Asistanlar/Uzmanlar için Açıklamalar (Kasım 2013) (21. Güncelleme)

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Asistanlar/Uzmanlar için Açıklamalar (Kasım 2013) (21. Güncelleme)"

Transkript

1 İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı Karaciğer-Safra Yolları-Pankreas Cerrahisi Birimi Asistanlar/Uzmanlar için Açıklamalar (Kasım 2013) (21. Güncelleme) İlgin Özden,Yaman Tekant (Kurucu yazar: Aydın Alper)

2 İçindekiler 1- Giriş Genel yaklaşım ve davranış Hasta vizitleri Servis nöbetleri Ameliyata hazırlık A-Ameliyat öncesinde istenecek tetkikler ı) Her vakada istenecek tetkikler ıı) Büyük ameliyat yapılacak bütün hastalarda istenecek tetkikler ııı) Karaciğer nakli için alıcı ve canlı verici adaylarında istenecek tetkikler ıv) Örnek alımı sırasında hataya sebep olabilecek preanalitik nedenler B-Radyoloji ve endoskopi hazırlığı ı) Bilgisayarlı tomografi ıı) PTK (Perkütan transhepatik kolanjiografi)-drenaj ııı) ERCP (Endoskopik retrograd kolanjiopankreatografi) ıv) Kemoembolizasyon (KE) v) Portal ven dalı embolizasyonu vı) Karaciğer biyopsisi (normal karaciğerden veya karaciğer kitlesinden) vıı) Parasentez C-Belirli tanılara ve klinik durumlara özgü uygulamalar ı) Tıkanma sarılıklı hastalar ıı) Akut kolanjitli hastalar ııı) Karaciğerin işlevsel kapasitesinin tayin edilmesi gereken hastalar ıv) Sirotik hastalar v) Diabetik hastalar vı) İleuslu ve pilor stenozlu hastalar vıı) Safra yolu tıkanıklığı nedeniyle cerrahi planlanan hastalar vııı) Barsak temizliği gereken hastalar ıx) Stres ülseri profilaksisi uygulanacak hastalar x) Beslenme desteğine ihtiyacı olan hastalar xı) Derin venöz tromboz (DVT) profilaksisi xıı) Solunum fizyoterapisi xıv) Karaciğer-safra yolu ve pankreas kitlelerinde görüntüleme xv) Şişman (obez) hastalar xvı) Canlı karaciğer vericisi hazırlığı xvıı) Karaciğer nakli alıcı hazırlığı güncellemesi D-İlaç tedavisinde dikkat edilecek noktalar ı) İlaç alerjileri ıı) Genel uygulamalar ııı) Tekil ilaçlarla ilgili notlar E-Beyin ölümü gelişen organ vericisi adayının tedavi protokolü

3 6- Ameliyathane uygulamaları A- Hastanın silinmesi ve örtülmesi B- Ameliyat öncesinde bir-dur-düşün aralığı (time out) C- Ameliyatlar sırasında normal vücut sıcaklığının (normotermi) korunması D- Ameliyathanede temizlik E- Profilaksi ve tedavi amaçlarıyla antibiyoterapi F- Analjezi G- Ameliyatların görsel araçlarla kaydedilmesi H- K-ras ve BRAF mutasyonu analizi Ameliyat sonrası bakım A- Nakil dışındaki ameliyatlar sonrası vizit ve uygulamalar B-Karaciğer nakli sonrası vizit ve uygulamalar ı) İlk gece ıı) İlk günler ııı) Karaciğer transplantasyonlu hastaların perioperatif ilaç tedavi protokolü C- Beslenme D- Pansumanlar E- Drenler F- Ameliyat sonrası dönemde kolanjiografi ı) T-tüp kolanjiografi ıı) Kolanjiostomi kateterinden kolanjiografi Haftalık toplantılar Poliklinikler Çoğul dirençli bakterilerilerle kolonize hastaların poliklinik kontrolleri Hasta yatış sırası Bilgi işlem sistemi A- Ameliyat raporlarında belirtilmesi gerekli noktalar B- Epikrizler ve hastanın çıkışı Resmi raporlar

4 1- Giriş Cerrahi uygulamalar çeşitli klinikler arasında farklılıklar gösterir. Bunun nedenleri, her birimin çalışmalarının farklı alanlarda yoğunlaşması ve bazı konularda son sözün söylenmemiş olmasıdır. Elinizdeki notlar, temel cerrahi eğitimi içinde karaciğer-safra yolları-pankreas cerrahisi rotasyonu yapan asistanların ve ileri konularda (karaciğer nakli, büyük hepatobilier rezeksiyonlar v.b.) eğitim almak için birimimize gelmiş olan uzmanların kısa sürede kurallarımızı öğrenmesi ve uygulamada düzenin sağlanması için yazılmıştır. Bazı uygulamalar tartışmalı olabilir, ancak el kitabımız güncel yayın ve bilgiler ışığında düzenlenmiştir. 3

5 2- Genel yaklaşım ve davranış 1-Doktor, her konuşması ve tavrı ile karşısındaki kişide saygı uyandıran bir insan olmalıdır. 2-Hastalara, sizin bir akrabanız hastanede yattığında diğer doktorların akrabanıza nasıl davranmasını istiyorsanız, o şekilde davranınız. 3-Kişisel, kurumsal ve mesleki problemlerinizi hastalara ve yakınlarına yansıtarak çözmenizin olanaksız olduğunu, özellikle kurumdaki diğer sağlık çalışanları ile yaşadığınız çeşitli sorunları, hasta ve yakınları üzerinden çözemeyeceğinizi, bu davranışın bir yandan hasta haklarına aykırı olduğunu, diğer yandan toplumun hekim algısını çok olumsuz etkilediğini unutmayınız. 4-Tıbbi uygulamalarımızın detaylı kayıtları titiz bir şekilde tutulmalıdır. YAZILMAMIŞSA, YAPILMAMIŞ DEMEKTİR. 5-Ön etkin (proaktif) yaklaşım: İş dünyasında geliştirilmiş olan bu yaklaşım Yöneticinin asıl görevi sorunları kahramanca çözmek değil, sorunların ortaya çıkmasını önlemektir. Sorun çıkmışsa yönetici kaybetmiş sayılır, çünkü sorunu önceden kestirip, önleyememiş demektir. şeklinde özetlenebilir. Pratik açıdan bakıldığında, bu yaklaşımın sadece iş dünyasındaki yöneticilerle sınırlı olmasının gerekmediği, tıp alanında her kademedeki insan tarafından uygulanabileceği, daha doğrusu uygulanması gerektiği görülür. Örneğin, gerçek başarı, daha önce böbrek problemi olmayan bir hastada gelişen böbrek yetersizliğini en modern diyaliz yöntemleri ile tedavi etmek değil, böbrek yetersizliğinin ortaya çıkmasını önlemektir. Bir doktor ile bir hemşire arasında çıkan mesleki bir problem için bir çalışma psikoloğundan yardım isteyerek çözüm bulmak değil, işi ve uygulamaları standardize ederek böyle problemleri önlemektir. Bu yönergenin ana temalarından biri ön etkin yaklaşımdır. 6-Çeşitli enfeksiyonlar karaciğer-safra yolları-pankreas cerrahisinin tam olarak çözülememiş sorunlarındandır. Hastadan hastaya sağlık çalışanları aracılığı ile enfeksiyon bulaşmaması için alınan önlemlere titizlikle uyunuz, mevcut uygulamaları geliştirmek için öneriler yapınız. Her hasta muayenesi sonrasında ellerinizi ve stetoskobunuzu, alkol temelli temizleyici ile mutlaka temizleyiniz. Koridorlardaki otomatik püskürteçlerin boşaldığını fark ederseniz, durumu hemşireye hemen iletiniz. 7-Hepatit B aşısı yaptırınız ve kanınızda yeterli düzeyde antikor düzeyi oluştuğundan emin olunuz. Servise yatan bütün hastalarda anti-hcv ve anti-hiv antikoru bakılmaktadır. Sonuçlar ne olursa olsun, kan ve vücut sıvılarının sağlık çalışanlarına, diğer hastalara ve ortama bulaşmaması için her türlü önlem alınmalıdır. HCV taşıyan bir hastanın kanı veya vücut sıvısı ile bulaşma yaşarsanız (örneğin elinize iğne batması, gözünüze sıçrama vb), temel temizliği takiben, anti-hcv, AST, ALT, total ve direkt bilirubin tayini için laboratuara kan örneği gönderiniz. 3. hafta ve 3. ayda HCV-RNA, AST, ALT, total ve direkt bilirubin tayini yaptırınız. Patolojik sonuç çıkarsa, gastroenteroloji uzmanına başvurunuz. HIV virüsü taşıyan bir hastanın kanı veya vücut sıvısı ile bulaşma yaşarsanız (örneğin elinize iğne batması, gözünüze sıçrama vb), temel temizliği takiben, enfeksiyon hastalıkları uzmanına başvurunuz. 4

6 8-Sağlık çalışanları kendi aralarındaki konuşmaların hasta ve yakınları tarafından duyulabileceğini her zaman akılda tutmalıdırlar (özellikle bankoda ve asansörlerde). Hem hasta mahremiyetine saygı göstermek hem de yanlış anlaşılmalarının çeşitli hukuki sorunlara yol açmasını önlemek için, dikkatli davranınız. 9-Hastalardan, yatak numaraları ile değil, adları ile bahsediniz, onlara Sen diye değil Siz diye hitap ediniz. 10-Hasta ve yakınları, günlük uygulamalar dışındaki konularda bilgi istediğinde (tedavinin riskleri, prognoz vb), bu istek, öğretim üyesine/ kadrolu uzmana iletilmelidir. Günlük uygulamalar ile ilgili açıklamalar, konuyu bilen hemşire, asistan veya uzman tarafından yapılabilir. 11-Konsültasyonlar: Konsültasyon için gelen hekim, danışılan konuda, belirli bir kıdemi olan ve gerektiğinde daha kıdemli kişilerle görüşerek hasta hakkında görüş bildiren bir kişidir. Başka bir deyişle, konsültan, bizim çalışmalarımıza büyük destek olan bir meslektaşımızdır. Ancak unutmamak gerekir ki konsültan, ister istemez, hastayı bir film şeridinden ziyade birkaç fotoğraf karesi olarak görür çünkü hasta bizim kliniğimizde yatmaktadır. Konsültasyona gelen kişi konsültasyon sırasında muayenesini yapar, bizi dinler ve görüşünü yazar. Eğer kritik bir durum görmüyorsa, hastanın daha sonraki seyrinden, ancak biz bilgi verirsek haberi olacaktır. Ayrıca muayeneye geldiği kısa süre içinde hastanın bütün detaylarına bir anda bizim kadar hakim olması olanaksızdır. Bu sebeple konsültanla mutlaka kıdemli bir kişinin görüşmesi, kliniğimizin kaygılarını anlatması gereklidir. Öte yandan konsültan, kıdemi ve konumu ne olursa olsun, dedikleri sorgusuz sualsiz kabul edilmesi ve yapılması gereken bir kişi değildir. Her şeyden önce bu kişi yalnızca danışman durumundadır, hastanın birincil sorumluluğu kliniğimizdedir. Bu konsültana saygısızlık anlamına gelmemelidir. Ancak yapılan önerilerin mutlaka bizim de akıl süzgecimizden geçmesi ve gerektiğinde sorularla ve itirazlarla hastanın tedavisinin mümkün olan en iyiye doğru yönlendirilmesi gereklidir. Sık yapılan hatalardan bir tanesi konsültasyon notlarının son cümlesiyle vizit verilmesidir: Göğüs sorun yok dedi., Kardiyo yüksek risk verdi. Yoğun bakımla opere olabilir dendi. tarzında. Halbuki konsültan kişi raporunda aldığı anamnezi, muayene bulgularını ve kaygılarını belirtmektedir ve örneğin enfektif endokardit proflaksisi yapılması, yoğun bakım desteği ile ameliyat edilmesi, hipotansiyondan kaçınılması gibi notlar koyabilmektedir. Bu sebeple konsültasyon raporunun opere olabilir tarzında özetlenmesi zaman zaman tehlikeli hatalara zemin hazırlayabilmektedir. 12-Mesleki ortamda hemşirelere Hemşire hanım veya Gülsenem hanım şeklinde hitap ediniz. Hemşirelerin de size sadece adınızla ve/veya ikinci tekil şahıs kullanarak değil Doktor Bey- Doktor Hanım şeklinde hitap etmesini talep ediniz. 13-Hastalar kişisel hijyen tedbirlerini uygulamaya davet edilmelidir. Hasta yatağı ve çevresiyle düzgün ve çevreyi rahatsız etmeyecek bir şekilde olmalıdır. 14-Sürekli okuyarak tıbbi bilginizi ilerletmek ve etrafınızdaki iyi örnekleri gözleyerek mesleki uygulamalarınızı geliştirmek, meslek yaşamınız boyunca geçerli olacak temel görevlerinizdendir. 15-Aşağıdaki malzemeleri devamlı olarak yanınızda bulundurunuz: a) Not defteri ve tükenmez kalem (günlük işlerin kaydedilip, unutulmaması için) b) Muayene eldiveni (yara, pansuman ve drenlerin kontrolünün gecikmesiz ve mikrop bulaşma riski olmaksızın yapılabilmesi için) 5

