BÖLÜM 9 (COUNTERS) SAYICILAR SAYISAL ELEKTRONİK. Bu bölümde aşağıdaki konular anlatılacaktır

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "BÖLÜM 9 (COUNTERS) SAYICILAR SAYISAL ELEKTRONİK. Bu bölümde aşağıdaki konular anlatılacaktır"

Transkript

1 SYISL ELETRONİ ÖLÜM 9 (OUNTERS) SYIILR u bölümde aşağıdaki konular anlatılacaktır Sayıcılarda Mod kavramı senkron sayıcılar senkron yukarı sayıcı (Up counter) senkron aşağı sayıcı (Down counter) senkron sayıcılarda sıfırlama Senkron sayıcılar 93

2 SYISL ELETRONİ GİRİŞ Giriş darbelerine bağlı olarak belirli bir durum dizisini tekrarlayan devrelere sayıcı (counters) adı verilir. Geniş bir uygulama alanı bulan sayıcı devreleri zamanlama (frekans bölme vb.) ve kontrol ( kodlama, bilgi depolama vb.) devrelerinde kullanılmaktadır. Genel olarak sayıcı devrelerini aşağıdaki gibi sınıflandırabiliriz. a- Tetikleme sinyalinin uygulanmasına göre I. senkron Sayıcılar II. Senkron Sayıcılar b- Sayma yönüne göre I. Yukarı İleri Sayıcılar (Up ounters) II. şağı Geri Sayıcılar (Down ounters) III. Yukarı / şağı Sayıcılar (Up / Down onters ) c- Elde edilen sayının kodlanmasına göre I. İkilik Sayıcı (inary ounter) II. D Sayıcı (D ounter) III. Onluk Sayıcı (Decimal ounter) ir sayıcının tekrar yapmadan alabildiği durum sayısına veya sayabildiği sayı miktarına o sayıcının mod u adı verilir. Örneğin Mod-3 sayıcı tekrar yapmadan on üç değişik durum alabilir. Yani Mod-3 sayıcı -2 arası sayıları sayacak ve tekrar a dönecektir. 9.. SENRON SYIILR (SYNHROUNS OUNTERS) senkron sayıcılar dalgacık sayıcılar veya seri sayıcılar olarak adlandırılmaktadır. u tip sayıcılarda flip-flop ların tetikleme sinyali bir önceki flip-flop çıkışlarından alınır. ütün flip-flop ların girişleri (en düşük değerlikli bite ait flip-flop hariç) gelen harici tetikleme sinyali ile değil önceki flip-flop çıkış değişimleri ile tetiklenir. u çalışma özelliklerinden dolayı senkron sayıcıların tasarımında kullanılan Flip-Flop tetikleme sinyalinin türü (Yükselen kenar veya Düşen kenar tetiklemeli) sayıcının çalışmasında belirleyicidir. senkron sayıcılarda kullanılan flip-flop ların gelen her darbe ile konum değiştirmesi (toggle-tümleyen çalışma) istendiğinden - veya T flip-flop kullanılır. u tip sayıcı devrelerinde tetikleme bir önceki flip-flop çıkışından alınacağından devreye her bir flip-flop un yayılım gecikmesi (propagasyon delay) flip-flop adedi ile çarpılması sonucu elde edilen süre sonrasında en sondaki flip-flop konum değiştirecektir. 94

3 SYISL ELETRONİ senkron sayıcıları; a- Yukarı Sayıcılar (Up ounters) b- şağı Sayıcılar (Down ounters) c- Yukarı / şağı Sayıcılar (Up/Down ounters) olmak üzere sınıflandırabiliriz. 9.. senkron Yukarı Sayıcılar (synchrouns Up ounters) şağıda Şekil 9. Yükselen kenar tetiklemeli - Flip-Flop kullanılarak elde edilmiş iki bitlik (Mod-4) asenkron yukarı sayıcı devresini göstermektedir. u devre iki bitlik asenkron yukarı sayıcı olarak da adlandırılabilir. 2 3 t t t 2 t 3 t 4 (a) Lojik Diyagram (b) Çıkış dalga şekli (c) Durum tablosu Şekil. 9. İki bitlik (Mod-4) senkron yukarı sayıcı Sayıcı devresi için yükselen kenar tetiklemeli - Flip-Flop kullanılmış olup bütün Flip-Flop lar tümleyen (toggle) olarak çalıştırılmıştır. Tetikleme sinyalinin yükselen kenarında ilgili Flip-Flop konum değiştirecektir. En düşük değerlikli biti taşıyan Flip- Flop unun çıkışı yüksek değerlikli biti taşıyan Flip-Flop una uygulanacak olan tetikleme sinyali görevini görmektedir. En düşük değerlikli biti taşıyan Flip-Flop u gelen tetikleme sinyalinin ilk yükselen kenarında (t zamanı) konum değiştirecek ve 95

4 SYISL ELETRONİ çıkışı olacaktır. Flip-Flop un çıkışı olduğundan Flip-Flop u konum değiştirmeyecektir. Tetikleme sinyalinin ikinci yükselen kenarında (t zamanı) Flip- Flop lar tümleyen (toggle) olarak çalıştığından Flip-Flop u konum değiştirecek ve çıkışı ve çıkışı olacaktır. u durumda Flip-Flop unun tetikleme girişine bir yükselen kenar uygulandığından çıkışı olacaktır. Gelen tetikleme darbelerine bağlı olarak çıkış dalga şekilleri çizilirse (Şekil.8..b) deki çıkış dalga şekilleri oluşacaktır. u çalışmaya ait tablo oluşturulursa (Şekil 8..c) iki bitlik sayma işlemi görülecektir. Sayıcıda bulunan her bir Flip-Flop çıkışlarına ait dalga şekilleri(şekil 8.. b) incelenirse Flip-Flopların çıkışlarındaki sinyalin tetikleme girişine uygulana sinyalin frekansının yarısı olduğu görülmektedir. Örneğin Şekil 8. de gösterilen Mod-4 asenkron sayıcıya Hz lik bir tetikleme sinyali () uygulandığında.flip-flop çıkışında 5hz, 2. Flip-Flop çıkışında 2,5Hz lik bir sinyal edilmiş olur. u özelliklerinden dolayı asenkron sayıcılara dalgacık sayıcılar da denmektedir. Genel olarak n tane Flip-Flop tan oluşmuş bir Mod-2 n asenkron sayıcıda en düşük değerli biti taşıyan Flip-Flop girişlerine uygulanan tetikleme sinyali () en son Flip- Flop çıkışında 2 n e bölünmüş haliyle görülecektir. şağıda n tane yükselen kenar tetiklemeli - Flip- Flop tan oluşmuş Mod-2 n asenkron yukarı sayıcıya ait prensip şeması verilmiştir. 2 n- n Şekil.9.2. Yükselen kenar tetiklemeli - Flip-Flop ile senkron yukarı sayıcı prensip şeması Düşen kenar tetiklemeli Flip-Flop kullanarak asenkron yukarı sayıcı tasarımında en düşük değerlili biti taşıyan Flip-flop hariç tüm Flip-Flop ların tetikleme sinyali bir önceki Flip-Flop un çıkışlarından alınmalıdır.şekil 8.3. n tane düşen kenar tetiklemeli - Flip-Flop tan oluşmuş Mod-2 n asenkron sayıcıyı göstermektedir. 96

5 SYISL ELETRONİ 2 n- n Şekil 9.3. Düşen kenar tetiklemeli - Flip-Flop ile asenkron yukarı sayıcı prensip şeması Not: senkron yukarı sayıcı tasarlarken; I- Flip-Flop yükselen kenar tetiklemeli ise en düşük değerlikli biti taşıyan Flip- Flop hariç diğer bütün Flip-Flop ların tetikleme sinyali bir önceki Flip- Flop un çıkışından alınır. II- Flip-Flop düşen kenar tetiklemeli ise en düşük değerlikli biti taşıyan Flip- Flop hariç diğer bütün Flip-Flop ların tetikleme sinyali bir önceki Flip- Flop un çıkışından alınır. Örnek: Mod-6 asenkron yukarı sayıcıyı (up counter) yükselen kenar tetiklemeli - Flip- Flop kullanarak tasarlayınız. Çözüm: Mod-6 asenkron yukarı sayıcı -5 arasındaki sayıları sayacak ve tekrar sayısına dönecektir. Sayma işlemi 6 durum(2 n =6) içerdiğinden sayıcıda kullanacağımız Flip- Flop adedi n=4 olacaktır. Sayma işlemine ait durum tablosu aşağıdaki gibi olacaktır. Dec D

6 SYISL ELETRONİ D D 9..2 senkron şağı Sayıcılar(synchrouns Down ounters) şağıda Şekil 9.4 yükselen kenar tetiklemeli - Flip-Flop kullanılarak elde edilmiş iki bitlik (Mod-4) asenkron aşağı sayıcı devresini göstermektedir. u devre iki bitlik asenkron aşağı sayıcı (down counters) olarak da adlandırılabilir t t t 2 t 3 t 4 (a) Lojik Diyagram (b) Çıkış dalga şekli 98

