm. Enerji. Diğer Göstergeler. Sektörel Gelişmeler /Ağustos 2013 1

SEKTÖREL GELİŞMELER İÇİNDEKİLER Otomotiv. Beyaz Eşya. İnşaat. Turizm. Enerji. Diğer Göstergeler. Sektörel Gelişmeler /Ağustos 2013 1 SEKTÖREL GELİŞMELER İÇİNDEKİLER Otomotiv Otomotiv İç Satışlarda Hızlı Artış Temmuz Ayında Devam Ediyor. Beyaz Eşya Beyaz Eşya İç Satışlarda Artış Temmuz Ayında Hızlandı. İnşaat Reel Konut Fiyat Endeksinde

Detaylı

Mevcut Durum ve Geleceğimiz

Mevcut Durum ve Geleceğimiz Mevcut Durum ve Geleceğimiz Metodoloji 21.Yüzyılın Yeni Güvenlik Ajandası Yeni Jeopolitik Eksen Gıda Jeopolitiğinin Yeni Ekseni Gıda Güvenliği ve Türkiye Yeni Güvenlik Ajandası Ulusal Askeri Güvenlik

Detaylı

Kuraklıkta Son Durum. Esin ERTEK TSKB Ekonomik Araştırmalar erteke@tskb.com.tr

Kuraklıkta Son Durum. Esin ERTEK TSKB Ekonomik Araştırmalar erteke@tskb.com.tr Esin ERTEK TSKB Ekonomik Araştırmalar erteke@tskb.com.tr Ağustos 2014 2013-2014 kış döneminde ülke genelinde etkisi hissedilen meteorolojik kuraklık, 2014 ün ilk yarısında bölgesel olarak devam etti. Türkiye

Detaylı

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ?

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? Dr. Fatih Macit, Süleyman Şah Üniversitesi Öğretim Üyesi, HASEN Bilim ve Uzmanlar Kurulu Üyesi Giriş Türk Konseyi nin temelleri 3 Ekim 2009 da imzalanan Nahçivan

Detaylı

ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013. Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2

ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013. Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2 ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013 Başkent Pekin Yönetim Şekli Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2 Nüfus 1,35 milyar GSYH 8,2 trilyon $ Kişi Başına Milli Gelir 9.300 $ Resmi

Detaylı

Ekim Ayı Tekstil Gündemi

Ekim Ayı Tekstil Gündemi 11.11.2016 Konfeksiyon işçileri suistimalleri bildirmek için cep telefonu kullanıyor Kamboçya da tekstil sektöründe çalışan işçilerin asgari ücreti arttırılacak Etiyopya da yaşanan olaylarda Türk firması

Detaylı

Yenilenebilir olmayan enerji kaynakları (Birincil yahut Fosil) :

Yenilenebilir olmayan enerji kaynakları (Birincil yahut Fosil) : Günümüzde küresel olarak tüm ülkelerin ihtiyaç duyduğu enerji, tam anlamıyla geçerlilik kazanmış bir ölçüt olmamakla beraber, ülkelerin gelişmişlik düzeylerini gösteren önemli bir kriterdir. İktisadi olarak

Detaylı

LOJİSTİK SEKTÖRÜ BÜYÜME ORANLARI

LOJİSTİK SEKTÖRÜ BÜYÜME ORANLARI RAPOR: TÜRKİYE NİN LOJİSTİK GÖRÜNÜMÜ Giriş: Malumları olduğu üzere, bir ülkenin kalkınması için üretimin olması ve bu üretimin hedefe ulaşması bir zorunluluktur. Lojistik, ilk olarak coğrafyanın bir ürünüdür,

Detaylı

Dikkat! ABD Enerji de Yeni Oyun Kuruyor!

Dikkat! ABD Enerji de Yeni Oyun Kuruyor! Dikkat! ABD Enerji de Yeni Oyun Kuruyor! Dursun YILDIZ topraksuenerji 21 Ocak 2013 ABD Petrol İhracatçısı Olacak. Taşlar Yerinden Oynar mı? 1973 deki petrol krizi alternatif enerji arayışlarını arttırdı.

Detaylı

ULUSLARARASI HUBUBAT KONSEYİ RAPORU

ULUSLARARASI HUBUBAT KONSEYİ RAPORU Hububat ve yağlık tohum fiyatları yukarı doğru hareketine Şubat ayının ilk günlerinde de devam etmiştir. Bu dönemde 2008 de görülen zirve değerlere yaklaşan fiyatlar kaydedilmiştir. Ancak günübirlik değişmelere

Detaylı

NATO Zirvesi'nde Gündem Suriye ve Rusya

NATO Zirvesi'nde Gündem Suriye ve Rusya NATO Zirvesi'nde Gündem Suriye ve Rusya Zirveye, aralarında Cumhurbaşkanı Erdoğan ve ABD Başkanı Obama nın da bulunduğu 28 ülkenin devlet ve hükümet başkanı katılıyor. 09.07.2016 / 10:21 Türkiye'yi Cumhurbaşkanı

Detaylı

AR& GE BÜLTEN. Ülkemiz önemli maden yataklarına sahip olup belirli madenlerde kendine yetebilen ender ülkelerden birisidir.

