T.C NİĞDE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ YÜRÜYEN IŞIKLI YAZI PANOSU TASARIMI VE

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "T.C NİĞDE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ YÜRÜYEN IŞIKLI YAZI PANOSU TASARIMI VE"

Transkript

1 T.C NİĞDE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ YÜRÜYEN IŞIKLI YAZI PANOSU TASARIMI VE GERÇEKLEŞTİRİLMESİ (BİTİRME ÖDEVİ) HAZIRLAYAN FERHAT BEKTAŞER ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ Danışman Yrd. Doç. Dr. Murat UZAM NİĞDE-2001

2 T.C NİĞDE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİTİRME ÖDEVİ DERSİ SINAV TUTANAĞI ÖĞRENCİNİN Adı ve Soyadı : FERHAT BEKTAŞER Sınıf ve Numarası : E.E.M Bitirme Ödevinin Adı : YÜRÜYEN IŞIKLI YAZI PANOSU TASARIMI ve GERÇEKLEŞTİRİLMESİ Bitirme Ödevini Yürüten Öğretim Elemanının Adı Soyadı : Yrd. Doç. Dr. Murat UZAM BİTİRME ÖDEVİ SINAVI JÜRİSİ Başkan :... Üye :... Üye :... Üye :... Bu çalışma.../.../... tarihinde yapılan sınav sonucunda jürimiz tarafından oy birliği/çokluğu ile başarılı / başarısız bulunmuştur. 2

3 ÖZET YÜRİYEN IŞIKLI YAZI PANOSU TASARIMI VE GERÇEKLEŞTİRİLMESİ BEKTAŞER, Ferhat Niğde Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Danışman: Yrd. Doç. Dr. Murat UZAM Bu çalışma, Niğde Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü nde bitirme ödevi olarak yapılmıştır. Bu bitirme ödevi ile incelenen, günümüzde her alanda yapılan reklamın, göze hitap ettiği için en dikkat çeken yöntemi olan, elektronik reklam panosu konusudur. Buna dayanarak tasarlanan kayan yazı reklam panosu ile, piyasadakilere göre daha basit ve ucuz bir pano yapılmıştır. Bu panoda kaydırılacak yazı bir hafıza elemanına yüklenir. Hafıza elemanı olarak EPROM kullanılmıştır. Bu sayede çeşitli hafıza programları ile EPROM a bilgi yazabilir ya da eski bilgiyi silip yeni bir bilgi yükleyebiliriz. 3

4 TEŞEKKÜR Bu çalışmamda, bana her konuda yardımcı olan danışman hocam Yrd. Doç. Dr. Murat Uzam a ve bugüne kadar eğitimim de emeği geçen tüm hocalarıma teşekkürü borç bilirim. Ferhat BEKTAŞER 4

5 İÇİNDEKİLER ÖZET...iii TEŞEKKÜR...iv İÇİNDEKİLER...v ŞEKİLLER DİZİNİ...vii BÖLÜM-I...1 IC YARIİLETKEN HAFIZALAR GİRİŞ RASTGELE ERİŞİMLİ HAFIZALAR (RAM) BİPOLAR RAM HAFIZA STATİK MOS RAM HAFIZA DİNAMİK RASTGELE ERİŞİMLİ HAFIZA YALNIZ OKUYABİLEN HAFIZA (ROM) SİLİNEBİLİR HAFIZALAR (EPROM LAR)...4 BÖLÜM-II...6 TASARIM GİRİŞ DİSPLAY KATI TARAMA KATI SAYICI KATI EPROM KATI OSİLATÖR KATI...11 BÖLÜM-III...12 DEVRENİN ÇALIŞMA PRENSİBİ DEVRENİN ÇALIŞMA PRENSİBİ NOKTA MATRİSİ EPROMUN PROGRAMLANMASI LAMBALI IŞIKLI PANOLARDA KARAKTER KAYDIRMA

6 BÖLÜM-IV...20 SONUÇ...20 KAYNAKLAR...21 EKLER

7 ŞEKİLLER DİZİNİ Şekil-1.1:Basit Olarak Bir ROM un Blok Diyagramı Şekil-2.1:Reklam Panosu Blok Diyagramı Şekil-2.2:5x7 Dot Matris Display Yapısı (Display Katı) Şekil-2.3:Tarama Katı Şekil-2.4:Sayıcı Katı Şekil-2.5:Kayan Yazı Devresi Şekil-2.6:Osilatör Katı Şekil-3.2.1:5x7 Nokta Matrisine Göre F Harfi Şekil-3.2.2:Bir Karakter Generatörünün Basit Blok Diyagramı Şekil-3.4.1:LED lerle Düzenlenmiş Işıklı Pano Şekil-3.4.2:Kayan Yazı Devresinin Basit Blok Diyagramı Şekil-3.4.3:Yürüyen Yazı 7

8 BÖLÜM-I GİRİŞ 1.1. IC Yarıiletken Hafızalar Çoğu dijital sistemler ya geçici ya da devamlı olmak üzere bilgi depolaması yapan hafıza ünitelerini içerirler. Şerit göbekler, disk ve manyetik bantlar gibi manyetik elemanlar sürekli depolama özelliğine sahiptirler. Bu elemanlara kaydedilen bilgiler, elektrik enerjisi kesilse bile daha önce depolanan bilgileri korurlar. Buna karşılık, sürekli gelişen entegre teknikleri ile kapasiteleri artan ve özellikle kısa süre depolamaları için üstünlük sağlayan hafıza teknolojisi oluşmuştur. Bilgisayarın ve kontrol sistemlerinin temelini oluşturan bu yarı iletken hafızalarının diğer önemli özellikleri ise, boyutları küçük, ucuz ve çalışma hızlarının yüksek olmasıdır. Böylece geniş kapsamlı bilgisayarlı cihazların her yere girmesi kolaylaşmıştır. Bir hafıza, hafıza hücreleri matrisi, adres seçimi ve kontrol gibi fonksiyonları sağlayan bir dijital devreden ibarettir. Her hücre yalnız bir tek adresle tanımlanır ve matriste özel bir yere sahiptir. Yarı iletken hafızalar aşağıdaki tiplerde olabilir. RAM(Random-Acces Memory)= Rasgele Erişimli Hafıza. ROM (Read-Only Memory)= Yalnız Okunabilen Hafıza. PROM(Programmable Read-Only Memory)= Programlanabilir yalnız okunabilen hafıza. RMM(Read-Mostly Memory)= Çoğunlukla oku hafıza. Standart yarıiletken hafıza boyutları, 1K, 4K, 16K, 32K ve 64K gibidir. Hafızalardan, istenen herhangi bir hafıza kapasitesini elde etmek için X1, X2 ve X8 lik gibi sıralarda irtibat lama yapılır. Örneğin 1 Kx1 (1 bitlik 1K hafıza), 16Kx4 (4 bitlik 16 K hafıza) gibi. 8

9 1.2.Rast Gele Erişimli Hafızalar (RAM) RAM hafızaları iki şekilde çalışır. Bilgi, hücrelere ya statik ya da dinamik olarak depolanır. Flip-flop içine yazılan bilgi, enerjinin var olduğu sürece saklı kalır. Dinamik bir RAM hafızada ise her bitin depolanması, bir kondansatörün şarjı ve bazı başka faktörler yardımıyla gerçekleşir. Ancak bir zaman sonra kondansatör deşarj olacağından bilgiyi yeniden yazmak veya depolanan bilginin devamlı ve periyodik olarak tazelenmesi gerekir. Dinamik hafıza statik hafızaya oranla daha hızlıdır ve büyük paketleme yoğunluğuna izin verir. RAM hafızaları genellikle, I²R (İntegrated injection logic), N tipi veya P tipi MOSFET veya bipolar devreleri şeklinde imal edilirler. Bipolar da hafıza bilgisine erişme zamanı 20 nsn dir. MOS tipi hafızalarda bu zaman 200 nsn dir. I²L devresi ise hemen hemen bipolar devresi kadar hızlı çalışır. I²L ve MOS devrelerinde her bit için mikrowatt mertebesinde bir güç kullanılırken bipolar da her bit için miliwatt mertebesindedir yani daha fazla güç kullanılır. Buna göre, bipolar hafızaları özel uygulamalarda kullanılır. Büyük kapasiteli ana hafızalar ise MOS hafıza devreleri ile gerçekleştirilir. Bir yarıiletken (IC) hafıza ünitesindeki bilgi bitleri, ya tek bitler ya da bitler grubu (kelimeler) olarak organize edilir. Buna örnek olarak 1024x1 (1 bitlik 1024 kelimelik) organizasyonu ile 1024 bitin depolanmasını sağlayan MOS tipi INTEL 8102 RAM gösterebiliriz. Burada tek tek depolanmış bulunan 1024 biti seçmek için 10 bitlik adrese (2¹º=1024) gerek olduğunu unutmamak gerekir. 12 bitlik kelime uzunluğuna 1K lık bir hafıza elde etmek için, 12 bitlik kelime uzunluğuna sahip bir göbek hafıza planında olduğu gibi 12 adet 8102 entegresi kullanmak gerekir. IC hafızaları genellikle 1Kx8, 4Kx8, 1Kx4, 4Kx4 gibi bitler elde edilecek şekilde imal edilir. Daha geniş bitli veya daha geniş kapasiteli hafıza elde etmek için standart entegrelerden bir kaçını kendi arasında özel olarak bağlamak gerekir. Bir hafıza hücresine, X ve Y (dikey veya yatay) seçici hatları kullanarak ulaşılır, fakat tüm bitlerin seçimini yapabilmek için kod çözücü devrelerine gerek vardır. Ancak, adres bitleri 9