7 SYISL ELETRONİ (c) Durum tablosu Şekil. 9.4 İki bitlik (Mod-4) senkron aşağı sayıcı Sayıcı devresi için yükselen kenar tetiklemeli - Flip-Flop kullanılmıştır. ütün Flip- Flop lar tümleyen (toggle) olarak çalıştırılmıştır. Tetikleme sinyalinin yükselen kenarında ilgili Flip-Flop konum değiştirecektir. En düşük değerlikli biti taşıyan Flip- Flop unun çıkışı yüksek değerlikli biti taşıyan Flip-Flop unun tetikleme sinyali görevini görmektedir. En düşük değerlikli biti taşıyan Flip-Flop u gelen tetikleme sinyalinin ilk yükselen kenarında (t zamanı) konum değiştirecek ve çıkışı olacaktır. çıkışı olduğundan Flip-Flop u konum değiştirecek ve çıkış olcaktır. Tetikleme sinyalinin ikinci yükselen kenarında (t zamanı) Flip-Flop lar tümleyen (toggle) olarak çalıştığından Flip-Flop u konum değiştirecek ve çıkışı olacaktır. u durumda Flip-Flop unun tetikleme girişine bir düşen kenar uygulandığından çıkışı konum değiştirmeyecektir. Gelen tetikleme darbelerine bağlı olarak çıkış dalga şekilleri çizilirse (Şekil.9.4 b) deki çıkış dalga şekilleri oluşacaktır. u çalışmaya ait tablo oluşturulursa (Şekil 9.4 c) iki bitlik aşağı sayma işlemi görülecektir. şağıda n tane yükselen kenar tetiklemeli - Flip- Flop tan oluşmuş Mod-n senkron aşağı sayıcıya ait prensip şeması verilmiştir. 2 n- n Şekil. 9.5 Yükselen kenar tetiklemeli - Flip-Flop ile asenkron aşağı sayıcı prensip şeması 99

8 SYISL ELETRONİ Düşen kenar tetiklemeli Flip-Flop kullanarak asenkron aşağı sayıcı tasarımında en düşük değerlili biti taşıyan Flip-flop hariç tüm Flip-Flop ların tetikleme sinyali bir önceki Flip-Flop un çıkışlarından alınmalıdır.şekil 8.6 n tane düşen kenar tetiklemeli - Flip-Flop tan oluşmuş Mod-2 n asenkron aşağı sayıcıyı (down counter) göstermektedir. 2 n- n Şekil 9.6. Düşen kenar tetiklemeli - Flip-Flop ile asenkron aşağı sayıcı prensip şeması Not: senkron aşağı sayıcı tasarlarken; I- Flip-Flop yükselen kenar tetiklemeli ise en düşük değerlikli biti taşıyan Flip- Flop hariç diğer bütün Flip-Flop ların tetikleme sinyali bir önceki Flip- Flop un çıkışından alınır. II- Flip-Flop düşen kenar tetiklemeli ise en düşük değerlikli biti taşıyan Flip- Flop hariç diğer bütün Flip-Flop ların tetikleme sinyali bir önceki Flip- Flop un çıkışından alınır. Örnek: Mod-6 asenkron aşağı sayıcıyı(down counter) düşen kenar tetiklemeli T Flip-Flop kullanarak tasarlayınız. Çözüm: Mod-6 asenkron aşağı sayıcı 5- arasındaki sayıları sayacak ve tekrar 5 sayısına dönecektir. Sayma işlemi 6 durum(2 n =6) içerdiğinden sayıcıda kullanacağımız Flip-Flop adedi n=4 olacaktır. Sayma işlemine ait durum tablosu aşağıdaki gibi olacaktır. 2

9 SYISL ELETRONİ Dec D D D 9..3 senkron Sayıcılarda Sıfırlama ve Önkurma Düzenekleri Flip-Floplarda asenkron girişler diye adlandırılan kurma (-PRE) ve silme (-RE) adında iki giriş olduğu bir önceki bölümde anlatılmıştı. u girişler yardımı ile asenkron sayıcının istenilen bir değerde sıfırlama veya istenilen bir değerden sayma işlemine başlaması (önkurma) işlemi gerçekleştirilebilir. Şekil 9.7 Sıfırlama girişli asenkron yukarı sayıcı gösterilmiştir. Sıfırlama işleminde, bütün Flip-Flop ların sıfırlama () girişlerine S,R ve elemanlarından oluşan sıfırlama devresi eklenmiştir.sıfırlama işleminin güç verildiği anda gerçekleştirilmesi için S anahtarı devrenin çalışma anahtarı ile eşzamanlı çalışmalıdır. ullanılan Flip- Flop ların sıfırlama () girişleri Lojik- seviyesinde aktif olduğu devreden görülmelidir. Devreye güç verildiği anda S anahtarının kapatılması ile seri R- devresi üzerinden akan yüksek şarj akımı R direnci üzerinde geriliminin 2

10 SYISL ELETRONİ görülmesini sağlayacaktır. R direnci üzerindeki bu gerilim bütün Flip-Flop ların sıfırlama () girişlerini Lojik- seviyesine çekeceğinden tüm Flip-Flop ların çıkışları olacaktır. Yani sayıcı sıfırlanacaktır. u işlem kondansatörünün sarj olmasına kadar devam edecektir. ondansatörün giriş gerilimine sarj olması ile devreden akan akım sıfırlanacağından R direnci üzerindeki gerilim Volt olacak ve sayma işlemi başlayacaktır. D D S R Şekil 9.7 Sıfırlamalı senkron yukarı sayıcı ullanılan Flip-Flop ların sıfırlama girişlerinin Lojik- seviyesinde aktif olması durumunda sıfırlama devresindeki R ve elamanlarının yer değiştirilmesi yeterli olacaktır. Devreye güç verildiği anda S anahtarının kapatılması ile seri R- devresi üzerinden akan yüksek şarj akımı R direnci üzerinde geriliminin görülmesini sağlayacaktır. R direncinin diğer ucu kondansatörü sarj olana kadar Volt olacaktır. u gerilim bütün Flip-Flop ların sıfırlama () girişlerini Lojik- seviyesine çekecek ve tüm Flip-Flop ların çıkışları olacaktır. Yani sayıcı sıfırlanacaktır. u işlem kondansatörünün sarj olmasına kadar devam edecektir. ondansatörün giriş gerilimine sarj olması ile bütün Flip-flop ların silme () girişleri Lojik- e çekilecek ve sayma işlemi başlayacaktır. 22

11 SYISL ELETRONİ D +V cc D S R Şekil 9.8 Sıfırlamalı senkron yukarı sayıcı Sayma işleminin istenilen bir değerden başlanacağı tür asenkron sayıcılara önkurmalı (presetlemeli) asenkron sayıcılar denir. u devrelerde sayıcının başlayacağı değer bulunduktan sonra, kurulması istenilen flip-flop ların girişleri ile, sıfırlanması istenilen flip-flop ların girişleri kısa devre edilerek R- devresine bağlanmalıdır. Devreye güç verilmesi ile birlikte devredeki flip-flop lar istenilen değere kurulacak ve sayıcı bu değerden itibaren saymaya devam edecektir. Şekil 8.9 () 2 =2 sayısında saymaya başlayan ön kurmalı asenkron sayıcı devresini göstermektedir. D S R Şekil 9.9 () 2 sayısından başlayan asenkron yukarı sayıcı 23

12 SYISL ELETRONİ Sayma işleminin başlayacağı değeri isteğe göre ayarlanabilen devrelere çok seçenekli ön kurmalı asenkron yukarı sayıcı denir. Sayma işleminin başlayacağı sayının ikilik karşılığı D diye adlandırılan kurma girişlerine uygulanır. D PRE +Vcc +Vcc +Vcc +Vcc D Şekil 9. Çok seçenekli önkurmalı sayıcı 9..4 senkron Yukarı/ şağı Sayıcılar(synchrouns Up/Downounters) senkron sayıcıların yukarı veya aşağı sayma işlemini tetikleme sinyalinin bir önceki Flip-Flop un hangi çıkışından alındığına göre belirlendiği önceki konularda anlatıldı. Şekil 9. Dört bitlik (Mod-6) Yukarı/şağı asenkron sayıcı devresini göstermektedir. D Up/ Down ontrol Girişi Şekil.9.. Dört bitlik (Mod-6) senkron yukarı aşağı sayıcı 24

13 SYISL ELETRONİ Up/Down girişi yapılırsa Flip-Flop lara etkiyen tetikleme sinyali bir önceki Flip- Flop un çıkışı olacağından devre yukarı sayıcı olarak çalışacaktır. Up/Down girişi olursa bu durumda tetikleme sinyali bir önceki Flip-Flop un çıkışından alınacağından devre aşağı sayıcı olarak çalışacaktır senkron Sayıcıların Modlara Göre elirlenmesi ir senkron sayıcının Mod u n Flip-Flop adedini göstermek üzere 2 n ifadesinden bulunabilir. Eğer bir asenkron sayıcı dört Flip-Flop tan oluşmuşsa bu sayıcı Mod-6 asenkron sayıcıdır. Yani ila 5 arası sayma işlemini gerçekleştirebilir. u durumda Mod-2 n sayıcının tasarımı n bitlik senkron sayıcıya ait devre çizilerek gerçekleştirilebir. ncak sayma işleminin Mod-2 n dışında bir değer(mod-,mod-3 gibi) olması durumunda Mod-2 n sayıcı devresine bir sıfırlama kapısı eklenmesi gerekmektedir. u yönteme Modlara göre sıfırlama yöntemi adı verilir. u yöntemle yapılacak tasarımda; I- Sayma işlemine ait tablo oluşturulur. II- Tablonun en altına sıfırlamanın yapılacağı sayı yazılır. III- Sayıcıda kullanılacak Flip-Flop adedi ve türü belirlenir. IV- n sayıcıda kullanılacak Flip-Flop adedini göstermek üzere Mod-2 n sayıcıya ait prensip şeması çizilir. V- Sıfırlama kapısı bütün Flip-Flop ların lear (Reset) girişlerine uygulanarak sıfırlama işlemi gerçekleştirilir. Örnek: Mod- senkron yukarı sayıcıyı yükselen kenar tetiklemeli - Flip-Flop kullanarak tasarlayınız. Çözüm: Mod- sayıcı sayma işlemini ila 9 arasındaki sayılar için gerçekleştirir. Sayma işlemine ait tabloyu oluşturalım 25

