Barışın Ekonomi Politiği: Uluslararası İlişkilerde Liberal Kuram ve Ticari Liberalizm

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Barışın Ekonomi Politiği: Uluslararası İlişkilerde Liberal Kuram ve Ticari Liberalizm"

Transkript

1 Uluslararası Hukuk ve Politika Cilt: 9, Sayı: 35, ss , 2013 Barışın Ekonomi Politiği: Uluslararası İlişkilerde Liberal Kuram ve Ticari Liberalizm Mustafa Cüneyt ÖZŞAHİN* Özet Yaşanan hızlı ekonomik küreselleşme ile uluslararası ilişkiler disiplininde ekonomi-politik yaklaşımlar önem kazanmıştır. Ticaret ve barış arasındaki ilişkiyi inceleyen analizler de yine bu kapsamda, ekonomi-politik bir çerçevede ele alınmaktadır. Yapılan pek çok çalışma, ticaretin çatışma olasılığını düşürdüğünün altını çizmektedir. Akademik çevrelerde bu hipotez ticari barış veya ticari pasifizm olarak adlandırılmakta ve ticari liberalizm başlığı altında değerlendirilmektedir. Liberal uluslararası ilişkiler kuramlarıyla yakından ilgili olan ticari liberalizm tarihsel, teorik ve görgül olarak zengin bir arka plana sahiptir. Bu çalışma kapsamında öncelikle dünya politikasında önemli bir yer teşkil eden liberal ekonomik/siyasal düzenin tarihsel gelişimi incelenmekte ve ardından u- luslararası ilişkilerde liberal kuramın temel varsayımları ortaya konulmaktadır. Son kısımda ise yapılan okumalar çerçevesinde ticari liberalizm başta olmak üzere liberalizm çatısı altındaki farklı yaklaşımlara değinilmekte ve ticaret-barış ilişkisinde ticari liberalizmin oynadığı rol, konuyla ilgili teorik ve görgül literatür dikkate alınarak ayrıntılı biçimde analiz edilmektedir. Anahtar Kelimeler: Liberalizm, Çatışma, Barış, Ticaret, Ticari Liberalizm, Politik Ekonomi * Araştırma Görevlisi, Selçuk Üniversitesi, Uluslararası İlişkiler Bölümü; Doktora Adayı, Necmettin Erbakan Üniversitesi, Uluslararası İlişkiler Bölümü. tr 85

2 M. C. Özşahin The Political Economy of Peace: Liberal Theory of International Relations and Commercial Liberalism Abstract Political economic perspectives have been gaining ground in the discipline of international relations with the rapid economic globalization. The relationship between trade and peace is also one of the controversial debates in political-economy. There is a large body of research that demonstrates that trade reduces the likelihood of conflict. This hypothesis, also called as commercial peace or commercial pacifism in academia, is closely related to commercial liberalism that is one of the key components of liberal theories of international relations. After a survey of the historical evolution of the liberal economic/politic order in world politics, this study presents the main theoretical tenets of liberalism in international relations. In addition to this, this paper analyzes different branches of liberalisms with a specific reference to commercial liberalism. Lastly, a wide range of theoretical and empirical literature has been reviewed in order to account for the role of commercial liberalism in international political economy. Keywords: Liberalism, Conflict, Peace, Trade, Commercial Liberalism, Political Economy Giriş Kuşkusuz savaşın önüne geçilmesi ve barışın tesis edilmesi, uluslararası ilişkiler disiplininin en temel sorunsallarından biridir. Nitekim disiplin içerisinde yer alan çeşitli kuramlar bu doğrultuda birbiriyle uyuşması çok da mümkün görünmeyen muhtelif açıklamalara yönelmişlerdir. Köklerini Kantçı tezden alan liberal kuram bu çerçevede pek çok açıdan barış ile özdeşleştirilmiştir. Geleneksel Realizm için savaş, uluslararası ilişkilerin kaçınılmaz bir gerçeği iken, Liberalizm savaşın önüne geçilebilecek bir olumsuzluk olduğunu savlamaktadır. 1 Söz konusu liberal iyimserliğe kaynaklık eden yaklaşımlar ise 1 Jack S. Levy, War and Peace, içinde Walter Carlsnaes, Thomas Risse ve Beth Simmons, der., Handbook of International Relations, (Thousand Oaks, CA: Sage Publications, 2002), s. 355; Scott Burchill, Liberalism, içinde Scott Burchill, Andrew Linklater, Richard Devetak, Matthew Paterson ve Jacqui True, der., Theories of International Relations, (London: Palgrave, 2005), s

3 Barışın Ekonomi Politiği: Uluslararası İlişkilerde Liberal Kuram ve Ticari Liberalizm kendi içerisinde zengin bir çeşitliliğe sahiptir. Bu çerçevede Liberal uluslararası ilişkiler kuramı bünyesinde yer alan kimi yaklaşımlar ekonomi-politik bir bakış açısı çerçevesinde barışın koşullarını ortaya koymaya çalışmaktadır. Ticari liberalizm (commercial liberalism) de bu bağlamda literatürde öne çıkan önemli bir başlık olarak değerlendirilebilecektir. 2 Özellikle küreselleşme ve karşılıklı bağımlılık olgularıyla beraber liberal uluslararası ilişkiler kuramı ve ticari liberalizm çerçevesinde barışın ekonomik-politik yorumları daha yüksek sesle ifade edilir olmuştur. 3 Bu çalışmada liberalizm çatısı altında barışın ekonomi-politiğinin nasıl kurulduğu ticari liberalizme yapılacak özel bir vurgu etrafında tarihsel, teorik ve görgül boyutlarıyla incelenecektir. Böylelikle uluslararası ilişkiler teorisinin güncel tartışmalarından birine ışık tutulması ve sözkonusu bu tartışmaların Türkçe literatüre taşınması amaçlanmaktadır. Yapılan analizin birinci bölümünde dünya politikasının teşekkülünde, özellikle de ekonomik düzlemde, liberalizmin oynadığı rol anlaşılmaya çalışılmış, ikinci bölümde liberal uluslararası ilişkiler kuramı ve temel varsayımları analiz edilmiş, üçüncü bölümde ise ticari liberalizm ve barış ilişkisi tartışılmıştır. I. XIX. Yüzyıldan Bugüne Liberal Ekonominin Tarihsel Durakları Kuşkusuz liberal teori kökleri XVIII. ve XIX. yüzyıla uzanan oldukça zengin bir tarihsel arka plana sahiptir. 4 Bununla birlikte liberalizmin ilk kıvılcımlarını XVII. yüzyıla kadar geriye götürmek de mümkündür. 5 Genellikle İngiliz felsefi 2 Katherine Barbieri, The Liberal Illusion: Does Trade Promote Peace?, (Ann Arbor: University of Michigan Press, 2002), s Liberal kuramda ticari liberalizmin yeri ve önemi için bakınız, Robert O. Keohane, International Liberalism Reconsidered, içinde Robert O. Keohane, der., Power and Governance in a Partially Globalized World, (New York: Routledge, 2002), s Konuyla ilgili literatür için bakınız, Erich Weede, The Diffusion of Prosperity and Peace by Globalization The Independent Review, Vol. 9, No. 2, 2004, s ; Erik Gartzke ve Quan Li, War, Peace, and the Invisible Hand: Positive Political Externalities of Economic Globalization, International Studies Quarterly, Vol. 47, No. 4, 2003, s ; Gerald Schneider, Katherine Barbieri ve Nils Petter Gleditsch, Does Globalization Contribute to Peace: A Critical Survey of the Literature, içinde Gerald Schneider, Katherine Barbieri, Nils Petter Gleditsch, der., Globalization and Armed Conflict, (Lanham: Rowman & Littlefield, 2003), s. 3-29; Gerald Schneider, Peace through Globalization and Capitalism? Prospects of Two Liberal Propositions, Journal of Peace Research, August 27, 2013, s. 1-11; Katherine Barbieri ve Gerald Schneider, Globalization and Peace: Assessing New Directions in the Study of Trade and Conflict, Journal of Peace Research, Vol. 36, No. 4, 1999, s Scott Burchill, Liberalism, içinde Scott Burchill, Andrew Linklater, Richard Devetak, Matthew Paterson ve Jacqui True, der., Theories of International Relations, (London: Palgrave, 2005), s Atilla Yayla, Liberalizm, (Ankara: Liberte Yayınları, 2011), s. 36; James L. Richardson, Contending Liberalisms in World Politics: Ideology & Power, (London: Lynne Rienner, 2001), 87

4 M. C. Özşahin geleneğine dayandırılan liberal düşünce, bünyesinde çok sayıda düşünür ve ekolü barındırmaktadır. 6 Derin bir müktesebata sahip liberal düşünce yalnızca soyut teorik tartışmalarla sınırlı kalmamış, somut siyasa üretim sürecinde özellikle de küresel ve ulusal düzeyde izlenen ekonomi politikalarında belirleyici bir rol oynamıştır. Tarihsel olarak incelendiğinde; uluslararası ekonomi politiğin liberal bir anlayış çerçevesinde düzenlenmesi Britanya nın Hububat Yasası nın (Corn Law) kaldırımasıyla dışa açık bir ekonomi haline geldiği XIX. yüzyılın ilk yarısında mümkün olabildi. 7 Dünya ekonomisinde ticaretin serbestleşmesi ve yoğunlaşması ise XIX. yüzyılın ikinci yarısında gerçekleşti. 8 Öte yandan iki savaşı arası dönemde -özellikle 1929 krizi sonrası- pek çok açıdan liberal ekonomi politikasının kesintiye uğradığı ve dünya ekonomisinde korumacılığın egemen olduğu yıllara tanıklık edildi. 9 Özellikle bu yıllarda uluslararası ekonomide büyük bir parçalanma yaşanmış ve rekabet içindeki ülkelerin kendi aralarında ekonomik bloklar teşkil ettiğine şahitlik edilmiştir. 10 Bahsedilen bu kısa kesintiye müteakip, II. Dünya Savaşı sonrası dönemde ise liberalizm gerek ekonomik gerekse de siyasal olarak uluslararası düzenin kurucu aklını derinden etkilemiştir. Her şeyden önce II. Dünya Savaşı sonrası uluslararası ilişkileri düzenleyecek uluslararası ekonomik rejim, serbest ticareti temel alan liberal kurumsalcı bir tasarım üzerine oturmaktadır. 11 Öyle ki s. 21-4; John Gary, Concepts in Social Thought: Liberalism, (Minneapolis: University of Minnesota Press, 2003), s Liberalizm in farklı tarihsel kaynakları için bakınız, Alan Ray, The Making of Modern Liberalism, (Princeton: Princeton University Press, 2012), s. 23-8; Atilla Yayla, Liberalizm, s ; John Gary, Concepts in Social 7 Thomas D. Lairson ve David Skidmore, International Political Economy: The Struggle for Power and Wealth, (Forth Worth: Harcourt Brace College Publishers, 1997), s A.g.e., s A.g.e.,s. 57-9; Ngaire Woods, International Political Economy in an Age of Globalization, içinde John Baylis ve Steve Smith, der., The Globalization of World Politics: An Introduction to International Relations, (New York: Oxford University Press, 2001), s Robert Gilpin, The Political Economy of International Relations, (New Jersey: Princeton University Press, 1987), s John Gerard Ruggie, International Regimes, Transactions, and Change: Embedded Liberalism in the Postwar Economic Order, International Organization, Vol. 36, No. 2, Spring 1982, s Ruggie ve gömülü liberalizm olgusuna yönelik diğer atıflar için bakınız, Gerald Schneider, Katherine Barbieri ve Nils Petter Gleditsch, Does Globalization Contribute to Peace: A Critical Survey of the Literature, içinde Gerald Schneider, Katherine Barbieri, Nils Petter Gleditsch, der., Globalization and Armed Conflict, (Lanham: Rowman & Littlefield, 2003), s. 6; Katherine Barbieri ve Gerald Schneider, Globalization and Peace: Assessing New Directions in the Study of Trade and Conflict, Journal of Peace Research, Vol. 36, No. 4, 1999, s

5 Barışın Ekonomi Politiği: Uluslararası İlişkilerde Liberal Kuram ve Ticari Liberalizm söz konusu bu dönemde Liberal Uluslararası Ekonomik Düzen (Liberal International Economic Order) olarak adlandırılacak yeni bir küresel ekonomik model teşkil edilmiştir. 12 Siyasal bir proje olarak ise liberalizm Birleşmiş Milletler öncülüğünde temel hak ve özgürlükleri koruyan uluslararası bir rejimin inşasını amaçlamıştır. 13 Kabaca söylemek gerekirse özellikle geç XX. yüzyıl liberalizmin hızla önem kazandığı tarihsel bir dönem olarak değerlendirilebilir. 14 Bu bağlamda 1970 lerle beraber ısrarla altı çizilen bir gelişme uluslararası arenada çeşitlenen ve yoğunlaşan ulus-aşan (transnational) aktörlerin faaliyetleridir. Bu çerçevede özellikle enformasyonun, finansın, malların ve kişilerin hareketliliğinin artmasına özel bir vurgu yapılmıştır. 15 Öyle ki, Nye ve Keohane retrospektif bir bakışla 1970 li yılların popüler olgusu karşılıklı bağımlılığı küreselleşmenin öncülü/ benzeri olarak sunmaktan geri durmamışlardır. 16 Bir diğer önemli kırılma noktası olarak kabul edilen Soğuk Savaşın sonu ise Fukuyama nın ifadesiyle tarihin sonuna aynı zamanda da liberalizmin kalıcı zaferine işaret etmekteydi. 17 Hızlı küreselleşme aynı zamanda ekonomik ve siyasal anlamda liberalizmin difüzyonunu da beraberinde getirmiştir. 18 Ekonomik olarak uluslararası sermayenin topyekun engellenemeyecek, regüle dahi edilemeyecek bir hız ve yoğunlukla yerel ekonomilere nüfuz etmesi, Soğuk Savaş sonrası dönemde kaleme alınan pek çok çalışmada dile getirilmiştir. 19 Bununla birlikte liberal uluslararası ekonomik modelin ulusal düzeydeki 12 Charles Kegley ve Eugene Wittkopf, World Politics: Trend and Transformation, (New York: St. Martin Press, 1997), s John Charvet ve Elisa Kaczynska-Nay, The Liberal Project and Human Rights: The Theory and Practice of a New World Order, (New York: Cambridge University Press, 2008), s Beth A. Simmons, Frank Dobbin ve Geoffrey Garrett, Introduction: The International Diffusion of Liberalism, International Organization, Vol. 60, No. 4, 2006, s Joseph S. Nye ve Robert O Keohane, Transnational Relations and World Politics: An Introduction, International Organization, Vol. 25, No. 3, 1971, s Robert O. Keohane ve Joseph S. Nye, Globalization: What s New? What s Not? (And So What?), Foreign Policy, No. 118, Spring 2000, s Ayrıca iki olgu (küreselleşme ve karşılıklı bağımlılık) arasındaki bağlantıya ilişkin bakınız, Micheal Zürn, From Interdependence to Globalization içinde Walter Carlsnaes, Thomas Risse ve Beth Simmons, der., Handbook of International Relations (Thousand Oaks, CA: Sage Publications, 2002), s Francis Fukuyama, The End of History?, The National Interest, Summer 1989, s Beth A. Simmons, Frank Dobbin ve Geoffrey Garrett, Introduction: The International Diffusion of Liberalism, International Organization, Vol. 60, No. 4, 2006, s John Gerard Ruggie, At Home Abroad, Abroad at Home: International Liberalisation and Domestic Stability in the New World Economy, Millennium, Vol. 24, No. 3, 1994, s ; Susan Strange, The Erosion of the State, Current History, Vol. 96, No. 613, 1997, s

