Saçlar,haddeleme yöntemiyle üretilir.saç,ince ise,satışa rulo halinde sürülür;kalın ise,tabakalar halinde pazarlanır.

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Saçlar,haddeleme yöntemiyle üretilir.saç,ince ise,satışa rulo halinde sürülür;kalın ise,tabakalar halinde pazarlanır."

Transkript

1 SAÇ ŞEKİLLENDİRME İŞLEMLERİ Saçlar,haddeleme yöntemiyle üretilir.saç,ince ise,satışa rulo halinde sürülür;kalın ise,tabakalar halinde pazarlanır. Bir saç parçasından şekil üretilmek istendiğinde,önce büyük bir tabakadan uygun ölçüde bir taslak kesilir.kesim işi için muhtelif takımlar kullanılır.örneğin,giyotin ve makas yırtma işlemleridir ;testere ile kesme,talaşlı kaldırmalı bir işlemdir.özellikle kalın saçların kesiminde alev tabancası kullanılır.laser kesme,bilgisayar kontrollü olarak hassas şekildeki kesimler için en uygun yöntemdir. 1-SAÇ METALLERİNİN KARAKTERİSTİKLERİ Saç şekillendirme süreçlerinde,genellikle,saç düzlemine çekme kuvveti uygulanır.koşullar zorlanmadıkça,basma yüklemelerinden kaçınılır;nedeni,bu tür gerilmelerin saçta eğilmelere,katlanmalara ve kırışmalara yol açmasıdır.

2 Kütle deformasyon süreçlerinin amacı,taslağa önemli miktarda kesit alanı değişimi uygulamaktır.saç şekillendirme işlemlerinde ise amaç,kesit değişiminden özellikle kaçınmaktır. Bütün saç şekillendirme işlemlerinde temel süreç:eğilme ve sünmedir.süreç parametrelerini etkileyen malzeme özellikleri,uzama,akma olayı,anizotropi,tane boyutu,artık gerilmeler,ekastik tersine yaylanma ve kırışmadır. AKMA OLAYI Çeliklerde akma olayı çok eskiden beri bilinmektedir.akma ve yağlanma özellikleri en açok olarak çekme deneyinde meydana çıkmaktadır.normal haldeki karbon çeliklerinin çekme deneyi esnasında,elastiklik sınırından hemen sonra,uygulanan yük aynı kaldığı ve hatta bir miktar azaldığı halde,malzemenin belirli bri plastik uzamaya devam etmesi olayına Akma denilmektedir.

3 -Akma Sınırı- Akma gerilmesi, kullanılan metal veya alaşıma bağlı olarak plastik deformasyonun önemli derecede arttığı ve çekme grafiğinin düzensizlik gösterdiği gerilmedir. Akma sınırı belirgin olmadığında bunun yerine % 0.2 plastik uzama değeri alınır. Buna da % 0.2 sınırı denir. Öncelikle gerilme ve çekme genliği grafiğinde Hooke doğrusuna paralel bir çizgi çizilir. Bu çizginin daha önce

4 çizilmiş olan çizgiyle kesiştiği yerde gerilme eksenine göre bir yay çizilir. Gerilme ekseniyle yayın kesiştiği yer % 0.2 lik akma sınırını ifade eder. ARTIK GERİLMELER Saçta,üretim sürecinden arda gerilmeler kalmış olabilir.bu gerilmelere herhangibir rahatsızlık verildiğinde, mesela kısmen tavsiye edildiğinde,saçta deformasyon göürülür. Ayrıca,malzeme yüzeyinde artık gerilmeler,malzeme servis sürecinde kimyasal etkilere maruz kaldığında,gerilme-korozyon çatlamasına da yol açabilir. 2-Saçlarda Kesme İşlemleri Ayırma ve delik delme (zımbalama) şeklinde olabilir. Ayırmada makas denilen ve uçları kama şeklinde olan bir takım kullanılır.. Burada takım rolünde olan makasın kama açısı ve serbest açısı önemlidir. İşlem elle veya motor enerjisi

5 ile çalışan giyotin denilen makinalarda yapılır. Bazı durumlarda makara şeklinde makaslar kullanılır. Çok ince saçlar el makası ile de kesilebilir. Pul, rondala veya çeşitli şekilde parçalar saçlardan kesme zımbası veya koparma zımbası ile delme yolu ile elde edilirler. Bazı durumlarda kesme ve koparma zımbasından oluşan bileşik bir sistem kullanılır.zımbalamada delme işleminde zımba ve kesme kalıpları kullanılır. Bu kalıplar preslere takılır, saç şeridi itilir kalıp zımbanın şekline göre parçayı keser, şerid tekrar itilir ve işlem bu şekilde büyük bir verimle devam eder. Şekil de makaslama işleminin şematik görüntüsü irdelenmiştir.

6 Zımbalama için gereken kuvvet: F=A.τ k max A=π.d.s Bağıntısı ile hesaplanır; burada A- zımbalanan kesit alanı, d- parça çapı, s kalınlığı, τ k max-maksimum makaslama kopma mukavemetidir. Genelde τ k max=0,8σ k max alınabilir, σ k max -malzemenin maksimum kopma mukavemetidir. Örneğin St37 malzemesinden yapılan bir pul için σ k max =375 N/mm², s=4 mm ve d=2 mm olduğu durumda A=π.d.s=3, =314 mm² ve τ k max=0,8σ k max =0,8.375=300 N/mm² ile zımbalama kuvveti F=A.τ k max= =94200 N olarak bulunur. Kesmede, takımda roluünde olan makas veya zaımbanın kama açısı β ve serbest açısı α olmak üzere, önem taşıyan iki geometrik faktörü vardır. Bu açılar normal çelik saçları için β=75º...85º ve α=2º...3º alınır.

7 Koparma delmesinde önemli bir konu, zımba ile matris arasında ki boşluktu. Boşluk çok büyük seçildiği durumda saç kesilmez, bükülür. Çok küçük seçildiği durumda kesme zorlaşır. Bu bakımdan genel bir kural olarak normal zımbalamada kesme boşluğu bsaç kalınlığın %5 i (b=0,005s) ve hassah zımbalama da %0,5 (b=0,0005) alınır Kesme kalıplarının konstrüksiyonuna gelince bunlar kılavuzsuz, plaka şeklinde kılavuzlu ve pernolu kılavuzlu olabilirler. Bu son durumda pernolar kaymalı burç veya yuvarlanmalı burç tarafından desteklenir. Genelde kesmede parçalar çapaklı ve tam istenilen boyutta çıkmamaktadır. Bu nedenle günümüzde çapaksız ve tam boyutta parça üreten hassas kesme kalıpları vardır. Saç delmede önemli bir konu saçtan parçalar çıkarıldıktan sonra kalan ve işe yaramayan artık malzemedir. İşleme payı da denilen artık malzeme miktarı büyük olursa kayıpta büyük olur ve işlem ekonomik olmaz. Bu bakımdan şekillerin şerit üzerine yerleştirilmesi büyük önem taşır. Hangi yerleştirme şekli daha az artık malzeme bırakırsa veya daha çok ürün

8 verirse o yerleşme daha ekonomik olur. Bunları hesaplamak için genelde; % artık malzeme = 100.(A-At)/A % ürün = 100.A/At Bağıntıları kullanılır, burada : A- şerit malzemesinin yüzay alanı (mm²). At- elde edilen parçaların (ürünün) toplam yüzay alanı (mm²). Pratikte bu bağıntı şu şekilde uygulanır. Şerit üzerinde, giren parça sayısı belli olan (genelde 2) ve adım denilen bir kısım alınır. Buna göre bir parçaya düşen şerit malzemesi ve yine bir parçaya düşen artık malzeme sırasıyla; Ats = s.b/n ; Ata= Ats-At Bağıntıları ile hesaplanır ve yerleştirmenin ekonomik olup olmadığını anlamak için Ats ve Ata lar karşılaştırılır. Saç delmede çeşitli yerleştirme alternatifleri deneyerek optimum (en iyi) bir yerleştirmek gerekir.

9 Şekilde görüleceği gibi,deformasyon zonunda şiddetliölçüde kayma Deformasyonu söz konusudur.zon genişliği makaslama hızına bağldıır.zımba hızı arttıkça,plastik deformasyondan kaynaklı olarak açığa çıkan ısının yayılma alanı daralır ve delik yüzeyi daha düzgün bir görünüm kazanır..

10 -Makaslama Operasyonları- Muhtelif makaslama yöntemleri vardır.öncelikle,iki terime açıklık getirmek gerekir.zımbalama operasyonunda makaslanan dairesel kütle(para)hurdaya atılır;blanklama işleminde ise elde edilmek istenen,dairesel orta parçadır.,geri kalan saç hurdadır. Kalıp kesme şu operasyonları içerir.(1)delme:bir saçta iki veya daha fazla sayıda delik açmak;(2)ayırma:sacı birbiriyle çakışmaz iki veya daha fazla sayıda parçaya ayırmak.(3)çentikleme:saç kenarında çentik açmak;(4) neşterlemek:saç kenarında,talaş kaldırmaksızın yarık açmak.şekilde zımbalama işlemindeki karakteristikleri görmekteyiz.

11 -Kesme Kalıpları- 1. Tanım Levha halindeki yarı mamulün bir hat boyunca birbirinden ayrılmasına kesme; bu işlemi yerine getiren aparatlara ise kesme kalıpları denir. 2. Kesme olayının incelenmesi; Kesme olayı üç şekilde incelenir.

12 a. Plastik şekil değiştirme b. Batma c. Kopma Şekil 15. Kesme Olayı 3. Kesme Boşluğu Kalıbın rahat bir kesme yapabilmesi, ömrünün uzaması ve kesilen yüzeyin temiz çıkması için zımba ile dişi kalıp arasında bırakılan boşluğa kesme boşluğu denir. Bu boşluğun değeri aşağıdaki faktörlere bağlı olarak saç kalınlığının 1/10 uu ile 1/20 si arasındadır. Kesme boşluğunun bağlı olduğu faktörler: 1- Saç kalınlığı (kalınlaştıkça boşluk artar) 2- Saçın cinsi (yumuşak gereçte daha az boşluk)

13 3- Zımbanın biçimi (düzgün kesitli zımbalarda az, karışık kesitli zımbalarda fazla boşluk verilir) 4. Açısal Boşluk Kesilen parçanın kalıp deliği içerisinde rahat düşebilmesi için ayrıca aşınmanın azalması ve dolayısıyla kalıp ömrünün artması için kesici plakaya açısal bir boşluk verme zorunluluğu vardır. Açısal boşluk iki şekilde verilir; 1- Kesme sahalı açısal boşluk 2- Kesme sahasız açısal boşluk Kesme sahalı ve kesme sahasız açısal boşluğun bazı fayda ve sakıncaları vardır. Bunlar; - Kesme sahalı kalıbın bileme imkanı fazla, ağız daha sağlamdır. - Kesme sahası yüksekliği h en az saç kalınlığı kadar olur. Fakat 1,5 mm den az olamaz - Kesme sahasız açısal boşluk, aşındırma özelliği olan gereçlerde tercih edilir. - Kesme sahasız kalıbın ömrü (bir bilemede) kesme sahalıdan daha fazladır. Ancak bileme imkanı çok kısıtlı olduğundan çok kullanışlı değildir.