14 SYISL ELETRONİ D Sıfırlama işleminin yapılacağı sayı () 2 = Sayma işleminden görüldüğü gibi böyle bir sayıcıyı elde edebilmek için dört tane Flip- Flop kullanmak zorundayız. Dört bitlik bir sayıcı ile -5 arası (2 4 =6) sayan bir sayıcı elde ederiz. Fakat tasarımı istenen sayıcının sayma işlemini -9 arasında gerçekleştirmesi ve sayısına geçmeden sıfırlamanın gerçekleşmesi isteniyor. D Ω Sıfırlama kapısı Şekil.9.2. Mod- senkron sayıcı Yukarıdaki devrede sayıcı -9 a kadar sayacak, sayısını gördüğü zaman sıfırlama kapısını her iki girişi Lojik- seviyesine çekileceğinden çıkış olacak ve bu çıkış bütün sıfırlama () girişlerine uygulandığından sayıcı tekrar sayısına dönecektir. 26

15 SYISL ELETRONİ 9.2 SENRON SYIILR (SYNHROUNS OUNTERS) Senkron sayıcılar eşzamanlı veya paralel sayıcılar olarak adlandırılırlar. Tetikleme sinyalinin bütün Flip-Flop ların girişlerine uygulanması açından senkron sayıcılardan farklılık gösterir. Ortak darbe dalgacık sayıcıda olduğu gibi sırasıyla Flip-Flop ları sırasıyla tetiklemek yerine bütün Flip-Flop ları aynı anda tetikler. ir Flip-Flop un konum değiştirmesi o sırada Flip-Flop girişlerinde belirlenir. Senkron sayıcılar çalışma hızı açısından asenkron sayıcılara üstünlüğü vardır.her bir durum için ulanılan sıralı devre elemanının yayılım gecikmesi (propagasyon delay) süresi kadar gecikmesi vardır. ncak tasarımda kullanılan devre elemanları asenkron sayıcılara göre fazladır İki itlik Senkron Yukarı Sayıcı ( Synchrouns Up ounter) şağıda Şekil 9.7 de iki bitlik senkron sayıcıya ait Lojik şemayı ve çıkış dalga şekillerini göstermektedir. Sayıcı devresinin başlangıç anında her iki çıkışının olduğu kabul edilerek devre çalışması açıklanmıştır. 2 3 t t t 2 t 3 t 4 (a) Lojik Diyagram (b) Dalga şekilleri Şekil 9.7 İki it Senkron Yukarı Sayıcı Gelen ilk tetikleme darbesi ile tümleyen (toggle) çalışan Flip-Flop u tetiklenir ve çıkışı olur. Flip-Flop u aynı tetikleme sinyali uygulanacağından ve - girişlerine uygulandığından çıkışı olur. u tetikleme anında sayıcı çıkışları = ve = olur. İkinci tetikleme sinyalin ile - girişlerinde olan Flip-Flop u tetiklenir çıkışı olur. Flip-Flop unun girişlerinde olduğundan flip-flop u konum değiştirir ve çıkışı olur. u tetikleme anında sayıcı çıkışları = ve = olur. Üçüncü tetikleme sinyali ile Flip-Flop u konum değiştirir =, Flip-Flop u girişlerinde olduğundan konum değiştirmez ve = olur. u tetikleme anında sayıcı çıkışları = ve = olur. 27

16 SYISL ELETRONİ Dördüncü tetikleme sinyalinde her iki Flip-Flop girişlerinde olduğundan her iki Flip-Flop konum değiştirerek başlangıç değerlerine = ve = döner Senkron Sayıcıların Tasarımı Çalışma programı verilen bir Senkron sayıncın tasarımında aşağıdaki işlem sıraları izlenmelidir; I- Tasarımda kullanılacak Flip-Flop türü ve adedi belirlenir II- Sayma işlemine ilişkin çalışma tablosu oluşturulur. III- Flip-Flop geçiş(uyarma) tabloları kullanılarak her bir Flip-Flop için geçişlere ait gerekli giriş değerleri bulunur. IV- Her bir Flip-flop için bulunan giriş değerleri arnough haritalama yöntemi ile sadeleştirilir. V- İndirgenmiş eşitliklerden Senkron sayıcı devresi çizilir. Not: Senkron sayıcıların tasarımında kullanılan Flip-Flop ların tetikleme türü tasarım için belirleyici bir özellik değildir Örnek: Mod-7 Senkron sayıcıyı - Flip-Flop kullanarak tasarlayınız. Çözüm: I. Tasarımda kullanılacak Flip-Flop türü ve adedi belirlenir. Mod-7 senkron sayıcı sayma işlemini ila 6 arasındaki sayılar için gerçekleştirir. Sayma işlemindeki en büyük sayı olan 6 sayısını kaç bitle ifade ediyorsak o kadar Flip-Flop kullanmak zorundayız. (6) = () 2 olduğuna göre tasarımda üç tane Flip-Flop kullanmak zorundayız. İstenilen tür soruda - olarak belirlenmiştir. II. III. Sayma işlemine ilişkin çalışma tablosunu oluşturalım. Çalışma tablosu bize sayıcının mevcut durumunu ve gelen tetikleme sinyali ile geçmesi gereken sonraki durumu göstermelidir. 28

17 SYISL ELETRONİ Mevcut Durum Sonraki Durum x x x x x x 2 x x x 3 x x x 4 x x x 5 x x x 6 x x x IV. Her bir Flip-Flop için çalışma tablosundan elde edilen geçişler arnough haritasına yerleştirilir. Ve her bir girişe ait indirgenmiş eşitlik elde edilir... x x x x x x x x x = + = +V.. x x x x x x x x x = = +.. x x x x x x x x x =. =. 29

18 SYISL ELETRONİ V. Senkron sayıcının çizimi ile devre tasarımı tamamlanır. 2

19 SYISL ELETRONİ SORULR. Mod-8 senkron yukarı sayıcıyı yükselen kenar tetiklemeli T flip-flop kullanarak tasarlayınız. 2. Mod- senkron yukarı sayıcıyı yükselen kenar tetiklemeli - flip-flop kullanarak tasarlayınız. 3. Mod-3 senkron aşağı yukarı sayıcıyı yükselen kenar tetiklemeli - filp-flop kullanarak tasarlayınız. 4. Mod-6 senkron aşağı sayıcıyı düşen kenar tetiklemeli T flip-flop kullanarak tasarlayınız. 5. senkron sayıcılar ile senkron sayıcılar arasındaki farklar nelerdir. 6. Mod-9 Senkron yukarı sayıcıyı - flip-flop kullanarak tasarlayınız. 7. Mod- Senkron aşağı sayıcıyı D flip-flop kullanarak tasarlayınız. 8. Mod-3 Senkron yukarı sayıcıyı T filip-flop kullanarak tasarlayınız durumlarını gerçekleştiren senkron sıralı devreyi tasarlayınız durumlarını gerçekleştiren senkron sıralı devreyi tasarlayınız durumlarını gerçekleştiren devreyi D filp-flop kullanarak tasarlayınız. 2. ir kavşaktaki trafik lambalarının aşağıda iştenilen sıra ve sürelerde yanması isteniyor; 4s 6s 5sn ırmızı ırmızı-sarı Yeşil a) Gerekli tetikleme sinyali devresini tasarlayınız. b) Gerekili sıralı devreyi tasarlayınız. 2

1. Sayıcıların çalışma prensiplerini ve JK flip-floplarla nasıl gerçekleştirileceğini anlamak. 2. Asenkron ve senkron sayıcıları incelemek.

1. Sayıcıların çalışma prensiplerini ve JK flip-floplarla nasıl gerçekleştirileceğini anlamak. 2. Asenkron ve senkron sayıcıları incelemek. DENEY 7-2 Sayıcılar DENEYİN AMACI 1. Sayıcıların çalışma prensiplerini ve JK flip-floplarla nasıl gerçekleştirileceğini anlamak. 2. Asenkron ve senkron sayıcıları incelemek. GENEL BİLGİLER Sayıcılar, flip-floplar

Detaylı

SAYICILAR. Tetikleme işaretlerinin Sayma yönüne göre Sayma kodlanmasına göre uygulanışına göre. Şekil 52. Sayıcıların Sınıflandırılması

SAYICILAR. Tetikleme işaretlerinin Sayma yönüne göre Sayma kodlanmasına göre uygulanışına göre. Şekil 52. Sayıcıların Sınıflandırılması 25. Sayıcı Devreleri Giriş darbelerine bağlı olarak belirli bir durum dizisini tekrarlayan lojik devreler, sayıcı olarak adlandırılır. Çok değişik alanlarda kullanılan sayıcı devreleri, FF lerin uygun

Detaylı

BÖLÜM 8 MANDAL(LATCH) VE FLİP-FLOPLAR SAYISAL ELEKTRONİK. Bu bölümde aşağıdaki konular anlatılacaktır

BÖLÜM 8 MANDAL(LATCH) VE FLİP-FLOPLAR SAYISAL ELEKTRONİK. Bu bölümde aşağıdaki konular anlatılacaktır AYIAL ELETONİ BÖLÜM 8 MANAL(LATCH) VE FLİP-FLOPLA Bu bölümde aşağıdaki konular anlatılacaktır Mandallar(Latches),- Mandalı, Mandalı ontak sıçramasının mandallar yardımı ile engellenmesi Flip-Floplar,-

