NİSAN-MAYIS-HAZ1RAN 1997 SAYI. 23

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "NİSAN-MAYIS-HAZ1RAN 1997 SAYI. 23"

Transkript

1 9- GÜNEŞ ENERJİSİ: EN İYİ ÇÖZÜM Prof. Dr. Nejat VEZİROĞLU Miami Üniversitesi Temiz Enerji Araştırma Enstitüsü Müdürü Çeviren: Doç. Dr. Ömer Faruk NOYAN Çatılardaki güneş panellerini hemen herkes bilir. Siyah bir zeminleri vardır, böylece güneş ısısını absorbe ederler. Su bu sıcak yüzeyin üstünde dolaşır ve evin sıcak su ihtiyacını karşılamada kullanılır. Mutfak ve banyo suyunun temininde bu genellikle etkin bir metoddur. Böylece güneş panelleri elektrik faturalarını küçültür ve üç ila on yıl sonra kendini amorti eder. Fakat güneşten elektrik te üretilebilir. Güneş ışığının elektriğe dönüştürülebileceğini 1954'te Bell Telefon Laboratuvarı'ndan Pearson, Chapnıan ve Fuller keşfettiler. Güneş ışığını sandviç dilimleri gibi birleştirilmiş iki farklı silikon parçası üstüne düşürdüler. Oluşan devre, elektronların kolayca akım oluşturmasını sağladı ve sonuçta bir elektrik akımı meydana geldi. Bu elektrik bir lambanın aydınlatılmasında, bir elektrik motorunun çalıştırılmasında, hatta eğer yeterince silikon sandviç biraraya getirilmişse bir kasabanın elektrik ihtiyacının karşılanmasında kullanılabilir. Bir örnek olarak, sandviç haline getirilmiş bir metrekare büyüklüğünde bir silikon, güneş üstümüzde oldukça ve bulut yok ise bize 100 watt'lık bir güç sağlar (bu, bir evi beslemek için gereken kapasitenin yaklaşık yirmide biridir). Güneş ışığından elektrik üretimi büyük önem arzetmekte olup gelecekte dünyanın başlıca enerji kaynaklarından biri olabilecektir. GEÇMİŞTE NEDEN GÜNEŞ ENERJİSİNE KARŞIYDIK? Yıllardan beri. güneş enerjisinin pratik olmadığı şeklinde bir kanaat hakimdi. Çünkü yeryüzüne çok dağılmış ve zayıflamış bir halde ulaştığı sanılıyordu. Bir diğer sebep, yüksek yatırım maliyeti gerektirmesiydi. Özel şekilde dizayn edilmiş silikon sandviçler fotovoltaik bir hücre formudur. Geçmişte fotovoltaik hücrelerin elle imal edilmeleri gerekiyordu; sandviçin her dilimi için, birisinin silikon kristalleri büyütmesi gerekiyordu. Bir tabaka oluşturmaya yeterli düzeye gelinceye kadar silikon kristaller birer birer büyütülüyordu. Böylece, geniş ölçekli bir kullanım için yeterince silikon sandviç üretmek çok pahalıya maloluyordu. Dolayısıyla, birçok insan güneş enerjisinden elektrik üretiminin çok büyük maliyet getireceğini düşünüyordu. Fakat, fotovoltaik hücrelerle ilgili yeni buluşlar durumu değiştirdi. Fotovoltaik hücre üretiminde artık yeni bir metod kullanılıyor. Bu, zahmet gerektiren kristal büyütme prosesinden farklı. Amorf silikon denilen (düzenli bir kristal yapısına sahip olmayan silikon) yeni bir malzeme sözkonusu. Her ne kadar pahalı kristaller kadar olmasa da, bu yöntemle, silikon sandviç hücrelerden mükemmel verimle elektrik üretilebiliyor. İşte, amorf silikonun keşfi güneş enerjisinden elektrik üretiminde devrimsel bir değişime yol açtı ve bu değişim bizi güneş enerjisinin egemen olduğu bir dünyaya götürmektedir. Fakat, "güneş çiftlikleri'" için gereken arazi miktarı kaygı sebebi olmaktadır. Güneş çiftlikleri, çatılarda gördüklerimize benzer fotovoltaik panellerin dizildiği toprak parçalandır; aradaki fark bu dizilerin kilometrelerce devam etmesidir. Böyle güneş çiftliklerine karşı çıkılmasında genel dayanak noktası, tarım için kullanılabilecek toprakların güneş panelleriyle kaplanacak olması ve gıda üretimi için kullanışsız hale gelecek olmasıdır. Gerçekten de, yarım milyon nüfuslu bir şehrin elektrik ihtiyacını karşılayacak ışığı toplamak için gerekli alan oldukça büyük olup yaklaşık 155 km 2 'dir. Yine de bu alan 34 NİSAN-MAYIS-HAZ1RAN 1997 SAYI. 23