14 Şekil 16. Açısal Boşluk 5. Kesme kuvveti Bir parçanın kesilmesi için gerekli olan kuvvete kesme kuvveti denir. Kesme kuvveti için kaç tonluk bir pres ihtiyaç olduğu, kalıp elemanlarının biçim ve ölçüleri kesme kuvvetinin hesaplanması ile bulunur. Kesme kuvveti aşağıdaki formülle bulunur. P =Kesme kuvveti ( Kg, Ton) Lt =Kesilen uzunluk (çevresi) (mm) T =Saç kalınlığı (mm) Sacın kesilme direnci (kg/mm2)

15 Kesme direnci sacın cinsine, kalınlığına ve kesim çevresine bağlıdır. Bazı gereçleri kesilme direnci aşağıdaki gibidir. Tablo 1 Malzemenin Kesilme Direnci MALZEMENİN CİNSİ Kesme Direnci KURŞUN 2.5 KALAY 3.5 ALÜMİNYUM 5.6 ÇİNKO 10 BAKIR 15.5 PİRİNÇ NİKEL 25 %0.10 C ÇELİKLER TAVLANMIŞ ÇELİKLER SOĞUK HADDELENMİŞ ÇELİKLER

16 %0.20 C ÇELİKLER TAVLANMIŞ ÇELİKLER SOĞUK HADDELENMİŞ ÇELİKLER %0.30 C ÇELİKLER TAVLANMIŞ ÇELİKLER SOĞUK HADDELENMİŞ ÇELİKLER PASLANMAZ ÇELİKLER SİLİSYUMLU ÇELİKLER FİBER 18

17 6. Sıyırma kuvveti Kesme anında saca giren zımba, saçtan çıkarken belli bir dirençle karşılaşır. Bu dirence sıyırma kuvveti denir. Bu kuvvet bir çok değişik faktöre bağlıdır. Başlıcaları; 1- Malzemenin cinsi ve kalınlığı 2- Kesici ağızların durum 3- Zımba yan yüzeylerinin durumu 4- Zımbaların sıklığı 5- Zımbaların biçimi ve büyüklüğü Sıyırma kuvveti kesme kuvvetinin %5-%20 arasında değişir. Ancak %20 olarak almak daima iyi sonuçlar vermektedir. Sıyırma kuvvetini (Ps) ile gösterirsek; Ps=P*%20 olur. 7. Kesme zımbaları Zımba: Bir keme kalıbının temel elemanıdır. Dişi plaka ile beraber kesmeyi gerçekleştirir. Çeşitli yönlerden sınıflandırıla bilirler. Bunlar; A- Görevlerine göre Zımbalar 1- Kesici zımbalar ( kesme, delme zımbaları) 2- kesici olmayan zımbalar (bükme, çekme, şekillendirme

18 zımbaları) 3- Karışık zımbalar (kesme ve şekillendirme zımbaları) B- Biçimlerine göre zımbalar 1- Düz zımbalar 2- Başlıklı Zımbalar 3- Silindirik başlı zımbalar 4- Flanşlı zımbalar 5- Ökçeli Zımbalar 6- Kademeli silindirik fatura başlı zımbalar 7- Havşa başlı zımbalar Şekil 17. Kesme Zımbaları

19 8. Zımbaların zımba plakasına bağlanması; Zımbanın biçimine ve büyüklüğüne göre bağlantı şekli seçilmelidir. Bu bağlantı şekilleri aşağıdakilerden birisi gibi olabilir. Şekil 18. Zımbaların zımba pplakasına bağlanması 9. Zımba boyu flambaj hesabı Çapı küçük olan zımbaların kesme esnasında yamulmalarını denetleme ve önlem alma işine flambaj hesabı adı verilir. Eğer flambaj hesabı sonunda L tasarlanan zımba boyundan büyük çıkarsa zımba flambaja uğramaz. Herhangi bir düzeltmeye ihtiyaç yoktur. Eğer flambaj hesabı sonunda L tasarlanan zımba boyundan küçük çıkarsa zımba flambaja uğrar. Bu durumda zımba mutlaka kademeli yapılmak suretiyle önlem alınır.

20 formülü kullanılır. L= Zımba boyu (mm) E= Esneklik boyu (genellikle Kg/mm2) J = Zımba atalet momenti (mm) Lz= En küçük kesitli zımbanın çevresi (mm) kesilme dayanımı (Kg/mm2) Şekil 19. Çeşitli kesitlerdeki zımbalar 10. Kesici plaka Kalıp gövdesi veya kesici plaka dediğimiz bu eleman kalıbın temel elemanlarından birisidir. Kesme olayını zımba ile beraber çalışarak oluşturur. Bu eleman hava veya yağ çeliğinden yapılır. Basit şekilli ucuz olması istenilen kalıplar adi karbonlu çelikten yapılabilir. Çeliğin sertleştirme işleminden sonra ölçü ve biçim değiştirmemesi istenir. Kesici plaka yapımından sonra sertleştirilir ve menevişlenir. Sertliği Rc olmalıdır.

21 Kalıp gövdesi tek parçalı olduğu gibi, gerektiği zaman iki ve daha çok parçalı olabilir. Kalıp gövdesi, kalıp altlığına çeşitli yöntemlerle bağlanır. Sabitliğinin sağlanması için vidalar, pimler, faturalar, yuvalar ve kamalardan yararlanılır. Patlamaya karşı kalıp gövdesini emniyete almak için, gövde kalıp altlığında açılarak kanala veya yuvaya sıkı gömülebilir. Kesici plakaların parçalı yapılış sebeplerini şu şekilde açıklayabiliriz; 1- Boyutları çok büyük kesici plakalar tek parçadan yapılmaz. 2- İşlemesi zor olan dişi kalıplar çok parçalı yapılırlar. 3- Sayısı çok fazla olan küçük parçaların üretilmesinde kullanılan dişi kalıpların montajında kolaylık sağlanır ve maliyeti azaltılır. 4- Değişik kalıplama işlemlerinde bir kalıptan diğerine uygulanışı kolaydır. 5- Yerine göre dişi kalıpların standartlarının piyasada bulunduğu hallerde parçalı dişi kalıplar tercih edilebilir. Küçük ve orta büyüklükteki dişi kalıplar, parçanın biçimine göre 3 gruba ayrılır; 1- Kalıplama deliği yuvarlak olan dişi kalıplar

22 2- Kalıplama deliği düzgün olan dişi kalıplar 3- Kalıplama deliği keskin kenarlı olan dişi kalıplar Şekil 20. Dişi Kalıplar 11. Kılavuz plaka Zımbaya kılavuzluk ederek tam ağızlamasını sağlar. İkinci bir görevi de şeridi zımbadan sıyırmaktır. Ç1040 malzemeden yapılır. Çoğunlukla sertleştirilmez. Kalınlığı zımba biçim ve ölçüsüne göre mm arasında seçilir. Zımbalar boşluksuz, tatlı bir şekilde alıştırılmış olmalıdır. Kılavuz plaka, yan kayıtlar ve kesici plaka ile birlikte kalıp altlığına pimler ve vidalarla birlikte bağlanır.

23 12. Kılavuz pimler Malzeme şeridinin dayamalarla ilerletilmesi istenilen konuma ulaşamadığı zaman kılavuz pimler kullanılır. Kılavuz pimin görevi parça kesilmeden önce şeridi uygun konuma getirmektir. Bu genellikle delikli parçalarda uygulanır. Bununla beraber kılavuz pim çalıştırmak amacıyla şeridin artık kısımlarına özel delikler delinebilir. Şerit bir miktar fazla ilerletilmiş olmalıdır, böylece kılavuz pim şeridi hafifçe geriye itebilir. Fazla ilerletme miktarı kılavuz pim çapı ve sac kalınlığına bağlı olarak 0,05..1 mm arasında değişir. Şekil 21. Klavuz pimler 13. Dayamalar Dayamalar şeridin istenilen adımda ilerletilmesini sağlayan

24 elemanlardır. Pek çok çeşitleri vardır. Tek başlarına kullanıldıkları gibi kılavuz pimlerle birlikte de kullanılır. Başlıca dayama çeşitleri; 1- İlk dayamalar, 2- İkinci, üçüncü vs. dayamalar, 3- Son dayamalar Bu genel bir sınıflandırmadır. Dayamalar ayrıca tiplerine göre ayrılır. 1-Basit dayamalar a) Sabit pim dayamalar, b) Yay baskılı pim dayamalar, c) Elle itmeli veya çekmeli dayamalar, d) Manivela tipi dayamalar, e) Eksantrik muylu dayamalar, f) Yan çakılar 2-Otomatik dayamalar a) Mekanik kumandalı otomatik dayamalar, b) Hidrolik veya pnömatik kumandalı otomatik dayamalar.

25 Şekil 22. Dayama Çeşitleri Şekil 23. Dayamaların kalıp üzerinde gösterimi 14. Kalıp Bağlama elemanları; Kalıplamada bağlama elemanı olarak vidalar ve pimler kullanılır. Vidalar bilindiği gibi parçaları birbirine bastırarak tespit eder. Yanal kaymaları önleyemez. Pimler ise yanal kaymayı önler. Çünkü pim delikleri raybalanır ve pimler boşluksuz geçirilir. Vida ve pimler birlikte kullanıldığında parçanın konumu sabitlenmiş olur. Vida ve pim deliklerinde bazı kolaylıklar düşünülmüştür. Altlığa veya zımba plakasına boydan boya vida çekmeye ya da kör deliğe gerek yoktur. Kesici plakalardaki, sertleştirmeden sonra mutlaka temizlenmelidir.

26 Şekil 24. Vidalı ve pimli bağlantılar Şekil 25. Vidalı ve pimli plakaya bağlantıları 15. Kalıp ömrü Kalıp ömründen, kalıpla yapılabilecek en çok üretim miktarı akla gelmektedir. Kalıp ömrüne etki eden birçok faktör vardır. Bunlardan başlıcalar; kesme boşluğu, kalıbın yapıldığı malzemeler, sertlik dereceleri, kalıp ölçüleri, kalıp cinsi,

27 kalıplanacak malzemenin cinsi ve kalınlığı, kullanılan pres tezgahı ve özellikleri, kalıplama hızı gibi etkenlerdir. Belirli üretim sayısını amaçlayarak hazırlanacak kalıp tasarımında, öncelik sırasına göre göz önünde bulundurulması gereken konular şunlardır: 1- Üretilecek parça sayısı 2- Kalıplanacak malzemenin cinsi ve kalınlığı 3- Kalıplanacak parçanın tasarımı 4- Kalıbın tasarımı 5- Kalıplama hızı 6- Kullanılacak pres tezgahının seçimi 7- Üretim miktarı ve diğer özelliklere göre kalıpta kullanılacak malzemeler Bu özellikler göz önüne alınarak yapılacak bir kalıp bizim istediğimiz sayıda üretimi rahatlıkla sağlayabilir. Oysa bilinçsizce yapılacak bir kalıp ya üretimin yarım kalmasına neden olacaktır ya da kalıp maliyetinin yüksekliği nedeniyle üretilen parçaların birim maliyetlerini artıracaktır.