Detaylı

SAYISAL TASARIM Derin

SAYISAL TASARIM Derin 0 BÖLÜM 7 (OSİLATÖLE) MULTİVİBBATÖLE Bu bölümde aşağıdaki konular anlatılacaktır. Multivibratör(Osilatörler) Monostable (tek kararlı) Multivibratörler, Yeniden tetiklenmeyen (Nonretrigerrable) Monostable

Detaylı

Bölüm 4 Ardışıl Lojik Devre Deneyleri

Bölüm 4 Ardışıl Lojik Devre Deneyleri Bölüm 4 Ardışıl Lojik Devre Deneyleri DENEY 4-1 Flip-Floplar DENEYİN AMACI 1. Kombinasyonel ve ardışıl lojik devreler arasındaki farkları ve çeşitli bellek birimi uygulamalarını anlamak. 2. Çeşitli flip-flop

Detaylı

Bölüm 4 Ardışıl Lojik Devre Deneyleri

Bölüm 4 Ardışıl Lojik Devre Deneyleri Bölüm 4 Ardışıl Lojik Devre Deneyleri DENEY 4-1 Flip-Floplar DENEYİN AMACI 1. Kombinasyonel ve ardışıl lojik devreler arasındaki farkları ve çeşitli bellek birimi uygulamalarını anlamak. 2. Çeşitli flip-flop

Detaylı

18. FLİP FLOP LAR (FLIP FLOPS)

18. FLİP FLOP LAR (FLIP FLOPS) 18. FLİP FLOP LAR (FLIP FLOPS) Flip Flop lar iki kararlı elektriksel duruma sahip olan elektronik devrelerdir. Devrenin girişlerine uygulanan işarete göre çıkış bir kararlı durumdan diğer (ikinci) kararlı

Detaylı

Ders Notlarının Creative Commons lisansı Feza BUZLUCA ya aittir. Lisans: http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/

Ders Notlarının Creative Commons lisansı Feza BUZLUCA ya aittir. Lisans: http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/ Eşzamanlı (Senkron) Ardışıl Devrelerin Tasarlanması (Design) Bir ardışıl devrenin tasarlanması, çözülecek olan problemin sözle anlatımıyla (senaryo) başlar. Bundan sonra aşağıda açıklanan aşamalardan geçilerek

Detaylı

TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ MANTIK DEVRELERİ LABORATUARI. Deney 5 Flip Flop Devreleri

TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ MANTIK DEVRELERİ LABORATUARI. Deney 5 Flip Flop Devreleri TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ MANTIK DEVRELERİ LABORATUARI Deney 5 Flip Flop Devreleri Öğrenci Adı & Soyadı: Numarası: 1. Flip Flop Devresi ve VEYADEĞİL

Detaylı

EEM122SAYISAL MANTIK SAYICILAR. Elektrik Elektronik Mühendisliği Yrd. Doç. Dr. Hüseyin Sağkol

EEM122SAYISAL MANTIK SAYICILAR. Elektrik Elektronik Mühendisliği Yrd. Doç. Dr. Hüseyin Sağkol EEM122SAYISAL MANTIK BÖLÜM 6: KAYDEDİCİLER VE SAYICILAR Elektrik Elektronik Mühendisliği Yrd. Doç. Dr. Hüseyin Sağkol KAYDEDİCİLER VE SAYICILAR Flip-flopkullanan devreler fonksiyonlarına göre iki guruba

Detaylı

TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ EET-206 SAYISAL ELEKTRONİK - II LABORATUVARI

TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ EET-206 SAYISAL ELEKTRONİK - II LABORATUVARI TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ EET-206 SAYISAL ELEKTRONİK - II LABORATUVARI DENEY FÖYÜ 1 EET-206 SAYISAL ELEKTRONİK - II LABORATUVARI DENEY NO : 1 DENEYİN ADI : OSİLATÖR DEVRESİ Giriş

Detaylı

SAYISAL MANTIK LAB. PROJELERİ

SAYISAL MANTIK LAB. PROJELERİ 1. 8 bitlik Okunur Yazılır Bellek (RAM) Her biri ayrı adreslenmiş 8 adet D tipi flip-flop kullanılabilir. RAM'lerde okuma ve yazma işlemleri CS (Chip Select), RD (Read), WR (Write) kontrol sinyalleri ile

Detaylı

BSE 207 Mantık Devreleri Lojik Kapılar ve Lojik Devreler (Logic Gates And Logic Circuits)

BSE 207 Mantık Devreleri Lojik Kapılar ve Lojik Devreler (Logic Gates And Logic Circuits) SE 207 Mantık Devreleri Lojik Kapılar ve Lojik Devreler (Logic Gates nd Logic Circuits) Sakarya Üniversitesi Lojik Kapılar - maçlar Lojik kapıları ve lojik devreleri tanıtmak Temel işlemler olarak VE,

Detaylı

Temel Flip-Flop ve Saklayıcı Yapıları. Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar

Temel Flip-Flop ve Saklayıcı Yapıları. Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar Temel Flip-Flop ve Saklayıcı Yapıları 1 Sayısal alga Şekilleri 1 2 4 3 1. Yükselme Zamanı 2. Alçalma Zamanı 3. Sinyal Genişliği 4. Genlik (Amplitude) 2 Periot (T) : Tekrar eden bir sinyalin arka arkaya

Detaylı

Multivibratörler. Monastable (Tek Kararlı) Multivibratör

Multivibratörler. Monastable (Tek Kararlı) Multivibratör Multivibratörler Kare dalga veya dikdörtgen dalga meydana getiren devrelere MULTİVİBRATÖR adı verilir. Bu devreler temel olarak pozitif geri beslemeli iki yükselteç devresinden oluşur. Genelde çalışma

Detaylı

Sayıcılar n bitlik bir bilgiyi tutmanın yanısıra her saat çevriminde tuttukları değeri artıran veya azaltan ardışıl devrelerdir.

Sayıcılar n bitlik bir bilgiyi tutmanın yanısıra her saat çevriminde tuttukları değeri artıran veya azaltan ardışıl devrelerdir. Sayıcılar (Counters) Sayıcılar n bitlik bir bilgiyi tutmanın yanısıra her saat çevriminde tuttukları değeri artıran veya azaltan ardışıl devrelerdir. Genel olarak iki gruba ayrılır: Senkron sayıcılar Asenkron

Detaylı

5. LOJİK KAPILAR (LOGIC GATES)

5. LOJİK KAPILAR (LOGIC GATES) 5. LOJİK KPILR (LOGIC GTES) Dijital (Sayısal) devrelerin tasarımında kullanılan temel devre elemanlarına Lojik kapılar adı verilmektedir. Her lojik kapının bir çıkışı, bir veya birden fazla girişi vardır.

Detaylı

ELEKTRİK-ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ

ELEKTRİK-ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ELEKTRİK-ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ SAYICI VE KAYDEDİCİ DEVRELERİ 522EE0257 Ankara, 2012 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında

Detaylı

ARDIŞIL DEVRELER SENKRON ARDIŞIL DEVRELER

ARDIŞIL DEVRELER SENKRON ARDIŞIL DEVRELER ARDIŞIL DEVRELER TANIM: ÇIKIŞLARIN BELİRLİ BİR ANDAKİ DEĞERİ, GİRİŞLERİN YANLIZA O ANKİ DEĞERİNE BAĞLI OLAN DEVRELER KOMBİNASYONEL DEVRELER OLARAK İSİMLENDİRİLİR. ÇIKIŞLARIN BELİRLİ BİR ANDAKİ DEĞERİ,

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) ELEKTRİK ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ LOJİK UYGULAMALAR 3 ANKARA 2007 Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen

Detaylı

LOJİK DEVRELER-I III. HAFTA DENEY FÖYÜ

LOJİK DEVRELER-I III. HAFTA DENEY FÖYÜ LOJİK DEVRELER-I III. HAFTA DENEY FÖYÜ 3 Bitlik Bir Sayının mod(5)'ini Bulan Ve Sonucu Segment Display'de Gösteren Devrenin Tasarlanması Deneyin Amacı: 3 bitlik bir sayının mod(5)'e göre sonucunu bulan

Detaylı

DENEY 21 IC Zamanlayıcı Devre

DENEY 21 IC Zamanlayıcı Devre DENEY 21 IC Zamanlayıcı Devre DENEYİN AMACI 1. IC zamanlayıcı NE555 in çalışmasını öğrenmek. 2. 555 multivibratörlerinin çalışma ve yapılarını öğrenmek. 3. IC zamanlayıcı anahtar devresi yapmak. GİRİŞ

Detaylı

Mantık Devreleri Laboratuarı

Mantık Devreleri Laboratuarı 2013 2014 Mantık Devreleri Laboratuarı Ders Sorumlusu: Prof. Dr. Mehmet AKBABA Laboratuar Sorumlusu: Emrullah SONUÇ İÇİNDEKİLER Deney 1: 'DEĞİL', 'VE', 'VEYA', 'VE DEĞİL', 'VEYA DEĞİL' KAPILARI... 3 1.0.

Detaylı

KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ

KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ SAYISAL ELEKTRONİK LAB. DENEY FÖYÜ DENEY 4 OSİLATÖRLER SCHMİT TRİGGER ve MULTİVİBRATÖR DEVRELERİ ÖN BİLGİ: Elektronik iletişim sistemlerinde

Detaylı

Proje Teslimi: 2013-2014 güz yarıyılı ikinci ders haftasında teslim edilecektir.