AR& GE BÜLTEN. Ülkemiz önemli maden yataklarına sahip olup belirli madenlerde kendine yetebilen ender ülkelerden birisidir. Türkiye nin Doğal Kaynağı Kömür Hande UZUNOĞLU Ülkemiz önemli maden yataklarına sahip olup belirli madenlerde kendine yetebilen ender ülkelerden birisidir. Özellikle madenciliğin gelişiminde hız kazanılmasıyla

Detaylı

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2013, No: 74

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2013, No: 74 EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2013, No: 74 i Bu sayıda; Ağustos Ayı Dış Ticaret Verileri, 2013 2. Çeyrek dış borç verileri değerlendirilmiştir. i 1 İhracatta Olağanüstü Yavaşlama

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

Kuzey Irak'a harekat

Kuzey Irak'a harekat Kuzey Irak'a harekat Asker terörü engellemek için yeniden Irak'a girdi. Irak'ın kuzeyinde istihbarat uçuçu yapan insansız uçaklar bugün hareketli PKK gruplarını tespit etti. Türk Silahlı Kuvvetleri Zap

Detaylı

Hava nedir? Hava durumu nedir?

Hava nedir? Hava durumu nedir? İKLİM VİDEO 1 Hava nedir? Hava durumu nedir? Diyelim yarın pikniğe gideceksiniz. Bir gün önceden yapacağınız hazırlık esasında hava durumunu seyretmekle başlar. Hava durumu ertesi gün yağmurlu olacaksa

Detaylı

Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye-Kürdistan Ekonomik ilişkileri. 02 Temmuz 2014

Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye-Kürdistan Ekonomik ilişkileri. 02 Temmuz 2014 Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye ile Kürdistan arasındaki ekonomik ilişkiler son yılların en önemli rakamlarına ulaşmış bulunuyor. Bugünlerde petrol anlaşmaları ön plana

Detaylı

21. YÜZYILDA TEMEL RİSKLER

21. YÜZYILDA TEMEL RİSKLER 21. YÜZYILDA TEMEL RİSKLER KÜRESEL EKONOMİYİ ROTASINDAN ÇIKARABİLECEK 10 BÜYÜK TEHLİKE DÜNYA EKONOMİSİ VE ABD EKONOMİSİNDE OLASI MAKRO DENGESİZLİKLER (BÜTÇE VE CARİ İ LEMLER AÇIĞI) (TWIN TOWERS) İSTİKRARSIZ

Detaylı

Çin i Gösteriyor. Kasım ayında Pekin de gerçekleştirilen. Altay ATLI

Çin i Gösteriyor. Kasım ayında Pekin de gerçekleştirilen. Altay ATLI KAPAK DOSYASI Rusya nın Enerji İbresi Çin i Gösteriyor Altay ATLI Kasım ayında Pekin de gerçekleştirilen Asya Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi üye ülkeler arasında imzalanan çok sayıda ikili anlaşmaya

Detaylı

Rus Limanlarında 20 gün Bekleme Devri Bitiyor

Rus Limanlarında 20 gün Bekleme Devri Bitiyor Rus Limanlarında 20 gün Bekleme Devri Bitiyor Novorossiysk civarındaki bir limanda başlatılacak Basitleştirilmiş Gümrük Hattı uygulamasıyla Türkiye'den denizyoluyla limana gelen ihraç ürünleri, ek kontrollere

Detaylı

1. ABD Silahlı Kuvvetleri dünyanın en güçlü ordusu

1. ABD Silahlı Kuvvetleri dünyanın en güçlü ordusu 2016 yılında 126 ülkenin ordusu değerlendirilmiş ve dünyanın en güçlü orduları sıralaması yapılmıştır. Ülkenin sahip olduğu silahlı gücün yanında nüfusu, savaşabilecek ve askerlik çağına gelen insan sayısı,

Detaylı

RÜZGAR ENERJİSİ. Cihan DÜNDAR. Tel: Faks :

RÜZGAR ENERJİSİ. Cihan DÜNDAR. Tel: Faks : RÜZGAR ENERJİSİ Cihan DÜNDAR Tel: 312 302 26 88 Faks : 312 361 20 40 e-mail :cdundar@meteor.gov.tr Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü A r a ş t ı r m a Ş u b e M ü d ü r l ü ğ ü Enerji Kullanımının

Detaylı

1. İklim Değişikliği Nedir?