28 3-SAÇLARIN VE PLAKALARIN EĞİLMELERİ En yaygın saç şekillendirme işlemlerinden birisi eğilme işlemidir.bu işlemde sadece saçları şekillendirmekle kalınmayıp saçların mukavemeti de arttırılmaktadır.

29 Ters Yaylanma Tüm malzemelerin elastik deformasyon kabiliyetlerinin bir sınırı vardır.bu nedenle her plastik şekillendirme sürecinin ardından malzemenin elastik olarak toparlanması beklenir.bu olaya eğme işleminde,ters yaylanma denir Ters yaylanma sadece saçlar ve plakarda değil,çubuklar,teller ve kütük şeklindeki malzemelerde söz konusudur.

30 -Yaygın eğme işlemleria)pres brake :şekillendirme işleminde saç veya plaka,preste ve basit fikstürler kullanara şekillendirilir.daha çok 7 m veya daha uzun,fakat dar saçların şekillendirilmesinde kullanılan bir yöntemdir. b)yuvarlama:sacın bir kenarı kalıp içi boşlukta kıstırılarak eğilir.yuvarlanan saç kenarının eylemsizlik momentinin artırarak parçaya kesafet kazandırır,görünümünü iyileştirir ve keskin kenarları tavsiye eder. Yuvarlama şekilleri a) Düz yuvarlama b) Çember biçiminde yuvarlama Düz yuvarlamaya menteşe şeklindeki parçaların ve boruların imali örnek alarakgösterilebilinir. Çekilmiş kapların ağız

31 kısımlarının yuvarlatılması çember şeklindeyuvarlamaya örnek gösterilebilinir. Yuvarlama işleminin gerçekleşmesi için elastik bölgenin aşılarakkalıcı biçim değiştirmenin meydana gelmesi gerekir. Bu esnada yuvarlanan malzemenin dış cidarında uzama, içi kısımlarda ise radyal gerililimlerden dolayı sıkışma oluşur. aynı zamanda yan cidarlarda malzeme sıkışmadan dolayı şişecektir. c)kenarlama:saç metallerinin kenarlarını borulaştırma işlemidir.flanjlar muhtelik şekil ve geometride olabilir Kenarlama yöntemi saçlara şekil verme yöntemlerinden derin çekmeye benzeyen bir yöntemdir. Bu yöntem saç parçaların birbirine veya başka parçalara herhangi bir yöntemle ( perçinleme, kaynak, vidalama ) bağlantılarının sağlanması veya delik çevresinin mukavemetinin artırılması için uygulanır

32 d)hadde şekillendirme:seri üretinde süreki bir saç şekillendirme işlemidir.saç profil yüzeyli bir dizi merdana takımından geçirilir ve birkaç aşamadan sonra son şekle dönüştürülür.bu yöntemle elde edilen tipik ürünler,kanallar,paneller,çerçeveler ve borulardır. Rollforming Hatları Rijit ve hassas işlenmiş roll form makaraları, roll form ile üretilebilecek profillerin oluşmasını sağlar. Roll-forming özellikleri; sertleştirilmiş ve parlatılmış işleme ruloları, tam otomatik ayarlı yan paneller ve otomatik veya manuel genişlik değişimleridir.

33 Roll form işlemini cazip kılan en önemli avantajlar arasında yüksek üretim hacmi, düşük işgücü kullanımı, pek çok işlemle bir arada kullanılabilirlik, yüksek yüzey kalitesi ve düşük boyutsal toleranslar, çok sert veya sünekliği düşük metallerin artırımlı bir süreç içinde başarı ile şekillendirilebilmesi, boyalı, metal, polimer vb. kaplamalı sac levhaların işlenebilmesi ilk akla gelenler. Temel kısıtlamalar ise göreceli olarak yüksek makine ve makara (merdane, röle) yatırımı, sabit parça kesiti ve cidar kalınlığı ve geometrik karmaşıklık arttıkça artan paso sayısı sebebiyle uzunlamasına büyüyen makine sayılabilir. Sonuç olarak son on yılda Almanya'da çelik tüketimi istikrarlı biçimde azalırken roll form yöntemi ile imal edilen ürünlerin kilo cinsinden miktarı sürekli artmaktadır.

34 Tablo 1: Geleneksel roll form tezgâhlarının çalışma aralığı Şerit Genişliği (mm) Şerit Kalınlığı (mm) Kesit toleransı (mm) ,15-10 ±0.38 Açı toleransı ±1-2 Hat hızı (m/dk) Üretim hacmi (m/8 saat) Bu teknolojinin en kritik yönü proses ve dolayısıyla makara tasarımıdır. Roll form işlem adımlarının tasarımı çiçek şeması (flower diagram) adı verilen bütün bükme pasolarının üst üste gösterildiği bir şekil üzerinde geliştirilir (Şekil 2). Çiçek şeması elle veya bir bilgisayar destekli tasarım (BDT) programı kullanılarak çizilebilir. BDT programlarının sanayide günlük

35 kullanımının başladığı ilk zamanlardan beri roll form makaralarının tasarımında kullanılmıştır. Amerika ve Avrupa'da pek çok makine-makara yapımcısı kendilerine özel proses ve makara tasarım programları geliştirmişler veya yazılım firmaları ile anlaşarak yaptırmışlardır. Şekil 2: Bir açık profil ve boru imalatında kullanılan iki örnek çiçek şeması Sonuçlar: Roll form teknolojisini kullanan firmalar bazen otomotiv, mobilya, uçak-uzay, inşaat, boru vb. sektörlerin dev ana sanayi kuruluşlarıdır, bazen de bunların küçük-orta ölçekli tedarikçileridir. Bu firmalar arasında yılda bir yeni profil

36 geliştirenler olduğu gibi, yılda birkaç yüz yeni geometrinin seri üretimini gerçekleştirenler vardır. Az sayıda profil üzerinde çalışan firmalar makara takımı geliştirme işini danışmanlık alarak çözebilirken, roll form ürün tedarikçisi durumundaki firmalar uluslar arası rekabet ortamında kendi tasarım teknolojilerini geliştirmek durumundadırlar. COPRA ve benzeri yazılımlar özellikle ikinci grup firmalar için güçlü birer teknoloji geliştirme aracıdırlar. Böylesi programlar roll form işlemi gibi karmaşık şekillendirme proseslerini tecrübeye dayalı bir zanaattan (Amerikalıların deyimiyle "black art") analitik olarak çözümlenebilen bir teknolojiye dönüştürmekte ve ekonomik gücünü yükseltmektedir.

37 Şekil : COPRA FEA modülü ile roll form işleminin sonlu

38 elemanlar yöntemi ile simülasyonu ve profil bacakları üzerinde elastik-plastik şekil değişiminin dağılımı Şekil : Büyük çaplı boruların kafes sistemi roll form tezgâhında şekillendirilmesi

39 e)bükme basit bükme çeşitli şekillerde olmakla beraber kenar, oluk, kenetleme, keskin köşeli (abkant) şekillerinde olabilir. Bükmede parçanın dış tarafında çekme gerilmeleri ve dolayısıyla uzama, iç tarafında ise basma gerilmeleri ve buna bağlı kısalma meydana gelir. Parçanın tarafsız denilen ekseninde gerilmeler sıfır olur.çekme ve basma gerilmeleri malzemenin akma sınırı aştığında bükmeden sonra parça kalıcı şeklini korur. Gerilmeler malzemenin kopma sınırını aştığında özellikle parçanın dış tarafında çatlaklar ve yırtılmalar, iç kısmında parçanın görüntüsünü bozan büzülmeler meydana gelir. Ayrıca normal şartlarda gerçekleşen bükmeden sonra bir miktar geri esneme meydana gelebilir. Tüm bu olaylar saç malzemesine ve kalınlığına bağlı olup, bükme kavis yarıçapını ve bükme açısını etkiler.

40 Lastik Şekillendirme İş parçasının takım malzemesi tarafından çizilmesini önlemek, kalıbı basitleştirmekve işlemi kolaylaştırmak amacıyle bükme kalıplarının bir kısmı lastiktenyapılır. Lastikle şekillendirme; presin zımbası üzerine lastik yastık yerleştirireve pres tablasına da iş parçasının sekilini veren blok yerleştirmeden ibarettir Şekil verme bloku klasik kalıplardaki zımbaya benzer, fakat birkalıp başluğuda alabilir. Lastik hidrolik akışkan gibi hareket ederek iş parçasının bütün yüzeyini yaklaşık eşit bir basınçla şekil blokunun çevresine bastırır.

41 Lastikle şekillendirmede normal hidrolik presler kullanılır. Bazı lastikle şekillendirmelerdeözel makinalar kullanılabilinir. Genel olarak sadece şekil blokları özel yapılır. Şekil bloklarıepoksi reçinesi,dökme demir, sert ağaç ve diğer ucuz malzemelerden yapılabilir. İnce saçlardanbüyük hacimli parçalar lastikle şekillendirilebilinir. ( Örneğin otomobil parçaları,derin kablar ) Bu yöntemle alüminyum alaşımları maksimum 5 mm kalınlığakadar, paslanmaz çelikler maksimum 1,3 mm kalınlığa kadar ve titanyum alaşımları 1 mm kalınlığa kadar lastikle şekillendirilebilirler. Ancak titanyum alaşımlarıyaklaşık 300 C tavlanması lastikle şekillendirmede esas takımlar; lastik yastıkve şekil bloku ( zımba ) dır. Lastik oldukça yumuşak ve kalınlığı minumumzımba yüksekliğinin 1,3 katıdır. Lastik kalınlığı mm arasında değişebilir, ancak en çok kullanılan kalınlık mm dir. ağaç, plastik, dökme demir, çelik, alüminyum-mağnezyumçinko alaşımından yapılır.

42 -Lastik şekillendirme-

43 Derin Çekme Derin çekme: ilk önce saçtan yuvarlak bir parça kesilir ve sonra kalıpta çekme işlemi yapılır. Çekme işleminde kalıbın hareketli parçası olan çekme zımbası bastırılır ve çekme işlemi gerçekleştirilir. İşlem parça derinliğine göre bir iki veya birkaç kademe de gerçekleştirilir. Çekmeye maruz kalan saç malzemenin ağız kısmında basma gerilmelerive bunun sonucu olarak burada buruşma ve kalınlık artışı meydana gelir. Ayrıca tabana yakın kısımlarda maksimum çekme gerilmeleri ve bunlara bağlı olarak bu kısımlarda et kalınlığının azalması meydana gelir. Aşırı zorlamalarda bu kısımlarda yırtılma meydana gelebilir. Derin çekmede çekme zımbası ile kılavuz plakası arasında a değerinde bir boşluk bırakılır.mbu boşluk s saç kalınlığı olmak üzere; çelik saçlarda a = (1,2...1,3)s, bakır çinko alaşımlı saçlarda a = (1,08...1,2)s, alüminyum saçlarda a = (1,04...1,1)s dir. Bunun yanı sıra çekme kademesi denilen β = D/d1 faktörü vardır. Burada D- önceki plakanın çapı, d1- çekilen parçanın çapıdır.

