SAKARYA SAĞLIK BÜLTENİ. Sakarya İl Sağlık Müdürlüğü nün Periyodik Bilimsel Yayındır. Mart 2014 Sayı 3

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "SAKARYA SAĞLIK BÜLTENİ. Sakarya İl Sağlık Müdürlüğü nün Periyodik Bilimsel Yayındır. Mart 2014 Sayı 3"

Transkript

1 SAKARYA SAĞLIK BÜLTENİ Mart 2014 Sayı 3

2 Gülser Gökbulut Değerli Değerli sağlık sağlık bülteni bülteni okurları okurları S ağlık Müdürlüğümüzün üçüncü sayısını sizlere ulaştırmaktan ve paylaşımda bulunmaktan mutluyuz. Basımın arka tarafında yani bizler işin mutfağı dediğimiz bölümde çalışırız. Görünmeden dokunuşlar yaparak okuduğunuz her makalede çevrilen her bir sayfanın düzenini, bakımını anlamının korunmasıyla görevliyizdir. İyi bir dergi demek, iyi bir eserin ortaya çıkması demektir. Editörün ajandası kuvvetli olmalı Editör kendisini değil bulunduğu kurumu ön plana çıkarmakla görevlidir. Her zanaatın zorlukları vardır. Zor olmayan hiçbir zanaat yoktur. Yalnız her zorluğunda bir kolaylığı vardır. Kolaylığın üzerinde durmadan, okuyuculara karşı her bakımdan sorumluyuzdur. Yazı yazanlara karşı sorumluyuzdur. Bulunduğumuz kuruma karşı sorumluyuzdur. Bu sorumluluklar işi zorlaştırmakta ve yükümüzü ağırlaştırmaktadır. Çünkü ortada iyi veya kötü bir eser varsa bu editörün elinden geçmektedir. Yani yaptığınız iş, eğer insanların faydasına değilse zaten bu büyük bir vebal ve sorumluluktur. Yazım çalışmalarında, yazıyı herkesin anlayabileceği şekle getirmek kolay bir mesele değildir. Yazı yazmaya ikna etmek zordur. Çünkü genelde yoğun olduklarından işlerinden nefes alabildikleri kısa sürede yazı yazmalarını isteriz. Kısaca bizlerin yaptığı işin mutfak bölümü olduğu için ürünü ortaya çıkarıp, sizlere sunma aşamasına getirene kadar zorlanıyorsunuz. Ürün ortaya çıktıktan sonrada sizden daha bahtiyarı olamaz! Bundan yola çıkarak; Üçüncü sayımızda 2013 yılında yaptığımız çalışmalarımızın son altı ayının özeti ile kurulduğu günden bu güne değin çalışmaları, karşılaştıkları zorluklara boyun eğmeden ve pes etmeden 24 saat hizmetlerini esirgemeyen 112 Acil Sağlık Hizmetlerinin faaliyetlerini mümkün olduğunca sizlere aktarılmasında aracı olabilmek amacıyla emeği geçen herkese teşekkür ediyoruz.. Sakarya Sağlık Bülteni Yayın ekibi adına 1

3 Uz. Dr. Murat Alemdar Bilinç kaybı ve bayılmalarda ilk müdahale Dr. Mustafa Ezen Acil sağlık hizmetleri 112 ambulans hizmetlerinin gelişim süreci Prof. Dr. Musa Akoğlu Prof. Dr. E. Birol Bostancı Karaciğer ğ Nakli ve Organ Bağışı Op. Dr. Nilgün Özkan Glokom Dr. Serdar Değirmenci Bir Nöroloğun ğ Ardından Ecz. Özlem Öztürk Eczane Denetimlerine Genel Bakış Doç. Dr. Hasan Salih Sağlam Röportaj Uzm. Dyt. Yasemin Tuncer Diyet Kişiye Özeldir Yayın Sahibi Sakarya Sağlık Müdürlüğü adına Uzm. Dr. Murat ALEMDAR Sorumlu Yazı İşleri Müdürü Gülser GÖKBULUT Hukuk Danışmanı Av. Sebila KARABULUT Yayın Kurulu Yusuf TÜRKDOĞDU Elvan ASLAN AYDIN Burçin KANDEMİR Hümeyra ŞAHİN Talip TELLİ Bilimsel Kurul Uzm. Dr. Murat ALEMDAR Dr. Rana BEŞLER Uzm. Dr. Sevda GÜRSEL Uzm. Dr. Tekin Ulaş KARATEPE Dr. Mustafa EZEN Dr. Serdar DEĞİRMENCİ Dr. Zeynep Gökçen BATTAL Dr. Neslihan KARADENİZ Filiz KOÇ Hazırlık Araştırma, Bilgi Sistemleri ve Sağlığın Geliştirilmesi Şube Müdürlüğü İrtibat Sakarya İl Sağlık Müdürlüğü Resmi Daireler Kampüsü Camili Mah. Adapazarı / SAKARYA Tel: (264) Yazıların sorumluluğu yazara aittir. Bültenimizin adı kullanılarak alıntı yapılabilir. Fotoğraflar Sakarya Sağlık Müdürlüğü Basın ve Halkla İlişkiler Sorumlusu Doğan ÖZTÜRK e teşekkür ederiz. Kapak ve Sayfa Tasarımı İrfan SAVUN Baskı İbrahimoğulları Ofset Matbaa Hiz. San. Tic. Ltd. Şti

4 Bilinç Bilinç kaybı kaybı ve ve bayılmalarda bayılmalarda ilk ilk müdahale müdahale Uz. Dr. Murat Alemdar Nöroloji Uzmanı, Sakarya İl Sağlık Müdürlüğü Özet Acil yardım ambulanslarında görev yapan sağlık çalışanlarının müdahale ettiği olguların önemli bir kısmını bilinç kaybı yaşayan bireyler oluşturur. 112 acil sağlık hizmetleri çağrı merkezine gelen bilinç kaybı nedenli çağrıların sık görülen sebepleri arasında; senkop (vazovagal, kardiyak, ortostatik), kardiyopulmoner arrest, beyin kanaması ya da beyin damar tıkanıklığı, hipoglisemi, epileptik nöbet, kafa travması ve psikojenik nedenler sıralanabilir. Bilinci kapalı her olgu için yaşamsal öneme haiz olan ilk müdahalenin etkin yapılabilmesi; farklı belirtilerin ve bulguların doğru yorumlanarak olası tanının doğru konulmasını, nakil esnasında karşılaşılabilecek olası risklere önceden önlem alınmasını ve tıbbi müdahalenin düzgün yapılmasını gerektirir. Bu derlemede; bilinç kaybı ya da bayılma nedeniyle ulaşılan hastalara, olay yerinde ve ambulansla nakil esnasında yapılan müdahalelerde özen gösterilmesi gereken hususlar pratik notlar halinde özetlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Bilinç Kaybı, Bayılma, Arrest, İlkyardım Giriş 112 acil çağrı merkezlerinde görev yapan çağrı karşılayıcı personellerin, acil bir durum olup olmadığını süzmekte nispeten daha az zorlandığı ve acil yardım ambulansına görev verirken daha emin olduğu durumların başında, yeni gelişen bir bilinç kaybı tariflenen olgular için yapılan çağrılar gelir. Ne var ki, acil yardım ambulanslarında görev yapan ve bu olgulara ilk müdahaleyi yapmak durumunda olan sağlık çalışanlarının işiyse oldukça meşakkatlidir. Zira, kimi zaman hiçbir öykü (anamnez) alamadıkları ve yakınları tarafından bilinci kapalı olarak bulunmuş bir çocuk, kimi zaman nöbete ait kasılmalardan dolayı muayene ve müdahale imkanı çok kısıtlı olan epilepsi hastası bir genç, kimi zaman da eşi tarafından sabah uyanmadığını ve tek tarafını hiç hareket ettirmediği farkedilen aşırı kilolu bir yaşlıyla karşılaşırlar. Tüm bu sıraladığımız ve gerçekten acil müdahale gerektiren durumların yanı sıra, gerçekten organik bir rahatsızlığa mı yoksa hastalık taklidine mi (diğer adıyla temaruz ya da simülasyon) bağlı olduğunu anlayamadıkları senkoplar ya da nöbetler de karşılarına çıkabilir. Dolayısıyla, acil yardım ambulanslarında görev yapan sağlık çalışanlarımızın, yaşamsal öneme haiz olan ilk müdahaleleri yapma kararını vermeleri; karşılaştıkları her tür olguya ait farklı belirtileri ve bulguları doğru yorumlayabilmelerini ve ön tanıyı doğru koymalarını gerekli kılar. Bu ilk aşamayı müteakiben, hastaneye nakil esnasında karşılaşılabilecek olası riskleri öngörme ve bunları önlemek için mücadele etme dönemi başlar. Bunun gereğini yerine getirebilmek için ise olası risklere hazırlıklı olup, zamanında ve doğru müdahaleleri düzgünce yapabilmek için gerekli olan asgari tıbbi bilgiye sahip olmak şarttır. Bu derlemede; bilinç kaybı ya da bayılma nedeniyle ulaşılan olgular için, gerek olay yerinde, gerekse ambulans ile nakil esnasında çalışanlarımızın özen göstermesi gereken hususlar gözden geçirilmiştir. Bilinç Kaybı Bilinç; kişinin uyanık, kendisi ve çevresinden haberdar olduğu durum anlamına gelir. 1 Uykuya meyilli olan, sesli uyaranlarla uyanıp sorulan sorulara doğru cevaplar veren, fakat kendi haline bırakılınca yeniden uyumaya başlayan hastalardaki bilinç bozukluğunu tanımlayan terim somnolans ya da letarji dir. Sürekli uyku halinde olan ve sesli uyaran ile uyandırılamayan, ancak ağrılı uyaranla uyandırılabilen, sorulara cevap vermeyen ve sadece anlamsız sesler çıkaran, çevre ile ilişkisi iyice bozulmuş olan hastalar için ise stupor terimi kullanılır. Koma durumunda ise hasta dış uyaranlarla uyandırılamaz. Hafif ve orta dereceli komada hasta ağrılı uyaranı lokalize edip eliyle uzaklaştırmak ister ya da yüz buruşturma gibi genel bir cevap verir. Derin komada ise her türlü uyarıya refleks düzeyde bir cevap dahi alınamaz. Sadece vejetatif fonksiyonlar (sindirim, öğürme vb. otonom sinir sistemi işlevleri) korunmuştur. Bu terimlerin, özellikle hekimsiz ambulanslarda görev yapan sağlık çalışanlarımız tarafından bilinmesi ve kullanılması; komuta merkezindeki sorumlu hekime hastadaki bilinç bozukluğunun net olarak tariflenebilmesine ve nakil sürecinde alınacak tedbirlere daha hızlıca karar verilebilmesine olanak sağlar. Hastaya ulaşıldığı andaki bilinç durumunun ve nakil süresince iyiye ya da kötüye doğru olan bilinç programının değişikliklerinin kaydedilmesi ise, olgunun götürüldüğü hastanenin acil servisindeki hekimlere, sorununun niteliği ve ciddiyeti hakkında bir ön fikir vermesi açısından önem taşır. Hayat Kurtarma Zinciri Bilinci kapalı hastaya yaklaşım anlatılırken, temel ilkyardım ve yaşam desteği bilgilerini hatırlatmakla başlamak en doğru olanıdır. Acil durumlarda hayat kurtarma zinciri dört halkadan oluşur; sağlık kuruluşuna haber verilmesi, olay yerinde temel yaşam desteği yapılması, defibrilatör kullanımı ve hastane acil servislerinde müdahale yapılması. 2 İlk halka olan sağlık kuruluşuna haber verilmesi her vatandaşın temel görevidir. Günümüzde 112 acil çağrı merkezi numarasının bilinilirliğinin artmış olması, ülkemizde bu halkanın gereğinin yerine getirilmesini oldukça kolaylaştırmıştır. Bilinç kaybı olan hastaya, sağlık ekibinin varış süresinin uzunluğu ile sağkalım oranı arasındaki ters orantıyı anımsarsak, gerek çağrıyı yapan insanın olay yerinin adresini 3

5 tarif etme, gerekse çağrıyı alan sağlık görevlisinin adresin kaydı, teyidi ve ambulans ekibine düzgün aktarımı konusundaki becerilerinin ne denli önemli olduğunu da anımsarız. Dolayısıyla, acil çağrılar konusundaki toplumsal eğitimlerin (minik 112 projesi, kamu spotları vb.) ve çağrı karşılayıcılara yönelik olarak düzenlenen meslek içi eğitimlerin, oldukça olumlu sonuçlar doğuracağı ve nice hastanın hayatının kurtulmasına vesile olacağı aşikardır. İkinci halka ise olay yerinde temel yaşam desteği yapılmasıdır. Bu anlamda, bilinç kaybı yaşayan hastanın yakınlarında ilkyardım yapmayı bilen birinin oluşu önemli bir şanstır. İlk yardımın klasik tanımı; yaşamı tehlikeye düşüren herhangi bir durumda, sağlık görevlilerinin yardımı sağlanıncaya kadar, hayatın kurtarılması ya da durumun kötüye gitmesini önleyebilmek amacı ile olay yerinde, tıbbi araç gereç aranmaksızın yapılan ilaçsız uygulamalardır.2 Sağlık profesyonelleri hastaya ulaşıncaya kadar geçen, altın değerindeki o dakikalar içerisinde, bilinçli olarak yapılan basit birtakım müdahaleler, ölümü ya da kalıcı organ hasarlarını engelleyebilir. Bunun en dramatik örnekleri arasında, kardiyopulmoner arrest (kalp-solunum durması) ile ilişkili bilinç kayıpları yer alır. Eğer kalp masajı ve suni solunum ile hastanın kalbi, beyin hücrelerinin oksijensizliğe dayanabildiği süre olan ~ 4 dakika içinde yeniden çalıştırılabilir ise geri dönüşümsüz beyin hasarı büyük ölçüde engellenmiş olur. Bir başka örnek olarak da tansiyon düşmelerine (hipotansiyon) ikincil gelişen bayılmalar gösterilebilir. Eğer birey düz bir yerde uzatılır ve bacakları yerden 30 derece kadar yükseltilirse beyine giden kan dolaşımı yeterli düzeye ulaşır ve kalıcı hasar engellenebilir. Bu tür istenmeyen olaylar, özellikle okul, cami, alışveriş merkezi vb. kalabalık yerlerde görüldüğünde etrafında ilkyardım bilen birinin bulunması olasılığı daha fazladır ve hastaların sağkalım şansı daha yüksektir. Ne mutlu ki, 22/05/2002 tarihinde, şansa bırakılamayacak kadar önemli bir konu olan ilkyardım gereksiniminin karşılanması olasılığını ülkemiz genelinde arttıran önemli bir gelişme yaşanmış ve İlkyardım Yönetmeliği sayılı resmi gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmiştir tarih ve sayılı resmi gazetede revize edilen bu yönetmelik ile düşük riskli işyerlerinde her 20 çalışandan birinin, yüksek riskli işyerlerinde ise her 10 çalışandan birinin ilkyardımcı olması gerekli kılınmıştır. 3 Bu düzenleme sonrasında, son 10 yılda, ilkyardım eğitimlerine olan talep artmış ve toplumumuzda ilkyardım bilen insan sayısı ciddi oranda yükselmiştir. Bu sevindirici gelişme, ülkemizde hayat kurtarma zincirinin ikinci halkasının giderek daha etkin bir şekilde yerine getirilmesini sağlaması açısından, önemli bir dönüm noktası olmuştur. Bu yazımızın temel konusu olan üçüncü halka ise olguya ambulans ekiplerince gerekli müdahalelerin yapılması dır. Bilinci kapalı hastalarda, dördüncü ve son halka olan hastane acil servislerinde müdahale edilmesi aşamasına varıncaya kadar geçecek olan süre içerisinde ambulanslarımızda görev yapan sağlık çalışanlarımızın yapacağı müdahaleler hayati öneme haizdir. Aslında, bu üçüncü halkada yapılacak müdahalelerin en başında yine ilkyardımın ABC kuralları yer alır. ABC Kuralları İlkyardım esnasında yapılacak uygulamaları ve bunların sırasını daha kolay anımsamak adına, bu uygulamaların ingilizce adlarının baş harflerinden yola çıkılarak ABC kuralları tanımlanmıştır. Bu kuralları anımsarsak: A = Airway (Solunum Yolunun Açık Tutulması): Bu aşama özellikle kardiyopulmoner arrest, travma ya da epileptik nöbet sonrası gelişen bilinç kayıplarında çok önemlidir. Ağız içine önce göz ile bakılmalıdır. Zira, hastamızın ağzında toz- toprak, kırık takma diş ve yabancı cisimler varolabilir. Eğer yabancı cisim varsa, işaret parmağı yandan ağız içine sokularak cisim çıkartılmalıdır. Bilinci kapalı kişilerde dil arkaya doğru düşüp havayolunu tıkayabilir. Bu durumda ise, hastanın boyun (servikal) travması olmadığından emin olunduktan sonra, baş geriye doğru itilip çene yukarı kaldırılarak soluk yolu açılır. Sağlık personeli, bir elini hastanın alnına, diğer elinin 2 parmağını ise çene kemiğinin üzerine koyar, alından bastırıp çeneden kaldırılarak hastanın başını geriye doğru iter. Baş geri - çene yukarı pozisyonu adı verilen bu pozisyon hava yolu açıklığını sağlar. Ancak, bu işlemler sırasında sert hareketlerden kaçınılmalıdır. Bilinci kapalı olan bir hastanın spontan solunumu mevcut ise, uygun büyüklükteki bir airway ile hava yolu açıklığı garanti altına alınmalıdır. Kuşkuya neden olan herhangi bir belirti var ise hasta uygun şekilde aspire edilmelidir. B = Breathing (Solunum): Bilinci kapalı hastada hava yolu açıklığı sağlanır sağlanmaz hastanın soluk alıp almadığı değerlendirilmelidir. Sağlık personelimiz, bak-dinle-hisset yöntemiyle; önce göğüs kafesinin solunum hareketi yapıp yapmadığına bakar, emin olamaz ise yanağını hastanın ağız ve burun kısmına yaklaştırarak solunumu dinler ve hastanın soluğunu yanağında hissetmeye çalışır. Solunum yapıp yapmadığını 10 saniye süre ile değerlendirir ve solunum yoksa derhal yapay solunuma başlar. İdeal olan; hastanın entübe edilip mekanik ventilasyon ile solunumun idame edilmesinin sağlanmasıdır. Servikal travma olasılığına dikkat edilmesi ve sert manüplasyonlardan kaçınılması, uygun boyutta bir entübasyon tüpünün seçilmesi ya da gerekli durumlarda larengeal mask airway (LMA) kullanılması, her iki göğüs yarımının solunuma eşit katıldığının tespiti ile tüpün ucunun uygun yerde olduğundan emin olunması ve tüpün uygun şekilde sabitlenmesi, her hastada hassasiyet gösterilmesi gereken temel noktalardır. Ambulanslarımızda yer alan transport ventilatörlerinin ayarlarının, her hasta için uygun şekilde yapılması da bu sürecin vazgeçilmez bir unsurudur. Solunumun etkinliği açısından hastaneye ulaşıncaya değin oksijen satu- 4

