REKLAMCILIK VE AZERBAYCAN DA REKLAMCILIĞIN GELİŞİMİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "REKLAMCILIK VE AZERBAYCAN DA REKLAMCILIĞIN GELİŞİMİ"

Transkript

1 REKLAMCILIK VE AZERBAYCAN DA REKLAMCILIĞIN GELİŞİMİ Ayhan ERDAL Eyüp ZENGİN Qafqaz Universitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Bakü / AZERBAYCAN ÖZET Hayatı etkileyen reklam insanoğlunun varlığından beri kendini değişik şekillerde takdim etmiş ve bugünde en modern halini yaşamaktadır. Reklam mal ve hizmetlerin pazara sunulması için yapılan bütün eylemleri kapsamaktadır. Azerbaycan da uzun geçmişe sahip olan reklamcılık özellikle geçen yüzyılın başında petrol üretiminin artmasıyla gelişmiştir. SSSR dönemde ideolojik bir hal almış ve nihayet ülkenin 1990 yıllarda tekrar bağımsızlığını kazandıktan sonra pazar ekonomisi şartlarına uygun olarak hızlı bir gelişme seyrine girmiştir. Nitekim bütün reklam piyasasını düzenleyecek ve kurumların oluşmasına sağlayacak Reklam Hakkında Azerbaycan Cumhuriyeti Kanunu 3 Ekim 1997 tarihinde kabul edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Reklamcılık, Azerbaycan Reklamcılık Kanunu ADVERTİSEMENT AND DEVELOPMENT OF ADVERTİSEMENT IN AZERBAIJAN ABSRTACT Advertisement which affects many aspect of life shows itself in different ways from the beginning of humanity. Advertisement contains all activities for suppliying any goods or services for market. Advertisement has a long past (history) in Azerbaijan. Especially due to an increase in oil production at the beginning of last century advertisement began to develop. But during the USSR advertisement took an ideological shape. After the collapse of USSR, advertisement began to improve very rapidly with market economy. As a result on the 3 rd October 1997 Advertisement law was made. It regularine and institutionalize advertisement market. Key Words: Advertisement, Azerbaijan Advertisement law. 1. GİRİŞ Aktüalite ve popüler kültürün kendisini satış üzerine konumlandırdığı günümüzde, temel ilkesi satışın artmasına katkıda bulunmak olan reklamın da önemi bir hayli artmıştır li yıllarda dünyadaki pazar ekonomilerindeki eski kurumlar, ABD den yıllar sonra, bir taze kan arayışına girerek toplumla ilişkilerini yeniden belirlemek için sanat ve reklamın hayal gücüne başvurdular. 2 Batı ülkelerindeki kadar olmasa bile reklam, Azerbaycan da da giderek kişisel ve toplumsal hayata iyice yerleşmiştir. İnsanlar reklamla yatar, reklamla kalkar, reklamla konuşur, reklamla düşünür, hatta reklama dönüşür olmuştur. Hayatı bu kadar etkileyen reklam çoğu zaman eleştirildi, çoğu zaman ise methedildi. Reklam gelişti, geliştirildi ve hatta gelişerek ekonominin ve sanatın bir çok dallarını geliştirdi. Her hangi bir üretimi reklamsız düşünmek, hizmetlerin pazarlamasının reklamsız gerçekleştirilmesini akıldan bile geçirmek imkansızdır. Reklam ticaretin 1 ÇETİNKAYA, Yalçın: Reklamcılık, İstanbul, 1993, s.9 2 MATTELART, Armand: Reklamcılık, Fatoş Ersoy, İstanbul, 1990, s.5 1

2 motorudur diyen bir çok iş adamı çok doğru söylemiştir ve artık günümüzde reklam sadece ticarette değil, siyasi ve sosyal konularda toplumlara yardımcı olmaktadır. Amerikan Pazarlama Birliği (American Marketing Association) reklamı, reklam veren tarafından bir ürünün, hizmetin veya fikrin, bedeli ödenerek, kişisel olmayan yollarla sunumu olarak tanımlamıştır. 3 Bir diğer kaynakta ise reklam şöyle tanımlanmaktadır. Bir mala ya da hizmete ilişkin mesajı sözlü ya da görüntülü olarak pazar birimlerine sunmak için yapılan eylemlere reklam yapmak denir. Burada mesaj reklam olarak adlandırılır. Reklam yapmakla bir dizi eylemde bulunulur ve reklam pazar birimlerine ulaştırılır. Böylece tüketicilere bir mala ya da hizmete karşı olumlu davranışta bulunmaları için reklam birimleri eklenir REKLAMIN ÇEŞİTLERİ Günümüzde çok çeşitli reklamlar yapılmaktadır. Türlü açılardan gruplandırılan reklamlar aşağıdaki gibi sınıflandırılabilir. 5 a. Reklamı Yapanlar Açısından Reklamlar Reklam, üretici, aracı ya da hizmet işletmesi tarafından planlanır, uygulanır ve parası ödenir. Mal ya da hizmet üreten işletmelerce (banka, sigorta işletmeleri gibi) yapılan reklamların yanısıra, perakendeci işletmelerde reklam yaparlar. Toptancıların da perakendecilere, üreticilere ve öteki toptancılara reklam yapmaları söz konusudur. b. Hedef Pazar Açısından Reklamlar Tüm reklamlar, ya son tüketicilere, ya üreticilere ya da aracılara yöneliktirler. Üreticilere ve aracılara yönelik reklamlar, ticari reklamlar; tüketicilere yönelik reklamlar da tüketici reklamları diye adlandırılırlar. c. Maksat Açısından Reklamlar Reklam, ya birincil talebi, ya da seçici talebi oluşturmak için yapılır. Birincil talebin oluşturulmasında, belirli bir markaya değil belirli bir çeşit mala karşı talep uyandırılır. Bu tür talep, hiç bilinmeyen yeni bir mal için özellikle önemlidir. Birincil talep oluşturularak, söz konusu malın satışı arttırılmak, pazarı genişletilmek amacı güdülür. Bir işletme belirli bir markalı malına talep yaratmak için reklam yaparsa, seçici talebi oluşturmaya çabalıyor demektir. d. İşlenen Konu Açısından Reklamlar Kimi reklamlar tüketicilerde doğrudan davranış, kimi reklamlar da dolaylı davranış yaratmak için yapılır. Doğrudan davranış yaratmak için yapılan reklam, umulan alıcıları reklam edilen malı hemen almaya ya da mala ilişkin daha çok bilgi sağlamaya özendirir. Bu tür reklamı gören bir perakendeci hemen siparişte bulunabilir. Dolaylı davranış yaratmak için yapılan reklamın amacı, malı pazara tanıtmak ve malın benimsenmesini sağlamaktır. e. Mesaj Açısından Reklamlar 3 Anadolu Üniversitesi, Reklamcılık ve Satış Yönetimi, Anadolu Üniversitesi Yayınları, Eskişehir 1994, 1. Fasikül, s.2 4 CEMALCILAR, İlhan: Pazarlama, Eskişehir, Hakan Ofset 1983, s STAUDT, T.A.: Managerial Introduction to Marketing, New Jersey, Prentice Hall, ss

3 Çoğu reklamlar mal reklamlarıdır. Bu tür reklamlarda, belirli bir malın ya da belirli markalı bir malın satışını artırma amacı güdülür. Öte yandan, kimi reklamlar da kurumsal reklamlardır. Reklamı yapan işletme pazarda saygınlık yaratmayı amaçlar. Belirli bir malı satma çabası göstermekten çok, işletmeye karşı olumlu davranış yaratmaya çalışılır. f. Ödeme Açısından Reklamlar Reklam ücreti, ya üretici, ya aracı tarafından, ya da ortaklaşa ödenir. Reklam ücretinin ortaklaşa ödenmesinin iki yolu vardır. Yatayına ve dikeyine ortaklaşa ödemedir. Birinci yaklaşımda, aynı üretim ya da dağıtım dalındaki bir grup işletme reklam ücretini aralarında paylaşır. İkinci yaklaşımda, reklam giderleri, ayrı düzeylerdeki üreticiler ve aracılar tarafından ortaklaşa ödenir. Ayrıca bu iki yaklaşımın birlikte uygulanacağı bir karma yöntem de geliştirilmesi mümkündür. g. Coğrafi Açıdan Reklamlar Reklam coğrafi açıdan ulusal, yerel ve uluslararası reklam diye ikiye ayrılır. Ulusal reklam, genellikle, üreticiler tarafından yapılır. Yerel reklam ise, çoğu kez, perakendeciler tarafından yapılır. Uluslararası reklam, çok uluslu şirketlerin uluslararası piyasalarda gerçekleştirdiği reklam çeşididir. 3. REKLAM ARAÇLARI VE SEÇİMİ Reklam, belirlenen hedef pazara, bir iletişim aracıyla ya da belirli bir iletişim kanalından ulaştırılır. Buna göre reklam araçlarını aşağıdaki gibi sınıflandırmak mümkündür: a. Gazete Gazete esnek bir araçtır. Tek bir yöreyi kapsadığı gibi birçok yöreyi yada tüm ülkeyi kapsayabilir. Ayrıca, kısa bir süre önce sözgelişi bir gün önce girişimde bulunarak reklamın yayınlanması sağlanabilir ya da yayından çıkarılabilir. b. Dergi Reklamın baskısının çok düzenli ve renkli olması istenirse dergi, gazeteden daha iyi bir araçtır. Kişi başına oldukça az bir maliyetle ulusal pazara ulaşılabilir. Teknik dergiler belirli pazar birimlerine doğrudan ulaşma olanağı sağlarlar. c. Radyo Ulusal düzeyde yayın yapıldığında, radyo en etkin kitle iletişim aracıdır. Yerel radyo istasyonları belirli bir yöreye yayın yaparlar. Radyo kulağa yöneliktir. Bu özellik, reklamların müziğin eşitliğinde yayınlanmasına olanak sağlayarak, mesajı daha çekici ve etkili kılar. Radyo daha esnek bir araçtır. Reklamın kısa süre içinde yayınlanması ya da yayından çıkarılması sağlanabilir. d. Televizyon Hızla gelişen bir kitle iletişim aracıdır. Hem kulağa, hem de göze yönelik olduğundan çok etkili bir araçtır. Özellikle, malın niteliklerini yazı ya da sözle açıklamak güçse, mal, gösterilerek daha iyi tanıtılabilir; bir yandan da sözlü açıklamalar yapılabilir. e. Postalama Yoluyla Reklam Çok kişisel ve seçmeli bir araçtır; yalnızca reklam yapanın ilişki kurmak istediği pazar birimlerine ulaşır. Kişisel olması nedeniyle 3

4 yazılanlar çok esnektir. Öteki araçlara göre daha pahalıdır. Ayrıca adres listesi ele geçirmek ve listeyi geliştirmek önemli bir sorundur. f. Açık Hava Reklamları Kalabalık açık alanlarda duvarlar afiş asmak yoluyla yapılan reklam çok ucuza mal olur ve çok kişiye ulaşır. Anımsatıcı reklam işin en iyi yoludur. Reklamın fiziksel boyutları büyükse çok çekici olur. Özellikle sık kullanılan tüketim mallarının reklamı için iyi bir araçtır. İletişim aracının, başka bir deyişle, reklam aracının seçimi karmaşık güç bir iştir. Sayıca pek çok, yayımlanma zamanları değişik ve ulaştıkları pazarlar birbirlerinden farklı olan türlü seçenekler arasından bir seçim yapmak kolay değildir. Bu durumda, türlü araçlar arasında çeşitli ölçütlere karşılaştırma yapılarak seçim gerçekleştirilmelidir. Reklam aracının seçiminde genellikle şu ölçütler kullanılır: 1. Reklam aracının ulaştığı pazar birimlerinin sayısı, nitelikleri ve yeri, 2. Ödenecek ücret yada maliyet 3. Aracın fiziksel özellikleri. Reklam aracına ödenecek ücret aracın seçimini etkileyen önemli bir etkendir. Ücret, aracın fiziksel özellikleri ve ulaştığı pazarın büyüklüğü, reklamın birim maliyetini düşürür. Ancak, reklam için ayrılan ödenek, reklam aracının seçiminde sınırlayıcı bir etkendir. 4. AZERBAYCAN DA REKLAMCILIĞIN TARİHİ Azerbaycan Cumhuriyeti ilk Anayasası ile piyasa ekonomisini kendi ekonomik gelişiminin temel yolu olarak belirledi. Reklamcılık Azerbaycan da oluşan bu yeni faaliyet alanlarından biridir. Bu oluşumu reklamcılığın yeniden doğuşu, hayata gelişi gibi değerlendirmek mümkündür. Tarihi kaynakların araştırılması reklamın Azerbaycan da büyük bir geçmişe sahip bir faaliyet alanı olduğunu kanıtlıyor. Gobustan bölgesinde taşlar üzerinde yapılan resimler Azerbaycan ın en eski tarihi abideleri olduğu her kes tarafından bilinen bir gerçektir. Bu yüzdendir ki, ülkede reklamcılık tarihi araştırılırken bu resimlerin kullanılması son derecede önemlidir. Keskin uçlu taşla kayalıkların üzerinde çizilmiş bu resimler milattan önce XIII-X bin yıllara aittir. Çeşitli dönemleri kapsayan bu resimler arasında reklamcılık tarihi açısından ilginç olanları vardır. Azerbaycan da bazı müslüman ülkelerinde olduğu gibi, halk tradeji oyunları olan Şabehler oynanmıştır. Bu tür oyunların yapılacağının anonsu veya reklamı için kentlerde çarçılar ve vaizler den yararlanılmaktaydı. Orta çağın en ilginç reklam araçlarına örnek olarak halk oyunlarının canlı afişlerini göstermek mümkündür. Oyun başlamadan önce bir grup oyuncu, müzisyenlerin eşliğinde şehrin sokaklarını dolaşır, seyircileri oyunun sunulacağı meydana davet ederlerdi. Onların canlı davetiyeleri şiir şeklinde söylenilmekteydi. Nevruz bayramlarında oynanılan oyunlarda da bu yöntemler çok sık kullanılıyordu. Ay yatanlar, ayılın! Kim ki oyagdır, buyurun, Toplaşın meydana tez, yer tutun, dövre vurun, Sinni goca, ortabab, arvad, uşak, kız-gelin, Oyun çıkardan gelip, dayanmayın tez gelin! 4