44 Derin çekmede bir başka konu derin çekme için başlangıç plaka çapının hesaplanmasıdır. Bu hesap; çekmedene önce ve sonraki alanların aynı olduğu varsayımına göre yapılır.çekmeden önce saç alanı πd²/4 çekmeden sonra parça alanı = πd²/4+dh dır.bu iki bağıntının eşitliğinde plaka çapı: D = (d² + 4.d.h)½ olarak bulunur.

TEKNOLOJİNİN BİLİMSEL İLKELERİ. Bölüm-4 MALZEMELERDE ÇEKME-BASMA - KESME GERİLMELERİ VE YOUNG MODÜLÜ. 4.1. Malzemelerde Zorlanma ve Gerilme Şekilleri

TEKNOLOJİNİN BİLİMSEL İLKELERİ. Bölüm-4 MALZEMELERDE ÇEKME-BASMA - KESME GERİLMELERİ VE YOUNG MODÜLÜ. 4.1. Malzemelerde Zorlanma ve Gerilme Şekilleri Bölüm-4 MALZEMELERDE ÇEKME-BASMA - KESME GERİLMELERİ VE YOUNG MODÜLÜ 4.1. Malzemelerde Zorlanma ve Gerilme Şekilleri Malzemeler genel olarak 3 çeşit zorlanmaya maruzdurlar. Bunlar çekme, basma ve kesme

Detaylı

İmal Usulleri. Fatih ALİBEYOĞLU -10-

İmal Usulleri. Fatih ALİBEYOĞLU -10- Fatih ALİBEYOĞLU -10- SAC METAL İŞLEMLERİ Giriş Haddeleme yöntemiyle büyük miktarda sac üretiminin mümkün olmasıyla birlikte, bu yöntem üretim yöntemleri içerisinde önemli bir yer tutmaktadır. Özellikle

Detaylı

TALAŞLI İMALAT. Koşul, takım ile iş şekillendirilmek istenen parça arasında belirgin bir sertlik farkının olmasıdır.

TALAŞLI İMALAT. Koşul, takım ile iş şekillendirilmek istenen parça arasında belirgin bir sertlik farkının olmasıdır. TALAŞLI İMALAT Şekillendirilecek parça üzerinden sert takımlar yardımıyla küçük parçacıklar halinde malzeme koparılarak yapılan malzeme üretimi talaşlı imalat olarak adlandırılır. Koşul, takım ile iş şekillendirilmek

Detaylı

Konu: Yüksek Hassasiyetli Yağ Keçelerinin Takviye Bilezik Kalıplarının Üretiminde Kullanılan Takım Çelikleri ve Üretim Prosesleri

Konu: Yüksek Hassasiyetli Yağ Keçelerinin Takviye Bilezik Kalıplarının Üretiminde Kullanılan Takım Çelikleri ve Üretim Prosesleri Nurettin ÇALLI Fen Bilimleri Ens. Öğrenci No: 503812162 MAD 614 Madencilikte Özel Konular I Dersi Veren: Prof. Dr. Orhan KURAL İTÜ Maden Fakültesi Konu: Yüksek Hassasiyetli Yağ Keçelerinin Takviye Bilezik

Detaylı

1 MAKİNE ELEMANLARINDA TEMEL KAVRAMLAR VE BİRİM SİSTEMLERİ

1 MAKİNE ELEMANLARINDA TEMEL KAVRAMLAR VE BİRİM SİSTEMLERİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ III Bölüm 1 MAKİNE ELEMANLARINDA TEMEL KAVRAMLAR VE BİRİM SİSTEMLERİ 11 1.1. SI Birim Sistemi 12 1.2. Boyut Analizi 16 1.3. Temel Bilgiler 17 1.4.Makine Elemanlarına Giriş 17 1.4.1 Makine

Detaylı

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü ÇEKME DENEYİ 1. DENEYİN AMACI Mühendislik malzemeleri rijit olmadığından kuvvet altında deforme olup, şekil ve boyut değişiklikleri gösterirler. Malzeme özelliklerini anlamak üzere mekanik testler yapılır.

Detaylı

TAHRİBATLI MALZEME MUAYENESİ DENEYİ

TAHRİBATLI MALZEME MUAYENESİ DENEYİ TAHRİBATLI MALZEME MUAYENESİ DENEYİ MAK-LAB15 1. Giriş ve Deneyin Amacı Bilindiği gibi malzeme seçiminde mekanik özellikler esas alınır. Malzemelerin mekanik özellikleri de iç yapılarına bağlıdır. Malzemelerin

Detaylı

27.10.2011. Plastik Şekil Verme MAK351 İMAL USULLERİ. Metal Şekillendirmede Gerilmeler PLASTİK ŞEKİL VERMENİN ESASLARI

27.10.2011. Plastik Şekil Verme MAK351 İMAL USULLERİ. Metal Şekillendirmede Gerilmeler PLASTİK ŞEKİL VERMENİN ESASLARI Plastik Şekil Verme MAK351 İMAL USULLERİ Doç.Dr. Turgut GÜLMEZ İTÜ Makina Fakültesi Metal parçaların şeklinin değiştirilmesi için plastik deformasyonun kullanıldığı büyük imalat yöntemleri grubu Genellikle

Detaylı

MAKİNE ELEMANLARI - (8.Hafta) VİDALAR -1

MAKİNE ELEMANLARI - (8.Hafta) VİDALAR -1 A. TEMEL KAVRAMLAR MAKİNE ELEMANLARI - (8.Hafta) VİDALAR -1 B. VİDA TÜRLERİ a) Vida Profil Tipleri Mil üzerine açılan diş ile lineer hareket elde edilmek istendiğinde kullanılır. Üçgen Vida Profili: Parçaları

Detaylı

AKSLAR ve MİLLER. DEÜ Makina Elemanlarına Giriş Ç. Özes, M. Belevi, M. Demirsoy

AKSLAR ve MİLLER. DEÜ Makina Elemanlarına Giriş Ç. Özes, M. Belevi, M. Demirsoy AKSLAR ve MİLLER AKSLAR MİLLER Eksenel kuvvetlerde her iki elemanda çekmeye veya basmaya zorlanabilirler. Her iki elemanda içi dolu veya boş imal edilirler. Eksen durumlarına göre Genel olarak düz elemanlardır

Detaylı

Mak-204. Üretim Yöntemleri II. Talaşlı Đmalatın Genel Tanımı En Basit Talaş Kaldırma: Eğeleme Ölçme ve Kumpas Okuma Markalama Tolerans Kesme

Mak-204. Üretim Yöntemleri II. Talaşlı Đmalatın Genel Tanımı En Basit Talaş Kaldırma: Eğeleme Ölçme ve Kumpas Okuma Markalama Tolerans Kesme Mak-204 Üretim Yöntemleri II Talaşlı Đmalatın Genel Tanımı En Basit Talaş Kaldırma: Eğeleme Ölçme ve Kumpas Okuma Markalama Tolerans Kesme Kubilay ASLANTAŞ Afyon Kocatepe Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi

Detaylı

MAK-204. Üretim Yöntemleri. Frezeleme Đşlemleri. (11.Hafta) Kubilay ASLANTAŞ Afyon Kocatepe Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Makine Eğt.

MAK-204. Üretim Yöntemleri. Frezeleme Đşlemleri. (11.Hafta) Kubilay ASLANTAŞ Afyon Kocatepe Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Makine Eğt. MAK-204 Üretim Yöntemleri Freze Tezgahı Frezeleme Đşlemleri (11.Hafta) Kubilay ASLANTAŞ Afyon Kocatepe Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Makine Eğt. Bölümü Freze tezgahının Tanımı: Frezeleme işleminde

Detaylı

AKSLAR ve MİLLER. DEÜ Mühendislik Fakültesi Makina Müh.Böl.Çiçek Özes. Bu sunudaki bilgiler değişik kaynaklardan derlemedir.

AKSLAR ve MİLLER. DEÜ Mühendislik Fakültesi Makina Müh.Böl.Çiçek Özes. Bu sunudaki bilgiler değişik kaynaklardan derlemedir. AKSLAR ve MİLLER Bu sunudaki bilgiler değişik kaynaklardan derlemedir. AKSLAR MİLLER Eksenel kuvvetlerde her iki elemanda çekmeye veya basmaya zorlanabilirler. Her iki elemanda içi dolu veya boş imal edilirler.

Detaylı

MAK-204. Üretim Yöntemleri. (8.Hafta) Kubilay Aslantaş

MAK-204. Üretim Yöntemleri. (8.Hafta) Kubilay Aslantaş MAK-204 Üretim Yöntemleri Vidalar-Vida Açma Đşlemi (8.Hafta) Kubilay Aslantaş Kullanım yerlerine göre vida Türleri Bağlama vidaları Hareket vidaları Kuvvet ileten vidaları Metrik vidalar Trapez vidalar

Detaylı

SAÇ METAL ŞEKİLLENDİRME EUT 231 ÜRETİM YÖNTEMLERİ. Saç Metal ve Levha Ürünler. Saç Metal Şekillendirmenin Tanımı

SAÇ METAL ŞEKİLLENDİRME EUT 231 ÜRETİM YÖNTEMLERİ. Saç Metal ve Levha Ürünler. Saç Metal Şekillendirmenin Tanımı SAÇ METAL ŞEKİLLENDİRME EUT 231 ÜRETİM YÖNTEMLERİ Doç.Dr. Murat VURAL İTÜ Makina Fakültesi 1 1. Kesme İşlemleri 2. Bükme İşlemleri 3. Çekme 4. Diğer Saç Metal Şekillendirme İşlemleri 5. Saç Metal Şekillendirme

Detaylı

PLASTİK ŞEKİL VERME YÖNTEMLERİ

PLASTİK ŞEKİL VERME YÖNTEMLERİ ÜRETİM VE İMALAT TEKNOLOJİLERİ PLASTİK ŞEKİL VERME Yrd. Doç. Dr. Afşın Alper Cerit Erciyes Üniversitesi Endüstriyel Tasarım Mühendisliği Bölümü PLASTİK ŞEKİL VERME F. Nair A. Cerit Giriş PLASTİK ŞEKİL