6 rasyonu takibine göre ayarların yeniden yapılması önemlidir. Özellikle hekimsiz (paramedik ve acil tıp teknisyenlerimizin görev aldığı) ambulanslarımızda görev yapan sağlık personelimizin tereddüte düştükleri her aşamada komuta hekimi ile hastaya dair verileri paylaşıp, onları karar sürecine ortak etmeleri elzemdir. Herhangi bir olumsuzluk nedeniyle entübasyon imkanı yok ise, ve ağızdan ağıza solunum yapılacaksa; burun kapatılır, burundan solunum yapılacaksa; ağız kapatılır. Derin bir soluk alınıp, solunum yaptırılacak kişinin ağzına (ya da burnuna) ağız yerleştirilir. Hastanın göğsünün kabarmasına yetecek şiddette soluk verilir. Bu iki defa tekrarlanır. C= Circulation (Dolaşım): Dolaşımın değerlendirilmesi için; çocuk ve yetişkinlerde şah damarından, bebeklerde kol atardamarından, 3 parmakla, 5 saniye süre ile nabız alınmaya çalışılır. Nabız alınmıyor ve oskültasyonla da kalp tepe atım sesi duyulamıyor ise kalp durmuş kabul edilir ve hemen kalp mesajına başlanır. Hasta sert bir zemine yatırılır ve bir yanına diz çökülür. Göğüs kemiğinin (iman tahtası) üçte bir alt ucuna bir elin ayası sıkıca yerleştirilir, diğer elin ayası da bunun üstüne konur. Parmaklar hastaya temas etmemelidir. Kollar dik tutularak (bilek ve dirsekler bükülmeden) sabit ve ritmik bir şekilde göğüse 5 cm 1/3 oranında bastırılır. Arada nabız kontrol edilerek dakikada 100 kez olmak üzere dolaşım başlayıncaya kadar devam edilir. Kalp atımı ve solunum durması saptanan bir hastada, oksijenlenmiş kanın yaşamsal organlara ulaşması için, yukarıda özetlediğimiz uygulamalar da dahil olmak üzere, acil olarak uygulanan tedavi girişimlerinin tümüne yeniden canlandırma (kardiyo-pulmoner resüstasyon) denilir. Ambulanslarda görevli olan sağlık personelimizin kardiyopulmoner resüstasyon esnasında dikkat etmesi gereken en önemli hususlardan biri; resüstasyon işlemine, hastada nabız alınana ve kalp tepe atımı duyulana değin devam etmektir. Personellerimizin, halkın içerisindeki ilkyardımcılara kıyasla, değişik teçhizatları kullanabilme avantajı olsa da, yeniden canlandırma işlemlerinin etkinliği, her koşulda, solunumun ve nabzın yukarıda tariflendiği şekilde değerlendirilmesiyle anlaşılabilir. Yeniden canlandırma işleminin başarılı olup olmadığının tespiti, nabız varlığı ile bilikte monitörde izlenen ritmler üzerinden yapılmamalıdır. Zira, elektromekanik disosiasyon ya da nabızsız elektriksel aktivite dediğimiz kalp kasının (miyokard) kasılması ile sonuçlanmayan elektriksel aktivitenin monitörde gözlenmesi, kullanılan ilaçların miyokard dokusundaki kas hücrelerinde oluşturduğu lokal elektriki aktivitelerin gözlenmesi ve değişik artefaktların varlığı yanıltıcı olabilir. Dolayısıyla resüstasyon esnasında, aralıklarla nabız ve kalp tepe atımı kontrolü yapılmalıdır. Bilinci Kapalı Hastalarda Dikkat Edilecek Hususlar -Hastaneye nakil sürecinin öncesinde, bilinci kapalı hastaların ambulans sedyesine yerleştirilmesi ve sabitlenmesi özenli davranmayı gerektiren temel işlemlerden biridir. Nakil esnasında hastaya resüstasyon da dahil olmak üzere pek çok müdahalenin yapılmasının da gerekebileceği düşünülür ise hastaları düşme ve ek yaralanmalar da dahil olmak üzere pek çok riskten koruyan bu işlemin, olay mahallindeyken düzgünce halledilmesinin gerekliliği daha iyi anlaşılır. -Bilinç kaybı olan hastalarda ilk yapılması gereken işlemlerden biri de kan şekeri ölçümüdür. Hipoglisemi saptanan hastalarda ya da herhangi bir nedenle kan şekerinin ölçülemediği durumlarda, derhal intravenöz dekstroz ile mayi desteğine başlanmalıdır. Hipoglisemisi olan yetişkin hastalarda, periferik venöz sklerozu önlemek amacıyla tercihen santral venöz yoldan, akut dönemde %50 dekstroz 50 cc bolus şeklinde verilir ve uzun dönemde %10 dekstroz ile devam edilir Pediatrik doz: yenidoğanda, mg/kg dekstroz (2-4 cc/kg - %10 dekstroz) intravenöz bolus, çocuklarda ise 500 mg/kg dekstroz (5 cc/kg - %10 dekstroz) intravenöz bolus şeklindedir. 4, 5 -Mümkünse damar yolu açma işlemi de alanda ya da ambulans içinde seyir için hareket edilmeden önce yapılmalıdır. Özellikle anaflakside, hipovolemik şok tablosunda ya da aktif kan kaybının devam ettiği hastalarda, çift taraflı damar yolu açılması elzemdir. Aktif epileptik nöbet geçirdiği esnada ulaşılan hastalarda da hemen damar yolunun açılması ve tedavisinin uygulanması hayati önem arzetmektedir. Bu hastalarda damar yolu açma işleminin ambulansla seyir halinde iken yapılması güç olabilir. Dikkat edilmesi gereken başka bir husus da inme kliniği ile alınan hastalarda, damar yolu açılırken sağlam olan taraftaki kolun seçilmesidir. -Ambulans personelimizin inmeli hastalarda karşılaşabildiği bir diğer sorun da kan basıncı yüksekliğidir. Ne var ki kan basıncının ani olarak düşürülmesi, beyinde tahrip olan bölgenin etrafında yer alan, kan akımının hücre fonksiyonları için kritik düzeye inmiş olduğu, fakat henüz hücre ölümünün gelişmediği penumbra adı verilen bölgenin kanlanmasının azalmasına ve hasarın genişlemesine neden olabilir. Bu nedenle tekrarlayan ölçümlerde kan basıncı sistolik 220 mmhg, diastolik 120 mmhg düzeyleri ve üzerinde ise tedaviye başlanmalı ve %20 nin üzerindeki düşüşlerden kaçınılmalıdır. 6 Akut dönemdeki kan basıncı kontrolünde bilinci kapalı hastalarda nitroprusside, açık hastalarda ise kaptopril ve labetalol tablet kullanılabilir. -Bilinci kapalı hastalar için yukarıda saydığımıza benzer tüm tıbbi konularda, gerekli bilgilerin komuta merkezindeki hekimlere etraflıca iletilmesi akış şemaları ve onlarla yapılan konsültasyonların gerekliliklerinin dikkatlice yerine getirilmesi, ambulanslarımızda görev yapan sağlık personelimizin en kritik sorumlukları arasında yer alır. Bayılma (Senkop) Bayılma; kısa süreli, yüzeysel ve geçici bilinç kaybıdır. Beyne giden kan akışının azalması sonrası beyin sapında yer- 5

7 leşik retiküler ektive edici sistemin beslenmesindeki bozukluk neticesinde oluşur. Genellikle, hastanın yere yığılmasıyla devreye giren otoregülasyon meknizmaları sonrası beyne giden kan akımı normale döner ve bilinç açılır. Framingham çalışmasına göre, en sık; vazovagal (%21.2), kardiyak (%9.5) ve ortostatik (%9.4) kökenli senkoplar gözlenmektedir. Olguların üçte birinden fazlasında (%36.6) ise neden saptanamaz. 7 Bayılma öncesi ve ertesinde hastalarda; sersemlik hali, başta hafifleme hissi, bulanık görme, yorgunluk, çarpıntı ve başağrısı şikayetleri de gözlenebilir. Senkop geçiren hastanın yakınında bulunanlar; hastanın elbiseleri boyundan, göğüsten ve karından gevşetmeli, beynine kan gitmesini sağlamak için düz bir yerde sırtüstü yatırırarak, bacaklarını düz bir şekilde yukarı kaldırmalıdır (kalçadan 30 derece kalkacak şekilde). Sonrasında hasta bu pozisyonunda bekletilmeli ve kesinlikle başının altına yastık konulmamalıdır. Hastaya uyarıcı kokular (amonyak vb.) koklatılabilir, ama en doğrusu hastanın zorlanmaksızın kendine gelmesinin beklenmesidir. Kendine geldiğinde su, çay gibi içecekler azar azar verilebilir. Sağlık personellerimiz, olguya ulaştığında; kısa bir anamnez almalı, hastanın bilincinin tümüyle açıldığından emin olmalı ve vital bulguları kontrol etmelidir. Genellikle, kısa sürede bilinci yeniden açılan bir hastadan alınan anamnezde; uzun süre ayakta durma, aniden oturur pozisyondan ayağa doğrulma, ıkınma ya da öksürük gibi provake eden öncül bir olayın tariflenmesi senkop tanısını kolaylaştırır. Vital bulgulara bakıldığında bradi- ya da taşiaritmi gözlenebilir ve kan basıncı sıklıkla düşük olarak ölçülür. Senkop geçiren hastalarda olası hipoglisemiyi dışlamak için kan şekeri kontrol edilmelidir ve EKG monitorizasyonu, nadir de olsa altta yatabilecek kardiyak olayların saptanması açısından, mutlaka yapılmalıdır. Hipotansif hastalara; nazal oksijen başlanması ve damar yolunun açılmasını müteakiben (hipoglisemi dışlandı ve hastada konjestif kalp yetmezliği, pulmoner ödem, hipernatremi öyküsü vb. başka bir kontrendikasyon olmadığı anlaşıldı ise) izotonik solüsyon (%0.9 NaCl) ile intravenöz mayi desteği uygulanmalıdır. Yeni gelişen ciddi bir bradikardi var ise intravenöz atropin uygulaması gerekebilir. San Fransisco senkop kuralları, senkop geçiren hastaların takip eden ilk hafta içerisinde ölüm ya da ciddi kardiyak ve nörolojik olaylarla yüzleşme olasılığını tahmin etmekte ve buna göre hastaneye yatırma kararını vermekte kullanılan kriterleri içerir. Bu kriterlerin acil yardım ambulanslarında ve komuta merkezlerinde çalışan hekimler tarafından bilinmesi, özellikle genel durumu düzelmiş ve hastaneye gitme taraftarı olmayan olgularla ilgili transport kararını doğru vermek ve olguları doğru yönlendirmek için gereklidir. Bu kurallar; nefesdarlığı, hipotansiyon (sistolik <90 mm Hg), anormal EKG bulguları, anemi (hematokrit <% 30) veya konjestif kalp yetmezliği varlığında riskin yüksek olduğunu ifade eder, ve bu hastaların mutlaka hastaneye yatırılarak izlenmesi gerekir. 8 Ayrıca; 45 yaştan büyük olanlar, önceden herhangi bir kalp hastalığı öyküsü olanlar, ailesinde ani ölüm hikayesi olanlar, diyabet gibi komorbit hastalığı olanlar ve egzersiz ile ilişkili senkop geçirenler de acil serviste gerekli konsultasyonlar ile değerlendirilmek, takip ve monitörize edilmek amacıyla hastaneye transport edilmelidir. Bayılmaları kısa süren, semptom ve bulguları ciddi olmayan, EKG bulguları olmayan ve 45 yaşından genc olan hastalar ayaktan tedavi edilebilir. 9 Sonuç Netice olarak, görüldüğü üzere bilinç kaybı ya da bayılma nedeniyle ulaşılan hastalara ilk müdahale esnasında dikkat edilmesi gereken hususlar, yoğunlukla, temel ilkyardım, kardiyopulmoner resüstasyon ve hasta taşıma teknikleri ile ilgili bilgilerden ibarettir. Ambulanslarımızda görev yapan sağlık personellerimizin, hayat kurtarma zincirinde işlevsel oldukları temel halka olan üçüncü halkada yapacağı her müdahale hastalar için hayati öneme haizdir. Bu nedenle, bu bilgilerin tamamı ambulanslarda görev yapan sağlık personelimize verilen meslek içi eğitimler içerisinde yer almalıdır. Bu eğitimlerin tüm personelimize verilmesi ve gerekli aralıklarda tekrar edilmesi bilinci kapalı hastaya verilen acil sağlık hizmetinin kalitesi ve etkinliği için vazgeçilmez bir gerekliliktir. Kaynaklar 1-http://www.itfnoroloji.org/semi2/koma.htm. ( ) 2-Temel İlk Yardım Uygulamaları Eğitim Kitabı, / h/ilkyardimuyg.pdf ( ) 3-http://www.saglik.gov.tr/TR/belge/1-552/ilkyardim-yonetmeligi.html ( ) 4- Sangün Ö, Dündar B. Yenidoğan döneminde hipoglisemiye yaklaşım. Güncel Pediatri 2013; 11: http://www.ttb.org.tr/STED/sted0801/ilkyardim.pdf ( ) 6-Lakshminarayan K, Anderson DC, Borbas C, Duval S, Luepker RV. Blood pressure management in acute ischemic stroke. J Clin Hypertens (Greenwich). 2007;9(6): Soteriades ES, Evans JC, Larson MG, Chen MH, Chen L, Benjamin EJ, Levy D.Incidence and prognosis of syncope. N Engl J Med. 2002;347(12): Quinn J, McDermott D, Stiell I, Kohn M, Wells G. Prospective validation of the San Francisco Syncope Rule to predict patients with serious outcomes. Ann Emerg Med. 2006;47(5): http://web.firat.edu.tr/myildiz/files/senkop.pdf ( ) 6