Proje Teslimi: 2013-2014 güz yarıyılı ikinci ders haftasında teslim edilecektir. ELEKTRONĐK YAZ PROJESĐ-2 (v1.1) Yıldız Teknik Üniversitesi Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Bölümünde okuyan 1. ve 2. sınıf öğrencilerine; mesleği sevdirerek öğretmek amacıyla, isteğe bağlı olarak

Detaylı

BİLGİSAYAR MİMARİSİ. İkili Kodlama ve Mantık Devreleri. Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü

BİLGİSAYAR MİMARİSİ. İkili Kodlama ve Mantık Devreleri. Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü BİLGİSAYAR MİMARİSİ İkili Kodlama ve Mantık Devreleri Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü Kodlama Kodlama, iki küme elemanları arasında karşılıklığı kesin olarak belirtilen kurallar bütünüdür diye tanımlanabilir.

Detaylı

BÖLÜM 3 OSİLASYON KRİTERLERİ

BÖLÜM 3 OSİLASYON KRİTERLERİ BÖLÜM 3 OSİİLATÖRLER Radyo sistemlerinde sinüs işaret osilatörleri, taşıyıcı işareti üretmek ve karıştırıcı katlarında bir frekansı diğerine dönüştürmek amacıyla kullanılır. Sinüs işaret osilatörlerinin

Detaylı

İnönü Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

İnönü Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü İnönü Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü 00223 - Mantık Devreleri Tasarımı Laboratuar Föyleri Numara: Ad Soyad: Arş. Grv. Bilal ŞENOL Devre Kurma Alanı Arş. Grv. Bilal ŞENOL

Detaylı

yaratırdı), sayma dizisi içinde, bir bit geçişini tetiklemek için kullanılabilecek, bazı diğer biçim düzenleri bulmak zorundayız:

yaratırdı), sayma dizisi içinde, bir bit geçişini tetiklemek için kullanılabilecek, bazı diğer biçim düzenleri bulmak zorundayız: Eşzamanlı Sayaçlar Bir eşzamanlı sayacın çıktı bit'leri, eşzamansız sayacın aksine, dalgacıklanma olmadan anlık durum değiştirirler. J-K ikidurumluluardan böyle bir sayaç devresi yapmanın tek yolu bütün

Detaylı

T.C. BOZOK ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ LOJĐK DEVRELER LABORATUARI DENEY FÖYÜ

T.C. BOZOK ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ LOJĐK DEVRELER LABORATUARI DENEY FÖYÜ T.C. BOZOK ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ LOJĐK DEVRELER LABORATUARI DENEY FÖYÜ Haziran 2009 ĐÇĐNDEKĐLER Deney-1 Temel Kapı Devreleri. 1 1.1 Ön Çalışma. 1 1.2 Deneyin Amacı 1 1.3

Detaylı

Yarışma Sınavı. 4 Aşağıdakilerden hangisi JFET'te Gate-Source A ) I DSS B ) I S C ) I D D ) I G E ) I DS

Yarışma Sınavı. 4 Aşağıdakilerden hangisi JFET'te Gate-Source A ) I DSS B ) I S C ) I D D ) I G E ) I DS 1 Basic programlamada "Hesaplamada işlenenlerden birisi eksik" (Eksik işlem unsuru) hata mesajı aşağıdakilerden hangisidir? ) Syntax Error Bad file mod Illegal function call Missing Operand Byte Error

Detaylı

VE DEVRELER LOJİK KAPILAR

VE DEVRELER LOJİK KAPILAR ÖLÜM 3 VE DEVELEI LOJIK KPIL VE DEVELE LOJİK KPIL Sayısal devrelerin tasarımında kullanılan temel devre elemanlarına Lojik kapılar adı verilir. ir lojik kapı bir çıkış, bir veya birden fazla giriş hattına

Detaylı

25. Aşağıdaki çıkarma işlemlerini doğrudan çıkarma yöntemi ile yapınız.

25. Aşağıdaki çıkarma işlemlerini doğrudan çıkarma yöntemi ile yapınız. BÖLÜM. Büyüklüklerin genel özellikleri nelerdir? 2. Analog büyüklük, analog işaret, analog sistem ve analog gösterge terimlerini açıklayınız. 3. Analog sisteme etrafınızdaki veya günlük hayatta kullandığınız

Detaylı

BÖLÜM 11 SAYISAL-ANALOG (DAC) ANALOG-SAYISAL(ADC) DÖNÜŞTÜRÜCÜLER SAYISAL TASARIM. Bu bölümde aşağıdaki konular anlatılacaktır.

BÖLÜM 11 SAYISAL-ANALOG (DAC) ANALOG-SAYISAL(ADC) DÖNÜŞTÜRÜCÜLER SAYISAL TASARIM. Bu bölümde aşağıdaki konular anlatılacaktır. SYISL TSIM BÖLÜM SYISLNLOG (DC NLOGSYISL(DC DÖNÜŞTÜÜCÜLE Bu bölümde aşağıdaki konular anlatılacaktır. Sayısal ve nalog sinyaller İşlemsel yükselteçler (Operatinal mplifieropmp Sayısalnalog Çeviriciler

Detaylı

ARDIŞIL DEVRELER FLIP FLOP (İKİLİ DEVRELER)

ARDIŞIL DEVRELER FLIP FLOP (İKİLİ DEVRELER) AIŞIL EVELE TANIM: ÇIKIŞLAIN BELİLİ Bİ ANAKİ EĞEİ, GİİŞLEİN YANLIZA O ANKİ EGEİNE EĞİL, AYNI ZAMANA GİİŞLEİN ÖNEKİ EĞELEİNİN IAINA A BAĞLI OLAN EVELEE AIŞIL EVELE AI VEİLİ. GEÇMİŞ GİİŞ EĞELEİNİN IAI HAFIZA

Detaylı

SELÇUK ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK-MĠMARLIK FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ LOJĠK DEVRE TASARIM DERS NOTLARI

SELÇUK ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK-MĠMARLIK FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ LOJĠK DEVRE TASARIM DERS NOTLARI SELÇUK ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK-MĠMARLIK FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ LOJĠK DEVRE TASARIM DERS NOTLARI Konya- 2012 i KONULAR 1. Ardışıl lojik devreler, senkron ardışıl lojik devreler

Detaylı

Bir devrede bellek elemanı olarak kullanılmak üzere tutucuları inceledik.

Bir devrede bellek elemanı olarak kullanılmak üzere tutucuları inceledik. Flip-Flop Bir devrede bellek elemanı olarak kullanılmak üzere tutucuları inceledik. Tutucular bazı problemlere sahiptir: Tutucuyu ne zaman enable yapacağımızı bilmeliyiz. Tutucuyu çabucak devredışı bırakabilmeliyiz

Detaylı

PICBIT_PLC İLE LOJİK TASARIM. Doç. Dr. Murat UZAM Niğde Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü

PICBIT_PLC İLE LOJİK TASARIM. Doç. Dr. Murat UZAM Niğde Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü PICBIT_PLC İLE LOJİK TASARIM Doç. Dr. Murat UZAM Niğde Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü EYLÜL 2008 Bu kitap Niğde Üniversitesi Yayın Komisyonunun 22.04.2008

Detaylı

SAYISAL TASARIM. Yrd. Doç. Dr. Mustafa Engin Yrd. Doç. Dr. Dilşad Engin EGE ÜNİVERSİTESİ EGE MESLEK YÜKSEKOKULU İZMİR 2015

SAYISAL TASARIM. Yrd. Doç. Dr. Mustafa Engin Yrd. Doç. Dr. Dilşad Engin EGE ÜNİVERSİTESİ EGE MESLEK YÜKSEKOKULU İZMİR 2015 204 SAYISAL TASARIM Yrd. Doç. Dr. Mustafa Engin Yrd. Doç. Dr. Dilşad Engin EGE ÜNİVERSİTESİ EGE MESLEK YÜKSEKOKULU İZMİR 205 EGE ÜNİVERSİTESİ EGE MESLEK YÜKSEKOKULU SAYISAL TASARIM (DERS NOTU) HAZIRLAYANLAR

Detaylı

BĠLEġĠMSEL DEVRELER (COMBĠNATIONAL)

BĠLEġĠMSEL DEVRELER (COMBĠNATIONAL) BĠLEġĠMSEL DEVRELER (COMBĠNATIONAL) ARĠTMETĠK ÜNĠTELER Toplama, çıkarma,çarpma ve bölme gibi aritmetik iģlemleri yapan sayısal devrelere aritmetik devreler adı verilir. Sayısal sistemlerde temel aritmetik

Detaylı

Elektronik sistemlerde dört farklı sayı sistemi kullanılır. Bunlar;

Elektronik sistemlerde dört farklı sayı sistemi kullanılır. Bunlar; I. SAYI SİSTEMLERİ Elektronik sistemlerde dört farklı sayı sistemi kullanılır. Bunlar; i) İkili(Binary) Sayı Sistemi ii) Onlu(Decimal) Sayı Sistemi iii) Onaltılı(Heksadecimal) Sayı Sistemi iv) Sekizli(Oktal)

Detaylı

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ FLİP-FLOP Ankara, 2013 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında yer alan yeterlikleri kazandırmaya

Detaylı

Lojik Kapılar ve Lojik Devreler (Logic Gates And Logic Circuits)

Lojik Kapılar ve Lojik Devreler (Logic Gates And Logic Circuits) Lojik Kapılar ve Lojik Devreler (Logic Gates nd Logic Circuits) ÖLÜM 5 maçlar Lojik kapıları ve lojik devreleri tanıtmak Temel işlemler olarak VE, VEY ve DEĞİL işlemlerini tanıtıp, temel işlemleri gerçekleştirmek

Detaylı

Alternatif Akım. Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören. Alternatif Akım

Alternatif Akım. Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören. Alternatif Akım Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören Paralel devre 2 İlk durum: 3 Ohm kanunu uygulandığında; 4 Ohm kanunu uygulandığında; 5 Paralel devrede empedans denklemi, 6 Kondansatör (Kapasitans) Alternatif gerilimin etkisi

Detaylı

Lojik Devre Laboratuvarı

Lojik Devre Laboratuvarı 1. Deney ödev soruları 1. Verilen devreyi sadece NAND kapıları kullanarak gerçekleyin. 2. Verilen devreyi sadece NAND kapıları kullanarak gerçekleyin. 3. Verilen devreyi sadece NOR kapıları kullanarak

Detaylı

Sabit Gerilim Regülatörü Kullanarak Ayarlanabilir Güç Kaynağı

Sabit Gerilim Regülatörü Kullanarak Ayarlanabilir Güç Kaynağı Sabit Gerilim Regülatörü Kullanarak Ayarlanabilir Güç Kaynağı Sabit değerli pozitif gerilim regülatörleri basit bir şekilde iki adet direnç ilavesiyle ayarlanabilir gerilim kaynaklarına dönüştürülebilir.