2 bir tanın arazisi değil kıraç, çöllük bir alan olacaktır. Mesela, bütün dünyadaki güneş enerjisi kolektörlerinin çöl bölgelerinde kurulabileceğini varsayarsak (bazı evler bugünkü gibi kendi güneş kolektörlerine sahip olduklarından bu tabii ki olmayacaktır), bu durumda toplam çöl bölgelerinin sadece çok küçük bir kısmı (dünya çöllerinin yaklaşık % 10'u) kullanılacaktır. Böylece dünyanın bütün güneş enerjisi kolektörleri diğer herhangi bir amaçla kullanılmayacak alanlarda kurulabilecektir. Tutucular, çöl bölgeleri birçok bitki ve hayvan türünü barındıran önemli alanlar olduklarından, buralarda düzenin bozulmasına ilişkin kaygılarını dile getirebilirler. Aslında güneş enerjisi kolektörleri kurulduğunda çöllerde bazı düzensizlikler olması kaçınılmazdır, fakat uzun vadeli herhangi bir karışıklık veya zarar sözkonusu olmayacaktır. Güneş enerjisi nasıl toplanıyor? Yerden yaklaşık fit (3-6 metre) yüksekte kurulan seri halde güneş istasyonları düşünüyoruz. 20 fıtkare büyüklüğünde dev aynalar güneşin gökyüzünde izlediği yolu takip edecek şekilde yönlendirilir. Güneş ışıklan aynalardan yansır ve fotovoltaik hücrelere yönelir. Bu yapıların çöl hayatı üzerindeki etkilerinden biri meydana getirdikleri gölgelerdir. Gölgeler çöl yüzeyine güneş ışığının ulaşmasını engeller ve süratle ısı kaybeden yüzeylerde 10 C'lik bir sıcaklık azalmasına yolaçar. Sıcaklıktaki bu değişim en fazla böcek popülasyonunu etkiler. Yine de böcekler, çöldeki hayvan toplulukları gibi gündüz ve gece arasındaki büyük sıcaklık farklılıklarına adapte olmuşlardır. Ayrıca aynalar da güneş çiftliklerinde bütün alan üzerinde gölgeleme yapmazlar, çünkü aynalar arasında araç geçişi için aralık bırakılması gerekir. GECENİN AYDINLATILMASI Güneş enerjisine dair bir diğer önemli yanlış anlama; bunun gece nasıl kullanılacağı konusundadır. Güneş'ten elde edilen enerjiyle şehirlerin gece aydınlatılması ilk plânda tabii olmayan, zoraki bir durummuş gibi gözükmektedir. Fakat, unutmamalıyız ki, enerjiyi eğer çok uzak çöllerde toplarsak, güneş enerjisini bu bölgelerden binlerce kilometre uzaklıktaki yerleşim merkezlerine iletebilmek zorluk arzeder hale gelecektir. Enerjinin kablolarla elektrik şeklinde uzun mesafeli iletimi verimli değildir, çünkü tellerin direncinden dolayı yol boyunca elektriğin büyük kısmı kaybolacaktır. Bu sorunu çözmek için, güneş enerjisini boru hatlarıyla nakledilecek veya konteynırlarla taşmacak bir çeşit depo enerjiye dönüştürmemiz gerekecektir. En basit seçenek, elektrolizır denilen bir cihaz yardımıyla suyu hidrojen ve oksijenine ayırmak ve bunun için de, güneş ışığından elde edilmiş elektrik kullanmak olacaktır. Elde edilen hidrojen, borulardan yüksek basınç alımda pompalanır. Yerleşim merkezine ulaştığında, hidrojen doğrudan bir yakıt olarak kulanılabilir ve/veya yakıt hücresi denilen ve bir çeşit ters elektrolizır olan bir aygıta konur. Bu sonuncusu da hidrojeni yeniden elektriğe dönüştürür. (Yakıt hücreleri NASA'nın uzay misyonlarında astronotlar için su ve elektrik üretmekte başarıyla kullanılmaktadır. Tokyo'da ise büyük bir yakıt hücresi, 1984'ten beri şehrin elektriğinin belli bir kısmını üretmektedir.) Sudan hidrojen üretmek için gerekli fotovoltaik hücrelerin imalatında yaşanan devrimden dolayı, Princeton Üniversitesi'nden Profesör Ogden ve Williams ekonomik rekabet gücüne sahip hidrojenin gelecek yüzyılın çok uzak dönemlerinde değil, bu yüzyılın sonunda (amorf silisten yapılı güneş panelleri kullanarak) üretilebileceğini ortaya koydular; yeter ki bu teknolojiyi tamamiyle geliştirmek isteyelim. KESİNLİKLE KİRLİLİK YOK! Burada ileri sürdüğümüz güneş enerjisi projesi güneş-hidrojen enerjisi sistemi olarak da adlandırılır. Çünkü güneş enerjisi elektriğe dönüştürülür; uzak mesafelere iletmek veya gece kullanmak için bu elektrik, suyun elektrolizinde kulanılarak hidrojen üretimini sağlar. Hidrojen ise tıpkı doğal gazın gönderilmesi gibi boru hatlarından şehir ve kasabalara gönderilir. Bu sistemin yaran, üretim fazlası (ve de hemen kullanılmayacak) elektriği hidrojen üreterek çalıştırmaktır; böylece bu fazla elektrik atık şeklinde israf edilmez. Aynca, hidrojeni boru hatlanyla iletmek, üretim fazlası elektriği tellerle iletmekten daha ucuz ve daha verimlidir. Son olarak ve belki de en yararlı tarafı, hidrojen ve güneş enerjisinin kirletici olmamasıdır; hidrojen ısı veya enerji elde etmek için kullanıldığında yan-ürün olarak sadece su çıkar. Bu sistem: korkutan karbondioksit, asit yağmuruna yolaçan kükürt ve kirli sis oluşturan zararlı kirleticilerden hiçbirini üretmez. Güneş enerjimiz bir milyar yıl kadar daha devam edecek ve biz sudan hidrojen elde edebileceğiz. Yanan hidrojenin yan- NÎSAN-MAYIS-HAZtRAN 1997 SAYI: 23 35