5 XIX yüzyılın sonu, XX yüzyılın başında Azerbaycan da petrol sanayisinin ve özellikle Bakü de hizmet sektörünün gelişmesi, tüketici piyasasının oluşması, malların bolluğuna yol açtı. Bu tarihlerde Bakü de 8 İngiliz, 3 Fransız, 2 İsveç, 2 Alman, 1 Danimarka petrol işletmesi faaliyet göstermekteydi. Bu işletmeler Nobel kardeşleri, Rockfeller, Rotshield, Deterling gibi dünyanın en zengin kişilerine aittiler. Yabancı petrol şirketlerinin Bakü ye gelişi bir çok alanda canlanma yaratmış, piyasa anlayışını yeni oluşan bir toplumun ekonomik sistemine kabullendirtmişti. Bakü nün o dönem mimarisi, bilhassa bu şahısların ve yerli petrol zenginlerinin isimleriyle anılmıştır. Petrol sanayisinin gelişmesi Bakü ye diğer ülkelerden işçi akımına yol açmış, talebin artması ise tüketim piyasasını genişletmiştir. Artık Bakü de gaz fenerleri ve lambaların kullanılmasıyla şehrin sokaklarında görsel reklamlar geniş yaygınlık kazanmıştır. Ağ neft karanlıklara ziya saçır, Ağ neft en şiddetli şahta, soğuk ve garlarda insanların dadına çatır, Asrımız ağ neft asrıdır ve diğerleri o dönemlerin reklam örnekleridir. Tüketici piyasasının oluşması, talebin yükselmesi, ticaret ağlarını genişlendirmekte, rekabeti arttırmaktaydı. O dönemin reklam konularını genellikle ticari işletmeler, lokanta ve benzerlerinin çeşitlendirilmesi oluşturmaktaydı. XIX. asrın sonunda Azerbaycan da gazete ve dergilerin yayımı hızlandı. Medya örneklerinin temel taşını koyan H. B. Zerdabi nin ( ) yayımladığı Ekinci (1875), daha sonraları Ziya (1879), Keşkül (1887), Tercüman (1890), Şergi Rus (1903), Bakü (1905), Hayat (1905), Bakü Hayatı (1912), Açık Söz (1916), Azerbaycan (1918), Soygut (1919) ve diğer gazetelerde, Doğu nun büyük edebiyat abideleri olan Molla Nesreddin, Füyuzat (1910) ve benzeri dergilerin sayfalarında reklamlar halka daha yakın konu ve şekilde yayımlanmaya başlamıştır. Gazete ve dergi reklamları aracılığıyla tüccarlar mallarını, sanatçılar sanatlarını kitleye daha çabuk iletebiliyorlardı: Tamaşaya telesin, Hökümet tiyatrosunda meşhur Hindistanlı Sahir (Gazeli Ers) Kadim şehirler nümayiş edir, meyve dolu ağaçlar görünür, hüner ve fen nümayiş edilir. Züyafet süfresi öz-özüne açılır, her cür hörekler mevcut olur. Göz gabağında bir övret yoka çıkacak. Sahiri Avropa ve diğer ölkelerde teltif edibler, çoklu medaalları var ifadelerinde örneklerini bulmak mümkündür. 6 XX. asrın başında yayımlanan Bakü gazetesinin birinci sayfasında çeşitli reklamlar yer almaktaydı. Bu reklamların metninde az kelime sayısı, belirli eşyaların resimleriyle verilmiş ilanlar geniş yer tutuyordu. Bu reklam örneklerinde müteşebbislerin isimleri de geçmekte, belli faaliyet alanı hakkında bilgiler de verilmekteydi. Bu tür reklamların yayımlanmasıyla yayımcılar kazanç elde etmekte, müşterilerinde gazeteye olan ilgileri büyümekte, gazetenin dağıtım alanı genişlemekteydi li yılların sonu, 1930 lu yılların başında kuvvetlenmeye başlayan Sovyet devleti dünya ekonomik gelişme geleneklerine ters olan, piyasa ekonomisine temelden farklı olan merkezi planlamaya üstünlük verdi. Bu dönemden başlayarak geçen yüzyılın 90 lı yıllarına kadar uzayan 70 yıllık bir süre boyunca reklamın temel görevi, halka komünist partisi ve sovyet devleti için birleşme, yıkılamayacak birliğin 6 SULTANOV, Aslan: Reklam İşi, Fikir ve Faaliyyet, Bakü, 1997, s. 4 5

6 oluşturulması, sosyalist özellikli politik ve ekonomik esasların anlatılması, kabul ettirilmesi ve bu düşüncelerin zihinlerde pekiştirilmesi olmuştur yılında Sovyetler Birliği yıkıldıktan sonra bağımsızlığını kazanmış ülkelerde piyasa ekonomisinin kurulması ve gelişmesiyle reklamcılık faaliyetleri yeniden doğmaya başlamıştır. Azerbaycan da reklamcılığın üçüncü doğuşu 1992 de Bakü Şeher İcra Hakimiyetine bağlı Şeher Tertibatı, Reklam ve Dizayn İdaresi nin oluşturulmasıyla gerçekleşti. Reklamcılık geçen bu 10 yıllık dönem içinde hızlı gelişme göstermiştir. Şu anda ülkede büyüklü küçüklü 40 a yakın reklam ajansı, Azerbaycan Reklamcılar Birliği, Uluslararası Reklam Birliği nin Azerbaycan bölümü faaliyette bulunmaktadır. Bu kurumların hepsi reklamcılığın bir faaliyet alanı ve bir bilim dalı olarak gelişmesine büyük katkıda bulunmaktadırlar. 5. AZERBAYCAN DA REKLAMCILIKLA İLGİLİ YASAL DÜZENLEMELER Bağımsızlığına yeni kavuşmuş diğer eski Sovyetler Birliği nin üye ülkeleri gibi Azerbaycan da serbest piyasa ekonomisini kendi gelişimi için tercih etmiştir. Piyasa ekonomisinde rekabetin kaçınılmaz bir özelliğe sahip olduğu, bir işletmenin başarısını belli bir ölçüde reklama bağladığını ve rekabetin yalnız ürün ve hizmetler açısından değil, hatta reklam açısından da yapıldığı bilinmektedir. Azerbaycan da da bu rekabeti doğuran üreticiler ve üreticilerle tüketiciler arası ilişkileri düzenleyecek yasal düzenlemelere ihtiyaç olduğu ve bu boşluğun en kısa zamanda doldurulması gerektiği açıktır lı yılların başından itibaren ülkede reklamın hukuki açıdan düzenlenmesini sağlayacak kanunun çıkarılması ülke içinde yaşanan sosyal ve politik krizlerden dolayı bir hayli gecikti. Nihayet 3 Ekim 1997 tarihinde Reklam Hakkında Azerbaycan Cumhuriyeti Kanunu Milli Meclis tarafından çıkarıldı ve Cumhurbaşkanı Haydar Aliyev tarafından onaylandı. Böylece reklam piyasasında birçok noksanlıkların ve olumsuz unsurların önlenmesi için gerekli yasal kurallar bütünü ortaya konuldu. Reklam Hakkında Kanun incelenirken dikkat edilmesi gereken hususlardan birisi de birinci maddede yer alan temel tanımlardır. Bu Kanuna göre: 7 Reklam: Gerçek ve tüzel kişiler, mal, fikir ve yenilikler hakkında bilgi oluşturmak veya bu bilgiyi korumak, malların satılmasına, fikir ve yeniliklerin gerçekleştirilmesine yardımcı olmak amacıyla yayımlanan bilgi, Sosyal reklam: Ticari olmayan, Azerbaycan Cumhuriyeti nin bağımsızlığı ve devletçiliğinin kuvvetlendirilmesi yönünde yapılan etkinliklerin, gerçekleştirilen reformların öneminin açıklanması; geniş kitlelere ulaştırılması; Azerbaycan ın bağımsızlığına karşı kuvvetlerle barışmazlık, milli, harbi, vatanseverlik duygularını güçlendiren; toplumsal bilinci yeni ekonomik ilişkilere uygunlaştıran; girişimcilik ve hayırseverlik gibi milli örf ve adetleri yeniden kazandıran; halk arasında iyimserlik, geleceğe güven gibi duyguları oluşturan; siyasi, ekolojik ve kültür seviyesinin yükseltilmesi amacıyla devlet organları, toplumsal kurumlar tarafından sipariş edilen ve istenilen reklam taşıyıcılarıyla yayımlanan bilgi, 7 Reklam Hakkında, Azerbaycan Cumhuriyeti Kanunu, Bakü, 1997, Madde, 1 6

7 Yolverilmez (Yasak) reklam: Yanlış, gayri-etik, bilerekten yalan, aynı zamanda içeriği, yayımlanma yeri ve usulü bakımından mevcut kuralları bozan reklamdır, Antireklam: Yasak reklamın tekzibi ve onun sonuçlarının ortadan kaldırılması için yayımlanan reklam, Reklam tüketicisi: Sonuç itibariyle kendisine etki edilen veya edinilebilen, reklam bilgisi dikkatine ulaştırılan gerçek veya tüzel kişidir, Reklam taşıyıcısı: Mülkiyet şekline bakılmaksızın reklamın tüketiciye bizzat ulaştırılması için kullanılan (medya, sinema, audio ve video, basın ürünleri, taşınan, taşınmayan ve diğer teknik teçhizat ve kurgular) araçlardır, Reklam siparişçisi (Reklam veren): Reklamın üretimi, yerleştirilmesi ve yayımlanması için reklam mesajının kaynağı olan gerçek veya tüzel kişidir; Reklam üreticisi: Reklam bilgisini tamamen veya kısmen yayım için hazırlayan gerçek veya tüzel kişidir; Reklam yayıcısı: Emlakın, aynı zamanda medya araçlarının, kullanımı veya onların kullanıma sunulması yoluyla ve diğer yöntemlerle reklam yerleştiren gerçek veya tüzel kişidir, Reklam ajansı: Tüzel kişiliği olan, reklam üretimi ve yayımıyla ilgili hizmetlerde bulunan profesyonel organizasyonlardır, Sponsorluk: Gönüllü olarak karşılıklı parasal ve maddi yardımın veya bedava hizmetlerin gösterilmesidir, Oferta: Sözleşme yapmak niyetinde olan şahıs tarafından bir veya birden fazla kişiye yöneltilen, sözleşmenin temel şartlarının gösterildiği ve bu şahsın icabını kabul eden her bir şahısla sözleşme yapacağını vadeden tekliftir. Bu tanımlarla beraber 5 fasıl ve 30 maddeden oluşan Reklam Hakkında Kanun da ayrıca telif haklarına dair düzenlemeler de getirilmiştir. Bu düzenlemeler esasen Telif Hakkı ve İlgili Haklar Hakkında Azerbaycan Cumhuriyeti Kanunu nda yer alan kural ve kaidelere dayanmakta ve Reklam Hakkında Kanun ile onların korunacağı bir kere daha belirtilmektedir. 8 Bir reklamın ülkede yürürlükte olan yasalara uygun olması için belli kurallar ve taleplere uyması gerekmektedir. Reklamla ilgili olan yasal talepler söz konusu Kanun un 6. Maddesinde yer almaktadır. Bu maddeye göre: 9 Onay sertifikası alınması zorunlu olan mal ve hizmetlerin böyle bir sertifika alınmadan reklamının yapılması yasaktır. Piyasa birimlerinin, mallarının tüketicisini şaşırtabilen yanlış kıyaslama ve reklam yayımı, malların alınması veya seçiminde tüketicinin seçim serbestisini etkileyen kanuna aykırı reklam yöntemlerinin kullanılması gibi tüketiciyi yanıltmayı amaçlayan davranışlara izin verilmez. Önceden gerekli uyarıda bulunmadan, gayri reklam niteliğinde medya, sinema ve basın ürünlerinde, belirli mal veya hizmete veya üreticiye, satıcıya ilgi oluşturmak veya ilgiyi korumak amacıyla reklam tüketicisinin dikkatinin celb edilmesi yasaktır. Bu mesajlar parçalar şeklinde yayımlandığında 8 Azerbaycan Cumhuriyeti Kanunu, Reklam Hakkında, Bakü, 1997, Madde, 5 9 Azerbaycan Cumhuriyeti Kanunu, Reklam Hakkında, Bakü, 1997, Madde, 6 7