Detaylı

KENAR TETİKLEMELİ D FLİP-FLOP

KENAR TETİKLEMELİ D FLİP-FLOP Karadeniz Teknik Üniversitesi Bilgisaar Mühendisliği Bölümü Saısal Tasarım Laboratuarı KENAR TETİKLEMELİ FLİP-FLOP 1. SR Flip-Flop tan Kenar Tetiklemeli FF a Geçiş FF lar girişlere ugulanan lojik değerlere

Detaylı

MİNTERİM VE MAXİTERİM

MİNTERİM VE MAXİTERİM MİNTERİM VE MAXİTERİM İkili bir değişken Boolean ifadesi olarak değişkenin kendisi (A) veya değişkenin değili ( A ) şeklinde gösterilebilir. VE kapısına uygulanan A ve B değişkenlerinin iki şekilde Boolean

Detaylı

MANTIK DEVRELERİ HALL, 2002) (SAYISAL TASARIM, ÇEVİRİ, LITERATUR YAYINCILIK) DIGITAL DESIGN PRICIPLES & PRACTICES (3. EDITION, PRENTICE HALL, 2001)

MANTIK DEVRELERİ HALL, 2002) (SAYISAL TASARIM, ÇEVİRİ, LITERATUR YAYINCILIK) DIGITAL DESIGN PRICIPLES & PRACTICES (3. EDITION, PRENTICE HALL, 2001) MANTIK DEVRELERİ DERSİN AMACI: SAYISAL LOJİK DEVRELERE İLİŞKİN KAPSAMLI BİLGİ SUNMAK. DERSİ ALAN ÖĞRENCİLER KOMBİNASYONEL DEVRE, ARDIŞIL DEVRE VE ALGORİTMİK DURUM MAKİNALARI TASARLAYACAK VE ÇÖZÜMLEMESİNİ

Detaylı

DC motorların sürülmesi ve sürücü devreleri

DC motorların sürülmesi ve sürücü devreleri DC motorların sürülmesi ve sürücü devreleri Armatür (endüvi) gerilimini değiştirerek devri ayarlamak mümkündür. Endüvi akımını değiştirerek torku (döndürme momentini) ayarlamak mümkündür. Endüviye uygulanan

Detaylı

1. Direnç değeri okunurken mavi renginin sayısal değeri nedir? a) 4 b) 5 c) 1 d) 6 2. Direnç değeri okunurken altın renginin tolerans değeri kaçtır?

1. Direnç değeri okunurken mavi renginin sayısal değeri nedir? a) 4 b) 5 c) 1 d) 6 2. Direnç değeri okunurken altın renginin tolerans değeri kaçtır? 1. Direnç değeri okunurken mavi renginin sayısal değeri nedir? a) 4 b) 5 c) 1 d) 6 2. Direnç değeri okunurken altın renginin tolerans değeri kaçtır? a) Yüzde 10 b) Yüzde 5 c) Yüzde 1 d) Yüzde 20 3. Direnç

Detaylı

6. Osiloskop. Periyodik ve periyodik olmayan elektriksel işaretlerin gözlenmesi ve ölçülmesini sağlayan elektronik bir cihazdır.

6. Osiloskop. Periyodik ve periyodik olmayan elektriksel işaretlerin gözlenmesi ve ölçülmesini sağlayan elektronik bir cihazdır. 6. Osiloskop Periyodik ve periyodik olmayan elektriksel işaretlerin gözlenmesi ve ölçülmesini sağlayan elektronik bir cihazdır. Osiloskoplar üç gruba ayrılabilir; 1. Analog osiloskoplar 2. Dijital osiloskoplar

Detaylı

DENEY 11 PUT-SCR Güç Kontrolü

DENEY 11 PUT-SCR Güç Kontrolü DENEY 11 PUT-SCR Güç Kontrolü DENEYİN AMACI 1. PUT-SCR güç kontrol devresinin çalışmasını öğrenmek. 2. Otomatik ışık kontrol devresinin yapımı ve ölçümü. GİRİŞ Önemli parametrelerinin programlanabilir

Detaylı

2- Tristör ile yük akımı değiştirilerek ayarlı yükkontrolü yapılabilir.

2- Tristör ile yük akımı değiştirilerek ayarlı yükkontrolü yapılabilir. Tristörlü Redresörler ( Doğrultmaçlar ) : Alternatif akımı doğru akıma çeviren sistemlere redresör denir. Redresörler sanayi için gerekli olan DC gerilimin elde edilmesini sağlar. Büyük akım ve gerilimlerin

Detaylı

Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I LAB SINAVI DARBE GENLİK MODÜLASYONU (PWM)

Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I LAB SINAVI DARBE GENLİK MODÜLASYONU (PWM) Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I LAB SINAVI DARBE GENLİK MODÜLASYONU (PWM) 9.1 Amaçlar 1. µa741 ile PWM modülatör kurulması. 2. LM555 in çalışma prensiplerinin

Detaylı

DENEY 3-1 Kodlayıcı Devreler

DENEY 3-1 Kodlayıcı Devreler DENEY 3-1 Kodlayıcı Devreler DENEYİN AMACI 1. Kodlayıcı devrelerin çalışma prensibini anlamak. GENEL BİLGİLER Kodlayıcı, bir ya da daha fazla girişi alıp, belirli bir çıkış kodu üreten kombinasyonel bir

Detaylı

F AKIM DEVRELER A. DEVRE ELEMANLARI VE TEMEL DEVRELER

F AKIM DEVRELER A. DEVRE ELEMANLARI VE TEMEL DEVRELER ALTERNATİF AKIM DEVRELERİ A. DEVRE ELEMANLARI VE TEMEL DEVRELER Alternatif akım devrelerinde akımın geçişine karşı üç çeşit direnç (zorluk) gösterilir. Devre elamanları dediğimiz bu dirençler: () R omik

Detaylı

1. Temel lojik kapıların sembollerini ve karakteristiklerini anlamak. 2. Temel lojik kapıların karakteristiklerini ölçmek.

1. Temel lojik kapıların sembollerini ve karakteristiklerini anlamak. 2. Temel lojik kapıların karakteristiklerini ölçmek. DENEY 1 Temel Lojik Kapıların Karakteristikleri DENEYİN AMACI 1. Temel lojik kapıların sembollerini ve karakteristiklerini anlamak. 2. Temel lojik kapıların karakteristiklerini ölçmek. GENEL BİLGİLER Temel

Detaylı

İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ LOJİK DEVRELERİ LABORATUVARI DENEY RAPORU : İKİLİ SAYILAR VE ARİTMETİK İŞLEMLER

İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ LOJİK DEVRELERİ LABORATUVARI DENEY RAPORU : İKİLİ SAYILAR VE ARİTMETİK İŞLEMLER İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ LOJİK DEVRELERİ LABORATUVARI DENEY RAPORU DENEYİN ADI : İKİLİ SAYILAR VE ARİTMETİK İŞLEMLER RAPORU HAZIRLAYAN : BEYCAN KAHRAMAN Toplam yedi (

Detaylı

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI VIII. DENEY FÖYÜ

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI VIII. DENEY FÖYÜ EEKTRİK DEVREERİ-2 ABORATUVARI VIII. DENEY FÖYÜ SERİ VE PARAE REZONANS DEVRE UYGUAMASI Amaç: Seri ve paralel rezonans devrelerini incelemek, devrelerin karakteristik parametrelerini ölçmek, rezonans eğrilerini

Detaylı

LOJİK İFADENİN VE-DEĞİL VEYA VEYA-DEĞİL LOJİK DİYAGRAMLARINA DÖNÜŞTÜRÜLMESİ

LOJİK İFADENİN VE-DEĞİL VEYA VEYA-DEĞİL LOJİK DİYAGRAMLARINA DÖNÜŞTÜRÜLMESİ LOJİK İFADENİN VE-DEĞİL VEYA VEYA-DEĞİL LOJİK DİYAGRAMLARINA DÖNÜŞTÜRÜLMESİ Sayısal tasarımcılar tasarladıkları devrelerde çoğu zaman VE-Değil yada VEYA-Değil kapılarını, VE yada VEYA kapılarından daha

Detaylı

SAYISAL SİSTEMLER LABORATUVARI DENEYLERİ

SAYISAL SİSTEMLER LABORATUVARI DENEYLERİ SAYISAL SİSTEMLER LABORATUVARI DENEYLERİ Prof. Dr. Avni Morgül İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ LABORATUVAR KURALLARI ii iii. Deney: LOJİK KAPILAR 2. Deney: LOJİK KAPILAR İLE TASARIM 6 3. Deney: YARIM VE TAM TOPLAMA

Detaylı

İKİLİ SAYILAR VE ARİTMETİK İŞLEMLER

İKİLİ SAYILAR VE ARİTMETİK İŞLEMLER İKİLİ SAYILAR VE ARİTMETİK İŞLEMLER DENEY 3 GİRİŞ Bu deneyde kurulacak devreler ile işaretsiz ve işaretli ikili sayılar üzerinde aritmetik işlemler yapılacak; işaret, elde, borç, taşma kavramları incelenecektir.