1. İklim Değişikliği Nedir? 1. İklim Değişikliği Nedir? İklim, en basit ifadeyle, yeryüzünün herhangi bir yerinde uzun yıllar boyunca yaşanan ya da gözlenen tüm hava koşullarının ortalama durumu olarak tanımlanabilir. Yerküre mizin

Detaylı

ÇALIŞMA YAPRAĞI KONU ANLATIMI

ÇALIŞMA YAPRAĞI KONU ANLATIMI ÇALIŞMA YAPRAĞI KONU ANLATIMI HATUN ÖZTÜRK 20338647 Küresel Isınma Küresel ısınma, dünya atmosferi ve okyanuslarının ortalama sıcaklıklarında belirlenen artış için kullanılan bir terimdir. Fosil yakıtların

Detaylı

OYDER, Bursa'da 22. Diyalog Toplantısı'nı gerçekleştirdi

OYDER, Bursa'da 22. Diyalog Toplantısı'nı gerçekleştirdi DİYALOG OYDER Yönetim Kurulu Başkanı Ziya Alp Gülan OYDER, Bursa'da 22. Diyalog Toplantısı'nı gerçekleştirdi Bursa daki otomobil satıcılarıyla bir araya gelen Otomotiv Yetkili Satıcıları Derneği (OYDER)

Detaylı

DÜNYADA NÜFUS VE EKONOMİK FAALİYETLER

DÜNYADA NÜFUS VE EKONOMİK FAALİYETLER DÜNYADA NÜFUS VE EKONOMİK FAALİYETLER Dünyanın bazı yerlerinde nüfus yoğunken bazı yerlerinde seyrektir. Bu durumu etkileyen iklim, yeryüzü şekilleri, su kaynaklarını yakınlık, bitki örtüsü, sanayi, tarım,

Detaylı

1.- GÜMRÜK BİRLİĞİ: 1968 (Ticari engellerin kaldırılması + OGT) 2.- AET den AB ye GEÇİŞ :1992 (Kişilerin + Sermayenin + Hizmetlerin Serbest Dolaşımı.

1.- GÜMRÜK BİRLİĞİ: 1968 (Ticari engellerin kaldırılması + OGT) 2.- AET den AB ye GEÇİŞ :1992 (Kişilerin + Sermayenin + Hizmetlerin Serbest Dolaşımı. TÜRKİYE AB İLİŞKİLERİ HAFTA 2 Roma Antlaşması Avrupa Ekonomik Topluluğu AET nin kurulması I. AŞAMA AET de Gümrük Birliğine ulaşma İngiltere, Danimarka, İrlanda nın AET ye İspanya ve Portekiz in AET ye

Detaylı

Türkiye nin Enerji Geleceği İklim bileşenini arıyoruz

Türkiye nin Enerji Geleceği İklim bileşenini arıyoruz EWEA-TWEA Policy Workshop Türkiye nin Enerji Geleceği İklim bileşenini arıyoruz Mustafa Özgür Berke, WWF-Türkiye 27.03.2013, Ankara 27-Mar-13 / 1 Photo: Michel Roggo / WWF-Canon KISACA WWF +100 5 kıtada,

Detaylı

Dünya ekonomisinde kartlar yeniden karılıyor!

Dünya ekonomisinde kartlar yeniden karılıyor! Dünya ekonomisinde kartlar yeniden karılıyor! Çin ABD savaşı kızışıyor. AB ile TTIP görüşmelerini sürdüren ABD`nin, TPP`yi olumlu sonuçlandırarak, Çin`in bölgede artan etkinliğini dengelemek açısından

Detaylı

Altın Ayarlı İslâmi Finans

Altın Ayarlı İslâmi Finans Altın Ayarlı İslâmi Finans 09 Ağustos 2011 Salı Uluslararası platformlarda paranın İslâmileştirilmesi konusu epeydir gündemde. Paranın İslâmileştirilmesinden kasıt para ile ilgili ne varsa, ekonomik faaliyetlerden

Detaylı

Küresel. İklim değişikliği

Küresel. İklim değişikliği Küresel İklim değişikliği ÇEVRE KORUMA ve KONTROL DAİRESİ BAŞKANLIĞI 1 nedir? Küresel iklim değişikliği Çeşitli gaz ve çevre kirliliği gibi olaylar sonucu atmosfer incelmeye başlamıştır. Böylece güneş