10 bu seçici hatlar içinde kısmi veya tam bir şekilde kodu çözülerek IC nin dışındaki kod çözücü devrelerinin sayısı azaltılabilir. 1.3.Bipolar RAM Hafıza Bipolar RAM a örnek olarak 256x1 hafızaya sahip SN74S201 entegresini verebiliriz. Bu entegrenin erişme zamanı (okuma saykılının zamanı) 40 ns civarındadır. Her bitin güç harcaması ise, 1,8 mw tır. Entegre 16 bacaklı olup, okunabilen ve yazılabilen 256 bit TTL lojiği ile imal edilmiştir. 8 bitlik adres, 2 8 =256 bitten birini seçmek için kullanılır. Data girişindeki bilgi, enable lojik-0 iken hafıza içine adresle seçilen bölge yazılır. Enable lojik- 1 olduğu zaman ise bilgi okunur. Bilgi okunurken hafızada hiçbir zaman hasar meydana gelmez. Yani okunan bilgi hafızadan silinmez. 1.4.Statik MOS RAM Hafızası Yüksek hızlı rasgele erişimli hafızalar, bipolar IC lerden oluşur. Ancak daha büyük kapasiteli hafızalar genellikle MOS tipi transistörle elde edilir ve bu şekilde imal edilmiş entegreler daha ucuzdur. Bir statik RAM, depolayacağı bilginin her biti için bir flip-flop matrisi kullanılır. Kullanılan bu flip-flop lar, bir hafıza hücresi gibi hareket ederler. 1.5.Dinamik Rasgele Erişimli Hafıza Hücrelerindeki transistör sayısı azaltılarak dinamik olarak imal edilen hafızalar birçok imkan sağlar. Yani hücre yapısındaki eleman sayısının azaltılmasıyla depolama daha sıkı bir şekilde yapılır. Örneğin 4K lık dinamik bir RAM ın her bit için gerekli güç miktarı 7 µw olmak üzere toplam 30 mw olarak gerçekleştirildiğini düşünürsek üstünlüğünü anlamak oldukça kolaydır. Böyle bir dinamik RAM a 8107A entegresini örnek olarak gösterebiliriz. 10

11 1.6.Yalnız Okuyabilen Hafızalar (ROM) Yalnız okuyabilen hafızaların (ROM-Read Only Memories) içlerine bilgiler, imalatçı firmalar tarafından ve ROM entegrenin imalatı esnasında yazılır. Bu tip hafızalar, bilgisayarların bir bölümünü oluştururlar. Bir devrenin çalışması esnasında elde edilen bilgiler bu tip hafıza içine yazılamaz. Ancak ROM lar, matematiksel tabloların veya değerlerin (logaritmik-trigonometrik fonksiyonlar gibi), kod çevirme programlarının depolandığı hafızalardır. ROM, RAM a benzer şekilde bir matris düzeninde bilgilerin yazılması ile oluşur. Her bölge bir tek adrese sahiptir. Bölge adreslendiği zaman o adreste bulunan depolu bilgi okunur. ROM lar, giriş adres hat sayısının azalması açısından decoder devrelerini içerirler. Böylece entegre ayak sayısı en aza indirilmiş olur. Burada M bitli kod, N bitli bir çıkış koduna çevrilmektedir. Aynı zamanda M giriş kodu bir decoder ile A kelime hattına açılmakta ve her hat istenilen bir çıkış kelimesine kodlanmaktadır. ROM un her adresine tekabül eden bilgi hiçbir zaman kaybolmaz. Şekil-1.1: Basit olarak bir ROM un blok diyagramı. 1.7.Silinebilir Hafızalar (EPROM LAR) Gerektiğinde üzerine yazılmış bilgiler silinebilen ileri düzeyde yapılmış PROM lara EPROM denir. Bu EPROM larda programlama sırasında bir sigorta attırma yerine, farklı 11

12 bir mosfet hücresi kullanılır. Programlama, hücrede bir şarj depolar. Ancak yapılan özel bir düzenleme ile bu şarj sürekli tutulur. Statik depolu hafızaları silmek için entegre üzerinde bulunan şeffaf pencereden ultraviyole ışınları verilir. Bu anda radyasyon hücrenin iletkenliğini arttırır. Böylece depolanmış olan şarjın kaçmasına izin verilir. Radyasyon tüm matris sistemindeki hücreleri uygulandığından matris sistemde depolanmış olan tüm bilgilerin silinmesine neden olur. Ultraviyole ışınları elde etmek için bu amaçla imal edilmiş özel tüpler vardır. Pratikte çalışmalarda böyle bir imkan yoksa silmek istediğimiz EPROM u bulutsuz bir havada güneş ışınları altında dakika tutulur veya civa buharlı bir lambanın ucunun flemana zarar vermeden kırılır ve silmek istenilen EPROM bu lambanın altında dakika beklenir. Bu yollara silinmiş bir EPROM tekrar programlanabilir. MOS matrisi ile oluşmuş bir EPROM a bilgi kaydedileceği zaman hafızada hücre transistörünü çalıştırmaya izin veren bir kapı vardır. Her depolama hücre transistörünün üzerinde bir yüzey kapı kullanılır. Kapı elektriksel olarak izole edilmiştir. Şarjsız bir kapı hiçbir oluk (D) kaynak (S) kanalı sağlamazken, şarjlı bir kapı geçici bir kanal sağlar. Programlanabilir ROM ların bir başka şekli ise elektriksel olarak değiştirilen PROM ve EPROM lardır. 12

13 BÖLÜM-II TASARIM 2.1.GİRİŞ Günümüzde bir firma veya kuruluş kendini tanıtabilmek için ilk etapta reklamı düşünmektedir. Büyük küçük birçok firma veya kuruluş kendi ürettikleri malları tüketicilere en iyi şekilde tanıtmak isterler. Bundan dolayı reklamı tercih etmektedirler. Her ne kadar çoğunlukla çeşitli basın kuruluşları kullanılırsa da reklamcılıkta şehrin en önemli caddelerine yerleştirilen reklam panolarının ve büyük binaların yüzeyleri boyanarak yapılan reklamlarında önemi çok büyüktür. Bu reklam türleri içinde en etkili ve akılda en kalıcı olanı görüntülü reklamlardır. Çünkü insan hafızasında en uzun süre kalıcı olanlar gözler tarafından görülenlerdir. Bu proje çalışmasında, insanların gözlerine hitap eden ışıkların kullanılması ve hareketli olması sebebiyle oldukça dikkat çeken bir reklam panosu tasarlanmıştır. Bu pano sadece reklam amacıyla değil bir duyuru ve olayı geniş kitlelere iletmek için de kullanılabilir. Devrenin blok diyagramı Şekil-2.1 de gösterilmektedir. Şekil-2.1 de görüldüğü gibi 6 ayrı bölümden oluşmaktadır. Display olarak 7x80 dot matrisi display kullanılmıştır. Tarama katında ise 5 adet 4x16 decoder ve bu decoderleri seçmek için de 3x8 decoder kullanılmıştır. DOT MATRİS DISPLAY Besleme Katı EPROM KATI TARAMA KATI SAYICI 1 SAYICI 2 OSİLATÖR KATI Şekil-2.1:Reklam Panosu Blok Diyagramı 13

14 2.2.Display Katı Display katı, 7x80 dot matris displayden meydana gelmektedir. Bu displaylerin sürülmesinde satırlar için BC237PNP tipi transistörler kullanılmıştır. Satırlardaki transistörlerin beyzlerine 100 Ω luk bir direnç ve sütunlardaki transistörlerin beyzlerine de 2,2 kω luk birer direnç kullanılmıştır. Şekil-2.2 de dot matris displayin iç yapısı görülmektedir. Display yedi satırlı ve seksen sütunludur. Displaylerin sekiz satırlı olabilmesine rağmen karakter kodları yedi bitlik olduğu için sadece yedi satır ve bütün sütunları kullanılmıştır. Şekil-2.2:5x7 Dot Matris Display Yapısı (Display Katı) 14

15 2.3.Tarama Katı Tarama katı displaylerin sütun taramasını gerçekleştirir. 7 giriş 80 çıkışı sağlamak için 5 adet 74LS154 (4x16 decoder) kullanılmıştır. Ayrıca bu 5 adet 74LS154 decoderi seçmek amacıyla bir adet 74LS138 (3x8 decoder) kullanılmıştır. 74LS154 decoderler aktif iken Lojik-0 çıkışını, pasif iken de Lojik-1 çıkışını üreten bir entegredir. Bu entegrelerin çıkışları 2.2 kω luk direnç üzerinden display katının BC327 PNP tipi transistörünün beyzine girer. Bu transistörler anahtarlama elemanı olarak görev yapar ve bir sütunun aktif olmasını sağlarlar. Bu katta bulunan decoderlere seçme işi sayıcı 1 den gelen yedi adet giriş tarafından sağlanmaktadır. İlk dört giriş 74LS154 decodere geriye kalan üç giriş te 74LS138 decodere girmektedir. Şekil-2.3:Tarama Katı 2.4.Sayıcı Katı Sayıcı 1 katı, displaylerin sütunlarının birini seçmek üzere decoderlere giren 7 bitlik bilgiyi üretmektedir. Bu sayıcı 0-79 arası sayarak istenilen sütunu seçmektedir. Bu sayma işlemini sağlamak için bir adet 12 bitlik 4040 paralel yüklemeli sayıcı kullanılmıştır. Bu sayıcı, 0 dan 127 e kadar saydıktan sonra 127 olduğu an kendini sıfırlayıp sayıcı iki katında bulunan sayıcılara paralel yükleme izni vermektedir. Bu sayıcının yedi adet çıkışının ilk dört tanesi beş adet 74LS154 decoder girişlerine girmektedir. Bu dört adet çıkış vasıtasıyla hangi sütunun seçileceğine karar verilir. Geriye kalan üç adet çıkış ise 74LS138 decodere girmektedir. 15

16 Şekil-2.4:Sayıcı Katı İkinci sayıcı EPROM içinde bölümlere ayrılmış yüklenmiş bilgileri seçmemize yarar paralel yüklemeli sayıcının katalog bilgisi EK-2 dedir. 2.5.EPROM Katı EPROM katında 27C101K lık 128 Kb lık EPROM kullanılmıştır. EPROM un sekiz bitlik çıkışlarından yedi tanesi bilgiyi display e aktarmak için kullanılmıştır sekizinci bit ise sayıcı 2 yi reset etmesi için kullanılmıştır. EPROM girişlerinden düşük değerlikli 7 biti yazının görülmesi için tarayıcı katı ile birlikte sayıcı 1 e bağlanır. Diğer bitler ise EPROM u hafıza bölmelerine ayıracak şekilde sayıcı 2 ye bağlanır. EPROM un katalog bilgisi EK-3 dedir. 16

