Prof. Adam Drewnowski. Washington Üniversitesi Halk Sağlığı Beslenme Merkezi Direktörü

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Prof. Adam Drewnowski. Washington Üniversitesi Halk Sağlığı Beslenme Merkezi Direktörü"

Transkript

1 Prof. Adam Drewnowski Washington Üniversitesi Halk Sağlığı Beslenme Merkezi Direktörü

2 İnsanlar Çok Kalori Almalarına Rağmen Yeterince Besin Alamıyor Ben, beslenme ekonomisi ile gıda, gelir ve sağlık arasındaki karmaşık bağlantılarla ilgili konuşacağım. Kürsüyü Sayın meslektaşım Profesör Walter Willet'tan devralmam nedeniyle kendimi ne kadar ayrıcalıklı hissettiğimi ve ne kadar gurur duyduğumu söyleyerek başlamak istiyorum. Göreceğiniz gibi, sunumlarımız tamamen birbirini tamamlıyor. Yaklaşımlarımız konusunda biraz ayrılıyoruz. Daha ayrıntılı açıklayayım: Besinsel epidemiyoloji, beslenme ve kronik hastalıklar arasında bağ kurmaya çalışır. Makrobesinler, mikrobesinler, beslenme içeriği ve hatta belirli gıdalara odaklanmaktadır. Bu nedenle meşrubatlar ve diyabet, trans yağlar ve bunların sağlık üzerindeki olumsuz etkileri, meyve ve sebzelerle daha sağlıklı olma üzerine hikayeler duyarsınız. Tüm bu durumlarda besin, içerik ve antioksidan, gelir gibi uygun olmayan eşdeğişkenlere göre ayarlanarak, sağlık üzerine etki ile ilişkilendirilir. Sosyal bilimciler artık çok farklı bir görüş benimsiyorlar. Bir kişiyi yediklerinden ayırmanın imkansız veya çok zor olacağını söylerler. Gıdaları, gıda temininden ve dolayısıyla da kültürden ayırmak çok zordur. Bu nedenle, beslenme çalışmalarında besin epidemiyolojisinin yanında sosyoloji, ekonomi ve davranış da yer almalıdır. Burada, tabakta nelerin olduğu üstüne değil, tabağın etrafında neler olduğuna vurgu yapılır. Bunlar sosyal faktörler, sosyoekonomik faktörler, sosyal sınıf ve gelirdir. Bugünkü sunumum besin seçiminin ekonomisiyle ilgili olacak; sorunu açıklamak için benzer yaklaşımlar kullanacağım. İlk olarak, ortada bir küresel sağlık krizi var. Bu sorunumuzun nedenlerinden biri, küresel beslenmedeki kalorilerin daha da zengin hale gelmesidir. Aynı zamanda küresel beslenme, besin bakımından nispeten fakirleşiyor, bu da küresel bir sorun olan gizli açlığı ortaya çıkarıyor. Bu, sanayileşmiş zengin toplumlarda bile sık görülen bir olay. İnsanlarımız çok kalori almasına rağmen, yeterince besin alamıyor, bu da kötü beslenmeye yol açıyor. Kötü beslenme yüksek gelirli toplumlarda da meydana gelebilir. Bana göre bunun ekonomik bir maliyeti ve ekonomik bir nedeni vardır. Bu nedenler arasında, boş kalorilerin daha ucuz ve besin değeri yüksek bazı gıdaların (hepsi değil) daha pahalı olması var. Bu yüzden, sağlıklı beslenme birçok insan için pahalı ve stresli olmaya başladı. Deyim yerindeyse, sağlıklı besinler artık menüde bulunmuyor. Bu toplantının konusu beslenmede kültürel devrim. Bence, sosyoloji ve ekonomi ile beslenme ekonomisinin öyküsü artık masaya yatırılıyor. Artık kültürel devrim başlasın. Burada da bir öykü var. Toplumun her grubunda, düşük maliyetle sağlıklı beslenme oluşturmayı başarmış insanlar var. Bu insanlar son derece ilgimizi çekti. Bunu "besin direnci"nin bir örneği olarak adlandırıyoruz. Direnç strese dayanabilme kapasitesidir. Merak ettiğimiz şey, dirençli insanlar daha az maliyetle daha iyi beslenebilir mi? İlk olarak, bu insanlar kimdir? Davranışları nelerdir? Tavırları nasıldır? Ne düşünürler ve hangi gıdaları satın alırlar? ABD'de besin direnciyle tanımlanan gruplardan biri Meksikalı- Amerikalılardır. Bize göre etnik yeme alışkanlıkları, sağlıklı diyetlere düşük maliyetle ulaşmayla yakından ilişkilidir. İşte bu besin direnci fikrini unutmayın. Ona daha sonra geri döneceğiz. Ayrıca bireysel bir deneyimimi paylaşmak istiyorum. Türkiye de dahil, ne zaman başka bir ülkeye gitsem süpermarketlere uğruyorum. Pazarlara giderek gıda fiyatlarını hesaplıyorum. Geçen yıl, Japonya Yokohama da büyük bir süpermarkette bazı fotoğraflar çektim. Meyve, Japon beslenmesinin geleneksel bir parçası değil. Bu gördüğünüz paketlenmiş meyveler, gerçekten de hediyelikler. Fiyatlara yen cinsinden baktığınızda, paketlenmiş bir salkım üzümün neredeyse 4000 yen, yani 40 dolar olduğunu görüyorsunuz.

3 Bu da bir salkım üzüm için 100 Türk lirasına denk geliyor. Japonya'daki fiyatlara karşılık, iki yıl önce Ankara'daki bir pazara gittiğimde, harika domateslerin Japonya'dakinden çok daha ucuz olduğunu gördüm. Beslenme ekonomisi kesinlikle, beslenmenizin türü, satın aldığınız gıdaların kalitesi ve bunların sağlık üzerine etkileriyle ilgilidir. Uzun, karmaşık ve farklı bir tarihi var Gıda, sağlık ve gelir arasında bağlantı kuran ilk kitap, Birleşik Krallık'ta Profesör Sir John Boyd Ohr tarafından 1936 da yazıldı yılında, Britanya halkının büyük kısmının sağlıklı bir beslenmenin maliyetini karşılayamayacak kadar fakir olduğu belirtiliyor. John Boyd Ohr bu nedenle gıda, sağlık ve gelir üzerine bir uyarı raporu yazmış. Daha sonra Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütünün ilk genel müdürü olan Ohr, gıda üzerine yaptığı araştırmalar nedeniyle, 1949'da Nobel Barış Ödülünü kazandı. Gördüğünüz gibi gıda, sağlık ve geliri ilişkilendirmenin uzun ve seçkin bir tarihi var. Profesör Sir John Boyd, farklı tür gıda tüketimindeki sosyoekonomik eğimi gösterebildi; nüfusu ilk kez gelirlere göre ayırdı. Bu o zamanlar için son derece yeni ve eleştiriye açık bir sınıflandırmaydı. Günümüzde bu sınıflandırmayı herkes yapmıyor. Biz bu ayrımı yapıyoruz, ancak ABD'de besine dair veriler birçok kez ırk, etnik yapı, cinsiyet ve yaşa göre bölünmüş olsa d,a asla sosyal sınıfa göre bölünmüyor. Bunun nedenlerinden biri, ABD'de sosyal sınıfların resmi olarak var olmamasıdır. Dolayısıyla, olmayan şeyi araştıramazsınız. Buradaki sosyal eğimler meyve, sebze ve balık tüketiminin gelirlerle birlikte artış gösterdiğini ortaya çıkarıyor. Aynı ABD'de olduğu gibi. Bu durum, 80 yılda kesinlikle hiçbir şekilde değişmedi. Sebze, meyve ve balık tüketiminde hâlâ aynı sosyal eğime sahibiz. Taze meyvenin faydasının antioksidanlarla mı, yoksa meyve tüketen insanların zengin olmasıyla mı ilgili olduğunu merak ediyor olabilirsiniz. Sağlık sigortaları olması ya da daha zayıf ve sağlıklı olmalarıyla mı alakalı? 1936 İngiltere sine geri döndüğümüzde, patates, domuz yağı ve şekerin hiçbir sosyoekonomik eğimi olmadığını görürsünüz. Gerçekte, ABD'de şu anda şeker "adi mal" hâline gelmiş durumda. Yani şeker ve şekerli alkolsüz içecekler, genelde yoksullar tarafından tüketiliyor. Farklı taraflara yönelen eğimler var; beslenme ve epidemiyoloji araştırmalarının bunların hepsini açıklaması imkansız. Ayrıca bu eğimler son 80 yıldır neredeyse hiç değişmedi; aynı şeyi Fransa'da ve diğer yerlerde de görüyoruz. Sağlıklı beslenmenin seçimi söz konusu olduğunda asıl sorun maliyettir. Yoksul insanların neden daha iyi beslenemediği sorusu 1936'da Birleşik Krallık'ta da soruldu. Soran kişi ise 1984 gibi kitapların yazarı George Orwell'in ta kendisidir. Orwell, Wigan İskelesi Yolu kitabında, orta sınıftan birinin The New Statesman adlı dergiye yazdığı mektup üzerinden yorum yapıyor. Bu kişi haftada 4 şiline tam tahıl, taze meyve ve kuru meyve içeren bir beslenmeye sahip olabildiğini söylüyor. Peki yoksullar, günümüzde de olduğu gibi, paralarını çay, beyaz ekmek, reçel vb. çok şekerli gıdalara harcamak yerine, neden bu kişinin yaptığını yapmıyorlar? George Orwell'in yorumu hâlâ geçerli: Düşük gelirli insanlar o şekilde beslenmezler. Kendilerini tatmin edecek bir gıda isterler. Lezzetli bir gıda isterler. İyi bir gıda isterler. George Orwell, bir milyonerin kepekli ekmek ve çiğ havuç ile yaşayabilecekken işçi sınıfının bunu yapamayacağını söylüyor. Onların asıl istediği, daha çok şeker ve daha çok yağdır. Günümüzde karşılaştığımız sorun da tam olarak bu. İlginç bir şekilde, Amerikalılar için mevcut beslenme kılavuzları daha çok bitkisel gıdalarla beslenmemizi tavsiye ediyor. Hayvansal ürün yoktur. Bunun nedeni ne? Meslektaşım Barbara Rolls, çocukları meyve ve sebze yemeye yöneltecek bazı motivasyonları ele alacak. Yoksul insanlar neden böyle beslenmez? Bu resim aslında ABD Tarım Bakanlığı'nın hazırladığı bir broşüründen alındı. Resimde gördüğünüz, gıda yardımı alan düşük gelirli bir aile için önerilen bir akşam yemeğidir. Tabağa bir bakalım. Gıda yardımı alanlar için bu besin değeri bakımından zengin olan tabak, doyurucu bir akşam yemeğidir.

