PERİODONTOLOJİDE İNDEKS SİSTEMLERİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "PERİODONTOLOJİDE İNDEKS SİSTEMLERİ"

Transkript

1 T. C. Ege Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Periodontoloji Anabilim Dalı PERİODONTOLOJİDE İNDEKS SİSTEMLERİ BİTİRME TEZİ Stj. Diş Hekimi: Zeynep Serap BERKTAŞ Danışman Öğretim Üyesi: Prof. Dr. Eralp BUDUNELİ İZMİR-2013

2 ÖNSÖZ Periodontolojide İndeks Sistemleri konulu tez çalışmamda bana yol gösteren Ege Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Eralp Buduneli ye ve benden yardımlarını esirgemeyen arkadaşlarıma teşekkür ederim. İZMİR Stj. Diş Hekimi Zeynep Serap BERKTAŞ

3 İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ VE AMAÇ GENEL BİLGİLER Dişler Üzerindeki Eklentiler Materia Alba (Beyaz Madde) Kazanılmış Pelikül Gıda Kalıntıları Mikrobiyal Dental Plak Diştaşı PERİODONTAL HASTALIKLARDA EPİDEMİYOLOJİ Epidemiyolojik Çalışmaların Amaçları Prevelans İnsidans PERİODONTOLOJİDE KULLANILAN İNDEKSLER Dişeti Enflamasyonunu Ölçen İndeksler Gingival İndeks Modifiye Dişeti İndeksi Papil Kanama İndeksi Kanama İndeksi Dişeti Kanama Zamanı İndeksi... 11

4 4.2. Periodontal Durumu Değerlendiren İndeksler Yayılım ve Şiddet İndeksi Periodontal İndeks Periodontal Hastalık İndeksi Eklenti Miktarını Ölçen İndeksler Plak İndeksi Quikley-Hein ve Turesky Plak İndeksi Basitleştirilmiş Oral Hijyen İndeksi Diştaşı İndeksi Tedavi Gereksinimlerinin Değerlendirilmesi Periodontal Tedavi Gereksinimi İndeksi (PTNS) Toplumda Periodontal Tedavi Gereksinimi İndeksi (CPITN) ÖZET KAYNAKLAR ÖZGEÇMİŞ... 26

5 GİRİŞ ve AMAÇ Toplumumuzda görülen en yaygın hastalıklardan birisi, periodontal hastalıklardır. Hastalığın kişiler tarafından gözlenen ve hissedilen belirtileri, diğer hastalıklar kadar yaşamsal kaliteyi düşürmediğinden, ne yazık ki toplumumuz tarafından yeterince önemsenmemekte ve bu nedenle periodontal hastalıklar, başlangıç aşamalarında biz hekimler tarafından tespit edilememektedir. Periodontal hastalıkların patogenezinde, lokal ve sistemik etkenler yer alır. Mikrobiyal dental plak ve diştaşı lokal etkenlerin başında gelmektedir. Bu etkenlerin meydana gelmesinde ise, dişlerin ark üzerindeki hatalı konumlanmaları, ağız bakımı eğitim eksiklikleri, hatalı restorasyonlar ve taşkın kenarlı dolgular gibi iatrojenik faktörler önemli yer tutmaktadır. Periodontal hastalıkların patogenezinde yer alan sistemik etkenler içerisinde, hamilelik, ilaç kullanımı ve hormonal hastalıklar gibi etmenler yer almaktadır. Ancak bu etmenler, periodontal hastalığın oluşumundan çok ilerlemesinden sorumludur. Periodontal hastalıkların nedenlerinin tespit edilmesi, ilerleyişinin durdurulması veya azaltılması, diş kayıpları sebebiyle oluşan estetik problemler ve fonksiyon kayıplarının önüne geçilmesi amacıyla epidemiyolojik çalışmalar yapılmıştır. Yapılan bu çalışmaları kolaylaştırmak, periodontal değerlendirmeleri doğru bir şekilde yönlendirmek, periodontal hastalıkları bir sistem içerisinde sınıflandırmak ve tedavi protokolü oluşturmak içinse indeks sistemleri geliştirilmiştir. Bu derlemenin amacı, periodontal hastalıklarda epidemiyolojik çalışmaların amacı, özellikleri ve periodontal değerlendirmeler için kullanılan indeks sistemleri ilgili bilgileri sunmaktır.

6 2. GENEL BİLGİLER Dişler Üzerindeki Eklentiler Materia Alba (Beyaz Madde) İçerisinde lökositler, gıda artıkları, epitel hücreleri döküntüleri, ölü mikroorganizmalar ile az sayıda canlı mikroorganizmalar barındıran, dişlerin veya dental plağın yüzeyine gevşek olarak yapışmış eklentilerdir (1). Materia alba, su spreyi ve kuvvetli ağız çalkalama işlemiyle tutunduğu yerden kolayca uzaklaştırılabilir. Dental plaktan bu özelliği sayesinde ayrılır. Dental plak, su spreyi ve çalkalama işlemleriyle uzaklaştırılamamaktadır (2) Kazanılmış Pelikıl Esas içeriği yüksek molekül ağırlıklı glikoproteinlerden oluşmuş, diş yüzeyinden kaldırıldıktan sonra birkaç dakika içerisinde yeniden oluşan, hücre ve bakteri içermeyen, şeffaf, renksiz bir örtüdür. Üretim hızı bazı durumlara göre değişiklik gösterir. Çok hızlı üretilmediği takdirde plak oluşumu için öncü sayılmamaktadır (1). Mikrobiyal dental plağı boyamada kullanılan eritrosin maddesi, pelikılı kırmızıya boyar. Mikrobiyal dental plak gibi pelikıl de ağız çalkalama işlemiyle ve su spreyi ile uzaklaştırılamaz (3) Gıda Kalıntıları Beslenme sonrası ağızda kalan gıda artıklarıdır. Büyük çoğunluğu tükürüğün yıkama etkisi ve fırçalamanın mekanik temizliği sonucu uzaklaştırılır. Şekerli ve yapışkan gıdaların uzun süre ağız içerisinde ve diş yüzeylerinde kalmasının, ph üzerine etkisi çalışmalarla gösterilmiştir. 2

7 Mikrobiyal Dental Plak Dişleri ve ağız içerisindeki ortodontik ve protetik apareyleri kaplayan, organik filmlere sıkıca yapışık halde bulunan yumuşak depozitler olarak tanımlanır. İçerisinde az miktarda yangısal hücreler ve epitel hücreleri de bulunur. Yapısında çok sayıda ve farklı türde mikroorganizma saptanmıştır. Mikrobiyal dental plak fırçalama işlemi ve diş yüzeyi temizliği yöntemleriyle kaldırılabilir ancak kaldırıldıktan sonra belli bir zaman içerisinde yeniden oluşur (1). Mikrobiyal dental plak, supragingival ve subgingival olmak üzere 2 çeşittir. Supragingival plak, dişlerin gingival üçlüsünde, okluzal fissürlerde, taşkın yapılmış restorasyonların sebep olduğu retansiyon alanlarında ve ağız içindeki ortodontik ve protetik materyallerin üzerinde biriken plaktır. Periodontal hastalıkların temel sebeplerindendir. Tedavi aşamalarında hasta motivasyonu için kullanılabilmektedir. Klinikte gözle görünür hale gelmesi, belirli bir kalınlığa ulaşmasıyla mümkündür. Beslenme alışkanlıklarına bağlı renk değişiklikleri izlenebilir. Subgingival plak, supragingival plağın aksine, görünen yüzeyler dışında, periodontal ceplerin içinde konumlanmış olan plaktır. Bu nedenle kinik olarak direkt izlenemez. Yapışık olan ve yapışık olmayan subgingival plak olarak iki alt birime indirgenmiştir. Yapışık olan subgingival plak üzerine birtakım minerallerin birikmesi sonucu diştaşı oluştuğu gözlenmiştir (4,5) Diştaşı Mikrobiyal dental plak, dişlerin yüzeyine yapıştıktan 4-8 saat sonra, hidroksi apatit kristalleri plak yüzeyine çökmeye başlar. Bu işlem sonucunda mineralize olmuş plağa, diştaşı denir. Diştaşları sert ve sıkı bir şekilde dişlerin yüzeyine yapışırlar ve yüzeylerinde daima yapışık haldeki diş plağı bulunur. Diştaşları, supragingival ve subgingival olmak üzere 2 çeşittir. Supragingival diştaşı en çok parotis bezinin ağız içerisine açıldığı üst 1. Molar dişlerin bulunduğu bölgede ve submandibuler bezin ağız içerisine açıldığı alt ön keser dişler bölgesinde bulunur. Supragingival diştaşının rengi sarımsı-beyazımtırak olsa da kişinin beslenme alışkanlıkları, alkol ve sigara kullanımları gibi faktörler sebebiyle daha koyu renklerde de gözlenebilmektedir. Subgingival diştaşı, ağız içerisinde 3

8 supragingival diştaşı gibi gözlenmeyen, periodontal cep içerisinde konumlanmış olan diştaşıdır. Cep içerisinde bulunduğu şekiller değişiklik göstermektedir. Cep içerisinde dairesel olarak diş yüzeyini çevreleyebilir, düz olarak yüzeyi kaplayabilir, nodüler ve iğnemsi olarak konumlanabilir. Klinik kuron boyu dişeti çekilmesi gibi sebeplerden dolayı uzamış dişlerde, subgingival diştaşları, supragingival bölgelerde görülebilmektedir (6,7,8). Diştaşının yapısı: %70-90 inorganik, %10-30 u organik kısımdan oluşmuştur. Ana inorganik yapı kalsiyum fosfattır. Diştaşı incelendiğinde dört adet kristal yapı görülmektedir: hidroksiapatit, brushite, magnezyum whitlockite ve ortokalsiyum fosfat (9). Diştaşı, kalsifiye olmuş mikrobiyal dental plaktır. Bu nedenle organik yapısı; mikroorganizmalar, epitel hücreleri, galaktoz, glikoz gibi karbonhidratlardan oluşur. Ayrıca diştaşında ramnoz ve arabinoz da bulunmaktadır (10, 11). Periodontal hastalık; periodonsiyumu etkileyen patolojik olaylar bütünüdür. Periodonsiyumun enflamatuar hastalıklarının büyük bir çoğunluğu bakteriyel enfeksiyonlardan kaynaklanır. Periodontal hastalıkların etiyolojisinde puberte, hamilelik, hormonal bozukluklar, gibi sistemik faktörler, iyatrojenik faktörler, aşırı okluzal kuvvetler gibi etmenler yer alsa da esas olarak mikrobiyal dental plak baskın rol oynamaktadır. Plağın periodontal hastalıkların gelişimindeki yeri ve önemi belirlendiğinden beri, mikrobiyal dental plağın miktarı, lokalizasyonu ve dişeti enflamasyonunun belirlenmesi önemli bir kriter haline gelmiştir. Bu amaçla epidemiyolojik çalışmalar yapılmış ve çeşitli indeks sistemleri geliştirilmiştir. 3. PERİODONTAL HASTALIKLARDA EPİDEMİYOLOJİ Epidemiyoloji, belirli bir popülasyonda hastalık ve sakatlıkların dağılımını ve bu dağılımı belirleyen etmenleri inceleyen bilim dalıdır. Bir başka deyişle, hastaların bir bütün olarak değerlendirilmesi, hastalıkla ilgili olayların neden ve dağılımlarının belirlenmesi, epidemiyolojinin görevleri içerisinde yer almaktadır. Epidemiyoloji için salgınlar bilimi de denmektedir. Epidemiyoloji ile belirlenen sağlık problemleri için geçerli bilimsel esaslar oluşturulur (12). Epidemiyoloji, kaynak ve verilerin yönlendirilmesinde bilimsel veriler sunar. Hastalıkların belirli bir popülasyondaki dağılım ve boyutlarını ortaya koyar. Kurulan 4