8 reklam uyarısı bu parçaların sayısı kadar tekrarlanmalıdır. Medya araçlarında reklam bilgi, redaksiyon veya yazar eseri yer aldığında onun için ücret alınmaz. Azerbaycan Cumhuriyeti yasalarına göre üretimi ve satışı yasak olan ürünlerin reklamı yasaktır. Reklam verenin faaliyeti için talep edildiğinde, reklamda iznin seri numarası ve onu veren kurumun adı geçmelidir. Reklamı yapılan malların sertifikayla onaylanması zorunlu olduğu hallerde reklam mesajında onaya tabidir kelimeleri de yer almalıdır. Müstesna hukuk birimlerinin (entellektüel mülkiyet) reklamlarda kullanılması Azerbaycan Cumhuriyeti nin yasalarında öngörülen kurallara dayanarak gerçekleştirilebilir. Reklam vatandaşı zor kullanmaya, şiddete, saldırıya çağırmamalı, yanıltmamalı aynı zamanda gerçek kişilerin sağlığına ve güvenliğine zarar verebilecek hareketlere, çevrenin korunması hakkında yasalara aykırı davranışlara tahrik etmemelidir. Reklam Hakkında Kanunun 7, 8, 9, 10 ve 11. maddelerinde haksız reklam, gayri dakik reklam, gayri etik reklam, bilerekten yalan reklam ve gizli reklam kavramları açıklanmış ve bunların her birinin yasaklandığı açıkça belirtilmiştir. Söz konusu kanunda ayrıca radyo ve televizyon yayımlarında reklamların yer alması konusunda da aşağıdaki düzenlemelere yer verilmiştir. Radyo ve televizyonda aşağıdaki programları reklam amacıyla kesmek yasaktır: a. Çocuk programları ve dini programlar, b. Devlet açısından ehemmiyetli, ülke çapında toplumsal-siyasi etkinliklerin canlı yayımı, c. 15 dakikadan az süre yayınlanan programlar. Radyo ve televizyon programlarının reklam amacıyla kesilmesi aşağıdaki koşullar altında mümkündür: a.15 dakikadan 60 dakikaya kadar süren programların 2 defadan fazla kesilmemesi, b. Eğitici programlarda 15 dakika içinde 1 defadan (45 saniyeye kadar) fazla olmaması, c. Reklam görüntü üzerinde yerleştirildiğinde ve yürüyen satırlar aracılığıyla yapıldığında, reklam sahasının görüntünün toplam sahasının %7 sinden fazla olmaması, Aynı ürün, aynı kanalda bir saat içinde toplam süresi 2 dakikadan fazla olmayarak, 2 defadan fazla yayınlanamaması, Reklam özelliğini taşıyan bilgi ve mesajların yayımlanmasında uzmanlaşmayan (bu konuda resmi kayıt senedi bulunmayan) radyotelevizyon programlarında, reklam bir günlük yayın süresi boyunca toplam yayım olarak, süresinin %25 den fazla yayımlanamaması, Kanunun 13. maddesi dergilerde reklamı düzenleyerek reklam hacmini baskının toplam hacminin %40 ı olarak sınırlamıştır. 8

9 Kanunda sinema, video ve araştırma hizmetlerinde 10, açık hava reklamları hakkında 11, taşıma araçları ve postayla 12 reklamı düzenleyen düzenlemeler de yeralmıştır. Reklam kanununun 20. maddesi tümüyle sponsorluk faaliyetine ayrılmıştır. Bu maddeye göre sponsor; reklam veren, sponsorize edilen; reklam yayıncısı, sponsor yardımı ise reklamın ücreti gibi kabul edilmelidir. Ayrıca sponsorun sponsorize edilenin faaliyetine müdahale etmek hakkı olmadığı da açıkça belirtilmiştir. 13 Günümüz toplumlarında çocukların ve reşit olmayanların reklamlarda kullanılması gittikçe artmaktadır. Sosyal açıdan adaletli olmak ve geleceğimiz olan çocuklara şimdiden sahip çıkmak ve onları korumak maksadıyla çocukların reklamlarda yanlış kullanılmasını önleyecek düzenlemeler de kanunda yer almıştır. Kanunun 21. maddesine göre 14 reşit olmayan çocukların korunmasını sağlamak amacıyla reklam üretimi ve yayını aşağıdaki durumlarda yasaktır. Reklamın üretiminde, yerleştirilmesinde ve yayımında yetkinlik yaşına henüz ulaşmayanların deneyimsizliğinin, saflığının suistimal edilmesi, Velilerin ve terbiyecilerin saygısına zarar verilmesine, onlara olan güvenin sarsılmasına ve kaybolmasına yol açan reklamların yapılması, Reşit olmayanların bilincini etkileyerek, onların kendi velilerini veya diğer kişileri reklamı yapılan ürünün alınmasına zorlaması, Reşit olmayanların, belli bir ürün elde etmekle kendi arkadaş çevresinde daha üstün bir konuma geleceği ve bunun tersi gerçekleştiğinde prestij kaybına uğrayacağı düşüncesini oluşturan reklamların yapılması, Reklam maksadıyla, reşit olmayanların tehlikeli yerlerde veya hallerde istenilen reklam taşıyıcısı aracılığıyla gösterilmesi, Reşit olmayanların bilincinde her hangi bir ürünün fiyatı hakkında gerçeğe uygun olmayan imaj oluşturarak, bunu için yalnız, sadece ve benzeri kelimeler kullanmak ve böylece ürünün her bir ailenin bütçesine uygun olduğu hakkında yanlış fikir oluşturarak reklam yapılması, Reşit olmayanların herhangi bir ilişkisi bulunmayan ürünün reklamında çocukların imajının kullanılması yasaktır. Reklam Hakkında Kanunun 22, 23, ve 24. maddeleri reklam ilişkisi içerisindeki tarafların görev ve sorumluluklarını düzenlemektedir. Bu maddelere göre: Reklam veren, reklam üreticisi, reklam yayımcısı ve reklam ajansı reklam malzemesini ve onların kopyalarını, sonradan yapılan ekler ve değişikliklerle beraber, reklamın yayımlandığı son günden itibaren 1 yıl müddetinde saklamakla yükümlüdür. 15 Reklam üreticisi, reklam yayıncısı ve reklam ajansı reklam verenden (siparişçiden) reklam bilgisinin doğruluğunu ve kesinliğini 10 Azerbaycan Cumhuriyeti Kanunu, Reklam Hakkında, Bakü, 1997, Madde, Azerbaycan Cumhuriyeti Kanunu, Reklam Hakkında, Bakü, 1997, Madde, Azerbaycan Cumhuriyeti Kanunu, Reklam Hakkında, Bakü, 1997, Madde, Azerbaycan Cumhuriyeti Kanunu, Reklam Hakkında, Bakü, 1997, Madde, Azerbaycan Cumhuriyeti Kanunu, Reklam Hakkında, Bakü, 1997, Madde, Azerbaycan Cumhuriyeti Kanunu, Reklam Hakkında, Bakü, 1997, Madde, 22 9

10 kanıtlayan evrakları talep etme hakkına sahiptir. Reklam veren bu evrakları sunmakla yükümlüdür. 16 Reklam verenin faaliyeti için yazılı izin belgesine ihtiyaç bulunduğunda ürününün, aynı zamanda kendisinin reklamı için reklam üreticisi, reklam yayıncısı ve reklam ajansı reklam verenden gerekli izin belgesini talep etmekle yükümlüdür. 17 Reklam üreticisi, yayımcısı veya ajansı reklam verenin taleplerinin reklam kanununa aykırı olması hususunda reklam vereni zamanında uyarmalıdır. Eğer reklam veren bu uyarıya rağmen kendi taleplerini değiştirmemekte veya reklam bilgisinin doğruluğunu kanıtlayan evrakların sunulmamasında ısrarlıysa, reklam üreticisi (reklam ajansı) sözleşme yapmayı reddedebilir. 18 Azerbaycan da reklamcılık faaliyetlerini düzenleyen yasa, belki de tüm ihtiyaçları giderecek ve sorunları çözecek kapasitede olmasa bile, şu anda bir çok yanlışlığı ve reklamcılık sektöründe şimdiye kadar yapılan yolsuzlukları önleyecek bir şekildedir. Bu yasanın koyduğu sınırlar, tabii ki, gelecekte söz konusu sektörün canlılık kazanmasıyla genişletilecek, belli değişiklikler yapılarak günün talebine uygunlaştırılacaktır. Tüm bunlara rağmen böyle bir yasanın çıkarılması kuşkusuz ülkede reklamcılığın sistemli bir şekilde gelişimi için yapılan en önemli adımdır. 6. AZERBAYCAN DA REKLAM PİYASASI Reklam piyasası ülkede siyasi gelişmelere bağlı şekilde oluşmaya başlamıştır. Özellikle sovyet sisteminin dağılması, ülkelerin serbest piyasa ekonomisine adım atması, daha önce gerekli seviyede önemsenmemiş reklamcılık faaliyetini topluma kazandırmıştır. Bu ihtiyaçtan dolayı reklamı yapacak, yerleştirecek, düzenleyecek ve değerlendirecek firmalar ve ajanslar ortaya çıkmıştır. Böylece, bir endüstri oluşmaya başlarken, bu endüstrinin de piyasası doğmuştur. Piyasanın tam oluştuğu henüz söylenemez. Çünkü reklamcılık piyasası bir çok diğer ticari faaliyetlerde olduğu gibi birkaç yılda oluşamamaktadır. Merkezden planlama koşullarında Sovyetler Birliğinin tüm üye ülkelerinde olduğu gibi, Azerbaycan da da reklam gerekli şekilde yapılamamış ve gelişmemiştir. Sosyalizmin hakim olduğu bir sistemde tüketicilerin bireysel özelliklerinin dikkate alınması, kapitalizmin esintisi gibi değerlendirilmesine yol açmıştır. Reklama verilen önemin ne kadar az olduğu ayrıca kişi başına ayrılan reklam maliyetlerinde de kolayca görülecektir. Şöyle ki, 1990 da Sovyetler birliğinde kişi başına reklam maliyeti 0,35 ruble olduğu halde, aynı gösterge ABD ve İsviçre de sırasıyla 451 ve 458 Amerikan doları gibi yüksek rakamlara ulaşmıştır. 19 Reklam faaliyeti Sovyetler Birliğin de merkezleştirilmiş planlara göre gerçekleştirilmekte ve gerçek piyasayla hiçbir ilişkisi bulunmamaktaydı. Yurtiçinde reklam faaliyetini Soyuztorgreklama ve Soyuzkoopreklama birlikleri ve onların yerel organları veya ajansları, çok az ölçüde de Sanayi Bakanlıkları gerçekleştirmekteydi. Yurtdışı ticari ilişkileri açısından bu işi ülkenin Dış Ticaret Bakanlıklarının İthalat ve İhracat bölümleri yapmaktaydı. Her iki durumda da reklam talebe 16 Azerbaycan Cumhuriyeti Kanunu, Reklam Hakkında, Bakü, 1997, Madde, Aynı yerde 18 Azerbaycan Cumhuriyeti Kanunu, Reklam Hakkında, Bakü, 1997, Madde, Azerbaycan Reklamcılar Birliği Azerbaycan Respublikasının Reklam Bazarı: Müasir Veziyet ve İnkişaf Problemleri, Azerbaycan Reklam Tarihi, Bakü 1997, s.38 10