3 ürünü de su olduğundan bu ikisi asla tükenmeyecek. Böyle bir güneş-hidrojen enerjisi temiz ve yenilebilir bir sistemdir. Gezegenimizdeki tabii proseslerden birçoğu bu şekilde kendi kendini sürdürebilir niteliktedir. Mesela insan ve hayvanların dolaşım sistemi; insan, hayvan ve bitkilerin solunum sistemi; besin zinciri ve yerkürenin su döngüsü. Bu, enerjimizin de yenilenebilir bir sistemden türeyebileceği anlamına gelmiyor mu? GÜNEŞ-HİDROJEN ÇİFTİ GÜNEŞ ENERJİSİNİN AVATAJLARI Bu bölümde, yukarıda sözünü ettiğimiz enerji sistemine daha detaylı bakacağız. Bu gezegende hayat, güneş enerjisi (güneş ışığı) olmaksızın varolamazdı. İnsan hayatı ise elektrik ve petrol olmaksızın konforlu ve rahat olmazdı, fakat onlarsız yine de hayatımızı sürdürebilirdik; bununla birlikte güneş olmaksızın bütün bitkiler ve hayvanlar ölür ve yeryüzünde hayatın sonu gelirdi. Bizi hayatta tutan güneş, elektrik üretmek için kullanıldığında, enerjinin temiz ve güvenilir bir formu sözkonusu olur. Ayrıca güneş enerjisi neredeyse tükenmez özelliktedir. "Neredeyse" diyoruz, çünkü güneşin Yerküre'ye ve güneş sistemindeki diğer gezegenlere ışık ve enerji vermesi için yavaş yavaş yanması gerekir, fakat korkmayın, bilim adamları güneşin yanıp tükenmeden önce yaklaşık bir milyar yıl kadar daha faaliyetini sürdüreceğini hesaplıyorlar. DOĞRUDAN ve DOLAYLI GÜNEŞ ENERJİSİ Güneş enerjisi, güneşten gelen güneş ışığı anlamına gelmez. Güneşin dolaylı olarak ürettiği enerjiler de vardır. Mesela, gün boyunca karalar okyanuslardan daha hızlı ısınır, sonuçta karaların üstündeki hava ısınır ve daha hafif hale gelerek yükselir. Okyanusların üstündeki soğuk hava ise karaların üstündeki yükselen havanın yerini almak üzere harekete geçer ve hava akımlarının veya rüzgârın oluşmasına yolaçar. Bu proses gece tersine döner. Okyanuslara doğru harekete geçen ve ters yönde rüzgâr üreten karaların üstündeki havayla karalar okyanuslardan daha hızlı soğur. Birkaç yüzyıl önce; su pompalamak, buğday öğütmek ve diğer günlük işleri yapmak için yel değirmenlerini kullanarak bu hava akımlarından veya rüzgârdan yararlanır hale geldik. Yeldeğirmenlerinin bugünkü ardılları rüzgâr makinaları olarak adlandırılmaktadır fakat bunlar aynı prensibe dayanırlar. Her ne kadar bazıları Özellikle Üçüncü Dünya ülkelerinde su pompalama ve buğday öğütme işinde halen kullanılsa da, rüzgâr makinalannın büyük kısmından elektrik üretiminde yararlanılır. Dolaylı güneş enerjisine bir diğer örnek hidroelektrik enerjidir. Güneş radyasyonu suyu, okyanus, göl ve nehirlerden buharlaştırarak bulut oluşumuna yolaçar. Rüzgârlar bulutlan karasal alanlara taşır. Bulutlar karalar üzerinde ilerlerken dağlarla karşılaşır ve giderek yükselir; yükseklerde soğuduğundan su buharı yoğunlaşır ve yeryüzüne yağmur, kar. sulusepken ve çiy formunda iner. Bu yağışların bir kısmı yeraltına sızar ve yeraltı su akışını 36 NtSAN-MAYIS-HAZÎRAN 1997 SAYI 23