9 hipotezleri ve ulaşılan sonuçları, deneysel olarak değerlendirmeye fırsat verir. Kişi, yer, zaman bakımından hastalıkların seyirlerini değerlendirir. Çünkü sağlıkta sorunları belirlemek için kişi, yer ve zaman gibi olgular çok önemlidir. Kişilerin yaşı, cinsiyeti, eğitim düzeyleri, sosyoekonomik seviyeleri ve meslekleri gibi durumlar var olan sağlık durumunu fazlaca etkilemektedir. Bu özelliklerden dolayı, epidemiyoloji 3 başlık altında sağlık sorunlarını inceler. Bunlar; kişi, yer, zaman faktörleridir. Kişi faktörü, epidemiyolojik değerlendirmelerde hastalığa yakalanan insanlar olarak tanımlanır. Yukarıda bahsi geçen yaş, cinsiyet ve eğitim düzeyi gibi durumlar, bu faktör altında incelenir. Yer faktörü başlığı altında yaşanılan ülke, ülkenin bulunduğu coğrafik bölge ve hissedilen iklim gibi özellikler değerlendirilir. Zaman faktörü ise 4 alt birimden oluşmuştur. Bunlar: uzun süreli değişiklikler (kanser, aterosklerotik kalp hastalıkları gibi), kısa süreli değişiklikler (kızamık gibi), mevsimlik değişiklikler (enfeksiyon hastalıkları gibi) ve çabuk dalgalanmalardır Epidemiyolojik Çalışmaların Amaçları Epidemiyoloji, sağlık bilimlerinde çeşitli amaçlarla kullanılmaktadır. Sağlık hizmetlerinin planlanması, değerlendirilmesi, hastalığa sebep olan faktörlerin anlaşılması, hastalığın kontrol edilme yöntemlerinin uygulanması, hastalığın doğal seyrinin tanımlanması ve belki de en önemlisi hastalıkların sınıflandırılması, epidemiyolojinin amaçları arasındadır. Kısaca epidemiyolojik çalışmaların amaçları: 1. Hastalıkların belirlenen popülasyondaki, yaş, cinsiyet, sosyoekonomik durum, coğrafi bölge gibi faktörlere göre dağılımını belirlemek 2. Hastalığa gerektiğinde müdahale etmek için hastalığın doğal seyrinin bilinmesini sağlamak 3. Hastalığı önlemek ve ilerlemesini engellemek için hastalığın risk faktörlerini belirlemek 4. Toplumdaki sağlık hizmetlerinin planlanması ve değerlendirilmesini sağlamak, hizmet ve personel tespiti yapmak (13). 5

10 Epidemiyolojik çalışmaların bir diğer önemi de klinik uygulamaları yönlendirmesidir. Uygun tedavi yöntemlerini seçmek ve diagnostik testler için, epidemiyolojik çalışmaların sonuçlarından yararlanılmaktadır. Epidemiyolojik araştırmalarda önemli olan prevalans ve insidans ifadeleri iyi anlaşılmalıdır. Bu iki ifade, problemin yaygınlığını değerlendirmede, hastalığın sebeplerini ortaya çıkarmada yardımcıdır Prevalans Belirlenmiş popülasyonda, belirlenilen hastalıktan belli bir zaman diliminde etkilenmiş bireylerin, toplam birey sayısına oranıdır. Bir diğer deyişle, popülasyondaki hasta bireylerin toplam birey sayısına oranıdır. Prevalansı etkileyen birçok faktör vardır. Yeni vakaların eklenmesi, iyileşme veya ölüm sonucu hasta bireylerin azalması, daha hassas yöntemlerin uygulanması ve bulunan yeni tedaviler sonucu değiştirir. Yetişkin periodontitis gibi ölümcül olmayan kronik hastalıklarda, yaş ilerledikçe prevalans artmaktadır (12,14) İnsidans Belirlenmiş zaman kesitinde hastalıktan etkilenmemiş kişilerde, belirlenen hastalığın izlenmesi oranıdır. Diğer bir deyişle, yeni hastalanan birey sayısının, popülasyondaki risk altındaki birey sayısına oranıdır (15). Epidemiyolojik çalışmalar ve yöntemler sonucunda periodontal hastalıklar hakkında fazlaca bilgi sahibi olunmuştur. Yapılan epidemiyolojik çalışmalar, periodontal hastalıkların tüm dünyada yaygın olduğunu göstermektedir. Periodontal hastalık sonucu gözlenen dişetinde kanama, ödem, renk değişiklikleri, cep derinliğinde artış, aktif veya durgun kemik yıkımları, mobilite ve bu sebeplerden dolayı izlenen malokluzyonlar sonucu gözlenen fonksiyon kayıpları gibi bulgular, ne yazık ki objektif olarak ve kolaylıkla değerlendirilmeye elverişli değildir. 6

11 Periodontal hastalıklar için epidemiyolojik yöntemlerin uygulanmasını güçleştiren bazı sebepler vardır. Bunlar: Periodontal hastalıklar genelde kronik bir yapıya sahiptir. Toplumda yaygın olarak izlendiği için sosyal risk faktörlerini anlamak zorlaşır. Periodontal hastalıkların takibi ve başlangıcının tam zaman olarak anlaşılması zordur. Periodontal hastalıklar, etiyolojik ve klinik görünüm olarak çok çeşitlidir ve tiplere ayrılmıştır. Bu durum, epidemiyolojik yöntemlerin uygulanmasını zorlaştırabilir. Periodontal hastalıkların belirtileri arasında farklılıklar izlenmekte bu da yöntemlerin uygulanmasını kısmen de olsa zorlaştırmaktadır. Periodontal hastalıkların aktiviteleri tam ve doğru olarak belirlenememektedir. Periodontal hastalıkların esas etiyolojisi mikroorganizmalardır. Ancak ilerlemesinde genetik ve sistemik faktörlerin ne derecede etkili olduğu tam olarak aydınlatılamamıştır (16). Bir toplumda var olan periodontal problemlerin yok edilmesi veya en azından azaltılması isteniyorsa, tespit edilen periodontal problemin ne düzeyde olduğu çok iyi anlaşılmalıdır. Periodontal hastalığın oluşma sebepleri araştırılmalı, hangi grup insanlarda ve hangi dönemlerde artış gösterdiği belirlenmelidir. Ayrıca uygulamak için planlanmış tedavi yöntemlerinin var olan periodontal hastalığı ne derece azaltacağı ve ne derece geriletebileceği bilinmelidir. Periodontal hastalıklar klinik bulgular nedeniyle kolaylıkla belirlenebilse de, tam anlamıyla tanı koymak, periodontal hastalığın boyutunu ve şiddetini sayısal olarak ifade etmek için sistemli ve yeterli epidemiyolojik çalışmalara ihtiyaç vardır. Bu amaçla periodontal hastalıklar için değişik indeksler geliştirilmiştir. Bu indekslerde birtakım özellikler olması gereklidir. 7

12 Epidemiyolojik bir indeksin sahip olması gereken özellikler (17): Uygulayıcılar tarafından kolay kullanılabilmeli Klinik uygulamalarda objektif belirlemeler yapılabilmeli Uygulama süresi uzun olmamalı Başkaları tarafından ölçümler tekrarlandığında aynı sonuçlar elde edilmeli Daha önceden oluşturulmuş istatistiksel analizlere uyumlu olmalı Elde edilen sonuçlar güvenilir olmalı. 4. PERİODONTOLOJİDE KULLANILAN İNDEKSLER 4.1. Dişeti Enflamasyonunu Ölçen İndeksler Dişeti enflamasyonu kriterlerinden bazıları; dişetinin değişen ve doğala uymayan rengi, kıvamı, konturu, var olan kanama ve enfeksiyonun yaygınlığıdır. Bu sınıflamaya ait indekslerde bu kriterlerin biri veya birkaçı kullanılmıştır. Dişeti enflamasyonunu ölçen indekslerde, enflamasyon tanımlanmış, sınıflandırılmış ve şiddeti belirtilmiştir (18) Gingival İndeks (GI, Löe & Silness, 1963, 1967) Bu indeks Löe ve Silness tarafından 1963 te geliştirilmiş, 1967 de ise çeşitli araştırmacılar tarafından modifiye edilmiştir. Bu sistemde enflamasyonun en temel bulgusu olan kanama değerlendirilir. Dişlerin mesial, distal, vestibül, lingual dişetleri değerlendirilir. Daha sonra bu değerler toplanır ve dörde bölünür. Bu şekilde gingival indeks hesaplanır. Değerlerin toplamı diş sayısına bölünürse kişiye ait skor elde edilmiş olur (19,20). 8

13 Gingival İndeks Değerleri 0 Sağlıklı dişeti, enflamasyon yok. 1 Dişetinde hafif enflamasyon, renk değişikliği ve hafif ödem var, sondalamada kanama yok. 2 Dişetinde orta derecede enflamasyon, kırmızılık ve ödem var, sondalamada kanama var. 3 Dişetinde ileri derecede enflamasyon, kızarıklık, ödem var, spontan kanamalar görülür Modifiye Dişeti İndeksi Modifiye dişeti indeksi sondalamayı elimine ederek kanama varlığının veya yokluğunun değerlendirilmesini sağlayan bir indekstir. Bu indekste sondalama işlemi, sondun periodontal dokularda irritasyon yaptığı ve diş yüzeyindeki plağı kaldırması sebebiyle kullanılmamıştır. Her diş için iki dişeti kenarı ve iki papilla bölgesi değerlendirilir ve değerler toplanıp dörde bölünür. Kişiye ait modifiye dişeti indeksi için, skorlar toplanıp diş sayısına bölünür. Noninvaziv bir yöntemdir (21). Modifiye Dişeti İndeksi Değerleri 0 Sağlıklı dişeti. 1 Dişetinde bir bölümünde hafif derecede enflamasyon, renk değişikliği ve ödem var. 2 Dişetinde her bölgede hafif derecede enflamasyon var. 3 Dişetinde orta derecede enflamasyon var, dişeti kırmızı ve ödemlidir. 4 Dişetinde ileri derecede enflamasyon var, dişetinde belirgin kırmızılık, ödem mevcuttur, spontan kanama izlenir. 9

14 Papil Kanama İndeksi (PBI, Saxer & Mühleman, 1975) Sondalama işlemi ile dişeti papilindeki kanama değerlendirilir. Sondalama 4 yarım çenede yapılır. Ancak yapılacak değerlendirmenin tüm papillaların enflamasyonunu yansıtması ve uygulamanın kolay yapılmasını sağlamak için, sağ üst ve sol alt çenede oral yüzde, sol üst ve sağ alt çenede dişlerin fasiyal yüzlerindeki papillerde değerlendirme yapılır. Daha sonra bulunan değerler, toplam papil sayısına bölünür ve ortalama papil kanama indeksi değeri bulunur. Bu indeks hasta motivasyonu açısından oldukça önemlidir. Dişetindeki kanamayı gören hasta, ağzındaki hastalıklı bölgeyi rahatlıkla seçebilmekte ve kendisine öğretilen ağız bakım işlemlerini uygulama konusunda olumlu davranışlar geliştirebilmektedir (20). Papil Kanama İndeksi Değerleri 0 Kanama yok. 1 Sondalama işleminden 20 sn sonra belli belirsiz bir kanama var. 2 Sondalama işleminden sonra papil bölgesinde çizgi şeklinde kanama var. 3 Sondalamadan sonra interdental bölgeyi dolduracak şekilde kanama var. 4 Sondalama işleminden sonra interdental bölgeden taşan aşırı kanama var Kanama İndeksi (BI, Ainamo & Bay, 1976) Bu indekste cep içinde hafifçe dolaşılarak sondalama işlemi yapılır ve kanama değerlendirilir. Sondalama sonucunda dişetindeki kanamanın varlığına veya yokluğuna bakılarak değerlendirme yapılır. Tüm dişlerin mesial, distal, vestibül, lingual dişeti bölümlerinde yapılan sondalama işleminden sonra saniye içinde kanama olursa pozitif değer verilir. Kanama olan bölgenin, incelenen bölgeye oranı % olarak ifade edilir (22). 10