4 İlk olarak, tabakta kaç kalori var? Bazılarınız muhtemelen beslenme uzmanıdır ama ben gene de cevabı vereyim: Bu tabakta 300 kalori var. 300 kalori akşam yemeği için çok değil. İkinci olarak, bunların satın alma maliyeti nedir? Çünkü mantar, kırmızı biber, Brüksel lahanası ve taze fasulyeyi büyük miktarlarda almanız gerekir. Maliyeti hesaplamak için bir markete gittim ve bu gıdaları satın aldım. 300 kalori için fiyat yaklaşık 10 dolardı. Bir kez daha ABD'deki gıda yardımının kişi başına haftada 42 dolar olduğunu hatırlayalım. Bu yemeğin hazırlanması 45 dakika sürdü. Dengeli bir öğün değildi. Ayrıca genelde yenmeyen gıdalardan oluşmuştu. ABD'deki çeşitli gıdaların tüketimine bakarsanız, patates kızartmasının Brüksel lahanası karşısında daima kazandığını görürsünüz. İkinci sorun, bazen bu tür beslenme kılavuzlarında bazı gıdaların iştah açıcı olarak resmedilmesidir. Birçok kişi için bu gerçekçi değildir. Sarı biberlerin 0,45 kilogramı 3 dolar 99 cent tutuyor. Taze domates, taze somon ve çeri domatesler çok pahalı. Amerikalılar için beslenme kılavuzunun kapağında bunlar bulunsa da, gerçek hayata baktığımızda, kişi başına haftalık gıda yardımı 42 dolar. Sağda davranış ekonomisi ve beslenme yardımı programı katılımcılarının diyet kalitesiyle ilgili başka bir broşürünü görüyorsunuz. Soyulmuş kivi ve portakallara dikkat çekmek istiyorum. Sanırım hepiniz, bir hizmetçiniz varsa beslenme yardımıyla yaşayabilirsiniz. İşte sorun bu: Maliyet meselesi bazen algısal, bazen gerçektir. Buradaki asıl mesele şudur: Yediğimiz gıdalara biraz daha para ödeyerek bunların beslenme üzerine faydalarını görebilecek miyiz? Bu sorunun yanıtı tabii ki evet, faydasını görebiliriz olacaktır. Daha sonra da bahsedeceğim gibi, besin direncinin evde pişirmeyle yakından ilgisi olabilir. Evde kalmak ve yemek pişirmek kültürün önemli bir parçası. İşte kültür tam burada, düşük maliyetle kaliteli bir beslenme sağlayacak bir yol olarak devreye giriyor. Bazen de 29 dolara haftalık bir beslenme benimseyen ünlülerin resimlerini görüyorsunuz. Ünlünün adını söylemeyeceğim ama bunu Google'da aratabilirsiniz. Bu aşevi yarışmasında herkes bir hafta boyunca tüm öğünlerini toplam 29 dolar harcayarak yemek zorundaydı. Bu bir kişinin alışveriş sepeti. Beslenme bilimcisi olarak gidip, kalorileri, besin öğelerini ve maliyeti hesapladım. Burada çok hoş ve son derece besleyici bitki bazlı bir beslenme düzeni olduğunu fark ettim. Ancak gıdaların besin değeri yüksek olmasına rağmen, diyetin kalorileri yetişkin biri için kesinlikle yetersiz olacak şekilde günlük 900 kalorinin altında kalıyordu. Yani besin ve kalori alsanız da, bu diyet yaşamak için yeterli değil. Gerçekte, sahip olduğunuz parayla aç kalmamak için en iyi seçim daha çok yağ, şeker ve nişasta olacak, çünkü en azından aç kalmanız önlenmiş olur. Bu mantığın altında yatan bazı bilimsel kavramlara bakalım. Meslektaşım Barbara Rolls'un da bahsedeceği ilk ve çok önemli kavram, gıdaların enerji yoğunluğudur. Enerji yoğunluğunu bilmek son derece temel önemdedir. İkinci kavram, gıdaların besin yoğunluğudur. Gıdaların enerji yoğunluğu gram başına düşen kaloriyse, besin yoğunluğu kalori başına düşen besin değeridir. Sunumumun kilit noktası olan alım gücü ise, birim maliyeti başına kalori veya birim maliyeti başına besin değeridir. Paranızın karşılığında kalori ve ana besinler bakımından ne alıyorsunuz? Sadece birkaç şey... Bu slaytta yatay eksende her yüz gram başına kalori cinsinden enerji yoğunluğunu ve su içeriğiyle gıdaların enerji yoğunluğu ters orantılı olduğundan, dikey eksende su içeriğini açıkladım. Sebze ve meyveler hacim olarak büyük olup, son derece suludur. Yağ ve sıvı yağ, kuru tahıllar, kabuklu yemişler ve çekirdeklerin suyu olmadığı gibi enerji yoğunlukları da yüksektir. Yoğun enerjili gıdalar çoğunlukla kurudur. Ancak kuru gıdalar 100 kalori başına daha ucuzdur. Aslına bakarsanız, herhangi bir yiyeceğin en pahalı içeriği daima sudur. Çünkü su, soğuk depolama zinciri ve bozulabilirlik anlamına gelir.

5 Düşük maliyetli gıdalar, yağ ve sıvı yağlar, şeker ve tahıllar olacaktır. Yoğun enerjili gıdalar fazla yemeyi teşvik edebilir ama aynı zamanda ucuzdur. Bu durumda fazla yemek fazladan bir maliyet oluşturmayacaktır. Bu da, hepsi olmasa da bazı ucuz gıdaların, lezzetli ama besin değeri bakımından fakir olması sorununu yaratmaktadır. Bazı diyorum çünkü kabuklu yemişler ve baklagiller gibi bazı yoğun enerjili gıdalar pahalı değildir. Bazı tahıllar yoğun enerjili ve besinlidir; üstelik pahalı değildir. Bazen sorun insanların bu gıdaları sevmemesidir. Artık her biri hesaba katılması gereken, besin yoğunluğu, enerji yoğunluğu, maliyet ve lezzetin oluşturduğu zorlukla karşı karşıyasınız. Bizim yaptığımız, gıdaların besin profillerini oluşturmak. Bunu yaparken gıdaları besin içeriğine göre sınıflandırıyoruz. Besin profili çıkarma başarıya ulaştı. Besin profili oluşturma farklı gruplarca kullanılabilir. Düzenleyiciler bunu, pazarlama ve reklamcılığı düzenlemek için kullanmak isteyebilir. Sektör zaten bir süredir gıda portföylerinin kalitesini iyileştirmek için besin profillerini kullanıyor. Bazı şirketler, sonradan eklenmiş şeker ile yağı çıkarmak ve tuzu azaltmak üzere gıdaları tekrar formüle etmek ve bunun gıdanın besin profilini iyileştirip iyileştirmediğini görmek için besin profili çıkarıyorlar. Bu tür teknikleri ayrı ayrı gıdaların, menülerin veya topyekun beslenmenin profilini çıkarmada kullanabilirsiniz. Çok kısaca yarattığımız puanlamayı size göstereceğim. Bu puanlamanın adı besin değeri yüksek gıdalar endeksi. Kamu malı olduğu için bunu internette bulabilirsiniz. Herkes bunu ücretsiz olarak kullanabilir. Protein, lif, vitamin ve mineralleri teşvik etmek için besinleri araştırdık. Sınırlanması gereken besinleri inceledik: Doymuş yağ, sonradan eklenmiş şeker ve sodyum... Bir algoritma hesaplayıp, gıdaları enerji yoğunluğuna karşılık besin değerlerine göre derecelendirdik. Sonuçlar şöyleydi: Yatay eksende farklı gıdaların farklı besin yoğunluklarını görüyorsunuz. Tüm meyve ve sebzelerin eşit olmadığını gözden kaçırmayın. Bazıları diğerlerinden daha iyidir. George Orwell'in yazdığı Hayvan Çiftliği, bazı hayvanların diğerlerinden nasıl daha eşit olduğunu anlatan, eşitlikle ilgili bir kitaptır. Bazı sebzeler de diğerlerinden daha eşittir. Sağda sebzeler ve yeşillikler var. Solda içerdikleri yağdan dolayı kuru meyve ve patates kızatmasını görüyorsunuz. Tabii ki burada enerji yoğunluğu artıyor. Sağda takviye edilmiş tahıl gevrekleri, solda kek ve kurabiyelere kadar çeşitli tahılları görüyorsunuz. Doymuş yağ oranına göre besin içeriği soldan sağa giden süt ürünlerini görüyorsunuz. Yine kabuklu yemiş ve baklagiller ile yumurta, et ve balık var. Kabuklu yemişlerin yüksek enerji yoğunluklarını ve nispeten iyi besin içeriklerini göz önünde bulundurun. Bunu yağlar, tatlılar, alkolsüz içecekler ve şeker takip eder. Hepsini bir araya getirince şöyle görünüyor. Bunun bir bütün olduğunu da göz önünde bulundurun. Sağdaki gıdalara iyi, soldaki gıdalara kötü demiyorum. Duruma göre değişir. Bu kesinlikle bir bütündür. Her gıda grubunda besin değeri farklı gıdalar vardır. Hiçbir şey doğası gereği iyi veya kötü değildir; duruma göre değişir. Topyekun beslenme düzenine baktığınızda her şey değişir, çünkü bu sefer topyekun beslenmenin besin kalitesine bakmaya başlarsınız. Sorunlardan biri, daha önce de söylediğim gibi besin değeri yüksek bazı gıdaların 1000 kalori başına daha pahalıya mal olmasıdır. Eğer besin değerine önem vermeden karnınızı mümkün olduğunca ucuza doyurmak istiyorsanız ve besinleri umursamıyorsanız, nereye gideceğinizi biliyorsunuz. Soldaki gıdalara. Sağdaki besin değeri yüksek gıdalar aynı zamanda daha pahalı olacaktır. Ancak dediğim gibi bu herkes için daima geçerli değildir. Besin direnci nedir ve doğru kararlar alan bu kişiler kimdir? Hem besin değeri yüksek, hem de maliyeti düşük gıdalara nasıl sahip olursunuz? Bu mümkün müdür? Beslenme kılavuzlarını uygulamanın maliyetlerini inceledik. Amerikalılar için hazırlanan kılavuz daha fazla tam tahıl, sebze, meyve ve süt ve daha fazla lif, potasyum ve D vitamini ile daha az doymuş yağ, işlenmiş tahıl, sonradan eklenmiş şeker ve sodyum yememizi öneriyor. Her beş yılda bir ABD Tarım Bakanlığı başka bir beslenme kalitesi endeksi açıklıyor.