8 Sağlık Müdürlüğü Çalışanlarına İlk Yardım Eğitimi Ekim ve Ekim 2013 tarihleri arasında İl Sağlık Müdürlüğü çalışanlarının tümüne (toplamda 101 Personel) Temel İlk Yardım eğitimi verilmektedir. Temel İlkyardım Eğitimi Acil ve Afetlerde Sağlık Hizmetleri Şube Müdürü Dr.Rana BEŞLER, ATT Vijdan PANDIROĞLU, ATT Melin KURTULUŞ, AABT Kıymet HOCAOĞLU ve Sağlık Memuru Samim Uğur KURT tarafından verilmektedir. Dört Grup halinde yapılan Eğitimlerde, Ana başlıklarıyla; Genel İlkyardım Bilgileri, Hasta Yaralının ve Olay Yerinin Değerlendirilmesi, Temel Yaşam Desteği, Kanamalarda, Yaralanmalarda, Yanık, Donma ve Sıcak Çarpması, Kırık, Çıkık, Burkulma, Bilinç Bozukluğu, Zehirlenme, Hayvan Isırmaları, Göz, Kulak, Burna yabancı cisim kaçmasında ve Boğulmalarda İlkyardım, Hasta/Yaralı Taşıma Teknikleri anlatıldı. Sözlü anlatılan eğitim sonrasında pratik uygulama da yapılarak bilgilerin pekiştirilmesi sağlandı. Eğitimler sonunda yapılan hem teorik hem pratik sınav sonucunda başarılı olan katılımcılara sertifikaları Şubemizce dağıtıldı. 7

9 Acil Acil sağlık sağlık hizmetleri hizmetleri Dr. Mustafa Ezen Ülkemizde Ambulans Hizmetlerinin Gelişimi: Ülkemizde modern anlamda ambulans hizmeti ilk kez, Sağlık Bakanlığı tarafından 1985 yılında bazı ana arterler ve turistik bölgelerde bir merkeze bağlı olmadan araç telefonu ile ulaşılabilen, gezici ambulans ekipleri bir süre denenmiş ve bu organizasyon daha çok trafik kazaları için kullanılmıştır yılında da 077 Hızır Acil Servis olarak Ankara, İstanbul ve İzmir büyükşehir belediyelerinin ambulans, teknik alt yapı, şoför ve maddi destek vermesi, Sağlık Bakanlığının hekim ve tıbbi malzeme desteği ile daha çok doktorlu hasta taşımacılığına benzer bir sistem ülkemizde kullanılmış ve şimdiki acil sağlık hizmetlerinin temelleri atılmıştır. Türkiye de acil tıbbın gelişimi gerçek anlamda 1993 yılında Acil Tıp ayrı bir uzmanlık dalı olarak kabul edildi ve aynı yıl Türkiye de Dokuz Eylül Üniversitesi ve Fırat Üniversiteleri bünyesinde iki acil tıp anabilim dalı kurulması ile başlanmıştır. Yine aynı yıl Acil tıp teknikeri eğitim programı başlatılmıştır yılında hastane öncesi hizmetlerde 077 Hızır Acil den 112 Acil Yardım ve Kurtarma ya geçilmiştir yıllarında İstanbul, Ankara ve İzmir İllerinde 112 ekipleri kuruldu. Ambulans ekiplerinde sağlık memurları, ebeler ve hemşireler, az bir kısmında ise doktorlar görev yapmaktaydı yılında Sağlık Bakanlığına bağlı okullarda ilk yardım ve acil bakım teknisyenliği bölümü açılması ile çalışmalar hız kazanmıştır yılına gelindiğinde acil sağlık hizmetlerinin bütün yurtta eşit, ulaşılabilir, kaliteli, süratli ve verimli olarak yürütülmesini sağlamak amacıyla acil sağlık hizmetlerinin sevk ve idaresine dair usul ve esasları belirleyen Acil Sağlık Hizmetleri Yönetmeliği çıkarılmıştır yılında ilk defa Sağlık Bakanlığı nın 112 acil yardım ve kurtarma istasyonlarına ve hastane acil servislerine ambulans ve acil bakım teknikeri ve acil tıp teknisyenlerinin atamaları yapılmıştır yılında Acil Sağlık Hizmetleri Yönetmeliği nde değişiklik yapılarak 28. maddesine Ambulans ve Acil Bakım Teknikeri (AABT) ve Acil Tıp Teknisyenlerinin (ATT) görev, yetki ve sorumlulukları eklenmiştir da Ambulans ve Acil Bakım Teknikerleri İle Acil Tıp Teknisyenlerinin Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Tebliğ hazırlanarak, Yetişkin Uygulama ve Çocuk Uygulama Kılavuzu AABT ve ATT nin görev, yetki ve sorumlulukları algoritma hâline getirilmiştir. Günümüzde acil sağlık hizmetleri; acil sağlık konusunda eğitim görmüş sağlık ekipleri tarafından, ani gelişen hastalık, kaza, yaralanma ve benzeri durumlarda olayın meydana gelmesini takip eden erken dönemde, tıbbi araç ve gereç desteği ile sunulan ve ülke genelinde Genel Müdürlüğün ilgili birimi aracılığıyla tek elden planlanan, idare ve koordine edilen hizmetlerdir. Bu hizmetler Acil Sağlık Hizmetleri Yönetmeliğinin 5. maddesine göre Acil sağlık hizmetlerinin ülke genelinde sunulabilmesi için kesintisiz olarak bir ekip anlayışı içinde yürütülmesi ve kısa zamanda ulaşılabilir olması esastır. Acil sağlık hizmetlerinin bu esaslara göre Bakanlığın koordinasyonunda kamu veya özel bütün kurum ve kuruluşların iştiraki ile tek merkezden yönetilmesini sağlamak maksadıyla, hizmetin yürütülmesi için acil sağlık hizmetleri teşkil olunmuştur. Acil sağlık hizmetlerinin merkez teşkilatı; Sağlık Bakanlığı, Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğüne bağlı altı Daire Başkanlığından oluşmaktadır. İlimizde hastane öncesi acil sağlık hizmetleri Acil ve Afetlerde Sağlık Hizmetleri Şube Müdürlüğüne Bağlı İl Ambulans Servisi Başhekimliği aracılığı ile yürütülmektedir. Ambulans hizmetlerinin il düzeyinde organizasyonunu, yönlendirilmesini, uygulanmasını ve değerlendirilmesini İl Ambulans Servisi Başhekimliği sağlar. İlimizde Acil Sağlık Hizmetleri 112 Ambulans Hizmetlerinin Gelişimi: İlimizde 1998 yılından önce ambulans hizmetleri il merkezinde Devlet Hastanesi bünyesinde 3 ambulans, ilçelerde 11 ambulans olmak üzere toplam 14 ambulansla sadece hasta nakil hizmeti olarak verilmekteydi. Bu ambulanslarda sadece şoför bulunmakta, ağır vakalarda sağlık personeli görevlendirilmesi yapılmaktaydı. Tıbbi donanım olarak da yalnızca oksijen tüpü bulunmaktaydı. 1 Sağlık Bakanlığı tarafından yurt çapında belirlenen illerde yapılanması planlanan 112 Acil Sağlık Hizmetleri birimlerinden birini oluşturmak üzere; Sakarya ilinde, İl Sağlık Müdürlüğü bünyesinde 1998 yılı Ocak ayında ilk adım olarak 112 Acil Yardım ve Kurtarma Şube Müdürlüğü kurulmuştur yılı ilk yarısında komuta kontrol merkezi yeri olarak belirlenen Toyotasa Acil Yardım Hastanesi binasında uygun görülen bir mekânda düzenleme çalışmalarına başlanmıştır. Bu çalışmalar bünyesinde ilk olarak telsiz, telefon ve fiziki yapılanma konularında gerekli ihtiyaçlar belirlenerek temini yoluna gidilmiştir. Bakanlık onaylı 112 özel giysileri yapılmıştır yılı Eylül ayına kadar klasik röleli telsiz sistemi ve 5 hatlık telefon santral sisteminin Sakarya merkez ilçe sınırlarında kurulumu tamamlanarak deneme çalışmalarına başlanmıştır. Bu arada Sağlık Bakanlığı na İl Özel İdaresi nin katkılarıyla 5 adet klasik donanımlı Mercedes marka ambu- 8

10 ambulans ambulans hizmetlerinin hizmetlerinin gelişim gelişim süreci süreci lans alımı yapılarak iç ve dış donanımları yaptırılarak hizmete sunulmuştur yılı Eylül ayında geçici görevle atanabilen 6 Doktor, 2 Hemşire, 2 Ebe, 12 Sağlık Memuru, 21 Şoför den oluşan 43 personele bir ay süresince temel eğitim verilirken deneme çalışmaları da başlamıştır. Deneme çalışmaları bünyesinde gerçekçi bir yaklaşımla eksikler veya hatalar belirlenerek düzeltilme yoluna gidilirken, 112 personelinin görev bilinci ve heyecanı sisteme önemli katkılar sağlamıştır. Deneme uygulamaları sırasında il çapında halkın 112 sistemine ilgisi gün geçtikçe artmıştır. 2 Kurulumu işlerlik kazanan telsiz sistemi aracılığı ile İstanbul bölgesi 112 telsiz haberleşmeleri izlenebildiğinden, bunun da eğitime katkısı olmuştur. 112 temel eğitimi bünyesinde gerçekleştirilen sanal acil durum anonsları bölgesel medya kuruluşlarınca izlenmiş ve 112 sistemi ile medyanın tanışmasını sağlamıştır. 1 Ekim 1998 günü Komuta Kontrol Merkezi ve 1 Nolu İstasyon Toyota-sa İlkyardım Hastanesinde, 2 Nolu İstasyon Devlet Hastanesinde, 3 Nolu İstasyon Doğum ve Çocuk Hastanesinde konuşlandırılarak 2 si yedek olmak üzere 5 ambulans ve 21 personelle hizmete başlanmıştır. Telsiz sisteminin kurulumunun ikinci basamağını teşkil etmek üzere, 1998 yılı Aralık ayında merkez kontrol birimi ve 2 bölge aktarıcısı da sisteme eklenerek geniş alan kapsama telsiz sistemine geçilmiştir. Bu yolla merkez ilçe dışındaki diğer ilçeler de haberleşme ağına katılmıştır. 17 Ağustos 1999 Marmara depreminde Sakarya da ayakta kalabilmiş kamu kuruluşlarından biri olan 112 Birimi ilk etapta acil tıbbi yardımın zamanında vatandaşa ulaşmasını sağlamıştır. Kriz merkezi faaliyete geçinceye kadar tüm kurtarma ve yardım faaliyetlerinin yönlendirme ve organizasyonu 112 Birimince yürütülmüştür. Deprem, 112 birimlerine daha fazla önem verilmesi; araç, malzeme ve iyi eğitim almış personelle desteklenmesi gerçeğini gündeme getirmiştir. Deprem sonrasında istasyon yerlerinin hasar görmesi sebebiyle K.K.M. ile 1 Nolu istasyon Devlet Hastanesi yanında, 2 nolu istasyon Serdivan sağlık Ocağı yanında, 3 Nolu istasyon Erenler Et-Balık kurumu içerisinde konuşlandırılmıştır. Ayrıca hizmet sahasını genişletmek için 2001 yılında Hendek, Pamukova ve Sapanca 112 Acil Sağlık İstasyonları Araç-gereç ve personelleri tamamlanarak faaliyete geçirilerek istasyon sayısı altıya çıkarılmıştır yılında K.K.M. Sivil Savunma Arama Kurtarma Birlik Müdürlüğü bünyesindeki bir binada,1 Nolu İstasyon Mithat paşa Mahallesinde Harmanlık mevkiinde bir konteynırda, 3 Nolu İstasyon da Erenler Sağlık Ocağı bahçesindeki konteynır da konuşlandırılmıştır yılında yeni atanan personel ile eski personelin tıbbi bilgilerini artırmak ve yenilikleri aktarmak için Acil Tıbbi Yardım, Organizasyon ve Haberleşme konularında hizmet içi eğitim yapılarak personellin daha verimli ve bilinçli hizmet vermesi sağlanmıştır yılında K.K.M. İkizce-Osmaniye deki il Sağlık Müdürlüğümüzce tahsis edilen kendi binasına taşınmıştır. İlk kez atanan 5 Paramedik ve 5 Acil Tıp Teknisyeni atamasıyla Akyazı İlçesi Acil Sağlık hizmetleri İstasyonu Mart ayıda faaliyete geçirilmiştir. Yine Karasu, Kaynarca, Ferizli, Söğütlü, Karapürçek, Geyve ve Taraklı İlçelerinde B tipi entegre İstasyonlar oluşturularak. İlçelerde açılması planlanan acil 9

11 Acil Acil sağlık sağlık hizmetleri hizmetleri Dr. Mustafa Ezen sağlık hizmetleri istasyonları tamamlanarak 3 ü merkezde 12 si ilçelerde olmak üzere 15 Acil Yardım İstasyonuna sahip olunmuştur. 22 Temmuz 2004 yılında Pamukova İlçesinde meydana gelen Hızlı Tren Kazası sırasında haberleşmede yaşanan problemler sebebi ile 112 Komuta Kontrol Merkezi İkizce-Osmaniye deki binadan Sağlık Müdürlüğü Prefabrik Binasına taşınmıştır yılında sahada birlikte çalışılan Emniyet Müdürlüğü, Sivil Savunma Arama Kurtarma Birlik Müdürlüğü ve İtfaiye Daire Başkanlıkları ile koordinasyon sağlanması için gerekli protokoller yapılmış ve bu kurumların personelleri ile ortak eğitimler düzenlenerek, kurumların birbirlerinin imkân ve kabiliyetlerini öğrenmeleri ile sahada ortak çalışma prosedürlerinin geliştirilmesi sağlanmıştır. Serdivan da bir İstasyon daha hizmete sokularak Merkezde 4 İlçelerde 12 olmak üzere toplamda 16 İstasyona ulaşılmıştır yılında Komuta Kontrol Merkezi Maltepe Mahallesindeki bugünkü yerine taşınmıştır. Taşınma işlemi sonrasında ambulansların GPS sistemi ile takibini, telsiz ve telefon konuşmalarının kayıt altına alınmasını ve tüm kayıtların ve işlemlerin elektronik ortamda yapılması ve takibini sağlayan ARMAKOM yazılımı tedarik edilerek hizmetin daha hızlı, etkin ve denetlenebilirliği artırılırken, Komuta Kontrol Merkezi nin personel sayısı da artırılmıştır. Yenikent Devlet Hastanesi bünyesinde entegre (B tipi) bir istasyon hizmete sokularak istasyon sayısı 16 ya çıkarılmıştır yılında afet durumlarında gerek il dışı gerek il içinde daha etkin haberleşmenin sağlanabilmesi için uydu telefonu kurulumu sağlanmıştır yılında Sakarya Devlet Hastanesi bünyesinde 1 istasyon daha faaliyete geçirilerek merkezde 5 ilçelerde 12 olmak üzere istasyon sayısı 17 ye çıkarılmıştır yılında Arifiye Acil Yardım İstasyonu açılarak istasyon sayısı 18 e çıkarılmıştır Yılında Acil Sağlık Hizmetleri bünyesinde çalışan sağlık personelinin Acil Modül Eğitimlerine başlanmıştır yılında Kuzey Terminalinde 1 istasyon daha açılarak istasyon sayısı 19 a çıkarılmıştır. Kış şartlarında ulaşılamayan yerlere ulaşılabilirliği sağlamak üzere Bakanlığımızda 1 paletli ambulans alınmıştır yılında Erenler 2 Nolu Acil Sağlık Hizmetleri İstasyonu açılarak istasyon sayısı 20 ye çıkarılmıştır. Obez hastalara daha etkin Acil Sağlık Hizmeti sunmak için 1 obez ambulansı ile çoklu yaralı bulunan vakalara daha etkin acil sağlık Hizmeti sunumu sağlayacak 1 adet çoklu hasta/yaralı ambulansı Bakanlığımızdan alınmıştır yılında 4 ana sedyeli ambulans hizmet vermeye başladı.ayrıca olağanüstü durumlarda Bakanlığımız merkezi ile rolesiz direkt görüşmeyi sağlamak için HF Telsiz Verici sistemi ihale ile alınarak Afet haberleşmesinde kullanılmak üzere HF bandında haberleşme sağlayacak telsiz alınarak kurulumu ve hizmete sunumu gerçekleştirilmiştir yılında Serdivan 2 Nolu, Merkez 2 Nolu (Havuz) ve Sapanca 2 Nolu Acil Sağlık Hizmetleri İstasyonu açılarak istasyon sayısı 23 e çıkarılmıştır. Sağlık Bakanlığımızın planlaması doğrultusunda daha etkin bir haberleşme sağlamak gerektiğinde data gönderebilme özelliğine sahip JEMUS telsiz sistemine entegrasyon sağlanmıştır. Vatandaşlarımıza acil durumlarda hastane öncesinde erken ve doğru acil müdahalenin ulaştırılması, hastaneye ulaştırılıncaya kadar ki süreçte uygun acil desteğin eğitimli ve organize ekiplerle düzenli bir şekilde sağlanması temel Prensibi ile bugün 15 doktor, 13 Sağlık Memuru, 3 Hemşire, 1 Araştırmacı, 46 Acil Ambulans Bakım Teknikeri, 202 Acil Tıp Teknisyeni, 1 Veri Hazırlama Kontrol İşletmeni, 1 Tıbbi Sekreter, 1 Memur, 62 Şoför, 2 Teknisyen, 2 Hizmetli olmak üzere 349 personel ile 3 ü özellikli, 9 u yedek, 23 ü faal olmak üzere toplam 35 ambulansla Sakarya ya Acil Sağlık Hizmeti sunulmaktadır. Vatandaşlar ücretsiz 112 telefon numarasıyla doğrudan 112 komuta kontrol merkezine ulaşabilmekte, deneyimli ve eğitimli personelden oluşan çağrı karşılama ekibi tarafından bilgiler değerlendirilmektedir. Değerlendirme sonucunda en kısa sürede olay yerine ekip gönderilmekte, telsiz ve gerektiğinde telefon sistemi aracılığı ile devamlı ve gerçek bilgi akışı sağlanmaktadır. 112 komuta kontrol merkezi, hasta ambulans - hastane arasında koordinasyon sağlayarak en kısa sürede, en uygun tıbbi yaklaşımın sağlanabilmesini temin etmektedir. İlimizin acil sağlık sistemin daha iyiye gitmesi hepimizin ortak dileği olduğu kadar, ortak çabasını da gerektirmektedir. Şu anda her sistemde olduğu gibi aksaklıklar ve eksiklikler mutlaka olacaktır, ancak bu hizmetin ardındaki özveri düşünülerek daha yapıcı yaklaşımlarla sistem tüm bireyler tarafından yüklenilmelidir. Unutulmaması gereken en önemli nokta şudur: Bugün uzaktan izlediğimiz olayların mağduru yarın biz veya yakınlarımız olabilir. İşte o gün geldiğinde istediğimiz ve hak ettiğimizi düşündüğünüz her hizmet için bugünden bu sistemi desteklemeli ve yapıcı yaklaşım içinde olmalıyız. Kaynaklar: 1- İl Sağlık Müdürlüğü Arşivi 2- Çalışanları 10