6 M. C. Özşahin etkisini gözler önüne seren bir diğer gelişme ise gelişmekte olan ülkelerde hızla benimsenen neo-klasik ekonomi politikasıdır. 20 Siyasal olarak ise liberal demokrasi ve insan hakları öne çıkan iki konsept olmuştur. Küreselleşme ile beraber kişiler, kurumlar ve ülkelerarası etkileşimler kimi ülkelerin demokrasi ile tanışmasıyla yine kimi diğer ülkelerde ise demokrasinin kalitesinin artırılmasıyla bağlantılandırılmıştır. 21 Diğer taraftan, Soğuk Savaş sonrası yoğunlaşan insani müdahale operasyonları liberalizm ile ilişkilendirilerek temel özgürlükleri tehdit eden devletler karşısında özgürlükleri korumaya dönük bir moral sorumluluk çerçevesinde ele alınabilmiştir. 22 Bununla birlikte söz konusu müdahaleciliğe müteakip çatışma sonrası toplumların yeniden inşası süreci, pazar ekonomisi ve iyi yönetişim ilkeleri bağlamında yine liberal bir çerçevede ele alındı. 23 Kuşkusuz yukarıda ana hatlarıyla değinilen dünya politikasında vuku bulan dönüşüm büyük bir önemi haizdir. Dünya politikasında II. Dünya Savaşı ndan bu yana yaşanan dönüşüm bir taraftan liberalizmin tarihsel başarısına işaret etmekte diğer taraftan liberal teorinin aktüel gelişmeler ışığında yeniden okunması ve değerlendirilmesi gereğini ortaya çıkarmaktadır. II. Liberal Kuram: Barış, İşbirliği ve Çoğulculuk Kuşkusuz liberal kuram, tarihi ve felsefesiyle büyük bir zenginliği bünyesinde barındırır. Öyle ki, pek çoklarına göre liberalizm aynı zamanda uluslararası ilişkiler disiplininin teorik anlamda kurucu sütunlarından biridir. Liberalizm, Realizm ile beraber uluslararası ilişkilerin ana akım perspektifini teşkil etmektedir. 24 Aristokrasiye karşı demokrasi veya otarşiye karşı serbest ticaret sloganları aynı zamanda liberal uluslararası ilişkiler teorisinin üzerine 20 Bakınız, Thomas J. Biersteker, The Triumph of Neoclassical Economics in the Developing World: Policy Convergence and Bases of Governance in the International Economic Order, içinde James N. Rosenau ve Ernst-Otto Czempiel, der., Governance without Government: Order and Change in World Politics, (Cambrigde: Cambridge University Press, 1992), s Jagdish Bhagwati, Globalization, Sovereignty and Democracy, içinde Axel Hadenius, der. Democracy s Victory and Crisis: Nobel Symposium, (Cambridge: Cambridge University Press, 1994), s David Chandler, The Responsibility to Protect? Imposing the Liberal Peace, International Peacekeeping, Vol. 11, No. 1, 2004, s ; Fernando R. Tesón, The Liberal Case for Humanitarian Intervention, içinde J. L. Holzgrefe ve Robert O. Keohane, der. Humanitarian Intervention: Ethical, Legal and Political Dilemmas, (Cambridge: Cambridge University Press, 2003), s David Chandler, The Uncritical Critique of Liberal Peace, Review of International Studies, Vol. 36, Supplement S1, October 2010, s Andrew Heywood, Global Politics, (Basingstoke: Palgrave, 2011), s

7 Barışın Ekonomi Politiği: Uluslararası İlişkilerde Liberal Kuram ve Ticari Liberalizm bina edildiği temel ilkeleri yansıtmaktadır. 25 Başta John Locke, Adam Smith ve Immanuel Kant olmak üzere pek çok düşünür modern liberal literatürün şekillenmesinde önemli katkılar sağlamışlardır. 26 Bununla birlikte yakın geçmiş sayılabilecek XX. yüzyılın ilk yarısında -daha kesin bir tarih telaffuz edilecek olursa I. Dünya Savaşı sonrasında- öne çıkan Wilsonyenizm/Wilsonyen idealizm farklı kaynaklarca yine liberal kuramın entelektüel seleflerinden biri olarak değerlendirebilmiştir. 27 Öte yandan Realist kuramcılar ise bir adım daha öte giderek, kozmopolitanizm ve uluslararasıcılık ile beraber liberalizmi de topyekün idealizm başlığı altına yerleştirilebilmektedirler. 28 Özellikle II. Dünya Savaşı sonrasında disiplinin başat paradigması olarak değerlendirilen realizm 29 karşısında liberalizm güçlü bir alternatif olarak ortaya çıkmıştır. Güç olgusunu orijinine yerleştiren realist kuram bir taraftan da savaşın kaçınılmazlığına vurgu yapmaktan geri durmamıştır. 30 Öte yandan Realist uluslararası ilişkiler teorisinin tersine liberal/idealist okul, uluslararası ilişkileri güç değil değerler üzerinden okuma eğilimindedir. 31 Yaşam ve mülkiyeti korumayı hedefleyen liberalizm, özgürlük ve toleransı temel değerler olarak benimsemektedir. 32 Bu çerçevede liberal kuram içerisinde öne çıkan idealist ve neo-idealist damarlar, demokrasi ve insan hakları vurgusuyla belirginleşir. 33 Yine realistlerin aksine liberaller barışı uluslararası ilişkilerde olağan 25 Scott Burchill, Liberalism, s Michael Doyle ve Stefano Recchia, Liberalism in International Relations, içinde Bertrand Badie, Dirk-Berg Schlosser ve Leonardo Morlino, der., International Encyclopedia of Political Science, (Los Angeles: Sage Publication, 2011), s John McMillan, Liberal Internationalism, içinde Martin Griffiths, der., International Relations Theory for the Twenty-First Century: An Introduction, (NewYork: Routledge, 2007), s. 21; İdealizm-liberalizm ilişkisinde benzer noktalara temas eden daha kapsamlı bir değerlendirme için bakınız, John T. Rourke, International Politics on the World Stage, (New York: McGraw Hill, 2007), s Peter Wilson, Idealism in International Relations, içinde K. Dowding, der., Encyclopedia of Power, (Thousand Oaks, USA: Sage Publications, 2011), s Jack Donnelly, Realism and International Relations, (New York: Cambridge University Press, 2000), s Ken Booth, Security in Anarchy: Utopian Realism in Theory and Practice, International Affairs, Vol. 67, No. 3, July 1991, s Jack Goldsmith ve Stephen D. Krasner, The Limits of Idealism, Vol. 132, No. 1, Winter 2003, s John M. Owen, How Liberalism Produces Peace, içinde Andrew Linklater, der., International Relations: Critical Concepts in Political Science, Vol. 3, (London: Routlege, 2000), s Tim Dunne, Liberalism, içinde John Baylis ve Steve Smith, der., The Globalization of World Politics. An Introduction to International Relations, (New York: Oxford University Press, 2001), s ,

8 M. C. Özşahin durum (natural state of affairs) olarak kabul etmektedirler. 34 Öyle ki yurttaşların özgürlüklerine saygılı liberal değerleri içselleştirmiş liberal demokrasiler dış politikasında da barışçıl bir siyasa geliştirecektir. 35 Bu anlamda liberalizm, realizmden farklı olarak insan aklına duyduğu güven nedeniyle barışın hiç de uzak bir ihtimal olmadığına yönelik büyük bir iyimserliği muhtevasında barındırır. 36 Liberal kuram çerçevesinde yapılan bir diğer tartışma ise çatışma ve işbirliği temaları üzerinden gitmektedir. Realist uluslararası ilişkiler kuramı, özellikle 1970 li yıllardan itibaren farklı kaynaklardan gelen eleştiri oklarının hedefi olmuştur. 37 Bu süre zarfında özellikle iki rakip akım olarak neo-liberalizm ve neo-realizm arasındaki karşılıklı alışveriş pek çok açıdan uluslararası ilişkiler teorisine damgasını vurmuştur. 38 Neo-liberaller mutlak kazançlar (absolute gains) üzerinde dururken, neo-realistler göreli kazançların (relative gains) altını çizmektedir. Öte yandan taraflar arasındaki bu tartışma aynı zamanda uluslararası politikada anarşinin mi yoksa işbirliğinin mi galip geleceğine dair daha büyük ve kapsamlı bir meselenin ipuçlarını da bünyesinde barındırmaktaydı. 39 Liberal uluslararası ilişkiler kuramında gerekli şartlar tesis edildiği takdirde işbirliği imkansız değil ulaşılabilir bir hedeftir. Liberaller uluslararası ilişkilerin sıfır toplamlı bir oyun olmadığını (non-zero-sum game) aksine kazan-kazan (win-win) formülüne dayalı bir biçimde cereyan etmekte olduğunu 34 Scott Burchill, Liberalism, s John M. Owen, How Liberalism Produces, s. 929, Robert Jackson ve Georg Sørensen, Introduction to International Relations: Theories and Approaches, (Oxford: Oxford University Press, 2007), s Fred Halliday, Rethinking International Relations, (London: Palgrave, 1994), s. 16; Yale H. Ferguson ve Richard W. Mansbach, The Elusive Quest Continues: Theory and Global Politics, (New Jersey: Pearson Education, 2003), s David A. Baldwin, Neoliberalism, Neorealism, and World Politics, içinde David A. Baldwin, der., Neorealism and Neoliberalism: The Contemporary Debate, (New York: Columbia University, 1993), s. 3-25; Konuyla ilgili daha detaylı bir tarama için ayrıca bakınız, Chris Brown ve Kirsten Ainley, Understanding International Relations, (New York: Palgrave Macmillan, 2005), s David A. Baldwin, Neoliberalism, Neorealism, and World Politics, içinde David A. Baldwin, der., Neorealism and Neoliberalism: The Contemporary Debate, (New York: Columbia University, 1993), s. 4-5; Joseph M. Grieco, Anarchy and the Limits of Cooperation: A Realist Critique of the Newest Liberal Institutionalism, içinde David A. Baldwin, der., Neorealism and Neoliberalism: The Contemporary Debate, (New York: Columbia University, 1993), s ; Robert Powell, Absolute and Relative Gains in International Relations Theory, The American Political Science Review, Vol. 85, No. 4, Dec., 1991, s Benzer noktalara temas eden daha kapsamlı bir değerlendirme için ayrıca bkz. Chris Brown ve Kirsten Ainley, Understanding International Relations, (New York: Palgrave Macmillan, 2005), s. 45-8; 92

9 Barışın Ekonomi Politiği: Uluslararası İlişkilerde Liberal Kuram ve Ticari Liberalizm savlamaktadır. 40 Yine bu çerçevede oyun teorisinden faydalanan çeşitli yaklaşımlar devletlerin aynen karşılık (tit for tat) ilkesi ekseninde ortaya koydukları ilişki biçimlerinin işbirliğine kapı aralayabileceğine işaret etmektedir. 41 Özellikle realistler her türlü işbirliğini imkansızlaştıran bir anarşi tasavvuruna sahip olmalarına karşın neo-liberaller uluslararası kurumları ve rejimleri anarşiyle beraber gelen rekabet ve çatışmayı yatıştıracak mekanizmalar olarak değerlendirmişlerdir. 42 Keohane ve Martin in ifadesiyle enformasyon sağlaması, işlem maliyetlerini düşürmesi, taahütleri daha inanılır kılması, işbirliği için odak noktaları oluşturması ve en genel anlamda karşılıklı işleyişi kolaylaştırması nedeniyle uluslararası kurumlar işbirliğine kapı aralayabilecektir. 43 Liberal kuramla bağlantılı olarak değinilmesi gereken bir diğer önemli özellik, liberal kuramın gerek aktörler gerekse de uluslararası ilişkilerin temel tartışma konularına yönelik çoğulcu (pluralist) bakış açısıdır. 44 Her şeyden önce liberal kuram dış politika yapımını içeriden dışarıya (inside-out) doğru üretilen ve sistem değil aktör(ler) merkezli bir süreç olarak okuma eğilimindedir. 45 İşbirliğine yönelik vurgunun yanı sıra devlet dışı aktörlerin etkinlikleri ve devletlerarası ekonomik ve sosyal mübadeleler gibi güç politikasının ötesine uzanan bir dizi konu, liberal teori tarafından uluslararası ilişkilerin gündemine taşınmıştır. Özellikle uluslararası aktörlerin çeşitlenmesi ve söz konusu bu aktörler arasında diplomatik, ekonomik ve toplumsal ilişkilerin farklı kanallar dolayımıyla yoğunlaşması, bu gündem değişikliğinin belki de en önemli nedenidir. 46 Yine bu bağlamda gerek ulusal gerekse de uluslararası politikada 40 John T. Rourke, International Politics on the World Stage, (New York: McGraw Hill, 2007), s Robert Axelrod, The Evolution of Cooperation, (New York: Basic Books, 1985), s Robert Axelrod ve Robert O. Keohane, Achieving Cooperation under Anarchy: Strategies and Institutions, içinde içinde David A. Baldwin, der., Neorealism and Neoliberalism: The Contemporary Debate, (New York: Columbia University, 1993), s Robert O. Keohane ve Lisa Martin, The Promise of Institutionalist Theory, International Security, Vol. 20, No. 1, 1995, s Viotti ve Kauppi karar alma sürecinin çeşitlenmesini, ulusaşan bağları ve karşılıklı bağımlılık olgularının tümünü çoğulculuk (pluralism) başlığı altında ele almaktadır. Bakınız, Paul R. Viotti ve Mark V. Kauppi, International Relations Theory: Realism, Pluralism, Globalism, (Massachusetts: Allyn ve Bacon, 1993), s Diana Panke ve Thomas Risse, Liberalism, içinde Timothy Dunne, Milja Kurki ve Steve Smith, (der.) International Relations Theories: Discipline and Diversity, (New York: Oxford University Press, 2006), s. 90. İç politika-dış politika ilişkisi için ayrıca bakınız, Joseph S. Nye, Understanding International Conflicts: An Introduction to Theory and History, (New York: Pearson Longman, 2007), s Robert O. Keohane ve Joseph S. Nye, Power and Interdependence: World Politics in Transition, (Glenview: Scott Foresman and Co., 1989), s