15 Dişeti Kanama Zamanı İndeksi Bu indekste sondalama işlemi yine dişeti cebi içerisinde hafif direnç hissedene kadar gezdirilir. Oluşan kanama değerlendirir. Eğer 15 saniye içinde kanama gözlenmezse işlem tekrarlanır (23). Dişeti Kanama Zamanı İndeksi Değerleri 0 İkinci işlemden sonra 15 saniye geçmesine rağmen kanama yok. 1 İkinci işlemden sonra 6-15 saniye içinde kanama var. 2 Birinci işlemden saniye sonra veya ikinci işlemden 5 saniye sonra kanama var. 3 Birinci işlemden sonra 10 saniye içinde kanama var. 4 Spontan kanama var Periodontal Durumu Değerlendiren İndeksler Yayılım ve Şiddet İndeksi Yayılım ve şiddet indeksi epidemiyolojik çalışmalarda kullanılmak üzere geliştirilmiştir. Bu indekste değerlendirme alt üst çenede 14 er dişte yapılır. Ancak yayılım ve şiddet indeksiyle dişeti enflamasyonu hakkında bilgi elde edilemez. Periodontal hastalığa yakalanmış diş sayısının, tüm incelenen diş sayısına oranı ile yaygınlık derecesi belirlenir. Şiddet ise 1 mm den fazla ataşman kaybı olan dişlerdeki toplam ataşman kaybı ortalamasıdır. Bu indeks epidemiyolojik çalışmalarda sıklıkla kullanıldığından, toplumun yayılım ve şiddet indeksi hesabı için, bireylerin toplam skoru birey sayısına oranlanır (24). 11

16 Periodontal İndeks (PI, Russel, 1956) Bu indekste klinik uygulamadan ziyade epidemiyolojik çalışmalar için geliştirilmiştir. Dişetinde enflamasyon varlığı, enflamasyonun şiddeti, cep oluşumu değerlendirilir. Dişe ait skorlar toplanarak diş sayısına oranlanır ve kişinin Periodontal İndeks skoru hesaplanır (25). Periodontal İndeks Değerleri 0 Değerlendirilen dokularda enflamasyon ve destek doku kaybı yok, radyografik değerlendirmeler normal. 1 Serbest dişetinde enflamasyon var radyografik değerlendirmeler normal. 2 Enflamasyon yaygın ancak ataşman kaybı yok radyografik değerlendirmeler normal. 3 Enflamasyonla beraber radyografik değerlendirmelerde yeni başlamış kemik kaybı var. 4 Patolojik cep oluşumu vardır. Radyografik değerlendirmelerde tüm dişlerin köklerinin yarısına kadar ulaşmış horizontal kemik kayıpları var, mobilite yok. 5 Radyografik incelemelerde aşırı kemik kayıpları ve kemik içi cep oluşumları var, mobilite ve fonksiyon kaybı var Periodontal Hastalık İndeksi (PDI, Periodontal Disease Index, Ramfjord, 1959) Bu indekste Ramfjord dişleri yani 16, 21, 24, 44, 41, 36 numaralı dişler kullanılır. Bu dişlerin her birinin mesial, distal, fasiyal ve lingual alanları değerlendirilir (Şekil 1), (26) Şekil 1. Ramfjord dişleri 12

17 Eğer 16, 21, 24, 36, 44, 41 numaralı dişlerden yitirilen varsa komşu dişler olan 17, 11, 25, 37, 45, 42 numaralı dişler değerlendirilmeye dahil edilir. Bu indeks sisteminde ataşman kaybı değerlendirilebilmektedir. Bu özelliği nedeniyle periodontal durumu daha iyi ifade eder. Periodontal hastalık indeksi 2 bölümden oluşur: Dişeti ve periodontal bölüm. Dişeti Bölümü Değerleri 0 Enflamasyon yok. 1 Hafif şiddetli dişi çevrelemeyen enflamasyon var. 2 Orta şiddetli dişi çevreleyen enflamasyon var. 3 İleri derecede enflamasyon, kızarıklık var. Periodontal Bölüm Değerleri 0 Cep derinliği 3 mm yi geçmez. 1 Cep derinliği 3-6 mm arasındadır. 2 Cep derinliği 6 mm den fazladır. Periodontal hastalık indeksi sisteminde 0-3 arası değerler periodontal sağlık veya gingivitis varlığını ifade eder. Ataşman kaybı derecesi 4-6 değerler arasıdır. Ramfjord dişlerinde saptanan Periodontal hastalık indeksi değerleri toplanır, incelenen diş sayısına bölünür. Böylelikle bireyin ortalama Periodontal hastalık indeksi değeri bulunur. 13

18 4.3. Eklenti Miktarını Ölçen İndeksler Plak İndeksi (PI, Silness & Löe, 1964) Dişetiyle temas halindeki dental plağı değerlendirmeye yönelik geliştirilmiş bir indekstir. Dental plağı açığa çıkaracak solüsyonların kullanılmasının, değerlendirme için faydalı olabileceği ifade edilmektedir. Bu indekste, sondalama işlemiyle tüm dişlerin veya seçilen dişlerin mesial, distal, vestibül, lingual diş yüzeyinde ve dişetiyle ilişkide olan dental plak kalınlığı değerlendirilir (27,28). Yüzeylerde saptanan değerler toplanır ve matematiksel ortalaması alınarak bireyin plak indeksi değeri elde edilir. Plak İndeksi Değerleri 0 Dişetine komşu bölgede plak yok. 1 Dişeti kenarında film şeklinde plak var. 2 Dişeti cebinde ve dişeti kenarında gözle görülür derecede plak var. 3 Dişeti cebinde ve dişeti kenarında fazla miktarda plak var Quikley-Hein ve Turesky Plak İndeksi Bu indekste, plağın varlığını saptamak için boyama yöntemi kullanılır. Plak indeksinde olduğu gibi dental plağın kalınlığı değil, dental plağın diş yüzeyinde kapladığı alan değerlendirilir. Tüm dişlerin mesial, distal, vestibül, lingual yüzeyleri ölçülür ve bulunan değerlerin matematiksel orantısı alınarak bireyin ortalama plak indeksi değeri bulunur. 14

19 Quikley-Hein ve Turesky Plak İndeksi Değerleri 0 Plak yok. 1 Dişeti kenarlarında birbirinden bağımsız plak adacıkları var. 2 Dişeti kenarlarında ince bant şeklinde plak var. 3 Diş yüzeyinin 1/3 ünü aşmayan plak var. 4 Diş yüzeyinin 2/3 ünü aşmayan plak var. 5 Diş yüzeyinde 2/3 ü aşan plak var Basitleştirilmiş Oral Hijyen İndeksi Bu indekste, oral hijyen indeksini daha basit hale getirmek için, tüm anterior ve posterior dişlerin temsilcisi kabul edilen altı indeks diş üzerinden değerlendirme yapılır. Bu dişler 16, 26, 11, 31, 36, 46 numaralı dişlerdir numaralı dişlerin fasiyal yüzeyleri ile, numaralı dişlerin lingual yüzeyleri değerlendirilir. Bu kolaylaştırma işlemi hem debris indeksi hesaplamasında hem de diştaşı indeksi hesaplamasında kullanılır. 0-3 arası bir skala kullanılmaktadır. Debris ve diştaşı değerlendirme indeksleri hesaplandıktan sonra basitleştirilmiş oral hijyen indeksi elde edilir (29). Debris Değerlendirme İndeksi 0 Debris yok. 1 Diş yüzeyinin 1/3 ünden az debris var. 2 Diş yüzeyinin 1/3 ünden fazla 2/3 ünden az debris var. 3 Diş yüzeyinin 2/3 ünden fazla debris var. 15

20 Diştaşı Değerlendirme İndeksi 0 Diştaşı yok. 1 Diş yüzeyinin 1/3 ünden az diştaşı var. 2 Diş yüzeyinin 1/3 ünden fazla, 2/3 ünden az supragingival diştaşı servikalde bölgesel subgingival diştaşı var. 3 Diş yüzeyinin 2/3 ünden fazla supragingival diştaşı ve servikalde bant şeklinde supgingival diştaşı var. Basitleştirilmiş Oral Hijyen İndeks Değerleri 0,0-1,2 arası, klinik olarak iyi. 1,3-3,0 arası, klinik olarak zayıf. 3,1-6,0 arası, klinik olarak kötü Diştaşı İndeksi Bu indekste de, Ramfjord dişleri esas alınır. Üst çenede sağ ve sol birinci molar dişlerin bukkal yüzleri, sağ orta keser dişin labial yüzü, alt çenede ise sol orta keser dişin labial yüzü ile sağ ve sol birinci molar dişlerin lingual yüzeyleri değerlendirilir (30). Diştaşı indeksi değerleri 0 Diştaşı yok. 1 Dişeti kenarında az miktarda supragingival diştaşı var. 2 Orta miktarda supra ve subgingival diştaşları var. 3 Fazla miktarda supra ve subgingival diştaşları var. 16

21 4.4. TEDAVİ GEREKSİNİMLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 1960 lı yıllarda periodontal hastalıkların nedenlerini saptamak amacıyla birçok kapsamlı indeks sistemleri kullanılmıştır. Daha sonraki yıllarda bu çalışmaların yerini, günlük plak kontrolü uygulamalarının geliştirilmesi ve karşılaştırılması amacıyla yapılan çalışmalar almıştır. Ancak yapılan bu çalışmalar yalnızca gingivitis ve periodontitis gibi periodontal hastalıkların şiddetini ve yayılım derecesini belirtmekte, gerekli tedavi işlemleri hakkında bilgi vermemekteydi. Periodontal hastalıkların tedavi yöntemlerini oluşturmak ve toplumun periodontal tedavi ihtiyaçlarını belirleyecek indeks sistemlerini yaratmak için, sonraki zamanlarda araştırmacılar, çalışmalarda bulunmuş ve belli sistemler yaratmışlardır. Bu sayede periodontal tedaviye gereksinimi olan birey sayısı ve tedavinin yaygınlığını saptamak, belirlenen tedavi yöntemlerini uygulayacak uzman ve eğitilmiş personel sayısını belirlemek ve koruyucu tedaviye gereksinimi olan birey sayısını saptamak hedeflenmiştir. Bu amaçlar doğrultusunda Periodontal tedavi gereksinimi sistemi (PTNS, Periodontal treatment need system) ve Toplumda periodontal tedavi gereksinimi indeksi (CPITN, Community periodontal ındex of treatment needs) sistemleri geliştirilmiştir Periodontal Tedavi Gereksinimi Sistemi (PTNS, Periodontal Treatment Need System) Bu sistemde dentisyon 4 yarım çeneye ayrılmıştır. Üç çeşit tanıya göre belirlenmiş tedavi yöntemleri vardır. Bu tedavi yöntemleri OHI (ağız bakım eğitimi), Sc ve Rp (diş yüzeyi temizliği ve kök yüzeyi düzleştirmesi), cerrahi (periodontal cerrahi) dir. PTNS de ilk adım, tanı kriterlerine göre tedavi yönteminin belirlenmesidir. İkinci adım ise seçilen tedavi yöntemlerinin uygulanışının zaman gereksiniminin saptanmasıdır. Tedavi yöntemi: OHI Sc ve Rp Cerrahi Tanı: Diştaşı yok. Diştaşı var, cep derinliği 5 mm den az. Cep derinliği 5 mm den fazla. 17