Detaylı

Kalıp Tasarım Çalışmaları

Kalıp Tasarım Çalışmaları Bursa Nilüfer Atatürk Anadolu ve Endüstri Meslek Lisesi Makine Teknolojisi Alanı Endüstriyel Kalıp Dalı Sac Metal Kalıpları ve Hacim Kalıpları Dersi Kalıp Tasarım Çalışmaları SAC KALIP TASARIM - 1 1 -

Detaylı

Prof.Dr.İrfan AY. Arş.Gör.T.Kerem DEMİRCİOĞLU. Öğr. Murat BOZKURT. Balıkesir - 2008

Prof.Dr.İrfan AY. Arş.Gör.T.Kerem DEMİRCİOĞLU. Öğr. Murat BOZKURT. Balıkesir - 2008 MAKİNA * ENDÜSTRİ Prof.Dr.İrfan AY Arş.Gör.T.Kerem DEMİRCİOĞLU Öğr. Murat BOZKURT * Balıkesir - 2008 1 PLASTİK ŞEKİL VERME YÖNTEMLERİ METALE PLASTİK ŞEKİL VERME İki şekilde incelenir. * HACİMSEL DEFORMASYONLA

Detaylı

Bİ-METAL ŞERİT TESTERELER

Bİ-METAL ŞERİT TESTERELER Bİ-METAL ŞERİT TESTERELER 1934'ten beri Bİ-METAL ŞERİT TESTERELER Kesici takımlar üretici Hulin'de 1934 yılında başladı. Firmanın kurucusu Josef Studenik, rmasının adını Testereler ve Aletler için İlk

Detaylı

İmalat Yöntemleri. Prof. Dr. Akgün ALSARAN

İmalat Yöntemleri. Prof. Dr. Akgün ALSARAN İmalat Yöntemleri Prof. Dr. Akgün ALSARAN Sınıflandırma Kütlesel şekilverme 1. Dövme 2. Haddelme 3. Ekstrüzyon 4. Tel çekme Sac şekilverme 1. Eğme 2. Derin çekme 3. Germe 4. Kesme Dövme Dövme, darbe ve

Detaylı

Havalı Matkaplar, Kılavuz Çekmeler, Hava Motorları KILAVUZ

Havalı Matkaplar, Kılavuz Çekmeler, Hava Motorları KILAVUZ 2016 Havalı Matkaplar, Kılavuz Çekmeler, Hava Motorları 1. Çalışma Prensibi Matkaplar, kılavuz çekmeler ve paletli tip hava motorları aynı çalışma prensibine sahiptir. Rotorlu (vane) motor ve dişli kutusu

Detaylı

NETFORM Mühendislik Makina Metal. Firma Sunumu

NETFORM Mühendislik Makina Metal. Firma Sunumu Firma Sunumu 1 NETFORM Faliyet alanı: Metal şekillendirme ve optik ölçüm sistemleri Kuruluş yılı: 2010 Yer: İzmir 2 ÜRÜNLER YAZILIMLAR HİZMETLER EĞİTİMLER 3 Ürünler Soğuk Dövülmüş Alüminyum Parçalar Soğuk

Detaylı

İmalat Teknolojileri. Dr.-Ing. Rahmi Ünal. Talaşlı İmalat Yöntemleri

İmalat Teknolojileri. Dr.-Ing. Rahmi Ünal. Talaşlı İmalat Yöntemleri İmalat Teknolojileri Dr.-Ing. Rahmi Ünal Talaşlı İmalat Yöntemleri 1 Kapsam Talaşlı imalatın tanımı Talaş kaldırmanın esasları Takımlar Tornalama Frezeleme Planyalama, vargelleme Taşlama Broşlama Kaynak

Detaylı

TOKLUK VE KIRILMA. Doç.Dr.Salim ŞAHĠN

TOKLUK VE KIRILMA. Doç.Dr.Salim ŞAHĠN TOKLUK VE KIRILMA Doç.Dr.Salim ŞAHĠN TOKLUK Tokluk bir malzemenin kırılmadan önce sönümlediği enerjinin bir ölçüsüdür. Bir malzemenin kırılmadan bir darbeye dayanması yeteneği söz konusu olduğunda önem

Detaylı

İmal Usulleri. Fatih ALİBEYOĞLU -8-

İmal Usulleri. Fatih ALİBEYOĞLU -8- Fatih ALİBEYOĞLU -8- Giriş Dövme, darbe veya basınç altında kontrollü bir plastik deformasyon sağlanarak, metale istenen şekli verme, tane boyutunu küçültme ve mekanik özelliklerini iyileştirme amacıyla

Detaylı

BA KENT ÜNİVERSİTESİ. Malzemeler genel olarak 4 ana sınıfa ayrılabilirler: 1. Metaller, 2. Seramikler, 3. Polimerler 4. Kompozitler.

BA KENT ÜNİVERSİTESİ. Malzemeler genel olarak 4 ana sınıfa ayrılabilirler: 1. Metaller, 2. Seramikler, 3. Polimerler 4. Kompozitler. MALZEMELER VE GERĐLMELER Malzeme Bilimi mühendisliğin temel ve en önemli konularından birisidir. Malzeme teknolojisindeki gelişim tüm mühendislik dallarını doğrudan veya dolaylı olarak etkilemektedir.

Detaylı

TEMEL İNŞAATI ŞERİT TEMELLER

TEMEL İNŞAATI ŞERİT TEMELLER TEMEL İNŞAATI ŞERİT TEMELLER Kaynak; Temel Mühendisliğine Giriş, Prof. Dr. Bayram Ali Uzuner 1 2 Duvar Altı (veya Perde Altı) Şerit Temeller (Duvar Temelleri) 3 Taş Duvar Altı Şerit Temeller Basit tek

Detaylı

PERÇİN BAĞLANTILARI. Bu sunu farklı kaynaklardan derlemedir.

PERÇİN BAĞLANTILARI. Bu sunu farklı kaynaklardan derlemedir. PERÇİN BAĞLANTILARI Perçin çözülemeyen bağlantı elemanıdır. Kaynak teknolojisindeki hızlı gelişme sonucunda yerini çoğunlukla kaynaklı bağlantılara bırakmıştır. Sınırlı olarak çelik kazan ve kap konstrüksiyonlarında

Detaylı

MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI

MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI PERÇİN VE YAPIŞTIRICI BAĞLANTILARI P r o f. D r. İ r f a n K A Y M A Z P r o f. D r. A k g ü n A L S A R A N A r ş. G ör. İ l y a s H A C I S A L İ HOĞ LU Perçin; iki veya

Detaylı

Deneyin Amacı Çekme deneyinin incelenmesi ve metalik bir malzemeye ait çekme deneyinin yapılması.

Deneyin Amacı Çekme deneyinin incelenmesi ve metalik bir malzemeye ait çekme deneyinin yapılması. 1 Deneyin Adı Çekme Deneyi Deneyin Amacı Çekme deneyinin incelenmesi ve metalik bir malzemeye ait çekme deneyinin yapılması. Teorik Bilgi Malzemelerin statik (darbesiz) yük altındaki mukavemet özelliklerini

Detaylı

6. Haddeleme Teçhizat

6. Haddeleme Teçhizat 6. Haddeleme Teçhizat hizatı 6.1 Haddeleme Türleri Sıcak İngot/slab haddeleme Sıcak kesit haddeleme (ağır haddecilik) Sıcak yassı mamul haddeleme Soğuk kesit (çubuk, tel, filmaşin) haddeleme Soğuk sac

Detaylı

ÇELİK DÜBEL TASARIMI, ANALİZİ VE ÜRETİMİ

ÇELİK DÜBEL TASARIMI, ANALİZİ VE ÜRETİMİ ÇELİK DÜBEL TASARIMI, ANALİZİ VE ÜRETİMİ GİRİŞ Çelik dübel genel olarak mobilya sektöründe bağlama elemanı olarak kullanılmaktadır. Üreteceğimiz çelik dübel malzemesi Erdemir den alınan 6011 numaralı gereçten

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9B - BURULMA DENEYİ

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9B - BURULMA DENEYİ BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9B - BURULMA DENEYİ GİRİŞ Mekanik tasarım yaparken öncelikli olarak tasarımda kullanılması düşünülen malzemelerin

Detaylı

Bükme ve Düzeltme. Özel bükme ve şekillendirme ihtiyaçları için geniş geçim. Güvenebileceğiniz kalitede. Tesisat 7 5. Enstrüman 8 3 Üçlü Bükme 1 1

Bükme ve Düzeltme. Özel bükme ve şekillendirme ihtiyaçları için geniş geçim. Güvenebileceğiniz kalitede. Tesisat 7 5. Enstrüman 8 3 Üçlü Bükme 1 1 Bükme ve Düzeltme Özel bükme ve şekillendirme ihtiyaçları için geniş geçim. Güvenebileceğiniz kalitede. Tip No inç. Sayfa Boru Bükmeler Tesisat 7 5 8-4 10-18 8.2 Enstrüman 8 16-1 2 6-12 8.2 Üçlü Bükme

Detaylı

DÖKÜM TEKNOLOJİSİ. Döküm:Önceden hazırlanmış kalıpların içerisine metal ve alaşımların ergitilerek dökülmesi ve katılaştırılması işlemidir.

DÖKÜM TEKNOLOJİSİ. Döküm:Önceden hazırlanmış kalıpların içerisine metal ve alaşımların ergitilerek dökülmesi ve katılaştırılması işlemidir. DÖKÜM TEKNOLOJİSİ Döküm:Önceden hazırlanmış kalıpların içerisine metal ve alaşımların ergitilerek dökülmesi ve katılaştırılması işlemidir. DÖKÜM YÖNTEMİNİN ÜSTÜNLÜKLERİ Genelde tüm alaşımların dökümü yapılabilmektedir.