7 3- Hasta vizitleri Yatak sorumluluğu, öğretim üyeleri ve servisin kadrolu uzmanı tarafından, temel cerrahi eğitimine dahil olan hastalıklar söz konusu olduğunda asistanlara, karaciğer-safra yolları-pankreas cerrahisinin ileri uygulamaları (örneğin karaciğer nakli, büyük hepatobilier rezeksiyonlar v.b.) söz konusu olduğunda ileri eğitim almaya gelmiş olan uzmanlara verilir. Uzmanlar/asistanlar servisteki her hastanın temel sorunlarını ve son durumlarını bilmelidirler. Ayrıntıları bilmek o hastaya bakan uzmanın/asistanın sorumluluğundadır. Vizit sırasında hastanın ismi kullanılmalı ve aşağıdaki bilgiler yatağın sorumlusu doktor ve servisin sorumlu hemşiresi tarafından verilmelidir. Tanısı Ameliyat olmuşsa yapılan ameliyat ve kaçıncı günde olduğu Ateş, nabız, tansiyon, santral venöz basınç Son 24 saatte verilmiş olan sıvılar ve miktarları Nazogastrik tüpten ve drenlerden gelen miktarlar ve drenajın özellikleri 24 saatlik idrar miktarı (yakın takipte ise saatlik idrar) Ameliyat olmuş/uzamış problemleri olan hastaların vücut ağırlığı İnsizyonun durumu Solunum sesleri Bağırsak sesleri En son laboratuar ve radyolojik tetkik sonuçları Epikriz özeti, tıbbi-cerrahi toplantı sonuçları, radyoloji-cerrahi toplantısı kararları (varsa) Şu anki problemi O gün hangi tetkikler yapılacağı Tedavisinde neler olduğu ve tedavisi konusunda görüşünüz Bu bulgular, epikrizin gözlem bölümüne günü gününe kaydedilecektir. Çok karmaşık problemleri olan hastalarda, o güne kadar yapılan kayıtların bilgisayar çıktısını vizitte yanınızda bulundurmanız, değerlendirmeyi kolaylaştıracaktır. Hastaların tedavi vizitlerinin olduğu dosyanın arkasına hasta ile ilgili olarak tedavi ve/veya ameliyat öncesi süreçte uygulanan, yapılan bütün işlemleri tek bakışta görebileceğiniz Kontrol Listesi nin eklenmiş ve doldurulmuş olduğuna dikkat ediniz. 6

8 KONTROL LİSTESİ Hasta Adı/Soyadı:. Yatış Dosyası Epikriz GÖRÜNTÜLEME Akciğer Grafisi MR / MRCP USG LABORATUAR Tam Kan Sayımı Biyokimya PT,PTT,INR Tm Belirteçleri Kan Kültürü Seroloji Dren Kültürü Dren Bilirubin Seviyesi BT / BT Kolanjiografi PET-CT Karaciğer ICG (İndosiyanin) temizlenme testi SFT KONSÜLTASYONLAR Kardiyoloji Konsültasyonu Göğüs Hastalıkları Konsültasyonu Anestezi Konsültasyonu Yoğun Bakım (Evet/Hayır) ENDOSKOPİ EKG EKO Gastroskopi Kolonoskopi H.Pylori testi ERCP/ES/Stent MPS Koroner anjiografi anjiografi Kan/TDP/Trombosit Hazırlığı ONAM FORMU 7

9 Sabah servise geldiğinizde hemen kendi sorumlu olduğunuz hastalara odaklanmanız, çok sık yapılan bir tıbbi hatadır. Önce nöbet ekibine, gece serviste acil-olumsuz bir durum gelişip gelişmediğini sormanız, akut problemi olan (örneğin gece kanama geçirmiş) bir hasta varsa, önce onunla ilgilenmeniz gereklidir. Her gün vizite hazırlanırken aşağıdaki noktaları göz önüne alınız ve vizitte bu noktaların ele alınmasını sağlayınız: Damar yolu ile verdiğim ilaçları ağız yoluyla verebilir miyim? Kesebileceğim ilaçlar var mı? Çekebileceğim dren veya sonda var mı? Hasta yeterli düzeyde besleniyor mu? Ağrı kontrolü yeterli düzeyde mi? Yara nasıl? Dikişler alınabilir mi? Hasta solunum egzersizi yapıyor mu? Hasta yeteri kadar hareket ediyor mu? Derin ven trombozu profilaksisi gerekli mi? Hastanede yatmaya devam etmesi için neden var mı? Vizitler sırasında, immünosüprese hastaların odasına yalnızca öğretim üyesi/kadrolu uzman ve yataktan sorumlu uzman/asistan girmeli, hasta ve yakınları ile konuşulduktan sonra, hastanın durumu, ekibin tamamı tarafından odanın dışında ele alınmalıdır. 8

10 4- Servis nöbetleri Hafta içinde kat nöbetçisi başka bir servisten ise, servisin kıdemli asistanlarından biri, nöbetçiye önemli notları da içeren yazılı hasta listesi verir ve bütün hastaları nöbetçi ile kısaca dolaşır. Nöbetçiye, yaptığı tedavi değişikliklerini, mutlaka hastanın vizit kağıdına yazması gerektiğini, sadece sözlü direktifin uygun olmadığını hatırlatınız. Hafta sonlarında, eğitime gelmiş olan uzmanlar ve acil nöbeti olmayan asistanlar, öğretim üyesi/ servisin kadrolu uzmanı ile vizit yapar. Kat nöbetçisi başka bir servisten ise servisin kıdemli asistanlarından biri, nöbetçiye önemli notları da içeren yazılı hasta listesi verir ve bütün hastaları nöbetçi ile kısaca dolaşır. Acil cerrahide nöbetçi olan asistanlar, nöbet şartları olanak verdikçe servisteki önemli işleri takip eder ve kat nöbetçisine yol gösterirler. Devir listesi mutlaka kıdemli bir asistan tarafından hazırlanmalıdır. Listede nöbetçinin aralara notlar alabileceği boşluklar bırakılmalı ve devir teslimi kıdemli bir asistan tarafından yapılmalıdır. Zaman zaman yapılan bir hata, nöbetçiye yakın kıdemde bir kişi tarafından devir yapılmasıdır. Bu tamamen yanlış bir uygulamadır. Devir teslim bir angarya olarak görülmemeli, bizim hastalarımızı üstlenen nöbetçilere hem doğru, hem de tam bilgi verilmesi için bir araç olarak görülmelidir. Terminal durumdaki hastaların yakınlarını aydınlatma sorumluluğu öğretim üyesinde/kadrolu uzmandadır. Devir teslimi sırasında, bu aileler ile yapılan görüşmelerin özeti nöbetçiye iletilmelidir. 9

11 5- Ameliyata hazırlık Hastaları cerrah olarak değil, doktor olarak değerlendiriniz. Ameliyat olamayacak hasta yoktur. Ameliyat olup, normal yaşama dönmesi olasılığı çok düşük, düşük, orta veya yüksek olan hastalar vardır. Doktora düşen, her hasta için bireysel risk-yarar irdelemesi yapmaktır. Kapsamlı anamnez alınız. Önce sistemik muayene sonra cerrahi hastalığa yönelik muayene yapınız. Hastanızın elektrokardiyogramını ve akciğer grafisini mutlaka değerlendiriniz. Yandaş hastalık saptandığında ilgili birimlerle konsültasyon yapılmalı ve konsültanlarla işbirliği içinde olunmalıdır. Hastanın anestezi fişini mutlaka okuyunuz. Bir sorun olsa size mutlaka sözlü olarak bildirileceği varsayımı yanlıştır. Onam formları: Hastayı ve yakınlarını aydınlatma sorumluluğu öğretim üyesinde/kadrolu uzmandadır. Acil durumlar dışında, ameliyatlardan en az 24 saat önce, hastanenin genel onam formu, kan ve kan ürünleri ile ilgili onam formu, servisin ameliyata özgü onam formu ve anestezi onam formu hasta ve yakınlarına, yataktan sorumlu asistan/uzman tarafından imzalatılmalıdır. Hastanemizin arşivinde kalacak olan kopyalar, ameliyattan önce, sekreter Sebahat Gökçen veya sekreter Sevim Tali ye teslim edilmelidir. A-Ameliyat öncesinde istenecek tetkikler ı) Her vakada istenecek tetkikler Kan grubu, tam kan sayımı, üre, kreatinin, Na, K, şeker, protrombin zamanı tayini, akciğer grafisi, elektrokardiyogram. HbsAg, anti-hbsag, anti-hcv, anti-hiv ıı) Büyük ameliyat yapılacak bütün hastalarda istenecek tetkikler Aspartat aminotransferaz (AST), alanin aminotransferaz (ALT), alkali fosfataz, gammaglutamil transpeptidaz (GGT), total ve direkt bilirubin, total serum proteini ve albümin (siroz olasılığı olan hastalarda protein elektroforezi) sedimentasyon Tümör belirteçleri: Karaciğer tümörleri : Alfa-fetoprotein, CEA, CA 19-9 Periampuller tümörler : CA 19-9, CEA Kolon, rektum ve mide tümörleri : CA 19-9, CEA Nöroendokrin tümör olasılığı varsa : Kromogranin, NSE Hepatit belirteçleri: Akut enfeksiyonda anti-hav IgM HB s Ag anti-hb s Ag anti-hb c Ag IgM anti-hcv 10

12 Taşıyıcılık incelemesi (sirotik hastalar ve hepatoselüler karsinomda) HB s Ag anti-hb s Ag anti-hcv HB s Ag +bulunursa HB e Ag, anti- HB e Ag, HBV DNA Okült HBV enfeksiyonu incelemesi HBV DNA (serolojik olarak HBV enfeksiyonunun gösterilemediği sirozlu ve hepatoselüler karsinomlu hastalarda) Bu belirteçlerin klinik anlamları şunlardır: anti-hav IgM HB s Ag anti- HB s Ag anti-hb c Ag IgM izole anti-hb c Ag IgM pozitifliği HB e Ag HBV DNA anti-hcv HCV RNA akut hepatit A enfeksiyonu akut hepatit B enfeksiyonu kronik hepatit B enfeksiyonu hepatit B ye bağışıklık akut hepatit B enfeksiyonu (HB s Ag nin negatifleştiği dönemde pozitif olması tanıda önemlidir) yalancı pozitiflik Hb s Ag nin çok düşük düzeyde olduğu kronik HBV enf. İmmünosüprese hastalarda anti-hbsag nin oluşamaması akut hepatit B enfeksiyonu, bulaştırıcılık göstergesi devam eden virüs çoğalması, bulaştırıcılık göstergesi akut veya kronik veya iyileşmiş hepatit C enfeksiyonu devam eden virüs çoğalması Nötrofil-lenfosit oranının ve trombosit-lenfosit oranının başta kanser olmak üzere birçok hastalıkta prognostik önemi olduğu yönünde çok sayıda yayın mevcuttur. Bu sebeple tam kan sayımı sonuçları epikrizlere, lökosit alt gruplarının mutlak sayı ve yüzdeleri ile geçirilmelidir. Kist hidatik hastalarında özgül serolojik tetkik yaptırılmayacaktır çünkü bu testler birçok kanıtlanmış kist hidatik vakasında yalancı negatif sonuç vermektedir. Ameliyat olacak her hastada kanama-pıhtılaşma sorunu olup olmadığı anamnez alırken araştırılmalıdır. Geçmişte rutin olarak uygulanan kanama-pıhtılaşma zamanı gibi testlerin tek başlarıına fazla bir yararı yoktur. Özellikle pıhtılaşma zamanı, faktörlerin çok ileri eksiklikleri olmadan patolojik sonuç vermemekte, bu da yalancı bir güvenlik duygusu uyandırmaktadır. Sadece laboratuar yükünü artıran bu testler her hastada istenmemelidir. ııı) Karaciğer nakli için alıcı ve canlı verici adaylarında istenecek tetkikler Alıcı hazırlıkları İç Hastalıkları Gastroenterohepatoloji Bilim Dalı nda ve Pediatrik Gastroenterohepatoloji Bilim Dalı nda yapılmaktadır. Canlı verici hazırlıkları, birimimizde, koordinatörlerimiz Zülayin Uysal İlik ve Seringül Akçay tarafından, kendilerine verilmiş olan protokol 11