17 17

18 2.6.Osilatör Katı Osilatör katı, sayıcı-1 ve sayıcı-2 hangi frekans bölgesinde çalıştırmak istenirse ayarlanmasını sağlayan bölümdür. Burada iki tane 555 entegre dirençler yardımıyla sayıcılar için gereken frekansı üretmektedir. Yazının kayma hızını ayarlayan 555 entegresinde ayarlı direnç kullanılmıştır. Şekil-2.6:Osilatör Katı 18

19 BÖLÜM-III DEVRENİN ÇALIŞMA PRENSİBİ 3.1.Devrenin Çalışma Prensibi Devrede EPROM daki bilgileri okutmak için 0-79 arası sayan sayıcı (sayıcı-1) göz yanılmasını sağlamak amacıyla çok yüksek bir frekansta çalıştırılmaktadır. Bu frekans değerinin yüksek olmasından dolayı displayler sönük bir şekilde yanmaktadır. Bu değer her sütun için 50 Hz civarında bir frekansla çalışmaktadır ki, bu da göz yanılması için yeterli bir değer olmaktadır. Sayıcının clock generatörü (CLK) olarak 555 elemanları kullanılmıştır. Bu elemana bağlanan direnç değerlerini değiştirmek suretiyle ayarını değiştirmemiz mümkün olmaktadır. Devre 7x80 dot matris displayin sürülmesi şeklinde tasarlanmıştır. Display katında satırlar için BC237 NPN tipi transistörler ve sütunlar içinde BC327 PNP tipi transistörler kullanılmıştır. Kontrol katında kullanılan entegrelerin hemen hepsi TTL entegrelerdir. Bundan dolayı bu kontrol kartı +5V luk bir besleme kaynağı tarafından beslenmiştir. Display katı da yine aynı şekilde +5V luk bir besleme kaynağından beslenmektedir. Bunun amacı yalnız bir tane besleme kaynağı kullanmaktır. 3.2.DOT Matrisi ROM karakter generatörleri ile üretilen bir çok harf matrisi olmasına rağmen genellikle 5x7 ile 7x9 nokta matris formatı kullanılmaktadır. Bugün 64 Amerikan ve Avrupa karakterlerini verecek şekilde programlanmış ROM lar üretilmektedir. Şekil 3.1 de 5x7 nokta matrisine göre F harfi görünmektedir. Burada her nokta pozisyonunun bir ışık kaynağına veya bir LED e tekabül ettiğini varsayalım. Bu duruma göre içi dolu noktalar yanan LED leri, boş noktalar ise sönük LED leri göstermektedir. Sönük LED ler ROM un 5x7=35 bitlik çıkış kelimesinin lojik-0 larına, yanan LED ler ise lojik-1 lerine tekabül eder. 19

20 Şekil-3.2.1:5x7 Nokta Matrisine Göre F Harf Bu matrise göre, 64 alfa nümerik harf ile başka özel sembolleri depolayabilmek için ROM un 64x7x5=2240 bitlik bir depolama kapasitesine sahip olması gerekir. Böyle bir hafızadaki hücreler, daha önce bölüm-1 de anlatıldığı dibi bipolar veya mosfet tekniğine göre gerçekleştirilir. Bu duruma göre bir karakter generatörünün temelini ROM oluşturuyor diyebiliriz. ROM karakter generatörleri yatay veya dikey taramalı olmak üzere iki şekilde üretilir. Şekil 3.2 de basit olarak blok diyagramı verilen karakter generatörünü ele alalım ve bu generatörün 6 bitlik binary kodu ile adreslendiğini kabul edelim. Bu karakter generatöründe adres için birkaç kod kullanılabilir. Örneğin giriş adresi ASCII koduna göre düzenlenmiş olabilir. Bu 6 bitlik adres bir decoder yardımıyla şekilde görüldüğü gibi bellek matrisinin 7 yatay hattını lojik-1 yapar ve bu andaki giriş o harfin adresi olur. Örneğin bu adres F harfi için olsun. Böyle bir sistemde yalnız 7 çıkış olduğundan, belli bir anda bir harfin yalnız bir sütunu elde edilir. 7 çıkışlı 5x7 matrisi için sütun sayısı 5 olduğuna göre bu 5 sütun sıra ile seçilir. Her sütunun seçimi ise bir sayıcı tarafından yapılır ve bu sayıcı 6 ya kadar saymalıdır. Sayıcının çıkışı 000 olduğunda sütun decoderi ile hafıza matrisinde depolanmış olan F karakterinin birinci sütunun bilgisini taşıyan hücrelerinin dikey hatları lojik-1 yapılır. Böylece F karakterinin birinci sütununun bilgisi, hafızadan çıkışa aktarılmış olur. Sayıcımız bundan sonra sırasıyla 001, 010, 011, 100 ı sayarak ikinci, üçüncü, dördüncü ve beşinci kolonların çıkışını aynı yöntemle elde eder. Bu 20

21 çıkışlar sırasıyla bir shift registerle kaydırılır. Sayıcının sayma hızı yüksek olduğundan göz bu durumu hiçbir zaman fark etmez. Dolayısı ile yardımcı devrelerde bulunan bu yöntemle displayde görüntülenecek karakter kopuk görünmez. Yani karşımızda birden bire oluşuyormuş hissi verir. Sayıcımızın 101 i de saymasının nedeni her karakter arasında bir boşluk meydana getirmek içindir. Şekil-3.2.2:Bir Karakter Generatörünün Basit Blok Diyagramı 3.3.EPROM un Programlanması Devrede 128 kb lık EPROM kullanılmıştır. EPROM un kullanılması displayde yazı veya sembollerin yazılmasını sağlar. Fakat EPROM belirli bir kapasiteye sahip olduğundan dolayı yazdırılacak metin sınırlıdır. Bu sınır her karakter için altı veri gerektirdiğini düşünürsek (beş tanesi karakter bir tanesi karakterler arası boşluk için) yaklaşık olarak 4 kb lık bir bölgeye 650 karakterlik bir metin veya yazı yazdırılabilir. Fakat bu çalışmada kullanılan EPROM 128 kb lıktır. Bu 4 kb lık bölgelere bölmüş bulunmaktayız. Bundan dolayı her bir bölgeye farklı bir metin veya yazı yazdırılmaktadır. EPROM u programlamak için özel programlama cihazı ve program gerekmektedir. 21

22 Tablo EPROM için Heksadesimal Kaynak Kodları A 7C C J F 01 B 41 7F K 7F C 3E L 7F D 41 7F E M 7F 01 0C 02 7F E 7F N 7F F F 7F O 3E E G 3E Ö Ğ P 7F H 7F F R 7F I 41 7F S İ 44 7D Ş T F 01 01? U 3F F E Ü 3D D V / Y < 1C Z > C - - X * E W 7F F Q 3E E = F { } F 10 : ; F , ! 4F [ 7F E ] F E E - 22

23 EPROM un programlanabilmesi için gerekli karakter kaynak kodları Tablo de verilmiştir. Bir karakterin bütün kodları yazıldıktan sonra 00 yazmak harflerin birbirine karışmasını engeller. Ayrıca her bir kelime arası 5 adet 00 kullanmak daha güzel bir görünüm sağlamaktadır. Harflerin kotlarının çıkarılışı [EK-1] de verilmiştir. 3.4.Lambalı Işıklı Panolarda Karakter Kaydırma Günlük yaşantımızda mağaza vitrinleri gibi yerlerde, reklam amacı ile yürüyen yazı sistemlerine sık sık rastlamaktayız. Bu sistemleri oluşturan devreler, geliştirilmiş teknoloji ve çok az entegre grubu ile gerçekleştirilmektedir. EPROM larla gerçekleştirilmiş basit bir devre örneğini inceleyeceğiz. Şekil de LED lerle düzenlenmiş karakter kaydırma işlemini yapan ışıklı bir pano bağlantısı görülmektedir. Panodaki, tüm LED lerin katotları birleştirilmiş olup anotları ise açık bırakılmıştır. Şekil-3.4.1:LED lerle Düzenlenmiş Işıklı Pano 23

24 Şekil-3.4.2:Kayan Yazı Devresinin Basit Blok Diyagramı Şekil de ise harf kaydırma işlemini yapacak devrenin basit blok diyagramı görülmektedir. Şekilde de görüldüğü gibi 2 tane 555 sayıcılara clock üretmektedir. 1 nolu 555 göz yanılmasını sağlamak için (50Hz)x(sütun sayısı) kadar frekansa ayarlanmıştır. Çıkışı 1 nolu sayıcıya verilmiştir. 1 nolu sayıcı kolonları sırasıyla seçer ve aynı zamanda EPROM un kolonlara karşılık adresini belirler. EPROM daki belirlenen adrese karşılık gelen kolona EPROM daki bilgi aktarılır. Bilgiler yüksek frekansta aktarıldığı için yazıyı bütün halinde görürüz. 2 nolu 555, 2 nolu sayıcıyı 0,15 saniye ile bir saniye arasında tetikleyecek şekilde ayarlanır. 2 nolu sayıcı ise EPROM un bölmelere ayıracak şekilde A4 -A14 aralığında bağlanır. 2 nolu 555 in tetikleme zamanını 0,5 saniye olduğunu varsayarsak her 0.5 saniyede EPROM daki bölmelerdeki bilgi displaye aktarılır. İki nolu sayıcıya clock uygulandığında, yani EPROM daki 2. adres bölmesi geldiğinde EPROM da sırasıyla Şekil-4.3.b de görülen LED leri yakacak şekilde çıkış verirler. 24

25 Bundan sonra her clock uygulandığında, yani EPROM a her yeni adres uygulandığında sıra ile c, d, e,...p de görülen LED ler yanar. LED lerin bu şekilde yanması yürüyen bir yazıyı verir. Adres boşa geldiğinde ise aynı program tekrarlanır. Harflerin kayma hızı ise clock sinyaline bağlı olarak değişir. 25

26 26

27 BÖLÜM-IV SONUÇ Kullanılan EPROM ların kapasitesi doğrultusunda, oldukça uzun bir yazıyı yazdıracak şekilde program yapılabilir. Devreyi besleyen enerji kesilse bile hazırlanan program hiçbir zaman silinmez. Ancak yeni bir yazı yazdırmak istendiğinde EPROM ların silinerek yeniden programlanması gerekir. Bu çalışmada EPROM un içine NİĞDE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK BÖLÜMÜNE HOŞ GELDİNİZ cümlesinin heksadesimal kodu yüklenmiştir. 27