11 uygun olan yeni ve kaliteli malların pazarlamasıyla değil, hiçbir pazar araştırması yapılmadan üretilmiş ürünlerin veya ülkenin doğal kaynaklarının satılmasına hizmet etmekteydi. Yapılan reklam kampanyaları genelde ideolojik nitelik taşımaktaydı te Gorbaçov un yönetimi altında gerçekleştirilen ve alkollü içkilerin tüketiminin sınırlandırılmasına yönelik, Sovyet vatandaşlarının sağlıklı yaşam tarzının göstergesi gibi değerlendirilen meyve suyu satışının genişletilmesi kampanyası buna örnek olarak verilebilir. Azerbaycan bağımsızlığına kavuştuktan ve ekonomide serbest piyasa prensiplerinin uygulanmasına yönelik reformlar başladıktan sonra, ticaretin gelişmesi, onun felsefesi olan pazarlamanın, aynı zamanda pazarlamanın önemli fonksiyonu olan reklamcılığın niteliğinde de değişiklikler yaşanmıştır. Ekonominin bir çok alanlarında canlanma yaşanırken mal piyasasında arzın artması ve çeşitliliğin fazlalaşması reklam işinin de yeni esaslar üzerine kurulmasına ve gelişmesine olanak sağlamıştır. Ayrıca dünya tecrübesinde görüldüğü gibi, geçiş döneminde reklamcılığın gelişme hızı ekonominin genel gelişme hızından daha yüksek olmaktadır. Bu durum Azerbaycan için de geçerlidir. İstatistik verilerine göre 1996 da ülkede reklam giderleri 5 milyon ABD dolarından fazla olmuş, böylece kişi başına 0,75 dolar reklam gideri yapılmıştır. Resmi verilere göre ülkede Gayri Safi Milli Hasıla göstergeleri yıllarında 4 defa azalmış, aynı dönem içinde reklam giderleri ise 2 defa fazla olmuştur. 20 Gerçi bu reklamlar dünyanın bir çok ülkeleriyle kıyaslandığında çok küçük olmaktadır. Örneğin, Güney Kore de kişi başına reklam giderleri 1996 da 150 Amerikan doları, Batı Avrupa nın ekonomik gelişme açısından en arka sıralarında yer alan Portekiz de 110 Amerikan doları, ABD, Japonya, Almanya, Büyük Britanya, Fransa ve diğer gelişmiş ülkelerde dolar seviyesinde olmaktadır. Fakat tüm bu kıyaslamalar yapılırken Azerbaycan da reklam piyasasının yeni oluştuğunu da göz önünde bulundurmak gerekmektedir. İki farklı ekonomik sistemi yaşayan Azerbaycan da tüketicilerin reklama karşı tepkileri çok farklıdır. İlk başta reklamı eski sovyet düşüncesinden hareketle olumsuz bir unsur gibi değerlendirirken, yıllar geçtikce artık yaşam tarzını serbest piyasa ekonomisi standartlarına uyduran bireyler, reklamı gerekli ve çok değerli faaliyet gibi, hatta vazgeçilmez bir pazarlama unsuru gibi kabul etmektedir. Böylece reklam toplumun içerisinde bireyleri artık tercihler ve istekler açısından yönlendirmekte, onlarda gerekli kanıların oluşmasına yol açmaktadır. Buna rağmen reklamın bir yönü de toplum açısından çok önemlidir ki, bu da ekonomik yöndür. Söylenilmesi istenilen, reklamı yapılan büyük kısmı lüks ürünler olup, toplumun zengin kısımlarına hitap etmektedir. Bu tür ürünler çoğu zaman orta sınıf tüketicilerinin de imkanları dışındadır. Toplumun tüm tabakalarından olan bireylerle, İntellect Service ajansı tarafından yapılan bir anket çalışması ise çok ilginç sonuçlar vermiştir. Bu araştırma sonuçlarına göre, sorgulanan kişiden yalnız i kendi tercihlerinde tamamen reklamlardan etkilendiğini söylemiş, bu da ankete katılanların yalnız %26,8 i olmaktadır. Bunun yanında ankete tabi tutulanların %23,4 üde reklam herhangi bir ürün veya hizmet satın alırken tercihlerimi etkilemiyor cevabını vermiştir. En büyük rakam olan %36,6 lık kısım ise reklamlardan kısmen etkilendiklerini söylemişlerdir Azerbaycan Reklamcılar Birliği, a.g.e, s İntellect Service: Reklam Bazarı: Tahliler, Prognozlar Bakü 1998, s

12 Reklamın esas kaynağı olan endüstri, ticaret, bankacılık ve finans, taşıma, inşaat, turizm, sigorta ve diğer sektörler yeni yeni gelişmeye başlamıştır. Reklamların konusu olan ürünler arasında yurtiçinde üretilen ürünlerin yer almamasının nedeni de bu sektörlerin henüz gerekli seviyede gelişmemelerinin doğal sonucudur. Ülkenin ulusal piyasasında ürünlerin reklamı ile genellikle yabancı firmalar veya onların kurdukları veya ortak oldukları yerli ajanslar ilgilenmektedir. Başka bir ifadeyle, ülkenin yeni oluşmakta olan reklam piyasası hiçbir direniş ve rekabetle karşılaşmayan yabancı şirketler tarafından yönlendirilmektedir. Yapılan tahminler yakın gelecekte ülke piyasasının reklam talebinin milyon dolarlarla ölçüleceğini göstermektedir. Böyle koşullarda reklamcılıktan kazanılacak paraların ülkede kalmasının kuşkusuz sosyal ve ekonomik gelişmede önemli rolü olacaktır. Tüm bunlar da reklam işinin stratejik öneminin anlaşılmasına ve ekonomik gelişmenin vazgeçilmez unsuru olarak kabul edilmesine imkan verecektir. Bunun yanında ülkede hizmet sunan bazı kurumlar, özellikle bankalar, sigorta, taşıma, ticaret, turizm şirketleri reklamın ekonomik yaşamda ne kadar önemli olduğunu anlamış, hatta bazı devlet kuruluşlarında pazarlama ve reklam hizmetleri sunan bölümler oluşturulmuş, imkanlar çerçevesinde gerekli teçhizatla donatılmıştır. Bu ise, ülkede reklamcılığın dünya tecrübesine dayandırılarak reklam üçlüsü şeklinde, yani birbirleriyle sık ilişkide bulunan (reklam veren, reklam ajansı ve reklam yayıncısı) unsurlardan oluşan bir model esasında çalışmasına yardımcı olmaktadır. Azerbaycan da reklamcılığın belirgin özelliklerinden biri de, kurulan yerli reklam ajanslarının küçük ve orta çaplı işletmelerden oluşmasıdır. Ülkede iş yapan yabancı firmalarda söz konusu ajanslardan belli yönlerde uzmanlaşmalarını, büyük deneyimi ve mali imkanları olan reklam şirketleriyle rekabet yapabilmek için modern standartlara uygun reklam ürünleri üretmelerini talep etmektedir. Bunun yanında reklam yayıncısı olan kurum ve kuruluşların medya araçlarında reklam yerleştirme koşulları, tarifeleri ve fiyatları hakkında bilgi yetersizlikleri, gerekli broşürleri hazırlayamamaları gibi noksanlıkları potansiyel reklam verenlerle çalışmalarını zorlaştırmakta bu durum reklam yayımını perakende hale getirmektedir. 22 Bu alanda ülkede belli çalışmalar yapılmaktadır. Özellikle reklam ajanslarının faaliyetlerini birleştiren Azerbaycan Reklamcılar Derneği nin çalışmaları sonucunda ülkenin iş hayatı için gerekli olan Reklam Hakkında Kanun hazırlatılarak, kabul ettirilmiştir. Kanunun yürürlüğe girmesi ülkede reklam işinin hızla gelişmesine, reklamın çok önemli ve kazançlı iş alanına dönüştürülmesine önemli katkılarda bulunmaktadır. Azerbaycan da reklamcılık yavaş bir tempo ile gelişmektedir. Azerbaycan da ulusal ve uluslararası büyük çapta bir üretim işletmesi olmadığından dolayı, reklam sektörü de gelişmiş seviyeye daha gelmemiştir. 23 Ülkedeki reklam piyasasıyla ilgili en büyük problemlerden biri özellikle televizyon reklamlarında yayımda olan Rus kanallarının kazançlarının Azerbaycan da ne devlete nede reklam şirketlerine faydası olmamasıdır. Özellikle bu kanallarda yayımlanan reklamlar ülkedeki 22 Azerbaycan Reklamcılar Birliği: Media Reklam: Problemler ve Perspektifler, Azerbaycan Reklam Tarihi, Bakü 1997, s Azerbaycan da Biznes Biznes & Consulting & Biznes Yayınları, 02/

13 reklam piyasasına darbe vurmaktadır. Çünkü benzer özelliklere ve tüketicilere sahip bu pazarlarda herhangi bir ürün Rus kanallarında reklam edilince ülkedeki kanallara ihtiyaç kalmamaktadır. 24 Bütün bunlara rağmen uzmanlar özellikle 2002 yılında yeterli seviyede olmayan özellikle gazete reklamlarında büyük bir artışın olacağını tahmin etmektedirler. 25 AZERBAYCAN REKLAMCILAR BİRLİĞİ Azerbaycan Reklamcılar Birliği; reklam alanında çalışan ressam, mimar, gazeteci, dizayner, yazar ve diğer uzman şahısların, kendi çıkarları esasında, bilgi, yaratıcılık, ticaret, eğitim sahalarında faaliyetleri arasında işbirliğini düzenlemek, hukuki ve sosyal açıdan korunmasını sağlamak için oluşturdukları bağımsız birliktir. 26 Birlik; 25 Kasım 1995 tarihinde yaptığı ilk toplantısı ile kurulmuştur. Birliğin yönetmeliğine göre, genel kurul toplantıları arasındaki sürelerde, birliğin faaliyetini yönetmek için gizli oylama yoluyla yönetim kurulu seçilir. Yönetim kurulu kendi üyeleri arasından başkan, birinci başkan yardımcısı ve sahalara göre başkan yardımcılarını seçer. Başkan ve yardımcıları birliğin günlük ve cari işlemlerini yönetir, birlik çalışmalarının yönetmeliğe uygunluğunu denetlerler. Birlik faaliyetini Anayasanın belirttiği çerçeveler doğrultusunda yürütmekle beraber, kendi yönetmeliğine de sahiptir. Bu yönetmelikte birliğin tanımı ilk maddede yer almaktadır. Yönetmelikteki tanıma göre Azerbaycan Reklamcılar Birliği, reklam alanında çalışan ressam, mimar, gazeteci, dizayner ve diğer uzman yaratıcı şahısların kendi çıkar birliği doğrultusunda oluşturdukları sosyal birliktir. 27 Azerbaycan Reklamcılar Birliğinin faaliyet alanı çok geniştir. Aynı zamanda birliğin faaliyet alanının anlaşılması için amaçlarını da göz önünde bulundurmak gerekir. Yönetmelikte amaç ve faaliyetleri hakkında önemli bazı başlıklar şunlardır: Medya, sinema, radyo-televizyon reklamı, açık hava reklamı, vitrin ve dükkan içi reklam, trafik araçlarında reklam, fuarlar, sergiler ve diğer gösterilerde reklam, reklam önerisi ve hediyeler, basın ve postayla reklam alanında profesyonel reklam faaliyetle uğraşan kişi ve kurumların sosyal birliği olarak, onların çalışmalarını koordine etmek, Azerbaycan tüketim piyasasında oluşan reklam deneyimini araştırmak ve analiz etmek, uzmanlar tarafından edinmiş tecrübeleri genelleştirip, yapılacak faaliyetlerle ilgili önerilerde ve tavsiyelerde bulunmak, Azerbaycan da reklamcılık sahasında uzman elemanlar hazırlamak için Azerbaycan Cumhuriyeti Eğitim Kanunu taleplerine uygun yüksek eğitim kurumları oluşturmak. Azerbaycan Reklamcılar Birliğinin ülkede sağlıklı ve yaratıcı reklam ortamının oluşturulmasına yönelik faaliyetleri olumlu sonuçlarını vermeye başlamıştır. Birliğin yardımıyla ülkede reklam sektörüne yöneltilen ekonomik ve ahlaki taleplere uygun ve yabancı reklam 24 MEMMEDOV, Elekber: Sahipkarlığın İnkişafında Reklamın Rolü, Azerbaycanın Reklam Bazarı: Problem ve Perspektivler konulu konferansda çıkışından, 10 Oktyabr Musavat gazetesi, İktisadiyyat sahifesi, 10 Noyabr SULTANOV, Aslan: Reklam İşi, Faaliyyet ve Fikir, Bakü 1997, s Azerbaycan Reklamcılar Birliğinin Nizamnamesi, Azerbaycan Reklamcılar Birliği, 1995, Madde