6 Buna sağlıklı beslenme endeksi deniyor. Bu, beslenme kılavuzlarıyla uyumu ölçer. Endeks mükemmel değildir. Harvard Endeksi bazıları tarafından bir ilerleme olarak görülür. Sağlıklı beslenme endeksi, kendi içinde de sorunlu olabilen beslenme kılavuzlarıyla uyumu ölçmek için elinden gelenin en iyisini yapıyor. Bizim araştırdığımız ise sağlıklı beslenme endeksinin üst sıralarında bulunan gıdaların maliyetini araştırmak oldu. Bu benzersiz araştırmada ABD Hükümetinden temin edilen, gıdanın ulusal gıda fiyatlarını, ulusal beslenme ve sağlık araştırması anketinde yer alan beslenme dahilindeki gıda alım verilerine iliştirdik. Bu sayede on binlerce insanın sağlıklı beslenme endeksi maliyetlerini hesaplayabildik. Bunlar beslenme maliyetlerine göre sağlıklı beslenme endeksi puanları. Bunlar aşağıdan yukarı sağlıklı beslenme endeksi bileşenleri. Toplam sebze, yeşillik ve baklagiller, toplam meyve, bütün meyve (meyve suyundan farklı olarak), tam tahıllar, süt ürünleri vb... Beş çubuk, gittikçe pahalılaşan beslenmeyi gösteriyor. Beslenme daha pahalı hale geldikçe, kalitesi de artıyor. Bu da, dağılımın üst sağ kısmındaki daha pahalı diyetlerin daha fazla sebze, tahıl, bütün meyve ve daha az sonradan eklenmiş şeker ile yağ içerdiği anlamına gelir. Daha fazla puan daha iyi uyum anlamına gelir. Her durumda benzer veriler alıyoruz; sağlıklı beslenme endeksinde maliyet artıkça beslenme kalitesi artıyor. İkisi tamamen nüfusa bağlı gibi görünüyor. Beslenme kalitesi arttıkça giderleri artmayan bir grup insan belirlersek ne olacağını araştırmak istedik. İlk olarak evdeki öğünlere ve yemek yapmak için harcanan zamana odaklandık. Şu anda Cambridge'de görev yapan meslektaşım Pablo Monsivite tarafından daha önce yayınlanmış araştırmalardan birinde, yemek yapmaya harcanan zamanın daha yüksek beslenme kalitesi ve daha fazla sebze ve meyveyle bağlantılı olduğunu bulduk. Yakın zamanlarda gerçekleştirilen son analizde, evde yemek pişirme sıklığının, maliyette herhangi bir artış olmadan daha yüksek beslenme kalitesi puanıyla bağlantılı olduğunu bulduk. Artık beslenme kalitesinde artış olduğunu gösteren Seattle Obezite Araştırması verilerine sahibiz. Bu kez de yatay eksende evde yemek yeme sıklığını ve artan diyet kalitesini görebilirsiniz. Evde daha sık yemek yapan ve yiyenlerin daha kaliteli beslenmeleri vardır. Beslenme maliyetinde eş zamanlı bir artış olmadığı için de, masraflarda bir artış olmuyor. İşte, kültürün devreye girdiği nokta bu. Çünkü evde beraber yemek yapmak ve yemek sosyal bir bağın parçasıdır. Fransız sosyolog meslektaşlarım, yemek yemenin toplum içinde uygulanan kişisel bir eylem olduğunu söylüyorlar. Başkalarıyla yemek yiyerek paylaşımda bulunuyoruz. Başkalarıyla yemek yiyerek ne yediğimizi kontrol ediyoruz. Aşırı yeme vakalarının bir çoğunda gördüğümüz, insanların televizyon önünde yalnız başlarına yemek yemeleri. Fransızca bir kelime olan "commensalité" pek tercüme edilebilir bir kelime değildir. Paylaşmak için bir masada toplanmak anlamına gelir. İşte tam burada beslenme sosyolojisi çok önemli bir katkıda bulunmaktadır. Bana göre bu, beslenme epidemiyolojinin katkısı kadar önemlidir. Davranışlar, sosyal bağlar ve seçimler bir araya gelerek, beklenenden düşük bir maliyetle bize sağlıklı beslenme sağlarlar. Haydi kültürel devrimi başlasın. Beslenmede kültürel devrim, meslektaşım Barry Popkin ile yayınladığım beslenme geçişiyle birlikte ele aldığım bir konu. Beslenme geçişi geleneksel tahıl bazlı beslenmeden, daha fazla hayvansal gıda ve daha fazla sonradan eklenmiş şeker ile yağ ağırlıklı beslenmeye geçiştir. Buradaki sorun boş kalorilerin düşük maliyetinin, bu gıdaları dünyadaki yoksullar için çekici hale getirmesidir. Bu yüzden gizli açlık var. Çok fazla kalori olduğu halde, yeterince besin yok. Yine de evde yemek pişirerek, iyi ve uygun maliyetli seçimler yaparak, insanların sağlıklı, uygun fiyatlı gıdaları bulmasına yardım ederek bu kültürel devrimi başlatabiliriz. İlginçtir ki "kültürel devrim" ifadesi sınıf mücadelesini de çağrıştırıyor. Bugün giriştiğimiz bu devrimde bizi bekleyen zorluklar, sağlıklı gıdaların uygun fiyatlı ve herkese eşit biçimde ulaştırılabilir olmasını sağlamaktır.

DİYABET DİYETİ * Diabet diyeti, yeterli ve dengeli beslenme temeline dayanmaktadır. Size önerilen miktarlardaki yiyecekler günlük protein,

DİYABET DİYETİ * Diabet diyeti, yeterli ve dengeli beslenme temeline dayanmaktadır. Size önerilen miktarlardaki yiyecekler günlük protein, DİYABET DİYETİ * Diabet diyeti, yeterli ve dengeli beslenme temeline dayanmaktadır. Size önerilen miktarlardaki yiyecekler günlük protein, karbonhidrat, yağ ve enerji ihtiyacınızı karşılayacaktır. * Bu

Detaylı

SAĞLIKLI BESLENME TABAĞI

SAĞLIKLI BESLENME TABAĞI SAĞLIKLI BESLENME TABAĞI Ekmek, diğer tahıllar ve patates Meyve ve sebzeler Et, balık ve alternatifleri Yağ ve şeker oranı yüksek yiyecek ve içecekler Süt ve süt ürünleri Sağlıklı beslenme tabağı insanların

Detaylı

ŞİKAYETİNİZ Mİ VAR??? Yemek sonrası şişkinlik hissediyorum... Yemeklerden sonra hazımsızlık hissediyorum...

ŞİKAYETİNİZ Mİ VAR??? Yemek sonrası şişkinlik hissediyorum... Yemeklerden sonra hazımsızlık hissediyorum... ŞİKAYETİNİZ Mİ VAR??? Yemek sonrası şişkinlik hissediyorum... Yemeklerden sonra hazımsızlık hissediyorum... ŞİKAYETİNİZ Mİ VAR??? Ha4ada 2-3 defa kabızlığım oluyor... Kabız olduğumda fissür/hemoroid şikayetlerim

Detaylı

Sağlıklı besleniyoruz Sağlıkla büyüyoruz. Diyetisyen Serap Orak Tufan

Sağlıklı besleniyoruz Sağlıkla büyüyoruz. Diyetisyen Serap Orak Tufan Sağlıklı besleniyoruz Sağlıkla büyüyoruz Diyetisyen Serap Orak Tufan İstanbul 2015 NEDEN OKULA GİDERİZ? PEKİ NEDEN YEMEK YERİZ? Hastalanmamak için Daha Güçlü olmak için Daha çabuk büyümek için Karnımızı

Detaylı

SAĞLIKLI RENKLENİN SUNUM ÖZETİ

SAĞLIKLI RENKLENİN SUNUM ÖZETİ SAĞLIKLI RENKLENİN SAĞLIKLI RENKLENİN SUNUM ÖZETİ Carl Rehnborg ve NUTRILITE /NUTRIWAY Öyküsü Sağlıklı Beslenmenin Zorlukları Beslenmenizi renklendirin Sağlıklı Beslenme. Sağlıklı Yaşam. Müşterilerle Sağlık

Detaylı

SAĞLIKLI BESLENME TABAĞI

SAĞLIKLI BESLENME TABAĞI SAĞLIKLI BESLENME TABAĞI YETERLİ VE DENGELİ BESLENME Beslenme; insanın büyümesi, gelişmesi, sağlıklı ve üretken olarak uzun süre yaşaması için gerekli olan enerji ve besin öğelerinin vücuda alınıp kullanılabilmesidir.