Detaylı

SAYISAL TASARIM. Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı

SAYISAL TASARIM. Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı SAYISAL TASARIM Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı BÖLÜM 2 Kayar Yazaçlar 23.02.2015 Sayısal Tasarım 3 Kayar Yazacın Çalışma Şekilleri Kayar yazaç flip-flopların veri saklamak ve veri taşımak

Detaylı

ADC Devrelerinde Pratik Düşünceler

ADC Devrelerinde Pratik Düşünceler ADC Devrelerinde Pratik Düşünceler ADC nin belki de en önemli örneği çözünürlüğüdür. Çözünürlük dönüştürücü tarafından elde edilen ikili bitlerin sayısıdır. Çünkü ADC devreleri birçok kesikli adımdan birinin

Detaylı

REZONANS DEVRELERİ. Seri rezonans devreleri bir bobinle bir kondansatörün seri bağlanmasından elde edilir. RL C Rc

REZONANS DEVRELERİ. Seri rezonans devreleri bir bobinle bir kondansatörün seri bağlanmasından elde edilir. RL C Rc KTÜ, Elektrik Elektronik Müh. Böl. Temel Elektrik aboratuarı. Giriş EZONNS DEVEEİ Bir kondansatöre bir selften oluşan devrelere rezonans devresi denir. Bu devre tipinde selfin manyetik enerisi periyodik

Detaylı

2- İşverenler işyerlerinde meydana gelen bir iş kazasını en geç kaç iş günü içerisinde ilgili bölge müdürlüğüne bildirmek zorundadır?

2- İşverenler işyerlerinde meydana gelen bir iş kazasını en geç kaç iş günü içerisinde ilgili bölge müdürlüğüne bildirmek zorundadır? 1- Doğa ve çevreye fazla zarar vermeden devamlı ve kaliteli bir hizmet veya mal üretimi sırasında iş kazalarının meydana gelmemesi ve meslek hastalıklarının oluşmaması için alınan tedbirlerin ve yapılan

Detaylı

ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ SAYISAL TASARIM LABORATUVARI DENEY 6 ANALOG/DİGİTAL DÖNÜŞTÜRÜCÜ. Grup Numara Ad Soyad RAPORU HAZIRLAYAN:

ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ SAYISAL TASARIM LABORATUVARI DENEY 6 ANALOG/DİGİTAL DÖNÜŞTÜRÜCÜ. Grup Numara Ad Soyad RAPORU HAZIRLAYAN: ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ SAYISAL TASARIM LABORATUVARI DENEY 6 ANALOG/DİGİTAL DÖNÜŞTÜRÜCÜ DENEYİ YAPANLAR Grup Numara Ad Soyad RAPORU HAZIRLAYAN: Deneyin Yapılış Tarihi Raporun Geleceği Tarih Raporun

Detaylı

DENEY 2: DĠYOTLU KIRPICI, KENETLEME VE DOĞRULTMA DEVRELERĠ

DENEY 2: DĠYOTLU KIRPICI, KENETLEME VE DOĞRULTMA DEVRELERĠ DENEY 2: DĠYOTLU KIRPICI, KENETLEME VE DOĞRULTMA DEVRELERĠ 1- Kırpıcı Devreler: Girişine uygulanan sinyalin bir bölümünü kırpan devrelere denir. En basit kırpıcı devre, şekil 1 'de görüldüğü gibi yarım

Detaylı

ELK 204 Mantık Devreleri Laboratuvarı Deney Kitapçığı

ELK 204 Mantık Devreleri Laboratuvarı Deney Kitapçığı T.C. Maltepe Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü ELK 204 Mantık Devreleri Laboratuvarı Deney Kitapçığı Dersin Sorumlusu Yrd. Doç. Dr. Zehra Çekmen

Detaylı

BM-311 Bilgisayar Mimarisi. Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

BM-311 Bilgisayar Mimarisi. Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü BM-311 Bilgisayar Mimarisi Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Konular Bilgisayar Bileşenleri Bilgisayarın Fonksiyonu Instruction Cycle Kesmeler (Interrupt lar) Bus

Detaylı

DEVRE ANALİZİ LABORATUARI DENEY 6 KONDANSATÖRÜN VE BOBİNİN DOĞRU AKIM DAVRANIŞI

DEVRE ANALİZİ LABORATUARI DENEY 6 KONDANSATÖRÜN VE BOBİNİN DOĞRU AKIM DAVRANIŞI DEVRE ANALİZİ LABORATUARI DENEY 6 KONDANSATÖRÜN VE BOBİNİN DOĞRU AKIM DAVRANIŞI DENEY 6: KONDANSATÖRÜN VE BOBİNİN DOĞRU AKIMDA DAVRANIŞI 1. Açıklama Kondansatör doğru akımı geçirmeyip alternatif akımı

Detaylı

TEK FAZLI KONTROLLU VE KONTROLSUZ DOĞRULTUCULAR

TEK FAZLI KONTROLLU VE KONTROLSUZ DOĞRULTUCULAR FIRAT ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ GÜÇ ELEKTRONİĞİ LABORATUVARI DENEY NO:1 TEK FAZLI KONTROLLU VE KONTROLSUZ DOĞRULTUCULAR 1.1 Giriş Diyod ve tristör gibi

Detaylı

AC-DC Dönüştürücülerin Genel Özellikleri

AC-DC Dönüştürücülerin Genel Özellikleri AC-DC Dönüştürücülerin Genel Özellikleri U : AC girişteki efektif faz gerilimi f : Frekans q : Faz sayısı I d, I y : DC çıkış veya yük akımı (ortalama değer) U d U d : DC çıkış gerilimi, U d = f() : Maksimum

Detaylı

SAYISAL UYGULAMALARI DEVRE. Prof. Dr. Hüseyin EKİZ Doç. Dr. Özdemir ÇETİN Arş. Gör. Ziya EKŞİ

SAYISAL UYGULAMALARI DEVRE. Prof. Dr. Hüseyin EKİZ Doç. Dr. Özdemir ÇETİN Arş. Gör. Ziya EKŞİ SAYISAL DEVRE UYGULAMALARI Prof. Dr. Hüseyin EKİZ Doç. Dr. Özdemir ÇETİN Arş. Gör. Ziya EKŞİ İÇİNDEKİLER ŞEKİLLER TABLOSU... vi MALZEME LİSTESİ... viii ENTEGRELER... ix 1. Direnç ve Diyotlarla Yapılan

Detaylı

BİL 264 Mantıksal Devre Tasarımı ELE 263 Sayısal Sistem Tasarımı 2014 2015 Öğretim Yılı Yaz Dönemi 2. Ara Sınav Adı Soyadı Öğrenci Numarası Bölümü

BİL 264 Mantıksal Devre Tasarımı ELE 263 Sayısal Sistem Tasarımı 2014 2015 Öğretim Yılı Yaz Dönemi 2. Ara Sınav Adı Soyadı Öğrenci Numarası Bölümü TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü BİL 264 Mantıksal Devre Tasarımı ELE 263 Sayısal Sistem Tasarımı 2014 2015 Öğretim Yılı Yaz

Detaylı

Şekil 7.1. (a) Sinüs dalga giriş sinyali, (b) yarım dalga doğrultmaç çıkışı, (c) tam dalga doğrultmaç çıkışı

Şekil 7.1. (a) Sinüs dalga giriş sinyali, (b) yarım dalga doğrultmaç çıkışı, (c) tam dalga doğrultmaç çıkışı DENEY NO : 7 DENEY ADI : DOĞRULTUCULAR Amaç 1. Yarım dalga ve tam dalga doğrultucu oluşturmak 2. Dalgacıkları azaltmak için kondansatör filtrelerinin kullanımını incelemek. 3. Dalgacıkları azaltmak için

Detaylı

27.10.2011 HAFTA 1 KALICI OLMAYAN HAFIZA RAM SRAM DRAM DDRAM KALICI HAFIZA ROM PROM EPROM EEPROM FLASH HARDDISK

27.10.2011 HAFTA 1 KALICI OLMAYAN HAFIZA RAM SRAM DRAM DDRAM KALICI HAFIZA ROM PROM EPROM EEPROM FLASH HARDDISK Mikroişlemci HAFTA 1 HAFIZA BİRİMLERİ Program Kodları ve verinin saklandığı bölüm Kalıcı Hafıza ROM PROM EPROM EEPROM FLASH UÇUCU SRAM DRAM DRRAM... ALU Saklayıcılar Kod Çözücüler... GİRİŞ/ÇIKIŞ G/Ç I/O

Detaylı

BÖLÜM 9. Sayıcılar, S7 200 CPU 212...226 serilerinde C ile gösterilir. Sayıcılar, S7 200 CPU 212...226 serilerinde: Yukarı sayıcı (Counter up CTU ),

BÖLÜM 9. Sayıcılar, S7 200 CPU 212...226 serilerinde C ile gösterilir. Sayıcılar, S7 200 CPU 212...226 serilerinde: Yukarı sayıcı (Counter up CTU ), BÖLÜM 9 SAYICILA ( Counters) ( C ) Sayıcılar, girişine verilen ve 0 sinyalinin belirli sayısından sonra çıkışını yapan elemanlardır Sayma işlemi yukarı olabildiği gibi aşağı da olabilir Sayıcılar, batarya

Detaylı

DENEY 4: TOPLAYICILAR, ÇIKARICILAR VE KARŞILAŞTIRICILAR

DENEY 4: TOPLAYICILAR, ÇIKARICILAR VE KARŞILAŞTIRICILAR DENEY 4: TOPLAYICILAR, ÇIKARICILAR VE KARŞILAŞTIRICILAR 1 Amaç Toplayıcı ve çıkarıcı devreleri kurmak ve denemek. Büyüklük karşılaştırıcı devreleri kurmak ve denemek. 2 Kullanılan Malzemeler 7404 Altılı

Detaylı

Sakarya Üniversitesi / İDÖ / HMYO/ Elektrik ve Endüstriyel Elektronik Prog.