13 çerçevesinde yapılmaktadır. Bilgisayar sisteminden tetkik istemi yapılması konusunda yardımcı olunuz. ıv) Örnek alımı sırasında hataya sebep olabilecek preanalitik nedenler Test sonuçlarını etkileyen analiz öncesi (preanalitik) faktörlerin bilinmesi ve örneklerin laboratuara uygun koşullarda transferinin sağlanması laboratuardan alınacak sonuçların doğruluğu açısından çok önemlidir. Tıbbi Biyokimya Anabilim Dalı ndan Prof. Dr. Sema Genç in önerileri aşağıda özetlenmiştir: 1- İsim ve protokol numarası kontrolünün yapılamaması 2- Örnek tüpünün doğru etiketlenmemesi 3- Doğru tüpe kan alınmaması, doğru antikoagülan kullanılmaması (koagülasyon testleri açısından) 4- Yetersiz örnek alımı (özellikle koagülasyon testlerinde antikoagülan: kan (1:9) oranının bozulmaması gereklidir). 5- Örnek alımını takiben tüpün yetersiz karıştırılması (3-4 kez çalkalamadan karıştırılması, pıhtı oluşumunu engeller) 6- Uzun turnike bağlı kalmasına bağlı hemokonsantrasyon (Başta kalsiyum olmak üzere venöz staza bağlı protein ve proteine bağlı bazı parametreler yüksek bulunur. 7- Hemoliz/lipemi Hemoliz, alanin aminotransferaz (ALT), aspartat amino transferaz (AST), laktat dehidrojenaz (LDH), özellikle potasyum (K),fosfor ve glikoz düzeylerini etkilemektedir. Hemolizden kaçınmak için, mümkünse vakumlu tüp kullanılması, damar yolu açık olan hastalarda ise enjektöre alınan örneğin tüp cidarından yavaş şekilde tüpe aktarılması ile sağlanabilir. Kateterden örnek alınması halinde, kateter hattının hacmi kadar kan çekilip atılmalıdır. Bunu takiben öncelikle kan kültürü tüpüne (istek olması halinde), sonra antikoagülanlı tüpe, en son jelli veya düz tüpe örnek alınmalıdır. Lipemi ışık dağılımını bozarak total protein, hemoglobin gibi sonuçların yüksek bulunmasına sebep olur. 8- Örnek alım zamanı (açlık, tokluk, diürnal ritmi olan kan parametreleri) 9- İkter: Bilirubin düzeyi yüksek olan hastalarda bilirubinin kimyasal olarak etkileşmesiyle bazı analit konsantrasyonları (özellikle kreatinin değerleri) daha düşük okunur. 10- Koagülasyon testleri için Na-Sitratlı tüpler kullanılır. Örnek miktarı kan: antikoagülan (1:9) oranının bozulmaması açısından önemlidir. Yetersiz veya fazla alınan örnekler yanlış (uzun) protrombin zamanı, INR sonuçlarına sebep olabilir. Fotometrik olarak ölçüm yapan sistemlerde aşırı hemoliz sonuçları etkileyebilir. 11- Kan gazlarının ölçülmesinde kan gazı enjektörlerinin kullanılması idealdir. Kan gazı enjektörleri genelde anaeorobik örnek alımı için kullanılır ve enjektör ölü hacmi (iğne dahil) plazmadaki Ca +2 referans aralığının orta noktasında olacak şekilde kalsiyum bağlı heparin bulundurur. Antikoagülan olarak sıvı heparin kullanılması, kan örneğinin sulanmasına bağlı hatalara sebep olur. Ayrıca sıvı heparin, Na+, K+, Ca+2 gibi katyonları bağlayarak sonuçların düşük çıkmasına sebep olur. Kan gazı enjektörleri içerisinde bulunan hava kabarcıkları po 2 basıncını daha yüksek bulmamıza sebep olur. Örnek hacminin %10 u büyüklüğünde bir hava kabarcığı +4ºC ve 20 dek ortalama po 2 basıncını 11 mmhg arttırır. Hava kabarcığı varsa, enjektör dik tutularak 2 dakika içerisinde çıkarılmalı, enjektör başlığı kapatılmalı ve heparinin çözünmesi sağlamak için karıştırılmalıdır. Plastik veya cam enjektör 12

14 kan gazı ölçümünde önerilmemekle birlikte kullanımı halinde, enjektörü ıslatacak kadar sıvı heparin kullanılmalı (0.2 cc heparin çekilir, piston geri çekilir ve sonra ilerletilir) enjektörde örnek bekletilmeden mümkün en kısa süre içerisinde çalışılmalıdır. Plastik enjektörlerin gazlara geçirgen olduğu unutulmamalıdır. Analizin hemen yapılamadığı durumda buz üstünde değil, oda ısısında tutulması ve 30 dakika içerisinde analizin yapılması önerilmektedir Örnek alım zamanı, örnek tipi (arter/ven/kapiller), ventilasyon şekli (spontan veya mekanik, modu, oksijen verilme şekli (nazal kanül, maske, cihaz gibi)), hasta vücut ısısının girilmesi daha doğru değerlendirme sağlar. B-Radyoloji ve endoskopi hazırlığı Belirtilen hazırlıklar, hekim tarafından hasta vizitine yazılacak, hemşire tarafından uygulanacak ve hekim tarafından kontrol edilecektir. Girişimsel işlemler öncesinde INR ve trombosit sayısı kontrolü yapılmalı, öğretim üyesine/kadrolu uzmana danışılarak, gereğinde, TDP ve trombosit süspansiyonu verilmelidir. Genel olarak INR nin 1.5 in altında, trombosit sayısının /mm 3 ün üstünde olması istenir. Özofagogastroduodenoskopi ve kolonoskopi öncesi antibiyotik profilaksisi gerekip gerekmediği konusunda (assitli hastalar, enfektif endokardit riski olan hastalar gibi) öğretim üyesine/kadrolu uzmana başvurunuz. ı) Bilgisayarlı tomografi İntravenöz kontrastlı bilgisayarlı tomografi (BT) çekilmeden önce mutlaka üre ve kreatinin tayini yapılacaktır. Kalp yetersizliği olanlar dışında bütün hastalarda aşağıdaki protokol uygulanacaktır (kalp problemi olan hastaları öğretim üyesine/kadrolu uzmana danışınız). Belirtilen hazırlıklar, hekim tarafından hasta vizitine yazılacak, hemşire tarafından yapılacak ve hekim tarafından kontrol edilecektir: 1- İşlemden önce 2 saatte 500 ml %0.9 NaCl infüzyonu uygulanır (ayaktan film çektirecek hastalar, ağızdan kontrast almayacaklarsa, işlemden önce 500 ml su içmelidir). Acil durumlarda infüzyona başlanacak, işlem öncesinde bitmeyen kısmı, işlem sonrasında verilecek miktara eklenecektir. 2- İşlemden sonra 4 saatte 500 ml %0.9 NaCl infüzyonu uygulanır. Hastanın işlem sonrasındaki 12 saatte en az 1000 ml su içmesi istenecek, çeşitli sebeplerle bunun olanaklı olmadığı durumlarda, eksik kalan miktarda %0.9 NaCl infüzyonu uygulanacaktır (ayaktan film çektirecek hastalar, işlemden sonraki 12 saat içinde en az 1500 ml su içmelidir). 3- N-asetil sistein kullanımı için, BT yi isteyen öğretim üyesine/ kadrolu uzmana başvurunuz. ıı) PTK (Perkütan transhepatik kolanjiografi)-drenaj 1- Sol ön kol veya ele No: 20 anjiokat takılır. 2- Ampisilin+sulbaktam 2 g i.v. (hastada başka antibiyotikler kullanılmıyorsa) uygulanmalı, 4x1 g olarak en az 24 saat devam edilmelidir. 3- İşlem öncesi 50 mg petidin i.m., 1 ampul (1000mg) metamizol sodyum i.v., 1 ampul metoklopropramid HCl i.v., 1 ampul famotidin (20 mg) i.v. verilir. 4- İşlemden sonra 8 saatte 1000 ml % 5 dekstroz-%0.45 NaCl infüzyonu uygulanır. 13

15 PTK yapılan her hastadan, kültür için safra örneği gönderilecektir. İşlem sonrasında 8 saat süreyle saatlik, sorun yoksa ertesi sabaha kadar 2 saatlik tansiyon-nabız takibi, işlem bitişinden ertesi sabaha kadar 8 saat aralarla hematokrit takibi, 24 saatlik idrar takibi yapılmalıdır. İlk 8 saatte komplikasyon yoksa, ağızdan gıda başlanır. İşlemin ertesi günü sabahleyin üre, kreatinin, CRP ölçümü ve tam kan sayımı istenmelidir. ııı) ERCP (Endoskopik retrograd kolanjiopankreatografi) 1- Sağ ön kol veya ele No: 20 anjiokat takılır. 2- Ampisilin+sulbaktam 2 gr i.v. (hastada başka antibiyotikler kullanılmıyorsa) başlanır ve ERCP ile kolestazı çözülen hastalarda profilaksi 24 saat süreyle devam ettirilir (ampisilin-sulbaktam 4x1 g). Kolestazın çözülmediği vakalarda yüksek dozda antibiyoterapi uygulanacaktır (ampisilinsulbaktam 4x2 g) ve acilen PTK-drenaj yapılacaktır. 3- İşlemden sonra 8 saatte 1000 ml % 5 dekstroz-%0.45 NaCl infüzyonu uygulanır. İşlem sonrasında 6 saat süreyle saatlik, sorun yoksa ertesi sabaha kadar 4 saatlik tansiyon-nabız takibi yapılır. Sfinkterotomi bölgesinden kanama olması kaygısı varsa, işlem sonrasında 8 saat süreyle saatlik, sorun yoksa ertesi sabaha kadar 2 saatlik tansiyon-nabız takibi, işlem bitişinden ertesi sabaha kadar 8 saat aralarla hematokrit takibi, 24 saatlik idrar takibi yapılmalıdır. İlk 8 saatte komplikasyon yoksa, ağızdan gıda başlanır. Ertesi sabah üre, kreatinin, CRP ölçümü ve tam kan sayımı istenmelidir; işlem sonrası dönemde karın ağrısı olursa, amilaz ölçümü eklenmelidir. ıv) Kemoembolizasyon (KE) Normal karaciğer dokusunun kanlanmasında portal venin payı yaklaşık %70-90, hepatik arterin payı yaklaşık %10-30 dur. Hepatoselüler karsinomda hepatik arterin payı % 90 ın, metastatik tümörlerde %80 in üzerindedir. Bu farklılıktan faydalanılarak, arter yoluyla kemoterapi yapılmakta, kemoterapötik maddenin tümör dokusunda kalmasını sağlamak amacıyla ilaçlar embolizan maddelerle karıştırılarak kullanılmaktadır. 1- Sol ön kol veya ele No: 20 anjiokat takılır. 2- Ampisilin+sulbaktam 2 g i.v. (hastada başka antibiyotikler kullanılmıyorsa) verilir. 3- İşlem öncesi 50 mg petidin i.m., 1 ampul (1000mg) metamizol sodyum i.v., 1 ampul metoklopramid HCl i.v., 1 ampul famotidin (20 mg) i.v. verilir. 4- İşlemden sonra 8 saatte 1000 ml % 5 dekstroz-%0.45 NaCl infüzyonu uygulanır. 5- Hasta ile 1 L parenteral sıvı torbası (kasıkta hemostaz amaçlı kullanılacaktır) ve kemoterapi ilaçları gönderilmelidir. İnguinal bölgelerin kontrolü yapılmalıdır (tüy dökücüler ile kılsız hale getirilmiş olmalı). 6- Kalp yetersizliği olanlar dışında bütün hastalarda aşağıdaki protokol uygulanacaktır (kalp problemi olan hastaları uzmana danışınız): a- İşlemden önce 2 saatte 500 ml %0.9 NaCl infüzyonu uygulanacaktır. Acil durumlarda infüzyona başlanacak, bitmeyen kısmı, işlem sonrasında verilecek miktara eklenecektir. 14