12 Unutma... Unutma Dr. Rana Beşler Her İnsan doğar, yaşar ve ölür. Uzun sağlıklı kaliteli bir yaşam sürebilmek hepimiz için birinci sırada olan beklentimizdir. Hayattaki önceliklerimiz aslında hep aynıdır. Sağlık hep birinci sırada. 40 Yaşında, kadın, anne, eş, doktor. Hayatımızda belirli sıfatlarımız ve rollerimiz vardır. Ben kendimi tanımladım beklide İki yavrum var büyüttüğüm. Oğlum! diyorum; Bak sakın unutma. 1-(Bir), 1-(Bir) 2(iki). Herşey başımıza gelebilir arayacağın ilk numara. Ben doktorum diyorum, biliyorum ki bu numara bana can bana yoldaş 112 Herkesin ismini bildiği ambulans numarası. Herkes için anlamı farklı olsa da koca bir emek ve yüreğin karşılığıdır. Yapılan işler verilen emekler öylesine çok ki Yaşadığımız şehrin nüfusu civarındadadır. Geçtiğimiz yıl içerisinde yaklaşık vatandaşımıza 112 ambulanslarımızla hizmet verilmiştir. Kimine yerinde müdahale yapılmış kimide hastanelerimize taşınmıştır vatandaşımızı 4 er kişilik ailelerini düşünürsek kişi; bu da nüfusun yaklaşık ¼ ü geçen yıl canına can bulmuş demektir aslında 112 ile. Şehrimizde 24 adet 112 ekibimiz var. Vücudumuzda dolaşan kanı toplayan damarlar gibi her yere yayılıyor 24 saat boyunca kesintisiz hizmet vermek için. 330 tane personelimiz var. Ambulanslarımızda Doktor, Acil Tıp Teknisyeni, Acil Tıp Teknikeri ve Şoför arkadaşlarımız hizmet veriyor. Hem hizmet veriyor hem de yıl boyu eğitim alıyorlar. Temel Modül, Travma Resüsitasyon kursu, Erişkin İleri Yaşam, Çocuk İleri Yaşam ve Ambulans Sürüş Teknikleri Eğitimi Sağlık Bakanlığımızca onaylı 4-5 gün süren eğitimlerdir. Sürekli güncellenme zorunluluğu olan eğitimlerdir. Yenilenmek için, verilen sağlık hizmetinin kalitesini yükseltmek için, Dünya standartlarını yakalamak için en az 3 yılda bir eğitimlerinin güncellemek zorunda 112 çalışanları. Her kursa en fazla 20 kişi katılabiliyor. Ambulanslarımızda yenilenmek zorunda ve yenileniyorlar da. Şu anda Sakarya 2 yaşında ve daha küçük 32 ambulansımız var. Oğlum, Sakın unutma Sevdiklerimizin yanında her zaman olamayız, ama biliyorum ki gerektiğinde benden önce yetişecektir oğlumun yanına. 112 personeli ile canıma can olacaktır biliyorum. Çünkü hiç durmadan çalışıyorlar. Yaşadığımız şehrin personeli ile en güçlü dinamiği Tüm 112 Personeline Teşekkürler 11

13 Paramedik Paramedik kimdir? kimdir? Meryem Dindar Ambulans ve Acil Bakım Teknikeri (Paramedik) Kimdir? Ambulans ve Acil Bakım Teknikerliği (Paramediklik) mesleği ilk olarak Amerika Birleşik Devletleri nde ortaya çıkmıştır. Dünya Savaşları, Kore ve Vietnam Savaşlarında bu ülkenin yaşadığı askeri tecrübeler, yaralıların kısa sürede nihai tedavinin yapılacağı birimlere ulaştırılmaları ve tahliye boyunca hayat kurtarıcı müdahalelerin yapılması sağ kalanların sayısında artış göstermiştir. Bu deneyimler ışığında sivil ortamda, özellikle trafik kazalarında yaşanan ölümlerin azaltılması amacıyla çalışmalar başlatılmış ve paramediklik eğitimleri 1973 yılında çıkarılan Acil Sağlık Hizmetleri Sistemi Yasası ile standardizasyona kavuşturulmuştur.1 Ülkemizde Paramediklik mesleğinin gelişimi nasıl olmuştur? Ülkemizde ambulans hizmetlerinin düzenlenmesinin ilk adımı 1985 yılında Ankara Numune Hastanesi bünyesinde başlatılan Hızır Acil Servis ile atılmıştır. Hastane öncesi acil bakımdaki hızlı gelişmeye paralel olarak, zaman içerisinde bu hizmetin verilmesinde çalışan nitelikli insan gücünün eksikliği ortaya çıkmıştır. Bu ihtiyaç, 1993 yılında Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu bünyesinde Türkiye deki ilk Ambulans ve Acil Bakım Teknikerliği Programı nın açılmasına vesile olmuştur. Dokuz Eylül Üniversitesi ve Kanada Cambrian College ile işbirliği içinde başlatılan program 1995 yılında ilk mezunlarını vermiştir. Bu programlarda verilen eğitimin temel amacı; hasta ve yaralıların ihtiyaç duydukları ilk yardım ve acil bakım hizmetlerini, daha olay yerinde iken başlatabilecek ve güvenli bir şekilde hastaneye nakli sağlayabilecek nitelikli sağlık personeli yetiştirmektir. Ambulans ve Acil Bakım Teknikerliği (Paramedik) eğitimi, ön lisans düzeyinde iki yıldır. Eğitim sürecinde acil hasta bakımı, acil yardım ve kurtarma çalışmaları, ambulansta bulunan sedyeler, cihazlar ve ekipmanların kullanımı, beden eğitimi ve vücut geliştirme gibi dersleri teorik ve pratik olarak alırlar. Bununla birlikte davranış bilimleri, anatomi, fizyoloji gibi derslerle genel kültür derslerini de alırlar. Teorik bilgileri pratikte geliştirmek adına, ders yılı içi stajlarını ambulans servisi, hastanede acil servis, yoğun bakım ünitesi, kadın doğum ve çocuk hastalıkları servisinde uygularken, her iki ders yılı sonunda altı haftalık yaz stajı uygularlar. Ayrıca bölümden mezun olmak için sürücü belgesine sahip olmak ön koşullardan biridir.2 Paramedikler için iş alanları nelerdir? Mezuniyet sonrasında Paramedikler, devlet sektöründe Kamu Personeli Seçme Sınavı önlisans düzeyi sınav sonuçlarına göre yerleştirmeleri yapılmaktadır. Sağlık Bakanlığı na bağlı 112 acil sağlık hizmetleri istasyonlarında, il ambulans komuta kontrol merkezlerinde, acil ve afetlerde şube müdürlüklerinde ve hastanelerde görev alabilmektedirler.3 Ayrıca özel hastane acil servisi ile özel ambulans şirketlerine bağlı ambulanslarda iş hayatına başlayabilirler. Ambulans ve Acil Bakım Teknikerleri (Paramedikler), 2004 yılında Sağlık Bakanlığı 112 Acil Sağlık Hizmetleri İstasyonu Ambulanslarında görev almaya başladılar. Sağlık Bakanlığı nın tarih ve sayılı Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları ile Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği nin 7. Maddesinde (Değişik: RG-10/4/ ) Acil yardım ambulanslarında en az üç personelden oluşan bir ekip görev yapar. Ekipte en az bir hekim veya bir paramedik veya Sağlık Bakanlığınca belirlenmiş modül eğitimlerini tamamlamış bir acil tıp teknisyeni ile diğer bir sağlık personeli ve bir şoför bulunur. Ambulansta sürücülük görevini öncelikle acil tıp teknisyeni veya zorunlu hallerde paramedik yürütebilir. Bu durumda şoför bulundurulmaz. Hekim bulundurulmayan acil yardım ambulanslarında hasta kabininde 12

14 nakil esnasında hastaya müdahale etmek üzere görev yapan personelden en az biri paramedik olmalıdır denilmektedir. 4 Ülkemizde hekimlerin daha ziyade hastaneler, aile sağlığı merkezleri ve komuta kontrol merkezleri bünyesinde istihdam edilmesiyle birlikte hekimli istasyon (A1 tipi) sayısı giderek azalmakta ve paramedikler günümüzde ambulansların temel nitelikli personelleri haline gelmektedirler. Tıbbi bilgi ve yetenekleri ile hasta ve yaralılara gerekli acil bakımı uygularken, aldıkları ambulans ileri sürüş teknikleri eğitiminden sonra aynı zamanda ambulans sürücülüğü yapmaktadırlar. Yardıma ihtiyacı olan zor durumdaki insanları kurtarmak, acil bakım uygulamak ve uygun hastaneye naklini sağlamak kolay olmamakla birlikte, her zaman bir ekip işidir. Hekim olmayan ambulanslarda, paramedikler ekip lideri olarak görev yapmaktadırlar yılında ülke genelinde Ambulans ve Acil Bakım Teknikerliği (paramedik) bölümü eğitimi veren Üniversite sayısı 12 iken, 2014 yılına geldiğimizde bu mesleğin acil sağlık hizmetlerinde önem kazanmasıyla eğitim veren üniversite sayısı 71 e ulaşmıştır. 5 Ülkemizde paramedikler yüklenmiş oldukları misyonlarını başarı ile gerçekleştirip acil sağlık sisteminde vazgeçilmez bir unsur olmuşlardır. KAYNAKLAR 1-Paramedik Derneği (http://www.parder.org.tr/paramedik/paramedik-kimdir) 2-Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu, Ders Bilgisi (http://shmyo.sdu.edu.tr/tr/ilk-ve-acil-yardim-i-veii-o/ders-bilgisi-70s.html) 3-T.C. Sağlık Bakanlığı, Bakanlık ve Bağlı Kuruluşlar Personel Dağılım / Standart Kadro Cetvelleri (http://www.yhgm.saglik.gov.tr/belge/ /bakanlik-ve-bagli-kuruluslar-personel-dagilim--standart-. html) 4-T.C. Sağlık Bakanlığı, Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Yönetmelikler (http://www.acilafet.gov.tr/pages.asp?nid=499&n=582) 5-T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi, ÖSYS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu (http://www.osym.gov.tr/belge/ /2013-osys-yuksekogretim-programlari-ve-kontenjanlari-ki-. html) 13

15 Ambulans Ambulans geçiş geçiş modifi modifi kasyonu kasyonu Gülser Gökbulut Ambulans siren çalarak trafikte yol almaya çalışıyorsa, tüm araçların ambulanslara gerekli öncelik ve kolaylığı sağlaması gerekiyor. O ambulans sizin bir yakınınız için de çağrılmış olabilir. Ambulans, sol şeritten geliyorsa kontrollü biçimde sağ şeride, sağ şeritten geliyorsa sol şeride geçin. Ambulans orta şeritte yol alıyorsa, uygun ve kontrollü biçimde orta şeridi sağ ve sola geçiş yaparak boşaltın. Asla trafik içinde yol almakta olan bir ambulansın peşine takılarak ambulansın açtığı yoldan gitmeye çalışmayın. Ambulansın her an her türlü ani hareket ve duruş yapabileceğini unutmayın. Trafik ışıklarında ve kavşaklarda, ambulans siren sesi geliyorsa, mümkünse durun ve ambulansın nereye yöneldiği kesinleşmeden hareket etmeyin. Yalnızca ulaştırma sorumluluğunu taşıyan ambulans görevlisinin değil aynı zamanda bekleyerek geçen her saniye ambulanstaki hasta yakınlarının ve ambulansa yol verememe durumunda kalan sürücülerin de paylaştığı ortak bir dehşet olma özelliğini taşıyor. Tıkanmış trafikte ambulans sirenleriyle beraber beklemek zorunda kalanların içinde oldukları bu acı verici durumdan aşırı derecede rahatsız olduğu aşikardır. Sıkça yaşanan bu durum, ambulansların vakaya ulaşma yolunu tam bir trafik keşmekeşine çevirmektedir. Trafik kazasının olduğu mevkide trafik kesilmekte veya bir şeride düşmekte bu ambulansın geleceği güzergahtaki trafik yoğunluk ve uzunluğunu kat ve kat artırmakta bunun neden olduğu her saniyelik geciktirme, hayattan çalınan anlara denk gelmektedir. Bazı güzergahlarda emniyet şeridinin olmaması hem ambulansın tek şansının trafikle boğuşması olmasına hem de diğer araçların ambulansa yol vermek için kaçacak bir yerleri olmamasına neden olmaktadır. Bu şerit daraltması da ambulansa yol açmak isteyen sürücülerin çabalarını zorlaştırmakta, kısmen sonuçsuz bırakmakta ve hayat kurtarma çabası trafiğin insafına kalmaktadır. AMBULANSA YOL VERME METODU Ben nasılsa sağ şeritteyim, ambulans soldan gidiyor gitsin bana ne demek yanlış. Siren sesini duyar duymaz sağdaki duracak ki, o durunca önünde bir boşluk oluşacak. Oluşan boşluğa da ambulansın yolunu kesen soldaki araba kayacak siren sesinin anlamı budur. SAĞDAKİ DUR, ÖNÜNÜ BOŞALT. SOLDAKİ BU BOŞLUĞA KAY, YOLUMU AÇ! onun dışında, yeşil yanıyorsa bile ambulansın geçtiği yola girecek araç beklemeli. Geniş şeritli yollarda, en soldaki konvoy şeridin soluna yapışacak, orta şeritteki konvoy ise orta şeridin sağına yapışacak. Ambulans aradaki boşluktan yoluna devam edecek. Ambulansların trafikte en düzgün şekilde ilerleyebilmeleri için uygulanması gereken ve bize yakışan budur. Bu sefer ise hayat kazandıracaklar. Hayat hediyesine sahip olan herkese... Hayatta olan insanlar için basit ama hayat için bir o kadar ACİL Kaynakça: ituemk.org 14