22 Johansen ve arkadaşları 1973 yılında kendi ülkelerinde ü sürelerini şöyle belirlemişlerdir: periodontal tedavi OHI: Tüm ağız için 60 dakika. Sc ve Rp: 1 yarım çene için 30 dakika. Cerrahi: 1 yarım çene için 30 dakika Toplumda Periodontal Tedavi Gereksinimi İndeksi (CPITN, Community Periodontal Index of Treatment Needs) WHO, 1977 yılında, toplulukların tedavi ihtiyaçlarını belirlemek için yeni bir indeks sistemi geliştirmiştir. Bu sistem, 1982 yılında Ainamo tarafından epidemiyolojik çalışmalar ve hasta takibi için uygulanmıştır. (31,32) İndeks, dentisyonu alt ve üst çene 3 er sekstant olmak o üzeree toplam 6 sekstanta s böler. Her arkta 2 posterior ve 1 anterior sekstant değerlendirilir. Her sekstantta en az 2 diş olması istenir. Eğer 1 diş varsa o diş komşu sekstanta dahil edilir. Bu sistemde, cep derinliği ölçümüü için WHOO sondu olarak isimlendirilmiş özel bir sond kullanılır. Sondun ucu 0,5 mm çapında top şeklindedir. Bu top şeklindekii uç sayesinde hem subgingival diştaşları kolay k bir şekilde belirlenebilir hem de sondun bağ dokusu içine penetrasyonu önlenir. Top şeklindeki uçtan sonra sırasıyla 3,5, 5,5, 8,5 ve 11,5 mm lik işaretler vardır. Bu işaretler arasındaki alan siyah renklidir (Şekil2,3). Şekil 2, 3. WHO Sondu 18

23 Muayene sırasında WHO sondu dişeti cebi içine gramı geçmeyen bir kuvvetle yerleştirilir. Sondun uç kısmındaki top, cep içindeki diştaşını, cebin derinliğini ve morfolojisini fark edebilecek şekilde dolaştırılır. Her sekstanttaki en yüksek değer belirlenir ve bir tedavi planı oluşturulur. CPITN sisteminin diğer sistemlerden üstün olmasını sağlayan sebeplerden birisi kolay uygulanabilir olması, bir diğeri periodontal hastalığın tanısına ek olarak tedavi gereksinimini de ortaya koymasıdır. Dişeti çekilmeleri ve ataşman kaybı hakkında fikir vermemesi ise sistemin dezavantajıdır. 19 yaşından küçük bireylerde 16, 11, 26, 46, 31, 36 numaralı dişler değerlendirmeye alınır. (17) (27) (47) (37) Birinci molar dişler ağızda ilk önce süren dişler olduğu için periodontal hastalığa yakalanma şansı en yüksek olan dişlerdir ve bu nedenle değerlendirmeye dahil edilir. Eğer bu dişlerin bir kaybı söz konusuysa bu dişlere komşu olan ikinci molar dişler değerlendirilir. Erişkinlerde epidemiyolojik araştırmalarda 17, 16, 11, 26, 27, 47, 46, 31, 36, 37 numaralı dişler değerlendirilir. Bir posterior sekstantta periodontal durumu en kötü olan dişin değeri, o posterior sekstantın değeri olarak kaydedilir

DENTAL RESTORASYONLARIN PERİODONSİYUM ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN KLİNİK ARAŞTIRILMASI

DENTAL RESTORASYONLARIN PERİODONSİYUM ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN KLİNİK ARAŞTIRILMASI T.C. Ege Üniversitesi Dişhekimliği Fakültesi Periodontoloji Anabilim Dalı DENTAL RESTORASYONLARIN PERİODONSİYUM ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN KLİNİK ARAŞTIRILMASI BİTİRME TEZİ Stj. Dişhekimi Deniz GÖÇHAN Danışman

Detaylı

2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI 2. SINIF RESTORATİF DİŞ TEDAVİSİ TEORİK DERS PROGRAMI

2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI 2. SINIF RESTORATİF DİŞ TEDAVİSİ TEORİK DERS PROGRAMI 2. SINIF RESTORATİF DİŞ TEDAVİSİ TEORİK DERS PROGRAMI 1. hafta Konservatif Diş Tedavisine giriş, Diş yüzeyi terminolojisi 2. hafta Kavite sınıflandırması ve kavite terminolojisi (Sınıf I ve II kaviteler)

Detaylı

BİR GRUP TÜRK HAVA KUVVETLERİ PİLOTLARININ PERİODONTAL SAĞLIĞI. Utku ONAN** İ. Levent TANER*** Abdülkadir BAYHAN**** ÖZET

BİR GRUP TÜRK HAVA KUVVETLERİ PİLOTLARININ PERİODONTAL SAĞLIĞI. Utku ONAN** İ. Levent TANER*** Abdülkadir BAYHAN**** ÖZET G.Ü. Dişhek. Fak. Der. Cilt VII, Sayı 2, Sayfa 135-145, 1990 BİR GRUP TÜRK HAVA KUVVETLERİ PİLOTLARININ PERİODONTAL SAĞLIĞI Utku ONAN** İ. Levent TANER*** Abdülkadir BAYHAN**** ÖZET Bu çalışma Hava Kuvvetlerine

Detaylı

Dersin Kodu Dersin Adı Z/S T U K DPE 603 Fiziksel, psikolojik, sosyal gelişim ve davranış

Dersin Kodu Dersin Adı Z/S T U K DPE 603 Fiziksel, psikolojik, sosyal gelişim ve davranış PEDODONTİ Ders Koordinatörü: Prof. Dr. Serap Çetiner, scetiner@neu.edu.tr DersSorumluları: Prof. Dr. Serap Çetiner, scetiner@neu.edu.tr Prof.Dr. Şaziye Aras, saziye_aras@yahoo.com Prof.Dr. Leyla Durutürk,

Detaylı

Politika. Görevliler Branşlar Muhasebe. Görevler Hedef gruplar Hasta ödeme planı. Ağız diş sağlığı

Politika. Görevliler Branşlar Muhasebe. Görevler Hedef gruplar Hasta ödeme planı. Ağız diş sağlığı Tablo 1. Diş Sağlık Hizmet Sunumu Politika Ağız diş sağlığı sunumu sistemi Görevliler Branşlar Muhasebe Görevler Hedef gruplar Hasta ödeme planı Ağız diş sağlığı Tablo 2. Genel Ağız Diş Sağlığı Sektörünün

Detaylı

Abubekir ELTAS, DDS, PhD, a Mustafa Özay USLU, c Mustafa ERSÖZ, DDS, PhD, d ABSTRACT

Abubekir ELTAS, DDS, PhD, a Mustafa Özay USLU, c Mustafa ERSÖZ, DDS, PhD, d ABSTRACT Araştırma/ ELTAS, Research GÜLER, USLU, Article DÜNDAR, MALATYA ŞEHİR MERKEZİ VE YAKIN BELDELERDE 7-14 YAŞ ARASINDAKİ ÇOCUKLARDA PERİODONTAL DURUMUN DEĞERLENDİRİLMESİ EVALUATION OF PERIODONTAL HEALTH IN

Detaylı

OROHEKS % 0,2 ORAL SPREY

OROHEKS % 0,2 ORAL SPREY OROHEKS % 0,2 ORAL SPREY FORMÜL %0.2 klorheksidin glukonat içerir. Yardımcı madde olarak; gliserin, limon esansı ve nane esansı içerir. Bir püskürtme 0.15 ml dir ve 0.0003 g klorheksidin glukonat içerir.

Detaylı

ARAYÜZ BAKIMI VE PERİODONTAL SAĞLIK* Nurdan ÖZMERİÇ**, Betül GÖFTECİ**, Bülent KURTİŞ**, Belgin BAL***

ARAYÜZ BAKIMI VE PERİODONTAL SAĞLIK* Nurdan ÖZMERİÇ**, Betül GÖFTECİ**, Bülent KURTİŞ**, Belgin BAL*** G.Ü. Dişhek. Fak. Der. Cilt XI, Sayı 2, Sayfa 33-38, 1994 ARAYÜZ BAKIMI VE PERİODONTAL SAĞLIK* Nurdan ÖZMERİÇ**, Betül GÖFTECİ**, Bülent KURTİŞ**, Belgin BAL*** ÖZET Kompleks bir yapıya sahip olan mikrobiyal

Detaylı

ORTODONTİ. Dersin Kodu Dersin Adı Z/S T U K DOR 603 Ortodontik tanı yöntemleri, Fonksiyonel analiz,

ORTODONTİ. Dersin Kodu Dersin Adı Z/S T U K DOR 603 Ortodontik tanı yöntemleri, Fonksiyonel analiz, ORTODONTİ Ders Koordinatörü: Prof. Dr. Mutahhar Ulusoy Ders Sorumluları: Prof. Dr. Zahir Altuğ altug@dentistry.ankara.edu.tr Prof. Dr. Hakan Gögen Doç.Dr. Çağrı Ulusoy DOR 601 Büyüme ve gelişim Z 3 0 3

Detaylı

Prof. Dr. Gökhan AKSOY

Prof. Dr. Gökhan AKSOY Prof. Dr. Gökhan AKSOY * Çiğneme, Beslenme * Yutkunma, * Estetik, * Konuşma, * Psikolojik Kriterler * Sosyolojik Kriterler Mandibüler: alt çene kemiğine ait, alt çene kemiğiyle ilgili Örnek: * mandibüler

Detaylı

İMPLANT VAKALARININ SINIFLANDIRILMASI

İMPLANT VAKALARININ SINIFLANDIRILMASI İMPLANT VAKALARININ SINIFLANDIRILMASI Prof. Dr. HALDUN İPLİKÇİOĞLU İmplant vakaları neden sınıflandırılmalıdır? İmplantoloji yüksek düzeyde bilgi ve deneyim gerektiren bir alandır. Bu konuda çalışmalar

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TIPTA UZMANLIK KURULU. Periodontoloji Uzmanlık Eğitimi Müfredat Oluşturma ve Standart Belirleme Komisyonu

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TIPTA UZMANLIK KURULU. Periodontoloji Uzmanlık Eğitimi Müfredat Oluşturma ve Standart Belirleme Komisyonu T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TIPTA UZMANLIK KURULU Periodontoloji Uzmanlık Eğitimi Müfredat Oluşturma ve Standart Belirleme Komisyonu Periodontoloji Uzmanlık Eğitimi Çekirdek Eğitim Müfredatı 2011 Ankara 1 TUK

Detaylı

KANSER İSTATİSTİKLERİ

KANSER İSTATİSTİKLERİ 1 KANSER İSTATİSTİKLERİ Kanser, günümüzün en önemli sağlık sorunlarından biridir. Sık görülmesi ve öldürücülüğünün yüksek olması nedeniyle de bir halk sağlığı sorunudur. Tanı olanaklarının gelişmesi ve