4 meydana getirir. Geçmişte, hızlı hareket eden akıntı ve ırmaklar keşfedildiğinde, insanlar bunların yönünü hemen su değirmenlerine çeviriyor ve bu enerjiden yararlanıyorlardı. Bugün ise, büyük miktarlarda suyu toplamak için dev barajlar inşa edilmektedir. Buralarda su, elektrik üreten dev türbinleri döndürecek şekilde kanalize edilir. Dolaylı güneş enerjisinin yukarıda bahsettiğimiz örnekler kadar bilinmeyen diğer bazı formları da vardır: okyanus ısı enerjisi, okyanus akıntıları, dalgalar ve gelgit gibi. İlk ikisi okyanuslardaki sıcaklık farklılıklarından dolayı, dalgalar ise rüzgârların etkisiyle meydana gelir. Güneş sisteminin bir parçası olan ayın gravitasyonel çekim etkisi sonucu oluştuğundan, gelgitler de aynı şekilde dolayü güneş enerjisi formu olarak kabul edilir. Güneş enerjisinin dolaylı formları çevre açısından temiz ve güvenilirdir, fakat biz yine de, baraj inşa ederken çeşitli bitki ve hayvan türlerine, ayrıca insan sağlığına zarar vermeyecek şekilde dikkatli olmalıyız. GÜNEŞ ENERJİSİNİN DEZAVANTAJLARI Her ne kadar güneş enerjisi doğrudan ve dolaylı formlarıyla çevre açısından uyumlu ise de bazı dezavantajları da sözkonusudur. Öncelikle, petrol ve doğal gaz kadar rahat kullanışlı değildir. Mesela, rüzgâr enerjisini büyük uçakları uçurmak için kullanamayız. Üzerlerine monte edilmiş güneş hücrelerinin ürettiği elektrik enerjisiyle hareket eden küçük ve hafif bazı otomobiller ise ancak kırlık bölge gibi geniş ve açık alanlarda ve sadece güneşli günlerde gün boyunca kullanılabilir - güneş enerjisini bir otomobile depolayamayız. Ilıman bölgelerde güneş ışığı 24 saatte ortalama altı ila yedi saat boyunca faaldir. Tropikal bölgelerde bu biraz artar - yedi ila sekiz saat. Ilıman zonlardan kuzey ve güneye doğru hareket ettikçe, günler yazın daha uzun, kışın ise daha kısa hale gelir, fakat güneş ışığının şiddeti daha azdır, çünkü mesafe arttığı için güneş ışığı daha kalın bir atmosferden geçmek zorundadır. Mesela, tam kutup bölgelerinde bir gün altı ay sürmektedir, fakat güneş ışığı ABD'nin ortabalısı veya orta Avrupa'dakine, hatta Ekvator'dakine durumuna göre daha zayıftır. Güneş enerjisinin bir başka dezavantajı daha vardır. Doğrudan ve dolaylı formları enerji tüketim merkezlerinin yakınında genellikle mevcut değildir. Güneş enerjisi tropikal ve subtropikal bölgelerde çok kuvvetlidir, halbuki büyük tüketici gruplar ılıman zonlarda yaşamaktadır. Rüzgar enerjisi ise kutup ve kutup yakını bölgelerde en güçlü, ılıman zonlarda ise en zayıf durumdadır. Bu; hidrolik, okyanus-ısı, dalga, akıntı ve gelgit enerjileri için de böyledir. Genellikle bütün bu enerjiler, kendilerine en fazla ihtiyaç duyulan alanlardan uzakta en fazla bulunmaktadırlar. İYİ BİR ARABULUCUYA İHTİYAÇ VAR Kısacası, güneş enerjisinin doğrudan ve dolaylı formlarının bulunmadığı bazı zamanlar ve yerler vardır. Hatta bulunduklarında bile, fabrikaların, evlerin ve ulaşım sistemlerinin kullanabileceği bir durumda olmayabilirler. Bundan dolayı, güneş, rüzgâr, dalga, okyanus, ısı, gelgit ve akıntı enerjisini mevcut oldukları zaman depolamak zorundayız. Bir başka deyişle, doğrudan ve dolaylı güneş enerjisiyle tüketici arasında arabulucu (veya aracı) görevi görecek bir enerji deposuna ihtiyaç var. Bu aracı aşağıdaki şartlan yerine getirmelidir: * Depolanabilir olmalı. * Taşınabilir olmalı. * Ulaşım sistemlerinde, evlerde ve sanayide kullanılabilir bir yakıt olmalı. * Temiz olmalı. * Tükenmez olmalı. NtSAN-MAYİS-HAZİRAN 1997 SAYI: 23 37