10 M. C. Özşahin ulus-aşan (transnational) aktörlerin ehemmiyeti liberal kuramca sıklıkla dile getirilmektedir. 47 Bunun yanında devletler nezdinde karar alma sürecinde çoğulculuğun hakim olması ve bu çerçevede farklı çıkar gruplarının karar alma sürecine dahil olması yine liberal kuramca altı çizilen konular arasındadır. 48 Bu nedenledir ki, liberal kuram devletlerin tercihlerini realistlerin tersine kendinden menkul bir hikmet-i hükümet düşüncesinden değil, yerel/uluslararası aktör(lerin) ortaklaşa şekillendirdiği farklı parametrelerin etkisini dikkate alan bir teorik çoğulculuk çerçevesinde ele almaktadır. 49 III. Liberal Kuram ve Ticari Liberalizm Genel hatlarıyla yukarı değerlendirilen liberal kuram, kendi içerisinde zengin bir çeşitliliği barındıran bir teorik üst çatı konumundadır. Bu bağlamda liberalizm içinde siyasal rejimlere odaklanan cumhuriyetçi liberalizm (republican liberalism), devletlerarası ticareti konu eden ticari liberalizm (commercial liberalism) ve uluslararası hukuka ve kurumlara vurgu yapan düzenleyici liberalizmin (regulative liberalism) üç ayrı kategoriyi oluşturmaktadır. 50 Liberal teori bünyesinde rejimler, örgütler ve ticaret bağlamında yapılan tüm vurgular aslında Kantçı barış fikrinin ortaya koyulduğu üçgenin köşe taşlarını teşkil etmektedir Thomas Risse-Kappen, Structures of Governance and Transnational Relations: What have we Learned?, içinde Thomas Risse-Kappen, der., Bringing Transnational Relations Back In: Non-State Actors, Domestic Structures and International Institutions, (Cambridge: Cambridge University Press, 1995), s Paul R. Viotti ve Mark V. Kauppi, International Relations Theory: Realism, Pluralism, Globalism, (Massachusetts: Allyn ve Bacon, 1993), s Andrew Moravcsik, Taking Preferences Seriously: A Liberal Theory of International Politics, International Organization, Vol. 51, No. 4, Autumn 1997, s. 545, ; Benzer bir değerlendirme için bakınız, Paul R. Viotti ve Mark V. Kauppi, International Relations Theory, s Robert O. Keohane, International Liberalism Reconsidered, içinde Robert O. Keohane, der., Power and Governance in a Partially Globalized World, (New York: Routledge, 2002), s Bu kategorilerin yanı sıra Keohane, liberalizmin toplumsal, düzenleyici ve ekonomik boyutlarıyla karma bir şekilde ele alan sofistike liberalizmi (sophisticated liberalism) bir diğer kategori olarak liberal kuram içerisine dahil etmektedir. Bakınız, Robert O. Keohane, International liberalism Reconsidered, içinde Robert O. Keohane, der., Power and Governance, s. 51. Liberalizme ait her bir kategorinin ticaret-barış ilişkisi bağlamında ayrıntılı değerlendirmesi için bakınız, Susan M. McMillan, Interdependence and Conflict, Mershon International Studies Review, Vol. 41, No. 1, May 1997, s Bruce Russett ve John Oneal, Triangulating Peace: Democracy, Interdependence, and International Organizations, (New York: Norton, 2001); Michael Doyle, Three Pillars of the Liberal Peace, American Political Science Review, Vol. 99, No. 3, August 2005, s

11 Barışın Ekonomi Politiği: Uluslararası İlişkilerde Liberal Kuram ve Ticari Liberalizm Özellikle 1980 li yıllarda yapılan ilk çalışmaların pek çoğu da liberal barış başlığı altında hazırlanmıştır. 52 Buna karşın söz konusu bu çalışmaların ve ilerleyen yıllarda bu literatüre katkı verecek diğerlerinin demokrasinin liberal niteliğini kavramsallaştırılma ve işlemselleştirilme hususunda yetersiz kaldığı iddia edilmiştir. Her şeyden önce Kantçı barış, salt seçimlere dayalı prosedürel bir demokrasiden çok, bireysel özgürlükleri koruyan ve hukuk devleti ile yasal eşitliği esas alan anayasalcı bir liberal demokrasi çerçevesinde yapılan değerlendirmelerle asıl anlamına kavuşacaktır. 53 Bununla birlikte kimi diğer değerlendirmeler ise liberal barışın, demokratik barıştan farklı olarak savaşın önüne geçilmesinde belirleyici değişkenler olarak ekonomik gelişme ve karşılıklı ticarete dikkat çektiğine işaret etmektedir. 54 Burada gözden kaçırılmaması gereken önemli nokta, bir siyaset teorisi olarak liberal felsefe ile bir uluslararası ilişkiler teorisi olarak liberalizm arasında pek çok farklı kesişme noktası bulunduğudur. Tarihsel olarak serbest pazar, serbest ticaret ve sınırlı devlete yapılan vurguların her biri, liberal uluslararası ilişkiler teorisinin şekillenmesini şu veya bu şekilde etkilemiştir. 55 Ekonomipolitik ile bağlantılı olarak ticari barış (commercial liberalism) ve kapitalist barış (capitalist peace) bu çerçevede öne çıkan yaklaşımlardır. 56 Özellikle küreselleşme olgusu ile ilişkilendirilen ticaret ve serbest pazar vurgusu pek çok başat çalışmada barışın temel payandaları olarak kabul edilmiştir. 57 Tüm bunlara ek olarak düzenlemeler yoluyla ticaret üzerindeki engelleri kaldıran ekonomi temelli uluslararası kurumlar da barışın garantörleri işlevini üstlenebilmektedirler Michael W. Doyle, Liberalism and World Politics, The American Political Science Review, Vol. 80, No. 4, December 1986, s ; Michael W. Doyle, Kant, Liberal Legacies, and Foreign Affairs, Philosophy & Public Affairs, Vol. 12, No. 3 Summer, 1983, s ; Liberteryen bir perspektif için bakınız, Robert J. Rummel, Libertarianism and International Violance, Journal of Conflict Resolution, Vol. 27, No. 1, March, 1983, s Vesna Danilovic ve Joe Clare, The Kantian Liberal Peace (Revisited), American Journal of Political Science, Vol. 51, No. 2, April 2007, s Philip A. Schrodt, Democratic Peace or Liberal Peace: The Debate, International Studies Review, Vol. 6, No. 2, June 2004, s Bakınız, Andrew Williams, Liberalism and War: The Victors and the Vanquished, (London& New York, Routledge, 2006), s Gerald Schneider, Peace through Globalization and Capitalism? Prospects of two Liberal Propositions, Journal of Peace Research, August 27, 2013, s Erich Weede, The Diffusion of Prosperity and Peace by Globalization The Independent Review, Vol. 9, No. 2, 2004, s Küreselleşmenin pozitif ve negatif etkilerini derleyen kapsamlı bir değerlendirme için bakınız, Gerald Schneider, Katherine Barbieri ve Nils Petter Gleditsch, der., Globalization and Armed Conflict, (Lanham: Rowman & Littlefield, 2003). 58 David H. Bearce, Grasping the Commercial Institutional Peace, International Studies Quarterly, Vol. 47, No. 3, September 2003, s

12 M. C. Özşahin Ticari Liberalizm: Tarihi, Kökenleri ve Gelişimi Devletlerarası ticarete barışın sağlanmasında pozitif bir rol atfedilmiştir. Ticaret ve barış ilişkisi oldukça gerilere uzanan tarihsel köklere sahiptir. Uluslararası ticaretin pasifize edici etkisi farklı tarihlerde muhtelif kuramcılar tarafından dillendirilmiştir. Ticarete yönelik ilk vurgulardan biri XVII. yüzyıl fikir adamı Émeric Crucé e aittir. Crucé savaşların yanlış anlamalar ve savaşçı sınıflar eliyle vuku bulduğu ve ticaretin bu durumun önüne geçecek en önemli araç olduğuna dikkat çeker. 59 Ticarete dönük bir diğer değerlendirme ise XVIII. yüzyıl düşünürü Montesquieu tarafından dile getirilmiştir. Montesquieu ticaretin devletlerin karşılıklı ihtiyaçlarını (mutual needs) karşıladığı sürece yaşanacak çatışmaların önüne geçilmesinde önemli bir rol oynadığını dile getirmiştir. 60 Öte yandan geç XVIII. yüzyıl filozoflarından Immanuel Kant daha geniş bir pencereden yaklaşarak demokrasiyi, uluslararası örgütleri ve devletler arasında ticareti de barışın üç koşulu olarak sunmuştur. 61 XIX. yüzyıl İngiliz liberallerden Richard Cobden, ticaretin yalnızca varsıllaşmayı değil aynı zamanda karşılıklı iyi ilişkileri de geliştireceğinin altını çizmiştir. Bu çerçevede ticaret savaşkan feodal unsurları zayıflatmanın yanı sıra savaşın yaratacağı ekonomik zararı da taraflar için katlanılamaz hale getirir. 62 Ben- 59 John R. Oneal ve Bruce M. Russett, The Classical Liberals Were Right: Democracy, Interdependence, and Conflict, , International Studies Quarterly, Vol. 41, No. 2, 1997, s Ticaretin erdemlerine ilişkin vurgular çok daha gerilere IV. yüzyıla kadar uzanabilmektedir. Detaylı bir değerlendirme için bakınız, Gerald Schneider, Katherine Barbieri ve Nils Petter Gleditsch, Does Globalization Contribute to Peace: A Critical Survey of the Literature, içinde Gerald Schneider, Katherine Barbieri, Nils Petter Gleditsch, der., Globalization and Armed Conflict, (Lanham: Rowman & Littlefield, 2003), s Montesquieu den alıntılayan değerlendirme için bakınız, Albert O. Hirschman, The Passion and Interest: Political Arguments for Capitalism Before Its Triumph, (Princeton: Princeton University Press), s.80 den aktaran Jean-Marc F. Blanchard ve Edward D. Mansfield, The Political Economy of National Security: Economic Statecraft, Interdependence and International Conflict, Security Studies, Vol. 9, No. 1-2, 1999, s Erik Gartzke, Quan Li ve Charles Boehmer, Investing in the Peace: Economic Interdependence and International Conflict, International Organization, Vol. 55, No. 2, Spring 2001, s Kantçı barışa ilişkin daha geniş bir değerlendirme için bakınız, Michael W. Doyle, Kant, Liberal Legacies, and Foreign Affairs, Philosophy and Public Affairs, Vol. 12, No. 3, 1983, s ; Vesna Danilovic ve Joe Clare, The Kantian Liberal Peace (Revisited), American Journal of Political Science, Vol. 51, No. 2, April 2007, s Peter Cain, Capitalism, War and Internationalism in the Thought of Richard Cobden, British Journal of International Studies, No. 5, 1979, s. 243 ten aktaran Susan M. McMillan, Interdependence and Conflict, Mershon International Studies Review, Vol. 41, No. 1, May 1997, s. 37. Ayrıca bakınız, Patrick J. McDonald, Peace through Trade or Free Trade?, Journal of Conflict Resolution, Vol. 48, No. 4, August 2004, s Richard Cobden ve Manchester İktisat Okulu için ayrıca bakınız, Edwin van de Haar, The Liberal Divide over Trade, Peace and War, International Relations, Vol. 24, No. 2, 2010, s

13 Barışın Ekonomi Politiği: Uluslararası İlişkilerde Liberal Kuram ve Ticari Liberalizm zer bir vurguyla yola çıkan XX. yüzyıl ekonomisti Joseph Alois Schumpeter ise barışa yönelik değerlendirmesinde serbest ticaretin yaratacağı yeniden dağılımın savaşa karşı sınıfları güçlendireceğinin altını çizmektedir. 63 Öyle ki, demokrasi ve serbest pazar beraberinde ticaret ve barış getirecektir. 64 Öte yandan, uluslararası ilişkilerin kült eserlerinden biri kabul edilebilecek Great Illusion ın yazarı XX. yüzyıl düşünürlerinden Norman Angell, savaşın giderek daha maliyetli hale geleceği ve zaferin refah getirmeyeceğinden hareketle barışın daha tercih edilebilir bir seçenek olduğunu vurgulamaktadır. 65 Kısacası ticaret ve barış arasındaki ilişki farklı düşünürlere uzanan oldukça köklü bir felsefi arka plana sahiptir. Daha yakın zamanlara gelindiğinde ise özellikle II. Dünya Savaşı sonrasında bütünleşme teorilerinin ekonomi-barış bağının kurulmasında öne çıktığına şahitlik edilmiştir. İşlevselci ve yeni-işlevselci bütünleşme teorilerinde ortaya konulan ekonomik ve siyasal bütünleşme arasındaki bağ, karşılıklı bağımlılıkbarış ilişkisinin ilk örneklerini teşkil etmektedir ların sonundaki kimi istisnalar 67 bir kenara bırakılacak olursa 1970 li yıllar karşılıklı bağımlılığın ça- 63 Patrick J. McDonald, Peace through Trade or Free Trade?, Journal of Conflict Resolution, Vol. 48, No. 4, August 2004, s ; Michael W. Doyle, Liberalism and World Politics, The American Political Science Review, Vol. 80, No. 4, Dec. 1986, s Michael W. Doyle, Liberalism and Foreign Policy, içinde Tim Dunne, Steve Smith, Amelia Hadfield, der., Foreign Policy: Theories, Actors, Cases, (Oxford: Oxford University Press, 2012), s Susan M. McMillan, Interdependence and Conflict, Mershon International Studies Review, Vol. 41, No. 1, May 1997, s. 37; Ayrıca bakınız, Gerald Schneider, Katherine Barbieri ve Nils Petter Gleditsch, Does Globalization Contribute to Peace: A Critical Survey of the Literature, içinde Gerald Schneider, Katherine Barbieri, Nils Petter Gleditsch, der., Globalization and Armed Conflict, (Lanham: Rowman & Littlefield, 2003), s Katherine Barbieri, Economic Interdependence: A Path to Peace or a Source of International Conflict?, Journal of Peace Research, Vol. 33, No. 1, 1996, s. 30-1; Ticari barış tezi çerçevesinde entegrasyon teorilerinin önemli ismi Mitrany e değinen bir çalışma için bakınız, John R. Oneal ve Bruce M. Russett, The Classical Liberals Were Right: Democracy, Interdependence, and. Conflict, , International Studies Quarterly, Vol. 41, No. 2, 1997, s Bütünleşme teorilerine dair diğer tartışmalar için bakınız, Mario Telò, International Relations: A European Perspective, (Burlington: Ashgate, 2009), s. 93-6; James E.Dougherty ve Robert L. Pfaltzgraff, Contending Theories of International Relations: A Comprehensive Survey, (New York: Harper and Row, 1981), s Entegrasyon teorileri için ayrıca bakınız, Ernst B. Haas ve Philippe C. Schmitter, Economics and Differential Patterns of Political Integration: Projections about Unity in Latin America, International Organization, Vol. 18, No. 4, 1964, s ; Philippe C. Schmitter, Three Neo-Functional Hypotheses about International Integration, International Organization, Vol. 23, No. 1, Winter 1969, s Burada bir parantez açılarak Barbieri nin gerçekleştirdiği kapsamlı taramada Bruce M. Russet ın 1967 tarihli International Regions and the International System: A Study in Political Ecology isimli çalışmasını literatürdeki ilk eser olarak değerlendirildiği not edilmelidir. 97