14 firmaları ile rekabet etme kapasitesine sahip reklam ajanslarının oluşmasına çok büyük katkılar sağlamaktadır. Kuruluş henüz yeni olmasına rağmen Azerbaycan Reklamcılar Birliği, 60 tan fazla bağımsız reklam ajansı için yönlendirici ve işbirliği sağlayıcı merkez görevini üstlenmiş, halk arasında, müessese ve kurum yöneticilerinde, özel girişimcilerde, işletmecilerde reklamın olumlu imajının oluşturulmasında önemli rol oynamıştır. DEĞERLENDİRME Sovyetler Birliğinin yıkılmasıyla ve serbest piyasa ekonomisine geçiş döneminde ekonomilerde yeni işler ve görevler ortaya çıkmıştır. Bu faaliyetlerden biri de reklamcılıktır. Her yeni oluşan alanda olduğu gibi reklamcılıkta da elemanların tedariki, yetiştirilmesi ve hazırlanması yönünde bazı sıkıntılar yaşanmaktadır. Azerbaycan piyasalarında ithal ürünleri çoğunlukta olmakta ve piyasaya ürününü sunan yabancı firmalar kendi reklam film ve yapımlarından faydalanmakta ve dolayısıyla ulusal ajanslar ve reklamcılar büyük yurt dışı şirketleriyle çalışamamaktadır. Gelişmekte olan ekonomilerde olduğu gibi, Azerbaycan da da hazırlanan reklam ürünlerinin belli bir kısmı kalite açısından düşük seviyede olmaktadır. Bu sadece televizyon ve radyo değil, gazete, dergi ve açık hava reklamları için de geçerlidir. Reklam ajansları ve reklamcılar çalışmalarını yürütmek için gerekli teçhizat ve malzemelerin alınmasında finansal zorluklar çekmektedirler. Ayrıca bu sektöre yapılan yatırımların hacmi de oldukça düşüktür. KAYNAKLAR 1 ÇETİNKAYA, Yalçın: Reklamcılık, İstanbul, MATTELART, Armand: Reklamcılık, Çev: Fatoş Ersoy, İstanbul, Anadolu Üniversitesi, Reklamcılık ve Satış Yönetimi, Anadolu Üniversitesi Yayınları, Eskişehir 1994, 1. Fasikül 4 CEMALCILAR, İlhan: Pazarlama, Eskişehir, Hakan Ofset STAUDT, T.A.: Managerial Introduction to Marketing, New Jersey, Prentice Hall 6 SULTANOV, Aslan: Reklam İşi, Fikir ve Faaliyyet, Bakü, Azerbaycan Cumhuriyeti Kanunu, Reklam Hakkında, Bakü,

15 8 Azerbaycan Reklamcılar Birliği Azerbaycan Respublikasının Reklam Bazarı: Müasir Veziyet ve İnkişaf Problemleri, Azerbaycan Reklam Tarihi, Bakü İntellect Service: Reklam Bazarı: Tahliler, Prognozlar Bakü Azerbaycan Reklamcılar Birliği: Media Reklam: Problemler ve Perspektifler, Azerbaycan Reklam Tarihi, Bakü MEMMEDOV, Elekber: Sahipkarlığın İnkişafında Reklamın Rolü, Azerbaycanın Reklam Bazarı: Problem ve Perspektivler konulu konferansda çıkışından, 10 Oktyabr Musavat gazetesi, İktisadiyyat sahifesi, 10 Noyabr Azerbaycan Reklamcılar Birliğinin Nizamnamesi, Azerbaycan Reklamcılar Birliği, Azerbaycan da Biznes Biznes & Consulting & Biznes Yayınları, 02/

TURİZM PAZARLAMASI REKLAM

TURİZM PAZARLAMASI REKLAM TURİZM PAZARLAMASI Turizm Pazarlamasında Tutundurma REKLAM Reklâm; belirli bir ücret karşılığında ve ücretin kimin tarafından ödendiği bilinecek biçimde; bir turizm işletmesinin ve turizm bölgesinin ürünlerinin

Detaylı

1 )Herhangi bir iletişim kanalı yardımıyla farklı ortamlarda bulunan kaynak ve alıcının gerçekleştirdiği iletişime ne ad verilir?

1 )Herhangi bir iletişim kanalı yardımıyla farklı ortamlarda bulunan kaynak ve alıcının gerçekleştirdiği iletişime ne ad verilir? 1 )Herhangi bir iletişim kanalı yardımıyla farklı ortamlarda bulunan kaynak ve alıcının gerçekleştirdiği iletişime ne ad verilir? Görsel iletişim Yüz yüze iletişim Sözsüz iletişim Sözlü iletişim Araçlı

Detaylı

TUTUNDURMA PAZARLAMA İLETİŞİM MODELİ 09.05.2013

TUTUNDURMA PAZARLAMA İLETİŞİM MODELİ 09.05.2013 TUTUNDURMA PAZARLAMA İLETİŞİM MODELİ Tutundurma, mal ya da hizmetleri satışını arttırabilmek için, alıcıları satın almaya ikna edebilmeye yönelik satıcı tarafından başlatılan tüm çabaların koordinasyonu

Detaylı

HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U)

HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U) KISA ÖZET

Detaylı

HALKLA İLİŞKİLER VE ORGANİZASYON HİZMETLERİ

HALKLA İLİŞKİLER VE ORGANİZASYON HİZMETLERİ HALKLA İLİŞKİLER VE ORGANİZASYON HİZMETLERİ A. ALANIN MEVCUT DURUMU VE GELECEĞİ Halkla İlişkiler ve Organizasyon Hizmetleri alanı, küreselleşen dünya içinde kurum ve kuruluşlar için bir ihtiyaç olarak

Detaylı

DAĞITIM KAVRAMLARI ve STRATEJİLERİ

DAĞITIM KAVRAMLARI ve STRATEJİLERİ DAĞITIM KAVRAMLARI ve STRATEJİLERİ Dağıtım Kanalı: Fikir, ürün ve hizmetler gibi, değeri olan şeylerin üretim noktalarından kullanım noktalarına kadar götürülmesiyle uğraşan, birbiriyle bağımlı bir dizi

Detaylı

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ?

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? Dr. Fatih Macit, Süleyman Şah Üniversitesi Öğretim Üyesi, HASEN Bilim ve Uzmanlar Kurulu Üyesi Giriş Türk Konseyi nin temelleri 3 Ekim 2009 da imzalanan Nahçivan

Detaylı

PAZARLAMA İLETİŞİMİ (PZL304U)

PAZARLAMA İLETİŞİMİ (PZL304U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. PAZARLAMA İLETİŞİMİ (PZL304U) 1 KISA

Detaylı

TURİZM PAZARLAMASI. Turizm Pazarlamasında Tutundurma SATIŞ TUTUNDURMA 17.11.2015. Şevki Ulama

TURİZM PAZARLAMASI. Turizm Pazarlamasında Tutundurma SATIŞ TUTUNDURMA 17.11.2015. Şevki Ulama TURİZM PAZARLAMASI Turizm Pazarlamasında Tutundurma SATIŞ TUTUNDURMA Satış tutundurma, diğer tutundurma etkinliklerini desteklemek üzere veya onların ikamesi olarak kullanılabilen, kısa süreli, hemen sonuç

Detaylı

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 BÖLÜM 2

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 BÖLÜM 2 İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 1. REKLAMIN TANIMI, KAPSAMI VE TARİHSEL GELİŞİMİ... 5 1.1. Reklamın Pazarlamadaki Yeri... 5 1.2. Reklamın Tanımı... 6 1.2.1. Üretici Açısından Reklam... 7 1.2.2. Tüketici Açısından

Detaylı

Ürün Fiyatlandırılması

Ürün Fiyatlandırılması Ürün Fiyatlandırılması Ürünümüzün üretilmesi ve paketlenmesi kararı verilirken karşımıza çıkacak satış fiyatı için: Sabit masraflar, form masrafları, değişken masraflar, giderler, kâr göz önünde bulundurulur.

Detaylı

I. Bölüm REKLAM(CILIK) Advertising. Doç. Dr. Olgun Kitapcı

I. Bölüm REKLAM(CILIK) Advertising. Doç. Dr. Olgun Kitapcı I. Bölüm REKLAM(CILIK) Advertising Doç. Dr. Olgun Kitapcı Akdeniz Üniversitesi, Pazarlama Bölümü 1 Reklama maruz kaldığınız mecralar (TV, Radyo, Gazete, Dergi, Sosyal Medya v.s.) En son ne zaman bir reklamdan

Detaylı

Doğruların buluştuğu adres...

Doğruların buluştuğu adres... M E D I A Doğruların buluştuğu adres... İletişim Sanattır Firmaların kıyasıya rekabet ettikleri Etnik Pazar sürekli yeniliklere açıktır. Reklam stratejileri yapılırken hedef kitlenin doğru bir şekilde

Detaylı

Tutundurma Karması. Reklam. Satış Geliştirme Halkla ilişkiler Doğrudan Pazarlama

Tutundurma Karması. Reklam. Satış Geliştirme Halkla ilişkiler Doğrudan Pazarlama Tutundurma Karması Reklam Kişisel satış Satış Geliştirme Halkla ilişkiler Doğrudan Pazarlama İşletmelere tarihsel olarak, tutundurma metotları içinde önce kişisel satıştan; sonra reklâmlardan; daha sonra,

Detaylı

ULUSLARARASI PAZARLAMADA DAĞITIM VE LOJİSTİK

ULUSLARARASI PAZARLAMADA DAĞITIM VE LOJİSTİK ULUSLARARASI PAZARLAMADA DAĞITIM VE LOJİSTİK Uluslararası Pazarlamada dağıtım alt karması birbiriyle ilişkili iki kısımda ele alınır 1- Dağıtım kanalları seçimi 2- Fiziksel dağıtım (lojistik) ULUSLARARASI

Detaylı

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık İÇİNDEKİLER FİNANS, BANKACILIK VE KALKINMA 2023 ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA: FİNANS VE BANKACILIK ALT TEMALAR Türkiye Ekonomisinde Kalkınma ve Finans Sektörü İlişkisi AB Uyum Sürecinde Finans ve Bankacılık

Detaylı

İnteraktif Pazarlama Stratejimiz. www.grafiketinteractive.com

İnteraktif Pazarlama Stratejimiz. www.grafiketinteractive.com İnteraktif Pazarlama Stratejimiz amaç Neden İnteraktif Pazarlama? Günümüz Dünyasında internet, hızlı bilgi paylaşımı ve iletişimin yanısıra, pazarlama ve satış alanında çok ciddi avantajlar geliştirmiştir.

Detaylı

E-DEVLET ve E-TİCARET IT 515

E-DEVLET ve E-TİCARET IT 515 E-DEVLET ve E-TİCARET 280 2006-2010 BİLGİ TOPLUMU STRATEJİSİ TEMEL EKSENLER 1. Sosyal Dönüşüm 2. Bilgi ve İletişim Teknolojilerinin İş Dünyasına Nüfuzu Eylem ana temaları: Devlet ile İş Yapma Kolaylıklarının

Detaylı

Bölüm 10 Pazarlama Fonksiyonu. I) Pazarlama Stratejilerine Giriş

Bölüm 10 Pazarlama Fonksiyonu. I) Pazarlama Stratejilerine Giriş Bölüm 10 Pazarlama Fonksiyonu I) Pazarlama Stratejilerine Giriş Pazarlama Nedir? Pazarlama: Müşteriler için değer yaratmayı, bunu tanıtma ve sunmayı; örgütün ve paydaşlarının yararına olacak şekilde müşteri

Detaylı

KURUMSAL REKLAMIN ANLATTIKLARI. Prof. Dr. Müge ELDEN Araş. Gör. Sinem YEYGEL

KURUMSAL REKLAMIN ANLATTIKLARI. Prof. Dr. Müge ELDEN Araş. Gör. Sinem YEYGEL I KURUMSAL REKLAMIN ANLATTIKLARI Prof. Dr. Müge ELDEN Araş. Gör. Sinem YEYGEL II Yay n No : 1668 flletme Ekonomi : 186 1. Bask - A ustos 2006 - STANBUL ISBN 975-295 - 561-4 Copyright Bu kitab n bu bas

Detaylı

TEBLİĞ PİYASA BOZUCU EYLEMLER TEBLİĞİ (VI-104.1)

TEBLİĞ PİYASA BOZUCU EYLEMLER TEBLİĞİ (VI-104.1) 21 Ocak 2014 SALI Resmî Gazete Sayı : 28889 Sermaye Piyasası Kurulundan: TEBLİĞ PİYASA BOZUCU EYLEMLER TEBLİĞİ (VI-104.1) Amaç ve kapsam MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı, makul bir ekonomik veya finansal

Detaylı

Pazarlama Taktikleri Kut 470, 16 Mart 2005. Pazarlama Taktikleri. Umut Al H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü umutal@hacettepe.edu.

Pazarlama Taktikleri Kut 470, 16 Mart 2005. Pazarlama Taktikleri. Umut Al H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü umutal@hacettepe.edu. Pazarlama Taktikleri Umut Al H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü umutal@hacettepe.edu.tr Pazarlama Taktikleri Halkla ilişkiler Doğrudan posta Telepazarlama Reklam (Walters 1992) Internet Halkla İlişkiler

Detaylı

Sütlüce YERLEŞKESİ İLETİŞİM FAKÜLTESİ. Halkla İlİşkİler Bölümü Görsel İletİşİm Tasarımı Bölümü Medya ve İletİşİm Sİstemlerİ Bölümü Reklamcılık Bölümü

Sütlüce YERLEŞKESİ İLETİŞİM FAKÜLTESİ. Halkla İlİşkİler Bölümü Görsel İletİşİm Tasarımı Bölümü Medya ve İletİşİm Sİstemlerİ Bölümü Reklamcılık Bölümü Sütlüce YERLEŞKESİ İLETİŞİM FAKÜLTESİ Halkla İlİşkİler Bölümü Görsel İletİşİm Tasarımı Bölümü Medya ve İletİşİm Sİstemlerİ Bölümü Reklamcılık Bölümü Bilginin sürekli bir gelişme içinde bulunduğu ve bilgi

Detaylı

www.maviperde.com Elektronik ticaret e-ticaret

www.maviperde.com Elektronik ticaret e-ticaret www.maviperde.com 1995 li yıllardan sonra Dünyada ve Türkiye'de elektronik ticaretin ön plana çıkmasıyla ve gelecek yıllarda mekanik perde sistemi pazarının çoğunu elektronik ticaretle olacağı varsayımı

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER

İÇİNDEKİLER. Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER İÇİNDEKİLER Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1.Bölüm: TEMEL İŞLETMECİLİK KAVRAM VE TANIMLARI... 2 Giriş... 3 1.1. Temel Kavramlar ve Tanımlar... 3 1.2. İnsan İhtiyaçları... 8 1.3.