5 Güneş-Hidrojen enerjsi sistemi Biiıün bu gerekleri yerine getirebilecek en iyi yakıt hidrojendir. Hidrojen, sera etkisine, kirli sise ve asit yağmuruna yolaçan kimyasallardan hiçbirini üretmez. Tek istisna azot oksitlerdir ve bunlar da kontrol edilebilir. Gerçekten, elektro-kimyasal yakıt hücresi denilen bir cihaz kulanılırsa, azot oksitler tamamen elimine edilebilmektedir. Bu proses ile ortaya çıkan sadece elektrik ve su buharıdır. Bundan dolayı hidrojen en temiz yakıttır. Hidrojen aynı zamanda verimli bir yakıttır; enerjinin diğer formlarına (mekanik ve elektrik) diğer yakıtlara göre daha verimli şekilde dönüştürülebilir. Mesela otomobillerde, benzinin verimi % 25 iken, hidrojeninki % 60'dır. Yani, hidrojen benzinden ikibuçuk kat daha verimlidir. Süpersonik jetlerde ise, hidrojen, klâsik jet yakıtından % 38 daha verimlidir. Bu üstün verimlilik, kullanılmadan atık hale geçen yakıt miktarının daha az olması, buna karşılık yakıttan daha fazla yarar sağlanması anlamına gelmektedir. HİDROJENİN ÖZELLİKLERİ Tabiatta en hafif, en yaygın element olan hidrojen Evren'deki bütün maddelerin yaklaşık % 80'ini oluşturmaktadır. Her tip fosil yakıtta rafinajdan sonra da bulunmaktadır. Ayrıca en büyük enerji kaynağı olan Güneş'te de bulunmaktadır. Güneş yüzde yüz saf hidrojendir ve enerjisi hidrojen atomlannın füzyonundan gelir. Jüpiter gezegeni de yüzde yüz hidrojendir; yüzeyde sıvı ve buz, çekirdekte ise metalik hidrojen formundadır (metalik hidrojen yüksek sıcaklık ve basınç şartlannda meydana gelen bir katıdır). Yeryüzünde hidrojen serbest halde çok seyrek bulunur; büyük kısmı suyu oluşturmak üzere oksijenle birleşmiştir. Sudaki üç atomdan ikisi hidrojendir, böylece okyanuslar, göller ve nehirler bizim hidrojen rezervlerimizdir. Hidrojeni bir enerji taşıyıcısı olarak kullanacak olursak, onu hidrojence zengin bileşiklerden, yani sudan üretmek zorundayız (hidrojen bir yakıt olarak kullanıldığında, geriye atık olarak yine su alınır). GÜNEŞ-HİDROJEN ENERJİSİ SİSTEMİ Hidrojen, güneş enerjisinin dezavantajlarını çok iyi telafi eder. Güneş ve hidrojenin bu birlikteliği güneş-hidrojen enerjisi sistemi olarak adlandırılır. Bu sistemde, güneş enerjisinin doğrudan ve dolaylı formları kullanılarak, birçok hidrojen üretim metodundan herhangi biriyle hidrojen üretilir. Üretim sonrasında hidrojen boru hatlarıyla veya dev tankerlerle, dolaylı olarak elektrik üretiminde veya doğrudan ısıtma, mutfak ve taşımada bir yakıt olarak kullanılacağı yere gönderilir. Bugün fosil yakıtları kullandığımız her uygulamada birçok çevresel yararıyla birlikte hidrojen kullanabilirdik. Güneş enerjisi ve hidrojen elele yürür. Her ikisi de çevre açısından selimdir. Kirlilik, asit yağmuru veya sera etkisine yolaçmazlar, ve en az atık meydana getiren hidrojen çok verimlidir. SONUÇ Bütün bunlar; yaygın, temiz ve yenilenebilir enerji formlarını kullanmak anlamına geliyor. Aslında güneş ve hidrojen zamanın başlamasıyla birlikte bir çift oluşturmuştu ve bugün kimsenin tahayyül edemeyeceği kadar kısa bir zaman zarfında birlikte enerji üretir hale gelecekler. Sonuçta daha sağlıklı bir hayat, güneş-hidrojen kullanmakla eş anlamlı olacak. 38 NİSAN-MAY1S-HAZİRAN 1997 SAYI: 23

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE DALGA ENERJİSİ. O.Okan YEŞİLYURT Gökhan IŞIK

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE DALGA ENERJİSİ. O.Okan YEŞİLYURT Gökhan IŞIK YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE DALGA ENERJİSİ O.Okan YEŞİLYURT Gökhan IŞIK NEDİR BU ENERJİ? İş Yapabilme Yeteneğidir. Canlı Tüm Organizmalar Enerjiye İhtiyaç Duyar. İnsanlık Enerjiye Bağımlıdır. Yaşam

Detaylı

Suyun yeryüzünde, buharlaşma, yağış, yeraltına süzülme, kaynak ve akarsu olarak tekrar çıkma, bir göl veya denize akma vs gibi hareketlerine su

Suyun yeryüzünde, buharlaşma, yağış, yeraltına süzülme, kaynak ve akarsu olarak tekrar çıkma, bir göl veya denize akma vs gibi hareketlerine su Suyun yeryüzünde, buharlaşma, yağış, yeraltına süzülme, kaynak ve akarsu olarak tekrar çıkma, bir göl veya denize akma vs gibi hareketlerine su döngüsü denir. Su döngüsünü harekete geçiren güneş, okyanuslardaki