Detaylı

Bebeğinizin Beslenme Sağlığı ve Zeytin Yağı

Bebeğinizin Beslenme Sağlığı ve Zeytin Yağı Bebeğinizin Beslenme Sağlığı ve Zeytin Yağı Bebek beslenmesinde 0-3 yaş arası kritik bir dönemdir. Bu dönemde annelerin her konuda olduğu gibi beslenme konusunda bebekleri için mümkün olan en 1 / 7 iyi

Detaylı

Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU

Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU 173 Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU Hiçbir canlının beslenmeden yaşamını sürdürmesi mümkün değildir. Bu, her yaşta olmak üzere, insanlar için de geçerlidir. Özellikle bebekler ve

Detaylı

ALANYA BELEDİYESİ ÇEVRE KORUMA VE KONT.MD YETERLİ VE DOĞRU BESLENME KURALLARI

ALANYA BELEDİYESİ ÇEVRE KORUMA VE KONT.MD YETERLİ VE DOĞRU BESLENME KURALLARI ALANYA BELEDİYESİ ÇEVRE KORUMA VE KONT.MD YETERLİ VE DOĞRU BESLENME KURALLARI 16 EKİM DÜNYA GIDA GÜNÜ Dünya da bir yanda obeziteyle mücadele yapılırken diğer tarafta açlıktan ölme noktasına gelen insanlara

Detaylı

GEBELİKTE YETERLİ ve DENGELİ BESLENME

GEBELİKTE YETERLİ ve DENGELİ BESLENME GEBELİKTE YETERLİ ve DENGELİ BESLENME NEDEN ÖNEMLİDİR? Hayat sağlıkla güzeldir BESLENME ve DİYET POLİKLİNİĞİ Gebelik öncesi ideal ağırlığında olan yetişkin kadınların ortalama 9-14 kg arasında (ayda 1-1,5kg)

Detaylı

SAĞLIĞIN DENGESİ. 5 Gıda Grubu. Bu yayın, FSA nın (Food Standards Agency) izniyle tercüme edilmiştir. Bu kitapçık, bir SÜGAV yayınıdır.

SAĞLIĞIN DENGESİ. 5 Gıda Grubu. Bu yayın, FSA nın (Food Standards Agency) izniyle tercüme edilmiştir. Bu kitapçık, bir SÜGAV yayınıdır. SAĞLIĞIN DENGESİ 5 Gıda Grubu Bu yayın, FSA nın (Food Standards Agency) izniyle tercüme edilmiştir. Bu kitapçık, bir SÜGAV yayınıdır. SÜGAV Yayın No: 05/2011 Sağlığın Dengesi Yeterli ve dengeli beslenebilmek

Detaylı

DiYABET VE BESLENME N M.-

DiYABET VE BESLENME N M.- DiYABET VE BESLENME Diyabet tedavisinin amacı;kan şekeri kontrolünü sağlayarak diyabetin seyrinde gelişebilecek bozuklukları (komplikasyonları) önlemek veya geciktirmek; böylece yaşam kalitenizi yükseltmektir.

Detaylı

TEMEL KARBONHİDRAT SAYIMI

TEMEL KARBONHİDRAT SAYIMI TEMEL KARBONHİDRAT SAYIMI Prof. Dr. M. Emel Alphan Yediğiniz yiyeceklerdeki karbonhidratları sayma yaklaşımını kullandığınız takdirde, kan şekerinizi kontrol edebilir, diyabete bağlı gelişebilecek komplikasyonları

Detaylı

TÜRKİYE DE EN FAZLA GÖRÜLEN BESLENME HATALARI

TÜRKİYE DE EN FAZLA GÖRÜLEN BESLENME HATALARI TÜRKİYE DE EN FAZLA GÖRÜLEN BESLENME HATALARI Türkiye beslenme durumu yönünden hem gelişmekte olan, hem de gelişmiş ülkelerin sorunlarını birlikte içeren bir görünüme sahiptir. Ülkemizde halkın beslenme

Detaylı

1 gr yağ: 9 kilokalori, 1 gr protein ve karbonhidrat: 4 kilokalori, 1 gr alkol 7 kilokalori verir.

1 gr yağ: 9 kilokalori, 1 gr protein ve karbonhidrat: 4 kilokalori, 1 gr alkol 7 kilokalori verir. Doğru beslenme için karbonhidrat, yağ ve proteinler belirli oranlarda belirli miktarlarda düzenli olarak alınmalıdır. Alınan kalori verilen kaloriden fazla olduğu zaman kilo alımı başlar. Her gün yenilen

Detaylı

NE YİYORSAN OSUN! Düzenleyen: SILVIA ALPARONE

NE YİYORSAN OSUN! Düzenleyen: SILVIA ALPARONE NE YİYORSAN OSUN! Düzenleyen: SILVIA ALPARONE Bu, BCFN tarafından geliştirilen, gıda tercihlerimizin öneminin anlaşılmasına yardımcı olan ve sağlıklı ve sürdürülebilir bir yaşam tarzı için her gün kullanılması

Detaylı

Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur..

Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur.. Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur.. 1 BESLENME BİLİMİ 2 Yaşamımız süresince yaklaşık 60 ton besin tüketiyoruz. Besinler sağlığımız ve canlılığımızın devamını sağlar. Sağlıklı bir

Detaylı

Böbrek Hastalıklarında BESLENME. TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ Hayat sağlıkla güzeldir. BESLENME ve DİYET POLİKLİNİĞİ

Böbrek Hastalıklarında BESLENME. TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ Hayat sağlıkla güzeldir. BESLENME ve DİYET POLİKLİNİĞİ Böbrek Hastalıklarında BESLENME TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ Hayat sağlıkla güzeldir BESLENME ve DİYET POLİKLİNİĞİ Böbrek Hastalıklarında BESLENME Diyetiniz günlük enerji gereksiniminize

Detaylı

Diyabette Beslenme. Diyabet

Diyabette Beslenme. Diyabet Diyabette Beslenme Diyabet BR.HLİ.044 Diyabet Hastası Nasıl Beslenmeli? Halk arasında şeker hastalığı olarak adlandırılan diyabet, düzenli beslenme programı gerektirir. Düzenli ve bilinçli bir beslenme

Detaylı

Sporcu Beslenmesi Ve Makarna. Prof. Dr. Funda ELMACIOĞLU Beslenme ve Diyetetik Bölümü Bölüm Başkanı

Sporcu Beslenmesi Ve Makarna. Prof. Dr. Funda ELMACIOĞLU Beslenme ve Diyetetik Bölümü Bölüm Başkanı Sporcu Beslenmesi Ve Makarna Prof. Dr. Funda ELMACIOĞLU Beslenme ve Diyetetik Bölümü Bölüm Başkanı BESLENME Genetik yapı PERFORMANS Fiziksel kondisyon Yaş Cinsiyet Yaş Enerji gereksinimi Vücut bileşimi

Detaylı

neden az yağlı az kolesterollü diyet?

neden az yağlı az kolesterollü diyet? neden az yağlı az kolesterollü diyet? DYT-YRD07 Rev / 2 Yürürlük Tarihi / 30.12.2005 Rev Tarihi / 17.18.2012 neden az yağlı az kolesterollü diyet? Kolesterol insan vücudunda doğal olarak bulunan yağa benzer

Detaylı

Kanser tedavisi sırasında sağlıklı bir diyet hemen hemen başka zamanlardakiyle aynıdır. Her gün çeşitli gıdalar yemeniz gerekir.

Kanser tedavisi sırasında sağlıklı bir diyet hemen hemen başka zamanlardakiyle aynıdır. Her gün çeşitli gıdalar yemeniz gerekir. KANSER HASTALARINDA BESLENME DESTEĞİ Dengeli ve sağlıklı beslenme sadece tedavi gören kanser hastaları için değil tedavi sonrası süreçte de sağlıklı yaşamı oluşturan önemli unsurlardan biridir. Kanser

Detaylı

n lf o o d p l a Bu metnin Türkçeye çevirisi Pınar Enstitüsü'nün desteği ile gerçekleştirilmiştir.

n lf o o d p l a Bu metnin Türkçeye çevirisi Pınar Enstitüsü'nün desteği ile gerçekleştirilmiştir. g olf or w. coo n lf o o d p l a et. g or co w w et. ww w.efa d.o rg.eufic.org w ww Bu metnin Türkçeye çevirisi Pınar Enstitüsü'nün desteği ile gerçekleştirilmiştir. Bisiklet sürmeyi öğrendiğin zamanı hatırlıyor

Detaylı

BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK

BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK Beslenme İle İlgili Temel Kavramlar Beslenme: İnsanın büyümesi, gelişmesi, sağlıklı ve üretken olarak uzun süre yaşaması, Yaşam kalitesini artırması için

Detaylı

Dengeli Beslenme. Efe Kaan Fidancı

Dengeli Beslenme. Efe Kaan Fidancı Dengeli Beslenme Yaşamımız boyunca sürekli büyürüz. Bebeklikten itibaren sağlıklı bir şekilde büyümek ve gelişmek için düzenli, dengeli ve yeterli beslenmemiz gerekir. Beslenmek yani yemek yemek günlük