Detaylı

1 2 3 4 ASAN xidmət merkezleri Azerbaycan Cumhuriyeti cumhurbaşkanı nın Vatandaşlara hizmet ve Sosyal yenilikler Devlet Ajansı 13 temmuz 2012 685 sayılı dayanarak kanun ile kurulmuştur. Devlet memuru vatandaş

Detaylı

ÇANKIRI KARATEKİN ÜNİVERSİTESİ ULUSLARARASI İLİŞKİLER OFİSİ YÖNERGESİ BİRİNCİ KISIM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

ÇANKIRI KARATEKİN ÜNİVERSİTESİ ULUSLARARASI İLİŞKİLER OFİSİ YÖNERGESİ BİRİNCİ KISIM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar ÇANKIRI KARATEKİN ÜNİVERSİTESİ ULUSLARARASI İLİŞKİLER OFİSİ YÖNERGESİ BİRİNCİ KISIM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1- Bu Yönergenin amacı, Rektörlüğe bağlı olarak görev yapan ve Rektör Yardımcısı

Detaylı

Kapsam MADDE 2- (1) Bu yönerge, Sağlık Araştırmaları Genel Müdürlüğünün teşkilatı ile bu teşkilatta görevli personeli kapsar.

Kapsam MADDE 2- (1) Bu yönerge, Sağlık Araştırmaları Genel Müdürlüğünün teşkilatı ile bu teşkilatta görevli personeli kapsar. SAĞLIK ARAŞTIRMALARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DAİRE BAŞKANLIKLARI YÖNERGESİ Amaç MADDE 1- (1) Bu yönerge, Sağlık Bakanlığı Sağlık Araştırmaları Genel Müdürlüğünün teşkilat yapısını, görevlerini, yetkilerini ve

Detaylı

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık İÇİNDEKİLER FİNANS, BANKACILIK VE KALKINMA 2023 ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA: FİNANS VE BANKACILIK ALT TEMALAR Türkiye Ekonomisinde Kalkınma ve Finans Sektörü İlişkisi AB Uyum Sürecinde Finans ve Bankacılık

Detaylı

Özet Tanıtım Dokümanı

Özet Tanıtım Dokümanı Özet Tanıtım Dokümanı Istanbul, 2012 UME GLOBAL, kurumsal finansman / özel girişim sermayesi alanlarında danışmanlık hizmeti veren güvenilir bir ortaktır Geçmiş Deneyimler Toplamda 70 yılı aşkın endüstri,

Detaylı

TÜRK PERAKENDE SEKTÖRÜ VE BEKLENTİLERİMİZ

TÜRK PERAKENDE SEKTÖRÜ VE BEKLENTİLERİMİZ TÜRK PERAKENDE SEKTÖRÜ VE BEKLENTİLERİMİZ Türkiye de perakende sektörü, 300 milyar dolara ulaşan büyüklüğü, 365 bin mağaza sayısı ve 2009-2013 yılları arasında yıllık bileşik %7 büyüme ile öne çıkan sektörler

Detaylı

AKHİSAR TİCARET BORSASI

AKHİSAR TİCARET BORSASI 2015 YILI İŞ PLANI STRATEJİK AMAÇ 1: HEDEF 1.1 HEDEF 1.2 HEDEF 1.3 HEDEF 1.4 Üyeler ile iletişim verimliliğini arttırmak Üyelerin eğitim ihtiyaçlarını karşılamak Üyelere danışmanlık hizmeti sunmak Lobi

Detaylı

Başarıya Bağlılık Taahhüdü

Başarıya Bağlılık Taahhüdü Başarıya Bağlılık Taahhüdü İyi İş uygulamaları Lider olan BENİMLE başlar. QuestNet TM Bağımsız Temsilcisi olarak QNet ile olan görüşmelerimde dürüst ve adil olacak; tüm profesyonel etkinliklerimi, kendi

Detaylı

MediaCat Felis 2013 Ödülleri ne Başvurular Başlıyor!

MediaCat Felis 2013 Ödülleri ne Başvurular Başlıyor! BASIN BÜLTENİ MediaCat Felis 2013 Ödülleri ne Başvurular Başlıyor! MediaCat dergisi tarafından bu yıl sekizincisi düzenlenen Felis Ödülleri ne başvurular 8 Temmuz Pazartesi günü başlıyor. Başvuruda bulunmak

Detaylı

TÜRKİYE YELKEN FEDERASYONU DİĞER KURULLAR GÖREV TALİMATI

TÜRKİYE YELKEN FEDERASYONU DİĞER KURULLAR GÖREV TALİMATI İcra Kurulu Kararı Karar No 4 / 3 19 Aralık 2006 TÜRKİYE YELKEN FEDERASYONU DİĞER KURULLAR GÖREV TALİMATI Eğitim Kurulu: Eğitim Kurulu Başkan, Başkan Yardımcısı ve üyeleri Federasyon Yönetim Kurulu Eğitim

Detaylı

HALKLA İLİŞKİLER: TEORİK ÇERÇEVE...

HALKLA İLİŞKİLER: TEORİK ÇERÇEVE... İÇİNDEKİLER 1. Bölüm: HALKLA İLİŞKİLER: TEORİK ÇERÇEVE... 1 1.1. HALKLA İLİŞKİLERİN TANIMI... 1 1.1.1. Halkla İlişkilerin Farklı Tanımları... 2 1.1.2. Farklı Tanımlarda Halkla İlişkilerin Ortak Özellikleri

Detaylı

MediaCat Felis 2013 Ödülleri ne Başvurular Başlıyor!

MediaCat Felis 2013 Ödülleri ne Başvurular Başlıyor! BASIN BÜLTENİ MediaCat Felis 2013 Ödülleri ne Başvurular Başlıyor! MediaCat dergisi tarafından bu yıl 8. düzenlenen Felis Ödülleri medya planlama stratejilerini ödüllendirmesinin yanı sıra bu yıl genişleyen

Detaylı

PAZARLAMA DAĞITIM KANALI

PAZARLAMA DAĞITIM KANALI PAZARLAMA DAĞITIM KANALI Yrd. Doç. Dr. Hasan ALKAN Dağıtım kavramı üretilen mal ve hizmetler genellikle üretildikleri yerde zamanda uygun fiyatta ve yeterli miktarda talep edilmemektedir. Mal ve hizmetlerin

Detaylı

IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi

IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi Bu bildiri UNESCO Genel Konferansı nın 35. oturumunda onaylanmıştır. IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi Çok Kültürlü Kütüphane Hizmetleri: Kültürler Arasında İletişime Açılan Kapı İçinde yaşadığımız

Detaylı

TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU KOZMETİK ÜRÜNLERİN TANITIM FAALİYETLERİNE İLİŞKİN KILAVUZ SÜRÜM 1.0

TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU KOZMETİK ÜRÜNLERİN TANITIM FAALİYETLERİNE İLİŞKİN KILAVUZ SÜRÜM 1.0 TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU KOZMETİK ÜRÜNLERİN TANITIM FAALİYETLERİNE İLİŞKİN KILAVUZ SÜRÜM 1.0 Amaç MADDE 1- (1) Bu Kılavuz, piyasada bulunan kozmetik ürünlerin tanıtım faaliyetlerinde dikkat edilmesi

Detaylı

Evrak Tarih ve Sayısı: 01/07/2014-12620

Evrak Tarih ve Sayısı: 01/07/2014-12620 Evrak Tarih ve Sayısı: 01/07/2014-12620 T.C. KARAMANOĞLU MEHMETBEY ÜNİVERSİTESİ Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu Müdürlüğü *BENUBML7* Sayı : 31850582-612.01.01- Konu: Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum

Detaylı

PAZARLAMA KARMASINDA TUTUNDURMA VE YENİ TUTUNDURMA STRATEJİLERİ PAZARLAMA İLKELERİ

PAZARLAMA KARMASINDA TUTUNDURMA VE YENİ TUTUNDURMA STRATEJİLERİ PAZARLAMA İLKELERİ PAZARLAMA KARMASINDA TUTUNDURMA VE YENİ TUTUNDURMA STRATEJİLERİ PAZARLAMA İLKELERİ TUTUNDURMA Tutundurma, pazarlama stratejilerinin belirlenmesinde önemli rol oynayan kontrol edilebilir pazarlama değişkenlerinden

Detaylı

2004 yılında 929 milyon Dolar olan değerli maden ve mücevherat ihracatımız, %62 artışla 2008 yılı sonunda 1.5 milyar Dolara ulaşmıştır.

2004 yılında 929 milyon Dolar olan değerli maden ve mücevherat ihracatımız, %62 artışla 2008 yılı sonunda 1.5 milyar Dolara ulaşmıştır. AFRİKA ÜLKELERİNDE MÜCEVHER SEKTÖRÜ İstikrarlı ve sürekli gelişimiyle büyümeye devam eden Türk Mücevherat Sektörü, son yıllarda gösterdiği ivmeyle altın ve mücevher sektörünün dünya genelinde önde gelen

Detaylı

Dr. YALÇIN TOSUN İstanbul Bilgi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Görevlisi SİNEMA ESERLERİ VE ESER SAHİBİNİN HAKLARI

Dr. YALÇIN TOSUN İstanbul Bilgi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Görevlisi SİNEMA ESERLERİ VE ESER SAHİBİNİN HAKLARI Dr. YALÇIN TOSUN İstanbul Bilgi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Görevlisi SİNEMA ESERLERİ VE ESER SAHİBİNİN HAKLARI İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...vii İÇİNDEKİLER... xi KISALTMALAR...xix GİRİŞ... 1 Birinci Bölüm

Detaylı

Sınai Mülkiyet Hakları, Önemi,

Sınai Mülkiyet Hakları, Önemi, Sınai Mülkiyet Hakları, Önemi, İçerik Genel Bakış Fikri ve Sınai Mülkiyet Hakları Türk Patent Enstitüsü ve Görevleri Eskiden hammadde kaynaklarına ve sermaye birikimine sahip olan ülkeler güç ve kontrol

Detaylı

KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK?

KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK? KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK? Dünyada mal ve hizmet hareketlerinin uluslararası dolaşımına ve üretimin uluslararasılaşmasına imkan veren düzenlemeler (Dünya Ticaret Örgütü, Uluslararası

Detaylı

Hacettepe Üniversitesi Enerji Piyasaları Uygulama ve Araştırma Merkezi

Hacettepe Üniversitesi Enerji Piyasaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Hacettepe Üniversitesi Enerji Piyasaları Uygulama ve Araştırma Merkezi 3 Mayıs 2012 tarihinde Müdürlüğüne atandığım Enerji Piyasaları Uygulama ve Araştırma Merkezi nin Yönetim Kurulu 12 Haziran 2012 tarihinde

Detaylı

İŞLETME POLİTİKASI (Stratejik Yönetim Süreci)

İŞLETME POLİTİKASI (Stratejik Yönetim Süreci) İŞLETME POLİTİKASI (Stratejik Yönetim Süreci) İşletmenin uzun dönemde yaşamını devam ettirmesine ve sürdürülebilir rekabet üstünlüğü sağlamasına yönelik bilgi toplama, analiz, seçim, karar ve uygulama

Detaylı

İÇİNDEKİLER. 1... Teknik veriler 2... Dergi profili 3... ½ milyon okuyucu 4... Erişim alanı : Ülke geneli

İÇİNDEKİLER. 1... Teknik veriler 2... Dergi profili 3... ½ milyon okuyucu 4... Erişim alanı : Ülke geneli MEDYA VERİLERİ 2015 İÇİNDEKİLER 1... Teknik veriler 2... Dergi profili 3... ½ milyon okuyucu 4... Erişim alanı : Ülke geneli 5... Hedef kitle : Türk okuyucu 6... Almanya da yaşayan Türk nüfusu 7... Sayıca

Detaylı

GalataMOON Neler Yapar?