28 KAYNAKLAR [1] Ş.KURTULDU, İleri Elektronik II, Ankara, [2] Yrd. Doç. Dr. Murat UZAM, Endüstriyel Elektronik Ders Notları. [3] Morris MANO, Sayısal Tasarım, Milli Eğitim Yayınları, Ankara, [4] NATIONAL SEMICONDUCTOR, LS/S/TTL Logic Databook,

29 EKLER EK-1 Türkçe karakter ve sembollerin eprom a yüklenmesi için hex kotlarının çıkarılışı. Ek-2:Projede Kullanılan CD4040 Sayıcının Bacak Bağlantıları 29

30 Ek-3:Projede Kullanılan EPROM un Bacak Bağlantıları 30

31 Ek-4: Baskı Devreler EPROM Katı Baskı Devresi 31

32 Tarayıcı Katı Baskı Devresi 32

33 33

Bellekler. Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar

Bellekler. Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar Bellekler 1 Bellekler Ortak giriş/çıkışlara, yazma ve okuma kontrol sinyallerine sahip eşit uzunluktaki saklayıcıların bir tümdevre içerisinde sıralanmasıyla hafıza (bellek) yapısı elde edilir. Çeşitli

Detaylı

BÖLÜM 2 8051 Mikrodenetleyicisine Giriş

BÖLÜM 2 8051 Mikrodenetleyicisine Giriş C ile 8051 Mikrodenetleyici Uygulamaları BÖLÜM 2 8051 Mikrodenetleyicisine Giriş Amaçlar 8051 mikrodenetleyicisinin tarihi gelişimini açıklamak 8051 mikrodenetleyicisinin mimari yapısını kavramak 8051

Detaylı

SAYISAL UYGULAMALARI DEVRE. Prof. Dr. Hüseyin EKİZ Doç. Dr. Özdemir ÇETİN Arş. Gör. Ziya EKŞİ

SAYISAL UYGULAMALARI DEVRE. Prof. Dr. Hüseyin EKİZ Doç. Dr. Özdemir ÇETİN Arş. Gör. Ziya EKŞİ SAYISAL DEVRE UYGULAMALARI Prof. Dr. Hüseyin EKİZ Doç. Dr. Özdemir ÇETİN Arş. Gör. Ziya EKŞİ İÇİNDEKİLER ŞEKİLLER TABLOSU... vi MALZEME LİSTESİ... viii ENTEGRELER... ix 1. Direnç ve Diyotlarla Yapılan

Detaylı

(Random-Access Memory)

(Random-Access Memory) BELLEK (Memory) Ardışıl devreler bellek elemanının varlığı üzerine kuruludur Bir flip-flop sadece bir bitlik bir bilgi tutabilir Bir saklayıcı (register) bir sözcük (word) tutabilir (genellikle 32-64 bit)

Detaylı

EEM122SAYISAL MANTIK SAYICILAR. Elektrik Elektronik Mühendisliği Yrd. Doç. Dr. Hüseyin Sağkol

EEM122SAYISAL MANTIK SAYICILAR. Elektrik Elektronik Mühendisliği Yrd. Doç. Dr. Hüseyin Sağkol EEM122SAYISAL MANTIK BÖLÜM 6: KAYDEDİCİLER VE SAYICILAR Elektrik Elektronik Mühendisliği Yrd. Doç. Dr. Hüseyin Sağkol KAYDEDİCİLER VE SAYICILAR Flip-flopkullanan devreler fonksiyonlarına göre iki guruba

Detaylı

SAYISAL MANTIK LAB. PROJELERİ

SAYISAL MANTIK LAB. PROJELERİ 1. 8 bitlik Okunur Yazılır Bellek (RAM) Her biri ayrı adreslenmiş 8 adet D tipi flip-flop kullanılabilir. RAM'lerde okuma ve yazma işlemleri CS (Chip Select), RD (Read), WR (Write) kontrol sinyalleri ile

Detaylı

CUMHURİYET MESLEKİ VE TEKNİK ANADOLU LİSESİ BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİNİN TEMELLERİ DERSİ DERS NOTLARI BELLEKLER

CUMHURİYET MESLEKİ VE TEKNİK ANADOLU LİSESİ BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİNİN TEMELLERİ DERSİ DERS NOTLARI BELLEKLER BELLEKLER Genel olarak bellekler, elektronik bilgi depolama üniteleridir. Bilgisayarlarda kullanılan bellekler, işlemcinin istediği bilgi ve komutları maksimum hızda işlemciye ulaştıran ve üzerindeki bilgileri

Detaylı

27.10.2011 HAFTA 1 KALICI OLMAYAN HAFIZA RAM SRAM DRAM DDRAM KALICI HAFIZA ROM PROM EPROM EEPROM FLASH HARDDISK

27.10.2011 HAFTA 1 KALICI OLMAYAN HAFIZA RAM SRAM DRAM DDRAM KALICI HAFIZA ROM PROM EPROM EEPROM FLASH HARDDISK Mikroişlemci HAFTA 1 HAFIZA BİRİMLERİ Program Kodları ve verinin saklandığı bölüm Kalıcı Hafıza ROM PROM EPROM EEPROM FLASH UÇUCU SRAM DRAM DRRAM... ALU Saklayıcılar Kod Çözücüler... GİRİŞ/ÇIKIŞ G/Ç I/O

Detaylı

Proje Teslimi: 2013-2014 güz yarıyılı ikinci ders haftasında teslim edilecektir.

Proje Teslimi: 2013-2014 güz yarıyılı ikinci ders haftasında teslim edilecektir. ELEKTRONĐK YAZ PROJESĐ-2 (v1.1) Yıldız Teknik Üniversitesi Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Bölümünde okuyan 1. ve 2. sınıf öğrencilerine; mesleği sevdirerek öğretmek amacıyla, isteğe bağlı olarak

Detaylı

Sabit Gerilim Regülatörü Kullanarak Ayarlanabilir Güç Kaynağı

Sabit Gerilim Regülatörü Kullanarak Ayarlanabilir Güç Kaynağı Sabit Gerilim Regülatörü Kullanarak Ayarlanabilir Güç Kaynağı Sabit değerli pozitif gerilim regülatörleri basit bir şekilde iki adet direnç ilavesiyle ayarlanabilir gerilim kaynaklarına dönüştürülebilir.

Detaylı

Bölüm 4 Ardışıl Lojik Devre Deneyleri

Bölüm 4 Ardışıl Lojik Devre Deneyleri Bölüm 4 Ardışıl Lojik Devre Deneyleri DENEY 4-1 Flip-Floplar DENEYİN AMACI 1. Kombinasyonel ve ardışıl lojik devreler arasındaki farkları ve çeşitli bellek birimi uygulamalarını anlamak. 2. Çeşitli flip-flop

Detaylı

7. BELLEK BİRİMİ. Şekil 7-1 Bellek Birimlerinin Bilgisayar Sistemindeki Yeri

7. BELLEK BİRİMİ. Şekil 7-1 Bellek Birimlerinin Bilgisayar Sistemindeki Yeri 7. BELLEK BİRİMİ Şekil 7-1 Bellek Birimlerinin Bilgisayar Sistemindeki Yeri 7.1. Bellekler İçin Kullanılan Terimler Bellek birimlerinin çalışmasının anlaşılması ve iyi bir şekilde kullanılması için bu

Detaylı

İnönü Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

İnönü Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü İnönü Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü 00223 - Mantık Devreleri Tasarımı Laboratuar Föyleri Numara: Ad Soyad: Arş. Grv. Bilal ŞENOL Devre Kurma Alanı Arş. Grv. Bilal ŞENOL

Detaylı

Bil101 Bilgisayar Yazılımı I. M. Erdem ÇORAPÇIOĞLU Bilgisayar Yüksek Mühendisi

Bil101 Bilgisayar Yazılımı I. M. Erdem ÇORAPÇIOĞLU Bilgisayar Yüksek Mühendisi Bil101 Bilgisayar Yazılımı I Bilgisayar Yüksek Mühendisi Kullanıcıdan aldığı veri ya da bilgilerle kullanıcının isteği doğrultusunda işlem ve karşılaştırmalar yapabilen, veri ya da bilgileri sabit disk,

Detaylı

1. Sayıcıların çalışma prensiplerini ve JK flip-floplarla nasıl gerçekleştirileceğini anlamak. 2. Asenkron ve senkron sayıcıları incelemek.

1. Sayıcıların çalışma prensiplerini ve JK flip-floplarla nasıl gerçekleştirileceğini anlamak. 2. Asenkron ve senkron sayıcıları incelemek. DENEY 7-2 Sayıcılar DENEYİN AMACI 1. Sayıcıların çalışma prensiplerini ve JK flip-floplarla nasıl gerçekleştirileceğini anlamak. 2. Asenkron ve senkron sayıcıları incelemek. GENEL BİLGİLER Sayıcılar, flip-floplar

Detaylı

MEB YÖK MESLEK YÜKSEKOKULLARI PROGRAM GELİŞTİRME PROJESİ. 1. Tipik bir mikrobilgisayar sistemin yapısı ve çalışması hakkında bilgi sahibi olabilme

MEB YÖK MESLEK YÜKSEKOKULLARI PROGRAM GELİŞTİRME PROJESİ. 1. Tipik bir mikrobilgisayar sistemin yapısı ve çalışması hakkında bilgi sahibi olabilme PROGRAMIN ADI DERSIN KODU VE ADI DERSIN ISLENECEGI DÖNEM HAFTALIK DERS SAATİ DERSİN SÜRESİ ENDÜSTRİYEL ELEKTRONİK MİK.İŞLEMCİLER/MİK.DENETLEYİCİLER-1 2. Yıl, III. Yarıyıl (Güz) 4 (Teori: 3, Uygulama: 1,

Detaylı

SAYICILAR. Tetikleme işaretlerinin Sayma yönüne göre Sayma kodlanmasına göre uygulanışına göre. Şekil 52. Sayıcıların Sınıflandırılması