Detaylı

İLKÖĞRETİM ÇOCUKLARI İÇİN SAĞLIKLI BESLENME BESİN ÖGELERİ

İLKÖĞRETİM ÇOCUKLARI İÇİN SAĞLIKLI BESLENME BESİN ÖGELERİ İLKÖĞRETİM ÇOCUKLARI İÇİN SAĞLIKLI BESLENME Doğumdan itibaren büyüme ve gelişme, sağlıklı ve uzun bir yaşam için vücudumuza gerekli olan bütün maddeleri besinlerle alırız. Besin; yenilebilen ve yenildiğinde

Detaylı

Uzm.Dyt. Rukiye BOZBULUT GAZİ ÜN. TIP FAK. HASTANESİ ÇOCUK ENDOKRİNOLOJİ BİLİM DALI

Uzm.Dyt. Rukiye BOZBULUT GAZİ ÜN. TIP FAK. HASTANESİ ÇOCUK ENDOKRİNOLOJİ BİLİM DALI Uzm.Dyt. Rukiye BOZBULUT GAZİ ÜN. TIP FAK. HASTANESİ ÇOCUK ENDOKRİNOLOJİ BİLİM DALI OKUL ÇAĞI ÇOCUKLARINDA BESLENME YETERLİ VE DENGELİ BESLENME Karın doyurmak yada açlık duygusunu bastırmak değildir. Sevilen

Detaylı

Zayıflarken Yapılan 5 Hata ve Çözümleri

Zayıflarken Yapılan 5 Hata ve Çözümleri Zayıflarken Yapılan 5 Hata ve Çözümleri Ebru Pelin 10 günde 10 kilo verin... X diyetiyle bu yaza ideal kilonuzda girin... X biberi, Y kapsülü ile ayda 15 kilo verin... Bu ve benzeri iddialarla oluşturulan

Detaylı

DİYABETTE BESLENME PRENSİPLERİ

DİYABETTE BESLENME PRENSİPLERİ İstanbul Üniversitesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalı DİYABETTE BESLENME PRENSİPLERİ Dr. Dyt. Cemile İdiz Ne yemeliyim? DİYABET Tatlı meyve yeme!! Limon şekeri düşürür

Detaylı

OKUL ÇAĞINDA BESLENME

OKUL ÇAĞINDA BESLENME OKUL ÇAĞINDA BESLENME Doç. Dr. Yeşim ÖZTÜRK Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Gastroenteroloji, Beslenme ve Metabolizma Ünitesi Nisan 2008-İZMİR ADÖLESAN DÖNEM 1. Biyolojik değişim BÜYÜME

Detaylı

1- Süt ve Sütten Yapılan Besinler

1- Süt ve Sütten Yapılan Besinler Besin Grupları Doğada çok çeşitli besinler bulunmakta ve her besinin besin öğesi bileşimi farklılık göstermektedir. Besin öğelerini tek bir besinle vücudumuza almamız imkansızdır. Besin öğelerinin dengeli

Detaylı

Diyabette başarılı bir tedavinin temel taşı diyettir.

Diyabette başarılı bir tedavinin temel taşı diyettir. Diyabette başarılı bir tedavinin temel taşı diyettir. Diyabete ait özel bir diyet yktur. Fakat her diyabetliye özel bir diyet vardır. Diyabetliye uygulanacak diyet; diyabetlinin kilsuna, byuna, yaşına,

Detaylı

BİRLEŞİK METAL-İŞ B İ RLEŞİK METAL İŞÇİLERİ SENDİKASI UNITED METALWORKERS UNION

BİRLEŞİK METAL-İŞ B İ RLEŞİK METAL İŞÇİLERİ SENDİKASI UNITED METALWORKERS UNION BİRLEŞİK METAL-İŞ B İ RLEŞİK METAL İŞÇİLERİ SENDİKASI UNITED METALWORKERS UNION ARAŞTIRMA DİZİSİ 2004/1 TÜRKİYE GENELİ VE İSTANBUL İÇİN 4 KİŞİLİK AİLENİN ASGARİ GEÇİM HARCAMASI Sendikamız 4 kişilik bir

Detaylı

SAĞLIKLI BESLENME VE MENÜ PLANLAMA BİLKENT ÜNİVERSİTESİ KAFETERYALAR İŞLETMESİ MÜDÜRLÜĞÜ

SAĞLIKLI BESLENME VE MENÜ PLANLAMA BİLKENT ÜNİVERSİTESİ KAFETERYALAR İŞLETMESİ MÜDÜRLÜĞÜ SAĞLIKLI BESLENME VE MENÜ PLANLAMA BİLKENT ÜNİVERSİTESİ KAFETERYALAR İŞLETMESİ MÜDÜRLÜĞÜ SAĞLIK; Fiziksel, zihinsel ve sosyal yönden tam bir iyilik halidir. BESLENME; Büyüme, gelişme, sağlıklı ve üretken

Detaylı

BESİNLER. Süt, yumurta, peynir, et, tavuk, balık gibi hayvansal kaynaklı besinler

BESİNLER. Süt, yumurta, peynir, et, tavuk, balık gibi hayvansal kaynaklı besinler BESİNLER Yaşam için gerekli besin öğelerini sağlayan bitkisel ve hayvansal gıdalar BESİN olarak tanımlanır. Besinler, elde edildikleri kaynaklara göre iki gruba ayrılır: Süt, yumurta, peynir, et, tavuk,

Detaylı

5. Sınıf Besinler ve Özellikleri Test 2

5. Sınıf Besinler ve Özellikleri Test 2 5. Sınıf Besinler ve Özellikleri Test 2 1-1.Düzenleyici olarak görev yaparlar. 2.Pek çok yaşamsal faaliyetlerin gerçekleşmesinde görev alırlar. 3. Vücuda besinlerle dışardan alınır 4.Bazıları suda bazıları

Detaylı

DOĞA OKULLARI OKUL MENÜSÜ KILAVUZU

DOĞA OKULLARI OKUL MENÜSÜ KILAVUZU DOĞA OKULLARI OKUL MENÜSÜ KILAVUZU EKİM 2015 İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ 2. BENİM TABAĞIM KONSEPTİ 3. BESİN GRUPLARI 4. MENÜ KILAVUZU a. ARA ÖĞÜNLER b. ANA ÖĞÜNLER c. SALATA BAR 5. MENÜNÜN YAĞ VE ŞEKER İÇERİĞİ

Detaylı

EMZİREN ANNELERİN BESLENMESİ. Kendiniz ve bebeğiniz için sağlıklı olan gıdaları seçin

EMZİREN ANNELERİN BESLENMESİ. Kendiniz ve bebeğiniz için sağlıklı olan gıdaları seçin EMZİREN ANNELERİN BESLENMESİ Kendiniz ve bebeğiniz için sağlıklı olan gıdaları seçin Bu yayın, FSA nın (Food Standards Agency) izniyle tercüme edilmiştir. Bu kitapçık, bir GAV yayınıdır. GAV Yayın No:

Detaylı

5. SINIF FEN VE TEKLONOJİ DERSİ

5. SINIF FEN VE TEKLONOJİ DERSİ 02.12. 5. SINIF FEN VE TEKLONOJİ DERSİ VÜCUDUMUZUN BİLMECESİNİ ÇÖZELİM AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ SINIF ÖĞRETMENLİĞİ BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİ TARAFINDAN 2.12. TARİHİNDE ENFORMATİK BÖLÜM BAŞKANLIĞINDA HAZIRLANMIŞTIR.

Detaylı

EKMEKSİZ DİYET OLUR MU? ŞİŞMANLIĞIN TEK SUÇLUSU EKMEK Mİ? Dilara Koçak Beslenme ve Diyet Uzmanı 8 Mart 2013 www.dilarakocak.com.tr

EKMEKSİZ DİYET OLUR MU? ŞİŞMANLIĞIN TEK SUÇLUSU EKMEK Mİ? Dilara Koçak Beslenme ve Diyet Uzmanı 8 Mart 2013 www.dilarakocak.com.tr EKMEKSİZ DİYET OLUR MU? ŞİŞMANLIĞIN TEK SUÇLUSU EKMEK Mİ? Dilara Koçak Beslenme ve Diyet Uzmanı 8 Mart 2013 www.dilarakocak.com.tr Ağacın kökü toprak İnsanın kökü EKMEK tir. 2 BİR AYDA 7-12 KG. VERMEK

Detaylı

YAŞLILIKTA BESLENME VE SAĞLIK. MERSİN SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ Züleyha KAPLAN Beslenme ve Diyet Uzmanı

YAŞLILIKTA BESLENME VE SAĞLIK. MERSİN SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ Züleyha KAPLAN Beslenme ve Diyet Uzmanı YAŞLILIKTA BESLENME VE SAĞLIK MERSİN SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ Züleyha KAPLAN Beslenme ve Diyet Uzmanı Yaşlanma her canlıda görülen ve vücutta değişiklik yapan bir süreçtir Herkes bir gün yaşlanacaktır

Detaylı

Bilindiği üzere beslenme; anne karnında başlayarak yaşamın sonlandığı ana kadar devam eden yaşamın vazgeçilmez bir ihtiyacıdır

Bilindiği üzere beslenme; anne karnında başlayarak yaşamın sonlandığı ana kadar devam eden yaşamın vazgeçilmez bir ihtiyacıdır OBEZİTE Obezite günümüzde gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin en önemli sağlık sorunları arasında yer almaktadır. Obezite genel olarak bedenin yağ kütlesinin yağsız kütleye oranının aşırı artması sonucu

Detaylı

ÖZEL KAŞGARLI MAHMUT İLKÖĞRETİM OKULU Sağlık Bülteni-1. YETERLİ ve DENGELİ BESLENME. PSİKOLOJİK DANIŞMA ve REHBERLİK BÖLÜMÜ

ÖZEL KAŞGARLI MAHMUT İLKÖĞRETİM OKULU Sağlık Bülteni-1. YETERLİ ve DENGELİ BESLENME. PSİKOLOJİK DANIŞMA ve REHBERLİK BÖLÜMÜ ÖZEL KAŞGARLI MAHMUT İLKÖĞRETİM OKULU Sağlık Bülteni-1 YETERLİ ve DENGELİ BESLENME PSİKOLOJİK DANIŞMA ve REHBERLİK BÖLÜMÜ OKUL ÇAĞINDA BESLENME Okul çağı dönemi, büyüme ve gelişmenin hızlı olduğu, besin

Detaylı

Gerçek yaşam, minik minik değişiklikleri hayata geçirmeyi başardığınızda yaşanmaya başlanır. - Leo Tolstoy

Gerçek yaşam, minik minik değişiklikleri hayata geçirmeyi başardığınızda yaşanmaya başlanır. - Leo Tolstoy Gerçek yaşam, minik minik değişiklikleri hayata geçirmeyi başardığınızda yaşanmaya başlanır. - Leo Tolstoy YENİ BİR YIL YENİ BİR SİZ Kendimizde dahil, birçok kişi, yeni bir yıla birçok yeni kararla başlar.