Detaylı

02.01.2012. Kullanım yerlerine göre vida Türleri. Vida Türleri. III. Hafta Đmal Usulleri. Vidalar ve Genel özellikleri Kılavuz çekmek Pafta çekmek

02.01.2012. Kullanım yerlerine göre vida Türleri. Vida Türleri. III. Hafta Đmal Usulleri. Vidalar ve Genel özellikleri Kılavuz çekmek Pafta çekmek III. Hafta Öğr.Grv. Kubilay ASLANTAŞ Vidalar ve Genel özellikleri Kılavuz çekmek Pafta çekmek Page 1-1 Page 1-2 Vida Türleri Kullanım yerlerine göre vida Türleri Bağlama vidaları Hareket vidaları Kuvvet

Detaylı

MALZEME BİLGİSİ DERS 8 DR. FATİH AY. www.fatihay.net fatihay@fatihay.net

MALZEME BİLGİSİ DERS 8 DR. FATİH AY. www.fatihay.net fatihay@fatihay.net MALZEME BİLGİSİ DERS 8 DR. FATİH AY www.fatihay.net fatihay@fatihay.net BÖLÜM IV METALLERİN MEKANİK ÖZELLİKLERİ GERİLME VE BİRİM ŞEKİL DEĞİŞİMİ ANELASTİKLİK MALZEMELERİN ELASTİK ÖZELLİKLERİ ÇEKME ÖZELLİKLERİ

Detaylı

T.C. BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MIM331 MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR DERSİ

T.C. BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MIM331 MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR DERSİ T.C. BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MIM331 MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR DERSİ 3 NOKTA EĞME DENEY FÖYÜ ÖĞRETİM ÜYESİ YRD.DOÇ.DR.ÖMER KADİR

Detaylı

3.KABARTILI DİRENÇ KAYNAĞI. 05.05.2015 Dr.Salim ASLANLAR 1

3.KABARTILI DİRENÇ KAYNAĞI. 05.05.2015 Dr.Salim ASLANLAR 1 3.KABARTILI DİRENÇ KAYNAĞI 05.05.2015 Dr.Salim ASLANLAR 1 KABARTILI DİRENÇ KAYNAĞI Kabartılı direnç kaynağı, seri imalat için ekonomik bir birleştirme yöntemidir. Uygulamadan yararlanılarak, çoğunlukla

Detaylı

2009 Kasım. www.guven-kutay.ch MUKAVEMET DEĞERLERİ ÖRNEKLER. 05-5a. M. Güven KUTAY. 05-5a-ornekler.doc

2009 Kasım. www.guven-kutay.ch MUKAVEMET DEĞERLERİ ÖRNEKLER. 05-5a. M. Güven KUTAY. 05-5a-ornekler.doc 2009 Kasım MUKAVEMET DEĞERLERİ ÖRNEKLER 05-5a M. Güven KUTAY 05-5a-ornekler.doc İ Ç İ N D E K İ L E R 5. MUKAVEMET HESAPLARI İÇİN ÖRNEKLER...5.3 5.1. 1. Grup örnekler...5.3 5.1.1. Örnek 1, aturalı mil

Detaylı

Chapter 22: Tornalama ve Delik Açma. DeGarmo s Materials and Processes in Manufacturing

Chapter 22: Tornalama ve Delik Açma. DeGarmo s Materials and Processes in Manufacturing Chapter 22: Tornalama ve Delik Açma DeGarmo s Materials and Processes in Manufacturing 22.1 Giriş Tornalama, dışı silindirik ve konik yüzeylere sahip parça işleme sürecidir. Delik açma, işleme sonucunda

Detaylı

METALURJİ VE MALZEME MÜH. LAB VE UYG. DERSİ FÖYÜ

METALURJİ VE MALZEME MÜH. LAB VE UYG. DERSİ FÖYÜ METALURJİ VE MALZEME MÜH. LAB VE UYG. DERSİ FÖYÜ ALIN KAYNAKLI LEVHASAL BAĞLANTILARIN ÇEKME TESTLERİ A- DENEYİN ÖNEMİ ve AMACI Malzemelerin mekanik davranışlarını incelemek ve yapılarıyla özellikleri arasındaki

Detaylı

PÜSKÜRTME ŞEKİLLENDİRME (SPRAY FORMING / SPRAY DEPOSITION)

PÜSKÜRTME ŞEKİLLENDİRME (SPRAY FORMING / SPRAY DEPOSITION) PÜSKÜRTME ŞEKİLLENDİRME (SPRAY FORMING / SPRAY DEPOSITION) Püskürtme şekillendirme (PŞ) yöntemi ilk olarak Osprey Ltd. şirketi tarafından 1960 lı yıllarda geliştirilmiştir. Günümüzde püskürtme şekillendirme

Detaylı

CNC FREZE TEZGAHLARININ PROGRAMLANMASI

CNC FREZE TEZGAHLARININ PROGRAMLANMASI CNC FREZE TEZGAHLARININ PROGRAMLANMASI Frezelemenin Tanımı Çevresinde çok sayıda kesici ağzı bulunan takımın dönme hareketine karşılık, iş parçasının öteleme hareketi yapmasıyla gerçekleştirilen talaş

Detaylı

MALZEME BİLGİSİ DERS 7 DR. FATİH AY. www.fatihay.net fatihay@fatihay.net

MALZEME BİLGİSİ DERS 7 DR. FATİH AY. www.fatihay.net fatihay@fatihay.net MALZEME BİLGİSİ DERS 7 DR. FATİH AY www.fatihay.net fatihay@fatihay.net GEÇEN HAFTA KRİSTAL KAFES NOKTALARI KRİSTAL KAFES DOĞRULTULARI KRİSTAL KAFES DÜZLEMLERİ DOĞRUSAL VE DÜZLEMSEL YOĞUNLUK KRİSTAL VE

Detaylı

Kovan. Alüminyum ekstrüzyon sisteminin şematik gösterimi

Kovan. Alüminyum ekstrüzyon sisteminin şematik gösterimi GİRİŞ Ekstrüzyon; Isı ve basınç kullanarak malzemenin kalıptan sürekli geçişini sağlayarak uzun parçalar elde etme işlemi olup, plastik ekstrüzyon ve alüminyum ekstrüzyon olmak üzere iki çeşittir. Biz

Detaylı

TALAŞLI İMALAT SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KALIPÇILIK TEKNİĞİ DERS NOTU. Doç.Dr. Akın Oğuz KAPTI. Talaşlı İmalat Yöntemleri

TALAŞLI İMALAT SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KALIPÇILIK TEKNİĞİ DERS NOTU. Doç.Dr. Akın Oğuz KAPTI. Talaşlı İmalat Yöntemleri TALAŞLI İMALAT MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KALIPÇILIK TEKNİĞİ DERS NOTU Doç.Dr. Akın Oğuz KAPTI Talaşlı İmalat Yöntemleri 2 Talaşlı İmalat; iş parçası üzerinden, sertliği daha yüksek bir kesici takım yardımıyla,

Detaylı

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ Doç.Dr.İrfan AY-Arş.Gör.T.Kerem DEMİRCİOĞLU CIVATA-SOMUN ve RONDELALAR

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ Doç.Dr.İrfan AY-Arş.Gör.T.Kerem DEMİRCİOĞLU CIVATA-SOMUN ve RONDELALAR CIVATA-SOMUN ve RONDELALAR CIVATALAR Cıvatalar: Özel baş biçimine sahip silindirik gövde üzerine belli boylarda diş açılmış bağlantı elemanlarına cıvata denir. Cıvataların diş açılmış kısımları üçgen vida

Detaylı

MENGENE HESAPLARI A-VĐDALI MENGENE MĐLĐ. www.muhendisiz.net

MENGENE HESAPLARI A-VĐDALI MENGENE MĐLĐ. www.muhendisiz.net www.muhendisiz.net MENGENE HESAPLARI A-VĐDALI MENGENE MĐLĐ Hareket civatasında bir güç iletimi söz konusu olduğundan verimin yüksek olması istenir.bu nedenle Trapez profilli vida kullanılır. Yük ; F =

Detaylı

ipunch CNC TARET PANÇ PRESLER

ipunch CNC TARET PANÇ PRESLER ipunch CNC TARET PANÇ PRESLER 1950 1971 1974 1981 1994 2001 2003 2011 MVD ilk makinasını imal etmiştir. İlk sac işleme makinası olan sac delme presini imal etmiştir. Ana üretim konusu olan ağır tip abkant

Detaylı

MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI

MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI YORULMA P r o f. D r. İ r f a n K A Y M A Z P r o f. D r. A k g ü n A L S A R A N A r ş. G ör. İ l y a s H A C I S A L İ HOĞ LU Aloha Havayolları Uçuş 243: Hilo dan Honolulu

Detaylı

www.muhendisiz.net İÇİNDEKİLER

www.muhendisiz.net İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER 1-Giriş...2 1.1 Malzeme...2 1.2.1 Östenitli Paslanmaz Çelikler...2 1.3. Derin Çekme...3 1.4. Tencere İmalatı ve Prosesleri...5 1.GİRİŞ Tencere mutfaklarda bulunması gereken gereçlerden biridir.

Detaylı

1.GİRİŞ. 1.1. Metal Şekillendirme İşlemlerindeki Değişkenler, Sınıflandırmalar ve Tanımlamalar

1.GİRİŞ. 1.1. Metal Şekillendirme İşlemlerindeki Değişkenler, Sınıflandırmalar ve Tanımlamalar 1.GİRİŞ Genel olarak metal şekillendirme işlemlerini imalat işlemlerinin bir parçası olarak değerlendirmek mümkündür. İmalat işlemleri genel olarak şu şekilde sınıflandırılabilir: 1) Temel şekillendirme,

Detaylı

TAHRİBATLI MALZEME MUAYENESİ

TAHRİBATLI MALZEME MUAYENESİ T. C. GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ DENEYLER 1 TAHRİBATLI MALZEME MUAYENESİ (Çekme Deneyi) ÖĞRENCİ NO: ADI SOYADI: DENEY SORUMLUSU: ÖĞR. GÖR.

Detaylı

KILAVUZ. Perçin Makineleri KILAVUZ

KILAVUZ. Perçin Makineleri KILAVUZ 2016 Perçin Makineleri 1. PERÇİNLEME NEDİR? Perçin, sökülemeyen bir bağlantı elemanıdır. İki parça bir birine birleştirildikten sonra tahrip edilmeden sökülemiyorsa, bu birleştirmeye sökülemeyen birleştirme

Detaylı

MAK 305 MAKİNE ELEMANLARI-1

MAK 305 MAKİNE ELEMANLARI-1 MAK 305 MAKİNE ELEMANLARI-1 5.BÖLÜM Bağlama Elemanları Kaynak Bağlantıları Doç.Dr. Ali Rıza Yıldız 1 BU SLAYTTAN EDİNİLMESİ BEKLENEN BİLGİLER Bağlama Elemanlarının Tanımı ve Sınıflandırılması Kaynak Bağlantılarının

Detaylı

MALZEME BİLİMİ. Mekanik Özellikler ve Davranışlar. Doç. Dr. Özkan ÖZDEMİR. (DERS NOTLARı) Bölüm 5.

MALZEME BİLİMİ. Mekanik Özellikler ve Davranışlar. Doç. Dr. Özkan ÖZDEMİR. (DERS NOTLARı) Bölüm 5. MALZEME BİLİMİ (DERS NOTLARı) Bölüm 5. Mekanik Özellikler ve Davranışlar Doç. Dr. Özkan ÖZDEMİR ÇEKME TESTİ: Gerilim-Gerinim/Deformasyon Diyagramı Çekme deneyi malzemelerin mukavemeti hakkında esas dizayn

Detaylı

Mak- 204. Üretim Yöntemleri - II. Vargel ve Planya Tezgahı. Kubilay ASLANTAŞ Afyon Kocatepe Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Makine Eğt.