14 M. C. Özşahin tışmanın önlenmesindeki rolünün ekonomi-politik bir çerçevede yüksek sesle tartışıldığı bir dönem olmuştur li yıllarda yapılan sınırlı sayıda çalışmada ticaret ekseninde ele alınan karşılıklı bağımlılık-çatışma ilişkisi nicel olarak değerlendirilmiştir lı yıllarda ise ticari liberalizme ilişkin çalışmalar pek çok açıdan çoğalmış ve çeşitlenmiştir. 70 Öte yandan özellikle küreselleşme olgusunun giderek önem kazanmasıyla beraber küreselleşme-barış ilişkilerine yönelik değerlendirmeler de ivme kazanacaktır. 71 Ticaret ve Barış: Nedenler, Değişkenler ve Bulgular Literatürde yer alan ticari liberalizm (commercial liberalism) 72, ticari barış (commercial peace) 73 ve ticari pasifizm (commercial pacifism) 74 gibi başlıklar temelde ticaret ve barış arasında ilişkiyi irdeleyen perspektifleri ortaya koyan kimi adlandırmalardır. Bu şekliyle ticaret, devletler arasında husumete yol açan nedenleri nötralize (neutralizing) edebileceği gibi devletlerarası mevcut Katherine Barbieri, The Liberal Illusion:Does Trade Promote Peace?, (Ann Arbor: University of Michigan Press, 2002), s Erik Gartzke, Quan Li ve Charles Boehmer, Investing in the Peace: Economic Interdependence and International Conflict, International Organization, Vol. 55, No. 2, Spring 2001, s Erken dönem bazı çalışmalar için bakınız, Solomon W. Polachek, Conflict and Trade, Journal of Conflict Resolution, Vol. 24, No. 1, 1980, s Ruth W. Arad ve Seev Hirsch, Peacemaking and Vested Interests: International Economic Transactions, International Studies Quarterly, Vol. 2, No. 5, 1981, s ; William Kinkade Domke, War and the Changing Global System, (New Haven: Yale University Press, 1988). 70 Gerald Schneider, Katherine Barbieri ve Nils Petter Gleditsch, Does Globalization Contribute to Peace: A Critical Survey of the Literature, içinde Gerald Schneider, Katherine Barbieri, Nils Petter Gleditsch (der.), Globalization and Armed, s Bakınız, Erich Weede, The Diffusion of Prosperity and Peace by Globalization The Independent Review, Vol. 9, No. 2, 2004, s ; Erik Gartzke ve Quan Li, War, Peace, and the Invisible Hand: Positive Political Externalities of Economic Globalization, International Studies Quarterly, Vol. 47, No. 4, 2003, s ; Gerald Schneider, Katherine Barbieri ve Nils Petter Gleditsch, Does Globalization Contribute, s. 3-29; Gerald Schneider, Peace through Globalization and Capitalism? Prospects of Two Liberal Propositions, Journal of Peace Research, August 27, 2013, s. 1-11; Katherine Barbieri ve Gerald Schneider, Globalization and Peace: Assessing New Directions in the Study of Trade and Conflict, Journal of Peace Research, Vol. 36, No.4, 1999, s Galia Press-Barnathan, The Neglected Dimension of Commercial Liberalism: Economic Cooperation and Transition to Peace, Journal of Peace Research, Vol. 43, No. 3, 2006, s Katherine Barbieri, The Liberal Illusion: Does Trade Promote Peace?, (Ann Arbor: University of Michigan Press, 2002), s Gil Friedman, Commercial Pacifism and Protracted Conflict Models from the Palestinian- Israeli Case, Journal of Conflict Resolution, Vol. 49, No. 3, June 2005, s

15 Barışın Ekonomi Politiği: Uluslararası İlişkilerde Liberal Kuram ve Ticari Liberalizm ilişkileri güçlendirerek bağlayıcı (binding) bir rol de üstlenebilir. 75 Bunun yanında ticaretin yarattığı bağımlılık türleri arasında (i) ticari karşılıklı bağımlılık (trade interdependence) (ii) parasal karşılıklı bağımlılık (monetary interdependence) ve (iii) sermaye karşılıklı bağımlılık (capital interdependence) olarak sayılabilmektedir. 76 Kabaca ifade edilecek olursa, karşılıklı bağımlılığın barışı beraberinde getirmesi liberal rejimlerin birbirleriyle ticari ilişkileri de kapsayacak barışcıl ilişkiler geliştirme potansiyeli, ekonomik olarak savaşın yaratacağı refah kaybının katlanılamazlığı, sosyolojik olarak ise toplumlararası ilişkilerin yoğunluğu ile ilişkilendirilmiştir. 77 Benzer noktalara temas eden McDonald ise kapsamlı bir literatür taraması neticesinde (i) ticaretin savaşın fırsat maliyetini arttırdığına, (ii) modern dünyada kaynaklara ulaşımın kolaylaşması nedeniyle savaşın ticaret karşısında daha az tercih edilebilir bir seçenek haline geldiğine, (iii) ticaret ile yoğunlaşan toplumlararası ilişkilerin ortak çıkarlar yaratarak savaşı engelleyeceğine, (iv) ülkelerin ticaretin ekonomi üzerinde yaratacağı etkiyi kullanarak bir pazarlık sürecine girecekleri ve kararlılıklarıyla, sorun çatışma boyutuna ulaşmadan, karşı tarafı geri adım atmaya zorlayacaklarına işaret etmektedir. 78 Her şeyden önce karşılıklı bağımlılık olgusunun işlemselleştirilmesi (operationalization) oldukça tartışmalıdır. Karşılıklı bağımlılık olgusuna yönelik Barbieri ikili bir ayrıma gitmektedir: Ticaretin önemi ve simetrisi. Herhangi bir ülkenin yekdiğeriyle yaptığı ticaretin toplam ticaretindeki payı ticaretin önemi (salience) ile ticaret yapan taraflar açısından ticari denge ise ticaret simetrisi (trade symmetry) ile ilgilidir. Barbieri ye göre karşılıklı bağımlılık, ticaretin önemini ve simetrisini bir arada dikkate alan bir kavramdır. 79 Oneal ve Russett ise karşılıklı bağımlılık olgusunu Barbieri den farklı biçimde yo- 75 Arthur A. Stein, Governments, Economic Interdependence, and International Cooperation, içinde Philip E. Tetlock, Jo L. Husbands, Robert Jervis, Paul C. Stern ve Charles Tilly, der., Behavior, Society, and Nuclear War, Vol. 3, (New York: Oxford University Press, 1993), s , Erik Gartzke, Quan Li ve Charles Boehmer, Investing in the Peace, s Ayrıntılı değerlendirme için bakınız, Susan M. McMillan, Interdependence and Conflict, Mershon International Studies Review, Vol. 41, No. 1, May 1997, s Patrick J. McDonald, Peace through Trade or Free Trade?, Journal of Conflict Resolution, Vol. 48, No. 4, August 2004, s Katherine Barbieri, Economic Interdependence: A Path to Peace or a Source of International Conflict?, Journal of Peace Research, Vol. 33, No. 1, 1996, s Daha ayrıntılı bir açıklama için bakınız, Mark J. C. Crescenzi, Economic Interdependence and Conflict in World Politics, (Oxford: Lexington Books, 2005), s

16 M. C. Özşahin rumlamıştır. Oneal ve Russett ise karşılıklı bağımlılığı ticari bağımlılık (trade dependence) kavramı üzerinden açıklamaya çalışır. Ticari bağımlılık ticaretin toplam ticarete değil toplam zenginliğe oranını ele almıştır. Oneal ve Russett a göre ticaret yapan iki ülke için ayrı ayrı hesaplanan ticari bağımlılık oranlarında düşük olanı karşılıklı bağımlılığı ifade eder. 80 Öte yandan barış olgusu ise savaşın veya savaş seviyesine ulaşmamış çatışmaların yokluğu bağlamında ele alınmıştır. Bu çerçevede karşılıklı bağımlılık ve çatışma arasındaki ilişkiyi irdeleyen çalışmalar savaş olduğu kadar askerileşmiş devletlerarası ihtilaflara (militarized interstate disputes) da yönelmiştir. 81 Görgül çalışmaların sonuçları arasındaki ihtilaf büyük ölçüde metodolojik farklara dayanmaktadır. Öyle ki kullanılan değişkenler, veri setleri ve modeller sonuçlar açısından tayin edici olmaktadır. 82 Barış ve ticaret arasındaki ilişkiyi inceleyen söz konusu nicel literatür dört farklı bulguya ulaşmıştır. Ticaret ve çatışma ilişkisine ilişkin bu bulgular pozitif, negatif, ilişkisiz ve şartlı olarak sınıflandırılabilmektedir. 83 Burada altı çizilmesi gereken önemli bir nokta ise özellikle 2000 li yıllarda yapılan çalışmaların karşılıklı bağımlılık ile çatışma arasındaki ilişkinin kimi diğer koşullayıcı değişkenler tarafından şekillendirildiğine işaret ettiğidir. Tablo 1 de son yirmi yıl içerisinde karşılıklı bağımlılıkbarış/çatışma ilişkisine yönelik çalışmalar taranmaktadır Mark J. C. Crescenzi, Economic Interdependence and Conflict, s Barbieri ile Oneal & Russett ın karşılaştırması için bakınız, Erik Gartzke ve Quan Li, Measure for Measure: Concept Operationalization and the Trade Interdependence Conflict Debate, Journal of Peace Research, Vol. 40, No. 5, 2003, s Mark J. C. Crescenzi, Economic Interdependence and Conflict, s. 8. Askerileşmiş devletlerarası ihtilaf olgusu için bakınız, Daniel M. Jones, Stuart A. Bremer ve J. David Singer, Militarized Interstate Disputes, : Rationale, Coding Rules, and Empirical Patterns, Conflict Management And Peace Science, Vol. 15, No. 2, 1996, s Katherine Barbieri ve Gerald Schneider, Globalization and Peace: Assessing New Directions in the Study of Trade and Conflict, Journal of Peace Research, Vol. 36, No. 4, 1999, s den aktaran Erik Gartzke ve Quan Li, Measure for Measure, s Burada sunulandan farklı olarak Barbieri literatürdeki bulguları pozitif, negatif ve karışık (mixed) olarak sınıflandırmıştır. Katherine Barbieri, The Liberal Illusion: Does Trade Promote Peace?, (Ann Arbor: Michigan, University of Michigan Press, 2002), s li yılların sonuna uzanan çok daha kapsamlı bir literatür taraması ve tablolar için bakınız, Katherine Barbieri ve Gerald Schneider, Globalization and Peace: Assessing New Directions in the Study of Trade and Conflict,Journal of Peace Research, Vol. 36, No. 4, 1999, s. 395; Katherine Barbieri, The Liberal Illusion, s

17 Barışın Ekonomi Politiği: Uluslararası İlişkilerde Liberal Kuram ve Ticari Liberalizm Tablo 1: Karşılıklı Bağımlılık- Çatışma İlişkisine Yönelik Literatür * Çalışma Yöntem Analiz Dönemi Sonuç Oneal ve Russett (1999) Lojistik regresyon Negatif Russett, Oneal ve Davis (1998) Oneal&Oneal, Maoz ve Russett (1996) Mansfield ve Pevehouse (2000) Probit regresyon Lojistik Regresyon Multinominal Lojistik Regresyon Negatif Negatif Negatif Xiang, Xu ve Keteku (2007) Lojistik Model Negatif Bennett ve Stam (2000) Barbieri (2002) Barbieri (1996) Beck, Kantz ve Tucker (1998) Lojistik Model, GEE panel tahmincisi, Sabit etkiler koşullu lojistik tahmincisi Lojistik Regresyon Lojistik Regresyon Lojistik Model Negatif Poziitif Pozitif İlişki yok Kim ve Rousseau (2005) İki Aşamalı Probit En Küçük Kareler İlişki yok Keshk, Pollins ve Reuveny (2004) Maddala Tahmincisi Muhtelif İlişki yok Goenner (2011) İki aşamalı EKK İlişki yok Robst, Polachek ve Chang (2007) Çok değişkenli En Küçük Kareler Yöntemi Koşullu McDonald (2004) Lojistik regresyon Koşullu Hegre (2000) Cox regresyonu Koşullu Dorussen (1999) Goenner (2010) Gelpi ve Grieco (2008) Formel teori Lojistik regresyon Lojistik regresyon Koşullu Koşullu Koşullu * Tablo 1 de yer alan çalışmalar, bu makalenin bir sonraki başlığı altında taranan ticaret -barış/çatışma ilişkisine yönelik literatürden faydalanılarak oluşturulmuştur. 101