16 b- İşlemden sonra 24 saatte 2000 ml % 5 dekstroz % 0.45 NaCl ve 1000 ml %5 dekstrozlu elektrolit dengesine uygun görülen sıvı uygulanacaktır. Ampisilin-sulbaktam 4x1g, metamizol sodyum ampul 4x1000 mg, metoklopramid 3x1ampul ve famotidin ampul 2x20 mg verilecektir. c- N-asetil sistein kullanımı için, tedaviyi isteyen cerrahi uzmanına danışılacaktır. d- İşlem sonrasında 8 saat süreyle saatlik, daha sonra ertesi sabaha kadar 2 saatlik tansiyon ve nabız takibi, 24 saatlik idrar takibi yapılacaktır. e- Ertesi sabah üre, kreatinin, AST, ALT, total ve direkt bilirubin, tam kan sayımı, INR, CRP tayini yapılacaktır. f- Bu hastaların genel durumu, girişimlerle ilgili genel teknik noktalar (selektif kateterizasyon yapılıp yapılmadığı, komplikasyon gelişip gelişmediği ) epikrize kaydedilmelidir. g- İşlem sonrasında ve ertesi sabah hem femoral bölgede hematom muayenesi hem de alt ekstremitede distal nabazan muayeneleri mutlaka yapılmalıdır. h- Hastalar taburcu edilirken, 5 gün süreyle 2x1 g amoksisilin-klavunat, 4x500 mg tb metamizol ve 40 mg famotidin tablet gece yatmadan önce tedavisi verilmelidir. v) Portal ven dalı embolizasyonu Genellikle karaciğerin sağ lobunda atrofi, sol lobunda hipertrofi oluşturarak, ameliyat sonrası karaciğer yetersizliği riskini azaltmak için kullanılan bir yöntemdir. Portal venin embolize edilen karaciğer kısmının arteryel dolaşımı devam ettiği için nekroz gelişmemektedir. 1- Sol ön kol veya ele No: 20 anjiokat takılır. 2- Ampisilin+sulbaktam 2 gr i.v. (hasta başka antibiyotikler kullanmıyorsa) verilir. 3- İşlem öncesi 50 mg petidin i.m., 1 ampul (1000 mg) metamizol sodyum i.v., 1 ampul metoklopropramid HCl i.v., 1 ampul famotidin (20 mg) i.v. verilir. 4- Hasta ile 1L parenteral sıvı torbası (önce mezenterik anjiografi yapılırsa, kasıkta hemostaz amaçlı kullanılacaktır) gönderilir. 5- Kalp yetersizliği olanlar dışında bütün hastalarda aşağıdaki protokol uygulanacaktır (kalp problemi olan hastaları öğretim üyesine/ kadrolu uzmana danışınız): a- İşlemden önce 2 saatte 500 ml %0.9 NaCl infüzyonu uygulanacaktır. Acil durumlarda infüzyona başlanacak, bitmeyen kısmı, işlem sonrasında verilecek miktara eklenecektir. b- İşlemden sonra 24 saatte 2000 ml %5 dekstroz %0.45 NaCl ve 1000 ml dekstrozlupotasyumlu sıvı uygulanacaktır. İki gün süreyle ampisilin-sulbaktam 4x1g, metamizol sodyum ampul 4x1000 mg, metoklopramid 3x1ampul ve famotidin ampul 2x20 mg verilecektir. c- N-asetil sistein kullanımı için, öğretim üyesine/ kadrolu uzmana danışılacaktır. d- Portal ven dalı embolizasyonu, genellikle embolize edilecek taraftan karaciğer ponksiyonu yapılarak gerçekleştirilmektedir (ipsilateral teknik). Radyolog işlemin sonunda kateteri, traktı embolize ederek çıkarttığı için, batın içine kanama riski aslında düşüktür. Ancak yine de ertesi sabaha kadar saatlik tansiyon, nabız takibi ve 6 saatlik hematokrit takibi yapılmalıdır. İşlem bittikten dk sonra ultrasonografi ile batın içi sıvı olup olmadığının kontrol edilmesi olası bir kanamanın erken tanısını sağlayacaktır. İşlemin hem birinci hem de yedinci günü erken rekanalizasyon olup olmadığını 15

17 anlayabilmek için Doppler ultrasonografi kontrolü yapılmalıdır. Çok daha nadir olarak görülen, ana portal ven trombozu gelişmediğinden de bu sayede emin olunacaktır. e- Transarteryel kemoembolizasyondan farklı olarak, portal ven embolizasyonunun karaciğer testlerinde önemli bir bozulmaya sebep olmaması beklenir. Bu sebeple işlemin ertesi günü karaciğer testlerine bakılması zorunlu değildir. Ancak, çok büyük bir karaciğer hacminin portal veni embolize edildiğinde, embolize edilen parenkimin safra yolları kısmen veya tamamen drene edilmemiş olduğunda, siroz kuşkusu olan ve ağır kemoterapi görmüş kişilerde 1. ve 2. gün karaciğer testlerine bakmak düşünülebilir. Ayrıca intravenöz kontrast madde verilmiş olduğu için 1. ve 2. gün kreatinin düzeyine bakılmalıdır. f- Hastalar taburcu edilirken, 5 gün süreyle 2x1 g amoksisilin-klavunat, 4x500 mg tb metamizol ve 40 mg famotidin tablet gece yatmadan önce tedavisi verilmelidir. vı) Karaciğer biyopsisi (normal karaciğerden veya karaciğer kitlesinden) 1- Sol ön kola veya ele No 20 anjiokat takılır. 2- İşlem öncesi 50 mg petidin i.m. verilir. İşlemden 30 dakika kadar sonra kontrol USG yapılarak, kanama olmadığı doğrulanmalıdır. İşlem sonrasında 8 saat süreyle saatlik, sorun yoksa ertesi sabaha kadar 2 saatlik tansiyon-nabız takibi, işlem bitişinden ertesi sabaha kadar 8 saat aralarla hematokrit takibi, 24 saatlik idrar takibi yapılmalıdır. Assiti bulunan hastalarda biyopsi öncesi nasıl bir yol izleneceği konusunda öğretim üyesine/kadrolu uzmana danışınız. vıı) Parasentez 1- Ultrason rehberliğinde 16 veya 18 numara anjiokat ile ponksiyon yapılmadan önce cilt polivinil pirolidon ile silinmeli ve 3 dakika beklendikten sonra lokal anestezik uygulanmalı ve ponksiyon yapılmalıdır. 2- Endikasyonu koyan öğretim üyesine/kadrolu uzmana sadece örnekleme mi yapılacağı yoksa belli bir miktar assit boşaltılmasının mı istendiği, eğer assit boşaltılacaksa, ne kadar boşaltılacağı ve işlem sırasında hangi kolloidden ne kadar verileceği net bir şekilde sorulmalıdır. Assit boşaltma hipotansiyona ve böbrek yetersizliğine sebep olabilecek bir uygulamadır. Bu nedenle assit boşaltılacak hastanın üre, kreatinin, sodyum, potasyum düzeyleri bilinmeli, tansiyonu mutlaka ölçülmeli ve işlem boyunca yarım saatte bir tansiyon takibi yapılmalıdır. Diüretik kullanan hastalarda boşaltıcı parasentez günü dozajların nasıl düzenleneceği öğretim üyesine/kadrolu uzmana sorulmalıdır. 3- Assit örneği hasta başında hemokültür şişesine ekilmelidir. Ayrıca, sıvıda, otomatik alet ile hücre sayımı, laktat hidrojenaz, glikoz, albumin, total protein, amilaz, total bilirubin ve direk bilirubin tayini yapılmalıdır. 4- Portal hipertansiyonun değerlendirilebilmesi için çok önemli noktalardan bir tanesi assit ve serum protein düzeylerinin albumin gradyanının ortaya konmasıdır. Bu nedenle tanısal amaçla bir assit örneklemesi veya boşaltımı yapılıyorsa bu girişim öncesinde albumin ve total protein düzeylerinin bilinmesinde de fayda vardır. 16

18 C-Belirli tanılara ve klinik durumlara özgü uygulamalar ı) Tıkanma sarılıklı hastalar Uzamış ve ileri derecede sarılığı olan hastalarda ameliyat öncesi dönemde idrar miktarının yeterli olup olmadığı, hipotansiyon gelişip gelişmediği kontrol edilmelidir. Gerektiğinde parenteral sıvı verilmelidir. Ayrıca, yatıştan hemen sonra, K vitamini 10 mg i.m. (birer gün ara ile toplam 3 kere) yapılmalıdır. Bu grup hastalara laktat ve asetat içeren sıvılar verilmez. Dört saatlik ateş takibi koyularak, bir kolanjit atağının dikkatten kaçması önlenmelidir. Ameliyat öncesi hazırlık amacıyla PTK-eksternal drenaj uygulanmış olan ve geniş hepatektomi planlanan hastaların safralarını içmesi gerekmektedir. Bu uygulama, safranın barsağa akmaması sebebiyle, barsağın bariyer işlevinin bozulmasını önlemekte (S Kamiya ve ark. The value of bile replacement during external biliary drainage: an analysis of intestinal permeability, integrity, and microflora. Ann Surg 2004; 239:510.) ve hepatektomi sonrası karaciğer rejenerasyonuna olumlu etkiler yapmaktadır. Hasta safrayı tercihine göre, meyve suyu, reçel, bal vb ile karıştırıp, öğün ortalarında içmelidir. İçemeyen hastalara 8F bir nazogastrik sonda takılmalı ve safra bu yolla verilmelidir. ıı) Akut kolanjitli hastalar Tanı ve değerlendirmede Tokyo kılavuzu (J Hepatobiliary Pancreat Surg 2012;19:548.) kullanılmalıdır. Tanı A. Sistemik enflamasyon A-1. Ateş ve/veya üşüme-titreme A-2. Laboratuar verileri: enflamatuar cevabın kanıtları B. Kolestaz B-1. Sarılık B-2. Laboratuar verileri: karaciğer işlev testlerinde anormallikler C. Görüntüleme C-1. Safra yolu genişlemesi C-2. Görüntülemede etiyolojiye dair kanıtlar (darlık, taş, stent vb) Şüpheli tanı: A dan bir madde + B veya C den bir madde Kesin tanı: A dan bir madde, B den bir madde, C den bir madde Eşik değerler A-1 Ateş Ateş> 38 o C A-2 Enflamatuar cevabın kanıtları Lökosit (x1000/µl) <4 veya >10 CRP (mg/dl) > 10 (İTF laboratuarının normları sebebiyle metindeki 1 değiştirilmiştir.) B-1 Sarılık T. bil.> 2 (mg/dl) 17

19 B-2 Karaciğer işlev testlerinde anormallikler ALP (IU) >Normalin üst sınırı x1.5 GGT (IU) >Normalin üst sınırı x1.5 AST (IU) >Normalin üst sınırı x1.5 ALT (IU) >Normalin üst sınırı x1.5 Şiddet değerlendirmesi Grad III (ağır) akut kolanjit Grad III (Ağır) akut kolanjit, aşağıdaki organların/sistemlerin en az birinin disfonksiyonunun görüldüğü akut kolanjit olarak tanımlanır. 1. Kardiovasküler disfonksiyon >5µ/kg/dk dopamin veya herhangi bir dozda norepinefrin gerektiren hipotansiyon 2. Nörolojik disfonksiyon Şuur bulanıklığı 3. Solunumsal disfonksiyon PaO 2 /FiO 2 oranı < Renal disfonksiyon Oligüri, serum kreatinini >2.0 mg/dl 5. Hepatik disfonksiyon PT-INR > Hematolojik disfonksiyon Trombosit sayısı < / mm 3 Grad II (orta şiddette) akut kolanjit Grad II (orta şiddette) akut kolanjit aşağıdakilerin ikisinin bulunduğu akut kolanjit olarak tanımlanmıştır. 1. Anormal lökosit sayısı (>12,000/mm 3, <4,000/mm 3 ) 2. Yüksek ateş (>39 C) 3. Yaş (>75 yıl) 4. Hiperbilirubinemi (Total bilirubin >5 mg/dl) 5. Hipoalbüminemi (< Normalin alt sınırı x0.7) Grad I (hafif) akut kolanjit Grad I (hafif) akut kolanjit, ilk tanı sırasında Grad III (ağır) veya Grad II (orta ağırlıkta) kolanjit ölçütlerini taşımayan akut kolanjit olarak tanımlanmıştır. Orta şiddette ve ağır vakalarda acil bilier dekompresyon yaşamsal değer taşımaktadır. Başlangıçta uygulanan medikal tedaviye (genel destek tedavisi ve antimikrobiyal tedavi) cevap vermeyen hafif kolanjitli hastalara da erken bilier drenaj veya etiyolojiye yönelik tedavi uygulanmalıdır. ııı) Karaciğerin işlevsel kapasitesinin tayin edilmesi gereken hastalar Büyük karaciğer rezeksiyonu, total vasküler eksklüzyon ile hemanjiom enükleasyonu yapılacak hastalarda ve siroz zemininde hepatoselüler karsinomlu hastaların değerlendirilmesinde indosiyanin yeşili temizlenme testi kullanılacaktır. Bu konuda, Hemş. Duygu Cantemir ve Hemş. Seval 18

20 Çetin (gereğinde M.Sc. Hemş. Gülsenem Aras) ile temas kurulacaktır. İndosiyanin yeşili temizlenme testi yapılabilmesi için, hastanın total bilirubin düzeyi 2 mg/dl nin altında olmalıdır. PTK eksternal drenaj uygulanmış hastalarda, kateterden gelen taze safra, gazlı bezden geçirilerek, bilirubin tayini için laboratuara gönderilecektir. Geniş hepatektomi planlanan hastalarda, safra bilirubin düzeyinin 25 mg/dl nin üstünde olması istenir. Karaciğer rezeksiyonun mertebesi bilgisayarlı tomografi veya manyetik rezonans görüntüleme rehberliğinde hacim ölçümü yapılarak, titiz bir şekilde ölçülür. Bu hastalara rutin olarak özofagogastroduodenoskopi yapılır (varis varlığı/yokluğunu değerlendirmek, ameliyat sonrası dönemde ciddi sorunlara yol açabilecek, asemptomatik peptik ülser olasılığını dışlamak için). ıv) Sirotik hastalar Assit ve ödem eğilimi olduğundan sodyum alımı kısıtlanır. Bu grup hastalara laktat ve asetat içeren sıvılar verilmez. Gerektiğinde belirli miktarda protein ve tuz içeren bir diyetin sağlanması için diyet mutfağına yazı yazılmalıdır. Sirotik hastalar Child-Pugh-Turcotte ölçütlerine göre sınıflandırılmalıdır. 1 puan 2 puan 3 puan Ensefalopati derecesi Yok Assit Yok Hafif Orta Albümin (g/dl) > < 2.8 Protrombin zamanı (uzama-sn) <4 4-6 >6 Bilirubin (mg/dl) <2 2-3 >3 Kolestatik hastalıkta < >10 Child-Pugh-Turcotte skoru: sınıf A: 5-6 puan, sınıf B: 7-9 puan, sınıf C: puan. Karaciğer nakli adaylarında, erişkin vakalar için MELD skoru, çocuk vakalar için PELD skoru hesaplanmalıdır: Model for End-Stage Liver Disease (MELD) skoru R= (0.957 x log e (kreatinin-mg/dl) x log e (total bilirubin-mg/dl) x log e (INR) *Negatif değerlerden kaçınmak için, < 1.0 olan laboratuar değerleri 1.0 e ayarlanmıştır. Pediatric End-Stage Liver Disease (PELD) skoru R= (Yaş (<1 yıl)) x log e (albumin g/dl) x log e (total bilirubin mg/dl) x log e (INR) (Büyüme geriliği (<-2 standart sapma varlığı) *Negatif değerlerden kaçınmak için, <1.0 olan laboratuar değerleri 1.0 e ayarlanmıştır. 19