Mak- 204. Üretim Yöntemleri - II. Vargel ve Planya Tezgahı. Kubilay ASLANTAŞ Afyon Kocatepe Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Makine Eğt. Mak- 204 Üretim Yöntemleri - II Talaşlı Đmalatta Takım Tezgahları Vargel ve Planya Tezgahı Kubilay ASLANTAŞ Afyon Kocatepe Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Makine Eğt. Bölümü Takım Tezgahlarında Yapısal

Detaylı

Bir cismin içinde mevcut olan veya sonradan oluşan bir çatlağın, cisme uygulanan gerilmelerin etkisi altında, ilerleyerek cismi iki veya daha çok

Bir cismin içinde mevcut olan veya sonradan oluşan bir çatlağın, cisme uygulanan gerilmelerin etkisi altında, ilerleyerek cismi iki veya daha çok Bir cismin içinde mevcut olan veya sonradan oluşan bir çatlağın, cisme uygulanan gerilmelerin etkisi altında, ilerleyerek cismi iki veya daha çok parçaya ayırmasına "kırılma" adı verilir. KIRILMA ÇEŞİTLERİ

Detaylı

2009 Kasım. www.guven-kutay.ch MUKAVEMET DEĞERLERİ KONU İNDEKSİ 05-8. M. Güven KUTAY

2009 Kasım. www.guven-kutay.ch MUKAVEMET DEĞERLERİ KONU İNDEKSİ 05-8. M. Güven KUTAY 2009 Kasım MUKAVEMET DEĞERLERİ KONU İNDEKSİ 05-8 M. Güven KUTAY 9. Konu indeksi A Akma mukavemeti...2.5 Akma sınırı...2.6 Akmaya karşı emniyet katsayısı...3.8 Alevle sertleştirme...4.4 Alt sınır gerilmesi...2.13

Detaylı

STRAIN GAGE DENEY FÖYÜ

STRAIN GAGE DENEY FÖYÜ T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ STRAIN GAGE DENEY FÖYÜ HAZIRLAYAN Prof. Dr. Erdem KOÇ Yrd.Doç.Dr. İbrahim KELEŞ Yrd.Doç.Dr. Kemal YILDIZLI MAYIS 2011 SAMSUN

Detaylı

ALÇI İȘLERİ İÇİN DEKORASYON PROFİLLERİ

ALÇI İȘLERİ İÇİN DEKORASYON PROFİLLERİ ALÇI İȘLERİ İÇİN DEKORASYON PROFİLLERİ Köşe leri 9002 köşe bitiş profilidir. Hareketli tavan ve duvar bitişlerinde kullanılır. Tek taraflı uygulanır. 9077 Farklı kanat genişliklerinde üretilen alüminyum

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MAKİNE TEKNOLOJİSİ YAN ÇAKILI DELME KESME KALIPLARI 1 521MMI140

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MAKİNE TEKNOLOJİSİ YAN ÇAKILI DELME KESME KALIPLARI 1 521MMI140 T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MAKİNE TEKNOLOJİSİ YAN ÇAKILI DELME KESME KALIPLARI 1 521MMI140 Ankara, 2012 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında yer

Detaylı

02.01.2012. Freze tezgahında kullanılan kesicilere Çakı denir. Çakılar, profillerine, yaptıkları işe göre gibi çeşitli şekillerde sınıflandırılır.

02.01.2012. Freze tezgahında kullanılan kesicilere Çakı denir. Çakılar, profillerine, yaptıkları işe göre gibi çeşitli şekillerde sınıflandırılır. Freze ile ilgili tanımlar Kendi ekseni etrafında dönen bir kesici ile sabit bir iş parçası üzerinden yapılan talaş kaldırma işlemine Frezeleme, yapılan tezgaha Freze ve yapan kişiye de Frezeci denilir.

Detaylı

Burulma (Torsion): Dairesel Kesitli Millerde Gerilme ve Şekil Değiştirmeler

Burulma (Torsion): Dairesel Kesitli Millerde Gerilme ve Şekil Değiştirmeler ifthmechanics OF MAERIALS 009 he MGraw-Hill Companies, In. All rights reserved. - Burulma (orsion): Dairesel Kesitli Millerde Gerilme ve Şekil Değiştirmeler ifthmechanics OF MAERIALS ( τ ) df da Uygulanan

Detaylı

REMA. TIP TOP REMASCREEN Eleme Sistemleri. Endüstriyel sektör için yüksek performanslı eleme çözümleri

REMA. TIP TOP REMASCREEN Eleme Sistemleri. Endüstriyel sektör için yüksek performanslı eleme çözümleri REMA TIP TOP REMASCREEN Eleme Sistemleri Endüstriyel sektör için yüksek performanslı eleme çözümleri REMA TIP TOP REMASCREEN Eleme Sistemlerinin Avantajları 1. Avantaj 2. Avantaj Servis Ömrü Yüksek aşınma

Detaylı

YAYLAR. Bu sunu farklı kaynaklardan derlenmiştir.

YAYLAR. Bu sunu farklı kaynaklardan derlenmiştir. YAYLAR Gerek yapıldıktan malzemelerin elastiktik özellikleri ve gerekse şekillerinden dolayı dış etkenler (kuvvet, moment) altında başka makina elemanlarına kıyasla daha büyük bir oranda şekil değişikliğine

Detaylı

ÇELİK YAPILAR (2+1) Yrd. Doç. Dr. Ali SARIBIYIK

ÇELİK YAPILAR (2+1) Yrd. Doç. Dr. Ali SARIBIYIK ÇELİK YAPILAR (2+1) Yrd. Doç. Dr. Ali SARIBIYIK Dersin Amacı Çelik yapı sistemlerini, malzemelerini ve elemanlarını tanıtarak, çelik yapı hesaplarını kavratmak. Dersin İçeriği Çelik yapı sistemleri, kullanım

Detaylı

PAKTERMO DAİRE İÇİ TESİSAT HORTUMLARI

PAKTERMO DAİRE İÇİ TESİSAT HORTUMLARI PAKTERMO DAİRE İÇİ TESİSAT HORTUMLARI Avrupa Standardı EN 15266 ya uygun olarak üretilen, işletme basıncı 0,5 bar a kadar olan paslanmaz çelik esnek hortum takımları bina içi gaz bağlantılarında kullanılmaktadır.

Detaylı

Silindirik iç ve dış yüzeyler üzerine açılan helisel girinti ve çıkıntılara vida denir.

Silindirik iç ve dış yüzeyler üzerine açılan helisel girinti ve çıkıntılara vida denir. 9. VİDALAR Silindirik iç ve dış yüzeyler üzerine açılan helisel girinti ve çıkıntılara vida denir. Vida Helisi Vida Adımı Bir kenarı silindirin çapına eşit dik bir üçgen, silindirin üzerine sarıldığında

Detaylı

2. Amaç: Çekme testi yapılarak malzemenin elastiklik modülünün bulunması

2. Amaç: Çekme testi yapılarak malzemenin elastiklik modülünün bulunması 1. Deney Adı: ÇEKME TESTİ 2. Amaç: Çekme testi yapılarak malzemenin elastiklik modülünün bulunması Mühendislik tasarımlarının en önemli özelliklerinin başında öngörülebilir olmaları gelmektedir. Öngörülebilirliğin

Detaylı

EKSTRÜZYON YOLU İLE İMALAT

EKSTRÜZYON YOLU İLE İMALAT EKSTRÜZYON YOLU İLE İMALAT EKSTRÜZYON TANIMI (I) : Bu imalat yöntemi genellikle hafif metaller (Al,Cu,Mg, vs gibi için uygulanır.metal bir takoz bir alıcı kovan içine konur bir ıstampa vasıtasıyla metal

Detaylı

Üst başlık hareket. kolu. Üst başlık. Askı yatak. Devir sayısı seçimi. Fener mili yuvası İş tablası. Boyuna hareket volanı Düşey hareket.

Üst başlık hareket. kolu. Üst başlık. Askı yatak. Devir sayısı seçimi. Fener mili yuvası İş tablası. Boyuna hareket volanı Düşey hareket. Frezeleme İşlemleri Üst başlık Askı yatak Fener mili yuvası İş tablası Üst başlık hareket kolu Devir sayısı seçimi Boyuna hareket volanı Düşey hareket kolu Konsol desteği Eksenler ve CNC Freze İşlemler

Detaylı

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MADEN İŞLETME LABORATUVARI

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MADEN İŞLETME LABORATUVARI DENEY ADI: EĞİLME (BÜKÜLME) DAYANIMI TANIM: Eğilme dayanımı (bükülme dayanımı veya parçalanma modülü olarak da bilinir), bir malzemenin dış fiberinin çekme dayanımının ölçüsüdür. Bu özellik, silindirik

Detaylı

SERTLİK DENEYİ MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ. 1. Sertlik Deneylerinin Amacı

SERTLİK DENEYİ MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ. 1. Sertlik Deneylerinin Amacı 1. Sertlik Deneylerinin Amacı Malzemeler üzerinde yapılan en genel deney, sertliğinin ölçülmesidir. Bunun başlıca sebebi, deneyin basit oluşu ve diğerlerine oranla numuneyi daha az tahrip etmesidir. Diğer

Detaylı

METAL KESİM ŞERİT TESTERELERİ

METAL KESİM ŞERİT TESTERELERİ METAL KESİM ŞERİT TESTERELERİ Busatec leri temel olarak özel alaşımlı çelikten oluşan iki bileşenli bir malzemedir. Son derece esnek, yaklaşık 50 HRC taşıyıcı malzeme ile HSS malzemenin elektro kaynak

Detaylı

BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM VE ANALİZ (ANSYS) (4.Hafta)

BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM VE ANALİZ (ANSYS) (4.Hafta) BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM VE ANALİZ (ANSYS) (4.Hafta) GERİLME KAVRAMI VE KIRILMA HİPOTEZLERİ Gerilme Birim yüzeye düşen yük (kuvvet) miktarı olarak tanımlanabilir. Parçanın içerisinde oluşan zorlanma

Detaylı

DENEYİN ADI: MİHENGİR CİHAZI İLE YAPILAN ÖLÇME İŞLEMİ

DENEYİN ADI: MİHENGİR CİHAZI İLE YAPILAN ÖLÇME İŞLEMİ DENEYİN ADI: MİHENGİR CİHAZI İLE YAPILAN ÖLÇME İŞLEMİ DENEYİN AMACI: Bir ölçüm cihazı olan Mihengir ile ne tür ölçümlerin gerçekleştirilebildiği, ne tür ölçümlerin gerçekleştirilemediği hakkında teorik

Detaylı

Isıl işlem, katı haldeki metal ve alaşımlarına belirli özellikler kazandırmak amacıyla bir veya daha çok sayıda, yerine göre birbiri peşine uygulanan

Isıl işlem, katı haldeki metal ve alaşımlarına belirli özellikler kazandırmak amacıyla bir veya daha çok sayıda, yerine göre birbiri peşine uygulanan ISIL İŞLEMLER Isıl işlem, katı haldeki metal ve alaşımlarına belirli özellikler kazandırmak amacıyla bir veya daha çok sayıda, yerine göre birbiri peşine uygulanan ısıtma ve soğutma işlemleridir. İşlem

Detaylı

HADDELEME YOLU İLE İMALAT

HADDELEME YOLU İLE İMALAT HADDELEME YOLU İLE İMALAT TANIM : İki tane döner merdanenin basma kuvvetinin etkisiyle araya giren malzemeye soğuk yada sıcak olarak plastik şekil verme işlemine haddeleme denir. Haddeleme yoluyla ; kare,