SAYICILAR. Tetikleme işaretlerinin Sayma yönüne göre Sayma kodlanmasına göre uygulanışına göre. Şekil 52. Sayıcıların Sınıflandırılması 25. Sayıcı Devreleri Giriş darbelerine bağlı olarak belirli bir durum dizisini tekrarlayan lojik devreler, sayıcı olarak adlandırılır. Çok değişik alanlarda kullanılan sayıcı devreleri, FF lerin uygun

Detaylı

MİKROİŞLEMCİ MİMARİLERİ

MİKROİŞLEMCİ MİMARİLERİ MİKROİŞLEMCİ MİMARİLERİ Mikroişlemcilerin yapısı tipik olarak 2 alt sınıfta incelenebilir: Mikroişlemci mimarisi (Komut seti mimarisi), Mikroişlemci organizasyonu (İşlemci mikromimarisi). CISC 1980 lerden

Detaylı

Dosya Saklama Ortamları (Sabit Diskler) Kütük Organizasyonu 1

Dosya Saklama Ortamları (Sabit Diskler) Kütük Organizasyonu 1 Dosya Saklama Ortamları (Sabit Diskler) Kütük Organizasyonu 1 Depolama Aygıtları 1- Birincil Depolama Aygıtları Hızlı Erişim Süresine Sahiptirler Fiyatı daha fazladır. Daha küçük kapasiye sahiptir 2. İkincil

Detaylı

Elektrik akımı ve etkileri Elektrik alanı ve etkileri Manyetik alan ve etkileri

Elektrik akımı ve etkileri Elektrik alanı ve etkileri Manyetik alan ve etkileri Elektrik akımı ve etkileri Elektrik alanı ve etkileri Manyetik alan ve etkileri 1 Elektrotekniğin Pozitif Tarafları Elektrik enerjisi olmadan modern endüstri düşünülemez! Hidrolik ve pnömatik mekanizmaların

Detaylı

BSE 207 Mantık Devreleri Lojik Kapılar ve Lojik Devreler (Logic Gates And Logic Circuits)

BSE 207 Mantık Devreleri Lojik Kapılar ve Lojik Devreler (Logic Gates And Logic Circuits) SE 207 Mantık Devreleri Lojik Kapılar ve Lojik Devreler (Logic Gates nd Logic Circuits) Sakarya Üniversitesi Lojik Kapılar - maçlar Lojik kapıları ve lojik devreleri tanıtmak Temel işlemler olarak VE,

Detaylı

DENEY 21 IC Zamanlayıcı Devre

DENEY 21 IC Zamanlayıcı Devre DENEY 21 IC Zamanlayıcı Devre DENEYİN AMACI 1. IC zamanlayıcı NE555 in çalışmasını öğrenmek. 2. 555 multivibratörlerinin çalışma ve yapılarını öğrenmek. 3. IC zamanlayıcı anahtar devresi yapmak. GİRİŞ

Detaylı

B.Ç. / E.B. MİKROİŞLEMCİLER

B.Ç. / E.B. MİKROİŞLEMCİLER 1 MİKROİŞLEMCİLER RESET Girişi ve DEVRESİ Program herhangi bir nedenle kilitlenirse ya da program yeniden (baştan) çalıştırılmak istenirse dışarıdan PIC i reset yapmak gerekir. Aslında PIC in içinde besleme

Detaylı

DERS 3 MİKROİŞLEMCİ SİSTEM MİMARİSİ. İçerik

DERS 3 MİKROİŞLEMCİ SİSTEM MİMARİSİ. İçerik DERS 3 MİKROİŞLEMCİ SİSTEM MİMARİSİ İçerik Mikroişlemci Sistem Mimarisi Mikroişlemcinin yürüttüğü işlemler Mikroişlemci Yol (Bus) Yapısı Mikroişlemci İç Veri İşlemleri Çevresel Cihazlarca Yürütülen İşlemler

Detaylı

ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ SAYISAL TASARIM LABORATUVARI DENEY 6 ANALOG/DİGİTAL DÖNÜŞTÜRÜCÜ. Grup Numara Ad Soyad RAPORU HAZIRLAYAN:

ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ SAYISAL TASARIM LABORATUVARI DENEY 6 ANALOG/DİGİTAL DÖNÜŞTÜRÜCÜ. Grup Numara Ad Soyad RAPORU HAZIRLAYAN: ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ SAYISAL TASARIM LABORATUVARI DENEY 6 ANALOG/DİGİTAL DÖNÜŞTÜRÜCÜ DENEYİ YAPANLAR Grup Numara Ad Soyad RAPORU HAZIRLAYAN: Deneyin Yapılış Tarihi Raporun Geleceği Tarih Raporun

Detaylı

Ünite-2 Bilgisayar Organizasyonu. www.cengizcetin.net

Ünite-2 Bilgisayar Organizasyonu. www.cengizcetin.net Ünite-2 Bilgisayar Organizasyonu Bilgisayar Nedir? Belirli bir sonuç üretmek amacıyla; mantıksal kıyaslamalardan sonuç çıkarabilen, büyük miktarlarda bilgiyi depolayabilen ve gerektiğinde bu bilgileri

Detaylı

OP-AMP UYGULAMA ÖRNEKLERİ

OP-AMP UYGULAMA ÖRNEKLERİ OP-AMP UYGULAMA ÖRNEKLERİ TOPLAR OP-AMP ÖRNEĞİ GERİLİM İZLEYİCİ Eşdeğer devresinden görüldüğü gibi Vo = Vi 'dir. Emiter izleyici devreye çok benzer. Bu devrenin giriş empedansı yüksek, çıkış empedansı

Detaylı

İÇİNDEKİLER 1. KLAVYE... 11 2. KLAVYE RB0... 19 3. KLAVYE RBHIGH... 27 4. 4 DİSPLAY... 31

İÇİNDEKİLER 1. KLAVYE... 11 2. KLAVYE RB0... 19 3. KLAVYE RBHIGH... 27 4. 4 DİSPLAY... 31 İÇİNDEKİLER 1. KLAVYE... 11 Satır ve Sütunlar...11 Devre Şeması...14 Program...15 PIC 16F84 ile 4x4 klavye tasarımını gösterir. PORTA ya bağlı 4 adet LED ile tuş bilgisi gözlenir. Kendiniz Uygulayınız...18

Detaylı

Hacettepe Robot Topluluğu

Hacettepe Robot Topluluğu Hacettepe Robot Topluluğu PIC Assembly Dersleri 1. Ders: PIC Programlamaya Giriş HUNRobotX - PIC Assembly Dersleri 1. Ders: PIC Programlamaya Giriş Yazan: Kutluhan Akman, Düzenleyen: Canol Gökel - 4 Haziran

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Dijital Tasarım EEE324 6 3+2 4 6

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Dijital Tasarım EEE324 6 3+2 4 6 DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS Dijital Tasarım EEE324 6 3+2 4 6 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Zorunlu / Yüz Yüze Dersin

Detaylı

BİLGİSAYAR MİMARİSİ. İkili Kodlama ve Mantık Devreleri. Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü

BİLGİSAYAR MİMARİSİ. İkili Kodlama ve Mantık Devreleri. Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü BİLGİSAYAR MİMARİSİ İkili Kodlama ve Mantık Devreleri Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü Kodlama Kodlama, iki küme elemanları arasında karşılıklığı kesin olarak belirtilen kurallar bütünüdür diye tanımlanabilir.

Detaylı

ENTEGRELER (Integrated Circuits, IC) Entegre nedir, nerelerde kullanılır?...

ENTEGRELER (Integrated Circuits, IC) Entegre nedir, nerelerde kullanılır?... ENTEGRELER (Integrated Circuits, IC) Entegre nedir, nerelerde kullanılır?... İçerik Düzeni Entegre Tanımı Entegre Seviyeleri Lojik Aileler Datasheet Okuma ENTEGRE TANIMI Entegreler(IC) chip adı da verilen,

Detaylı

BİL 423 Bilgisayar Mimarisi 1. Ara Sınavı

BİL 423 Bilgisayar Mimarisi 1. Ara Sınavı MALTEPE ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSİĞİ BÖLÜMÜ BİL 423 Bilgisayar Mimarisi 1. Ara Sınavı Öğrenci Adı Soyadı : Öğrenci no : Akademik yıl : 2015-2016 Dönem : Güz Tarih : 4.11.2015 Sınav yeri : MZ-4 Sınav

Detaylı

Düşünelim? Günlük hayatta bilgisayar hangi alanlarda kullanılmaktadır? Bilgisayarın farklı tip ve özellikte olmasının sebepleri neler olabilir?

Düşünelim? Günlük hayatta bilgisayar hangi alanlarda kullanılmaktadır? Bilgisayarın farklı tip ve özellikte olmasının sebepleri neler olabilir? Başlangıç Düşünelim? Günlük hayatta bilgisayar hangi alanlarda kullanılmaktadır? Bilgisayarın farklı tip ve özellikte olmasının sebepleri neler olabilir? Bilgisayar Bilgisayar, kendisine verilen bilgiler

Detaylı

DENEY 1. 7408 in lojik iç şeması: Sekil 2

DENEY 1. 7408 in lojik iç şeması: Sekil 2 DENEY 1 AMAÇ: VE Kapılarının (AND Gates) çalısma prensibinin kavranması. Çıkıs olarak led kullanılacaktır. Kullanılacak devre elemanları: Anahtarlar (switches), 100 ohm ve 1k lık dirençler, 7408 entegre

Detaylı

5. LOJİK KAPILAR (LOGIC GATES)

5. LOJİK KAPILAR (LOGIC GATES) 5. LOJİK KPILR (LOGIC GTES) Dijital (Sayısal) devrelerin tasarımında kullanılan temel devre elemanlarına Lojik kapılar adı verilmektedir. Her lojik kapının bir çıkışı, bir veya birden fazla girişi vardır.