GalataMOON Neler Yapar? GalataMOON 2011 yılında farklı bir isimle faaliyete başlayan firmamız, 2014 yılından itibaren yeni bir yapılanmaya girerek GalataMOON ismiyle, hizmet vermeye başlamıştır. Uzun yıllar televizyon, yapım

Detaylı

Festivalin Tarihçesi

Festivalin Tarihçesi Festivalin Tarihçesi Uluslararası İzmir Film Festivali ilk kez 1990 yılında düzenlenmeye başladı. 11 kez düzenlenen Festivale 2000 yılında ara verildi. İzmir Film Festivali, 11 yıl boyunca dünyadan ve

Detaylı

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4.

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. Ülkelerin Büyüme Oranı 5. Ülkelerin Kişi Başına Gayri Safi Yurtiçi

Detaylı

TÜRKİYE DE 2013 YILINDA ENFLASYON YEŞİM CAN

TÜRKİYE DE 2013 YILINDA ENFLASYON YEŞİM CAN TÜRKİYE DE 2013 YILINDA ENFLASYON YEŞİM CAN KIRKLARELİ-2014 Kırklareli Üniversitesi Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Merkezi TÜRKİYE DE 2013 YILINDA ENFLASYON HAZIRLAYAN YEŞİM CAN Adres: Ekonomik ve Sosyal

Detaylı

HALKLA İLİŞKİLER I-II

HALKLA İLİŞKİLER I-II Editörler Yrd.Doç.Dr. Gonca Yıldırım & Seçil Utma HALKLA İLİŞKİLER I-II Yazarlar Yrd.Doç.Dr.Gonca Yıldırım Yrd.Doç.Dr.İlker Özdemir Hasan Çiftçi Hatice Aydoğmuş Özcan Kahraman Koktürk Melis Yalçın Seçil

Detaylı

2012/4 SAYILI DÖVİZ KAZANDIRICI HİZMET TİCARETİNİN DESTEKLENMESİ HAKKINDA TEBLİĞİN UYGULAMA USUL VE ESASLARI GENELGESİ

2012/4 SAYILI DÖVİZ KAZANDIRICI HİZMET TİCARETİNİN DESTEKLENMESİ HAKKINDA TEBLİĞİN UYGULAMA USUL VE ESASLARI GENELGESİ Türkiyenin döviz kazandırıcı hizmet gelirlerinin arttırılması ve film sektörünün uluslararası rekabet gücünü geliştirilmesi için, Türkiyede yerleşik, film sektöründe faaliyet gösteren şirketler (film yapımcısı

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

İşletmelerin Özel Hedefleri Müşteri/Çalışan memnuniyeti - eğitimi ve kariyer gelişimi

İşletmelerin Özel Hedefleri Müşteri/Çalışan memnuniyeti - eğitimi ve kariyer gelişimi İşletmelerin Genel Hedefleri Finansal Hedefler: Kârlılık ve yeni kârlı yatırımlar Pazarlama hedefleri Var olma hedefi: Ticari hayatı sürdürmek Sosyal sorumluluk ve topluma hizmet İşletmelerin Özel Hedefleri

Detaylı

PAZARLAMA YÖNETİ Pazarlamanı n özellikleri: Değiş imi kolaylaş rması nsan ihtiyaçları n doyurulması na yönelik olması

PAZARLAMA YÖNETİ Pazarlamanı n özellikleri: Değiş imi kolaylaş rması nsan ihtiyaçları n doyurulması na yönelik olması PAZARLAMA YÖNETİMİ Pazarlamanın özellikleri: Değişimi kolaylaştırması. İnsan ihtiyaçlarının doyurulmasına yönelik olması. Değişken çevre koşullarında yapılması. İnsanlar ve örgütler tarafından yapılması.

Detaylı

T.C. ÇANAKKALE BELEDİYESİ. BASIN, YAYIN ve HALKLA İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNERGE BİRİNCİ BÖLÜM

T.C. ÇANAKKALE BELEDİYESİ. BASIN, YAYIN ve HALKLA İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNERGE BİRİNCİ BÖLÜM T.C. ÇANAKKALE BELEDİYESİ BASIN, YAYIN ve HALKLA İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNERGE BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 - (1) Bu yönergenin amacı, Basın

Detaylı

Özet Tanıtım Dokümanı

Özet Tanıtım Dokümanı Özet Tanıtım Dokümanı İstanbul, 2012 Kutluşah, yönetim, finans ve süreç danışmanlığı alanlarında hizmet veren güvenilir bir iş ortağıdır Toplamda 85 yılı aşkın finansal kuruluşlar, girişimcilik ve yönetim

Detaylı

İÇ DENETİM NEDİR? Ali Kamil UZUN, CPA, CFE

İÇ DENETİM NEDİR? Ali Kamil UZUN, CPA, CFE İÇ DENETİM NEDİR? Ali Kamil UZUN, CPA, CFE İçinde bulunduğumuz mayıs ayı Uluslararası İç Denetçiler Enstitüsü (IIA) tarafından tüm dünyada Uluslararası İç Denetim Farkındalık Ayı olarak ilan edilmiştir.

Detaylı

YÖNETMELİK DARICA BELEDİYE BAŞKANLIĞI /KÜLTÜR VE SOSYAL İŞLER MÜDÜRLÜĞÜ ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak ve Tanımlar

YÖNETMELİK DARICA BELEDİYE BAŞKANLIĞI /KÜLTÜR VE SOSYAL İŞLER MÜDÜRLÜĞÜ ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak ve Tanımlar Kabul Tarihi..: 03/ 08 / 2010 Kanun No : 5393 Madde No...: 15-18 Meclis Sayı No..: 56 YÖNETMELİK DARICA BELEDİYE BAŞKANLIĞI /KÜLTÜR VE SOSYAL İŞLER MÜDÜRLÜĞÜ ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ AMAÇ KAPSAM DAYANAK BİRİNCİ

Detaylı

Cumhuriyet Halk Partisi

Cumhuriyet Halk Partisi 1 Cumhuriyet Halk Partisi Yüksek Seçim Kurulu Başkanlığından: Karar No: 592 Tarih : 27.12.2013 27 Aralık 2013 CUMA Resmî Gazete Sayı : 28864 YÜKSEK SEÇİM KURULU KARARI Yüksek Seçim Kurulu Başkanlığından:

Detaylı

BİNGÖL ÜNİVERSİTESİ AÇIK ERİŞİM POLİTİKASI

BİNGÖL ÜNİVERSİTESİ AÇIK ERİŞİM POLİTİKASI BİNGÖL ÜNİVERSİTESİ AÇIK ERİŞİM POLİTİKASI POLİTİKA BAŞLIĞI: Bingöl Üniversitesi (BÜ) bünyesinde yapılan akademik çalışmalar için açık erişim, kurumsal arşivleme, uzun dönemli derleme ve dijital koruma.

Detaylı

0216 693 08 08 info@ph1istanbul.com

0216 693 08 08 info@ph1istanbul.com 0216 693 08 08 info@ph1istanbul.com Adını aldığı Ph1 gezegenin sahip olduğu 4 güneşi Kalite, Uzmanlık, Güven ve Yenilikçi olarak yörüngesine koyarak, markanızı 4 koldan saracak ve sizi gezegen savaşlarına

Detaylı

ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI YAYIN YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI YAYIN YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI YAYIN YÖNETMELİĞİ Amaç ve kapsam BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar MADDE 1 (1) Bu Yönetmelik; Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının görevleri doğrultusunda

Detaylı

MTMD STRATEJİK HEDEFLER VE EYLEMLER 2014 MAYIS.2014 İZMİR

MTMD STRATEJİK HEDEFLER VE EYLEMLER 2014 MAYIS.2014 İZMİR MTMD STRATEJİK HEDEFLER VE EYLEMLER MAYIS. STRATEJİK HEDEFLER ÇALIŞTAYI NEDEN BURDAYIZ? AMACIMIZ, DERNEĞİN AMAÇLARINA ULAŞMASI İÇİN UZUN VADELİ, ORGANİZE, PLANLI VE ORTAK DAVRANIŞLARLA SİSTEMATİK BİR GÜÇ

Detaylı

inşaat SEKTÖRÜ 2015 YILI ÖNGÖRÜLERİ

inşaat SEKTÖRÜ 2015 YILI ÖNGÖRÜLERİ 2014 EKİM SEKTÖREL inşaat SEKTÖRÜ 2015 YILI ÖNGÖRÜLERİ Nurel KILIÇ OECD verilerine göre, 2017 yılında Türkiye, Çin ve Hindistan dan sonra en yüksek büyüme oranına sahip üçüncü ülke olacaktır. Sabit fiyatlarla

Detaylı

ANKARA KALKINMA AJANSI. www.ankaraka.org.tr

ANKARA KALKINMA AJANSI. www.ankaraka.org.tr ANKARA KALKINMA AJANSI www.ankaraka.org.tr TÜRKİYE'NİN En Genç Kalkınma Ajansı Ankara Kalkınma Ajansı bölge içi gelişmişlik farklarını azaltmak, bölgenin rekabet gücünü artırmak ve gelişimini hızlandırmak

Detaylı

Kreatif yaklașımımız, profesyonel bakıș açımız, dinamik fikirlerimiz ile emek ve zamanımızı da harmanlayarak sizlere hizmet vermeyi hedefliyoruz.

Kreatif yaklașımımız, profesyonel bakıș açımız, dinamik fikirlerimiz ile emek ve zamanımızı da harmanlayarak sizlere hizmet vermeyi hedefliyoruz. Tanıtım Kataloğu Kreatif yaklașımımız, profesyonel bakıș açımız, dinamik fikirlerimiz ile emek ve zamanımızı da harmanlayarak sizlere hizmet vermeyi hedefliyoruz. www.janrmedya.com 05 07 09 11 13 15 17

Detaylı

KOMİTELER VE ÇALIŞMA ESASLARI

KOMİTELER VE ÇALIŞMA ESASLARI KOMİTELER VE ÇALIŞMA ESASLARI KURUMSAL YÖNETİM KOMİTESİ ÜYELER VE ÇALIŞMA ESASLARI 1- AMAÇ Bu düzenlemenin amacı Lokman Hekim Engürüsağ Sağlık, Turizm, Eğitim Hizmetleri ve İnşaat A.Ş. Yönetim Kurulu tarafından

Detaylı

Etkinlik-Organizasyon Firmaları Sunumu. Powered by MyBilet

Etkinlik-Organizasyon Firmaları Sunumu. Powered by MyBilet Etkinlik-Organizasyon Firmaları Sunumu Powered by MyBilet Online yayın nedir? MyStreamTurkey teknolojisi ile, firmanız tarafından uygun bulunulan görsel içerik ile, ekibimiz tarafından firmanızın veya

Detaylı

YÖNETMELİK NAMIK KEMAL ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

YÖNETMELİK NAMIK KEMAL ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar 12 Eylül 2013 PERŞEMBE Resmî Gazete Sayı : 28763 Namık Kemal Üniversitesinden: YÖNETMELİK NAMIK KEMAL ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak

Detaylı

Türkiye de Yabancı Bankalar *

Türkiye de Yabancı Bankalar * Bankacılar Dergisi, Sayı 52, 2005 Türkiye de Yabancı Bankalar * I. Giriş: Uluslararası bankacılık faaliyetleri, geçen yüzyılın ikinci yarısından itibaren uluslararası ticaret akımlarının ve doğrudan yabancı

Detaylı

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 Prof. Dr. Yıldırım Beyazıt ÖNAL 6. HAFTA 4. GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERE ULUSLAR ARASI FON HAREKETLERİ Gelişmekte olan ülkeler, son 25 yılda ekonomik olarak oldukça

Detaylı

KAYISI ARAŞTIRMA İSTASYONU MÜDÜRLÜĞÜ EK 3 İŞ TANIMI VE GEREKLERİ BELGELERİ

KAYISI ARAŞTIRMA İSTASYONU MÜDÜRLÜĞÜ EK 3 İŞ TANIMI VE GEREKLERİ BELGELERİ KAYISI ARAŞTIRMA İSTASYONU MÜDÜRLÜĞÜ EK 3 BELGELERİ KAYISI ARAŞTIRMA İSTASYONU MÜDÜRLÜĞÜ EK 3.1 MÜDÜR Dök.No KAİM.İKS.FRM.082 Sayfa No 1 / 4 İŞİN KISA TANIMI: üst yönetimi tarafından belirlenen amaç, ilke

Detaylı

MUHASEBE STANDARTLARININ ÖNEMİ VE FİNANSAL TABLOLAR BELİRLENDİ

MUHASEBE STANDARTLARININ ÖNEMİ VE FİNANSAL TABLOLAR BELİRLENDİ MUHASEBE STANDARTLARININ ÖNEMİ BELİRLENDİ ÖMER CAN DERMAN Kurumsal Finans Yönetmeni 1 Günümüzde gelişmenin, çağdaşlığın alt yapısında genel olarak standartların varlığı ve önemi çok belirgin bir unsurdur.