Detaylı

TÜRKİYE'DE YAPILAN AĞIZ - DİŞ HASTALIKLARI EPİDEMİOLOJİSİNE İLİŞKİN ÇALIŞMALAR. Kaya EREN* GİRİŞ

TÜRKİYE'DE YAPILAN AĞIZ - DİŞ HASTALIKLARI EPİDEMİOLOJİSİNE İLİŞKİN ÇALIŞMALAR. Kaya EREN* GİRİŞ G.Ü. Dişhek. Fak. Der. Cilt VI, Sayı 1, Sayfa 307-321, 1989 TÜRKİYE'DE YAPILAN AĞIZ - DİŞ HASTALIKLARI EPİDEMİOLOJİSİNE İLİŞKİN ÇALIŞMALAR Kaya EREN* GİRİŞ Çeşitli sağlık branşlarındaki amacını «2000 yılında

Detaylı

BASAMAKLI DİŞ PREPARASYONU

BASAMAKLI DİŞ PREPARASYONU BASAMAKLI DİŞ PREPARASYONU Prof. Dr. HASAN NECDET ALKUMRU Basamaklı diş kesiminde kendi geliştirdiğim yöntem olan dişin önce bir yarısının prepare edilerek kesim miktarının gözlenmesi ve olası hataların

Detaylı

Periton Diyalizi Hastalarında Eğitim Seviyesinin Oral ve Dental Sağlık Üzerine Etkileri

Periton Diyalizi Hastalarında Eğitim Seviyesinin Oral ve Dental Sağlık Üzerine Etkileri Kocatepe Tıp Dergisi Kocatepe Medical Journal 2014;15(3):283-7 ÖZGÜN ARAŞTIRMA / RESEARCH STUDY Periton Diyalizi Hastalarında Eğitim Seviyesinin Oral ve Dental Sağlık Üzerine Etkileri Effect of Educational

Detaylı

Diagnostik Görüntüleme ve Teknikleri

Diagnostik Görüntüleme ve Teknikleri Diagnostik Görüntüleme ve Teknikleri Diagnostik görüntüleme ve teknikleri, implant ekibi ve hasta için çok amaçlı tedavi planının uygulanması ve geliştirilmesine yardımcı olur. 1. Aşama Görüntüleme Aşamaları

Detaylı

T O P L U A Ğ I Z H İ J Y E N E Ğ İ T İ M İ N D E M O T İ V A S Y O N. İ. Levent TANER** Abdülkadir BAYHAN*** Nazım ÖZKARATAŞ** * *

T O P L U A Ğ I Z H İ J Y E N E Ğ İ T İ M İ N D E M O T İ V A S Y O N. İ. Levent TANER** Abdülkadir BAYHAN*** Nazım ÖZKARATAŞ** * * G.Ü. Dişhek. Fak. Der. Cilt IV, Sayı 1, Sayfa 55-66, 1987 T O P L U A Ğ I Z H İ J Y E N E Ğ İ T İ M İ N D E M O T İ V A S Y O N D E R E C E S İ N İ N S A P T A N M A S I * İ. Levent TANER** Abdülkadir

Detaylı

Günümüzde diş ve diş eti hastalıkları bütün dünyada yaygın ve önemli bir sorundur. Çünkü ağız ve diş sağlığı genel sağlığımızla yakından ilişkilidir.

Günümüzde diş ve diş eti hastalıkları bütün dünyada yaygın ve önemli bir sorundur. Çünkü ağız ve diş sağlığı genel sağlığımızla yakından ilişkilidir. Ağız ve Diş Sağlığı Günümüzde diş ve diş eti hastalıkları bütün dünyada yaygın ve önemli bir sorundur. Çünkü ağız ve diş sağlığı genel sağlığımızla yakından ilişkilidir. Ağız sağlığı: Dişler ve onları

Detaylı

Sabit Protezler BR.HLİ.011

Sabit Protezler BR.HLİ.011 Sabit Protezler Beyin Tümörleri Sabit Protezler Sabit Protez Nedir? Sabit protez, eksik veya aşırı derecede madde kaybı görülen dişlerin, renk ve dokusuna benzer malzeme kullanılarak yerine konması işlemidir.

Detaylı

AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞIMIZ ELİMİZDE

AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞIMIZ ELİMİZDE AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞIMIZ ELİMİZDE Ağız ve diş sağlığı anne karnında başlar Doğum öncesi yeterli beslenen ve sağlam doğan bebeklerin 6 aylıktan itibaren ilk SÜT DİŞLERİ çıkar 2,5 3 yaşın sonuna kadar çocuğun

Detaylı

Sınıf II Div 1 Anomaliler ve Tedavi Prensipleri

Sınıf II Div 1 Anomaliler ve Tedavi Prensipleri Dr. Levent Vahdettin Sınıf II Div 1 Anomaliler ve Tedavi Prensipleri Ortodontik tedavilerin başlıca hedeflerinden biri de yüz estetiği ve güzelliğini sağlayıp, geliştirmektir. Yüz profilindeki değişiklikler,

Detaylı

DİŞ HEKİMLİĞİ FAKÜLTESİ ANABİLİM DALLARI 2013-2014 KLİNİK STAJ BARAJLARI (EK-4)

DİŞ HEKİMLİĞİ FAKÜLTESİ ANABİLİM DALLARI 2013-2014 KLİNİK STAJ BARAJLARI (EK-4) DİŞ HEKİMLİĞİ FAKÜLTESİ ANABİLİM DALLARI 2013-2014 KLİNİK (EK-4) SINIF PEDODONTİ ANABİLİM DALI Adet AÇIKLAMA Kompomer, Amalgam,Kompozit dolgu 45 Tüm dolgu tedavileri, anterior ve posterior dişler dahil

Detaylı

FLAP OPERASYONU SONRASI PERİYODİK KONTROLLARIN ETKİNLİĞİNİN UZUN SÜRELİ DEĞERLENDİRİLMESİ* GİRİŞ

FLAP OPERASYONU SONRASI PERİYODİK KONTROLLARIN ETKİNLİĞİNİN UZUN SÜRELİ DEĞERLENDİRİLMESİ* GİRİŞ G.Ü. Dişhek. Fak. Der. Cilt III, Sayı 1, Sayfa 1-11, 1986 FLAP OPERASYONU SONRASI PERİYODİK KONTROLLARIN ETKİNLİĞİNİN UZUN SÜRELİ DEĞERLENDİRİLMESİ* Hamit S. BOSTANCI** M. Nejat ARPAK*** Koksal BALOŞ****

Detaylı

PERİODONTAL CERRAHİDE KURON BOYU UZATMA OPERASYONLARININ ENDİKASYONLARI VE UYGULAMA YÖNTEMLERİ

PERİODONTAL CERRAHİDE KURON BOYU UZATMA OPERASYONLARININ ENDİKASYONLARI VE UYGULAMA YÖNTEMLERİ TC. Ege Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Periodontoloji Anabilim Dalı PERİODONTAL CERRAHİDE KURON BOYU UZATMA OPERASYONLARININ ENDİKASYONLARI VE UYGULAMA YÖNTEMLERİ BİTİRME TEZİ Stj. Diş Hekimi Sıla

Detaylı

VivaStyle. Paint On Plus. Beyaza giden profesyonel yol. Diş beyazlatma ile ilgili sorular ve cevaplar

VivaStyle. Paint On Plus. Beyaza giden profesyonel yol. Diş beyazlatma ile ilgili sorular ve cevaplar Beyaza giden profesyonel yol Diş beyazlatma ile ilgili sorular ve cevaplar Gülümsemenizin nasıl olmasını istersiniz? Böyle mi... yoksa böyle mi? Bir gülümseme bağlar.. Hayat boyu sağlıklı dişler. Beyazlatmaya

Detaylı

A R A Ş T I R M A L A R

A R A Ş T I R M A L A R A R A Ş T I R M A L A R EĞİTİM DÜZEYİNİN GENÇ ERİŞKİN ERKEKLERDE AĞIZ SAĞLIĞINA ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ THE EVALUATION OF THE EFFECT OF EDUCATIONAL STATUS ON ORAL HEALTH IN YOUNG ADULT MALES Sermet

Detaylı

Oral health survey of children referring to Faculty of Dentistry in Gaziantep

Oral health survey of children referring to Faculty of Dentistry in Gaziantep Gaziantep Medical Journal Research Article Oral health survey of children referring to Faculty of Dentistry in Gaziantep Gaziantep Diş Hekimliği Fakültesi ne başvuran çocukların ağız ve diş sağlığı düzeyi

Detaylı

Yrd J>oçJ)r, Varol ÇANAKÇI** Dt. O.Nuri NİŞLİ*** IX. Af per EMİNOĞLU****

Yrd J>oçJ)r, Varol ÇANAKÇI** Dt. O.Nuri NİŞLİ*** IX. Af per EMİNOĞLU**** Atatürk Üniv.Diş Hek.Fak,Derg. Ci]t:7 Sayı:] Sayfa:5-] 1,1997 ERZURUM VE DUZCEDE 6-12 YAŞ GRUBU BİREYLERDE, CPITN,. DF VE DMF İNDEKSLERİNİ KULLANARAK PERIODONTAL HASTALIKLAR İLE DIŞ ÇURUGUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ

Detaylı

SENATO KARARLARI ERCİYES ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ ENFEKSİYON KONTROL KURULUNUN KURULUŞ VE ÇALIŞMA YÖNERGESİ

SENATO KARARLARI ERCİYES ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ ENFEKSİYON KONTROL KURULUNUN KURULUŞ VE ÇALIŞMA YÖNERGESİ SENATO KARARLARI Karar Tarihi: 07/02/2014 Toplantı Sayısı:02 Sayfa:1 Erciyes Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma ve Uygulama Merkezi Enfeksiyon Kontrol Kurulunun Kuruluş ve Çalışma Yönergesi hk.

Detaylı

Labial ve Lingual Ortodontik Tedavinin Periodontal Parametrelere Etkisinin Karşılaştırılması

Labial ve Lingual Ortodontik Tedavinin Periodontal Parametrelere Etkisinin Karşılaştırılması Özgün Araştırma EÜ Dişhek Fak Derg 2011; 32: 97-101 Derleme EÜ Dişhek Fak Derg 2005; 26: 1-5 Labial ve Lingual Ortodontik Tedavinin Periodontal Parametrelere Etkisinin Karşılaştırılması Comparison of Labial

Detaylı

TEMEL ARAŞTIRMA TEKNİKLERİ Prof. Dr. Gül Ergör

TEMEL ARAŞTIRMA TEKNİKLERİ Prof. Dr. Gül Ergör TEMEL ARAŞTIRMA TEKNİKLERİ Prof. Dr. Gül Ergör Tıpta araştırmalar günümüzde giderek artan bir hızla gerçekleştirilmektedir. Araştırmalar eğitimin de ayrılmaz bir parçasıdır. Bir hekimin eğitimi ve akademik

Detaylı

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler MEME KANSERİ Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler KANSER NEDİR? Hücrelerin kontrolsüz olarak sürekli çoğalmaları sonucu yakındaki ve uzaktaki başka organlara yayılarak kötü klinik

Detaylı

İKİ FARKLI DİŞ FIRÇASININ SUPRAGİNGİVAL PLAĞIN UZAKLAŞTIRILMASINDAKİ ETKİNLİĞİNİN KARŞILAŞTIRILMALI OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ

İKİ FARKLI DİŞ FIRÇASININ SUPRAGİNGİVAL PLAĞIN UZAKLAŞTIRILMASINDAKİ ETKİNLİĞİNİN KARŞILAŞTIRILMALI OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ İKİ FARKLI DİŞ FIRÇASININ SUPRAGİNGİVAL PLAĞIN UZAKLAŞTIRILMASINDAKİ ETKİNLİĞİNİN KARŞILAŞTIRILMALI OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ Yrd. Doç. Dr.Deniz Çetiner* Dt.Cem Yıldız * Dr.Vahide Yücesoy* Prof. Dr. Ateş

Detaylı

Ayşe Devrim Başterzi. Son iki senedir ilaç endüstrisi ve STO ile araştırmacı, danışman ya da konuşmacı olarak herhangi bir çıkar çatışmam yoktur.