16 İhtimaller.. Dr. Neslihan Karadeniz Sakarya il ambulans servisi komuta kontrol merkezinde görevli 11 Doktor 43 AABT ve 204 ATT nin nöbeti devraldıkları andan devrettikleri ana kadar yaşamaları ihtimal dahilinde olan olaylar nelerdir.. Komuta Kontrol Merkezine binlerce çağrı gelmesi, bunların çoğunun bir sağlık sorunuyla ilgili olmayan aramalar olması ihtimali.. Komuta Kontrol Merkezi nöbetçi hekiminin koordine ettiği sevk işlemleri amacıyla yaptığı telefon konuşmalarının sayısının yüzlerce olması ( hepsi aciliyeti olan, çoğunlukla gergin ve oldukça yıpratıcı) sonunda ailesi tarafından aranınca bile telefon konuşması yapmaktan bıktığı için açmama ihtimali Komuta Kontrol Merkezi hekiminin, bunalımda olduğu için 112 yi arayan birinin adresini öğrenebilmek için bir saate yakın telefonda kaldıktan sonra ipuçlarından adresi bulup, kendine zarar vermeden hastaya 112 ekibi ulaştırma ihtimali.. Ücretsiz olduğu için cep telefonunda kontör olmayan kişilerin yüzlerce kere 112 yi arayarak, arayamadıkları kişilere mesajlarının iletilmesini istemesi ve bunun imkansız olduğunu söyleyen görevliye sitem edip, bağırarak telefonu kapatma ihtimali.. Çocuğunun ilk konuşma sevincini yaşayan ailelerin ilk telefonda konuşma tecrübesini de 112 yi arayarak, yaşatmaya çalışma ihtimali.. Komuta Kontrol Merkezinde görevli çağrı karşılayıcının nöbetinin başladığı andan itibaren yirmi dört saat boyunca durmadan 112 yi arayarak, hep aynı şarkıyı söyleyen bir çocuğu artık aramaması konusunda ikna etmeye çalışma ihtimali Komuta Merkezi çalışanının eline aldığı bir lokmayı ağzına götüremeden açlığını unutup, saatlerce binlerce kez buyurun 112 deme ihtimali.. Olay yerini tarif edemeyen bir kazazededen en küçük ipucu alabilmek için etrafında gördüğü her şeyi sorgulama (çevresindeki tabelalar ağaçlar,evler,ışıklar) onu teselli etmek, sakinleştirmek için sesi kısılana kadar konuşma ihtimali.. Çocuğuna bir şey olacak korkusuyla 112 yi arayıp panikten oturduğu ilçenin adını unutan, ağlamaktan konuşamayan birine ambulans ulaştırmak için iki telefon iki kulağında, gözü bilgisayarda birden çok insan olmak, komuta merkezinde istasyon ekibini vaka yerindeyiz anonsuyla hep beraber ve sevinç çığlıklarını atma ihtimali Yardım çağrısıyla arayanla 112 KKM çağrı karşılayıcısı konuşmaya başladıktan itibaren aralarında kutsal bir bağ kurulur, artık kurtarma başlamıştır. Emanet devir alınmıştır. Çağrı karşılayıcıyla yardım isteyen vardır. Dünyada sadece..ta ki en uygun 112 ekibi hastanın yanına ulaşana kadar.. Sabah nöbeti devraldıktan yirmidört saat sonra nöbeti devredene kadar 112 istasyon çalışanlarının yaşama ihtimali olan binlerce olaydan birkaçı Birkaç dakikada hızla ulaştıkları olay yerlerinde geç kaldınız, serzenişlerine hayır daha beş dakika bile olmadan buradaydık bile demeden biran önce hastalarıyla ilgilenme ihtimali.. Benim bir şeyim yok çocuğumla ilgilenin diyen! bir kazazedenin bebeğini kucaklayıp, ağlıyorsa susturmak, üşüyorsa ısıtmak ve anne babasına bir şey olmayacağına inandırmak için çırpınıp durma ihtimali.. Onlarca basamak çıkarak ulaştıkları apartman dairesindeki hastayı, dar ve dik koridorlardan sarsmadan sedyeyle indirmeye çalışırken ellerinin kollarının hastanın ağırlığıyla morarması, duvarlara sürtünerek kanaması,ayaklarının burkulması ama bütün bunları ve canlarının acıdığını hastayı hastaneye teslim ettikten sonra fark etme ihtimali.. Sağlık durumu kötüleşen yaşlı bir amcayı hastaneye gitmeye ikna etmek için bin dereden su getirme ihtimali.. Susup sadece işini yapan 112 ekibinin, aldığı maddenin etkisiyle saldırganlaşmış durmadan hakaret eden yaralıyı gerekli müdahalelerini yaparak hastaneye götürme ihtimali. Ağlayamama ihtimali.. canla başla uğraşıp, çok isteyip hayat vermeyi, olmayınca kötü haberler vermek zorunda olmak teselli etmek çoğu zaman.. Ve sevinç.. yeni bir hayat ambulansın siren sesleriyle karışan bebek ağlaması.. ambulansta doğan bir bebek ihtimali.. Sözlü veya fiziksel şiddete uğrama ihtimallerine rağmen kendilerini işlerine adayan, insan sağlığı için, hayat kurtarmak için sayısız fedakarlık yapan tüm 112 çalışanlarıyla birlikte 112 şehitlerimizi saygıyla ve rahmetle anıyoruz..iyi ki varsın

17 Acil Acil Tıp Tıp Teknisyenliği Teknisyenliği Melin Kurtulmuş İ nsanlara yaşam ve ölüm arasındaki ince çizgide; doğru, zamanında ve etkin müdahale yapılması yaşamlarının idamesine katkı sağlar. Aksi halde olumsuz bir takım yanlış müdahaleler, insanların yaşamını tehlikeye atacak sonuçlar doğura bilir. Ani gelişen hastalık ve yaralanma hallerinde, acil tıbbi yardım ve bakım konusunda eğitim almış sağlık personeli tarafından, tıbbi araç ve gereç desteği ile olay yerinde etkili müdahale edilmesi hayat kurtarır. Ülkemizde acil sağlık hizmetlerinin sunumu, ambulansta görev alan Ambulans ve Acil Bakım Teknikerleri ve Acil Tıp Teknisyenleri tarafından yapılmaktadır. Acil Tıp Teknisyenliği bölümüne geçiş OKS (Orta Öğretim Kurumları Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sınavı) ile gerçekleşmektedir. Ortaöğretim 8. Sınıf öğrencileri bu sınava girerek aldıkları puana göre tercih yapıp Anadolu Sağlık Meslek Liselerinin bu bölümüne yerleşebiliyorlar. Anadolu Sağlık Meslek Liselerinde dört yıllık eğitim verilmekte olup kültür derslerinin yanında; 9. Sınıfta: Anatomi ve Fizyoloji, Sağlık Hizmetlerinde İletişim 10. Sınıfta: Sağlık Psikolojisi, Enfeksiyondan Korunma, Farmakoloji, Acil Sağlık Sistemi, Temel Sağlık Uygulamaları, Yaşam Desteği 11. Sınıfta: Travmalarda Acil Yardım, Tıbbi Aciller, İşletmelerde Temel Sağlık Uygulamaları Beceri Eğitimi, İşletmelerde Yaşam Desteği Beceri Eğitimi 12. Sınıfta: Acil Kurtarma Teknikleri, Olağan Dışı Durumlarda Acil Yardım, İşletmelerde Tıbbi Aciller Beceri Eğitimi, İşletmelerde Travmalarda Acil Yardım Beceri Eğitimi, İşletmelerde Olağan Dışı Durumlarda ve Acil Yardım Beceri Eğitimi derslerini almaktadırlar. 1 Türkiye de Acil Tıp Teknisyenliği bölümü bulunan kamu Anadolu Sağlık Meslek Liseleri 353 adettir. Sakarya ilinde 5 kamu, 4 özel Anadolu Sağlık Meslek Lisesi bulunmaktadır. Toplam 9 okulda 1149 öğrenci mevcuttur. Akyazı (77 öğrenci) ve Sapanca (107 öğrenci) ilçelerinde ATT lik bölümü okutulmaktadır. Ayrıca Özel Şahin Anadolu Sağlık Meslek Lisesinde de (46 öğrenci) ATT lik bölümü bulunmaktadır. Diğer okullarda ise Anestezi Teknisyenliği, Laboratuvar, Radyoloji ve Hemşirelik bölümleri vardır. 3 Bu bölümler kazanıldığı takdirde istenilen alanda yüksek öğretim yapılabilir. Mezun olanlar kamu ve özel sağlık kurumlarında kolaylıkla iş imkânına sahip olurlar. Sağlık Bakanlığı nın Acil Sağlık Hizmetleri Yönetmeliği 5. Bölüm Madde 28 - (Başlığı ile birlikte değişik madde: ) Ambulans ve acil bakım teknikerleri ile acil tıp teknisyenleri, acil sağlık hizmetlerinde acil tıbbi yardım ve bakım ile sınırlı kalmak kaydıyla, Bakanlıkça belirlenen sertifikalı eğitim programlarını tamamlamak suretiyle hastaya müdahale ve bu hususta lazım gelen iş ve eylemleri yapabilirler. Ambulans ve acil bakım teknikerleri ile acil tıp teknisyenleri, acil yardım ve hasta nakil ambulanslarında sağlık personeli, komuta kontrol merkezlerinde çağrı karşılama personeli olarak ve hastane acil servislerinde sağlık personeli olarak çalışırlar. Bu personel gerektiğinde ambulans aracının sürücüsü olarak görev yapar. Ambulans ve acil bakım teknikerleri ile acil tıp teknisyenleri nin acil bakımda tıbbi görev, yetki ve sorumlukları şunlardır 4 ; a) Ambulans ve Acil Bakım Teknikerleri, Bakanlıkça yapılacak düzenlemelere uygun olarak; 1) İntravenöz girişim yapmak. 2) Hastaneye ulaşıncaya kadar, kabul edilen acil ilaçları ve sıvıları kullanmak. 3) Oksijen uygulaması yapmak. 4) Endotrakeal entübasyon uygulaması yapmak. 5) Kardiyo-pulmoner resüsitasyon ve defibrilasyon yapmak. 6) Travma stabilizasyonu yaparak hastanın nakle hazır hale gelmesini sağlamak. 7) Uygun taşıma tekniklerini bilmek ve uygulamak. 8) Monitörizasyon ve defibrilasyon uygulamak. 9) Kırık, çıkık ve burkulmalarda stabilizasyonu sağlamak. 10) Yara kapatma ve basit kanama kontrolü yapmak. 11) Acil doğum durumunda doğum eylemine yardımcı olmak. b) Acil Tıp Teknisyenleri, tıbbi danışman koordinasyonu ve onayı ile Bakanlıkça yapılacak düzenlemelere uygun olarak; 1) İntravenöz girişim yapmak. 2) Oksijen uygulaması yapmak. 3) Endotrakeal entübasyon uygulaması yapmak. 4) Uygun taşıma tekniklerini bilmek ve uygulamak. 5) Kırık, çıkık ve burkulmalarda stabilizasyonu sağlamak. 6) Yara kapatma ve basit kanama kontrolü yapmak. 7) Temel yaşam desteği protokollerini uygulamak. 8) Temel yaşam desteği uygulaması sırasında yarı otomatik ve tam otomatik eksternal defibrilatörleri kullanmak. 9) Travma stabilizasyonu yaparak hastanın nakle hazır 16

18 (ATT) (ATT) Hakkında Hakkında hale gelmesini sağlamak. Acil sağlık hizmetlerinde istihdam edilecek hekim ve diğer personelin nitelikleri ile görev ve yetkileri, yukarıda düzenlenen hususlar da nazara alınarak, hizmetin ve hizmet verilecek birimin mahiyetine göre Bakanlık gerekli düzenlemeleri yapmaya yetkilidir denilmektedir. Sağlık Bakanlığı nın Ambulans ve Acil Bakım Teknikerleri İle Acil Tıp Teknisyenlerinin Çalışma Usul Ve Esaslarına Dair Tebliği: ( ) Üçüncü Bölüm; Ambulans ve Acil Bakım Teknikerleri ile Acil Tıp Teknisyenlerinin Mezuniyet Sonrası Eğitim Programları şöyledir: Eğitim Programları Madde 7- (1) AABT/ATT mezuniyet sonrası zorunlu eğitim programları, 40 saatlik Temel Eğitim, 20 saatlik Erişkin İleri Yaşam Desteği, 32 saatlik Travma İleri Yaşam Desteği, 28 saatlik Çocuklarda İleri Yaşam Desteği ve 32 saatlik Ambulans Kullanımı ve Bakımı Eğitim programlarından oluşur. (2) Temel Eğitim, Erişkin İleri Yaşam Desteği, Çocuk İleri Yaşam Desteği ve Travma İleri Yaşam Desteği Eğitim Programlarına katılarak eğitimlerinde 85 ve üstünde not alarak başarılı olanlara verilecek olan sertifika 3 yıl süre ile geçerli olur. Mezuniyet sonrası eğitim programlarına katılanlar, eğitiminin ders saatlerini tamamlayamadıkları takdirde eğitimi tekrar etmek, sınavında başarısız oldukları takdirde en geç 6 ay içerisinde ilgili sınava tekrar katılmak zorundadır. Zorunlu eğitim programları Madde 8- (1) Ambulans ve acil bakım teknikerleri (AABT) ve acil tıp teknisyenleri (ATT) için mezuniyet sonrası zorunlu eğitim programları: a) Ambulans Kullanımı ve Bakımı Eğitim Programı (AABT/ATT) b) Temel Eğitim Programı (AABT/ATT) c) Erişkin İleri Yaşam Desteği Eğitim Programı (AABT) d) Çocuk İleri Yaşam Desteği Eğitim Programı (AABT) e) Travma İleri Yaşam Desteği Eğitim Programı (AABT) (2) AABT lerin bu eğitim programlarının tamamına katılımları zorunludur. ATT ler için zorunlu eğitim programları ise Ambulans Kullanımı ve Bakımı Eğitimi Programı ve Temel Eğitim Programlarıdır ve bu programlara AABT ler ile birlikte katılabilirler. AABT ler, Temel Eğitim Programı, Erişkin İleri Yaşam Desteği Eğitim Programı, Çocuk İleri Yaşam Desteği Eğitim Programı ve Travma İleri Yaşam Desteği Eğitim Programlarını en geç üç yıl içinde tamamlamak ve sertifika almak zorundadır. (3) Bu eğitim programlarının konuları ve içeriği Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenir denilmektedir 5. Sağlık Bakanlığı Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları İle Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği nin Madde 7 (Değişik: RG-4/12/ ) (1) Kara ambulanslarından; a) (Değişik:RG-10/4/ ) Hekim veya paramedik bulunmayan acil yardım ambulanslarında çalışacak acil tıp teknisyeni; temel modül, travma resüsitasyon, çocuklarda ileri yaşam desteği ve erişkin ileri yaşam desteği kurslarını başarı ile tamamlamış ve sertifika almış olmalıdır denilmektedir 6. Acil Sağlık Hizmetlerinde hizmet kalitesinin artmasında eğitim faaliyetlerinin büyük önemi vardır. İl Sağlık Müdürlüğü bünyesinde 112 Acil Sağlık Hizmetlerinde görev alan paramedik ve acil tıp teknisyenlerine, Bakanlığın zorunlu kıldığı 4 lü Modül Eğitimi belirli periyotlarla verilmektedir. Müdürlüğümüz de Temel Modül eğitmeni 8, Travma Resüsitasyon Kursu eğitmeni 12, Erişkin İleri Yaşam Desteği Kursu eğitmeni 6, Çocuk İleri Yaşam Desteği Kursu eğitmeni 2, Ambulans Sürüş Teknikleri Eğitimi Eğitmen sayısı 6, Acil Sağlık Hizmetleri Eğitim Programları eğitmen sayısı 4 tür.il Ambulans Servisi Başhekimliği personeline verilen Modül eğitimlerinin yıllara göre dağılımı aşağıdaki listededir: ÜNVANI (ilk 12 ay) 2014 (İLK 3 AY) 4 lü Modül Eğitimi Alan ATT Temel Modül Eğitimi HTT-TRK (Hemşire Tekniker Teknisyen Travma Resusitasyon Kursu) ÇİLYAD (Çocuklarda İleri Yaşam Desteği Eğitimi) E-İLYAD (Erişkinlerde İleri Yaşam Desteği Eğitimi) ASTE (Güvenli Ambulans Sürüş Teknikleri Eğitimi) 112 KOMUTA KONTROL MERKEZİ YILLARA GÖRE EĞİTİM VERİLEN PERSONEL SAYISI (116 Güncel) KAYNAKLAR 1. T.C. Milli Eğitim Bakanlığı, Mesleki ve Teknik Eğitim Programlar ve Öğretim Materyalleri, Programlari 2. T.C. Milli Eğitim Bakanlığı, Mesleki ve Teknik Eğitim Genel Müdürlüğü, ortaöğretim-kurumları-yonetmeliği-yayımlandı 3. Sakarya Milli Eğitim Müdürlüğü, ( Öğretim yılında beceri eğitimi görecek öğrenci sayılıları) Sakarya. 4. T.C. Sağlık Bakanlığı, Acil Sağlık Hizmetleri Yönetmeliği, 5. T.C. Sağlık Bakanlığı, Ambulans ve Acil Bakım Teknikerleri ile Acil Tıp Teknisyenlerinin Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Tebliğ, 6. T.C. Sağlık Bakanlığı, Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları İle Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği,