Detaylı

LOJİK DEVRELER-I III. HAFTA DENEY FÖYÜ

LOJİK DEVRELER-I III. HAFTA DENEY FÖYÜ LOJİK DEVRELER-I III. HAFTA DENEY FÖYÜ 3 Bitlik Bir Sayının mod(5)'ini Bulan Ve Sonucu Segment Display'de Gösteren Devrenin Tasarlanması Deneyin Amacı: 3 bitlik bir sayının mod(5)'e göre sonucunu bulan

Detaylı

KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ

KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ SAYISAL ELEKTRONİK LAB. DENEY FÖYÜ DENEY 4 OSİLATÖRLER SCHMİT TRİGGER ve MULTİVİBRATÖR DEVRELERİ ÖN BİLGİ: Elektronik iletişim sistemlerinde

Detaylı

3.3. İki Tabanlı Sayı Sisteminde Dört İşlem

3.3. İki Tabanlı Sayı Sisteminde Dört İşlem 3.3. İki Tabanlı Sayı Sisteminde Dört İşlem A + B = 2 0 2 1 (Elde) A * B = Sonuç A B = 2 0 2 1 (Borç) A / B = Sonuç 0 + 0 = 0 0 0 * 0 = 0 0 0 = 0 0 0 / 0 = 0 0 + 1 = 1 0 0 * 1 = 0 0 1 = 1 1 0 / 1 = 0 1

Detaylı

Fatih Üniversitesi. İstanbul. Haziran 2010. Bu eğitim dokümanlarının hazırlanmasında SIEMENS ve TEKO eğitim dokümanlarından faydalanılmıştır.

Fatih Üniversitesi. İstanbul. Haziran 2010. Bu eğitim dokümanlarının hazırlanmasında SIEMENS ve TEKO eğitim dokümanlarından faydalanılmıştır. Fatih Üniversitesi SIMATIC S7-200 TEMEL KUMANDA UYGULAMALARI 1 İstanbul Haziran 2010 Bu eğitim dokümanlarının hazırlanmasında SIEMENS ve TEKO eğitim dokümanlarından faydalanılmıştır. İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ...

Detaylı

Mikrobilgisayar Sistemleri ve Assembler

Mikrobilgisayar Sistemleri ve Assembler Mikrobilgisayar Sistemleri ve Assembler Bahar Dönemi Öğr.Gör. Vedat MARTTİN 2-RAM ve ROM bellek özellikleri ve Çeşitleri BELLEK: Mikroişlemcili sistemlerde bilgilerin geçici veya daimi olarak saklandığı

Detaylı

5. HAFTA KBT104 BİLGİSAYAR DONANIMI. KBUZEM Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi

5. HAFTA KBT104 BİLGİSAYAR DONANIMI. KBUZEM Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi 5. HAFTA KBT104 BİLGİSAYAR DONANIMI Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi 2 Konu Başlıkları Bellekler İç Bellekler ROM Bellek RAM Bellek Dış Bellekler Sabit Disk Sürücüleri

Detaylı

1. PS/2 klavye fare 2. Optik S/PDIF çıkışı 3. HDMI Giriş 4. USB 3.0 Port 5. USB 2.0 Port 6. 6 kanal ses giriş/çıkış 7. VGA giriş 8.

1. PS/2 klavye fare 2. Optik S/PDIF çıkışı 3. HDMI Giriş 4. USB 3.0 Port 5. USB 2.0 Port 6. 6 kanal ses giriş/çıkış 7. VGA giriş 8. İşlemci: İşlemci,kullanıcıdan bilgi almak, komutları işlemek ve sonuçları kullanıcıya sunmak gibi pek çok karmaşık işlemi yerine getirir. Ayrıca donanımların çalışmasını kontrol eder. İşlemci tüm sistemin

Detaylı

BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA

BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA Yrd. Doç. Dr. Beytullah EREN beren@sakarya.edu.tr 0264 295 5642 1 MİCROSOFT EXCEL Elektronik tablolama veya hesaplama programı olarak da adlandırılan Excel, girilen veriler üzerinde

Detaylı

Proje Teslimi: 2012-2013 güz yarıyılı ikinci ders haftasında Devre ve Sistem Analizi Dersinde teslim edilecektir.

Proje Teslimi: 2012-2013 güz yarıyılı ikinci ders haftasında Devre ve Sistem Analizi Dersinde teslim edilecektir. ELEKTRONĐK YAZ PROJESĐ-1 (v1.2) YTÜ Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Bölümü birinci sınıf öğrencileri için Elektrik Devre Temelleri Dersinde isteğe bağlı olarak verilen pratik yaz ödevidir. Proje

Detaylı

İ.T.Ü. Eğitim Mikrobilgisayarının Tanıtımı

İ.T.Ü. Eğitim Mikrobilgisayarının Tanıtımı İ.T.Ü. Eğitim Mikrobilgisayarının Tanıtımı 1.1 Giriş İTÜ Eğitim Mikrobilgisayarı (İTÜ-Eğit) MC6802 mikroişlemcisini kullanan bir eğitim ve geliştirme bilgisayarıdır. İTÜ-Eğit, kullanıcıya, mikrobilgisayarın

Detaylı

Bir analitik cihaza bir bilgisayar takılması için en az iki neden vardır: Ölçmelerin kısmen veya tamamen otomatikleştirilmesi.

Bir analitik cihaza bir bilgisayar takılması için en az iki neden vardır: Ölçmelerin kısmen veya tamamen otomatikleştirilmesi. 1 MİKROBİLGİSAYARLAR VE MİKROİŞLEMCİLER Enstrümantal Analiz, Digital Elektronikler Mikrobilgisayarlar ve mikroişlemciler pek çok modern laboratuvar cihazının ayrılmaz bir parçası olmuşlardır. Bunlar çalışma

Detaylı

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7 T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7 KONDANSATÖRLER VE BOBİNLER Doç. Dr. İbrahim YÜCEDAĞ Arş. Gör. M.

Detaylı

EXCEL 2007 ELEKTRONİK ÇİZELGE

EXCEL 2007 ELEKTRONİK ÇİZELGE EXCEL 2007 ELEKTRONİK ÇİZELGE Excel, Microsoft Office paketinde yer alan ve iş hayatında en sık kullanılan programlardandır. Bir hesap tablosu programıdır. Excel, her türlü veriyi (özellikle sayısal verileri)

Detaylı

Teknik bilgi 2003. Münferit mahal sıcaklık kontrol elemanları. Bağlantı şeması

Teknik bilgi 2003. Münferit mahal sıcaklık kontrol elemanları. Bağlantı şeması Teknik bilgi 2003 Münferit mahal sıcaklık kontrol elemanları İşlevi: Oventrop oda termostatları ile, Oventrop elektro-termik servo tahrikler ve Oventrop radyatör vanaları kullanarak, münferit mahal sıcaklık

Detaylı

VE DEVRELER LOJİK KAPILAR

VE DEVRELER LOJİK KAPILAR ÖLÜM 3 VE DEVELEI LOJIK KPIL VE DEVELE LOJİK KPIL Sayısal devrelerin tasarımında kullanılan temel devre elemanlarına Lojik kapılar adı verilir. ir lojik kapı bir çıkış, bir veya birden fazla giriş hattına

Detaylı

EEM İTH. İHR. PAZ. ve TİC. A.Ş. ASANSÖR KUMANDA VE OTOMASYON SİSTEMLERİ SONIC. Sesli Anons Sistemi

EEM İTH. İHR. PAZ. ve TİC. A.Ş. ASANSÖR KUMANDA VE OTOMASYON SİSTEMLERİ SONIC. Sesli Anons Sistemi EEM İTH. İHR. PAZ. ve TİC. A.Ş. ASANSÖR KUMANDA VE OTOMASYON SİSTEMLERİ SONIC Sesli Anons Sistemi SONIC, asansörlerde kullanılan sesli anons sistemidir. Kat bildirimi, servis dışı, aşırı yük ve kurtarma

Detaylı

Fatih University- Faculty of Engineering- Electric and Electronic Dept.

Fatih University- Faculty of Engineering- Electric and Electronic Dept. SAYISAL DEVRE TASARIMI EEM Ref. Morris MANO & Michael D. CILETTI SAYISAL TASARIM 5. Baskı Fatih University- Faculty of Engineering- Electric and Electronic Dept. Birleşik Mantık Tanımı X{x, x, x, x n,}}

Detaylı

BÖLÜM 9 (COUNTERS) SAYICILAR SAYISAL ELEKTRONİK. Bu bölümde aşağıdaki konular anlatılacaktır

BÖLÜM 9 (COUNTERS) SAYICILAR SAYISAL ELEKTRONİK. Bu bölümde aşağıdaki konular anlatılacaktır SYISL ELETRONİ ÖLÜM 9 (OUNTERS) SYIILR u bölümde aşağıdaki konular anlatılacaktır Sayıcılarda Mod kavramı senkron sayıcılar senkron yukarı sayıcı (Up counter) senkron aşağı sayıcı (Down counter) senkron

Detaylı

BESLEME KARTI RF ALICI KARTI

BESLEME KARTI RF ALICI KARTI BESLEME KARTI Araç üzerinde bulunan ve tüm kartları besleyen ünitedir.doğrudan Lipo batarya ile beslendikten sonra motor kartına 11.1 V diğer kartlara 5 V dağıtır. Özellikleri; Ters gerilim korumalı Isınmaya

Detaylı

Ġşlem tablosu kavramını tanımlamak ve işlem tablolarının işlevlerini öğrenmek. Ġşlem tablolarının temel kavramlarını tanımlamak.

Ġşlem tablosu kavramını tanımlamak ve işlem tablolarının işlevlerini öğrenmek. Ġşlem tablolarının temel kavramlarını tanımlamak. Amaçlarımız 2 Ġşlem tablosu kavramını tanımlamak ve işlem tablolarının işlevlerini öğrenmek. Ġşlem tablolarının temel kavramlarını tanımlamak. Microsoft Excel 2010 da bilgi girişi yapabilmek. Excel de

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI FOTOVOLTAİK PANELLERİN ÇEŞİTLERİ VE ÖLÇÜMLERİ DERSİN ÖĞRETİM

Detaylı

TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ EET-206 SAYISAL ELEKTRONİK - II LABORATUVARI

TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ EET-206 SAYISAL ELEKTRONİK - II LABORATUVARI TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ EET-206 SAYISAL ELEKTRONİK - II LABORATUVARI DENEY FÖYÜ 1 EET-206 SAYISAL ELEKTRONİK - II LABORATUVARI DENEY NO : 1 DENEYİN ADI : OSİLATÖR DEVRESİ Giriş

Detaylı

Kendimiz Yapal m. Yavuz Erol* 16 Sütunlu Kayan Yaz

Kendimiz Yapal m. Yavuz Erol* 16 Sütunlu Kayan Yaz Kendimiz Yapal m Yavuz Erol* 16 Sütunlu Kayan Yaz Bu yaz da 8 sat r, 16 sütundan oluflan LED li kayan yaz projesi anlat l yor. Projenin en önemli özelli i gerek donan m gerekse yaz l m olarak basit olmas.