Detaylı

ENERJİ VERİMLİLİĞİ (EnVer) & KANUNU

ENERJİ VERİMLİLİĞİ (EnVer) & KANUNU ENERJİ VERİMLİLİĞİ (EnVer) & KANUNU Erdal ÇALIKOĞLU Sanayide Enerji Verimliliği Şube Müdürü V. Neden Enerji Verimliliği? Fosil kaynaklar görünür gelecekte tükenecek. Alternatif kaynaklar henüz ekonomik

Detaylı

Denizlerimizi ve Kıyılarımızı Koruyalım

Denizlerimizi ve Kıyılarımızı Koruyalım Denizlerimizi ve Kıyılarımızı Koruyalım Denizlerimiz ve kıyılarımız canlı çeşitliliği bakımından çok zengin yerler. Ancak günümüzde bu çeşitlilik azalma tehlikesiyle karşı karşıya. Bunun birçok nedeni

Detaylı

GÜNLÜK BÜLTEN 24 Haziran 2014

GÜNLÜK BÜLTEN 24 Haziran 2014 GÜNLÜK BÜLTEN 24 Haziran 2014 ÖNEMLİ GELİŞMELER Euro Bölgesi'nde PMI beklentinin altında Euro Bölgesi'nde imalat sanayi ve hizmet sektörü faaliyetleri Fransa ekonomisindeki yavaşlama doğrultusunda Haziran

Detaylı

YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI COĞRAFYA

YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI COĞRAFYA YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI COĞRAFYA CEVAP 1: (TOPLAM 10 PUAN) 1.1: 165 150 = 15 meridyen fark vardır. (1 puan) 15 x 4 = 60 dakika = 1 saat fark vardır. (1 puan) 12 + 1 = 13 saat 13:00 olur. (1 puan) 1.2:

Detaylı

GÜNLÜK BÜLTEN 03 Temmuz 2014

GÜNLÜK BÜLTEN 03 Temmuz 2014 GÜNLÜK BÜLTEN 03 Temmuz 2014 ÖNEMLİ GELİŞMELER FED Başkanı Yellen: Faiz politikası istikrar endişeleriyle değişmemeli Fed Başkanı Yellen Washington da yaptığı konuşmada, düşük faiz oranlarının finansal

Detaylı

Dünyada Enerji Görünümü

Dünyada Enerji Görünümü 09 Nisan 2014 Çarşamba Dünyada Enerji Görünümü Dünyada, artan gelir ve nüfus artışına paralel olarak birincil enerji talebindeki yükseliş hız kazanmaktadır. Nüfus artışının özellikle OECD Dışı ülkelerden

Detaylı

SN. YETKİLİ DİKKATİNE 25.08.2015 KONU: 2016 YILI YAPI-İNŞAAT VE ELEKTRİK FUARLARI SİRKÜ BİLGİLENDİRMESİ

SN. YETKİLİ DİKKATİNE 25.08.2015 KONU: 2016 YILI YAPI-İNŞAAT VE ELEKTRİK FUARLARI SİRKÜ BİLGİLENDİRMESİ SN. YETKİLİ DİKKATİNE 25.08.2015 KONU: 2016 YILI YAPI-İNŞAAT VE ELEKTRİK FUARLARI SİRKÜ BİLGİLENDİRMESİ Türkiye milli katılım organizasyonunun, T.C. Ekonomi Bakanlığı'na izin başvurusu yapılmış olup, Türkel

Detaylı

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL 24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü «UNCTAD» ın Uluslararası Doğrudan Yatırımlara ilişkin olarak hazırladığı Dünya Yatırım

Detaylı

IŞIKFX Uluslararası Piyasalar Departmanı Günlük Yorum

IŞIKFX Uluslararası Piyasalar Departmanı Günlük Yorum IŞIKFX Uluslararası Piyasalar Departmanı Günlük Yorum Piyasalarda Bugün Ne Oldu? BRENT PETROL EURUSD ALTIN USDTRY GBPUSD Fischer dan faiz sinyali Fed Başkan Yardımcısı Stanley Fischer hafta sonu enstitüde

Detaylı

GÜMÜŞHANE TİCARET VE SANAYİ ODASI

GÜMÜŞHANE TİCARET VE SANAYİ ODASI (2015) GÜMÜŞHANE TİCARET VE SANAYİ ODASI İRAN ANLAŞMASININ TÜRKİYE ÜZERİNE POTANSİYEL ETKİLERİ İRAN ANLAŞMASININ TÜRKİYE ÜZERİNE POTANSİYEL ETKİLERİ İran ın nükleer programı üzerine dünya güçleri diye

Detaylı