Detaylı

Tip 2 Diyabet Hastaları için. Beslenme Kılavuzu*

Tip 2 Diyabet Hastaları için. Beslenme Kılavuzu* Tip 2 Diyabet Hastaları için Beslenme Kılavuzu* Değerli hastalar, Hazırladığımız bu kısa kılavuz ile size günlük hayatınızda tüketeceğiniz gıda maddelerini seçerken, yönünüzü daha iyi belirleyebilmenize

Detaylı

NE YİYECEĞİNİZİ PLANLAYIN! YENİ BİR YAŞAM İÇİN

NE YİYECEĞİNİZİ PLANLAYIN! YENİ BİR YAŞAM İÇİN NE YİYECEĞİNİZİ PLANLAYIN! YENİ BİR YAŞAM İÇİN Kilo vermenin ötesinde. Yeni bir yaşam için. Yediğiniz gıdalar, sağlığınız için gerekli besinleri içermelidir ancak, bunun şekline sizde karar verebilirsiniz.

Detaylı

5. Sınıf Fen ve Teknoloji

5. Sınıf Fen ve Teknoloji KONU: Besinler ve Dengeli Beslenme Besinlerin gerekliliği Bütün canlılar büyümek, gelişmek, ve yaşamını sağlıklı bir şekilde devam ettirebilmek için beslenmeye ihtiyaç vardır. Canlılar koşmak, yürümek

Detaylı

KALP DAMAR HASTALIKLARI VE BESLENME

KALP DAMAR HASTALIKLARI VE BESLENME KALP DAMAR HASTALIKLARI VE BESLENME Kalp hastalıkları deyince; kalp ve kan damarlarına ilişkin hastalıklar aklımıza gelmektedir. Damar sertliği; Atardamar duvarının kalınlaşmasıdır. Yavaş seyreden ilerleyici

Detaylı

Doğum Yeri 2,2 4,4 2,2 4,4 4,4 2,2 2,2 2,2 28,8 2,2 6,6 17,7 4,4 4,4 2,2

Doğum Yeri 2,2 4,4 2,2 4,4 4,4 2,2 2,2 2,2 28,8 2,2 6,6 17,7 4,4 4,4 2,2 Doğum Yeri Katılımcıların doğum yerlerine bakıldığında üçte birine yakınının (%28,8) İzmir doğumlu olduğu görülmüştür. İzmirlileri, Kars doğumlular (%17,7) ve Kütahya doğumlular (6,6) izlerken diğer katılımcıların

Detaylı

MİSYONUMUZ VİZYONUMUZ

MİSYONUMUZ VİZYONUMUZ Müşterilerine, 1997 yılından bu yana Tekbaş A.Ş. bünyesinde TEKBAŞ UN markasıyla hizmet vermekte olan şirketimiz, kısa zamanda çalışma sahasında üncü konuma gelmeyi başarmıştır. Bugün Türkiye nin her tarafında

Detaylı

SÜT, OYUN, OKUL VE ERGENLİK DÖNEMİNDE BESLENME - 2

SÜT, OYUN, OKUL VE ERGENLİK DÖNEMİNDE BESLENME - 2 SÜT, OYUN, OKUL VE ERGENLİK DÖNEMİNDE BESLENME - 2 OKUL ÇOCUĞUNUN BESLENMESİ Okul çağı 7-12 yaş arasıdır. Bu dönem, adölesan (ergenlik) dönemine göre oldukça sakin, sınırlı değişimlerin olduğu bir zamandır.

Detaylı

OBEZİTENİN ÖNLENMESİNDE BESİN SANAYİNİN ROLÜ

OBEZİTENİN ÖNLENMESİNDE BESİN SANAYİNİN ROLÜ OBEZİTENİN ÖNLENMESİNDE BESİN SANAYİNİN ROLÜ Türkiye Obezite ile Mücadele ve Kontrol Programı Eğiticilerin Eğitimi Toplantısı 4 8 Ekim 2010, Antalya Dr. Dyt. Zehra Büyüktuncer Hacettepe Üniversitesi Sağlık

Detaylı

TÜRKİYE AŞIRI TUZ TÜKETİMİNİN AZALTILMASI PROGRAMI

TÜRKİYE AŞIRI TUZ TÜKETİMİNİN AZALTILMASI PROGRAMI T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TEMEL SAĞLIK HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ BESLENME VE FİZİKSEL AKTİVİTELER DAİRE BAŞKANLIĞI TÜRKİYE AŞIRI TUZ TÜKETİMİNİN AZALTILMASI PROGRAMI Bulaşıcı Olmayan Kronik Hastalıklara Neden

Detaylı

ZAYIFLAMA DiYETi. TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ Hayat sağlıkla güzeldir. BESLENME ve DİYET POLİKLİNİĞİ

ZAYIFLAMA DiYETi. TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ Hayat sağlıkla güzeldir. BESLENME ve DİYET POLİKLİNİĞİ ZAYIFLAMA DiYETi TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ Hayat sağlıkla güzeldir BESLENME ve DİYET POLİKLİNİĞİ ZAYIFLAMA DiYETi Diyetiniz günlük enerji gereksiniminize göre size özgü planlanmıştır.

Detaylı

Besin Gidaların Yararı ve Zararı

Besin Gidaların Yararı ve Zararı Besin Gidaların Yararı ve Zararı Yiyip içtiklerinizin sağlığınızı nasıl etkilediğini, ömrünüzü uzatıp uzatmadığını ya da sizi yavaş yavaş öldürüp öldürmediğini merak ediyormusunuz. Yiyeceklerin eksi ve

Detaylı

Gıdalarda Temel İşlemler

Gıdalarda Temel İşlemler Gıdalarda Temel İşlemler Gıdaların işlenmesi; gıda endüstrisinde uygulanan işlemlerin yanı sıra evde gıdaların hazırlanması ve pişirilmesi sırasında uygulanan işlemleri de kapsar. İşlenmemiş gıdaların

Detaylı

AĠLEM VE BEN BESLENME (TEMEL BESĠN GRUPLARI) YAZAN: MERAL ġahġn

AĠLEM VE BEN BESLENME (TEMEL BESĠN GRUPLARI) YAZAN: MERAL ġahġn AĠLEM VE BEN BESLENME (TEMEL BESĠN GRUPLARI) YAZAN: MERAL ġahġn Geçen sayıda beslenme konusuna genel bir giriş yaparak besin öğeleri hakkında bilgiler vermiştim. Bu sayıda ise temel besin grupları ve doğru

Detaylı

PRENET LE KİLONUZU Kontrol Altına Alın!

PRENET LE KİLONUZU Kontrol Altına Alın! PRENET LE KİLONUZU Kontrol Altına Alın! 1983 yılında Almanya da geliştirilen Prenet ürünleri, en son teknoloji ile üretilir. Konsept, içerisinde kişiye özel olarak uygulanan vücut analizini de barındıran,

Detaylı

ENERJİ METABOLİZMASI

ENERJİ METABOLİZMASI ENERJİ METABOLİZMASI Soluduğumuz hava, yediğimiz ve içtiğimiz besinler vücudumuz tarafından işlenir, kullanılır ve ihtiyaç duyduğumuz enerjiye dönüştürülür. Gün içinde yapılan fiziksel aktiviteler kalp

Detaylı

Kanser Hastalarında Beslenme

Kanser Hastalarında Beslenme Kanser Hastalarında Beslenme Tedavi Öncesi, Tedavi Süresince ve Tedavi Sonrası Beslenme İpuçları Uzm.Dyt.Elvan YILMAZ AKYÜZ Hedefler Sağlıklı kiloyu korumak Vücudun onarımını ve tedavisini sağlayan sağlıklı

Detaylı

ŞEKER HASTALARINDA SAĞLIKLI BESLENME NASIL OLMALIDIR? Uzm. Dyt. Yonca SEVİM Haseki Eğ. ve Araş. Hast. Diyet Polikliniği

ŞEKER HASTALARINDA SAĞLIKLI BESLENME NASIL OLMALIDIR? Uzm. Dyt. Yonca SEVİM Haseki Eğ. ve Araş. Hast. Diyet Polikliniği ŞEKER HASTALARINDA SAĞLIKLI BESLENME NASIL OLMALIDIR? Uzm. Dyt. Yonca SEVİM Haseki Eğ. ve Araş. Hast. Diyet Polikliniği Diyabet Nedir? Önce Hastalığımızı Tanıyalım! Şeker Glikoz Karbonhidrat! İnsülin!