Detaylı

SU HALDEN HALE G İ RER

SU HALDEN HALE G İ RER SU HALDEN HALE GİRER Doğada Su Döngüsü Enerji Kaynağı Güneş Suyun yeryüzünde, buharlaşma, yağış, yeraltına süzülme, kaynak ve akarsu olarak tekrar çıkma, bir göl veya denize akma vs gibi hareketlerine

Detaylı

Enerji Kaynakları ENERJİ 1) YENİLENEMEZ ENERJİ KAYNAKLARI 2) YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI

Enerji Kaynakları ENERJİ 1) YENİLENEMEZ ENERJİ KAYNAKLARI 2) YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI ENERJİ Enerji, iş yapabilme kabiliyetidir. Bir sistemin enerjisi, o sistemin yapabileceği azami iştir Enerji Kaynakları 1) YENİLENEMEZ ENERJİ KAYNAKLARI 2) YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI YENİLENEMEZ ENERJİ

Detaylı

SU ÜRÜNLERİNDE MEKANİZASYON-2

SU ÜRÜNLERİNDE MEKANİZASYON-2 SU ÜRÜNLERİNDE MEKANİZASYON-2 Yrd.Doç.Dr. Mehmet Ali Dayıoğlu Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Makinaları & Teknolojileri Mühendisliği Bölümü Kaynak: YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE TEKNOLOJİLERİ

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE ÇEVRE MEVZUATI

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE ÇEVRE MEVZUATI YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE ÇEVRE MEVZUATI Dr. Gülnur GENÇLER ABEŞ Çevre Yönetimi ve Denetimi Şube Müdürü Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü 06/02/2016 YENİLENEBİLİR ENERJİ NEDİR? Sürekli devam eden

Detaylı

Su, yaşam kaynağıdır. Bütün canlıların ağırlıklarının önemli bir kısmını su oluşturur.yeryüzündeki su miktarının yaklaşık % 5 i tatlı sulardır.

Su, yaşam kaynağıdır. Bütün canlıların ağırlıklarının önemli bir kısmını su oluşturur.yeryüzündeki su miktarının yaklaşık % 5 i tatlı sulardır. DOĞADA SU DÖNGÜSÜ Yaşama birliklerinde ve onun büyütülmüşü olan tabiatta canlılığın aksamadan devam edebilmesi için bazı önemli maddelerin kullanılan kadar da üretilmesi gerekmektedir.doğada ekolojik önemi

Detaylı

5.SINIF FEN VE TEKNOLOJİ KİMYA KONULARI MADDENİN DEĞİŞMESİ VE TANINMASI

5.SINIF FEN VE TEKNOLOJİ KİMYA KONULARI MADDENİN DEĞİŞMESİ VE TANINMASI 5.SINIF FEN VE TEKNOLOJİ KİMYA KONULARI MADDENİN DEĞİŞMESİ VE TANINMASI Yeryüzündeki sular küçük damlacıklar halinde havaya karışır. Bu damlacıklara su buharı diyoruz. Suyun küçük damlacıklar halinde havaya

Detaylı

2- Bileşim 3- Güneş İç Yapısı a) Çekirdek

2- Bileşim 3- Güneş İç Yapısı a) Çekirdek GÜNEŞ 1- Büyüklük Güneş, güneş sisteminin en uzak ve en büyük yıldızıdır. Dünya ya uzaklığı yaklaşık 150 milyon kilometre, çapı ise 1.392.000 kilometredir. Bu çap, Yeryüzünün 109 katı, Jüpiter in de 10

Detaylı

YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI COĞRAFYA

YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI COĞRAFYA YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI COĞRAFYA CEVAP 1: (TOPLAM 10 PUAN) 1.1: 165 150 = 15 meridyen fark vardır. (1 puan) 15 x 4 = 60 dakika = 1 saat fark vardır. (1 puan) 12 + 1 = 13 saat 13:00 olur. (1 puan) 1.2:

Detaylı

İstanbul Bilgi Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği. Çevreye Duyarlı Sürdürülebilir ve Yenilenebilir Enerji Üretimi ve Kullanımı

İstanbul Bilgi Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği. Çevreye Duyarlı Sürdürülebilir ve Yenilenebilir Enerji Üretimi ve Kullanımı İstanbul Bilgi Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği Çevreye Duyarlı Sürdürülebilir ve Yenilenebilir Enerji Üretimi ve Kullanımı Günlük Hayatımızda Enerji Tüketimi Fosil Yakıtlar Kömür Petrol Doğalgaz

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI ENERJİ Artan nüfus ile birlikte insanların rahat ve konforlu şartlarda yaşama arzuları enerji talebini sürekli olarak artırmaktadır. Artan enerji talebini, rezervleri sınırlı

Detaylı

Fotovoltaik Teknoloji

Fotovoltaik Teknoloji Fotovoltaik Teknoloji Bölüm 3: Güneş Enerjisi Güneşin Yapısı Güneş Işınımı Güneş Spektrumu Toplam Güneş Işınımı Güneş Işınımının Ölçülmesi Dr. Osman Turan Makine ve İmalat Mühendisliği Bilecik Şeyh Edebali

Detaylı

5.SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ

5.SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ SU SU HALDEN HALDEN HALE HALE GİRER GİRER 5.SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ KİMYA KONULARI SUYUN SERÜVENİ Su; katı, sıvı, gaz olmak üzere üç halde bulunur. Bulutta suyun gaz hali olan su buharı bulunmaktadır.