19 Minik 112 Projesi Bakanlığımızın Minik 112 Projesi nin İlimizdeki Lansmanı amacıyla 17 Ağustos İlköğretim Okulu nda sunum düzenlendi. Düzenlenen sunuma Sağlıktan Sorumlu Vali Yardımcısı Şakir ÖZDİKİCİ, Sağlık Bakanlığı Kocaeli, Düzce Bolu, Sakarya İllerinden Sorumlu Saha Koordinatörü Necdet Fİ- LİZ, İl Sağlık Müdürü Uzm. Dr. Murat ALEMDAR, Kamu Hastaneler Birliği Genel Sekreteri Yaşar DOĞAN, İl Milli Eğitim Müdürü Selim Yavuz SANDIKÇI, İl Sağlık Müdür Yardımcısı Dr. Rana BEŞLER, Yusuf TÜRKDOĞDU,Erenler İlçe Sağlık Müdürü Dr. Fatih ŞAHİN,Serdivan İlçe Sağlık Müdürü Uzm.Dr. Sevda GÜRSEL,, 112 Acil Sağlık Hizmetleri Şube Müdürü Dr. Zeynep Gökçen BATTAL,İl Sağlık Müdürlüğü ARGE Şube Müdürü Gülser GÖKBU- LUT,Adapazarı İlçe Milli Eğitim Müdürü Ziya CEVHER- Lİ,Okul Müdürü Cumhur KARASU,Sağlık Personeli,Okul Öğrenci ve Öğretmenleri katıldı. Sağlık Müdür Yardımcısı Yusuf TÜRKDOĞDU açılış konuşmasında İlimizde 112 Acil Sağlık Hizmetlerinin 346 personel 43 Ambulans ile nüfusa 24 saat esasına dayalı olarak hizmet verdiği,bir yılda Ambulansların yaklaşık km yol yaptığını bunun da dünyanın etrafında 43 defa dolaşmaya eşdeğer olduğu, Devletimizin her bir insan hayatı için bu kadar daha yol kat edecek gücü olduğu,112 Komuta Kontrol Merkezinde günlük ortalama 3500 çağrının cevaplandığını ama gelen çağrılardan sadece 350 tanesinin Acil Çağrı olduğunu bunun ise 112 hattının gereksiz aramalardan dolayı meşgul duruma düşme riskini artırdığından hastalara en kısa sürede ulaşma hedefini tehdit eden en önemli unsur olduğu. Bilgilerini verdi. 18

20 Okul Öğrencilerinin karşılıklı soru,cevap şeklinde gerçekleşen sunumun da Dr. Gökçen BATTAL,Kafa Travmaları Düşmeler, Bayılmalar, Suda Boğulmalar,Zehirlenmeler,Trafik Kazaları,Yanık Kazaları,Nefes Darlığı,Güneş Çarpmaları ve 112 Acil Çağrı Merkezinin hangi durumlarda,nasıl aranması gerektiği, gereksiz aramaların yapılmaması hakkında bilgiler verdi ve Öğrenci ve 112 Personelinin birlikte hazırladıkları gösteriyle yaralanan bir çocuğa yapılacak yardım uygulamalı olarak katılımcılara anlatıldı. Daha sonra Protokol ve Okul Öğrencileri birlikte çekilen hatıra fotoğrafı ile sunum sonlandırıldı. Konuyla ilgili açıklama yapan İl Sağlık Müdürü Uzm. Dr. Murat ALEMDAR Bakanlığımızın Minik 112 Projesi kapsamında İlimizde bu eğitimlere devam edeceğiz.bu eğitimlerimizin 112 çağrı sisteminin daha doğru kullanılmasını, gelecekte sistemde gereksiz çağrı miktarının azalmasına katkı sağlayacağı inancındayım.ilimizde yaşamakta olan tüm vatandaşlarımız bu konuda son derece hassas ve özenli olmalı. Çünkü söz konusu olan insanımızın hayatı. İfadelerini kullandı. Vali Yardımcımız Sayın Şakir ÖZDİKİCİ ise Sağlık Bakanlığının Okullarımızda uygulanmak üzere başlattığı bu proje son derece önemli. Çocuklarımıza erken yaşlarda bu tür etkinliklerle verilecek eğitimlerle, toplumumuzun geleceğini olumlu olarak şekillendireceği muhakkak. Sunumda da belirtildiği gibi 112, diğer hizmet kaynaklarımız doğru kullanılırsa etkinliği ve verimliliği artacaktır.bu noktada Eğitimin fert ve toplum bazında ne kadar hayati bir öneme sahip olduğunu görüyoruz. Bu projede emeği geçen herkese teşekkür ediyor, çalışmalarında başarılar diliyorum. İfadelerini kullandı. 19

Solunum ve Kalp Durması Nedir? Solunum Durması: Kalp Durması: Temel YaĢam Desteği Nedir? ilaçsız 112 112 Hayat Kurtarma Zinciri Nedir?

Solunum ve Kalp Durması Nedir? Solunum Durması: Kalp Durması: Temel YaĢam Desteği Nedir? ilaçsız 112 112 Hayat Kurtarma Zinciri Nedir? Temel Yaşam Desteği Solunum ve Kalp Durması Nedir? Solunum Durması: Solunum hareketlerinin durması nedeniyle vücudun, yaşamak için ihtiyacı olan oksijenden yoksun kalmasıdır. Hemen yapay solunuma başlanmaz

Detaylı

ACİL SAĞLIK HİZMETLERİ YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK

ACİL SAĞLIK HİZMETLERİ YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK 15 Mart 2007 PERŞEMBE Resmî Gazete Sayı : 26463 YÖNETMELİK Sağlık Bakanlığından: ACİL SAĞLIK HİZMETLERİ YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK MADDE 1 11/5/2000 tarihli ve 24046 sayılı Resmî

Detaylı

Sağlık Bülteni İLK YARDIM BÖLÜM III TEMEL YAŞAM DESTEĞİ

Sağlık Bülteni İLK YARDIM BÖLÜM III TEMEL YAŞAM DESTEĞİ Sağlık Bülteni İLK YARDIM ODTÜ G. V. ÖZEL MERSİN İLKÖĞRETİM OKULU Ocak 2014 SOLUNUM ve KALP DURMASI NEDİR? BÖLÜM III TEMEL YAŞAM DESTEĞİ Solunum durması: Solunum hareketleri durunca, vücuda yaşamak için

Detaylı

AMBULANS VE ACİL BAKIM TEKNİKERLERİ İLE ACİL TIP TEKNİSYENLERİNİN ÇALIŞMA USUL VE ESASLARINA DAİR TEBLİĞ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam ve Dayanak

AMBULANS VE ACİL BAKIM TEKNİKERLERİ İLE ACİL TIP TEKNİSYENLERİNİN ÇALIŞMA USUL VE ESASLARINA DAİR TEBLİĞ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam ve Dayanak 26 Mart 2009 PERŞEMBE Resmî Gazete Sayı : 27181 Sağlık Bakanlığından: TEBLİĞ AMBULANS VE ACİL BAKIM TEKNİKERLERİ İLE ACİL TIP TEKNİSYENLERİNİN ÇALIŞMA USUL VE ESASLARINA DAİR TEBLİĞ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç,

Detaylı

KOCAELİ SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ ACİL SAĞLIK HİZMETLERİ

KOCAELİ SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ ACİL SAĞLIK HİZMETLERİ KOCAELİ SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ ACİL SAĞLIK HİZMETLERİ TARİHÇE: Müdürlüğü ne bağlı olarak hizmet veren Kocaeli Acil Sağlık Hizmetleri 1998 yılı başında kurulma çalışmalarına başlamış olup, 01.06.1998 tarihinde

Detaylı

BİLİNÇ BOZUKLUKLARINDA İLKYARDIM DERS NOTLARI

BİLİNÇ BOZUKLUKLARINDA İLKYARDIM DERS NOTLARI BİLİNÇ BOZUKLUKLARINDA İLKYARDIM DERS NOTLARI Yrd. Doç.Dr. Vesile ŞENOL Tıbbi Hizmetler ve Teknikler Böl. Bşk Paramedik Program Koordinatörü E.Ü. H.B.S.H.M.Y.O 1 Bilinç Bozukluğu/Bilinç Kaybı Beynin normal

Detaylı

Solunum ve Kalp Durması Nedir?

Solunum ve Kalp Durması Nedir? TEMEL YAŞAM DESTEĞİ Solunum ve Kalp Durması Nedir? Solunum durması: Solunum hareketlerinin durması nedeniyle vücudun yaşamak için ihtiyacı olan oksijenden yoksun kalmasıdır. Hemen yapay solunum ile hasta

Detaylı

İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-1

İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-1 İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-1 1) Aşağıdaki durumlardan hangisinde turnike uygulanır? a) Çok sayıda yararı varsa ilkyardımcı tek ise b) Yaralının güç koşullarda bir yere taşınması gerekiyorsa

Detaylı

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM: İLKYARDIMIN TEMEL İLKELERİ

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM: İLKYARDIMIN TEMEL İLKELERİ İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM: İLKYARDIMIN TEMEL İLKELERİ I. İLKYARDIMIN TEMEL UYGULAMALARI...3 A. İLKYARDIM İLE İLGİLİ KAVRAMLAR...3 1. İlkyardımın Tanımı...3 2. Acil Tedavinin Tanımı...3 3. İlkyardım ve

Detaylı

1-GENEL İLKYARDIM BİLGİLERİ

1-GENEL İLKYARDIM BİLGİLERİ 1-GENEL İLKYARDIM BİLGİLERİ Ne zaman değil 2 Nerede değil 3 Her zaman ve her yerde Herkes için ilkyardım 4 İLKYARDIM HAYAT KURTARIR TÜM KAZALARDA ÖLÜMLERİN YÜZDE 10 U İLK BEŞ DAKİKADA, YÜZDE 50 Sİ İLK

Detaylı

Sağlık Bülteni İLK YARDIM BÖLÜM I

Sağlık Bülteni İLK YARDIM BÖLÜM I Sağlık Bülteni ODTÜ G. V. ÖZEL MERSİN İLKÖĞRETİM OKULU Kasım 2013 İLK YARDIM BÖLÜM I Hayatımız boyunca çeşitli nedenlerle yaralanmalar veya hastalıklarla karşılaşmamız kaçınılmazdır. Yaşamımızın çeşitli

Detaylı

İLKYARDIM. www.hiasd.org

İLKYARDIM. www.hiasd.org İLKYARDIM www.hiasd.org Misyon & Vizyon Plan İlkyardım tanımı İlkyardım malzemeleri Haberleşme Kırık-çıkık Kanama Yanık Sara Hayvan dostlarımız Zehirlenme Duman zehirlenmesi Elektrik çarpması Kalp krizi

Detaylı

Acil Sağlık Hizmetleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik. Tarih: 24.03.2004 Sayı: 25412

Acil Sağlık Hizmetleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik. Tarih: 24.03.2004 Sayı: 25412 Acil Sağlık Hizmetleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik Tarih: 24.03.2004 Sayı: 25412 MADDE l 11/05/2000 tarihli ve 24046 sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Acil Sağlık Hizmetleri Yönetmeliğinin

Detaylı

TEMEL YAŞAM DESTEĞİ Solunum ve Kalp Durması Nedir? Solunum durması: Solunum hareketlerinin durması nedeniyle vücudun yaşamak için ihtiyacı olan oksijenden yoksun kalmasıdır. Hemen yapay solunum ile hasta

Detaylı

3.TEMEL YAŞAM DESTEĞİ NİŞANTAŞI ÜNİVERSİTESİ SMYO İLKYARDIM

3.TEMEL YAŞAM DESTEĞİ NİŞANTAŞI ÜNİVERSİTESİ SMYO İLKYARDIM 3.TEMEL YAŞAM DESTEĞİ NİŞANTAŞI ÜNİVERSİTESİ SMYO İLKYARDIM ÖĞRT.GRV.HÜLYA ER 30.10.2015 1 TYD Solunum ve kalp durması nedir? Temel yaşam desteği nedir? Hava yolunu açmak için baş çene pozisyonu nasıl

Detaylı

Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü

Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü 18 EYLÜL 2014 1 GENEL MÜDÜRLÜĞÜMÜZE BAĞLI FAALİYETTE BULUNAN KURUMLAR Özel Okullar Okul öncesi İlkokul Ortaokul Lise MTSK (3.437) Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezleri

Detaylı

Triajın tanımı, ne şekilde ve kimler tarafından yapılacağı ve triaj sınıflaması anlatılacaktır.

Triajın tanımı, ne şekilde ve kimler tarafından yapılacağı ve triaj sınıflaması anlatılacaktır. Doç. Dr. Onur POLAT Bu Ünitede; Triajın tanımı, ne şekilde ve kimler tarafından yapılacağı ve triaj sınıflaması anlatılacaktır. Ayrıca olağan ve olağan dışı durumlarda hasta ve yaralıların kayıtlarının

Detaylı

T.C. PLATO MESLEK YÜKSEKOKULU TIBBİ DÖKÜMANTASYON VE SEKRETERLİK PROGRAMI

T.C. PLATO MESLEK YÜKSEKOKULU TIBBİ DÖKÜMANTASYON VE SEKRETERLİK PROGRAMI T.C. PLATO MESLEK YÜKSEKOKULU TIBBİ DÖKÜMANTASYON VE SEKRETERLİK PROGRAMI 2013-14 Bahar Yarıyılı Dersin adı: İLK YARDIM Dersin Kodu: TDS 108 Dersin Şubesi: ALT AKTS Kredisi: 4 1. yıl 2. yarıyıl Zorunlu

Detaylı

Acil Yardım Organizasyonu. Devletler acil yardım organizasyonunu üç temel öğe üzerine yapılandırırlar: İtfaiye Polis Ambulans

Acil Yardım Organizasyonu. Devletler acil yardım organizasyonunu üç temel öğe üzerine yapılandırırlar: İtfaiye Polis Ambulans Doç. Dr. Onur POLAT Acil Yardım Organizasyonu Devletler acil yardım organizasyonunu üç temel öğe üzerine yapılandırırlar: İtfaiye Polis Ambulans 2 Tanımlar Acil durum: Erken dönemde nitelikli yardım başlatılmazsa

Detaylı

1-Kendisinin ve hasta/yaralının güvenliğinden emin olunur,

1-Kendisinin ve hasta/yaralının güvenliğinden emin olunur, YETİŞKİNLERDE DIŞ KALP MASAJI VE YAPAY SOLUNUMUN BİRLİKTE UYGULANMASI 1-Kendisinin ve hasta/yaralının güvenliğinden emin olunur, 2- Hasta/yaralının omuzlarına dokunup iyi misiniz? diye sorularak bilinci

Detaylı

ACİL SAĞLIK HİZMETLERİ ALANI /ACİL TIP TEKNİSYENLİĞİ (ATT)

ACİL SAĞLIK HİZMETLERİ ALANI /ACİL TIP TEKNİSYENLİĞİ (ATT) ACİL SAĞLIK HİZMETLERİ ALANI /ACİL TIP TEKNİSYENLİĞİ (ATT) Bölümün eğitim süresi 4 yıldır. Eğitim süresince kültür dersleri, sağlık mesleği ile ilgili temel bilim dersleri ile, ilk yardım bakımı planlama,

Detaylı

112 Acil Operasyon Yönetim Sistemi

112 Acil Operasyon Yönetim Sistemi 112 KOMUTA KONTROL MERKEZİ 112 Acil Operasyon Yönetim Sistemi 112 Hızır Acil Servisler için geliştirilen çözümler ile Komuta Kontrol Merkezlerinin ve bu Merkezler tarafından yönlendirilen ekiplerin yazılımlar

Detaylı

İLKYARDIM GENEL İLKYARDIM BİLGİLERİ

İLKYARDIM GENEL İLKYARDIM BİLGİLERİ İLKYARDIM GENEL İLKYARDIM BİLGİLERİ İlkyardım Nedir? Herhangi bir hastalık veya kaza sonucu sağlığı tehlikeye girmiş olan kişiye, Olay yerinde Sağlık personeli gelinceye kadar Durumun kötüleşmesini önlemek

Detaylı

İSTANBUL TIP FAKÜLTESİ İLK YARDIM EĞİTİM MERKEZİ SERTİFİKALI TEMEL İLK YARDIM EĞİTİMİ

İSTANBUL TIP FAKÜLTESİ İLK YARDIM EĞİTİM MERKEZİ SERTİFİKALI TEMEL İLK YARDIM EĞİTİMİ İstanbul Üniversitesi bünyesinde İstanbul Tıp Fakültesi İlk Yardım Eğitim Merkezi olarak faaliyet göstermemiz, T.C. Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü nün 27/01/2010 tarih ve 2545

Detaylı

SAĞLIK HİZMET SUNUMUNDA MESLEKLERİN TANITIMI 22 Mayıs 2014. Acil Tıp Teknisyeni Oğuzhan ÖZER 112 Paramedik

SAĞLIK HİZMET SUNUMUNDA MESLEKLERİN TANITIMI 22 Mayıs 2014. Acil Tıp Teknisyeni Oğuzhan ÖZER 112 Paramedik SAĞLIK HİZMET SUNUMUNDA MESLEKLERİN TANITIMI 22 Mayıs 2014 Acil Tıp Teknisyeni Oğuzhan ÖZER 112 Paramedik PARAMEDİK? Her ne sebep ile olursa olsun, acil tıbbi bakıma ihtiyacı olan hasta ve yaralılara,