İçindekiler 1- Giriş 2- Genel yaklaşım ve davranış 3- Poliklinikler 4- Hasta yatışı 5- Hasta vizitleri 6- Servis nöbetleri 7- Ameliyata hazırlık

İçindekiler 1- Giriş 2- Genel yaklaşım ve davranış 3- Poliklinikler 4- Hasta yatışı 5- Hasta vizitleri 6- Servis nöbetleri 7- Ameliyata hazırlık İçindekiler 1- Giriş 5 2- Genel yaklaşım ve davranış 7 3- Poliklinikler 11 Çoğul dirençli bakterilerilerle kolonize hastaların poliklinik kontrolleri 12 4- Hasta yatışı 13 A-Yatış sırası 13 B- Karantina

Detaylı

İçindekiler 1 Giriş 2 Genel yaklaşım ve davranış 3 Poliklinikler 4 Hasta yatışı 5 Hasta vizitleri 6 Servis nöbetleri 7 Ameliyata hazırlık

İçindekiler 1 Giriş 2 Genel yaklaşım ve davranış 3 Poliklinikler 4 Hasta yatışı 5 Hasta vizitleri 6 Servis nöbetleri 7 Ameliyata hazırlık İçindekiler 1 Giriş 5 2 Genel yaklaşım ve davranış 7 3 Poliklinikler 11 Çoğul dirençli bakterilerilerle kolonize hastaların poliklinik kontrolleri 12 4 Hasta yatışı 13 A Yatış sırası 13 B Karantina uygulamaları

Detaylı

Asistanlar/Uzmanlar için Açıklamalar (Kasım 2012) (20. Güncelleme)

Asistanlar/Uzmanlar için Açıklamalar (Kasım 2012) (20. Güncelleme) İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı Karaciğer-Safra Yolları-Pankreas Cerrahisi Birimi Asistanlar/Uzmanlar için Açıklamalar (Kasım 2012) (20. Güncelleme) İlgin Özden,

Detaylı

Karaciğer laboratuvar. bulguları. Prof.Dr.Abdullah.Abdullah SONSUZ Gastroenteroloji Bilim Dalı. 5.Yarıyıl

Karaciğer laboratuvar. bulguları. Prof.Dr.Abdullah.Abdullah SONSUZ Gastroenteroloji Bilim Dalı. 5.Yarıyıl Karaciğer ve safra yolu hastalıklar klarında laboratuvar bulguları Prof.Dr.Abdullah.Abdullah SONSUZ Gastroenteroloji Bilim Dalı 5.Yarıyıl 2006-2007 2007 eğitim e yılıy Karaciğer ve safra yolu hastalıklarında

Detaylı

Engraftman Dönemi Komplikasyonlarda Hemşirelik İzlemi. Nevin ÇETİN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİTÜ

Engraftman Dönemi Komplikasyonlarda Hemşirelik İzlemi. Nevin ÇETİN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİTÜ Engraftman Dönemi Komplikasyonlarda Hemşirelik İzlemi Nevin ÇETİN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİTÜ Engraftman Sendromu Veno- Oklüzif Hastalık Engraftman Sendromu Hemşirelik İzlemi Vakamızda: KİT (+14)-

Detaylı

G. EKLERLE İLGİLİ AÇIKLAMA

G. EKLERLE İLGİLİ AÇIKLAMA 392 G. EKLERLE İLGİLİ AÇIKLAMA Kitabın sonuna pratikte yararlı olabilecek 7 ek konmuştur. 1.ekte hastalar için bir kimlik kartı tasarlanmıştır. Hastaların başka bir hemodiyaliz merkezine kısa süreli gittikleri

Detaylı

Acil Karaciğer Transplantasyonu

Acil Karaciğer Transplantasyonu Acil Karaciğer Transplantasyonu A.E. (24,K) Şikayeti: Aralıklı bulantı-kusma, sarılık Hikayesi: 6 gündür mevcutmuş. Başka bir hastanede ayaktan izlenmiş. Özgeçmiş: Özellik yok. Muayene: Şuur açık, aktif,

Detaylı

Pankreas Kisti Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu

Pankreas Kisti Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu Tarih :././20 Hastanın adı ve soyadı: Protokol numarası: Pankreas Kisti Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu Bana yapılan muayene ve tetkikler sonucunda doktorlarım tarafından, pankreasımda iltihabi kist

Detaylı

Pankreas Tümörü Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu

Pankreas Tümörü Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu Tarih :././20 Hastanın adı ve soyadı: Protokol numarası: Pankreas Tümörü Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu Bana yapılan muayene ve tetkikler sonucunda doktorlarım tarafından, pankreasımda tümör olduğu

Detaylı

Tıkanma Sarılığı. Yrd. Doç. Dr. Zülfü Arıkanoğlu

Tıkanma Sarılığı. Yrd. Doç. Dr. Zülfü Arıkanoğlu Tıkanma Sarılığı Yrd. Doç. Dr. Zülfü Arıkanoğlu Normal serum bilirubin düzeyi 0.5-1.3 mg/dl olup, 2.5 mg/dl'yi geçerse bilirubinin dokuları boyamasıyla klinik olarak sarılık ortaya çıkar. Sarılığa yol

Detaylı

İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı Karaciğer-Safra Yolları-Pankreas Cerrahisi Birimi

İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı Karaciğer-Safra Yolları-Pankreas Cerrahisi Birimi İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı Karaciğer-Safra Yolları-Pankreas Cerrahisi Birimi Asistanlar için Açıklamalar (Kasım 2010) 1-Giriş Cerrahi uygulamalar çeşitli klinikler

Detaylı

NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ MERAM TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ ÇOCUK ENFEKSİYON YOĞUN BAKIM İŞLEYİŞ PROSEDÜRÜ

NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ MERAM TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ ÇOCUK ENFEKSİYON YOĞUN BAKIM İŞLEYİŞ PROSEDÜRÜ Sayfa No 1 / 5 1.AMAÇ: Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk Enfeksiyon yoğun bakım ünitesinde yatmakta olan her hastanın vital organ fonksiyonlarının desteklenmesi; organ

Detaylı

Asistanlar için Açıklamalar (Kasım 2011)

Asistanlar için Açıklamalar (Kasım 2011) Đstanbul Üniversitesi Đstanbul Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı Karaciğer-Safra Yolları-Pankreas Cerrahisi Birimi 1-Giriş Asistanlar için Açıklamalar (Kasım 2011) Cerrahi uygulamalar çeşitli klinikler

Detaylı

Safra Yolu Tümörü Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu

Safra Yolu Tümörü Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu Tarih :././20 Hastanın adı ve soyadı: Protokol numarası: Safra Yolu Tümörü Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu Bana yapılan muayene ve tetkikler sonucunda doktorlarım tarafından safra yollarımda tümör

Detaylı

Poliklinik Đşlemleri Prosedürü

Poliklinik Đşlemleri Prosedürü T.C. Süleyman Demirel Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi Doküman Adı Poliklinik Đşlemleri Prosedürü Doküman Numarası TBH/229/PR-001 ISO 9001:2008 KYS Kriter No 7.1./7.2./7.5.1./7.5.4. Yayın Tarihi

Detaylı

İmmünyetmezlikli Konakta Viral Enfeksiyonlar

İmmünyetmezlikli Konakta Viral Enfeksiyonlar İmmünyetmezlikli Konakta Viral Enfeksiyonlar Dr. Dilek Çolak 10 y, erkek hasta Olgu 1 Sistinozis Böbrek transplantasyonu Canlı akraba verici HLA 2 antijen uyumsuz 2 Olgu 1 Transplantasyon öncesi viral

Detaylı

KAN ALMA TALİMATI REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No

KAN ALMA TALİMATI REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No Hazırlayan: Onaylayan: Onaylayan: Yrd. Doç. Dr. Kaya Süer, Dilek Baytaş Adem Aköl Kalite Konseyi Başkanı Sinan Özyavaş Kalite Koordinatörü 1/5 1. AMAÇ

Detaylı

Hepatik Arter Anevrizması Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu

Hepatik Arter Anevrizması Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu Tarih :././20 Hastanın adı ve soyadı: Protokol numarası: Hepatik Arter Anevrizması Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu Bana yapılan muayene ve tetkikler sonucunda doktorlarım tarafından, karaciğer ana

Detaylı

1. OLGU. Tüberküloz Kursu 2008 Antalya

1. OLGU. Tüberküloz Kursu 2008 Antalya 1. OLGU Tüberküloz Kursu 2008 Antalya 49 yaşında kadın hasta, ev hanımı Yakınması: Öksürük, balgam Hikayesi: Yaklaşık 2 aydır şikayetleri olan hasta akciğer grafisinde lezyon görülmesi üzerine merkezimize

Detaylı

DELİCİ KESİCİ ALET YARALANMALARI VE ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER

DELİCİ KESİCİ ALET YARALANMALARI VE ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER DELİCİ KESİCİ ALET YARALANMALARI VE ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER Hastanelerde Hastaneler enfeksiyon etkenleri bakımından zengin ortamlar Sağlık personeli kan yolu ile bulaşan hastalıklar açısından yüksek

Detaylı

Sağlıklı hayat. www.medicinehospital.com.tr

Sağlıklı hayat. www.medicinehospital.com.tr Sağlıklı hayat Acil, İş kazası, yaralanma, muhtelif sağlık şikayetlerinde güvenilir çözümcü iş ortağınız Tüm personel,üye, müşteri ve aile yakınlarına indirimli sağlık hizmetleri. İş kazalarında özel ambulans

Detaylı

ACİL SERVİS HEMŞİRESİ BİRİM ORYANTASYON DEĞERLENDİRME FORMU

ACİL SERVİS HEMŞİRESİ BİRİM ORYANTASYON DEĞERLENDİRME FORMU ACİL SERVİS HEMŞİRESİ BİRİM ORYANTASYON DEĞERLENDİRME FORMU Adı-Soyadı: Kadrosu: İşe Başlama i: Bölümü: ACİL SERVİS HEMŞİRESİ Oryantasyıon Bitiş i: Formun İnsan Kaynaklarına Geliş i: Uygulama Puanları

Detaylı

Nebile ÖZDEMİR Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Organ Nakli Merkezi

Nebile ÖZDEMİR Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Organ Nakli Merkezi Nebile ÖZDEMİR Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Organ Nakli Merkezi TÜRKİYEDE BÖBREK NAKLİ 1975 yılında canlı 1978 yılında kadavra E.Ü.T.F Hastanesi Organ Nakli Uygulama ve Araştırma Merkezi 1988

Detaylı

13.30-14.15 İltihabi barsak hastalıkları M. ÇAKIR

13.30-14.15 İltihabi barsak hastalıkları M. ÇAKIR GENEL CERRAHİ 1. GÜN 08.00-10.00 Pratik Uygulama Anamnez Alma Cerrahi Anamnez Y. TATKAN Karın travmaları A. TEKİN Karın travmaları A. TEKİN ileus Ş. TEKİN intern semineri intern semineri 2. GÜN 08.00-10.00

Detaylı

1. Poliklinik Muayenesi 2. Hastane Bilgi Sistemi üzerinden tetkik istemi. 1. Poliklinik Muayenesi 2. Hastane Bilgi Sistemi üzerinden tetkik istemi

1. Poliklinik Muayenesi 2. Hastane Bilgi Sistemi üzerinden tetkik istemi. 1. Poliklinik Muayenesi 2. Hastane Bilgi Sistemi üzerinden tetkik istemi DALAMAN DEVLET HASTANESİ HİZMET STANDARTLARI TABLOSU Sıra Hizmetin Adı İstenen Bilgi/ Belgeler 1.T.C. Kimlik numarası olan kimlik belgesi Hizmetin En Geç Sunulma Süresi 1 Poliklinik muayene 2 Biyokimya

Detaylı

Kronik Hepatit B Tedavisi Zor Olgular

Kronik Hepatit B Tedavisi Zor Olgular Kronik Hepatit B Tedavisi Zor Olgular Dr. Faruk KARAKEÇİLİ Erzincan Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı 22.01.2016 HATAY Tedavisi Zor Olgular! Zor hasta

Detaylı

ELEKTRONİK NÜSHA. BASILMIŞ HALİ KONTROLSUZ KOPYADIR.