Detaylı

4-Deney seti modüler yapıya sahiptir ve kabin içerisine tek bir board halinde monte edilmiştir.

4-Deney seti modüler yapıya sahiptir ve kabin içerisine tek bir board halinde monte edilmiştir. MDS 8051 8051 AİLESİ DENEY SETİ 8051 Ailesi Deney Seti ile piyasada yaygın olarak bulunan 8051 ailesi mikro denetleyicileri çok kolay ve hızlı bir şekilde PC nizin USB veya Seri portundan gönderdiğiniz

Detaylı

HD710 ISI KONTROLLÜ RÖLE MONTAJ KILAVUZU MALZEME LİSTESİ

HD710 ISI KONTROLLÜ RÖLE MONTAJ KILAVUZU MALZEME LİSTESİ HD710 ISI KONTROLLÜ RÖLE MONTAJ KILAVUZU MALZEME LİSTESİ AÇIK DEVRE ŞEMASI BASKI DEVRESİ MONTAJ İŞLEM BASAMAKLARI 1. Poşetten çıkan malzemelerinizi, malzeme listesine göre kontrol ediniz. Elinizdeki her

Detaylı

BM-311 Bilgisayar Mimarisi. Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

BM-311 Bilgisayar Mimarisi. Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü BM-311 Bilgisayar Mimarisi Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Konular Bilgisayar Bileşenleri Bilgisayarın Fonksiyonu Instruction Cycle Kesmeler (Interrupt lar) Bus

Detaylı

6. Fiziksel gerçeklemede elde edilen sonuç fonksiyonlara ilişkin lojik devre şeması çizilir.

6. Fiziksel gerçeklemede elde edilen sonuç fonksiyonlara ilişkin lojik devre şeması çizilir. 5. KOMBİNEZONSAL LOJİK DEVRE TASARIMI 5.1. Kombinezonsal Devre Tasarımı 1. Problem sözle tanıtılır, 2. Giriş ve çıkış değişkenlerinin sayısı belirlenir ve adlandırılır, 3. Probleme ilişkin doğruluk tablosu

Detaylı

Bölüm 4 Ardışıl Lojik Devre Deneyleri

Bölüm 4 Ardışıl Lojik Devre Deneyleri Bölüm 4 Ardışıl Lojik Devre Deneyleri DENEY 4-1 Flip-Floplar DENEYİN AMACI 1. Kombinasyonel ve ardışıl lojik devreler arasındaki farkları ve çeşitli bellek birimi uygulamalarını anlamak. 2. Çeşitli flip-flop

Detaylı

1. Direnç değeri okunurken mavi renginin sayısal değeri nedir? a) 4 b) 5 c) 1 d) 6 2. Direnç değeri okunurken altın renginin tolerans değeri kaçtır?

1. Direnç değeri okunurken mavi renginin sayısal değeri nedir? a) 4 b) 5 c) 1 d) 6 2. Direnç değeri okunurken altın renginin tolerans değeri kaçtır? 1. Direnç değeri okunurken mavi renginin sayısal değeri nedir? a) 4 b) 5 c) 1 d) 6 2. Direnç değeri okunurken altın renginin tolerans değeri kaçtır? a) Yüzde 10 b) Yüzde 5 c) Yüzde 1 d) Yüzde 20 3. Direnç

Detaylı

GRAFİK TASARIM Hüseyin Güner

GRAFİK TASARIM Hüseyin Güner Kitapçık Hakkında "AkademikPort Hobi Elektronik Devre Projeleri" Eğitimi AkademikPort'un açık kaynaklı elektronik kitap eğitimlerinin ikinci kitapçığı olarak yayınlanmıştır. Bu kitapçıkta sizler için hazırlanan

Detaylı

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MAKİNE FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ DERSİ. IŞIĞA DÖNEN KAFA Proje No:2

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MAKİNE FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ DERSİ. IŞIĞA DÖNEN KAFA Proje No:2 YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MAKİNE FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ DERSİ IŞIĞA DÖNEN KAFA Proje No:2 Proje Raporu ÖMER FARUK ŞAHAN 12068030 16.01.2013 İstanbul İÇİNDEKİLER

Detaylı

Program Kodları. void main() { trisb=0; portb=0; while(1) { portb.b5=1; delay_ms(1000); portb.b5=0; delay_ms(1000); } }

Program Kodları. void main() { trisb=0; portb=0; while(1) { portb.b5=1; delay_ms(1000); portb.b5=0; delay_ms(1000); } } Temrin1: PIC in PORTB çıkışlarından RB5 e bağlı LED i devamlı olarak 2 sn. aralıklarla yakıp söndüren programı yapınız. En başta PORTB yi temizlemeyi unutmayınız. Devre Şeması: İşlem Basamakları 1. Devreyi

Detaylı

11.1. ELEKTRONİK ATEŞLEME SİSTEMLERİ ( ELECTRONIC IGNATION )

11.1. ELEKTRONİK ATEŞLEME SİSTEMLERİ ( ELECTRONIC IGNATION ) 11. DİĞER ELEKTRONİK SİSTEMLER 11.1. ELEKTRONİK ATEŞLEME SİSTEMLERİ ( ELECTRONIC IGNATION ) Elektronik ateşlemenin diğerlerinden farkı, motorun her durumda ateşleme zamanlamasının hassas olarak hesaplanabilmesidir.

Detaylı

Merkezi İşlem. Birimi

Merkezi İşlem. Birimi VERİ: Kullanıcı veya bilgisayar tarafından sağlanırlar. Sayılar, harfler, sözcükler, ses sinyalleri ve komutlardır.. Veriler bilgisayarın giriş birimleri tarafından toplanırlar. Giriş İşlem Çıkış Önbellek

Detaylı

Bilgisayar Mühendisliğine Giriş. Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN

Bilgisayar Mühendisliğine Giriş. Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN Bilgisayar Mühendisliğine Giriş Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN Mikroişlemci Nedir? Bir bilgisayarın en önemli parçası Mikroişlemcisidir. Hiçbir bilgisayar mikroişlemci olmadan çalışamaz. Bu nedenle Mikroişlemci

Detaylı

DİCLE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EEM309 SAYISAL ELEKTRONİK LABORATUARI

DİCLE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EEM309 SAYISAL ELEKTRONİK LABORATUARI DİCLE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EEM39 SAYISAL ELEKTRONİK LABORATUARI Deney No Deneyin Adı Deney Grubu Deneyi Yapanın Numarası Adı Soyadı İmzası Deneyin

Detaylı

Donanımlar Hafta 1 Donanım

Donanımlar Hafta 1 Donanım Donanımlar Hafta 1 Donanım Donanım Birimleri Ana Donanım Birimleri (Anakart, CPU, RAM, Ekran Kartı, Sabit Disk gibi aygıtlar, ) Ek Donanım Birimleri (Yazıcı, Tarayıcı, CD-ROM, Ses Kartı, vb ) Anakart (motherboard,

Detaylı

PİLSAY KULLANMA KILAVUZU

PİLSAY KULLANMA KILAVUZU PİLSAY KULLANMA KILAVUZU V:1.0 1 İÇİNDEKİLER SAYFA Cihazın Genel Özellikleri... 3 Çağrıların Ücretlendirilmesi... 4 Sayaçların Takibi ve Silinmesi... 5 Aranan Numaraların Takibi... 6 Program Moduna Girme...

Detaylı

Yarı İletkenler ve Temel Mantıksal (Lojik) Yapılar. Bilgisayar Mühendisliğine Giriş 1

Yarı İletkenler ve Temel Mantıksal (Lojik) Yapılar. Bilgisayar Mühendisliğine Giriş 1 Yarı İletkenler ve Temel Mantıksal (Lojik) Yapılar Bilgisayar Mühendisliğine Giriş 1 Yarı İletkenler Bilgisayar Mühendisliğine Giriş 2 Elektrik iletkenliği bakımından, iletken ile yalıtkan arasında kalan

Detaylı

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MAKİNE FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ DERSİ. Işığı Takip Eden Kafa 2 Nolu Proje

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MAKİNE FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ DERSİ. Işığı Takip Eden Kafa 2 Nolu Proje YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MAKİNE FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ DERSİ Işığı Takip Eden Kafa 2 Nolu Proje Proje Raporu Hakan Altuntaş 11066137 16.01.2013 İstanbul

Detaylı

LCD (Liquid Crystal Display)

LCD (Liquid Crystal Display) LCD (Liquid Crystal Display) LCD ekranlar bize birçok harfi, sayıları, sembolleri hatta Güney Asya ülkelerin kullandıkları Kana alfabesindeki karakterleri de görüntüleme imkanını verirler. LCD lerde hane

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ

YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ KULLANIM KİTAPÇIĞI ve Deneyler İÇİNDEKİLER Eğitim Seti Özellikleri 3 Hibrid Şarj Regülatörü Modülü Özellikleri 4 DC-AC İnverter Modülü Özellikleri 5 AKÜ Modülü Özellikleri

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS Sayısal Lojik Tasarımı BIL281 3 5+0 5 6 Ön Koşul Dersleri Yok Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Zorunlu / Yüz Yüze

Detaylı

DONANIM. 1-Sitem birimi (kasa ) ve iç donanım bileşenleri 2-Çevre birimleri ve tanımlamaları 3-Giriş ve çıkış donanım birimleri

DONANIM. 1-Sitem birimi (kasa ) ve iç donanım bileşenleri 2-Çevre birimleri ve tanımlamaları 3-Giriş ve çıkış donanım birimleri DONANIM 1-Sitem birimi (kasa ) ve iç donanım bileşenleri 2-Çevre birimleri ve tanımlamaları 3-Giriş ve çıkış donanım birimleri DONANIM SİSTEM BİRİMİ ÇEVREBİRİMLERİ Ana Kart (Mainboard) Monitör İşlemci

Detaylı

Von Neumann Mimarisi. Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar 1

Von Neumann Mimarisi. Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar 1 Von Neumann Mimarisi Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar 1 Sayısal Bilgisayarın Tarihsel Gelişim Süreci Babage in analitik makinası (1833) Vakumlu lambanın bulunuşu (1910) İlk elektronik sayısal bilgisayar