18 M. C. Özşahin Literatür içerisinde yer alan bir grup çalışma, ticaret ve çatışma arasında pozitif ilişkiye dikkat çekmektedir. Özellikle Katherine Barbieri nin muhtelif yıllarda ortaya koyduğu analizler bu literatür açısında şekillendirici olmuştur. Klasik çalışmalardan biri olarak kabul edilen Barbieri nin, lojistik regresyon yöntemiyle gerçekleştirdiği yıllarını kapsayan araştırmasının bulgularına göre aşırı karşılıklı bağımlılık (extreme interdependence) durumunda ticaret çatışmaya yol açmaktadır. 85 Barbieri, yıllarını kapsayan sıralı lojistik regresyon tekniğini kullanmış olduğu daha yakın tarihli bir diğer çalışmasında da benzer bulgulara ulaşmış ticaret ve çatışma arasında pozitif bir ilişki saptamıştır. 86 Bununla birlikte literatürde yer alan ve çok sayıda çalışmayı bünyesinde barındıran ikinci bir öbek ise ticaret ve çatışma arasında negatif bir ilişki olduğunu ortaya koymaktadır. Oneal ve Russet, lojistik regresyon yöntemini kullanarak gerçekleştirdikleri yıllarını kapsayan çalışmalarında ekonomik karşılıklı bağımlılığın savaşın önüne geçeceğine işaret etmektedirler. 87 Russet, Oneal ve Davis in yine aynı dönemi kapsayan analizlerinde karşılıklı bağımlılığın ülkelerin ekonomik çıkarlarını artırıcı işlevi nedeniyle ülkeleri daha barışçıl politikalar izlemeye sevk ettiğini göstermektedir. 88 Benzer şekilde Oneal & Oneal, Maoz ve Russett a göre de ticaret özellikle aralarında savaş çıkma ihtimali olan komşu ülkelerde barışın tesisi için güçlü bir etkiye sahiptir ve karşılıklı bağımlılık seviyesinin artışı, çatışma ihtimalini azaltan önemli bir faktördür. 89 Mansfield ve Pevehouse, multinominal lojistik regresyon yöntemini kullanarak gerçekleştirdiği yıllarını kapsayan çalışmalarında ticaret ve çatışma arasında güçlü bir negatif ilişki saptamıştır. 90 Analiz dönemi için daha geniş bir zaman dilimi kullanan Bennett ve Stam de edindiği bulgulara dayanarak ticari bağımlılığın çatışmayı ciddi ölçüde azaltan etkileri ol- 85 Katherine Barbieri, Economic Interdependence: A Path to Peace or a Source of International Conflict?, Journal of Peace Research, Vol. 33, No. 1, 1996, s Katherine Barbieri, The Liberal Illusion 87 John R. Oneal ve Bruce Russett, Assessing the Liberal Peace with Alternative Specifications: Trade Still Reduces Conflict, Journal of Peace Research, Vol. 36, No. 4, 1999, s Bruce Russett, John R. Oneal ve David R. Davis, The Third Leg of the Kantian Tripod for Peace: International Organizations and Militarized Disputes, , International Organization, Vol. 52, No. 3, 1998, s John R. Oneal, Frances H. Oneal, Zeev Maoz ve Bruce Russett, The Libera Peace: Interdependence, Democracy and International Conflict, Journal of Peace Research, Vol. 33, No. 1, 1996, s Edward D. Mansfield ve Jon C. Pevehouse, Trade Blocs, Trade Flows, and International Conflict, International Organization, Vol. 54, No. 4, 2000, s

19 Barışın Ekonomi Politiği: Uluslararası İlişkilerde Liberal Kuram ve Ticari Liberalizm duğundan bahsetmektedir. 91 Barbieri nin çalışmasını 92 aynı model üzerinden yeniden gözden geçiren Xiang, Xu ve Keteku, pozitif yönlü ilişkiye işaret eden ilginç bulgunun modelde bazı değişkenlerin kullanılmaması (omitted variable bias) sonucu ortaya çıktığını belirterek tahmin ettikleri düzeltilmiş regresyonun Barbieri nin tam aksi yönde sonuçlar verdiğini ifade eder. 93 Üçüncü olarak konuyla ilgili kimi diğer çalışmalar ise karşılıklı bağımlılık ve çatışma arasında pozitif veya negatif herhangi bir ilişkiye ulaşamamıştır. Beck, Kantz ve Tucker, geçici bağımlılık (temporal dependece) sorunu kontrol edildiğinde ticaret ve çatışma arasında herhangi bir negatif veya pozitif bağ saptamamıştır. 94 Uluslararası anlaşmazlıklar veri setini kullanarak arası dönem için analiz yapan Kim ve Rousseau da ekonomik karşılıklı bağımlılığın çatışmayı azaltıcı bir etkiye sahip olduğuna dair herhangi bir istatistiksel bulguya rastlamamıştır. Literatürdeki mevcut bulguların uygun olmayan bir model kullanımı sonucu elde edildiğini belirten yazarlar, iki aşamalı probit en küçük kareler yöntemi ile yaptıkları analizin bulgularına dayanarak ekonomik karşılıklı bağımlılığın çatışmayı azaltıcı etkilerinden ziyade çatışmanın ekonomik karşılıklı bağımlılığı azaltıcı etkisi olduğunun altını çizerler. 95 Benzer şekilde literatürdeki bulguların yanlış model kullanımı sonucu ortaya çıktığına işaret eden Keshk, Pollins ve Reuveny de, literatürdeki yaygın söylemin aksine iki ülke arasındaki karşılıklı bağımlılığın çatışma üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi olmadığından bahseder. 96 Aynı doğrultuda model tercihi ve değişken seçiminin önemine değinen Goenner, ticari karşılıklı bağımlılığın askeri çatışma üzerinde önemli bir etkisi olmadığını ifade etmektedir D. Scott Bennett ve Allan C. Stam, Research Design and EStimator Choices in the Analysis of Interstate Dyads: When Decisions Matter, Journal of Conflict Research, Vol. 44, No. 5, 2000, s Katherine Barbieri, Economic Interdependence: A Path, s Jun Xiang, Xiaohong Xu ve George Keteku, Power: The Missing Link in the Trade Conflict Relationship, Journal of Conflict Resolution, Vol. 51, No. 4, 2007, s Nathaniel Beck, Jonathan N Katz ve Richard Tucker, Taking Time Seriously in Binary Time- Series Cross-Section Analysis, American Journal of Political Science, Vol. 42, No. 4, 1998, s Hyung Min Kim ve David L. Rousseau, The Classical Liberals Were Half Right (or Half Wrong): New Tests of the Liberal Peace, , Journal of Peace Research, Vol. 42, No. 5, 2005, s Omar M. G. Keshk, Brian M. Pollins ve Rafael Reuveny, Trade Still Follows the Flag: The Primacy of Politics in a Simultaneous Model of Interdependence and Armed Conflict, The Journal of Politics, Vol. 66, No. 4, November 2004, s Cullen F. Goenner, Simultaneity between Trade and Conflict: Endogenous Instruments of Mass Destruction, Conflict Management and Peace Science, Vol. 28, No.5, 2011, s

20 M. C. Özşahin Dördüncü olarak ise karşılıklı bağımlılık ve ticaret ilişkisinde farklı değişkenlerin belirleyici değişkenler olduğunun altı çizilmektedir. Bir başka ifadeyle söz konusu bu literatür, iki değişken arasındaki ilişkinin mahiyetini bir üçüncü değişken tarafından koşullandığına dikkat çekmektedir. 98 Mesela Robst, Polachek ve Chang a göre ticaretin çatışmayı azaltmasında kritik faktör coğrafi uzaklıktır. Bu çalışmaya göre, ticari ortakların birbirine coğrafi olarak yakın olduğu ülkelerde ticaretin çatışmayı azaltıcı rolü mevcuttur. 99 McDonald ın yılları arası dönemde logistik regresyon tekniğini kullanarak yaptığı çalışmanın bulguları ticaretten ziyade uluslararası ticaretin önündeki engellerin ortadan kalkmasıyla filizlenecek serbest ticaretin çatışmayı engelleyecek bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir yıllarını kapsayan ve Cox regresyon kullandığı çalışmasında Hegre ye göre ise ticaretin çatışmaya mani olması ancak ticaret ortağı ülkelerin gelişmiş ekonomiler olması sonucu ortaya çıkacaktır. Bir başka deyişle bu çalışmaya göre ticaretin çatışmayı azaltması için gerekli koşul gelişmişliktir. 101 Bunun dışında ticaret-çatışma etkileşimi için literatürde altı çizilen bir diğer önemli değişken ise ticaretin sektörel dağılımıdır. Ticaret ve çatışma ilişkisini sektörel toplam ticaret boyutunda incelemeye çalışan Dorussen analizinde dönemini kullanmıştır. Sanayi sektörü kapsamında değerlendirilen bazı ürünlerin ticaretinin çatışmayı azaltıcı etkisinin daha fazla olacağına işaret eden Dorussen aynı zamanda sektörel ticaret yerine toplam ticaret değişkeninin kullanımının analizlerde yanlış öngörülere neden olacağını vurgular. 102 Benzer şekilde Goenner, farklı ihraç ürünlerin niteliğinin ve hacminin ticaretin çatışmaya yönelik etkilerini de değiştirebileceğine değinmektedir. Bu çerçevede stratejik nitelik taşıyan ürünlerde ithalat talebi ve ihracat arzının esnekliğinin çatışma olasılığı konu- 98 Yine bu kapsamda değerlendirilen ve 2000 li yıllarda ortaya çıkan koşullu analizler Keshk, Pollins ve Reuveny tarafından üçüncü dalga (third wave) çalışmalar olarak isimlendirilmiştir. Bakınız, Omar M. G. Keshk, Brian M. Pollins ve Rafael Reuveny, Trade Still Follows the Flag: The Primacy of Politics in a Simultaneous Model of Interdependence and Armed Conflict, The Journal of Politics, Vol. 66, No. 4, November 2004, s John Robst, Solomon Polachek ve Yuan-Ching Chang, Geographic Proximity, Trade, and International Conflict/Cooperation, Conflict Management and Peace Science, Vol. 24, No. 1, 2007, s Patrick J. McDonald, Peace through Trade, s Håvard Hegre, Development and the Liberal Peace: What Does it Take to be a Trading State?, Journal of Peace Research, Vol. 37, No. 1, January 2000, s Bu çalışmaya yönelik bir diğer vurgu için bkz. Omar M. G. Keshk, Brian M. Pollins ve Rafael Reuveny, Trade Still Follows, s Han Dorussen, Balance of Power Revisited: A Multi-Country Model of Trade and Conflict, Journal of Peace Research, Vol. 36, No. 4, July 1999, s

Uluslararası İlişkilere Giriş PSIR 211 3 3 + 0 3 5 DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Ön Koşul Dersleri.

Uluslararası İlişkilere Giriş PSIR 211 3 3 + 0 3 5 DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Ön Koşul Dersleri. DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Uluslararası İlişkilere Giriş PSIR 211 3 3 + 0 3 5 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

Liberal Demokrasi, Serbest Ticaret ve Barış İlişkisi. Üzerine. Hüseyin Zengin

Liberal Demokrasi, Serbest Ticaret ve Barış İlişkisi. Üzerine. Hüseyin Zengin Liberal Demokrasi, Serbest Ticaret ve Barış İlişkisi Üzerine Hüseyin Zengin TOBB ETÜ Üniversitesi, İktisat, 4. Sınıf Liberal Demokrasi, Serbest Ticaret ve Barış İlişkisi Üzerine Hüseyin Zengin + GİRİŞ

Detaylı

DERS KODU DERS ADI ZORUNLU TEORİ UYGULAMA LAB KREDİ AKTS Atatürk İlkeleri ve İnkılap AIT181 Tarihi I Zorunlu 2 0 0 2 2

DERS KODU DERS ADI ZORUNLU TEORİ UYGULAMA LAB KREDİ AKTS Atatürk İlkeleri ve İnkılap AIT181 Tarihi I Zorunlu 2 0 0 2 2 1.YARIYIL LERİ KODU ADI ZORUNLU TEORİ Atatürk İlkeleri ve İnkılap AIT181 Tarihi I Zorunlu 2 0 0 2 2 IKT101 İktisada Giriş I Zorunlu 3 0 0 3 6 IKT103 İktisatçılar İçin Matematik I Zorunlu 3 0 0 3 6 IKT105

Detaylı

Amerikan Dış Politikası (UI512) Ders Detayları

Amerikan Dış Politikası (UI512) Ders Detayları Amerikan Dış Politikası (UI512) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Amerikan Dış Politikası UI512 Seçmeli 3 0 0 3 7.5 Ön Koşul Ders(ler)i - Dersin

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI POLİTİK İKTİSAT ECON 367 8 3 + 0 3 6

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI POLİTİK İKTİSAT ECON 367 8 3 + 0 3 6 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI POLİTİK İKTİSAT ECON 367 8 3 + 0 3 6 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

Uluslararası Ekonomi Politik (IR502) Ders Detayları

Uluslararası Ekonomi Politik (IR502) Ders Detayları Uluslararası Ekonomi Politik (IR502) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Uygulama Laboratuar Kredi AKTS Saati Saati Saati Uluslararası Ekonomi Politik IR502 Seçmeli 3 0 0 3 7.5 Ön Koşul Ders(ler)i

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Latin Amerika da Toplum ve Siyaset PSIR 453 7-8 3 + 0 3 6

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Latin Amerika da Toplum ve Siyaset PSIR 453 7-8 3 + 0 3 6 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Latin Amerika da Toplum ve Siyaset PSIR 453 7-8 3 + 0 3 6 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Seçmeli Dersin

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Amerika da Toplum ve Siyaset PSIR 450 7-8 3 + 0 3 6. Ön Koşul Dersleri - Dersin Seviyesi

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Amerika da Toplum ve Siyaset PSIR 450 7-8 3 + 0 3 6. Ön Koşul Dersleri - Dersin Seviyesi DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Amerika da Toplum ve Siyaset PSIR 450 7-8 3 + 0 3 6 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Dersin Koordinatörü İngilizce Lisans

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Siyasal Bilgiler Fakültesi / Ankara Üniversitesi 1992

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Siyasal Bilgiler Fakültesi / Ankara Üniversitesi 1992 Adı Soyadı: Hasan VERGİL Ünvanı: Prof. Dr. Öğrenim Durumu: ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Siyasal Bilgiler Fakültesi / Ankara Üniversitesi 1992 İktisat Bölümü Y.