Ayşe Devrim Başterzi. Son iki senedir ilaç endüstrisi ve STO ile araştırmacı, danışman ya da konuşmacı olarak herhangi bir çıkar çatışmam yoktur. Ayşe Devrim Başterzi Son iki senedir ilaç endüstrisi ve STO ile araştırmacı, danışman ya da konuşmacı olarak herhangi bir çıkar çatışmam yoktur. Epidemiyoloji ve eğitim mi? Eğitim ve epidemiyoloji mi?

Detaylı

Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi

Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi Beyin Tümörleri Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi Sizde mi Diş Sıkıyorsunuz? Diş sıkma ve gıcırdatma, gece ve/veya gündüz oluşabilen istemsiz bir aktivitedir.

Detaylı

SAĞLIĞI KORUMANIN VE DAHA ĐYĐYE GÖTÜRMENĐN ĐLKELERĐ. DOÇ.DR. EMEL ĐRGĐL Halk Sağlığı Anabilim Dalı

SAĞLIĞI KORUMANIN VE DAHA ĐYĐYE GÖTÜRMENĐN ĐLKELERĐ. DOÇ.DR. EMEL ĐRGĐL Halk Sağlığı Anabilim Dalı SAĞLIĞI KORUMANIN VE DAHA ĐYĐYE GÖTÜRMENĐN ĐLKELERĐ DOÇ.DR. EMEL ĐRGĐL Halk Sağlığı Anabilim Dalı Çevre Kişi Etken Olumlu Olumsuz Sağlık sürer Hastalık Đyileşir Kronikleşir Sakat bırakır Öldürür Hastalığın

Detaylı

I.GİRİŞ. İSTATİSTİK teriminin Latince Durum anlamına gelen STATUS kelimesinden türediği kabul edilir. İlk uygulamalar

I.GİRİŞ. İSTATİSTİK teriminin Latince Durum anlamına gelen STATUS kelimesinden türediği kabul edilir. İlk uygulamalar BİYOİSTATİSTİK I.GİRİŞ İSTATİSTİK teriminin Latince Durum anlamına gelen STATUS kelimesinden türediği kabul edilir. İlk uygulamalar Vergi ödeyeceklerin belirlenmesi Askere alınacakların saptanması I.GİRİŞ

Detaylı

DİŞHEKİMLİĞİ FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNİN AĞIZ BAKIMI VE SİGARA KULLANIM ALIŞKANLIKLARININ KLİNİK PERİODONTAL DURUM İLE İLİŞKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

DİŞHEKİMLİĞİ FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNİN AĞIZ BAKIMI VE SİGARA KULLANIM ALIŞKANLIKLARININ KLİNİK PERİODONTAL DURUM İLE İLİŞKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ T.C. Ege Üniversitesi Dişhekimliği Fakültesi Periodontoloji Anabilim Dalı DİŞHEKİMLİĞİ FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNİN AĞIZ BAKIMI VE SİGARA KULLANIM ALIŞKANLIKLARININ KLİNİK PERİODONTAL DURUM İLE İLİŞKİSİNİN

Detaylı

Kan Kanserleri (Lösemiler)

Kan Kanserleri (Lösemiler) Lösemi Nedir? Lösemi bir kanser türüdür. Kanser, sayısı 100'den fazla olan bir hastalık grubunun ortak adıdır. Kanserde iki önemli özellik bulunur. İlk önce bedendeki bazı hücreler anormalleşir. İkinci

Detaylı

FONKSİYONEL OKLÜZAL MORFOLOJİ. Dr. Hüsnü YAVUZYILMAZ

FONKSİYONEL OKLÜZAL MORFOLOJİ. Dr. Hüsnü YAVUZYILMAZ FONKSİYONEL OKLÜZAL MORFOLOJİ Dr. Hüsnü YAVUZYILMAZ FONKSİYONEL OKLÜZAL MORFOLOJİ Dişlerin oklüzal yüzlerindeki anatomik oluşumların, mandibula hareketleri ile fonksiyonel uyum içinde şekillendirilmeleri.

Detaylı

Ağız Ve Diş Sağlığı AMASYA DİŞ SAĞLIĞI

Ağız Ve Diş Sağlığı AMASYA DİŞ SAĞLIĞI Ağız Ve Diş Sağlığı AMASYA DİŞ SAĞLIĞI AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞI Ağız, sindirim sisteminin başlangıcıdır. Bütün besinler dişler yardımıyla sindirime hazırlanır. Bu nedenle dış o oldukça önemlidir. Ağız ve dişlerin

Detaylı

ÇÜRÜK AKTİVİTE TESTİ (ÇAT):

ÇÜRÜK AKTİVİTE TESTİ (ÇAT): ÇÜRÜK AKTİVİTE TESTİ (ÇAT): Çürük risk değerlendirmesinin bir parçası olarak 1- Her yaş için ağız diş bakımını öğretmek için; 2- Hamilelerde; 3- Ortodonti hastalarında; 4- Yaygın restorasyon çalışmalarında;

Detaylı

TONSİLLOFARENJİT TANI VE TEDAVİ ALGORİTMASI

TONSİLLOFARENJİT TANI VE TEDAVİ ALGORİTMASI TONSİLLOFARENJİT TANI VE TEDAVİ ALGORİTMASI Akut tonsillofarenjit veya çocukluk çağında daha sık karşılaşılan klinik tablosu ile tonsillit, farinks ve tonsil dokusunun inflamasyonudur ve doktora başvuruların

Detaylı

SPRİNG KÖPRÜ (Vaka Raporu)* Yavuz BURGAZ** Hüsnü YAVUZ YILMAZ * **

SPRİNG KÖPRÜ (Vaka Raporu)* Yavuz BURGAZ** Hüsnü YAVUZ YILMAZ * ** G.Ü. Dişhek. Fak. Der. Cilt IV, Sayı 1, Sayfa 143-154, 1987 SPRİNG KÖPRÜ (Vaka Raporu)* Yavuz BURGAZ** Hüsnü YAVUZ YILMAZ * ** Doku testekli bir köprü türü olan spring köprü, çok eleştiri görmesine rağmen,

Detaylı

PROF. DR. TÜLİN TANER

PROF. DR. TÜLİN TANER Uyku Apne Sendromunda Diş Hekimliği Uygulamaları PROF. DR. TÜLİN TANER Hacettepe Üniversitesi Dişhekimliği Fakültesi Ortodonti AnaBilim Dalı TTD Okulu Uyku Bozuklukları Merkezi Kursu Ankara 26 27 Mart

Detaylı

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011 Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri Sena Aydın 0341110011 PATOFİZYOLOJİ Fizyoloji, hücre ve organların normal işleyişini incelerken patoloji ise bunların normalden sapmasını

Detaylı

Gıda artıkları, Ölü epitel hücreleri, Bakteriler, Nötrofil gibi hücrelerden oluşan yumuşak eklenti

Gıda artıkları, Ölü epitel hücreleri, Bakteriler, Nötrofil gibi hücrelerden oluşan yumuşak eklenti DENTAL PLAK Materia alba Gıda artıkları, Ölü epitel hücreleri, Bakteriler, Nötrofil gibi hücrelerden oluşan yumuşak eklenti Hava-su spreyi ile, hastanın ağzını çalkalamasıyla kolayca uzaklaşır. Pellikül

Detaylı

BEL AĞRISI. Dahili Servisler

BEL AĞRISI. Dahili Servisler BEL AĞRISI Dahili Servisler İnsan omurgası vücut ağırlığını taşımak, hareketine izin vermek ve spinal kolonu korumak için dizayn edilmiştir. Omurga kolonu, birbiri üzerine dizilmiş olan 24 ayrı omur adı

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: GÖKÇE AYKOL ŞAHİN Unvanı: Yrd. Doç. Dr. Öğrenim Durumu Derece Alan Üniversite Yıl Yüksek Lisans Diş Hekimliği İstanbul Üniversitesi 2003 Doktora Periodontoloji Anabilim Dalı İstanbul

Detaylı

DİŞ FIRÇALAMA ETKİNLİĞİNİN YENİ VE KULLANILMIŞ FIRÇALARDA KIYASLANMASI

DİŞ FIRÇALAMA ETKİNLİĞİNİN YENİ VE KULLANILMIŞ FIRÇALARDA KIYASLANMASI T.C. Ege Üniversitesi Dişhekimliği Fakültesi Periodontoloji Anabilim Dalı DİŞ FIRÇALAMA ETKİNLİĞİNİN YENİ VE KULLANILMIŞ FIRÇALARDA KIYASLANMASI BİTİRME TEZİ Stj. Dişhekimi ÇİĞDEM PAŞALI Danışman Öğretim

Detaylı

Beyin Omurilik ve Sinir Tümörlerinin Cerrahisi. (Nöro-Onkolojik Cerrahi)

Beyin Omurilik ve Sinir Tümörlerinin Cerrahisi. (Nöro-Onkolojik Cerrahi) Beyin Omurilik ve Sinir Tümörlerinin Cerrahisi (Nöro-Onkolojik Cerrahi) BR.HLİ.018 Sinir sisteminin (Beyin, omurilik ve sinirlerin) tümörleri, sinir dokusunda bulunan çeşitli hücrelerden kaynaklanan ya

Detaylı

Diyabet ve diş-dişeti sorunları TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU

Diyabet ve diş-dişeti sorunları TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TEMD DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU HASTA EĞİTİM KİTAPÇIKLARI SERİSİ 13 Diyabet ve diş-dişeti sorunları

Detaylı

İLGİNÇ BİR DİŞETİ ÇEKİLMESİ VAKASI VE TEDAVİSİ*

İLGİNÇ BİR DİŞETİ ÇEKİLMESİ VAKASI VE TEDAVİSİ* G.Ü. Dişhek. Fak. Der. Cilt V, Sayı 2, Sayfa 153-163, 1988 İLGİNÇ BİR DİŞETİ ÇEKİLMESİ VAKASI VE TEDAVİSİ* Dr. Ateş PARLAR** Dt. Orhan DEMİR*** GİRİŞ Kök açılması olarakta adlandırılan dişeti çekilmesi,

Detaylı

YAŞLI BİREYLERDE PERİODONTAL DURUMUN TAYİNİ VE BU BİREYLERİN AĞIZ BAKIMI ALIŞKANLIKLARI

YAŞLI BİREYLERDE PERİODONTAL DURUMUN TAYİNİ VE BU BİREYLERİN AĞIZ BAKIMI ALIŞKANLIKLARI T.C. Ege Üniversitesi Dişhekimliği Fakültesi Periodontoloji Anabilim Dalı YAŞLI BİREYLERDE PERİODONTAL DURUMUN TAYİNİ VE BU BİREYLERİN AĞIZ BAKIMI ALIŞKANLIKLARI Bitirme tezi Stj. Dişhekimi Gülnihal KARASU

Detaylı

VivaSens. Hassasiyet giderici lak. Aşırı duyarlı dişler için çok yönlü koruma

VivaSens. Hassasiyet giderici lak. Aşırı duyarlı dişler için çok yönlü koruma Hassasiyet giderici lak Aşırı duyarlı dişler için çok yönlü koruma Hassas bir konu Yetişkinlerin yaklaşık % 25 i hayatlarının bir döneminde hassas diş sıkıntısı çekmektedir. Birçok insan doğal dişlerini

Detaylı

Taner Arabacı, Alper Kızıldağ, Oğuz Köse. Atatürk Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi, Periodontoloji AD, Erzurum - Turkey

Taner Arabacı, Alper Kızıldağ, Oğuz Köse. Atatürk Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi, Periodontoloji AD, Erzurum - Turkey MÜSBED 2013;3(2):97-101 DOI: 10.5455/musbed.20130411090604 Olgu Sunumu / Case Report Periodontal Kemikiçi Defektlerin Rejeneratif Tedavisinde Trombositten Zenginleştirilmiş Fibrin Membran Ve Otojen Kemik

Detaylı

Çalışma Ortamında Sağlığın Korunması ve Geliştirilmesi

Çalışma Ortamında Sağlığın Korunması ve Geliştirilmesi Çalışma Ortamında Sağlığın Korunması ve Geliştirilmesi Prof. Dr. Nazmi Bilir Hacettepe Üniversitesi Halk Sağlığı Enstitüsü 10 Ekim 2014 nbilir@hacettepe.edu.tr Sunum Planı Sağlık Hizmetlerinin Gelişmesi

Detaylı

ANNE VE ÇOCUK SAĞLIĞININ ÖNEMİ. Sağlık; bireyin beden, ruh ve sosyal açıdan tam bir iyilik durumunda olmasıdır.