Sakarya Üniversitesi / İDÖ / HMYO/ Elektrik ve Endüstriyel Elektronik Prog. 2.Aşama ; Devre bağlantısının gerçekleştirilmesi, Şekil 357: Tristör lü doğrultmaç deney bağlantı şeması 3.Aşama ; Simülasyonun yapılması için test cihazlarının ayarlanması, A ve B kanallarını giriş ve

Detaylı

ÖĞRENME FAALİYETİ-2 2. MULTİVİBRATÖRLER

ÖĞRENME FAALİYETİ-2 2. MULTİVİBRATÖRLER ÖĞRENME FAALİYETİ-2 AMAÇ ÖĞRENME FAALİYETİ-2 Flip-Flopların temeli olan multivibratör devrelerini tanıyacak ve bu devreleri hatasız kurup çalıştırabileceksiniz. ARAŞTIRMA Kare dalga çıkışı olan bir osilatörün

Detaylı

ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ SAYISAL TASARIM LABORATUVARI DENEY RAPORU. Deney No: 1 MULTİSİM E GİRİŞ

ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ SAYISAL TASARIM LABORATUVARI DENEY RAPORU. Deney No: 1 MULTİSİM E GİRİŞ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ SAYISAL TASARIM LABORATUVARI DENEY RAPORU Deney No: 1 MULTİSİM E GİRİŞ Yrd.Doç. Dr. Ünal KURT Arş. Gör. Ayşe AYDIN YURDUSEV Öğrenci: Adı Soyadı Numarası

Detaylı

Küçük sinyal analizi transistörü AC domende temsilş etmek için kullanılan modelleri içerir.

Küçük sinyal analizi transistörü AC domende temsilş etmek için kullanılan modelleri içerir. Küçük Sinyal Analizi Küçük sinyal analizi transistörü AC domende temsilş etmek için kullanılan modelleri içerir. 1. Karma (hibrid) model 2. r e model Üretici firmalar bilgi sayfalarında belirli bir çalışma

Detaylı

ELK432-MİKROBİLGİSAYARLI SİSTEM TASARIMI LABORATUAR DENEY FÖYÜ

ELK432-MİKROBİLGİSAYARLI SİSTEM TASARIMI LABORATUAR DENEY FÖYÜ ELK432-MİKROBİLGİSAYARLI SİSTEM TASARIMI LABORATUAR DENEY FÖYÜ İÇİNDEKİLER 1. ASENKRON MOTORA YOLVERME YÖNTEMLERİ 2. ASENKRON MOTORA YILDIZ ÜÇGEN YOLVERME 3. OTOMATİK GİRİŞ KAPISININ PLC ÜZERİNDEN KONTROLU

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Levent Çetin. Alternatif Gerilim. Alternatif Akımın Fazör Olarak İfadesi. Temel Devre Elemanlarının AG Etkisi Altındaki Davranışları

Yrd. Doç. Dr. Levent Çetin. Alternatif Gerilim. Alternatif Akımın Fazör Olarak İfadesi. Temel Devre Elemanlarının AG Etkisi Altındaki Davranışları Yrd. Doç. Dr. Levent Çetin İçerik Alternatif Gerilim Faz Kavramı ın Fazör Olarak İfadesi Direnç, Reaktans ve Empedans Kavramları Devresinde Güç 2 Alternatif Gerilim Alternatif gerilim, devre üzerindeki

Detaylı

Haftanın Amacı: Asenkron motorun hız ayar ve frenleme tekniklerinin kavranmasıdır.

Haftanın Amacı: Asenkron motorun hız ayar ve frenleme tekniklerinin kavranmasıdır. ASENKRON MOTORLARDA HIZ AYARI ve FRENLEME Haftanın Amacı: Asenkron motorun hız ayar ve frenleme tekniklerinin kavranmasıdır. Giriş Bilindiği üzere asenkron motorun rotor hızı, döner alan hızını (n s )

Detaylı

3.3. İki Tabanlı Sayı Sisteminde Dört İşlem

3.3. İki Tabanlı Sayı Sisteminde Dört İşlem 3.3. İki Tabanlı Sayı Sisteminde Dört İşlem A + B = 2 0 2 1 (Elde) A * B = Sonuç A B = 2 0 2 1 (Borç) A / B = Sonuç 0 + 0 = 0 0 0 * 0 = 0 0 0 = 0 0 0 / 0 = 0 0 + 1 = 1 0 0 * 1 = 0 0 1 = 1 1 0 / 1 = 0 1

Detaylı

UYGULANMIŞ ÖRNEK PLC PROGRAMLARI

UYGULANMIŞ ÖRNEK PLC PROGRAMLARI UYGULANMIŞ ÖRNEK PLC PROGRAMLARI Örnek 1: Örneğ e başlamadan önce CPU yu 221 seçmeliyiz.(bu işlem program sonunda da yapılabilir.) Girişler I 0.0 dan I 0.5 e, Çıkışlar Q 0.0 dan Q 0.3 e kadardır. Amacı

Detaylı

Şekil 1. n kanallı bir FET in Geçiş ve Çıkış Özeğrileri

Şekil 1. n kanallı bir FET in Geçiş ve Çıkış Özeğrileri DENEY NO : 3 DENEYİN ADI : FET - Elektriksel Alan Etkili Transistör lerin Karakteristikleri DENEYİN AMACI : FET - Elektriksel Alan Etkili Transistör lerin karakteristiklerini çıkarmak, ilgili parametrelerini

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) ELEKTRİK ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ LOJİK DEVRELER ANKARA 2007 Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen

Detaylı

B.Ç. / E.B. MİKROİŞLEMCİLER

B.Ç. / E.B. MİKROİŞLEMCİLER 1 MİKROİŞLEMCİLER RESET Girişi ve DEVRESİ Program herhangi bir nedenle kilitlenirse ya da program yeniden (baştan) çalıştırılmak istenirse dışarıdan PIC i reset yapmak gerekir. Aslında PIC in içinde besleme

Detaylı

Trafik Işık Kontrolü

Trafik Işık Kontrolü Trafik Işık Kontrolü TUNCELİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK - ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ OTOMASYON LABORATUVARI DENEY NO:2 1. Zamanlayıcılar PLC bünyesinde bulunan zamanlayıcılar klasik

Detaylı

FUJI MICRO HIZLI DEVREYE ALMA KILAVUZU

FUJI MICRO HIZLI DEVREYE ALMA KILAVUZU FUJI MICRO HIZLI DEVREYE ALMA KILAVUZU KONTEK OTOMASYON A.Ş. BEYİT SOK. NO:27 YUKARI DUDULLU ÜMRANİYE / İSTANBUL 0216 466 47 00 (T) 0216 466 21 20 (F) www.kontekotomasyon.com.tr Sayfa 1 / 7 TUŞ FONKSİYONLARI

Detaylı

ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTOR ÇALIŞMA PRENSİBİ

ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTOR ÇALIŞMA PRENSİBİ 1 ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTOR ÇALIŞMA PRENSİBİ Üç Fazlı Asenkron Motorlarda Döner Manyetik Alanın Meydana Gelişi Stator sargılarına üç fazlı alternatif gerilim uygulandığında uygulanan gerilimin frekansı ile

Detaylı

DENEY 10 UJT-SCR Faz Kontrol

DENEY 10 UJT-SCR Faz Kontrol DNY 0 UJT-SCR Faz Kontrol DNYİN AMACI. Faz kontrol ilkesini öğrenmek.. RC faz kontrol devresinin çalışmasını öğrenmek. 3. SCR faz kontrol devresindeki UJT gevşemeli osilatör uygulamasını incelemek. GİRİŞ

Detaylı

Temel Elektronik Basic Electronic Düğüm Gerilimleri Yöntemi (Node-Voltage Method)

Temel Elektronik Basic Electronic Düğüm Gerilimleri Yöntemi (Node-Voltage Method) Temel Elektronik Basic Electronic Düğüm Gerilimleri Yöntemi (Node-Voltage Method) Konular Düğüm Gerilimleri Yöntemi o Temel Kavramlar o Yönteme Giriş o Yöntemin Uygulanışı o Yöntemin Uygulanması o Örnekler

Detaylı

BÖLÜM 2 SAYI SĐSTEMLERĐ (NUMBER SYSTEMS)

BÖLÜM 2 SAYI SĐSTEMLERĐ (NUMBER SYSTEMS) ÖLÜM ĐÇĐNDEKĐLER -sayı sistemleri 2-kodlama ve kodlar 3-boolean kuralları 4-lojik kapılar,lojik devreler 5-karnaugh haritaları 6-sayısal entereler 7-birleşik mantık devreleri 8-multi vibratörler ve flip-floplar

Detaylı

Fatih University- Faculty of Engineering- Electric and Electronic Dept.

Fatih University- Faculty of Engineering- Electric and Electronic Dept. Dijital Devre Tasarımı EEE122 A Ref. Morris MANO & Michael D. CILETTI DIGITAL DESIGN 4 th edition Fatih University- Faculty of Engineering- Electric and Electronic Dept. Chapter 3 Boole Fonksiyon Sadeleştirmesi

Detaylı