ELEKTRONİK NÜSHA. BASILMIŞ HALİ KONTROLSUZ KOPYADIR. SAYFA NO 1/4 GİRİŞİMSEL RADYOLOJİK TETKİKLER İÇİN HASTA BİLGİLENDİRME VE RIZA FORMU Ünitenin Adı : Hastanın Adı ve Soyadı : Protokol No : Girişimsel radyolojideki işlemler; görüntüleme kılavuzluğunda cerrahiye

Detaylı

Türk Pediatrik Hematoloji Derneği (TPHD) Hemofilide Cerrahi Çalıştayı Uzlaşı Raporu

Türk Pediatrik Hematoloji Derneği (TPHD) Hemofilide Cerrahi Çalıştayı Uzlaşı Raporu Türk Pediatrik Hematoloji Derneği (TPHD) Hemofilide Cerrahi Çalıştayı Uzlaşı Raporu Türk Pediatrik Hematoloji Derneği Hemofili/Hemostaz/Tromboz Alt Çalışma grubu tarafından 25 Eylül 2010 tarihinde düzenlenen

Detaylı

PERSONEL YARALANMALARI İZLEM TALİMATI

PERSONEL YARALANMALARI İZLEM TALİMATI Hazırlayan Kontrol eden Onaylayan Enfeksiyon Kontrol Komitesi Kalite Yönetim Direktörü Hastane Yöneticisi 1.AMAÇ Hasta kanı ve/veya diğer vücut sıvıları ile parenteral veya mukoza yoluyla temas eden sağlık

Detaylı

13.30-14.15 İltihabi barsak hastalıkları M. ÇAKIR 14.25-15.10 İltihabi barsak hastalıkları M. ÇAKIR

13.30-14.15 İltihabi barsak hastalıkları M. ÇAKIR 14.25-15.10 İltihabi barsak hastalıkları M. ÇAKIR GENEL CERRAHİ 1. GÜN 08.00-10.00 Pratik Uygulama Anamnez Alma 10.00-10.45 Cerrahi Anamnez T.KÜÇÜKKARTALLAR 10.55-11.40 Karın travmaları A. TEKİN Karın travmaları A. TEKİN ileus Ş. TEKİN intern semineri

Detaylı

GENEL CERRAHİ. 13.30-14.15 İltihabi barsak hastalıkları M. ÇAKIR 14.25-15.10 İltihabi barsak hastalıkları M. ÇAKIR

GENEL CERRAHİ. 13.30-14.15 İltihabi barsak hastalıkları M. ÇAKIR 14.25-15.10 İltihabi barsak hastalıkları M. ÇAKIR 1. GÜN 08.00-10.00 Pratik Uygulama Anamnez Alma Cerrahi Anamnez Y. TATKAN 10.55-11.40 Karın travmaları A. TEKİN Karın travmaları A. TEKİN ileus Ş. TEKİN intern semineri intern semineri 2. GÜN 08.00-10.00

Detaylı

Dünyada 350 milyonun üzerindeki hepatit B taşıyıcısının %50 sinden fazlasında infeksiyon perinatal yolla kazanılmıştır.

Dünyada 350 milyonun üzerindeki hepatit B taşıyıcısının %50 sinden fazlasında infeksiyon perinatal yolla kazanılmıştır. GİRİŞ Dünyada 350 milyonun üzerindeki hepatit B taşıyıcısının %50 sinden fazlasında infeksiyon perinatal yolla kazanılmıştır. HBeAg pozitif annelerden bebeğe bulaş oranı % 90 dır. Perinatal olarak kazanılan

Detaylı

Dr. Mustafa Hasbahçeci

Dr. Mustafa Hasbahçeci Dr. Mustafa Hasbahçeci Kaynaklar Tokyo Guidelines for acute cholangitis-2007 *Background: Tokyo Guidelines for the management of acute cholangitis and cholecystitis. J Hepatobiliary Pancreat Surg. 2007;14(1):1-10.

Detaylı

PERSONEL YARALANMALARI İZLEM TALİMATI

PERSONEL YARALANMALARI İZLEM TALİMATI Sayfa No 1 / 5 Hazırlayan İnceleyen Onaylayan Enfeksiyon Kontrol Komitesi Kalite Yönetim Temsilcisi Başhekim 1.AMAÇ Hasta kanı ve/veya diğer vücut sıvıları ile parenteral veya mukoza yoluyla temas eden

Detaylı

Belge No: Yayın Tarihi: Güncelleme Tarihi: Güncelleme No: Sayfa No: EKÖ/YÖN 20 19.08.2009-1 1/5 GÜNCELLEME BİLGİLERİ

Belge No: Yayın Tarihi: Güncelleme Tarihi: Güncelleme No: Sayfa No: EKÖ/YÖN 20 19.08.2009-1 1/5 GÜNCELLEME BİLGİLERİ EKÖ/YÖN 20 19.08.2009-1 1/5 GÜNCELLEME BİLGİLERİ Güncelleme Tarihi Güncelleme No Açıklama - 0 - EKÖ/YÖN 20 19.08.2009-1 2/5 1. AMAÇ Bu yönergenin amacı; çalışanların iş kazası sonucu yaralanmalarında bildirimin

Detaylı

Komplikasyonların önlenmesine, erken evrede tanınmasına, tedavi edilmesine, böbrek fonksiyonunun en üst düzeyde sürdürülmesine yöneliktir.

Komplikasyonların önlenmesine, erken evrede tanınmasına, tedavi edilmesine, böbrek fonksiyonunun en üst düzeyde sürdürülmesine yöneliktir. Komplikasyonların önlenmesine, erken evrede tanınmasına, tedavi edilmesine, böbrek fonksiyonunun en üst düzeyde sürdürülmesine yöneliktir. Böbreğin tam fonksiyone olmaması nedeniyle; SIVI-ELEKTROLĠT DENGESĠZLĠĞĠ

Detaylı

Dr. Mehmet İnan Genel Cerrahi Uzmanı

Dr. Mehmet İnan Genel Cerrahi Uzmanı Dr. Mehmet İnan Genel Cerrahi Uzmanı 1 Ameliyat Yapılmadan İlgilendiği Konular: Sıvı ve Elektrolit tedavisi Şok Yanık tedavisi 2 Travma Hastaları Kesici karın travmaları: Karın bölgesini içine alan kurşunlanma,

Detaylı

T.C. BÜLENT ECEVĠT ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ 2015-2016 ÖĞRETĠM YILI DÖNEM IV GENEL CERRAHĠ STAJ PROGRAMI. Prof. Dr. Taner Bayraktaroğlu

T.C. BÜLENT ECEVĠT ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ 2015-2016 ÖĞRETĠM YILI DÖNEM IV GENEL CERRAHĠ STAJ PROGRAMI. Prof. Dr. Taner Bayraktaroğlu T.C. BÜLENT ECEVĠT ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ 2015-2016 ÖĞRETĠM YILI DÖNEM IV GENEL CERRAHĠ STAJ PROGRAMI Dekan Prof. Dr. Taner Bayraktaroğlu Dekan Yardımcıları Prof. Dr. Ferruh Niyazi Ayoğlu Prof. Dr.

Detaylı

MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ. Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D.

MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ. Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D. MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D. Multipl Myeloma Nedir? Vücuda bakteri veya virusler girdiğinde bazı B-lenfositler plazma hücrelerine

Detaylı

HIV ve HCV KOİNFEKSİYONU OLGU SUNUMU

HIV ve HCV KOİNFEKSİYONU OLGU SUNUMU HIV ve HCV KOİNFEKSİYONU OLGU SUNUMU Dr. Ziya Kuruüzüm DEÜTF Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD 14.03.2013, Kervansaray Lara Otel, Antalya Olgu Erkek, 44 yaşında, bekar On yıl önce, yurt

Detaylı

Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları

Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları HEPATİT B TESTLERİ Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları Hepatit B virüs enfeksiyonu insandan insana kan, semen, vücut salgıları ile kolay bulaşan yaygın görülen ve ülkemizde

Detaylı

Dahiliye Konsültasyonu için Altın Öneriler: En Sık Görülen On Olgu Örneği Asıl Deniz alt Güney başlık Duman stilini düzenlemek için tıklatın Marmara

Dahiliye Konsültasyonu için Altın Öneriler: En Sık Görülen On Olgu Örneği Asıl Deniz alt Güney başlık Duman stilini düzenlemek için tıklatın Marmara Dahiliye Konsültasyonu için Altın Öneriler: En Sık Görülen On Olgu Örneği Asıl Deniz alt Güney başlık Duman stilini düzenlemek için tıklatın Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Olgu 1 28 yaşında erkek Ortopedi

Detaylı

ÇOCUK CHECK UP PROGRAMI

ÇOCUK CHECK UP PROGRAMI ÇOCUK CHECK UP PROGRAMI Çocukların büyüme gelişmesi sırasında düzenli muayene, laboratuvar testleri ve gelişme kayıtlarının tutulması gereklidir. Bkz: çocukluk çağı aşıları ve testleri. Çocuk Check up

Detaylı

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI D.P.Ü. KÜTAHYA EVLİYA ÇELEBİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR PROF. DR. AHMET HAKAN VURAL OP. DR. GÜLEN SEZER ALPTEKİN ERKUL OP. DR. SİNAN ERKUL

Detaylı

KÜNT ve DELİCİ/KESİCİ KARIN TRAVMALARI

KÜNT ve DELİCİ/KESİCİ KARIN TRAVMALARI KÜNT ve DELİCİ/KESİCİ KARIN TRAVMALARI Dr. Ömer USLUKAYA DİCLE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ GENEL CERRAHİ ANABİLİM DALI Karın travması Karın travmaları, baş, boyun ve toraks travmalarından sonra üçüncü en

Detaylı

HASTA VE YAKINLARININ EĞİE. Hazırlayan Cihan Arabacı PROSEDÜRÜ

HASTA VE YAKINLARININ EĞİE. Hazırlayan Cihan Arabacı PROSEDÜRÜ HASTA VE YAKINLARININ EĞİE ĞİTİMİ Hazırlayan Cihan Arabacı Eğitim Hemşiresi PROSEDÜRÜ 1 HASTA VE YAKINLARININ EĞİTİMİ Hasta ve yakınlarının tedavi ve bakım süreçlerine katılımı, hem hastanın kendisini

Detaylı

DIŞ KULAK YOLUNDAN YABANCI CİSİM / POLİP ÇIKARTILMASI AMELİYATI HASTA BİLGİLENDİRME VE ONAM (RIZA) FORMU

DIŞ KULAK YOLUNDAN YABANCI CİSİM / POLİP ÇIKARTILMASI AMELİYATI HASTA BİLGİLENDİRME VE ONAM (RIZA) FORMU DIŞ KULAK YOLUNDAN YABANCI CİSİM / POLİP ÇIKARTILMASI AMELİYATI HASTA BİLGİLENDİRME VE ONAM (RIZA) FORMU Hastanın Adı, Soyadı: TC Kimlik No: Baba adı: Ana adı: Doğum tarihi: Sayın Hasta, Sayın Veli/Vasi,

Detaylı

KAYNAK:Türk hematoloji derneği

KAYNAK:Türk hematoloji derneği KAYNAK:Türk hematoloji derneği HİT, heparinin tetiklediği bir immün yanıt sonucu, trombositlerin antikor aracılı aktivasyonu ve buna bağlı tüketimi ile oluşan, trombositopeni ve tromboz ile karakterize

Detaylı

TLERDE SEROLOJİK/MOLEK HANGİ İNCELEME?) SAPTANMASI

TLERDE SEROLOJİK/MOLEK HANGİ İNCELEME?) SAPTANMASI * VİRAL V HEPATİTLERDE TLERDE SEROLOJİK/MOLEK K/MOLEKÜLER LER TESTLER (NE ZAMANHANG HANGİ İNCELEME?) *VİRAL HEPATİTLERDE TLERDE İLAÇ DİRENCİNİN SAPTANMASI *DİAL ALİZ Z HASTALARININ HEPATİT T AÇISINDAN

Detaylı

İZMİR- BORNOVA TÜRKAN ÖZİLHAN DEVLET HASTANESİ

İZMİR- BORNOVA TÜRKAN ÖZİLHAN DEVLET HASTANESİ 1 Poliklinik muayenesi 2 3 4 5 Hekim seçme hakkının kullandırılması Laboratuar tetkikleri (Tam kan, Tam idrar, Biyokimya, Gaitada parazit, gizli kan v.s) Laboratuar tetkikleri ACİL (Hemogram, İdrar, Kardiyak

Detaylı

T.C. BÜLENT ECEVİTÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2013-2014 ÖĞRETİM YILI IV. SINIF GENEL CERRAHİ STAJ PROGRAMI. Grup D ( 8 Hafta)

T.C. BÜLENT ECEVİTÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2013-2014 ÖĞRETİM YILI IV. SINIF GENEL CERRAHİ STAJ PROGRAMI. Grup D ( 8 Hafta) T.C. BÜLENT ECEVİTÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2013-2014 ÖĞRETİM YILI IV. SINIF GENEL CERRAHİ STAJ PROGRAMI Grup D ( 8 Hafta) (02 Eylül 2014-28 Ekim 2014 ) Dekan Dekan Yardımcıları Eğitim BaĢ Koordinatörü