ANNE VE ÇOCUK SAĞLIĞININ ÖNEMİ. Sağlık; bireyin beden, ruh ve sosyal açıdan tam bir iyilik durumunda olmasıdır. ANNE VE ÇOCUK SAĞLIĞININ ÖNEMİ Sağlık; bireyin beden, ruh ve sosyal açıdan tam bir iyilik durumunda olmasıdır. Anne-çocuk sağlığı hizmetlerinin amacı; özelde anne ve çocukların, genelde ise toplumun sağlıklı

Detaylı

HACCP. Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi

HACCP. Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi HACCP Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi HACCP HACCP teriminin çıkış noktası Hazard Analysis Critical Control Points Kritik Kontrol Noktalarında Tehlike Analizi HACCP nedir? Gıda güvenliği ve tüketici sağlığı

Detaylı

doğrudur? Veya test, sağlıklı dediği zaman hangi olasılıkla doğrudur? Bu soruların yanıtları

doğrudur? Veya test, sağlıklı dediği zaman hangi olasılıkla doğrudur? Bu soruların yanıtları DÖNEM III HALK SAĞLIĞI-ADLİ TIP-BİYOİSTATİSTİK-TIP TARİHİ VE ETİK Ders Kurulu Başkanı : Prof. Dr. Günay SAKA TANI TESTLERİ (30.04.2014 Çrş. Y. ÇELİK) Duyarlılık (Sensitivity) ve Belirleyicilik (Specificity)

Detaylı

Biyolojik Biyomekanik İmplant Başarısızlığı İmplant Başarısızlığı Krestal Kemik Kaybı Protez Komplikasyonları Mekanik Süreçler

Biyolojik Biyomekanik İmplant Başarısızlığı İmplant Başarısızlığı Krestal Kemik Kaybı Protez Komplikasyonları Mekanik Süreçler F. Emir Biyolojik İmplant Başarısızlığı Cerrahi başarısızlık İyileşme Krestal Kemik Kaybı Periosteal Refleksiyon(kaldırma) Otoimmün (bakteriyel etki) Biyolojik mikro aralık Protez Komplikasyonları Vida

Detaylı

1. Amaç: Bu talimat, UÜ-SK ya başvuran çocuk hastalara detaylı tıbbi değerlendirme yapılmasına yönelik bir sistem oluşturmayı amaçlamaktadır.

1. Amaç: Bu talimat, UÜ-SK ya başvuran çocuk hastalara detaylı tıbbi değerlendirme yapılmasına yönelik bir sistem oluşturmayı amaçlamaktadır. 1 / 5 1. Amaç: Bu talimat, UÜ-SK ya başvuran çocuk a detaylı tıbbi değerlendirme yapılmasına yönelik bir sistem oluşturmayı amaçlamaktadır. 2. Kapsam: Bu talimat çocuk ın değerlendirilmesine ilişkin faaliyetleri

Detaylı

SAĞLIKTA NANOTEKNOLOJİ

SAĞLIKTA NANOTEKNOLOJİ SAĞLIKTA NANOTEKNOLOJİ Uzm. Hem. İlknur Yayla *Acıbadem Kozyatağı Hastanesi Hemşirelik Hizmetleri Müdürü, Acıbadem Sağlık Grubu Ameliyathaneler ve MSÜ Koordinatörü Hazırlanma Tarihi: 23 Mart 2016 http://www.haberturk.com/saglik/haber/536313-kanserde-nano-teknoloji-mucizesi

Detaylı

30- İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNDE ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ. Dr. VOLKAN DÜNDAR

30- İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNDE ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ. Dr. VOLKAN DÜNDAR 30- İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNDE ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ Dr. VOLKAN DÜNDAR 1 Epidemiyoloji 1 Toplumlarda sağlıkla ilgili olayların dağılım ve nedenlerini inceleyen bilim dalıdır. İnsan toplulukları üzerine

Detaylı

MADDELERE SOLUNUM İLE MARUZİYETTE RİSK DERECESİ BELİRLENMESİ

MADDELERE SOLUNUM İLE MARUZİYETTE RİSK DERECESİ BELİRLENMESİ TEHLİKELİ KİMYASAL MADDELERE SOLUNUM İLE MARUZİYETTE RİSK DERECESİ BELİRLENMESİ BASİT RİSK DEĞERLENDİRMESİ METODU (HSE/COSHH-Control of substances hazardous to health ) 1 TEHLİKELİ KİMYASAL MADDELERE SOLUNUM

Detaylı

MERVE SAYIŞ 04150019305 TUĞBA ÇINAR 04140033048 SEVİM KORKUT 04140033017 MERVE ALTUN 04140019065

MERVE SAYIŞ 04150019305 TUĞBA ÇINAR 04140033048 SEVİM KORKUT 04140033017 MERVE ALTUN 04140019065 MERVE SAYIŞ 04150019305 TUĞBA ÇINAR 04140033048 SEVİM KORKUT 04140033017 MERVE ALTUN 04140019065 TÜRKİYE SAĞLIKLI BESLENME VE HAREKETLİ HAYAT PROGRAMI (2014 2017) TÜRKİYE SAĞLIKLI BESLENME VE HAREKETLİ

Detaylı

BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK

BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK Beslenme İle İlgili Temel Kavramlar Beslenme: İnsanın büyümesi, gelişmesi, sağlıklı ve üretken olarak uzun süre yaşaması, Yaşam kalitesini artırması için

Detaylı

14 Aralık 2012, Antalya

14 Aralık 2012, Antalya Hamilelerde Uyku Bozukluğunun Sorgulanması ve Öyküden Tespit Edilen Huzursuz Bacak Sendromunda Sıklık, Klinik Özellikler ve İlişkili Olabilecek Durumların Araştırılması A Neyal, G Benbir, R Aslan, F Bölükbaşı,

Detaylı

Advanced Prep & Finishing Set for Cerec Restorations

Advanced Prep & Finishing Set for Cerec Restorations Advanced Prep & Finishing Set for Cerec Restorations Prof. Dr. W. H. Mörmann and Dr. A. Bindl, University of Zurich, Switzerland İnleyler, bölümlü ve tam kuronlar ve sabit restorasyonlar için elmas frez

Detaylı

VÜCUT KOMPOSİZYONU 1

VÜCUT KOMPOSİZYONU 1 1 VÜCUT KOMPOSİZYONU VÜCUT KOMPOSİZYONU Vücuttaki tüm doku, hücre, molekül ve atom bileşenlerinin miktarını ifade eder Tıp, beslenme, egzersiz bilimleri, büyüme ve gelişme, yaşlanma, fiziksel iş kapasitesi,

Detaylı

Genel Bilgiler. Hastalar için önemli hususlar

Genel Bilgiler. Hastalar için önemli hususlar Genel Bilgiler Bölümümüzde uyguladığımız kapsamlı muayene esnasında; genel sağlık durumunuz ile ve varsa sürekli kullandığınız ilaçlarla ilgili bilgi alınır; genel ağız muayeneniz yapılır, tedaviden beklentileriniz

Detaylı

MEME KANSERİ Erken tanı konulduğunda şifa şansı son derece yüksek bir kanser türüdür.

MEME KANSERİ Erken tanı konulduğunda şifa şansı son derece yüksek bir kanser türüdür. MEME KANSERİ { Erken tanı konulduğunda şifa şansı son derece yüksek bir kanser türüdür. Meme Kanserinde Erken Tanı İçin Ne Yapılmalı? 20 yaşından sonra tüm kadınlar ayda bir kez memenin yumuşak olduğu

Detaylı

ERİŞKİN PERİODONTİTİSLİ BİR OLGUDA ORTODONTİK TEDAVİ

ERİŞKİN PERİODONTİTİSLİ BİR OLGUDA ORTODONTİK TEDAVİ İ Ü Dİş Hek Fak Der 1996: 30: 160-166 ERİŞKİN PERİODONTİTİSLİ BİR OLGUDA ORTODONTİK TEDAVİ Sönmez Fıratlı Yayın kumluna teslim tarihi: 19.3.1996 Yayına kabul tarihi: 12.4.1996 Özet Bu makalede erişkin

Detaylı

ALZHEİMER ve HALK SAĞLIĞI. Doç. Dr. Suphi VEHİD

ALZHEİMER ve HALK SAĞLIĞI. Doç. Dr. Suphi VEHİD ALZHEİMER ve HALK SAĞLIĞI Alzheimer hastalığı (AH) ilk kez, yaklaşık 100 yıl önce tanımlanmıştır. İlerleyici zihinsel işlev bozukluğu ve davranış değişikliği yakınmaları ile hastaneye yatırılıp beş yıl

Detaylı

ERGENLİKTE HİJYEN SAĞLIK VE KİŞİSEL BAKIM. Hazırlayan Okul Rehber Öğretmeni İrem YILDIRIM

ERGENLİKTE HİJYEN SAĞLIK VE KİŞİSEL BAKIM. Hazırlayan Okul Rehber Öğretmeni İrem YILDIRIM ERGENLİKTE HİJYEN SAĞLIK VE KİŞİSEL BAKIM Hazırlayan Okul Rehber Öğretmeni İrem YILDIRIM SAĞLIK VE HİJYEN NEDİR? Sağlık; kişinin doğuştan getirdiği kalıtsal özellikleri ile fiziksel, biyolojik ve sosyal

Detaylı

İLK 1000 GÜNDE UYGULANAN BESLENME POLİTİKALARI VE GELECEK NESİLLERE ETKİSİ

İLK 1000 GÜNDE UYGULANAN BESLENME POLİTİKALARI VE GELECEK NESİLLERE ETKİSİ İLK 1000 GÜNDE UYGULANAN BESLENME POLİTİKALARI VE GELECEK NESİLLERE ETKİSİ Dr. Sema ÖZBAŞ Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Çocuk ve Ergen Sağlığı Daire Başkanı Sağlık Bakanlığı Teşkilat Şeması Türkiye Halk

Detaylı

SOSYAL GÜVENLİK KURUMU SAĞLIK UYGULAMA TEBLİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR TEBLİĞ HAKKINDA KARŞILAŞTIRMALI BİLGİ NOTU

SOSYAL GÜVENLİK KURUMU SAĞLIK UYGULAMA TEBLİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR TEBLİĞ HAKKINDA KARŞILAŞTIRMALI BİLGİ NOTU SOSYAL GÜVENLİK KURUMU SAĞLIK UYGULAMA TEBLİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR TEBLİĞ HAKKINDA KARŞILAŞTIRMALI BİLGİ NOTU YENİ HALİ RG Tarih :25.07.2014; Sayı : 29071 ESKİ HALİ AÇIKLAMA MADDE 5-Aynı Tebliğin

Detaylı

Doç.Dr.Berrin Karadağ Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ve Geriatri

Doç.Dr.Berrin Karadağ Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ve Geriatri Doç.Dr.Berrin Karadağ Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ve Geriatri Hastalıkların tedavisinde kat edilen yol, bulaşıcı hastalıklarla başarılı mücadele, yaşam koşullarında düzelme gibi

Detaylı

Triajın tanımı, ne şekilde ve kimler tarafından yapılacağı ve triaj sınıflaması anlatılacaktır.