Detaylı

T.C. MĠLLÎ EĞĠTĠM BAKANLIĞI Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü. Mesleki Gelişim Programı ALAN ALT ALAN KODU. (Özel)

T.C. MĠLLÎ EĞĠTĠM BAKANLIĞI Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü. Mesleki Gelişim Programı ALAN ALT ALAN KODU. (Özel) T.C. MĠLLÎ EĞĠTĠM BAKANLIĞI Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü Mesleki Gelişim Programı ALAN ALT ALAN KODU Yönetim Bilimleri Ġdari Ġşler (Özel) 4.02.02.0.09. ETKĠNLĠĞĠN ADI İş Sağlığı ve

Detaylı

ĠSTANBUL TIP FAKÜLTESĠ ĠLK YARDIM EĞĠTĠM MERKEZĠ

ĠSTANBUL TIP FAKÜLTESĠ ĠLK YARDIM EĞĠTĠM MERKEZĠ ĠSTANBUL TIP FAKÜLTESĠ ĠLK YARDIM EĞĠTĠM MERKEZĠ 26-27 ARALIK 2013 VE 28-29 ARALIK 2013 TARĠHLĠ SERTĠFĠKALI TEMEL ĠLK YARDIM KURSU NA KATILMAK ĠSTEYENLERE DUYURULUR.. Kurs Programı "Ġlkyardım Yönetmeliği"

Detaylı

Bu Ünitede; Kritik Hastanın Erken Tanınması Hastane İçinde Resüsitasyon Erişkin İleri Yaşam Desteği Algoritması

Bu Ünitede; Kritik Hastanın Erken Tanınması Hastane İçinde Resüsitasyon Erişkin İleri Yaşam Desteği Algoritması Doç. Dr. Onur POLAT Bu Ünitede; Kritik Hastanın Erken Tanınması Hastane İçinde Resüsitasyon Erişkin İleri Yaşam Desteği Algoritması Öğrenim Hedefleri; Genel durumu bozulan ve resüsitasyon gereksinimi duyacak

Detaylı

Editörler. Doç.Dr.Hicran Yıldız & Dr.Emine Çatal İLK YARDIM

Editörler. Doç.Dr.Hicran Yıldız & Dr.Emine Çatal İLK YARDIM Editörler Doç.Dr.Hicran Yıldız & Dr.Emine Çatal İLK YARDIM Yazarlar Prof. Dr. Sakine Boyraz Doç.Dr.Hicran Yıldız Doç.Dr.Neriman Akansel Yrd.Doç.Dr. Evrim Çelebi Yrd.Doç.Dr. Funda Çetinkaya Yrd.Doç.Dr.

Detaylı

DÜZCE ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK ARASTIRMA VE UYGULAMA MERKEZİ HASTA NAKLİ ve AMBULANS HİZMETLERİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

DÜZCE ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK ARASTIRMA VE UYGULAMA MERKEZİ HASTA NAKLİ ve AMBULANS HİZMETLERİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç DÜZCE ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK ARASTIRMA VE UYGULAMA MERKEZİ HASTA NAKLİ ve AMBULANS HİZMETLERİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Madde 1 Bu yönergenin amacı; Düzce Üniversitesi

Detaylı

Sağlık Bülteni İLK YARDIM BÖLÜM V KANAMALARDA İLK YARDIM

Sağlık Bülteni İLK YARDIM BÖLÜM V KANAMALARDA İLK YARDIM Sağlık Bülteni İLK YARDIM ODTÜ G. V. ÖZEL MERSİN İLKÖĞRETİM OKULU Mart 2014 BÖLÜM V KANAMALARDA İLK YARDIM KANAMA NEDİR? Damar bütünlüğünün bozulması sonucu kanın damar dışına (vücudun içine veya dışına

Detaylı

Hastane. Hastane Grupları 19/11/2015. Sağlık Kurumları Yönetiminde Temel Kavramlar

Hastane. Hastane Grupları 19/11/2015. Sağlık Kurumları Yönetiminde Temel Kavramlar Hastane Sağlık Kurumları Yönetiminde Temel Kavramlar Yük.Hem.Müge Bulakbaşı Ekonomik, verimli ve etkili olarak her türlü sağlık hizmetinin kesintisiz üretildiği, Eğitim, araştırma ve toplum sağlığı hizmetlerinin

Detaylı

3.ÜNĠTE TEMEL YAġAM DESTEĞĠ

3.ÜNĠTE TEMEL YAġAM DESTEĞĠ 3.ÜNĠTE TEMEL YAġAM DESTEĞĠ 1. Bilinci kapalı olan hastaya, solunum yolunu açmak için ilkyardımcı hangi müdahaleyi yapmalıdır? A) Hasta oturtularak oksijen verilir. B) Hasta yan yatırılır. C) Hastaya koma

Detaylı

Sevgili Öğrenciler. Yrd. Doç. Dr. Mustafa SOYÖZ MÜDÜR

Sevgili Öğrenciler. Yrd. Doç. Dr. Mustafa SOYÖZ MÜDÜR Sevgili Öğrenciler Yüksekokulumuz yeni ve genç bir yüksekokuldur. Alanlarında yetkin öğretim üyelerinin ve öğretim görevlilerinin, bir araya gelmesiyle oluşmuştur.. Genç ve tecrübeli bir ekiple yola çıkan

Detaylı

ÇOCUK HASTA DEĞERLENDİRİLMESİ

ÇOCUK HASTA DEĞERLENDİRİLMESİ DEĞERLENDİR SINIFLANDIR ÇOCUK HASTA DEĞERLENDİRİLMESİ KARAR VER UYGULA AMAÇLAR Çocuk Değerlendirme Üçgeni nin 3 ayrı öğesini tanımak Elde edilen verilerle ilk olası tanıyı oluşturmak Öykü ve fizik muayeneye

Detaylı

İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-2

İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-2 İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-2 1) Aşağıdakilerden hangisi kafatası ve omurga yaralanması nedenlerinden değildir? a) Spor ve iş kazaları b) Şeker hastalığı c) Otomobil kazaları d) Yıkıntı

Detaylı

Dr. Armağan EREN 18 Ocak 2013

Dr. Armağan EREN 18 Ocak 2013 Dr. Armağan EREN 18 Ocak 2013 İlk önemli bilgi Kaza ölümlerinin %10 u ilk 5 dakika içinde, %54 ü ilk yarım saat içinde meydana gelmektedir. Yani; Kaza yerinde İlk 5 dakika içerisinde uygulanacak Etkili

Detaylı

Kaç çeşit yara vardır? Kesik Yaralar Ezikli Yaralar Delici Yaralar Parçalı Yaralar Enfekte Yaralar

Kaç çeşit yara vardır? Kesik Yaralar Ezikli Yaralar Delici Yaralar Parçalı Yaralar Enfekte Yaralar YARALANMALAR YARA NEDİR? Bir travma sonucu deri yada mukozanın bütünlüğünün bozulmasıdır. Aynı zamanda kan damarları, adale ve sinir gibi yapılar etkilenebilir. Derinin koruma özelliği bozulacağından enfeksiyon

Detaylı

İLK YARDIMIN TEMEL UYGULAMALARI...1

İLK YARDIMIN TEMEL UYGULAMALARI...1 İÇİNDEKİLER Bölüm I: İLK YARDIMIN TEMEL UYGULAMALARI...1 A. İLK YARDIM İLE İLGİLİ KAVRAMLAR...1 1. İlk Yardım ve Acil Bakımın Özellikleri...2 B. KORUMA...12 1. Olay Yerinin Değerlendirilmesi...12 2. Olay

Detaylı

112 Acil Sağlık Hizmetlerinde Motosiklet Ambulans ve Kullanımı

112 Acil Sağlık Hizmetlerinde Motosiklet Ambulans ve Kullanımı Acil Yardım ve Afet Yönetimi Lisans Öğrencileri ve Mezunlarına Yönelik Yazı Dizisi- 4: 112 Acil Sağlık Hizmetlerinde Motosiklet Ambulans ve Kullanımı I. Giriş Tüm dünyada artan trafik sorunu ülkemizde

Detaylı

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KANAMALARDA İLKYARDIM BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ? Kanama

Detaylı

GK SELEN İLKYARDIM EĞİTİM MERKEZİ

GK SELEN İLKYARDIM EĞİTİM MERKEZİ GK SELEN İLKYARDIM EĞİTİM MERKEZİ En makbul yardım en çok ihtiyaç duyulan anda yapılandır. "Keşke" dememek için siz de ilkyardım Öğrenin! İlkyardım Öğretin! Misyonumuz Birey ve kurumlara ilkyardım alanında,

Detaylı

B TİPİ AMBULANS ÇALIŞMA ESASLARI

B TİPİ AMBULANS ÇALIŞMA ESASLARI B TİPİ AMBULANS ÇALIŞMA ESASLARI Dr. Neslihan BÜYÜKMURAT Acil ve Afetlerde Sağlık Hizmeti İşleri İle İlgili Şube 11 Mayıs 2000 tarih ve 24046 sayı ile Resmi Gazetede yayınlanan Acil Sağlık Hizmetleri Yönetmeliği

Detaylı

Sağlık Bülteni İLK YARDIM BÖLÜM VIII BOĞULMALARDA İLKYARDIM

Sağlık Bülteni İLK YARDIM BÖLÜM VIII BOĞULMALARDA İLKYARDIM Sağlık Bülteni İLK YARDIM ODTÜ G. V. ÖZEL MERSİN OKULLARI Haziran 2014 BÖLÜM VIII BOĞULMALARDA İLKYARDIM BOĞULMA NEDİR? Boğulma, vücuttaki dokulara yeterli oksijen gitmemesi sonucu dokularda bozulma meydana

Detaylı

MAVİ KOD UYGULAMA TALİMATI

MAVİ KOD UYGULAMA TALİMATI 1. AMAÇ: Hastanemizde kardiyopulmoner arrest durumundaki bir hastanın veya sağlık personelinin hızlı ve güvenli biçimde,eğitimli ve deneyimli personel tarafından,kalp ve solunum sistemine müdahale ile

Detaylı

TEMEL YAŞAM DESTEĞİ. Dr. Ayşegül Bayır Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp A.D.

TEMEL YAŞAM DESTEĞİ. Dr. Ayşegül Bayır Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp A.D. TEMEL YAŞAM DESTEĞİ Dr. Ayşegül Bayır Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp A.D. AMAÇ Hastane dışında gelişen kardiyo-pulmoner arrest durumunda TYD ilkelerini bilmek. Recovery (iyileşme) pozisyonunu

Detaylı

SICAK ÇARPMASI ELEKTRİK-YILDIRIM ÇARPMASI. Dr. Mehmet TUĞRUL İ.Ü.İstanbul Tıp Fakültesi Anesteziyoloji AD.

SICAK ÇARPMASI ELEKTRİK-YILDIRIM ÇARPMASI. Dr. Mehmet TUĞRUL İ.Ü.İstanbul Tıp Fakültesi Anesteziyoloji AD. SICAK ÇARPMASI ELEKTRİK-YILDIRIM ÇARPMASI Dr. Mehmet TUĞRUL İ.Ü.İstanbul Tıp Fakültesi Anesteziyoloji AD. SICAK BİTKİNLİĞİ-Etyoloji Sıcak ve nemli havaya uzun süre maruz kalma Yaşlı, çocuk Bilinçsiz diyet

Detaylı

AMBULANS İŞLEYİŞ TALİMATI

AMBULANS İŞLEYİŞ TALİMATI REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No Hazırlayan: Onaylayan: Onaylayan: Bakıma Erişim ve Bakımın Sürekliliği Kurulu Adem Aköl Kalite Konseyi Başkanı Sinan Özyavaş Kalite Koordinatörü 1/7

Detaylı

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak İNME Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları TND ye aittir. Kaynak

Detaylı

ERİŞKİN TEMEL YAŞAM DESTEĞİ. Olgu 1. Olgu 2. Kaynaklar. Olgu 3 24.02.2012. Türkiye Acil Tıp Derneği Asistan Oryantasyon Eğitimi

ERİŞKİN TEMEL YAŞAM DESTEĞİ. Olgu 1. Olgu 2. Kaynaklar. Olgu 3 24.02.2012. Türkiye Acil Tıp Derneği Asistan Oryantasyon Eğitimi Türkiye Acil Tıp Derneği Asistan Oryantasyon Eğitimi ERİŞKİN TEMEL YAŞAM DESTEĞİ Doç. Dr. Özlem GÜNEYSEL Marmara Ü Acil Tıp AD Uz. Dr. Şebnem BOZKURT Fatih Sultan Mehmet EAH UzmDrOnurYeşil Ümraniye EAH

Detaylı

CPR. Uzm.Songül DEMİROK Hemşire H.i.E. 2013

CPR. Uzm.Songül DEMİROK Hemşire H.i.E. 2013 CPR Uzm.Songül DEMİROK Hemşire H.i.E. 2013 Kardiyopulmoner Resusitasyon ve Tarihcesi İnsanlar tarih boyunca ölüme çare bulmaya çalışmışlardır. Modern tıbbın başlangıcına kadar ata binerek koşturma,ısıtma,rektum

Detaylı

Beklenmeyen bir anda, plan dışı gelişen, yaralanma ya da ölüm ile birlikte maddi zarara da neden olan durum ancak Çoğu durumda önceden görülebilecek ya da önlenebilecek ve böylece kaçınılabilece k olaylardır.

Detaylı

ACİL DURUM MÜDAHALE EKİBİ (ADME) V. İSG KONGRESİ

ACİL DURUM MÜDAHALE EKİBİ (ADME) V. İSG KONGRESİ ACİL DURUM MÜDAHALE EKİBİ (ADME) V. İSG KONGRESİ 1 SUNUM İÇERİĞİ Neden Acil Durum Müdahale Ekibi ne (ADME) ihtiyaç var? ADME nin görev ve sorumlulukları ADME elemanlarının seçilme aşamasında aranacak kriterler

Detaylı

Kalp Krizini Tetikleyen Durumlar ve Tedavisi. Doç. Dr. Bülent Özdemir Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı

Kalp Krizini Tetikleyen Durumlar ve Tedavisi. Doç. Dr. Bülent Özdemir Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Kalp Krizini Tetikleyen Durumlar ve Tedavisi Doç. Dr. Bülent Özdemir Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Kalp Krizini Tetikleyen Durumlar ve Tedavisi KALP KRİZİ Kalp krizi (miyokard

Detaylı

TÜRKİYE HASTANE AFET PLANI EĞİTİMLERİ HASTANE AFET PLANI (HAP) OPERASYON

TÜRKİYE HASTANE AFET PLANI EĞİTİMLERİ HASTANE AFET PLANI (HAP) OPERASYON TÜRKİYE HASTANE AFET PLANI EĞİTİMLERİ HASTANE AFET PLANI (HAP) OPERASYON Olay Komuta Sistemi HAP Başkanı Operasyon Şefi Alan Yönetimi Tıbbı Bakım Sorumlusu Tehlikeli Madde Direktörü Hastane Ünitesi Acil

Detaylı

YENİDOĞANLARDA EVDE SAĞLIK UYGULAMALARI

YENİDOĞANLARDA EVDE SAĞLIK UYGULAMALARI YENİDOĞANLARDA EVDE SAĞLIK UYGULAMALARI Doç. Dr. Nurullah OKUMUŞ Dr. Sami Ulus Kadın Doğum, Çocuk Sağ. Ve Hast. Eğitim Araştırma Hastanesi Yenidoğan Kliniği ANKARA HASTANEMİZDE EVDE SAĞLIK HİZMETİ Hastanemizde,

Detaylı

AIG ACİL YARDIM ŞARTLARI HİZMET KAPSAMI

AIG ACİL YARDIM ŞARTLARI HİZMET KAPSAMI AIG ACİL YARDIM ŞARTLARI HİZMET KAPSAMI Tıbbi Danışmanlık Acil Sağlık Hizmetleri Acil Kara Ambulansı Hizmeti : AIG Sigorta AŞ sigortalısının Alarm Merkezi ne ulaşan talebi üzerine, MEDLINE hekimleri tarafından,

Detaylı

Temel İlkyardım Uygulamaları

Temel İlkyardım Uygulamaları Temel İlkyardım Uygulamaları KOBİ lerde Risk Değerlendirmesi Uygulamalarının İSG Açısından İncelenmesi Projesi "Bu proje T.C. Avrupa Birliği Bakanlığı, AB Eğitim ve Gençlik Programları Merkezi Başkanlığınca

Detaylı

Hem OHSAS 18001 yönetim sisteminde hem de iş güvenliği mevzuatlarında Acil durum hazırlığı ve bu durumda yapılması gerekenler tanımlanmıştır.