Detaylı

1. Kayma dirençli ( Kaymalı) Yataklar 2. Yuvarlanma dirençli ( Yuvarlanmalı=Rulmanlı ) Yataklar

1. Kayma dirençli ( Kaymalı) Yataklar 2. Yuvarlanma dirençli ( Yuvarlanmalı=Rulmanlı ) Yataklar YATAKLAR Miller, dönel ve doğrusal hareketlerini bir yerden başka bir yere nakletmek amacıyla üzerlerine dişli çark, zincir, kayış-kasnak ve kavramalara bağlanır. İşte yataklar; millerin bu görevlerini

Detaylı

tanımlar, ölçüler ve açılar DIN ISO 5419 (alıntı baskı 06/98)

tanımlar, ölçüler ve açılar DIN ISO 5419 (alıntı baskı 06/98) temel bilgiler tanımlar, ölçüler ve açılar DIN ISO 5419 (alıntı baskı 06/98) helisel matkap ucu silindirik saplı/ konik saplı matkap ucu-ø kanal sırt döndürücü dil (DIN 1809' a göre) sap-ø eksen gövde

Detaylı

Fabrika İmalat Teknikleri

Fabrika İmalat Teknikleri Fabrika İmalat Teknikleri İmalat Yöntemleri İmalat teknolojisinin temel amacı tasarlanan ürünlerin en düşük maliyetle, en iyi kalitede ve en verimli yöntemle elde edilmesidir. Üretilecek parçaların geometrisi,

Detaylı

DİŞLİ ÇARKLAR SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜH. BÖLÜMÜ MAKİNE ELEMANLARI DERS NOTU. Doç.Dr. Akın Oğuz KAPTI

DİŞLİ ÇARKLAR SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜH. BÖLÜMÜ MAKİNE ELEMANLARI DERS NOTU. Doç.Dr. Akın Oğuz KAPTI DİŞLİ ÇARKLAR MAKİNE MÜH. BÖLÜMÜ MAKİNE ELEMANLARI DERS NOTU Doç.Dr. Akın Oğuz KAPTI Dişli Çarklar 2 Dişli çarklar, eksenleri birbirine paralel, birbirini kesen ya da birbirine çapraz olan miller arasında

Detaylı

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ Doç.Dr.İrfan AY-Arş.Gör.T.Kerem DEMİRCİOĞLU MAKİNE PARÇALARINI ETKİLEYEN KUVVETLER VE GERİLMELER

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ Doç.Dr.İrfan AY-Arş.Gör.T.Kerem DEMİRCİOĞLU MAKİNE PARÇALARINI ETKİLEYEN KUVVETLER VE GERİLMELER MAKİNE PARÇALARINI ETKİLEYEN KUVVETLER VE GERİLMELER Dış Kuvvetler : Katı cisimlere uygulanan kuvvet cismi çekmeye, basmaya, burmaya, eğilmeye yada kesilmeye zorlar. Cisimde geçici ve kalıcı şekil değişikliği

Detaylı

= σ ε = Elastiklik sınırı: Elastik şekil değişiminin görüldüğü en yüksek gerilme değerine denir.

= σ ε = Elastiklik sınırı: Elastik şekil değişiminin görüldüğü en yüksek gerilme değerine denir. ÇEKME DENEYİ Genel Bilgi Çekme deneyi, malzemelerin statik yük altındaki mekanik özelliklerini belirlemek ve malzemelerin özelliklerine göre sınıflandırılmasını sağlamak amacıyla uygulanan, mühendislik

Detaylı

Mak-204. Üretim Yöntemleri II. Delme Delme Đşlemi Delme Tezgahları Đleri Delik Delme Teknikleri

Mak-204. Üretim Yöntemleri II. Delme Delme Đşlemi Delme Tezgahları Đleri Delik Delme Teknikleri Mak-204 Üretim Yöntemleri II Delme Delme Đşlemi Delme Tezgahları Đleri Delik Delme Teknikleri Kubilay ASLANTAŞ Afyon Kocatepe Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Makine Eğt. Bölümü Üretim Yöntemleri 1

Detaylı

Elektron ışını ile şekil verme. Prof. Dr. Akgün ALSARAN

Elektron ışını ile şekil verme. Prof. Dr. Akgün ALSARAN Elektron ışını ile şekil verme Prof. Dr. Akgün ALSARAN Elektron ışını Elektron ışını, bir ışın kaynağından yaklaşık aynı hızla aynı doğrultuda hareket eden elektronların akımıdır. Yüksek vakum içinde katod

Detaylı

BARTIN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ METALURJİ ve MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ METALİK MALZEMELERİN ÇEKME VE BASMA DENEY FÖYÜ

BARTIN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ METALURJİ ve MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ METALİK MALZEMELERİN ÇEKME VE BASMA DENEY FÖYÜ BARTIN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ METALURJİ ve MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ METALİK MALZEMELERİN ÇEKME VE BASMA DENEY FÖYÜ Deney Adı: Metalik Malzemelerin Çekme ve Basma Deneyi 1- Metalik Malzemelerin

Detaylı

27.10.2011. Saç Metal Şekillendirmenin Tanımı MAK3 351 İMAL USULLERİ SAÇ METAL ŞEKİLLENDİRME. Saç Metal ve Levha Ürünler

27.10.2011. Saç Metal Şekillendirmenin Tanımı MAK3 351 İMAL USULLERİ SAÇ METAL ŞEKİLLENDİRME. Saç Metal ve Levha Ürünler Saç Metal Şekillendirmenin Tanımı MAK3 351 İMAL USULLERİ Nispeten ince metal saçlarda yapılan kesme ve şekillendirme işlemleri Saç metal kalınlığı = 0.4 mm - 6 mm Levha kalınlığı > 6 mm İşlemler genellikle

Detaylı

TORNACILIK. Ali Kaya GÜR Fırat Ün.Teknik Eğitim Fak.MetalFırat Ün.Teknik Eğitim Fak.Metal Eğ.Böl. ELAZIĞ

TORNACILIK. Ali Kaya GÜR Fırat Ün.Teknik Eğitim Fak.MetalFırat Ün.Teknik Eğitim Fak.Metal Eğ.Böl. ELAZIĞ TORNACILIK Ali Kaya GÜR Fırat Ün.Teknik Eğitim Fak.MetalFırat Ün.Teknik Eğitim Fak.Metal Eğ.Böl. ELAZIĞ TORNANIN TANIMI VE ENDÜSTRİDEKİ ÖNEMİ Bir eksen etrafında dönen iş parçalarını, kesici bir kalemle

Detaylı

EKOEDGE. Plastik Sınırlama Sistemleri. www.ekoplas.com.tr

EKOEDGE. Plastik Sınırlama Sistemleri. www.ekoplas.com.tr EKOEDGE Plastik Sınırlama Sistemleri www.ekoplas.com.tr 01 hakkımızda... // Bu gereksinimleri ve gelişmeleri yakından takip ederek 2012 yılında faaliyetlerine başlayan Ekoplas, ülkemizde mimari ve peyzaj

Detaylı

A TU T R U G R AY A Y SÜR SÜ M R ELİ

A TU T R U G R AY A Y SÜR SÜ M R ELİ DÜZ DİŞLİ ÇARK AÇMA Düz Dişli Çarklar ve Kullanıldığı Yerler Eksenleri paralel olan miller arasında kuvvet ve hareket iletiminde kullanılan dişli çarklardır. Üzerine aynı profil ve adımda, mil eksenine

Detaylı

DÖVME (Forging) Dövme (cold forging parts)

DÖVME (Forging) Dövme (cold forging parts) DÖVME (Forging) Dövmenin tarihi 4000 yıl veya daha fazlasına dayanmaktadır. Cıvatalar, perçinler, çubuklar, türbin milleri, paralar, madalyalar, dişliler, el aletleri, hava taşıtı parçaları dövme yolu

Detaylı

TEMEL İŞLEMLER VE UYGULAMALARI Prof.Dr. Salim ASLANLAR

TEMEL İŞLEMLER VE UYGULAMALARI Prof.Dr. Salim ASLANLAR 1. ÖLÇME TEKNİĞİ Bilinen bir değer ile bilinmeyen bir değerin karşılaştırılmasına ölçme denir. Makine parçalarının veya yapılan herhangi işin görevini yapabilmesi için istenen ölçülerde olması gerekir.

Detaylı

ALÇI DUVAR. Celal Bayar Üniversitesi Turgutlu Meslek Yüksekokulu İnşaat Bölümü. Öğretim Görevlisi Tekin TEZCAN İnşaat Yüksek Mühendisi

ALÇI DUVAR. Celal Bayar Üniversitesi Turgutlu Meslek Yüksekokulu İnşaat Bölümü. Öğretim Görevlisi Tekin TEZCAN İnşaat Yüksek Mühendisi ALÇI DUVAR Celal Bayar Üniversitesi Turgutlu Meslek Yüksekokulu İnşaat Bölümü Öğretim Görevlisi Tekin TEZCAN İnşaat Yüksek Mühendisi ALÇI BLOK DUVAR Alçı panel, alçının belirli oranda suyla karıştırılıp

Detaylı

CIVATA BAĞLANTILARI. DEÜ Makina Mühendisliği Böl. Çiçek ÖZES

CIVATA BAĞLANTILARI. DEÜ Makina Mühendisliği Böl. Çiçek ÖZES CIVATA BAĞLANTILARI Cıvata bağlantıları teknikte en çok kullanılan çözülebilen bağlantılardır. Cıvatalar makinaların montajında, yatakların ve makinaların temele tespitinde, boru flanşların, silindir kapaklarının

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY - 3 ÜÇ NOKTALI EĞİLME DENEYİ

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY - 3 ÜÇ NOKTALI EĞİLME DENEYİ BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY - 3 ÜÇ NOKTALI EĞİLME DENEYİ GİRİŞ Yapılan herhangi bir mekanik tasarımda kullanılacak malzemelerin belirlenmesi

Detaylı

Makine Elemanları II Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Üretim. Dişli çarklar

Makine Elemanları II Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Üretim. Dişli çarklar Makine Elemanları II Prof. Dr. Akgün ALSARAN Üretim Dişli çarklar İçerik Üretim Yöntemleri Yuvarlanma yöntemi MAAG yöntemi Fellow yöntemi Azdırma yöntemi Alt kesilme 2 Giriş 3 Üretim Yöntemleri Dişli çarklar

Detaylı

HONSEL cıvata/mil MADE IN GERMANY. automotive

HONSEL cıvata/mil MADE IN GERMANY. automotive HONSEL cıvata/mil HONSEL ürün çeşitleri Her yıl otomotiv endüstrisinde dünya genelinde bir milyardan fazla pim kullanılır. Bu soğuk şekillendirilen parçaların temel uygulama alanı, her bir araç tipine

Detaylı