Triajın tanımı, ne şekilde ve kimler tarafından yapılacağı ve triaj sınıflaması anlatılacaktır. Doç. Dr. Onur POLAT Bu Ünitede; Triajın tanımı, ne şekilde ve kimler tarafından yapılacağı ve triaj sınıflaması anlatılacaktır. Ayrıca olağan ve olağan dışı durumlarda hasta ve yaralıların kayıtlarının

Detaylı

Periodontal Tedavi Görmüş Hastaların Ağız Bakımı Alışkanlıklarında Meydana Gelen Değişiklikler

Periodontal Tedavi Görmüş Hastaların Ağız Bakımı Alışkanlıklarında Meydana Gelen Değişiklikler Özgün Araştırma EÜ Dişhek Fak Derg 2007; 28: 193-199 Derleme EÜ Dişhek Fak Derg 2005; 26: 1-5 Periodontal Tedavi Görmüş Hastaların Ağız Bakımı Alışkanlıklarında Meydana Gelen Değişiklikler Changes of the

Detaylı

GÖMÜLÜ DİŞLER. Dişlerin gömülü kalma nedenleri

GÖMÜLÜ DİŞLER. Dişlerin gömülü kalma nedenleri GÖMÜLÜ DİŞLER Dişlerin gömülü kalma nedenleri 1. Evrim Teorisi: İnsanlar yüz yıllar içerisinde daha yumuşak gıdalara geçiş yaptıkları için evrimleşerek çene kemiklerinde küçülme meydana gelmesi sonucu

Detaylı

KARŞIYAKA HİPERTANSİYON PREVALANS VE FARKINDALIK (KARHİP) ÇALIŞMASI

KARŞIYAKA HİPERTANSİYON PREVALANS VE FARKINDALIK (KARHİP) ÇALIŞMASI KARŞIYAKA HİPERTANSİYON PREVALANS VE FARKINDALIK (KARHİP) ÇALIŞMASI Hipertansiyon (HT) çağımızın en önemli sağlık sorunu olup mortalite ve morbidite nedenlerinin başında gelmektedir. Türkiye de de tüm

Detaylı

Dişhekimliği Uygulamalarında Başarıyı Etkileyen Yeni Yaklaşımlar

Dişhekimliği Uygulamalarında Başarıyı Etkileyen Yeni Yaklaşımlar Dişhekimliği Uygulamalarında Başarıyı Etkileyen Yeni Yaklaşımlar Prof. Dr. Đnci Oktay Meslek Deneyimi? Bilimsel Araştırma? Uzman Görüşü? Meslek pratiğinde başarılı olmak, tüm dişhekimlerinin ortak amacıdır.

Detaylı

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ MESLEK HASTALIKLARI-3 PROF.DR.SARPER ERDOĞAN

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ MESLEK HASTALIKLARI-3 PROF.DR.SARPER ERDOĞAN İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ MESLEK HASTALIKLARI-3 PROF.DR.SARPER ERDOĞAN Meslek Hastalıkları-3 Meslek Hastalıkları Listesi Meslek Hastalıklarının Tıbbi ve Yasal Tanı Koyma Süreci

Detaylı

Daha güzel bir gülümseme mi istiyorsunuz?

Daha güzel bir gülümseme mi istiyorsunuz? Hasta Bilgilendirme Bize danışın! Uygulama ekibiniz size yardımcı olmaktan memnun olacaktır. Daha güzel bir gülümseme mi istiyorsunuz? Klinik kaşesi IPSe.max all ceramic all you need 640689/0612/e www.ivoclarvivadent.com

Detaylı

ÖDEM NEDİR? Hazırlayan : FATMA OKUMUŞ

ÖDEM NEDİR? Hazırlayan : FATMA OKUMUŞ ÖDEM NEDİR? Hazırlayan : FATMA OKUMUŞ ÖDEM NEDİR TANIM Ödem sık karşılaşılan ve vücutta sıvı birikimi olarak tanımlanan ve bazen de bazı ciddi hastalıkların belirtisi olan klinik bir durumdur. Ödem genellikle

Detaylı

SAĞLIK DÜZEYİ GÖSTERGELERİ

SAĞLIK DÜZEYİ GÖSTERGELERİ SAĞLIK DÜZEYİ GÖSTERGELERİ HIZ:Bir toplum veya grubun belirli bir birimi içinde gözlenen hastalık veya olay sıklığını belirtir.hızın hesap edilmesinde kullanılan pay ve paydadaki sayılar aynı bölgeden

Detaylı

BİR OVERDENTURE UYGULAMASI

BİR OVERDENTURE UYGULAMASI G.Ü. Dişhek. Fak. Der. Cilt II, Sayı 2, Sayfa 209-215, 1985 BİR OVERDENTURE UYGULAMASI A. DOĞAN* Özellikle son 10 yılda önem kazanan overdenture yapımı, dişhekimliğinde 100 yıldan beri bilinmektedir. Overdenture

Detaylı

PERİODONTOL HASTALIKLAR

PERİODONTOL HASTALIKLAR T.C. Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Plastik Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Anabilim Dalı PERİODONTOL HASTALIKLAR BİTİRME TEZİ Stj. Diş Hekimi Ekin Su ERTÜRK Danışman Öğretim Üyesi: Prof. Dr. Tahir GÜRLER

Detaylı

SAĞLIK ALANINDA KULLANILAN EPİDEMİYOLOJİK ÖLÇÜTLER

SAĞLIK ALANINDA KULLANILAN EPİDEMİYOLOJİK ÖLÇÜTLER SAĞLIK ALANINDA KULLANILAN EPİDEMİYOLOJİK ÖLÇÜTLER HÜTF Halk Sağlığı AD Epidemiyoloji Konferans Serisi: 10 Dr.A.Tülay Bağcı Bosi MSc,PhD,MSc Bu yansı seti sadece HÜTF Halk Sağlığı Anabilim Dalı Epidemiyoloji

Detaylı

SAĞLIKLI VE KİŞİYE ÖZEL EGZERSİZ REÇETESİ

SAĞLIKLI VE KİŞİYE ÖZEL EGZERSİZ REÇETESİ SAĞLIKLI VE KİŞİYE ÖZEL EGZERSİZ REÇETESİ Uzm. Dr. Lütfi AKGÜN Afyonkarahisar Halk Sağlığı Müdürlüğü İnsanlara; mevcut sağlık durumları başta olmak üzere sosyoekonomik durumları ve istekleri göz önünde

Detaylı

Hamile Bireylerde Periodontal Farkındalık ve Dental Anksiyetenin Sosyo-Demografik Veriler Işığında Değerlendirilmesi

Hamile Bireylerde Periodontal Farkındalık ve Dental Anksiyetenin Sosyo-Demografik Veriler Işığında Değerlendirilmesi İnönü Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 2013; 2: 5-14 Araştırma Makalesi Hamile Bireylerde Periodontal Farkındalık ve Dental Anksiyetenin Sosyo-Demografik Veriler Işığında Değerlendirilmesi Socio-Demographic

Detaylı

Bizi çekici kýlan, etrafýmýza karþý ilk imajýmýzý belirleyen, elbetteki saðlýklý bir gülümsemedir. Bu sebeple, doðal diþlerin kaybý, kiþinin kendisini toplumdan izole etmesi ya da toplum içinde tedirgin

Detaylı

Hasta bilgilendirme broşürü. Tam-seramik. ile mükemmel dişler

Hasta bilgilendirme broşürü. Tam-seramik. ile mükemmel dişler Hasta bilgilendirme broşürü Tam-seramik ile mükemmel dişler Güzel dişler için doğal bir istek Güzel dişlerin arzu edilmesi çok doğaldır, bu da restorasyonun kalitesine ve seçimine dikkat etmek için iyi

Detaylı

DİYABETİK AYAK ENFEKSİYONLARININ KLİNİK SINIFLANDIRMASI

DİYABETİK AYAK ENFEKSİYONLARININ KLİNİK SINIFLANDIRMASI DİYABETİK AYAK ENFEKSİYONLARININ KLİNİK SINIFLANDIRMASI DR. GÜLİZ UYAR GÜLEÇ ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ TıP FAKÜLTESİ ENFEKSİYON H. VE KLİNİK MİK. AD- AYDIN UDAİS 2014 Giriş Diyabetin en sık ve ciddi

Detaylı

Diş Fırçalama Etkinliğinin Yeni ve 3 Ay Kullanılmış Fırçalarda Karşılaştırılması

Diş Fırçalama Etkinliğinin Yeni ve 3 Ay Kullanılmış Fırçalarda Karşılaştırılması Özgün Araştırma EÜ Dişhek Fak Derg 2008; 29: 43-50 Derleme EÜ Dişhek Fak Derg 2005; 26: 1-5 Diş Fırçalama Etkinliğinin Yeni ve 3 Ay Kullanılmış Fırçalarda Karşılaştırılması Comparing the Effectiveness

Detaylı

Kronik Periodontitisin Klasik Mekanik Tedavisine Ek Olarak Sistemik Spiramisin Uygulanımının Klinik Ve Mikrobiyolojik Etkilerinin İncelenmesi

Kronik Periodontitisin Klasik Mekanik Tedavisine Ek Olarak Sistemik Spiramisin Uygulanımının Klinik Ve Mikrobiyolojik Etkilerinin İncelenmesi Dicle Tıp Dergisi, 2008 Cilt: 35, Sayı: 1, (21-28 ) Kronik Periodontitisin Klasik Mekanik Tedavisine Ek Olarak Sistemik Spiramisin Uygulanımının Klinik Ve Mikrobiyolojik Etkilerinin İncelenmesi Fikret

Detaylı

ARAYÜZ FIRÇASI VE DİŞ İPİNİN AĞIZ BAKTERİLERİ İLE KONTAMİNASYONU

ARAYÜZ FIRÇASI VE DİŞ İPİNİN AĞIZ BAKTERİLERİ İLE KONTAMİNASYONU İstanbul Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Dergisi ARAŞTIRMA Cilt: 46, Sayı: 3 Sayfa: 9-14, 2012 ARAYÜZ FIRÇASI VE DİŞ İPİNİN AĞIZ BAKTERİLERİ İLE KONTAMİNASYONU 9 Contamination of Interdental Brushes

Detaylı

Dicle Tıp Dergisi 2003 Cilt: 30, Sayı:1-4, (75-81)

Dicle Tıp Dergisi 2003 Cilt: 30, Sayı:1-4, (75-81) Dicle Tıp Dergisi 2003 Cilt: 30, Sayı:1-4, (75-81) PATOLOJİK PERİODONTAL CEPLERİN TEDAVİSİNDE MEKANİK TEDAVİYE EK OLARAK SUBGİNGİVAL İRRİGASYON YOLUYLA UYGULANAN TETRASİKLİNİN KLİNİK VE MİKROBİYOLOJİK

Detaylı