Detaylı

RedoMayer Makina ve Otomasyon

RedoMayer Makina ve Otomasyon RedoMayer Makina ve Otomasyon >Robotik Sistemler >PLC ve modülleri >Operatör Panelleri >Servo Motor ve Sürücüleri >Redüktörler >Encoderler www.redomayer.com RedoMayer Makina ve Otomasyon, 20 yılı aşan

Detaylı

BELLEK BİRİMLERİ BELLEK BİRİMLERİ

BELLEK BİRİMLERİ BELLEK BİRİMLERİ BELLEK BİRİMLERİ BELLEKLER BELLEK BİRİMLERİ Bellek Nedir İşlemcinin istediği bilgileri en hızlı şekilde işlemciye ulaştıran ve bilgileri geçici olarak saklayan depolama birimidir Belleğin Görevi İşlemcinin

Detaylı

Multivibratörler. Monastable (Tek Kararlı) Multivibratör

Multivibratörler. Monastable (Tek Kararlı) Multivibratör Multivibratörler Kare dalga veya dikdörtgen dalga meydana getiren devrelere MULTİVİBRATÖR adı verilir. Bu devreler temel olarak pozitif geri beslemeli iki yükselteç devresinden oluşur. Genelde çalışma

Detaylı

Centronic MemoControl MC42

Centronic MemoControl MC42 Centronic MemoControl MC42 tr Montaj ve İşletme Talimatı Bellek Tuşları Aşağıdaki kişilere yönelik önemli bilgiler: Montaj elemanı / Elektrik teknisyeni / Kullanıcı Lütfen ilgili kişilere iletiniz! Bu

Detaylı

GEPA. set. RQ-112B Reaktif Güç Kontrol Rölesi. set. set RQ B SERİSİ REAKTİF GÜÇ RÖLELERİ

GEPA. set. RQ-112B Reaktif Güç Kontrol Rölesi. set. set RQ B SERİSİ REAKTİF GÜÇ RÖLELERİ RQ B SERİSİ REAKTİF GÜÇ RÖLELERİ RQ B Serisi reaktif güç röleleri, alçak gerilim elektrik tesislerinin reaktif güç kompanzasyonunda kullanılırlar. Kondansatör gruplarını devreye alan ve çıkaran reaktif

Detaylı

Yarım toplayıcının fonksiyonelliği ile 4 x 2 bit ROM hafıza(çok küçük bir hafıza) programlandığının bir örneğini düşünelim:

Yarım toplayıcının fonksiyonelliği ile 4 x 2 bit ROM hafıza(çok küçük bir hafıza) programlandığının bir örneğini düşünelim: Başvuru Çizelgeleri Son bölümde sayısal hafıza cihazları hakkında bilgi aldınız, katı-hal cihazlarıyla ikili veri depolamanın mümkün olduğunu biliriz. Bu depolama "hücreleri" katı-hal hafıza cihazlarıyla

Detaylı

Bu sekme ile genel olarak biçimlendirme ile ilgili ayarlamaların yapıldığı sekmedir.

Bu sekme ile genel olarak biçimlendirme ile ilgili ayarlamaların yapıldığı sekmedir. 3. GİRİŞ SEKMESİ Bu sekme ile genel olarak biçimlendirme ile ilgili ayarlamaların yapıldığı sekmedir. 3.1. Excel 2010 da Kesme, Kopyalama, Yapıştırma ve Biçim Boyacısı Giriş sekmesinin ilk grubu olan Pano

Detaylı

EGE ÜNİVERSİTESİ EGE MYO MEKATRONİK PROGRAMI

EGE ÜNİVERSİTESİ EGE MYO MEKATRONİK PROGRAMI EGE ÜNİVERSİTESİ EGE MYO MEKATRONİK PROGRAMI SENSÖRLER VE DÖNÜŞTÜRÜCÜLER SEVİYENİN ÖLÇÜLMESİ Seviye Algılayıcılar Şamandıra Seviye Anahtarları Şamandıralar sıvı seviyesi ile yukarı ve aşağı doğru hareket

Detaylı

ÜNİTE 4 KLASİK SORU VE CEVAPLARI (TEMEL ELEKTRONİK)

ÜNİTE 4 KLASİK SORU VE CEVAPLARI (TEMEL ELEKTRONİK) ÜNİTE 4 KLASİK SORU VE CEVAPLARI (TEMEL ELEKTRONİK) Transistörü tanımlayınız. Beyz ucundan geçen akıma göre, emiter-kollektör arasındaki direnci azaltıp çoğaltabilen elektronik devre elemanına transistör

Detaylı

YAKLAŞIM SENSÖRLERİ (PROXIMITY) Endüktif, Kapasitif ve Optik Yaklaşım Sensörleri

YAKLAŞIM SENSÖRLERİ (PROXIMITY) Endüktif, Kapasitif ve Optik Yaklaşım Sensörleri YAKLAŞIM SENSÖRLERİ (PROXIMITY) Endüktif, Kapasitif ve Optik Yaklaşım Sensörleri Sanayi fabrika otomasyonunda proximity (yaklasım) sensorler kullanılır. Porximity sensorler profesyonel yapıda cevre sartlarından

Detaylı

MEKATRONİĞİN TEMELLERİ TEMEL ELEKTRONİK KAVRAMLARI

MEKATRONİĞİN TEMELLERİ TEMEL ELEKTRONİK KAVRAMLARI MEKATRONİĞİN TEMELLERİ TEMEL ELEKTRONİK KAVRAMLARI KONDANSATÖR Kondansatör iki iletken plaka arasına bir yalıtkan malzeme konarak elde edilen ve elektrik enerjisini elektrostatik enerji olarak depolamaya

Detaylı

HARMES H-12 KULLANMA KILAVUZU

HARMES H-12 KULLANMA KILAVUZU HARMES H-12 KULLANMA KILAVUZU V:1.0 1 İÇİNDEKİLER SAYFA Cihazın Genel Özellikleri... 3 Programın Kurulumu... 4 Windows-7 Sürücülerin Yüklenmesi... 5 Windows-Vista Sürücülerin Yüklenmesi... 6 Windows-XP

Detaylı

Yrd.Doç.Dr. Celal Murat KANDEMİR. Kodlama (Coding) : Bir nesneler kümesinin bir dizgi (bit dizisi) kümesi ile temsil edilmesidir.

Yrd.Doç.Dr. Celal Murat KANDEMİR. Kodlama (Coding) : Bir nesneler kümesinin bir dizgi (bit dizisi) kümesi ile temsil edilmesidir. Bilgisayar Mimarisi İkilik Kodlama ve Mantık Devreleri Yrd.Doç.Dr. Celal Murat KANDEMİR ESOGÜ Eğitim Fakültesi - BÖTE twitter.com/cmkandemir Kodlama Kodlama (Coding) : Bir nesneler kümesinin bir dizgi

Detaylı

Yarışma Sınavı. 4 Aşağıdakilerden hangisi JFET'te Gate-Source A ) I DSS B ) I S C ) I D D ) I G E ) I DS

Yarışma Sınavı. 4 Aşağıdakilerden hangisi JFET'te Gate-Source A ) I DSS B ) I S C ) I D D ) I G E ) I DS 1 Basic programlamada "Hesaplamada işlenenlerden birisi eksik" (Eksik işlem unsuru) hata mesajı aşağıdakilerden hangisidir? ) Syntax Error Bad file mod Illegal function call Missing Operand Byte Error

Detaylı

- Gerilme ve Gerinme ikinci dereceden tensörel büyüklüklerdir. (3 puan)

- Gerilme ve Gerinme ikinci dereceden tensörel büyüklüklerdir. (3 puan) MAK437 MT2-GERİLME ÖLÇÜM TEKNİKLERİ SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ I. öğretim II. öğretim A şubesi B şubesi ÖĞRENCİ ADI NO İMZA TARİH 30.11.2013 SORU/PUAN

Detaylı

PIC MİKROKONTROLÖR TABANLI MİNİ-KLAVYE TASARIMI

PIC MİKROKONTROLÖR TABANLI MİNİ-KLAVYE TASARIMI PIC MİKROKONTROLÖR TABANLI MİNİ-KLAVYE TASARIMI Prof. Dr. Doğan İbrahim Yakın Doğu Üniversitesi, Bilgisayar Mühendisliği Bölümü, Lefkoşa, KKTC E-mail: dogan@neu.edu.tr, Tel: (90) 392 2236464 ÖZET Bilgisayarlara

Detaylı

Detaylı bilgi için www.ekont.com veya http://www.ekont.com/index.php?id=119 adreslerine göz atabilirsiniz. -1-

Detaylı bilgi için www.ekont.com veya http://www.ekont.com/index.php?id=119 adreslerine göz atabilirsiniz. -1- -1- -2- Temel Fonksiyonlar-Özellikler 1. Ücretsiz çağrı atarak kapı ve bariyer kumanda edebilme (1 adet kuru kontak çıkış) 2. Tüm programlama işlemlerinin SMS ile yapılabilmesi ve SMS ile geri bildirim

Detaylı

PIC UYGULAMALARI. Öğr.Gör.Bülent Çobanoğlu

PIC UYGULAMALARI. Öğr.Gör.Bülent Çobanoğlu PIC UYGULAMALARI STEP MOTOR UYGULAMLARI Step motor Adım motorları (Step Motors), girişlerine uygulanan lojik sinyallere karşılık analog dönme hareketi yapan fırçasız, sabit mıknatıs kutuplu DC motorlardır.

Detaylı

WAM 918. DIRAC ELECTRONICS WAM 918 Kablosuz Erişim Ünitesi. Kullanıcı El Kitabı

WAM 918. DIRAC ELECTRONICS WAM 918 Kablosuz Erişim Ünitesi. Kullanıcı El Kitabı WAM 918 DIRAC ELECTRONICS WAM 918 Kablosuz Erişim Ünitesi Kullanıcı El Kitabı İçindekiler Genel Özellikler 1 Kart Bağlantı Şeması. 2 Konnektörler 2 Gösterge Işıkları 3 Ayar Anahtarları. 3 SIM Ayarları...

Detaylı