Detaylı

ALKALİ BESLENME HAKKINDA BİLİNMESİ GEREKENLER

ALKALİ BESLENME HAKKINDA BİLİNMESİ GEREKENLER ALKALİ BESLENME HAKKINDA BİLİNMESİ GEREKENLER VE ALKALİ GIDA LİSTESİ ph değerinin sağlığımız için önemi nedir? Asidik bir vücut hastalıkları kendine çeken güçlü bir mıknatıstır. Bu nedenle de vücudun ph

Detaylı

SORULAR / CEVAPLAR. 2 metabolic balance ile kilo nasıl dengeleniyor?

SORULAR / CEVAPLAR. 2 metabolic balance ile kilo nasıl dengeleniyor? SORULAR / CEVAPLAR 1 nedir? kilo düzenleyici metabolizma programıdır. Bu program doktorlar ve beslenme uzmanları tarafından geliştirilmiştir. Bu program yardımıyla yeme içme alışkanlıklarınız sağlıklı,

Detaylı

Halkın sofrasındaki pahalanma TÜİK enflasyonunu üçe katlıyor HALKIN ENFLASYONU ALDI BAŞINI GİTTİ

Halkın sofrasındaki pahalanma TÜİK enflasyonunu üçe katlıyor HALKIN ENFLASYONU ALDI BAŞINI GİTTİ Umut Oran Basın Açıklaması 09.11.2013 Halkın sofrasındaki pahalanma TÜİK enflasyonunu üçe katlıyor HALKIN ENFLASYONU ALDI BAŞINI GİTTİ Ekim sonu itibariyle TÜFE bazında yıllık enflasyon yüzde 7.71 olarak

Detaylı

PRENET LE KİLONUZU Kontrol Altına Alın!

PRENET LE KİLONUZU Kontrol Altına Alın! PRENET LE KİLONUZU Kontrol Altına Alın! 1983 yılında Almanya da geliştirilen Prenet ürünleri, en son teknoloji ile üretilir. Konsept, içerisinde kişiye özel olarak uygulanan vücut analizini de barındıran,

Detaylı

Okul Hastalık Getirmesin!

Okul Hastalık Getirmesin! On5yirmi5.com Okul Hastalık Getirmesin! Veliler dikkat! Okulların açılması ve havaların soğumasıyla çocuklarda görülen hastalıklar da artıyor. Yayın Tarihi : 14 Eylül 2010 Salı (oluşturma : 11/21/2015)

Detaylı

TÜRK-İŞ in verileri temel alındığında mutfak enflasyonu ndaki değişim 2016 Mayıs ayı itibariyle şöyle gerçekleşti:

TÜRK-İŞ in verileri temel alındığında mutfak enflasyonu ndaki değişim 2016 Mayıs ayı itibariyle şöyle gerçekleşti: Özellikle bu yıl gıda fiyatlarında görülen gerileme mutfak harcamasına olumlu yansıdı. Ancak elde edilen ücret geliri ile yapılması gereken harcama arasındaki farklılık bir türlü kapanmadı. Günümüzde geçerli

Detaylı

PERİTON DİYALİZLİ ÇOCUKLARDA BESLENME

PERİTON DİYALİZLİ ÇOCUKLARDA BESLENME PERİTON DİYALİZLİ ÇOCUKLARDA BESLENME FR-HYE-04-423-05 Bu broşürün amacı diyaliz hastalarında hasta ve hasta yakınlarına beslenme ile ilgili önemli noktaları hatırlatmak ve diyetimizde dikkat edilmesi

Detaylı

KALP DAMAR SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI RİSKLERİNDEN KORUNMA

KALP DAMAR SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI RİSKLERİNDEN KORUNMA KALP DAMAR SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI RİSKLERİNDEN KORUNMA BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ? KALP DAMAR HASTALIĞI NEDİR? DAMARLAR NEDEN DARALIR? KALP DAMAR HASTALIĞININ BULGULARI RİSK FAKTÖRLERİ NELERDİR? KALP

Detaylı

T.C. YENİCE KAYMAKAMLIĞI İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü

T.C. YENİCE KAYMAKAMLIĞI İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü T.C. YENİCE KAYMAKAMLIĞI İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü Taşımalı Ilko g retim Yemek Memnuniyet Anketi (Veli ) ANKETE KATILAN: 933 Müdürlüğümüzce 25/03/2013 13/04/2013 tarihleri arasında taşımalı eğitimden

Detaylı

ANTALYA İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ

ANTALYA İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ ANTALYA İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ BESLENME: Büyüme, yaşamın sürdürülmesi ve sağlığın korunması için besinlerin kullanılmasıdır. BESİNLER VE BESİN ÖĞELERİ Yaşamımız için gerekli olan bütün besinleri,

Detaylı

ailesinden ilk kez uzun saatler ayrıldığı ve çevresi ile iletişiminin arttığı bir dönemdir.

ailesinden ilk kez uzun saatler ayrıldığı ve çevresi ile iletişiminin arttığı bir dönemdir. Sağlıklı Bir Beslenme Çantası İçin... Sürekli büyüme ve gelişme süreci içinde olan çocuklar, beslenme yetersizliklerinden doğrudan olumsuz etkileniyor. İSTANBUL - İlkokul çağı, çocuğun ailesinden ilk kez

Detaylı

Aylara Göre Meyve, Sebze ve Balık Tüketimi

Aylara Göre Meyve, Sebze ve Balık Tüketimi Aylara Göre Meyve, Sebze ve Balık Tüketimi OCAK Balık: Kefal, tekir,kırlangıç, istrongilos, levrek, Sebze: Kereviz, lahana, brüksel lahanası, brokoli, havuç, pırasa, ıspanak, pazı, kara turp, kırmızı turp

Detaylı

YAŞLILIKTA BESLENME Doç.Dr. Neslişah Rakıcıoğlu

YAŞLILIKTA BESLENME Doç.Dr. Neslişah Rakıcıoğlu YAŞLILIKTA BESLENME Doç.Dr. Neslişah Rakıcıoğlu Yaşlılık döneminde yeterli ve dengeli beslenmenin sağlanması; sağlığın korunması, iyileştirilmesi ve geliştirilmesi, yaşam süresinin ve kalitesinin arttırılmasında

Detaylı

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000)

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) 14.08.2014 SIRA SIKLIK SÖZCÜK TÜR AÇIKLAMA 1 1209785 bir DT Belirleyici 2 1004455 ve CJ Bağlaç 3 625335 bu PN Adıl 4 361061 da AV Belirteç 5 352249 de

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURULUŞLARI BESLENME ve DİYET BİRİMİ KOAH LI HASTANIN BESLENMESİ FR-HYE-04-719-41

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURULUŞLARI BESLENME ve DİYET BİRİMİ KOAH LI HASTANIN BESLENMESİ FR-HYE-04-719-41 FR-HYE-04-719-41 ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURULUŞLARI BESLENME ve DİYET BİRİMİ KOAH LI HASTANIN BESLENMESİ Hazırlayan AD/BD/Birim(ler): Beslenme ve Diyet Birimi Sayfa 1 / 7 İlk yayın tarihi: 01.05.2007

Detaylı

BESLENME. Hazırlayan: Yrd. Doç. Dr. Şenay GÖRÜCÜ YILMAZ

BESLENME. Hazırlayan: Yrd. Doç. Dr. Şenay GÖRÜCÜ YILMAZ BESLENME Hazırlayan: Yrd. Doç. Dr. Şenay GÖRÜCÜ YILMAZ 2 SAĞLIKLI BESLENME O Beslenme, O Yeterli ve dengeli beslenme O Besin O Besin öğeleri 3 İnsanlar neden yemek yer? Beslenme; İnsanın büyümesi, gelişmesi,

Detaylı

DOĞA OKULLARI EVDE SAĞLIKLI BESLENME KILAVUZU

DOĞA OKULLARI EVDE SAĞLIKLI BESLENME KILAVUZU DOĞA OKULLARI EVDE SAĞLIKLI BESLENME KILAVUZU HAZİRAN 2015 İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ 2. BENİM TABAĞIM KONSEPTİ 3. ÖĞÜNLER VE ÖĞÜN ÖRÜNTÜLERİNİN ÖNEMİ 4. KAHVALTI 5. KUŞLUK VE İKİNDİ ARA ÖĞÜNLERİ 6. ÖĞLE YEMEĞİ

Detaylı

EK TATLANDIRICILAR. Enerjisi azaltılmış veya şeker ilavesiz tahıl bazlı tatlılar. Enerjisi azaltılmış veya şeker ilavesiz yağ bazlı tatlılar

EK TATLANDIRICILAR. Enerjisi azaltılmış veya şeker ilavesiz tahıl bazlı tatlılar. Enerjisi azaltılmış veya şeker ilavesiz yağ bazlı tatlılar Ağustos 2007 CUMA Resmî Gazete Sayı : 26602 TEBLİĞ Tarım ve Köyişleri Bakanlığından: TÜRK GIDA KODEKSİ GIDA MADDELERİNDE KULLANILAN TATLANDIRICILAR TEBLİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA TEBLİĞ (TEBLİĞ

Detaylı

Sürdürülebilir Beslenme ve Geleceğin Gıda Gündemi

Sürdürülebilir Beslenme ve Geleceğin Gıda Gündemi Sürdürülebilir Beslenme ve Geleceğin Gıda Gündemi Dyt.Ece Nevra Durukan İstanbul Sağlık ve Beslenme Bienali, Sürdürülebilir Beslenme Beslenme ve kültürel ihtiyaçları karşılayan, aktif bir yaşam tarzını

Detaylı

Kilo verme niyetiyle diyet tedavisinin uygulanamayacağı durumlar nelerdir? -Hamilelik. -Emziklik. -Zeka geriliği. -Ağır psikolojik bozukluklar

Kilo verme niyetiyle diyet tedavisinin uygulanamayacağı durumlar nelerdir? -Hamilelik. -Emziklik. -Zeka geriliği. -Ağır psikolojik bozukluklar Diyet denilince aklımıza aç kalmak gelir. Bu nedenle biz buna ''sağlıklı beslenme programı'' diyoruz. Aç kalmadan ve bütün besin öğelerinden dengeli biçimde alarak zayıflamayı ve bu kiloda kalmayı amaçlıyoruz.