Detaylı

30.12.2010 HALKLA İLİŞKİLER YÖNETİMİNDE ARAŞTIRMA. SBR 215 Halkla İlişkiler ve İletişim

30.12.2010 HALKLA İLİŞKİLER YÖNETİMİNDE ARAŞTIRMA. SBR 215 Halkla İlişkiler ve İletişim SBR 215 Halkla İlişkiler ve İletişim HALKLA İLİŞKİLER YÖNETİMİNDE ARAŞTIRMA Kamu kurumunun halkla ilişkiler uygulamasındaki aşamalar ile özel sektördeki aşamalar farklı ve değişik amaçlıdır. Özel kesimde

Detaylı

Elektrik Perakende Sektörü. Perakende Pazarında İş Geliştirme Fırsatları. 30 Eylül 2015

Elektrik Perakende Sektörü. Perakende Pazarında İş Geliştirme Fırsatları. 30 Eylül 2015 Elektrik Perakende Sektörü Perakende Pazarında İş Geliştirme Fırsatları 30 Eylül 2015 2015 Deloitte Türkiye. Member of Deloitte Touche Tohmatsu Limited 1 Elektrik perakende pazarında sektör içi/dışı oyuncularla

Detaylı

BU YIL ULUSLARARASI KOOPERATİFLER YILI!

BU YIL ULUSLARARASI KOOPERATİFLER YILI! BU YIL ULUSLARARASI KOOPERATİFLER YILI! Birleşmiş Milletler Genel Kurulu; kooperatiflerin sosyo-ekonomik kalkınmaya, özellikle yoksulluğun azaltılmasına, istihdam yaratılmasına ve sosyal bütünleşmeye olan

Detaylı

KÜÇÜK İŞLETMELERDE PAZARLAMA İŞLEVİ VE YENİ PAZARLAMA YÖNTEMLERİ. Öğr. Gör. Aynur Arslan BURŞUK

KÜÇÜK İŞLETMELERDE PAZARLAMA İŞLEVİ VE YENİ PAZARLAMA YÖNTEMLERİ. Öğr. Gör. Aynur Arslan BURŞUK KÜÇÜK İŞLETMELERDE PAZARLAMA İŞLEVİ VE YENİ PAZARLAMA YÖNTEMLERİ Öğr. Gör. Aynur Arslan BURŞUK Küçük İşletmelerde Pazarlama İşlevi Pazarlama sadece bir satış eylemi değildir. Üretimden önce yapılan Pazar

Detaylı

FİKRİ MÜLKİYET HAKLARI KORUMA DERNEĞİ ÇALIŞMA GRUPLARI VE KOMİTELER YÖNETMELİĞİ

FİKRİ MÜLKİYET HAKLARI KORUMA DERNEĞİ ÇALIŞMA GRUPLARI VE KOMİTELER YÖNETMELİĞİ FİKRİ MÜLKİYET HAKLARI KORUMA DERNEĞİ ÇALIŞMA GRUPLARI VE KOMİTELER YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Hukuki Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1 Bu Yönetmeliğin amacı, Fikri Mülkiyet Hakları Koruma Derneği

Detaylı

Technology. and. Machine

Technology. and. Machine Technology and Machine Cezayir Teknoloji İthal Etmek İSTİYOR Kuzey Afrika nın en geniş yüzölçümüne, 35 milyona yakın nüfusa ve büyük petrol ve doğal gaz rezervlerine sahip olan Cezayir, ekonomik veriler

Detaylı

ÜÇÜNCÜ TÜRK KENEŞİ İŞ FORUMU. (24 Ekim 2014, Nahçıvan) TÜRK KENEŞİ GENEL SEKRETERİ RAMİL HASANOV UN İŞ ADAMLARINA HİTABI

ÜÇÜNCÜ TÜRK KENEŞİ İŞ FORUMU. (24 Ekim 2014, Nahçıvan) TÜRK KENEŞİ GENEL SEKRETERİ RAMİL HASANOV UN İŞ ADAMLARINA HİTABI ÜÇÜNCÜ TÜRK KENEŞİ İŞ FORUMU (24 Ekim 2014, Nahçıvan) TÜRK KENEŞİ GENEL SEKRETERİ RAMİL HASANOV UN İŞ ADAMLARINA HİTABI Sayın Âli Meclis Başkanı, Sayın Bakan, Sayın Oda Başkanları, Değerli İş Adamları,

Detaylı

İŞLETMELERİN AMAÇLARI. İşletmenin Genel Amaçları Arası Denge 24.03.2014. Genel nitelikli kuruluş ve faaliyet amaçları Özel nitelikli amaçlar

İŞLETMELERİN AMAÇLARI. İşletmenin Genel Amaçları Arası Denge 24.03.2014. Genel nitelikli kuruluş ve faaliyet amaçları Özel nitelikli amaçlar İŞLETMELERİN AMAÇLARI Genel nitelikli kuruluş ve faaliyet amaçları Özel nitelikli amaçlar Yrd.Doç.Dr. Gaye Açıkdilli Yrd.Doç.Dr. Erdem Kırkbeşoğlu İşletmenin Genel Amaçları Arası Denge Kar ın İşlevleri

Detaylı

Sayı: 2002/3 FAALİYET TEKNİK RAPORU

Sayı: 2002/3 FAALİYET TEKNİK RAPORU Sayı: 2002/3 FAALİYET TEKNİK RAPORU 2002 Sayfa No: İÇERİK Kapak İçerik 1. AKEV Hakkında 2. Mütevelli Heyeti 3. Özet 4. Faaliyetler ve çıktılar 5. Genel Başarı Göstergeleri 6. Kurum Hedeflerine ulaşımın

Detaylı

Üretim Yönetimi Nedir?

Üretim Yönetimi Nedir? Üretim Yönetimi Üretim Yönetimi Nedir? Üretim süreçlerini ilgilendiren tüm kararların alınması ile ilgili disiplindir. Üretilen malların istenilen nicelikte ve zamanda en az giderle oluşmasını amaçlar

Detaylı

Şimdiye kadar ihracatınızı arttırmayı düşündünüz mü acaba?

Şimdiye kadar ihracatınızı arttırmayı düşündünüz mü acaba? Şimdiye kadar ihracatınızı arttırmayı düşündünüz mü acaba? «Gelecek, daha iyi olmayı daha iyi başaranlara ait» IRAN Ürününüzü ihracat konusunda geliştirmek için, Türkiye nin komşu ülkeleri arasında, İran

Detaylı

MMKD Stratejik İletişim Planı Araştırma Sonuçları

MMKD Stratejik İletişim Planı Araştırma Sonuçları MMKD Stratejik İletişim Planı Araştırma Sonuçları 29 Mayıs 2013 tarihinde MMKD Stratejik İletişim Planı nı oluşturmak amacıyla bir toplantı yapıldı. Toplantının ardından, dernek amaç ve faaliyetlerinin

Detaylı

Yurtdışı Vatandaşlar Burslarının takvimi nasıldır? Değerlendirme ve Mülakat Tarihleri: Aralık 2014 Ocak 2015

Yurtdışı Vatandaşlar Burslarının takvimi nasıldır? Değerlendirme ve Mülakat Tarihleri: Aralık 2014 Ocak 2015 Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı, yurtdışında yaşayan vatandaşlarımızın eğitim ve akademik çalışmalarını desteklemek maksadıyla Yurtdışı Vatandaşlar Bursları başlatmıştır. Burs programı

Detaylı

Buruşuk Ömer Destanı. www.tersisler.org 0212 881 11 58 0212 883 16 86

Buruşuk Ömer Destanı. www.tersisler.org 0212 881 11 58 0212 883 16 86 Buruşuk Ömer Destanı 1900 yılları Türkiye sinden günümüze 100 yıllık süreci konu almaktadır. İstanbul da konakta yaşayan aile ilişkileri örgüsü; arka planında Türkiye de ve dünyada yaşanan toplumsal değişim

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2010/8 SAYILI ULUSLARARASI REKABETÇİLİĞİN GELİŞTİRİLMESİ DESTEĞİNE YÖNELİK URGE PROJE YÖNETİMİ EĞİTİM PROGRAMI T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI İhracat Genel Müdürlüğü KOBİ ve Kümelenme Destekleri Daire Başkanlığı

Detaylı

GRAFİK VE FOTOĞRAF A. ALANIN MEVCUT DURUMU VE GELECEĞİ

GRAFİK VE FOTOĞRAF A. ALANIN MEVCUT DURUMU VE GELECEĞİ GRAFİK VE FOTOĞRAF A. ALANIN MEVCUT DURUMU VE GELECEĞİ Günümüzde her alanda yaşanan bilimsel, teknolojik, kültürel ve ekonomik gelişmeler bütün sektörleri etkilemekte ve bu durum doğal olarak mesleki eğitimi

Detaylı

TEKSTİL VE HAZIR GİYİM ÜRÜNLERİ İTHALATINA UYGULANAN KORUNMA ÖNLEMLERİ 2 YILLIK DEĞERLENDİRME

TEKSTİL VE HAZIR GİYİM ÜRÜNLERİ İTHALATINA UYGULANAN KORUNMA ÖNLEMLERİ 2 YILLIK DEĞERLENDİRME TEKSTİL VE HAZIR GİYİM ÜRÜNLERİ İTHALATINA UYGULANAN KORUNMA ÖNLEMLERİ 2 YILLIK DEĞERLENDİRME TÜRKİYE GİYİM SANAYİCİLERİ DERNEĞİ 211 yılı Temmuz ayında yürürlüğe konulan kumaş ve hazır giyim ürünlerine

Detaylı

Tablo 1. Seçilen Ülkeler için Yıllar İtibariyle Hizmetler Sektörü İthalat ve İhracatı (cari fiyatlarla Toplam Hizmetler, cari döviz kuru milyon $)

Tablo 1. Seçilen Ülkeler için Yıllar İtibariyle Hizmetler Sektörü İthalat ve İhracatı (cari fiyatlarla Toplam Hizmetler, cari döviz kuru milyon $) 4.2. HİZMETLER 1. Hizmetler sektörünün ekonomideki ağırlığı bir refah kriteri olarak değerlendirilmektedir (1). (2) tarafından bildirildiği üzere, sanayileşmeyle birlikte, ulaştırma hizmetleri ve belirli

Detaylı

Bu rapor, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu uyarınca yürütülen düzenlilik denetimi sonucu hazırlanmıştır.

Bu rapor, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu uyarınca yürütülen düzenlilik denetimi sonucu hazırlanmıştır. T..C.. SAYIIŞTAY BAŞKANLIIĞII KÜLTÜR VE TURİİZM BAKANLIIĞII 2012 YIILII DENETİİM RAPORU EYLÜL 2013 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06100 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 40 94 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr

Detaylı

T Ü R K İ Y E K İ C K B O K S F E D E R A S Y O N U. YAYIN ve MÜSABAKA İZİN TALİMATI

T Ü R K İ Y E K İ C K B O K S F E D E R A S Y O N U. YAYIN ve MÜSABAKA İZİN TALİMATI T Ü R K İ Y E K İ C K B O K S F E D E R A S Y O N U YAYIN ve MÜSABAKA İZİN TALİMATI TÜRKİYE KİCK BOKS FEDERASYONU YAYIN VE MÜSABAKA İZİN TALİMATI BİRİNCİ BÖLÜM AMAÇ, KAPSAM, DAYANAK ve TANIMLAR AMAÇ MADDE

Detaylı

Gayrimenkul markalarının tüm proje pazarlama ve satış süreçlerini etkili bir şekilde yöneterek yenilikçi hizmetler sunmak.

Gayrimenkul markalarının tüm proje pazarlama ve satış süreçlerini etkili bir şekilde yöneterek yenilikçi hizmetler sunmak. V İ L L A V. I. P P R O J E VILLA V.I.P GAYRİMENKUL lüks gayrimenkul sektöründeki 10 yıllık tecrübesine dayanarak, toplu konut projelerinde de bir marka olabilmek adına VILLA V.I.P PROJE yi yaratmıştır.

Detaylı

İNSANLIĞIN SAVAŞI YENDİĞİ YER; ÇANAKKALE SAVAŞ ALANLARI PROJESİ (TR-12-539-2007-R5)

İNSANLIĞIN SAVAŞI YENDİĞİ YER; ÇANAKKALE SAVAŞ ALANLARI PROJESİ (TR-12-539-2007-R5) Eylem 1.2 Gençlik Girişimleri Projesi İNSANLIĞIN SAVAŞI YENDİĞİ YER; ÇANAKKALE SAVAŞ ALANLARI PROJESİ (TR-12-539-2007-R5) DALGALAN SEN DE ŞAFAKLAR GİBİ EY ŞANLI HİLÂL OLSUN ARTIK DÖKÜLEN KANLARIMIN HEPSİ

Detaylı

ISLAMIC FINANCE NEWS ROADSHOW 2013-TURKEY

ISLAMIC FINANCE NEWS ROADSHOW 2013-TURKEY ISLAMIC FINANCE NEWS ROADSHOW 2013-TURKEY 3 EYLÜL 2013 DR. VAHDETTİN ERTAŞ SERMAYE PİYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ Değerli konuklar, yurtdışından gelen değerli misafirlerimiz, finans sektörünün kıymetli

Detaylı