Detaylı

Ekosistem ve Özellikleri

Ekosistem ve Özellikleri Ekosistem ve Özellikleri Öğr. Gör. Özgür ZEYDAN http://cevre.beun.edu.tr/zeydan/ Ekosistem Belirli bir bölgede yaşayan ve birbirleriyle sürekli etkileşim halindeki canlılar (biyotik faktörler) ve cansız

Detaylı

Ayxmaz/biyoloji. Azot döngüsü. Azot kaynakları 1. Atmosfer 2. Su 3. Kara 4. Canlılar. Azot döngüsü

Ayxmaz/biyoloji. Azot döngüsü. Azot kaynakları 1. Atmosfer 2. Su 3. Kara 4. Canlılar. Azot döngüsü Azot döngüsü Azot kaynakları 1. Atmosfer 2. Su 3. Kara 4. Canlılar Azot döngüsü 1. Azot bitkiler tarafından organik moleküllerin (A.asit,organik baz vb.)yapısına katılır. 2. Bitkiler azotu sadece NO3-

Detaylı

4. SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ II. DÖNEM GEZEGENİMİZ DÜNYA ÜNİTESİ SORU CEVAP ÇALIŞMASI

4. SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ II. DÖNEM GEZEGENİMİZ DÜNYA ÜNİTESİ SORU CEVAP ÇALIŞMASI 4. SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ II. DÖNEM GEZEGENİMİZ DÜNYA ÜNİTESİ SORU CEVAP ÇALIŞMASI 1. Dünya mızın şekli neye benzer? Dünyamızın şekli küreye benzer. 2. Dünya mızın şekli ile ilgili örnekler veriniz.

Detaylı

TEKNOLOJİ VE TASARIM DERSİ

TEKNOLOJİ VE TASARIM DERSİ TEKNOLOJİ VE TASARIM DERSİ 7.Ç.1. Enerjinin Dönüşümü ve Tasarım Burdur İl Koordinatörleri Bu ünitede su, rüzgar ve güneş gibi doğal kaynakları kullanarak temiz ve sürdürülebilir enerji elde etme teknolojilerini

Detaylı

Dokuz Eylül Üniversitesi Denizcilik Fakültesi YATLARDA KULLANILAN GÜNEŞ ENERJİSİ SİSTEMLERİNİN TASARIMI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

Dokuz Eylül Üniversitesi Denizcilik Fakültesi YATLARDA KULLANILAN GÜNEŞ ENERJİSİ SİSTEMLERİNİN TASARIMI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA YATLARDA KULLANILAN GÜNEŞ ENERJİSİ SİSTEMLERİNİN TASARIMI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA 1 Onur GÜNAY, 2 Yiğit GÜLMEZ, 3 Oğuz ATİK 1 Araş.Gör., Dokuz Eylül Üniversitesi, Denizcilik Fakültesi, İzmir, onur.gunay@deu.edu.tr

Detaylı

ÇALIŞMA YAPRAĞI KONU ANLATIMI

ÇALIŞMA YAPRAĞI KONU ANLATIMI ÇALIŞMA YAPRAĞI KONU ANLATIMI HATUN ÖZTÜRK 20338647 Küresel Isınma Küresel ısınma, dünya atmosferi ve okyanuslarının ortalama sıcaklıklarında belirlenen artış için kullanılan bir terimdir. Fosil yakıtların

Detaylı

MADDENİN DEĞİŞİMİ VE TANINMASI

MADDENİN DEĞİŞİMİ VE TANINMASI MADDENİN DEĞİŞİMİ VE TANINMASI YAĞMURUN OLUŞUMU VE SUYUN UĞRADIĞI DEĞİŞİKLİKLER GÜNEŞ ENERJİSİ VE YERYÜZÜNE ETKİSİ ISI VE SICAKLIK KAVRAMLARI ISINMAK İÇİN KULLANILAN YAKITLAR ISININ MADDE ÜERİNDEKİ ETKİSİ

Detaylı

SU, HALDEN HALE GİRER

SU, HALDEN HALE GİRER Atmosferde yükselen buhar soğuk hava tabakasıyla karşılaştığında yoğuşur. Gaz halindeki bir madde dışarıya ısı verdiğinde sıvı hale geçiriyorsa bu olaya yoğuşma denir. Sıcak Hava Yükselir ve Soğuyup Yağış

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARIMIZ VE ELEKTRİK ÜRETİMİ. Prof. Dr. Zafer DEMİR --