Detaylı

Pulmoner Emboli Profilaksisi. Tanım. Giriş. Giriş 12.06.2010. Dr. Mustafa YILDIZ Fırat Üniversitesi Acil Tıp AD. Pulmoneremboli(PE):

Pulmoner Emboli Profilaksisi. Tanım. Giriş. Giriş 12.06.2010. Dr. Mustafa YILDIZ Fırat Üniversitesi Acil Tıp AD. Pulmoneremboli(PE): Pulmoner Emboli Profilaksisi Dr. Mustafa YILDIZ Fırat Üniversitesi Acil Tıp AD m Pulmoneremboli(PE): Bir pulmonerartere kan pıhtısının yerleşmesi Distaldeki akciğer parankimine kan sağlanaması Giriş Tipik

Detaylı

NAZİLLİ DEVLET HASTANESİ HASTA KİMLİĞİNİN TANIMLANMASI VE DOĞRULANMASI PROSEDÜRÜ İÇİNDEKİLER TABLOSU

NAZİLLİ DEVLET HASTANESİ HASTA KİMLİĞİNİN TANIMLANMASI VE DOĞRULANMASI PROSEDÜRÜ İÇİNDEKİLER TABLOSU Sayfa 1 / 5 İÇİNDEKİLER TABLOSU 1.0 AMAÇ:... 2 2.0 KAPSAM:... 2 3.0 SORUMLULAR:... 2 4.0 TANIMLAR... 2 5.0.UYGULAMA:... 2 5.1 HASTA KİMLİK DOĞRULAMA HANGİ BİRİMLERDE YAPILIR?... 2 5.2 HASTA KİMLİK DOĞRULAMA

Detaylı

Muayeneler Laboratuvar Tetkikleri Radyoloji Tetkikleri. (Hesaplamalı) Elektrokardiyogram (BAYAN) Glukoz (Açlık) Total Kolesterol

Muayeneler Laboratuvar Tetkikleri Radyoloji Tetkikleri. (Hesaplamalı) Elektrokardiyogram (BAYAN) Glukoz (Açlık) Total Kolesterol Avantaj Check-Up Kadın Doğum LDL Kolesterol (Hesaplamalı) Elektrokardiyogram (BAYAN) Glukoz (Açlık) (EKG) Üroloji HDL Kolesterol (ERKEK) ALT (Alanin Aminotransferaz) AST (Aspartat Transaminaz) İdrar tetkiki

Detaylı

UÜ-SK KALP VE DAMAR CERRAHİSİ ANABİLİM DALI HİZMET KAPSAMI

UÜ-SK KALP VE DAMAR CERRAHİSİ ANABİLİM DALI HİZMET KAPSAMI Rev. No : 03 Rev.Tarihi : 28 Şubat 2012 1 / 6 1. HİZMET : Kalp ve Damar Cerrahisi AD, her yaş grubundaki ayaktan ve yatan hastalara tanı ve tedavi hizmetleri sunmaktadır. Bu hizmet haftada 7 gün ve 24

Detaylı

Çeşitli nedenlerle oluşabilen karaciğer fibrozisi hemen daima geri dönüşümsüzdür.

Çeşitli nedenlerle oluşabilen karaciğer fibrozisi hemen daima geri dönüşümsüzdür. SİROZ Çeşitli nedenlerle oluşabilen karaciğer fibrozisi hemen daima geri dönüşümsüzdür. İlerleyici ilerleyici karaciğer hastalıkları sonuçta siroz ile sonuçlanan progresif fibrozise neden olur. Safra kanalikülü

Detaylı

DR.LÜTFİ KIRDAR KARTAL EĞİTİM ve ARAŞTIRMA HASTANESİ HİZMET STANDARTLARI TABLOSU

DR.LÜTFİ KIRDAR KARTAL EĞİTİM ve ARAŞTIRMA HASTANESİ HİZMET STANDARTLARI TABLOSU Sıra No DR.LÜTFİ KIRDAR KARTAL EĞİTİM ve ARAŞTIRMA HASTANESİ Hizmetin Adı HİZMET STANDARTLARI TABLOSU İstenen Bilgi/ Belgeler Hizmetin En Geç Sunulma Süresi 1 Poliklinik muayene T.C. Kimlik numarası olan

Detaylı

EDİNSEL KANAMA BOZUKLUKLARI VE KALITSAL TROMBOFİLİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU I. BÖLÜM TROMBOTİK TROMBOSİTOPENİK PURPURA TANI VE TEDAVİ KILAVUZU...

EDİNSEL KANAMA BOZUKLUKLARI VE KALITSAL TROMBOFİLİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU I. BÖLÜM TROMBOTİK TROMBOSİTOPENİK PURPURA TANI VE TEDAVİ KILAVUZU... EDİNSEL KANAMA BOZUKLUKLARI VE KALITSAL TROMBOFİLİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU İÇİNDEKİLER Önsöz...iii Ulusal Tanı ve Tedavi Kılavuzu Çalışma Grupları... iv Kısaltmalar... vii Tablolar Listesi... xv Şekiller

Detaylı

Bilinen, 5000 den fazla fonksiyonu var

Bilinen, 5000 den fazla fonksiyonu var Bilinen, 5000 den fazla fonksiyonu var KARACİĞER NEDEN ÖNEMLİ 1.Karaciğer olmadan insan yaşayamaz! 2.Vücudumuzun laboratuardır. 500 civarında görevi var! 3.Hasarlanmışsa kendini yenileyebilir! 4.Vücudun

Detaylı

KADAVRADAN ORGAN ALINMASI. Özlem ERGİNBAŞ Ameliyathane Hemşiresi

KADAVRADAN ORGAN ALINMASI. Özlem ERGİNBAŞ Ameliyathane Hemşiresi KADAVRADAN ORGAN ALINMASI Özlem ERGİNBAŞ Ameliyathane Hemşiresi KADAVRADAN ORGAN ALINMASI Beyin ölümü kararı verilmiş donörlerden (vericilerden) usulüne uygun olarak başka kişiye nakledilmek üzere organların

Detaylı

Toraks Travmalarında Hasar Kontrol Cerrahisi Teknikleri

Toraks Travmalarında Hasar Kontrol Cerrahisi Teknikleri Doç. Dr. Onur POLAT Toraks Travmalarında Temel kuralın tanı ve tedavinin aynı anda başlaması olduğu gerçeği hiçbir zaman unutulmamalıdır. Havayolu erken entübasyon ile sağlanmalı, eğer entübasyonda zorluk

Detaylı

AYAKTAN HASTA DEĞERLENDİRME PROSEDÜRÜ

AYAKTAN HASTA DEĞERLENDİRME PROSEDÜRÜ REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No 24.03.2014 CureMed te tanımlanmış anamnez modüller eklendi. 01 FTR Tedavi Formu prosedüre tanımlandı. Hazırlayan: Onaylayan: Onaylayan: Hasta Değerlendirme

Detaylı

30.12.2014. Kan Alma. Kan gazı almada tercih edilen arterler şunlardır: Radial arter Brakial arter Femoral arter Dorsalis pedis ve tibial arter

30.12.2014. Kan Alma. Kan gazı almada tercih edilen arterler şunlardır: Radial arter Brakial arter Femoral arter Dorsalis pedis ve tibial arter 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği 16. Hafta ( 29.12 02 / 01 / 2015 ) 1.) ARTERİYEL KAN ALMA TEKNİĞİ 2.)KAPİLLER KAN ALMA TEKNİĞİ Slayt No : 27 4 Arteriel Kataterden Kan gazı analizinde kullanılmak amacıyla

Detaylı

TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ

TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ GÜLDER GÜMÜŞKAYA HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ ONKOLOJİ HASTANESİ TROMBOSİT NEDİR? 1 Kemik iliğinde yapılan kan hücrelerinden biridir. Pıhtılaşma hücreleri olarak bilinir. 1mm 3 kanda

Detaylı

VAKA SUNUMU. Dr. Arif Alper KIRKPANTUR Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nefroloji Ünitesi

VAKA SUNUMU. Dr. Arif Alper KIRKPANTUR Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nefroloji Ünitesi VAKA SUNUMU Dr. Arif Alper KIRKPANTUR Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nefroloji Ünitesi ÖYKÜ 58 yaşında, erkek hasta, emekli memur, Ankara 1989: Tip 2 DM tanısı konularak, oral antidiyabetik

Detaylı

İSTANBUL TIP FAKÜLTESİ Dönem 6 Öğrenim Esasları. A. Genel Tanıtım B. Çalışma Kılavuzu C. Rotasyon Tablosu D.Dönem Kurulu E.

İSTANBUL TIP FAKÜLTESİ Dönem 6 Öğrenim Esasları. A. Genel Tanıtım B. Çalışma Kılavuzu C. Rotasyon Tablosu D.Dönem Kurulu E. İSTANBUL TIP FAKÜLTESİ Dönem 6 Öğrenim Esasları A. Genel Tanıtım B. Çalışma Kılavuzu C. Rotasyon Tablosu D.Dönem Kurulu E. İletişim A. GENEL TANITIM Dönem 6, tıp eğitiminin önceki 5 yılında edinilen bilgi,

Detaylı

NEFRİT. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Genel Bilgiler. Nefrit

NEFRİT. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Genel Bilgiler. Nefrit NEFRİT Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Genel Bilgiler Böbreğin temel fonksiyonlarından birisi idrar üretmektir. Her 2 böbrekte idrar üretimine yol açan yaklaşık 2 milyon küçük ünite (nefron) vardır. Bir nefron

Detaylı

NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ MERAM TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ GENEL PEDİATRİ SERVİS KAT 2 İŞLEYİŞ PROSEDÜRÜ

NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ MERAM TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ GENEL PEDİATRİ SERVİS KAT 2 İŞLEYİŞ PROSEDÜRÜ Sayfa No 1 / 7 1.AMAÇ: Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk Genel Pediatri Servisinde bakım ünitesindeki her hastanın bakım ve tedavilerinin en iyi düzeyde yapılmasını amaçlar.

Detaylı

Eser Elementler ve Vitaminler

Eser Elementler ve Vitaminler Doç. Dr. Onur POLAT Eser Elementler ve Vitaminler Esansiyel eser elementin temel özellikleri diyetten kesilmesi veya yetersiz alımıyla yapısal ve biyokimyasal değişikliklerin olması ve bu değişikliklerin

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Önsöz... iii Ulusal Tanı ve Tedavi Kılavuzu Çalışma Grupları... iv Kısaltmalar... vii Tablolar Listesi... xiii Şekiller Listesi...

İÇİNDEKİLER. Önsöz... iii Ulusal Tanı ve Tedavi Kılavuzu Çalışma Grupları... iv Kısaltmalar... vii Tablolar Listesi... xiii Şekiller Listesi... HEMOFİLİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU İÇİNDEKİLER Önsöz... iii Ulusal Tanı ve Tedavi Kılavuzu Çalışma Grupları... iv Kısaltmalar... vii Tablolar Listesi... xiii Şekiller Listesi... xiii I. BÖLÜM HEMOFİLİ TANI

Detaylı

Olgu sunumu. Dr. Selma Gökahmetoğlu. Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, KAYSERİ

Olgu sunumu. Dr. Selma Gökahmetoğlu. Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, KAYSERİ Olgu sunumu Dr. Selma Gökahmetoğlu Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, KAYSERİ Olgu D. E., 34 yaşında, bayan, iki çocuklu, çalışmıyor, Kayseri Başvuru

Detaylı

Anjiyografi Bilgilendirme Formu

Anjiyografi Bilgilendirme Formu Anjiyografi Bilgilendirme Formu BR.HLİ.082 Koroner anjiyografi nedir? Koroner anjiyografi, özel bir kamera ile kalbinizin atar damarlarının röntgen film çekimi ile incelenmesidir. İşleminiz kateter laboratuvarında

Detaylı

EK-2 A- HASTANE BİLGİ YÖNETİM SİSTEMLERİ ÜZERİNDE YAPILACAK DÜZENLEMELER

EK-2 A- HASTANE BİLGİ YÖNETİM SİSTEMLERİ ÜZERİNDE YAPILACAK DÜZENLEMELER EK-2 A- HASTANE BİLGİ YÖNETİM SİSTEMLERİ ÜZERİNDE YAPILACAK DÜZENLEMELER 1- Testlerle ilgili oluşturulmuş olan kişisel paneller eğer varsa kaldırılacaktır.(hastanenin özelliğine göre ve bilimsel gerekçeler

Detaylı

1. Amaç: Bu talimat, UÜ-SK ya başvuran çocuk hastalara detaylı tıbbi değerlendirme yapılmasına yönelik bir sistem oluşturmayı amaçlamaktadır.

1. Amaç: Bu talimat, UÜ-SK ya başvuran çocuk hastalara detaylı tıbbi değerlendirme yapılmasına yönelik bir sistem oluşturmayı amaçlamaktadır. 1 / 5 1. Amaç: Bu talimat, UÜ-SK ya başvuran çocuk a detaylı tıbbi değerlendirme yapılmasına yönelik bir sistem oluşturmayı amaçlamaktadır. 2. Kapsam: Bu talimat çocuk ın değerlendirilmesine ilişkin faaliyetleri

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM IV Entegre Cerrahi Bilimler Stajı Eğitim Programı Eğitim Başkoordinatörü: Dönem 4 Koordinatörü: Koordinatör Yardımcısı: Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Yrd. Doç. Dr. Fatih Köksal BİNNETOĞLU Yrd. Doç.