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Siyaset Bilimine Giriş PSIR 101 3 3 + 0 3 5. Temel siyasal deyimleri ayırt eder 1,2,3 A,C

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Siyaset Bilimine Giriş PSIR 101 3 3 + 0 3 5. Temel siyasal deyimleri ayırt eder 1,2,3 A,C DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Siyaset Bilimine Giriş PSIR 101 3 3 + 0 3 5 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

Banka Kredileri ve Büyüme İlişkisi

Banka Kredileri ve Büyüme İlişkisi Banka Kredileri ve Büyüme İlişkisi Cahit YILMAZ Kültür Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İstanbul c.yilmaz@iku.edu.tr Key words:kredi,büyüme. Özet Banka kredileri ile ekonomik büyüme arasında

Detaylı

Proceedings/Bildiriler Kitabı. siber silah fabrikas nda ve bir ya da birden fazla devlet. 20-21 September /Eylül 2013 Ankara / TURKEY 6.

Proceedings/Bildiriler Kitabı. siber silah fabrikas nda ve bir ya da birden fazla devlet. 20-21 September /Eylül 2013 Ankara / TURKEY 6. Hakan devlet- Anahtar Kelimeler Abstract In the last decade, it has become evident that states or state-sponsored actors are involved in large scale cyber attacks and that many States have been developing

Detaylı

HALE BALSEVEN. Lisans, Gazi Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Maliye Bölümü, Ankara, 1993.

HALE BALSEVEN. Lisans, Gazi Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Maliye Bölümü, Ankara, 1993. HALE BALSEVEN Adres *********************************** Akdeniz Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Maliye Bölümü, A Blok, Kat:4, Ofis:319 Dumlupınar Bulvarı, Kampüs 07058, Antalya TÜRKİYE

Detaylı

İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLERDE OTORİTE KAYNAK: SourceOECD

İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLERDE OTORİTE KAYNAK: SourceOECD İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLERDE OTORİTE KAYNAK: SourceOECD Metin TUNÇ Ekonomik İşbirliği ve Gelişme Örgütü, 1948 yılında aralarında kurucu üye olarak Türkiye nin de bulunduğu Avrupa ülkeleri tarafından Organization

Detaylı

Akademik Özgeçmiş. Yrd. Doç. Dr. Emre Özçelik

Akademik Özgeçmiş. Yrd. Doç. Dr. Emre Özçelik Son güncelleme: 21 Kasım 2008 Akademik Özgeçmiş Yrd. Doç. Dr. Emre Özçelik Ondokuz Mayıs Üniversitesi, İİBF İktisat Bölümü, Kurupelit, 55139, Samsun Tel: +362 4576917 & Faks: +362 4576017 E-posta: eozcelik@omu.edu.tr

Detaylı

Dersin Konusu: Ders, kamu iktidarını siyasal ve yönetsel kararverme sürecinde kullanma olgusunu inceler.

Dersin Konusu: Ders, kamu iktidarını siyasal ve yönetsel kararverme sürecinde kullanma olgusunu inceler. A.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Yönetim Bilimleri Doktora, 2009-2010 Prof. Dr. Birgül A. GÜLER bguler@politics.ankara.edu.tr KAMU POLİTİKASI ANALİZİ Dersin Konumu: Ders, kamu yönetimi -yönetim bilimleri

Detaylı

İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri

İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri 1. Yıl - Güz 1. Yarıyıl Ders Planı Mikroekonomik Analiz I IKT751 1 3 + 0 8 Piyasa, Bütçe, Tercihler, Fayda, Tercih,

Detaylı

Yrd.Doç.Dr. BÜLENT ŞENER

Yrd.Doç.Dr. BÜLENT ŞENER Yrd.Doç.Dr. BÜLENT ŞENER ÖZGEÇMİŞ DOSYASI KİŞİSEL BİLGİLER Doğum Yılı : Doğum Yeri : Sabit Telefon : Faks : E-Posta Adresi : Web Adresi : Posta Adresi : 1976 DİYARBAKIR - MERKEZ T: 46237730003227 F: bulentsener@ktu.edu.tr

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. M. Arcan TUZCU

Yrd. Doç. Dr. M. Arcan TUZCU Yrd. Doç. Dr. M. Arcan TUZCU Siyasal Bilgiler Fakültesi İşletme Bölümü Öğretim Üyesi EĞİTİM Doktora Yüksek Lisans Lisans Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Bölümü 1999 2003 Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme

Detaylı

Derece Alan Üniversite Yıl. Doktora Sosyoloji Ortadoğu Teknik Üniversitesi 2010 (ODTÜ)

Derece Alan Üniversite Yıl. Doktora Sosyoloji Ortadoğu Teknik Üniversitesi 2010 (ODTÜ) ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Serap (Türkmen) KAVAS 2. Doğum Tarihi: 12.01.1981 3. Unvanı: Yard.Doç 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans İngiliz Dili ve Fatih Üniversitesi 2002 Edebiyatı Y. Lisans

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Yrd. Doç. Dr. Aşkın İnci Sökmen

ÖZGEÇMİŞ. Yrd. Doç. Dr. Aşkın İnci Sökmen ÖZGEÇMİŞ Yrd. Doç. Dr. Aşkın İnci Sökmen E Posta : incisokmen@gmail.com 1. Adı Soyadı : Aşkın İnci Sökmen - 2. Doğum Tarihi : 1970 3. Unvanı : Yard.Doç.Dr. 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl

Detaylı

DERS ÖĞRETİM PLANI Akdeniz İktisat Tarihi. Dersin Adı Dersin Kodu Dersin Türü

DERS ÖĞRETİM PLANI Akdeniz İktisat Tarihi. Dersin Adı Dersin Kodu Dersin Türü Dersin Adı Dersin Kodu Dersin Türü DERS ÖĞRETİM PLANI Akdeniz İktisat Tarihi Seçmeli Dersin Seviyesi Doktora ( İktisat ) Dersin AKTS Kredisi 8 Haftalık Ders Saati 3 Haftalık Uygulama Saati - Haftalık Laboratuar

Detaylı

DERS PROFİLİ. POLS 338 Bahar 6 3+0+0 3 6

DERS PROFİLİ. POLS 338 Bahar 6 3+0+0 3 6 DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS Amerikan Dış Politikası POLS 338 Bahar 6 3+0+0 3 6 Ön Koşul Yok Dersin Dili Ders Tipi Dersin Okutmanı Dersin Asistanı Dersin

Detaylı

HALE BALSEVEN. Lisans, Gazi Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Maliye Bölümü, Ankara, 1993.

HALE BALSEVEN. Lisans, Gazi Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Maliye Bölümü, Ankara, 1993. HALE BALSEVEN Adres *********************************** Akdeniz Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Maliye Bölümü, A Blok, Kat:4, Ofis:319 Dumlupınar Bulvarı, Kampüs 07058, Antalya TÜRKİYE

Detaylı

İşletme (Türkçe) - 1. yarıyıl. Academic and Social Orientation Hukukun Temelleri Fundamentals of Law TR

İşletme (Türkçe) - 1. yarıyıl. Academic and Social Orientation Hukukun Temelleri Fundamentals of Law TR - - - - - Bölüm Seçin - - - - - Gönder İşletme (Türkçe) - 1. yarıyıl 141000000001101 Akademik ve Sosyal Oryantasyon Academic and Social Orientation 1 0 0 1 0 1 TR 380000000001101 Hukukun leri Fundamentals

Detaylı

KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK?

KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK? KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK? Dünyada mal ve hizmet hareketlerinin uluslararası dolaşımına ve üretimin uluslararasılaşmasına imkan veren düzenlemeler (Dünya Ticaret Örgütü, Uluslararası

Detaylı

DERS PROFİLİ. Türkiye Ekonomisi ECO420 Bahar 8 3+0+0 3 5. Prof. Dr. Nesrin Sungur Çakmak

DERS PROFİLİ. Türkiye Ekonomisi ECO420 Bahar 8 3+0+0 3 5. Prof. Dr. Nesrin Sungur Çakmak DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS Türkiye Ekonomisi ECO420 Bahar 8 3+0+0 3 5 Ön Koşul Yok Dersin Dili Ders Tipi Dersin Okutmanı Dersin Asistanı Dersin Amaçları

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Kamu Yönetimi Trakya Üniversitesi 2001

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Kamu Yönetimi Trakya Üniversitesi 2001 ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Volkan TATAR 2. Doğum Tarihi : 08.04.1977 3. Unvanı : Yrd. Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu: Doktora Derece Alan Üniversite Lisans Kamu Yönetimi Trakya Üniversitesi 2001 Y.Lisans Uluslararası

Detaylı

DERS PROFİLİ. Yrd. Doç. Dr. Sevinç Rende

DERS PROFİLİ. Yrd. Doç. Dr. Sevinç Rende DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS Orta Doğu Ekonomileri ECO472 Güz 5 3+0+0 3 6 Ön Koşul Yok Dersin Dili Ders Tipi Dersin Okutmanı Dersin Asistanı Dersin Amaçları

Detaylı

Prof.Dr. Ayten Ayşen Kaya

Prof.Dr. Ayten Ayşen Kaya Dersin Adı DERS ÖĞRETİM PLANI Dersin Kodu ECO 516 Dersin Türü (Zorunlu, Seçmeli) Dersin Seviyesi (Ön Lisans, Lisans, Yüksek Lisans, Doktora) Dersin AKTS Kredisi 5 Haftalık Ders Saati 3 Haftalık Uygulama

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Kemal Çiftçi

Yrd. Doç. Dr. Kemal Çiftçi Yrd. Doç. Dr. Kemal Çiftçi Giresun Üniversitesi/Uluslararası İlişkiler Bölümü Adres : İkt.ve İd. Bil. Fak. Uluslararası İlişkiler Bölümü Güre Yerleşkesi Merkez/GİRESUN E-Posta: kemalciftci@hotmail.com

Detaylı

İŞLETMELERDE KURUMSAL İMAJ VE OLUŞUMUNDAKİ ANA ETKENLER

İŞLETMELERDE KURUMSAL İMAJ VE OLUŞUMUNDAKİ ANA ETKENLER ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ HALKLA İLİŞKİLER VE TANITIM ANA BİLİM DALI İŞLETMELERDE KURUMSAL İMAJ VE OLUŞUMUNDAKİ ANA ETKENLER BİR ÖRNEK OLAY İNCELEMESİ: SHERATON ANKARA HOTEL & TOWERS

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Misafir Öğretim Görevlisi, School of International Relations, University of Southern California, Bahar- Güz 2009

ÖZGEÇMİŞ. Misafir Öğretim Görevlisi, School of International Relations, University of Southern California, Bahar- Güz 2009 ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Mehmet Sinan Birdal 2. Doğum Tarihi: 25.06. 1976 3. Ünvanı: Yrd. Doç. 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Uluslararası İlişkiler Ankara Üniv., SBF 1999 Y. Lisans

Detaylı

DERS PROFİLİ. Parasal İktisat ECO312 Bahar 6 3+0+0 3 6. Yrd. Doç. Dr. Bilgen Susanlı

DERS PROFİLİ. Parasal İktisat ECO312 Bahar 6 3+0+0 3 6. Yrd. Doç. Dr. Bilgen Susanlı DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS Parasal İktisat ECO312 Bahar 6 3+0+0 3 6 Ön Koşul ECO202 (Makroekonomi) Dersin Dili Ders Tipi Dersin Okutmanı İngilizce Zorunlu

Detaylı

Yrd.Doç.Dr Ahmet Kesgin, İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesii Felsefe Bölümü, Sistematik Felsefe ve Mantık

Yrd.Doç.Dr Ahmet Kesgin, İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesii Felsefe Bölümü, Sistematik Felsefe ve Mantık Yrd.Doç.Dr Ahmet Kesgin, İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesii Felsefe Bölümü, Sistematik Felsefe ve Mantık Adı Soyadı (Unvanı) Ahmet KESGİN (Yrd. Doç. Dr.) Doktora: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler

Detaylı

Giresun Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İletişim Bilimleri Anabilim Dalı İletişim Bilimleri Doktora Programı Ders İçerikleri

Giresun Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İletişim Bilimleri Anabilim Dalı İletişim Bilimleri Doktora Programı Ders İçerikleri Giresun Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İletişim Bilimleri Anabilim Dalı İletişim Bilimleri Doktora Programı Ders İçerikleri İLTB 601 İletişim Çalışmalarında Anahtar Kavramlar Derste iletişim çalışmalarına

Detaylı

SOFTWARE ENGINEERS EDUCATION SOFTWARE REQUIREMENTS/ INSPECTION RESEARCH FINANCIAL INFORMATION SYSTEMS DISASTER MANAGEMENT INFORMATION SYSTEMS

SOFTWARE ENGINEERS EDUCATION SOFTWARE REQUIREMENTS/ INSPECTION RESEARCH FINANCIAL INFORMATION SYSTEMS DISASTER MANAGEMENT INFORMATION SYSTEMS SOFTWARE REQUIREMENTS/ INSPECTION SOFTWARE ENGINEERS EDUCATION RESEARCH FINANCIAL INFORMATION SYSTEMS DISASTER MANAGEMENT INFORMATION SYSTEMS SOFTWARE REQUIREMENTS/ INSPECTION Ö. Albayrak, J. C. Carver,

Detaylı

DERSLİK KAPASİTE. Öğre nci Sayıs ı. Bölü m Kodu. Grup Adı. Ders Kodu. Sınav Saati. Duru m PROG. Sınav Tarihi. Zorunlu. Ders Adı

DERSLİK KAPASİTE. Öğre nci Sayıs ı. Bölü m Kodu. Grup Adı. Ders Kodu. Sınav Saati. Duru m PROG. Sınav Tarihi. Zorunlu. Ders Adı PROG Bölü m Kodu Ders Kodu Ders Adı Grup Adı Zorunlu Duru m Öğre nci Sayıs ı Sınav Tarihi EKONOMETRİ PR. EAS 102 İktisada Giriş 2 B Zorunlu Aktif 80 11.04.2016 09:00 EKONOMETRİ PR. EC 360 Merkez Bankacılığı

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 1995 Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasası nın Kurduğu Hükümet Rejimi (1998)

ÖZGEÇMİŞ. 1995 Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasası nın Kurduğu Hükümet Rejimi (1998) ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı Oktay Uygun 2. Doğum Tarihi 18. 01. 1963 3. Unvanı Profesör 4. Öğrenim Durumu Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Hukuk Fakültesi İstanbul Üniversitesi 1985 Yüksek Lisans Kamu Hukuku

Detaylı

YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ MALİYE BÖLÜMÜ LİSANSÜSTÜ PROGRAMLARI

YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ MALİYE BÖLÜMÜ LİSANSÜSTÜ PROGRAMLARI YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ MALİYE BÖLÜMÜ LİSANSÜSTÜ PROGRAMLARI YÜKSEK LİSANS PROGRAMLARI MALİYE Tezli Yüksek Lisans Programı Maliye tezli yüksek lisans programının eğitim

Detaylı

CURRICULUM VİTAE. Doç. Dr. Sezgin Seymen Cebi

CURRICULUM VİTAE. Doç. Dr. Sezgin Seymen Cebi CURRICULUM VİTAE Doç. Dr. Sezgin Seymen Cebi E-Mail: Sezgin.Cebi@antalya.edu.tr sezginseymen@yahoo.com Eğitim Ocak/2003- Mayıs/2008 Nelson A. Rockefeller College Public Affairs & Policy-SUNY-Albany/New

Detaylı

2012-2013 EĞİTİM ÖĞRETİM YILINDAN İTİBAREN GEÇERLİ OLACAK NEVŞEHİR ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ İKTİSAT-İ.Ö

2012-2013 EĞİTİM ÖĞRETİM YILINDAN İTİBAREN GEÇERLİ OLACAK NEVŞEHİR ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ İKTİSAT-İ.Ö I. YIL YY KODU Z/S DERSİN ADI DERSİN İNGİLİZCE ADI HAFTALIK DERS SAATI ECTS KREDİSİ İKTİÖ-101 Z Davranış Bilimleri Introduction to Behavioral Sciences 3+0-3 3 İKTİÖ-103 Z Genel Muhasebe-I Financial Accounting

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Selçuk Üniversitesi, Karaman İİBF, Kamu Yönetimi Bölümü. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi, İİBF, Kamu Yönetimi Bölümü

ÖZGEÇMİŞ. Selçuk Üniversitesi, Karaman İİBF, Kamu Yönetimi Bölümü. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi, İİBF, Kamu Yönetimi Bölümü ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Sefa USTA 2. Doğum Tarihi : 12/03/1981 3. Ünvanı : Yrd.Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu : Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Kamu Yönetimi İnönü Üniversitesi 2003 Y.Lisans Kamu Yönetimi

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. GAÜ İşletme ve Ekonomi Fakültesi, Ekonomi Bölüm Başkanı

ÖZGEÇMİŞ. GAÜ İşletme ve Ekonomi Fakültesi, Ekonomi Bölüm Başkanı ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Hüda Hüdaverdi 2. Doğum Tarihi: 19 Ağustos 1964 3. Ünvanı: Yrd. Doç. Dr., GAÜ İşletme ve Ekonomi Fakültesi, Ekonomi Bölüm Başkanı 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans

Detaylı

Yönetim Bilişim Sistemleri (Karma) - 1. yarıyıl. 380000000001101 Hukukun Temelleri Fundamentals of Law 2 0 0 2 2 5 TR

Yönetim Bilişim Sistemleri (Karma) - 1. yarıyıl. 380000000001101 Hukukun Temelleri Fundamentals of Law 2 0 0 2 2 5 TR - - - - - Bölüm Seçin - - - - - Gönder Yönetim Bilişim Sistemleri (Karma) - 1. yarıyıl 141000000001101 Akademik ve Sosyal Oryantasyon Academic and Social Orientation 1 0 0 1 0 1 TR 380000000001101 Hukukun

Detaylı

2006 (Ocak)- 2007 (Ocak) SUNY/Albany Uluslararasi Programlar Ofisinde (Office of International Programs) asistan.

2006 (Ocak)- 2007 (Ocak) SUNY/Albany Uluslararasi Programlar Ofisinde (Office of International Programs) asistan. CURRİCULUM VİTAE Yard Doç. Dr. Sezgin Seymen Cebi E-Mail: sezginseymen@yahoo.com Eğitim Ocak/2003- Mayıs/2008 Nelson A. Rockefeller College Public Affairs & Policy-SUNY-Albany/New York Siyaset Bilimi Doktora

Detaylı

CV - AKADEMİK PERSONEL

CV - AKADEMİK PERSONEL FOTOĞRAF: 1. ADI: Murat 2. SOYADI: Fahrioğlu 3. DOĞUM YERİ: Lefkoşa 4. DOĞUM TARİHİ (GG.AA.YYYY): 07.08.1971 5. İLETİŞİM BİLGİLERİ: 5.1. BÖLÜM: Elektrik - Elektronik Muhendisligi 5.2. TELEFON NUMARASI:

Detaylı

Programın İşleyişi Eğitim dili Türkçedir. Derslere devam zorunluluğu %70 dir. Bilimsel Hazırlık Programındaki dersler kredisiz derslerdir.

Programın İşleyişi Eğitim dili Türkçedir. Derslere devam zorunluluğu %70 dir. Bilimsel Hazırlık Programındaki dersler kredisiz derslerdir. Başvuru Koşulları Tezli Yüksek Lisans programları için, ALES: 55 ve üstü (Puan Türü: Eşit Ağırlıklı) Tezsiz programda ALES koşulu aranmaz. Erkek adaylar için Askerlik Durum Belgesinin Tecilli olarak ibraz

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI KURULUŞLAR PSIR 331 5 3 + 0 3 5

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI KURULUŞLAR PSIR 331 5 3 + 0 3 5 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI KURULUŞLAR PSIR 331 5 3 + 0 3 5 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

DERS KODU DERS ADI İÇERİK BİLİM DALI T+U+KR AKTS

DERS KODU DERS ADI İÇERİK BİLİM DALI T+U+KR AKTS İŞLETME İ ANABİLİM DALI, BİLİM DALI DERS HAVUZU DERS KODU DERS ADI İÇERİK BİLİM DALI T+U+KR AKTS 345000000000506 Çokuluslu Şirket Stratejileri Dersin amacı, katılımcılarla çokuluslu şirketlerin küresel

Detaylı

Ad Soyad. İş Telefonu. E-mail(ler) İş Adresi

Ad Soyad. İş Telefonu. E-mail(ler) İş Adresi Özgeçmiş Yrd. Doç. Dr. Hakan ÖZKAN Ad Soyad Hakan ÖZKAN İş Telefonu Tel: 0370 433 8200/2788 E-mail(ler) hakanozkan@karabuk.edu.tr İş Adresi Karabük Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Uluslararası

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Kemal Çiftçi

Yrd. Doç. Dr. Kemal Çiftçi Yrd. Doç. Dr. Kemal Çiftçi Giresun Üniversitesi/Uluslararası İlişkiler Bölümü Adres : İkt.ve İd. Bil. Fak. Uluslararası İlişkiler Bölümü Güre Yerleşkesi Merkez/GİRESUN E-Posta: kemalciftci@hotmail.com

Detaylı

ABSTRACT IMPACT OF POLISH MEMBERSHIPS IN NATO AND THE EU ON POLISH FOREIGN POLICY TOWARDS RUSSIA. Bodur, Kadriye

ABSTRACT IMPACT OF POLISH MEMBERSHIPS IN NATO AND THE EU ON POLISH FOREIGN POLICY TOWARDS RUSSIA. Bodur, Kadriye ABSTRACT IMPACT OF POLISH MEMBERSHIPS IN NATO AND THE EU ON POLISH FOREIGN POLICY TOWARDS RUSSIA Bodur, Kadriye Master of Science, Department of European Studies Supervisor: Assoc. Prof. Dr. Oktay F. Tanrısever

Detaylı

Derece Alan Üniversite Yıl

Derece Alan Üniversite Yıl ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Çetin DOĞAN 2. Doğum Tarihi : 28.01.1964 3. Unvanı : Profesör 4. Öğrenim Durumu : Doktora Derece Alan Üniversite Yıl Doktora İktisat Bölümü Bradford Üniversitesi, 1993 İngiltere

Detaylı

DERS PROFİLİ. Uluslararası İktisat ECO311 Güz 5 3+0+0 3 6. Yrd. Doç. Dr. Aslı Şen-Taşbaşı

DERS PROFİLİ. Uluslararası İktisat ECO311 Güz 5 3+0+0 3 6. Yrd. Doç. Dr. Aslı Şen-Taşbaşı DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS Uluslararası İktisat ECO311 Güz 5 3+0+0 3 6 Ön Koşul Yok Dersin Dili Ders Tipi Dersin Okutmanı Dersin Asistanı Dersin Amaçları

Detaylı

BİLGİYE ERİŞİM MERKEZİ NE YENİ GELEN YAYINLAR: Türkçe Kitap Ve Süreli Yayınlar. Vergi Dünyası Nisan 2008, Sayı 320

BİLGİYE ERİŞİM MERKEZİ NE YENİ GELEN YAYINLAR: Türkçe Kitap Ve Süreli Yayınlar. Vergi Dünyası Nisan 2008, Sayı 320 88 NNİ İİSSAANN SSAALLI II SSAAYYI II: : 228877 BİLGİYE ERİŞİM MERKEZİ NE YENİ GELEN YAYINLAR: Türkçe Kitap Ve Süreli Yayınlar Vergi Dünyası Nisan 2008, Sayı 320 İİ SS MM MM MM OO BB i l gg i yy ee EE

Detaylı

DERS PROFİLİ. POLS 337 Güz 5 3+0+0 3 6

DERS PROFİLİ. POLS 337 Güz 5 3+0+0 3 6 DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS Siyasal Partiler ve Çıkar Grupları POLS 337 Güz 5 3+0+0 3 6 Ön Koşul Yok Dersin Dili Ders Tipi Dersin Okutmanı Dersin Asistanı

Detaylı

Tablo-1 %100 İNGİLİZCE İŞLETME BÖLÜMÜ - 8 YARIYILLIK LİSANS MÜFREDATI

Tablo-1 %100 İNGİLİZCE İŞLETME BÖLÜMÜ - 8 YARIYILLIK LİSANS MÜFREDATI Tablo-1 %100 İNGİLİZCE İŞLETME BÖLÜMÜ - 8 YARIYILLIK LİSANS MÜFREDATI GEDİZ ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ YARIYILI: I FIRST SEMESTER ATA 101*** Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi I

Detaylı

DÜŞÜNCE KURULUŞLARI: DÜNYADAKİ VE TÜRKİYE DEKİ YERİ VE ÖNEMİ. Düşünce Kuruluşları genel itibariyle, herhangi bir kâr amacı ve partizanlık anlayışı

DÜŞÜNCE KURULUŞLARI: DÜNYADAKİ VE TÜRKİYE DEKİ YERİ VE ÖNEMİ. Düşünce Kuruluşları genel itibariyle, herhangi bir kâr amacı ve partizanlık anlayışı DÜŞÜNCE KURULUŞLARI: DÜNYADAKİ VE TÜRKİYE DEKİ YERİ VE ÖNEMİ Furkan Güldemir, Okan Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Tarihsel Süreç Düşünce Kuruluşları genel itibariyle, herhangi bir kâr amacı ve partizanlık

Detaylı

YALOVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ULUSLARARASI İLİŞKİLER ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS MÜFREDATI

YALOVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ULUSLARARASI İLİŞKİLER ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS MÜFREDATI YALOVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ULUSLARARASI İLİŞKİLER ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS MÜFREDATI 2010 Eğitim Öğretim Yılı Bahar Dönemi Zorunlu Dersler Uluslararası İlişkilerde Araştırma

Detaylı

DERS PROFİLİ. Uluslararası Örgütler POLS 308 Bahar 6 3+0+0 3 5. Yrd. Doç. Dr. Özlem Kayhan Pusane

DERS PROFİLİ. Uluslararası Örgütler POLS 308 Bahar 6 3+0+0 3 5. Yrd. Doç. Dr. Özlem Kayhan Pusane DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS Uluslararası Örgütler POLS 308 Bahar 6 3+0+0 3 5 Ön Koşul Yok Dersin Dili Ders Tipi Dersin Okutmanı Dersin Asistanı Dersin

Detaylı

DERS PROFİLİ. İş Etiği MAN 401 7 Güz 3+0+0 3 6

DERS PROFİLİ. İş Etiği MAN 401 7 Güz 3+0+0 3 6 DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS İş Etiği MAN 401 7 Güz 3+0+0 3 6 Ön Koşul Yok Dersin Dili İngilizce Ders Tipi Dersin Okutmanı Dr. Dilek Aydemir Dersin Asistanı

Detaylı

Mütercim Tercüman Bölümü İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Okan Üniversitesi İstanbul

Mütercim Tercüman Bölümü İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Okan Üniversitesi İstanbul AD: Ömer Sungur Savran DOĞUM YERİ Ankara, 5 Ağustos 1946 VE TARİHİ: TABİYET: ADRES: T.C. Boğaziçi Caddesi, No.14/1 Kirazlıtepe, Üsküdar, İstanbul Turkey EĞİTİM: 1977 Doktora, İktisat İstanbul Üniversitesi

Detaylı

INTERNATIONALRELATIONS

INTERNATIONALRELATIONS ULUSLARARASIiLiŞKiLER Akademik Dergi Cilt 8, Sayı 30, Yaz 2011 INTERNATIONALRELATIONS Academic Journal Volume 8, Number 30, Summer 2011 ULUSLARARASIiLiŞKiLER ULUSLARARASIİLİŞKİLER hakemli bir dergidir.

Detaylı

Anahtar Kelimeler: Küreselcilik, Küreselleşme, Küreselci İddialar. Globalism

Anahtar Kelimeler: Küreselcilik, Küreselleşme, Küreselci İddialar. Globalism KÜRESELCİLİK * Manfred B. STEGER ** Çev. Yakup ÇOŞTU *** Özet Bu çalışmada, küreselcilik ile küreselleşme fenomenleri arasında analitik bir ayrım yapılmaktadır. Bu ayrımdan hareketle küreselciliğin temel

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Uluslararası Çatışmaların Çözümlenmesi PSIR 436 7 ve 8 3 + 0 3 5. Ön Koşul Dersleri -

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Uluslararası Çatışmaların Çözümlenmesi PSIR 436 7 ve 8 3 + 0 3 5. Ön Koşul Dersleri - DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Uluslararası Çatışmaların Çözümlenmesi PSIR 436 7 ve 8 3 + 0 3 5 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Seçmeli

Detaylı

Kurumsal Şeffaflık, Firma Değeri Ve Firma Performansları İlişkisi Bist İncelemesi

Kurumsal Şeffaflık, Firma Değeri Ve Firma Performansları İlişkisi Bist İncelemesi T.C İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı Finans Bilim Dalı Yüksek Lisans Tezi Özeti Kurumsal Şeffaflık, Firma Değeri Ve Firma Performansları İlişkisi Bist İncelemesi Prof.