Detaylı

Prof. Barbara Rolls. Pensilvanya Devlet Üniversitesi Helen A. Guthrie Kürsüsü Beslenme Bilimleri

Prof. Barbara Rolls. Pensilvanya Devlet Üniversitesi Helen A. Guthrie Kürsüsü Beslenme Bilimleri Prof. Barbara Rolls Pensilvanya Devlet Üniversitesi Helen A. Guthrie Kürsüsü Beslenme Bilimleri Çocuklar Ne Kadar Çok Verirseniz O Kadar Çok Yer Bu Türkiye'yi ilk ziyaretim. Mükemmel kültürel mirasınızın,

Detaylı

Index. Besin Grubu kalori Cetveli. 1... Süt ve Süt Ürünleri. 5... Meyveler. 4... Sebzeler. 6... Yağlar. 3...Tahıllar. 7...

Index. Besin Grubu kalori Cetveli. 1... Süt ve Süt Ürünleri. 5... Meyveler. 4... Sebzeler. 6... Yağlar. 3...Tahıllar. 7... Sayfa Besin Grubu kalori Cetveli 1... Süt ve Süt Ürünleri Index 1... Tatlılar 2... Et Gurubu 3...Tahıllar 3...Sebzeler 4... Sebzeler 5... Meyveler 6... Yağlar 7... Kahvaltılıklar 8... Erişteli Ayran Aşı

Detaylı

BESLENME İSTANBUL İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ

BESLENME İSTANBUL İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ BESLENME İSTANBUL İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ 2008 SUNU PLANI Sağlıklı ve dengeli beslenme Temel besin öğeleri ve grupları Öğün içerikleri: Kahvaltı Fast-food ve zararları Çocuğunuzun beslenme çantası

Detaylı

2015-2016 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI ADSIZ SEDAT SEZGİN ORTAOKULU OBEZİTE VE BESLENME KONULU BİLGİLENDİRME ÇALIŞMASI

2015-2016 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI ADSIZ SEDAT SEZGİN ORTAOKULU OBEZİTE VE BESLENME KONULU BİLGİLENDİRME ÇALIŞMASI 2015-2016 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI ADSIZ SEDAT SEZGİN ORTAOKULU OBEZİTE VE BESLENME KONULU BİLGİLENDİRME ÇALIŞMASI İLKÖĞRETİM ÇAĞINDAKİ ÇOCUKLARDA OBEZİTE VE BESLENME Obezite vücut ağırlığının ve vücuttaki

Detaylı

TÜRK-İŞ Haber Bülteni

TÜRK-İŞ Haber Bülteni TÜRK-İŞ Haber Bülteni T ü r k i y e İ ş ç i S e n d i k a l a r ı K o n f e d e r a s y o n u Bayındır Sokak No: 10 Kızılay - Ankara Tel: (0.312) 433 31 25-29 Faks: (0.312) 433 85 80-433 68 09 facebook.com/turkiskonfederasyonu

Detaylı

MÜSABAKA VEYA ANTRENMAN ÖNCESİ, SIRASI VE SONRASINDA SPORCU BESLENMESİ

MÜSABAKA VEYA ANTRENMAN ÖNCESİ, SIRASI VE SONRASINDA SPORCU BESLENMESİ MÜSABAKA VEYA ANTRENMAN ÖNCESİ, SIRASI VE SONRASINDA SPORCU BESLENMESİ Sporcuların performansını etkileyen faktörlerden genetik yapı, uygun antrenmanın yanında beslenmeleri de son derece önem taşımaktadır.

Detaylı

Sağlıklı Kilo Verdiren Diyet!

Sağlıklı Kilo Verdiren Diyet! On5yirmi5.com Sağlıklı Kilo Verdiren Diyet! Ender Saraç'tan sağlıklı kilo verdiren diyet... Yayın Tarihi : 15 Mayıs 2011 Pazar (oluşturma : 11/19/2015) Sağlıklı Kilo Verdirici Diyet 1. Gün Diyet Listesi

Detaylı

Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu

Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Yaşlı Bakım-Ebelik 2. Ders YB 205 Beslenme İkeleri 2015 Uzm. Dyt. Emine Ömerağa emine.omeraga@neu.edu.tr BESLENME Dünya Sağlık Örgütü (WHO-DSÖ)

Detaylı

HER ŞEYİN BAŞI SAĞLIK

HER ŞEYİN BAŞI SAĞLIK ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥΡΚΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΑΣΙΑΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Μάθηµα : ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΙV ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΟΝ ΠΡΟΦΟΡΙΚΟ ΛΟΓΟ (70013 Γ) HER ŞEYİN BAŞI SAĞLIK Sağlıklı bir

Detaylı

İçindekiler. http://d-nb.info/1033563838

İçindekiler. http://d-nb.info/1033563838 İçindekiler Bu Kitap kimin için yazıldı? 11 Önsöz 12 Diyabet üzerine bilmeniz gereken konular 15 Glukagon nedir? 17 Tip-1 -Diyabet 23 Kan şekerinin aşırı düşmesi neden olur? (Hipoglisemi) 25 Kan şekerinin

Detaylı

Pazardan Sofraya:Pazarlama ve Tüketim Beslenmede Balığın Yeri ve Önemi

Pazardan Sofraya:Pazarlama ve Tüketim Beslenmede Balığın Yeri ve Önemi Pazardan Sofraya:Pazarlama ve Tüketim Beslenmede Balığın Yeri ve Önemi Prof. Dr. Yasemen YANAR Çukurova Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Avlama ve İşleme Teknolojisi Bölüm Başkanı Tarih boyunca medeniyetler

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURULUŞLARI BESLENME ve DİYET BİRİMİ GÜNLÜK BESLENME KILAVUZU FR-HYE-04-719-12

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURULUŞLARI BESLENME ve DİYET BİRİMİ GÜNLÜK BESLENME KILAVUZU FR-HYE-04-719-12 FR-HYE-04-719-12 ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURULUŞLARI BESLENME ve DİYET BİRİMİ GÜNLÜK BESLENME KILAVUZU Hazırlayan AD/BD/Birim(ler): Beslenme ve Diyet Birimi Sayfa 1 / 9 İlk yayın tarihi: 01.05.2007

Detaylı

GÜNLÜK OLARAK NEDEN YETERLİ MİKTARDA KALSİYUM ALMALIYIZ?

GÜNLÜK OLARAK NEDEN YETERLİ MİKTARDA KALSİYUM ALMALIYIZ? GÜNLÜK OLARAK NEDEN YETERLİ MİKTARDA KALSİYUM ALMALIYIZ? Kalsiyum bir çok kişinin bildiği gibi kemik ve dişlerin yapı, oluşum ve sürdürülmesinde temel bir gereksinimdir. Kemik erimesini azaltmada yardımcı

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURULUŞLARI BESLENME ve DİYET BİRİMİ DİABETLİ HASTALAR İÇİN BESLENME KILAVUZU FR-HYE-04-719-02

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURULUŞLARI BESLENME ve DİYET BİRİMİ DİABETLİ HASTALAR İÇİN BESLENME KILAVUZU FR-HYE-04-719-02 FR-HYE-04-719-02 ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURULUŞLARI BESLENME ve DİYET BİRİMİ DİABETLİ HASTALAR İÇİN BESLENME KILAVUZU Hazırlayan AD/BD/Birim(ler):Beslenme ve DiyetBirimi Sayfa 1 / 10 İlkyayın tarihi:

Detaylı

TÜRK-İŞ Haber Bülteni

TÜRK-İŞ Haber Bülteni TÜRK-İŞ Haber Bülteni T ü r k i y e İ ş ç i S e n d i k a l a r ı K o n f e d e r a s y o n u Bayındır Sokak No: 10 Kızılay - Ankara Tel: (0.312) 433 31 25-29 Faks: (0.312) 433 85 80-433 68 09 facebook.com/turkiskonfederasyonu

Detaylı

Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır.

Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır. ŞİŞMANLIK (OBEZİTE) Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır. Yağ dokusunun oranı; Yetişkin erkeklerde % 12 15, Yetişkin kadınlarda %20 27 arasındadır. Bu oranların

Detaylı

1800 KALORİLİK ZAYIFLAMA DİYETİ ÖRNEK YEMEK LİSTESİ

1800 KALORİLİK ZAYIFLAMA DİYETİ ÖRNEK YEMEK LİSTESİ 1800 KALORİLİK ZAYIFLAMA DİYETİ BİR GÜNDE ALINMASI GEREKEN YİYECEK MİKTARLARI BESİN GRUBU DEĞİŞİM MİKTARI SÜT 3 ET 5 EKMEK VE EKMEK YERİNE GEÇEN 10 SEBZE YEMEĞİ 2 MEYVE 5 YAĞ 4 SABAH: ÖRNEK YEMEK LİSTESİ

Detaylı

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2013, No: 73

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2013, No: 73 EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2013, No: 73 i Bu sayıda; 2012 Gelir Dağılımı ve Yaşam Koşulları Anket sonuçları değerlendirilmiştir. i 1 Gelir düşerken, gelirin dağılımı düzelir mi?

Detaylı