Detaylı

HASTANESİ KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ HASTANIN BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM (RIZA) BELGESİ

HASTANESİ KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ HASTANIN BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM (RIZA) BELGESİ HASTANESİ KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ STRES EKOKARDİYOGRAFİ İÇİN HASTANIN BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM (RIZA) BELGESİ HASTANIN Adı Soyadı:..... Protokol Numarası:..... Doğum Tarihi:..... Telefon Numarası:.... Adresi:.....

Detaylı

KARACIGER HASTALIKLARI TANISI, TEDAVISI, ÖNLENMESI - HASTA VE HASTA YAKINLARI IÇIN BILGI

KARACIGER HASTALIKLARI TANISI, TEDAVISI, ÖNLENMESI - HASTA VE HASTA YAKINLARI IÇIN BILGI KARACIGER HASTALIKLARI TANISI, TEDAVISI, ÖNLENMESI - HASTA VE HASTA YAKINLARI IÇIN BILGI G.Babayeva Asistan Doktor Sunum 1. Karaciger nerededir ve görevi nedir? 2. Karaciğer hastalığı nasıl tespit edilir?

Detaylı

GENEL YOĞUN BAKIM İŞLEYİŞ PROSEDÜRÜ

GENEL YOĞUN BAKIM İŞLEYİŞ PROSEDÜRÜ Dok No:YBH.PR.01 Yayın Tarihi: NİSAN 2013 Rev.Tar/No:-/0 Sayfa No: 1 / 6 1.0 AMAÇ: Erişkin yoğun bakım ünitesine yatış endikasyonu olan hastaların erişkin yoğun bakım ünitesine kabulü, izlenmesi, tedavisi,

Detaylı

Kronik Pankreatit. Prof. Dr.Ömer ŞENTÜRK KOÜ Gastroenteroloji, KOCAELİ

Kronik Pankreatit. Prof. Dr.Ömer ŞENTÜRK KOÜ Gastroenteroloji, KOCAELİ Kronik Pankreatit Prof. Dr.Ömer ŞENTÜRK KOÜ Gastroenteroloji, KOCAELİ Tanım Pankreasın endokrin ve ekzokrin yapılarının hasarı, fibröz doku gelişimi ile karakterize inflamatuvar bir olay Olay histolojik

Detaylı

Karaciğer Metastazlarının Cerrahi Tedavisi. Dr. Orhan Bilge İ.Ü. İst. Tıp Fakültesi Genel Cerrahi ABD

Karaciğer Metastazlarının Cerrahi Tedavisi. Dr. Orhan Bilge İ.Ü. İst. Tıp Fakültesi Genel Cerrahi ABD Karaciğer Metastazlarının Cerrahi Tedavisi Dr. Orhan Bilge İ.Ü. İst. Tıp Fakültesi Genel Cerrahi ABD Kolon tümörlü olguların %40-50 sinde karaciğer metastazı gelişir ; % 15-25 senkron (primer tm ile /

Detaylı

Aşağıdaki 3 kriterin birlikte olması durumunda derin cerrahi alan enfeksiyonu tanısı konulur.

Aşağıdaki 3 kriterin birlikte olması durumunda derin cerrahi alan enfeksiyonu tanısı konulur. TYBD SEPSİS ÇALIŞMASI ENFEKSİYON TANIMLARI Derin Cerrahi Alan Enfeksiyonu(DCAE) Aşağıdaki 3 kriterin birlikte olması durumunda derin cerrahi alan enfeksiyonu tanısı konulur. 1.Cerrahi girişimden sonraki

Detaylı

HODGKIN DIŞI LENFOMA

HODGKIN DIŞI LENFOMA HODGKIN DIŞI LENFOMA HODGKIN DIŞI LENFOMA NEDİR? Hodgkin dışı lenfoma (HDL) veya Non-Hodgkin lenfoma (NHL), vücudun savunma sistemini sağlayan lenf bezlerinden kaynaklanan kötü huylu bir hastalıktır. Lenf

Detaylı

YOĞUN BAKIM EKİBİNDE HEMŞİRE VE HASTA BAKIMI BURCU AYDINOĞLU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ

YOĞUN BAKIM EKİBİNDE HEMŞİRE VE HASTA BAKIMI BURCU AYDINOĞLU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ YOĞUN BAKIM EKİBİNDE HEMŞİRE VE HASTA BAKIMI BURCU AYDINOĞLU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 2007 Yoğun Bakım Üniteleri Hasta bakımının en karmaşık Masraflı Teknoloji ile içiçe Birden fazla organı ilgilendiren

Detaylı

Böbrek Naklinde Bazal İmmunsupresyonda Kullanılan Ajanlar

Böbrek Naklinde Bazal İmmunsupresyonda Kullanılan Ajanlar Böbrek Naklinde Bazal İmmunsupresyonda Kullanılan Ajanlar Kalsinörin İnhibitörleri Siklosporin Takrolimus Antiproliferatif Ajanlar Mikofenolat Mofetil / Sodyum Azathiopurine Kortikosteroidler Sirolimus

Detaylı

HEMODİYALİZDE SIK KARŞILAŞILAN KOMPLİKASYONLAR ve YÖNETİMİ. Dr. Lale Sever

HEMODİYALİZDE SIK KARŞILAŞILAN KOMPLİKASYONLAR ve YÖNETİMİ. Dr. Lale Sever HEMODİYALİZDE SIK KARŞILAŞILAN KOMPLİKASYONLAR ve YÖNETİMİ Dr. Lale Sever Intradiyalitik Komplikasyonlar Sık Kalıcı morbidite Mortalite Hemodiyaliz Komplike bir işlem! Venöz basınç monitörü Hava detektörü

Detaylı

T. C. SAĞLIK BAKANLIĞI KEÇİÖREN EĞİTİM ve ARAŞTIRMA HASTANESİ TELEFON REHBERİ

T. C. SAĞLIK BAKANLIĞI KEÇİÖREN EĞİTİM ve ARAŞTIRMA HASTANESİ TELEFON REHBERİ T. C. SAĞLIK BAKANLIĞI KEÇİÖREN EĞİTİM ve ARAŞTIRMA HASTANESİ TELEFON REHBERİ İDARİ BİRİMLER KALİTE YÖNETİM BİRİMİ Kalite Direktörü 2103 Kalite Yönetim Birimi 1387 Kalite Sekreteri 1382 PERSONEL (ÖZLÜK)

Detaylı

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No 22.07.2014 Hemodiyaliz Makinesini Hazırlama Talimatı yerine 01 Diyaliz Ünitesi Enfeksiyon Kontrol Önlemleri Talimatı na atıfta bulunuldu. Hazırlayan:

Detaylı

Karaciğer Fonksiyon Bozukluklarına Yaklaşım

Karaciğer Fonksiyon Bozukluklarına Yaklaşım Karaciğer Fonksiyon Bozukluklarına Yaklaşım Dr. Sıtkı Sarper SAĞLAM DR.SITKI SARPER SAĞLAM - KEAH ACİL TIP KLİNİK SUNUMU 04.10.2011 1 Netter in Yeri: DR.SITKI SARPER SAĞLAM - KEAH ACİL TIP KLİNİK SUNUMU

Detaylı

HİPERKALSEMİ. Meral BAKAR Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Gündüz Tedavi Ünitesi

HİPERKALSEMİ. Meral BAKAR Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Gündüz Tedavi Ünitesi HİPERKALSEMİ Meral BAKAR Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Gündüz Tedavi Ünitesi Tanım: Hiperkalsemi serum kalsiyum düzeyinin normalden (9-11 mg/dl) yüksek olduğunda meydana gelen

Detaylı

Kan Yoluyla Bulaşan Enfeksiyonlardan Korunma ve Riskli Yaralanmaların İzlenmesi

Kan Yoluyla Bulaşan Enfeksiyonlardan Korunma ve Riskli Yaralanmaların İzlenmesi Kan Yoluyla Bulaşan Enfeksiyonlardan Korunma ve Riskli Yaralanmaların İzlenmesi Sağlık Çalış ışanlarında Enfeksiyon Riski Kan yoluyla bulaşan hastalıklar Sağlık çalış ışanlarında majör bulaş kaynağı kanla

Detaylı

BOS GLUKOZ DÜġÜKLÜĞÜ ĠLE SEYREDEN TÜBERKÜLOZ MENENJĠT ÖN TANILI VARİCELLA ZOSTER MENENJİTİ OLGUSU

BOS GLUKOZ DÜġÜKLÜĞÜ ĠLE SEYREDEN TÜBERKÜLOZ MENENJĠT ÖN TANILI VARİCELLA ZOSTER MENENJİTİ OLGUSU BOS GLUKOZ DÜġÜKLÜĞÜ ĠLE SEYREDEN TÜBERKÜLOZ MENENJĠT ÖN TANILI VARİCELLA ZOSTER MENENJİTİ OLGUSU Ramazan Gözüküçük 1, Yunus Nas 2, Mustafa GÜÇLÜ 3 1 Hisar Intercontinental Hospital, Enfeksiyon Hastalıkları

Detaylı

T.C ÇANAKKALE ONSEKİZMART ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA HASTANESİ ÇOCUK SERVİSİ İŞLEYİŞ PROSEDÜRÜ

T.C ÇANAKKALE ONSEKİZMART ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA HASTANESİ ÇOCUK SERVİSİ İŞLEYİŞ PROSEDÜRÜ T.C ÇANAKKALE ONSEKİZMART ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA HASTANESİ ÇOCUK SERVİSİ İŞLEYİŞ PROSEDÜRÜ KODU: KLN.PR.04 YAYINLAMA TARİHİ: 21.04.2014 REVİZYON TARİHİ: 00 REVİZYON NO: 00 SAYFA SAYISI:05 1.AMAÇ:

Detaylı

KRONİK HEPATİT B (Olgu Sunumu) Dr. İlkay Karaoğlan Gaziantep Ün. Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hst. Ve Kl. Mik. AD.

KRONİK HEPATİT B (Olgu Sunumu) Dr. İlkay Karaoğlan Gaziantep Ün. Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hst. Ve Kl. Mik. AD. KRONİK HEPATİT B (Olgu Sunumu) Dr. İlkay Karaoğlan Gaziantep Ün. Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hst. Ve Kl. Mik. AD. Kasım-1999 HK 41 yaş, erkek Öğretmen Gaziantep Yakınması: Yok Bir yıl önce tesadüfen HBsAg

Detaylı

Akut Mezenter İskemi. Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012

Akut Mezenter İskemi. Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012 Akut Mezenter İskemi Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012 Sunum Planı Tanım Epidemiyoloji Anatomi Etyoloji/Patofizyoloji Klinik Tanı Ayırıcı tanı Tedavi Giriş Tüm akut mezenter iskemi

Detaylı

PEG-IFN ALFA 2B /RİBAVİRİN /BOSEPREVİR KOMBİNASYONU İLE TEDAVİ EDİLEN KHC OLGUSU

PEG-IFN ALFA 2B /RİBAVİRİN /BOSEPREVİR KOMBİNASYONU İLE TEDAVİ EDİLEN KHC OLGUSU PEG-IFN ALFA 2B /RİBAVİRİN /BOSEPREVİR KOMBİNASYONU İLE TEDAVİ EDİLEN KHC OLGUSU Doç Dr Neşe Demirtürk Afyon Kocatepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği

Detaylı

5.) Aşağıdakilerden hangisi, kan transfüzyonunda kullanılan kan ürünlerinden DEĞİLDİR?

5.) Aşağıdakilerden hangisi, kan transfüzyonunda kullanılan kan ürünlerinden DEĞİLDİR? DERS : KONU : MESLEK ESASLARI VE TEKNİĞİ KAN VE KAN ÜRÜNLERİ TRANSFÜZYONU 1.) Kanın en önemli görevini yazın : 2.) Kan transfüzyonunu tanımlayın : 3.) Kanın içinde dolaştığı damar çeşitlerini yazın : 4.)

Detaylı

HASTANESİ KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ PERKUTAN KORONER GİRİŞİMLER (KORONER BALON VE STENT TEDAVİSİ) İÇİN HASTANIN BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM (RIZA) BELGESİ

HASTANESİ KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ PERKUTAN KORONER GİRİŞİMLER (KORONER BALON VE STENT TEDAVİSİ) İÇİN HASTANIN BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM (RIZA) BELGESİ HASTANESİ KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ PERKUTAN KORONER GİRİŞİMLER (KORONER BALON VE STENT TEDAVİSİ) İÇİN HASTANIN BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM (RIZA) BELGESİ HASTANIN Adı Soyadı:..... Protokol Numarası:..... Doğum Tarihi:.....

Detaylı

Ameliyat Sırası Hasta Bakımı

Ameliyat Sırası Hasta Bakımı Ameliyat Sırası Hasta Bakımı AMAÇ Hastanın ameliyat sırası hemşirelik bakımının sürdürülmesi ve karşılaşabileceği komplikasyonların önlenmesidir. TEMEL İLKELER Ameliyat sırası dönemde hemşirelik bakımı;

Detaylı