Detaylı

Dış Ticaret Politikası-Giriş Dr. Dilek Seymen Dr. Aslı Seda Bilman

Dış Ticaret Politikası-Giriş Dr. Dilek Seymen Dr. Aslı Seda Bilman Dış Ticaret Politikası-Giriş Dr. Dilek Seymen Dr. Aslı Seda Bilman 2 Đçerik 1.Dış Ticaret Politikası-Giriş: Tanım, Genel Ekonomi Politikası içindeki Yeri, Teori-Politika Farkı, Devlet Müdahalesinin Gerekliliği;

Detaylı

Demokratik Barış Teorisi: Bir Değerlendirme

Demokratik Barış Teorisi: Bir Değerlendirme Uluslararası Hukuk ve Politika Cilt 7, Sayı: 26 ss.107-124, 2011 Demokratik Barış Teorisi: Bir Değerlendirme Faruk EKMEKÇİ Özet Demokratik barış teorisi (DBT) 1980 lerden bu yana Uluslararası İlişkiler

Detaylı

Prof. Dr. OKTAY UYGUN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi DEMOKRASİ. Tarihsel, Siyasal ve Felsefi Boyutlar

Prof. Dr. OKTAY UYGUN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi DEMOKRASİ. Tarihsel, Siyasal ve Felsefi Boyutlar Prof. Dr. OKTAY UYGUN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi DEMOKRASİ Tarihsel, Siyasal ve Felsefi Boyutlar İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER...v GİRİŞ... 1 Birinci Bölüm Antik Demokrasi I. ANTİK DEMOKRASİNİN

Detaylı

İnönü Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi (1999) Ekonometri Bölümü

İnönü Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi (1999) Ekonometri Bölümü Mahmut ZORTUK E-posta : mahmut.zortuk@dpu.edu.tr Telefon : 0274 265 2031-2020 Öğrenim Bilgisi Doktora İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler (2007) Enstitüsü Ekonometri Anabilim Dalı Yüksek -Tezli Dumlupınar

Detaylı

PROF. DR. CO KUN CAN AKTAN Dokuz Eylül Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Buca-zmir http://www.canaktan.org E-Mail: ccan.aktan@deu.edu.

PROF. DR. CO KUN CAN AKTAN Dokuz Eylül Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Buca-zmir http://www.canaktan.org E-Mail: ccan.aktan@deu.edu. PROF. DR. CO KUN CAN AKTAN Dokuz Eylül Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Buca-zmir http://www.canaktan.org E-Mail: ccan.aktan@deu.edu.tr AKADEMK ÖZGEÇM ETM Doktora Maliye Anabilim Dal& Doktora

Detaylı

EK: SENATO ONAYI ALMIŞ MEVCUT EKDAL PROGRAMLARI A) GENEL EKDALLAR Genel ekdallar tüm öğrencilere açıktır.

EK: SENATO ONAYI ALMIŞ MEVCUT EKDAL PROGRAMLARI A) GENEL EKDALLAR Genel ekdallar tüm öğrencilere açıktır. EK: SENATO ONAYI ALMIŞ MEVCUT EKDAL PROGRAMLARI A) GENEL EKDALLAR Genel ekdallar tüm öğrencilere açıktır. HUKUK EKDALI (Aşağıdaki derslerden 4/5 adet) LAW250 Main Concepts of Turkish Law/IR 263 Fundamental

Detaylı

Adnan Menderes Üniversitesi NAZİLLİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ

Adnan Menderes Üniversitesi NAZİLLİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ Adnan Menderes Üniversitesi NAZİLLİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ BÖLÜMLER ÇALIŞMA EKONOMİSİ ve ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİ ÇALIŞMA EKONOMİSİ ve ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİ (İkinci Öğretim) İKTİSAT İKTİSAT (İkinci

Detaylı

SOSYOLOJİ BÖLÜMÜ 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI GÜZ DÖNEMİ PROGRAMI

SOSYOLOJİ BÖLÜMÜ 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI GÜZ DÖNEMİ PROGRAMI ANADAL EĞİTİM PROGRAMI ZORUNLU DERSLERİ.Sınıf/.Yarıyıl YDİ0 Temel Yabancı Dil (İngilizce) (Basic Foreign Language (English)) - 2 YDF0 Temel Yabancı Dil (Fransızca) (Basic Foreign Language (French)) - YDA0

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Uluslararası Siyaset SPRI 322 2 3 + 0 3 5

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Uluslararası Siyaset SPRI 322 2 3 + 0 3 5 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Uluslararası Siyaset SPRI 322 2 3 + 0 3 5 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Fransızca Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü Dersi

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 7.3. Uluslararası bilimsel toplantılarda sunulan ve bildiri kitabında (Proceedings) basılan bildiriler

ÖZGEÇMİŞ. 7.3. Uluslararası bilimsel toplantılarda sunulan ve bildiri kitabında (Proceedings) basılan bildiriler ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Cevat ŞAYİN 2. Doğum Tarihi : 1965 3. Unvanı : Doktor (E) Albay 4. Öğrenim Durumu : sayincevat@gmail.com, 5352443369 Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Elektrik-Elektronik Kara

Detaylı

BOĞAZİÇİ ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ KÜTÜPHANESİ DERGİLER (MAYIS 2012)

BOĞAZİÇİ ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ KÜTÜPHANESİ DERGİLER (MAYIS 2012) BOĞAZİÇİ ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ KÜTÜPHANESİ DERGİLER (MAYIS 202) 2 3 4 5 6 7 8 9 0 2 3 4 5 6 7 8 9 20 2 22 23 24 25 26 27 28 29 30 3 32 33 34 35 000 ABA ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ

Detaylı

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER Modern Siyaset Teorisi Dersin Kodu SBU 601 Siyaset, iktidar, otorite, meşruiyet, siyaset sosyolojisi, modernizm,

Detaylı

Metehan Apt. Blok I, Daire: 3 Kermiya Lefkoşa/KKTC Via Mersin 10 TURKEY

Metehan Apt. Blok I, Daire: 3 Kermiya Lefkoşa/KKTC Via Mersin 10 TURKEY CURRICULUM VITAE Name Sex Marital status : Kudret Özersay : Male : Married Date of Birth : 16 December 1973 Nationality Address : TRNC : Eastern Mediterranean University Department of International Relations

Detaylı

7.1. Uluslararası hakemli dergilerde yayınlanan makaleler (SCI & SSCI & Arts and Humanities)

7.1. Uluslararası hakemli dergilerde yayınlanan makaleler (SCI & SSCI & Arts and Humanities) ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Mikail YALÇIN 2. Doğum Tarihi: 1985 3. Unvanı: Araştırma Görevlisi 4. Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans İlköğretim Matematik Öğretmenliği Cumhuriyet Üniversitesi

Detaylı

Uluslararası Fikri, Epistemolojik Yanılgı ve Eleştirel Gerçekliğin İmkânları

Uluslararası Fikri, Epistemolojik Yanılgı ve Eleştirel Gerçekliğin İmkânları Yayın ilkeleri, izinler ve abonelik hakkında ayrıntılı bilgi: E-mail: bilgi@uidergisi.com Web: www.uidergisi.com Uluslararası Fikri, Epistemolojik Yanılgı ve Eleştirel Gerçekliğin İmkânları Burak ÜLMAN,

Detaylı

Ad Soyad Umut KEDİKLİ İş Telefonu 0 370 4333198/2793 E-mail(ler) kedikliumut@hotmail.com umutkedikli@karabuk.edu.tr

Ad Soyad Umut KEDİKLİ İş Telefonu 0 370 4333198/2793 E-mail(ler) kedikliumut@hotmail.com umutkedikli@karabuk.edu.tr Ad Soyad Umut KEDİKLİ İş Telefonu 0 370 4333198/2793 E-mail(ler) kedikliumut@hotmail.com umutkedikli@karabuk.edu.tr İş Adresi Karabük Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Uluslararası İlişkiler

Detaylı

DERS PROFİLİ. POLS 438 Bahar 8 3+0+0 3 6. Yrd. Doç. Dr. Ödül Celep

DERS PROFİLİ. POLS 438 Bahar 8 3+0+0 3 6. Yrd. Doç. Dr. Ödül Celep DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS Türk-Amerikan İlişkileri POLS 438 Bahar 8 3+0+0 3 6 Ön Koşul Yok Dersin Dili Ders Tipi Dersin Okutmanı Dersin Asistanı Dersin

Detaylı

Öğr. Gör. Funda UNCU

Öğr. Gör. Funda UNCU Öğr. Gör. Funda UNCU Anabilim Dalı: Ekonometri Ofis: D-1.07 (Oda numarası) Telefon : (8251) E-posta : (funda.uncu@dicle.edu.tr) ÖZGEÇMİŞ ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ Adı Soyadı: Öğr. Gör. LEVENT GÖKDEMİR

Detaylı

MANAGEMENT OF HYBRID STRUCTURES A CASE STUDY IN RETAILING

MANAGEMENT OF HYBRID STRUCTURES A CASE STUDY IN RETAILING ZET p Temelde a, bir. Bu perspektifle, perakendecilik gelecekteki Anahtar kelimeler: MANAGEMENT OF HYBRID STRUCTURES A CASE STUDY IN RETAILING ABSTRACT This study aims to analyze the hybrid forms, as an

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ (Güncelleme: 12 Eylül 2014)

ÖZGEÇMİŞ (Güncelleme: 12 Eylül 2014) 1. Adı Soyadı: Sait YILMAZ 2. Doğum Tarihi: 20.12.1961 3. Ünvanı: Doç.Dr. 4. Öğrenim Durumu: ÖZGEÇMİŞ (Güncelleme: 12 Eylül 2014) Derece Alan Üniversite Yıl LİSANS İşletme Kara Harp Okulu 1978-1982 YÜKSEK

Detaylı

Bourdieu den Sonra Ekonomik Sosyoloji

Bourdieu den Sonra Ekonomik Sosyoloji Bourdieu den Sonra Ekonomik Sosyoloji Haz: Emrah GÖKER, 4 Mayıs 2007 Ekonomi insanların nasıl tercih yaptıklarıyla ilgili ise, sosyoloji insanlara nasıl yapacak hiçbir tercih bırakılmadığıyla ilgilidir.

Detaylı

EPİSTEMOLOJİK İNANÇLAR ÜZERİNE BİR DERLEME

EPİSTEMOLOJİK İNANÇLAR ÜZERİNE BİR DERLEME EPİSTEMOLOJİK İNANÇLAR ÜZERİNE BİR DERLEME Fatih KALECİ 1, Ersen YAZICI 2 1 Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Matematik Eğitimi 2 Adnan Menderes Üniversitesi, Eğitim Fakültesi,

Detaylı

TÜRKİYE - İTALYA YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1

TÜRKİYE - İTALYA YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 ( TASLAK STRATEJİK VİZYON BELGESİ ) TÜRKİYE - İTALYA YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 Yeni Dönem Türkiye - İtalya İlişkileri: Fırsatlar ve Güçlükler ( 2014 ) Türkiye; 75 milyonluk nüfusu, gelişerek büyüyen

Detaylı

DERS PROFİLİ. Kamu Maliyesi ECO321 Güz 5 3+0+0 3 6. Yrd. Doç. Dr. Sevinç Rende

DERS PROFİLİ. Kamu Maliyesi ECO321 Güz 5 3+0+0 3 6. Yrd. Doç. Dr. Sevinç Rende DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS Kamu Maliyesi ECO321 Güz 5 3+0+0 3 6 Ön Koşul Yok Dersin Dili Ders Tipi Dersin Okutmanı Dersin Asistanı Dersin Amaçları Dersin

Detaylı

ulu Sosy Anahtar Kelimeler: .2014, Makale Kabul Tarihi:21.10.2014 2014, Cilt:11, 163-184

ulu Sosy Anahtar Kelimeler: .2014, Makale Kabul Tarihi:21.10.2014 2014, Cilt:11, 163-184 ulu.2014, Makale Kabul Tarihi:21.10.2014 Sosy Anahtar Kelimeler: 2014, Cilt:11, 163184 The Relaionship Between Social Capital of Schools And Organizational Image Based On Perceptions of Teachers Abstract:The

Detaylı

Yar. Doç. Dr. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi

Yar. Doç. Dr. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi ! Yar. Doç. Dr. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi TR-06590 Cebeci, Ankara Tel.: (0312) 319 77 20 den 340 Faks: (0312) 319 77 36 E-posta: kibritci@dialup.ankara.edu.tr URL: http://dialup.ankara.edu.tr/~kibritci/

Detaylı

EKONOMİK KRİZİN EMEK PİYASALARINA ETKİLERİ

EKONOMİK KRİZİN EMEK PİYASALARINA ETKİLERİ EKONOMİK KRİZİN EMEK PİYASALARINA ETKİLERİ 1990 sonrasında peş peşe gelen finansal krizler; bir yandan teorik alanda farklı açılımlara hız kazandırırken bir yandan da, küreselleşme süreci ile birlikte,

Detaylı

Tablo 4. Ders Programı 13 Ekim 2015 tarihli Akademik Kurul da değiştirilmiş metin BİRİNCİ YIL

Tablo 4. Ders Programı 13 Ekim 2015 tarihli Akademik Kurul da değiştirilmiş metin BİRİNCİ YIL Tablo 4. Ders Programı 13 Ekim 2015 tarihli Akademik Kurul da değiştirilmiş metin BİRİNCİ YIL I. Yarıyıl. Yarıyıl Kodu Dersin Adı T U AKTS Kodu Dersin Adı T U AKTS 103 HISTR 211 101 105 107 TURK 111 ENG

Detaylı

Civil-Military Relations and Coup Risk in the 21st Century: A Comparative Analysis of Turkey and Thailand's Bumpy Roads to Democracy

Civil-Military Relations and Coup Risk in the 21st Century: A Comparative Analysis of Turkey and Thailand's Bumpy Roads to Democracy See discussions, stats, and author profiles for this publication at: http://www.researchgate.net/publication/279948007 Civil-Military Relations and Coup Risk in the 21st Century: A Comparative Analysis

Detaylı

OYUN TEORİSİNE DOĞRU Yard.Doç.Dr.Deniz Giz

OYUN TEORİSİNE DOĞRU Yard.Doç.Dr.Deniz Giz OYUN TEORİSİNE DOĞRU Yard.Doç.Dr.Deniz Giz ÖZET Herhangi bir teori veya bir modelin amacı bir soruna çözüm bulmaktır. Bir oyunun çözümü oyuncuların nasıl karar vereceklerinin öngörülmesine bağlıdır. Oyuncular

Detaylı