Hem OHSAS 18001 yönetim sisteminde hem de iş güvenliği mevzuatlarında Acil durum hazırlığı ve bu durumda yapılması gerekenler tanımlanmıştır. ACİL DURUM Afet olarak değerlendirilen olaylar ve dikkatsizlik, tedbirsizlik, ihmal, kasıt ve çeşitli amaçlarla meydana getirilen olayların tümünün yol açtığı hallerdir. Hem OHSAS 18001 yönetim sisteminde

Detaylı

PARAMEDİĞİN GÖREV YETKİ VE SORUMLULUKLARI

PARAMEDİĞİN GÖREV YETKİ VE SORUMLULUKLARI PARAMEDİĞİN GÖREV YETKİ VE SORUMLULUKLARI 1)Acil araç kullanma tekniklerini ve trafik kurallarını bilmek ve en az B sınıfı sürücü ehliyetine sahip olmak, 2) Kendisini ve hastaları olası kazalardan korumak

Detaylı

Eczacıbaşı Sağlık Hizmetleri

Eczacıbaşı Sağlık Hizmetleri Eczacıbaşı Sağlık Hizmetleri Eczacıbaşı Sağlık Hizmetleri Eczacıbaşı Topluluğu kuruluşlarından Eczacıbaşı Sağlık Hizmetleri, Türkiye nin yerinde sağlık ve bakım çözümleri sunan ilk ve en büyük kuruluşudur.

Detaylı

V. Ulusal İlk Yardım Sempozyumu

V. Ulusal İlk Yardım Sempozyumu V. Ulusal İlk Yardım Sempozyumu Acil ve Afet Durumlarında İlk Yardımın Önemi Doç. Dr. Gürkan ERSOY Dokuz Eylül Hastanesi, Acil Tıp ABD, Öğretim Üyesi Herkes İçin Acil Sağlık Derneği, Genel Sekreteri İlk

Detaylı

UZUN VADELİ YAŞAM DESTEĞİ

UZUN VADELİ YAŞAM DESTEĞİ TEMEL YAŞAM DESTEĞİ 0-4 dakika 10 dakika Beyin hasarı reversible İrreversible beyin hasarı ZAMAN KRİTİKTİR! Temel Yaşam Desteği Basamakları TEMEL YAŞAM DESTEĞİ İLERİ YAŞAM DESTEĞİ UZUN VADELİ YAŞAM DESTEĞİ

Detaylı

Travma. Ülkemizde travma nedeniyle ölümlerde trafik kazaları birinci sırada yer alırken; iş kazaları 2. sırada yer almaktadır.

Travma. Ülkemizde travma nedeniyle ölümlerde trafik kazaları birinci sırada yer alırken; iş kazaları 2. sırada yer almaktadır. Doç. Dr. Onur POLAT Travma Ülkemizde travma nedeniyle ölümlerde trafik kazaları birinci sırada yer alırken; iş kazaları 2. sırada yer almaktadır. 2 Altın Saat Ölümlerin yaklaşık %30 u ilk birkaç saat içinde

Detaylı

ELEKTRONİK NÜSHA. BASILMIŞ HALİ KONTROLSUZ KOPYADIR.

ELEKTRONİK NÜSHA. BASILMIŞ HALİ KONTROLSUZ KOPYADIR. SAYFA NO 1 / 6 1. AMAÇ: Kardiyopulmoner arrest durumundaki bir hastanın hızlı ve güvenli biçimde, eğitimli ve deneyimli personel tarafından, kalp ve solunum sistemine müdahale ile canlandırılmasını sağlamak

Detaylı

7. İGY Zirve Ankara 2014. Ali Şahin Eğitim Satış Koordinatörü Yüksekte Çalışma ve Kurtarma Eğitmeni IOSH Tek./Irata L3/KKD Kontrolörü

7. İGY Zirve Ankara 2014. Ali Şahin Eğitim Satış Koordinatörü Yüksekte Çalışma ve Kurtarma Eğitmeni IOSH Tek./Irata L3/KKD Kontrolörü 7. İGY Zirve Ankara 2014 Ali Şahin Eğitim Satış Koordinatörü Yüksekte Çalışma ve Kurtarma Eğitmeni IOSH Tek./Irata L3/KKD Kontrolörü Yüksekte Çalışmanın Temel Prensipleri Yüksekte Çalışma Kontrol Hiyerarşisi

Detaylı

UYGULAMA FAALİYET RAPORU

UYGULAMA FAALİYET RAPORU UYGULAMA FAALİYET RAPORU SAĞLIK HİZMETLERİ MESLEK YÜKSEKOKULU ÖĞRENCİNİN Programı : Adı ve Soyadı :... Okul Numarası :... Uygulama Dersi :... MARMARA ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK HİZMETLERİ MESLEK YÜKSEKOKULU İLK

Detaylı

ACİL TIP TEKNİSYENİ A- GÖREVLER

ACİL TIP TEKNİSYENİ A- GÖREVLER ACİL TIP TEKNİSYENİ TANIM Kaza, yangın gibi felaketler sonucunda yaralananlarla, kalp krizi, felç, solunum yetersizliği gibi nedenlerle hastalanan insanlara iyileştirici yönde ilk müdahaleyi yapan kişidir.

Detaylı

KALP KRİZİNDE İLK MÜDAHALE VE STENTLİ HASTANIN YAŞAMI. Uzm.Dr. Selahattin TÜREN Kardiyoloji Bölümü

KALP KRİZİNDE İLK MÜDAHALE VE STENTLİ HASTANIN YAŞAMI. Uzm.Dr. Selahattin TÜREN Kardiyoloji Bölümü KALP KRİZİNDE İLK MÜDAHALE VE STENTLİ HASTANIN YAŞAMI Uzm.Dr. Selahattin TÜREN Kardiyoloji Bölümü KALP KRıZINDE ILK MÜDAHALE Kalp krizi tıbbi bir acil durumdur. Erken tanı ve hızlı tedavi oldukça hayati

Detaylı

DIŞ KULAK YOLUNDAN YABANCI CİSİM / POLİP ÇIKARTILMASI AMELİYATI HASTA BİLGİLENDİRME VE ONAM (RIZA) FORMU

DIŞ KULAK YOLUNDAN YABANCI CİSİM / POLİP ÇIKARTILMASI AMELİYATI HASTA BİLGİLENDİRME VE ONAM (RIZA) FORMU DIŞ KULAK YOLUNDAN YABANCI CİSİM / POLİP ÇIKARTILMASI AMELİYATI HASTA BİLGİLENDİRME VE ONAM (RIZA) FORMU Hastanın Adı, Soyadı: TC Kimlik No: Baba adı: Ana adı: Doğum tarihi: Sayın Hasta, Sayın Veli/Vasi,

Detaylı

YAYIN TARİHİ: REVİZYON TARİHİ NO: BÖLÜM NO: 01 01.07.2011 ÖZEL KARAMAN MÜMİNE HATUN HASTANESİ TALİMATI: 18.04.2013-02 STANDART: 35-36

YAYIN TARİHİ: REVİZYON TARİHİ NO: BÖLÜM NO: 01 01.07.2011 ÖZEL KARAMAN MÜMİNE HATUN HASTANESİ TALİMATI: 18.04.2013-02 STANDART: 35-36 YÖN-TL- 1. AMAÇ: Hastanemizin birimlerinde ya da acil servisinde hizmet alan hastaların: Hastanemizde verilemeyen bir hizmete veya uzman konsültasyonuna gereksinim duyulması ve hastanede hastanın bakımımın

Detaylı

TÜRKİYE DE İLKYARDIMIN SAĞLIK VE AFET ORGANİZASYONUNA ENTEGRASYONU. Dr. Yavuz Üçkuyu Konya İl Ambulans Servisi

TÜRKİYE DE İLKYARDIMIN SAĞLIK VE AFET ORGANİZASYONUNA ENTEGRASYONU. Dr. Yavuz Üçkuyu Konya İl Ambulans Servisi TÜRKİYE DE İLKYARDIMIN SAĞLIK VE AFET ORGANİZASYONUNA ENTEGRASYONU Dr. Yavuz Üçkuyu Konya İl Ambulans Servisi AFET (Olağan Dışı Durum) l Toplumun tamamı veya belli kesimleri için fiziksel, ekonomik ve

Detaylı

İLKYARDIMCININ İNSAN VÜCUDU KONUSUNDA BİLMESİ GEREKENLER

İLKYARDIMCININ İNSAN VÜCUDU KONUSUNDA BİLMESİ GEREKENLER V İÇİNDEKİLER BÖLÜM I İLKYARDIM KONUSUNDA GENEL BİLGİLER İlkyardımın tanımı 3 İlkyardımın öncelikleri 5 İlkyardımda temel uygulamalar 8 Kaza ortamının değerlendirilmesi 18 Yaralı ve hastaların muayenesi,

Detaylı

Radyoterapi Teknikerlerinin Eğitimi. Acıbadem Kozyatağı Hastanesi Radyoterapi Teknikeri Derya ÇÖNE

Radyoterapi Teknikerlerinin Eğitimi. Acıbadem Kozyatağı Hastanesi Radyoterapi Teknikeri Derya ÇÖNE Radyoterapi Teknikerlerinin Eğitimi Acıbadem Kozyatağı Hastanesi Radyoterapi Teknikeri Derya ÇÖNE 1.Radyoterapi Teknikerleri Derneği Kongresi İSTANBUL 2013 Radyoterapi Teknikerlerinin Eğitimi Eğitimin

Detaylı

HAZIRLAYAN KONTROL EDEN ONAYLAYAN

HAZIRLAYAN KONTROL EDEN ONAYLAYAN Yayın Tarihi:01.01.2011 Sayfa No:1/4 1. AMAÇ:Artvin İl Ambulans Servisi hizmetleri ile ilgili uygulamalara ilişkin personelin bilgi ve becerilerinin artmasını ve güncel tutulmasını sağlamak. Yapılan eğitimler

Detaylı

SAĞLIK MEMURU. Hemşirelerle eş görev, yetki ve sorumluluğa sahiptir. A-GÖREVLER

SAĞLIK MEMURU. Hemşirelerle eş görev, yetki ve sorumluluğa sahiptir. A-GÖREVLER TANIM Bireyleri hastalıklardan korunma yolları konusunda bilgilendiren beden veya ruh sağlığının bozulması halinde hekim tarafından verilen tedaviyi uygulayan, hasta bakımını planlayan, uygulayan, denetleyen

Detaylı

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı 17 MAYIS 2013 Dünya Hipertansiyon Ligi Girişimidir. 17 MAYIS 2013 Dünya Hipertansiyon Ligi Girişimidir. Hipertansiyon Nedir? Çoğunlukla yüksek kan basıncı olarak

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Dönem VI Ön Hekimlik Acil Tıp Hekimliği Uygulama Dilimi (Zorunlu) Eğitim Programı Eğitim Başkoordinatörü: Dönem Koordinatörü: Koordinatör Yardımcısı: Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Yrd. Doç. Dr. Ahmet UYSAL

Detaylı

NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ MERAM TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ ÇOCUK ENFEKSİYON YOĞUN BAKIM İŞLEYİŞ PROSEDÜRÜ

NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ MERAM TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ ÇOCUK ENFEKSİYON YOĞUN BAKIM İŞLEYİŞ PROSEDÜRÜ Sayfa No 1 / 5 1.AMAÇ: Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk Enfeksiyon yoğun bakım ünitesinde yatmakta olan her hastanın vital organ fonksiyonlarının desteklenmesi; organ

Detaylı

ANESTEZİ TEKNİSYENİ TANIM

ANESTEZİ TEKNİSYENİ TANIM TANIM Her türlü ameliyatta hastanın uyutulması (anestezi) ile ilgili tıbbi yöntemleri hekimin talimatına göre uygulayan ve hekime yardımcı olan kişidir. A- GÖREVLER KULLANILAN, ARAÇ, GEREÇ VE EKİPMAN -

Detaylı

Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi

Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi Beyin Tümörleri Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi Sizde mi Diş Sıkıyorsunuz? Diş sıkma ve gıcırdatma, gece ve/veya gündüz oluşabilen istemsiz bir aktivitedir.

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Dönem VI Ön Hekimlik Acil Tıp Hekimliği Uygulama Dilimi (Seçmeli) Eğitim Programı Eğitim Başkoordinatörü: Dönem Koordinatörü: Koordinatör Yardımcısı: Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Doç. Dr. Okhan AKDUR Doç.

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğü GENELGE 2011/41

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğü GENELGE 2011/41 GENELGE 2011/41 Sağlıkta Dönüşüm Programı nın uygulaması sonucunda Sağlık Bakanlığına bağlı hastanelerimizin sağlık hizmeti sunum kalitesi, alt yapısı ve tıbbi donanımı artmış, acil sağlık hizmetlerimizin

Detaylı

İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-5

İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-5 İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-5 1) Trafik kazası geçiren bir yaralıda burun ve kulaktan kan veya açık renkli bir sıvı gelmesi bize neyi düşündürmelidir? a) Kafatası ve omurga yaralanması

Detaylı

Yönetim sistemleri Birimi 0422 341 06 60 /2157 yonetimsistemleri@inonu.edu.tr

Yönetim sistemleri Birimi 0422 341 06 60 /2157 yonetimsistemleri@inonu.edu.tr Yönetim sistemleri Birimi 0422 341 06 60 /2157 yonetimsistemleri@inonu.edu.tr Çağdaş sağlık hizmetini, en kaliteli ve güvenilir şekilde, çevresine zarar vermeden sunmayı hedefleyen kurumumuz, çalışmalarını

Detaylı

Ekip çalışması sayesinde Butterfly Travel markasını daha ilerilere taşımak.

Ekip çalışması sayesinde Butterfly Travel markasını daha ilerilere taşımak. 1 HAKKIMIZDA Uzun yıllardan bu yana sektörde hizmet veren firmamız yılların verdiği tecrübe ve güven ile müşterilerine kaliteli hizmet sunmayı kendisine ilke edinmiştir. Sektörde birçok firma arasından

Detaylı

A1.H1: Doğal afetler sonucu oluşacak kazalar, yangınlar, trafik kazaları ve diğer tüm acil durumlara daha etkin müdahalelerin sağlanması.

A1.H1: Doğal afetler sonucu oluşacak kazalar, yangınlar, trafik kazaları ve diğer tüm acil durumlara daha etkin müdahalelerin sağlanması. 4. İTFAİYE MÜDÜRLÜĞÜ A1: İtfaiye ve acil yardım hizmetlerini daha etkin yürütmek. Tüm insan ve diğer canlıların, yangınlar başta olmak üzere felaket bazlı olaylarla ilgili, olay anı, öncesi ve sonrası

Detaylı

5.1.14 ACĐL SAĞLIK HĐZMETLERĐ ŞUBE MÜDÜRÜNÜN GÖREV TANIMI

5.1.14 ACĐL SAĞLIK HĐZMETLERĐ ŞUBE MÜDÜRÜNÜN GÖREV TANIMI Sayfa No 1/5 5.1.14 ACĐL SAĞLIK HĐZMETLERĐ ŞUBE MÜDÜRÜNÜN GÖREV TANIMI Görev Unvanı: Acil Sağlık Hizmetleri Şube Müdürü Bağlı Bulunduğu Üst Makam: Đlgili Sağlık Müdür Yardımcısı Vekâleti: Diğer şube müdürü

Detaylı

İLKYARDIM EĞİTİMİN AMACI

İLKYARDIM EĞİTİMİN AMACI İLKYARDIM EĞİTİMİN AMACI Günümüzde ilk yardım gerektiren bir durum ile karşılaşan herkes, hangi durumlarda ne yapması ya da yapmaması gerektiğini bilmelidir. İlk yardımın yaygınlaşması ve standartlarının

Detaylı

EVDE HASTA BAKIMI MESLEK ELEMANI

EVDE HASTA BAKIMI MESLEK ELEMANI TANIM Hasta ve hasta yakını haklarını göz önünde bulunduran, hastanın yaşam kalitesini yükselten, hastanın özelliklerini tanıyabilen, günlük bakımını yapabilen, fizyoterapi ve meşguliyet terapisi yapabilen,

Detaylı

BİLİNÇ BOZUKLUKLARINDA İLKYARDIM Bilinç bozukluğu/ bilinç kaybı nedir? Beynin normal faaliyetlerindeki bir aksama nedeni ile uyku halinden başlayarak (=bilinç bozukluğu),, hiçbir uyarıya cevap vermeme

Detaylı

TEMEL YAŞAM DESTEĞİ. Uzm.Dr.Müge GÜNALP ACİL TIP ANABİLİM DALI

TEMEL YAŞAM DESTEĞİ. Uzm.Dr.Müge GÜNALP ACİL TIP ANABİLİM DALI TEMEL YAŞAM DESTEĞİ Uzm.Dr.Müge GÜNALP ACİL TIP ANABİLİM DALI Kardiyopulmoner Resüsitasyon (KPR) KPR, kardiyak arrest olgularında hayatı kurtarmak amaçlı yapılan bir seri eylemden oluşur KPR nin başarısı

Detaylı