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARIMIZ VE ELEKTRİK ÜRETİMİ. Prof. Dr. Zafer DEMİR -- YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARIMIZ VE ELEKTRİK ÜRETİMİ Prof. Dr. Zafer DEMİR -- zaferdemir@anadolu.edu.tr Konu Başlıkları 2 Yenilenebilir Enerji Türkiye de Politikası Türkiye de Yenilenebilir Enerji Teşvikleri

Detaylı

ELEKTRİK ENERJİSİ ÜRETİMİNDE KULLANILAN KAYNAKLAR

ELEKTRİK ENERJİSİ ÜRETİMİNDE KULLANILAN KAYNAKLAR ELEKTRİK ENERJİSİ ÜRETİMİNDE KULLANILAN KAYNAKLAR Alternatör Elektrik elde etmek için bir mıknatısı iletken sargı içinde kendi çevresinde döndürmemiz yeterlidir. Manyetik alanın hareketi ile de elektrik

Detaylı

Enerji kaynaklarının dünyaya verdiği zararların kimyasal olarak etkileri nelerdir?

Enerji kaynaklarının dünyaya verdiği zararların kimyasal olarak etkileri nelerdir? Enerji kaynaklarının dünyaya verdiği zararların kimyasal olarak etkileri nelerdir? Çağımız insanının vazgeçilmez gereksinimlerinden söz ederken akla gelen ilk konulardan biri de enerjidir. Ancak enerji

Detaylı

Sera Etkisi. Gelen güneş ışınlarının bir kısmı bulutlar tarafında bloke edilmekte. Cam tarafından tutulan ısı

Sera Etkisi. Gelen güneş ışınlarının bir kısmı bulutlar tarafında bloke edilmekte. Cam tarafından tutulan ısı Sera Etkisi Bir miktarda ısı arz dan kaçmakta Gelen güneş ışınlarının bir kısmı bulutlar tarafında bloke edilmekte CO2 tarafından tutulan Isının bir kısmı tekrar atmosfere kaçabilir. Cam tarafından tutulan

Detaylı

ÖZEL EGE LİSESİ AKAN SUYUN ENERJİSİNİN ELEKTRİĞE DÖNÜŞÜMÜ

ÖZEL EGE LİSESİ AKAN SUYUN ENERJİSİNİN ELEKTRİĞE DÖNÜŞÜMÜ ÖZEL EGE LİSESİ AKAN SUYUN ENERJİSİNİN ELEKTRİĞE DÖNÜŞÜMÜ HAZIRLAYAN ÖĞRENCİ: Bürge ÖZTÜRK DANIŞMAN ÖĞRETMEN: Melike GÜZEL İZMİR 2016 İÇİNDEKİLER 1.Proje özeti...2 2.Projenin amacı...2 3. Giriş...3-4 4.Yöntem...4-5

Detaylı

GÜNEŞ ENERJİSİ VE FOTOVOLTAİK PİLLER SAADET ALTINDİREK 2011282004

GÜNEŞ ENERJİSİ VE FOTOVOLTAİK PİLLER SAADET ALTINDİREK 2011282004 GÜNEŞ ENERJİSİ VE FOTOVOLTAİK PİLLER SAADET ALTINDİREK 2011282004 GÜNEŞİN ÖZELLİKLERİ VE GÜNEŞ ENERJİSİ GÜNEŞİN ÖZELLİKLERİ Güneşin merkezinde, temelde hidrojen çekirdeklerinin kaynaşmasıyla füzyon reaksiyonu

Detaylı

Özellikler: Vakum tüpü ve ısıtma borusunun mükemmel bileşimi.

Özellikler: Vakum tüpü ve ısıtma borusunun mükemmel bileşimi. Özellikler: Vakum tüpü ve ısıtma borusunun mükemmel bileşimi. 1) Daha yüksek ısı verimliliği: Isı borusunun ileri ısı iletme tarzı, mükemmel seçici, emici kaplama ve yüksek vakumlu ısı korunması ile eksiksiz

Detaylı

Enerji Sektörüne İlişkin Yatırım Teşvikleri

Enerji Sektörüne İlişkin Yatırım Teşvikleri Enerji Sektörüne İlişkin Yatırım Teşvikleri 5 Kasım 2015 Ekonomi Bakanlığı 1 Enerji Sektöründe Düzenlenen Teşvik Belgeleri V - 20.06.2012-30.06.2014 Döneminde Düzenlenen Yatırım Teşvik Belgelerinin Kaynaklarına

Detaylı

Çeşitli Enerji Kaynaklarının Karşılaştırılması

Çeşitli Enerji Kaynaklarının Karşılaştırılması Çeşitli Enerji Kaynaklarının Karşılaştırılması Dünya Nüfusu sürekli arttığından ve ülkelerin şu anki Batı Avrupa,Japonya,Kuzey Amerika yaşam standartlarına ulaşma çabasından dolayı daha fazla elektrik

Detaylı

ALTERNATİF ENERJİ KAYNAKLARI

ALTERNATİF ENERJİ KAYNAKLARI ALTERNATİF ENERJİ KAYNAKLARI KONULAR 1-Güneş Enerjisi i 2-Rüzgar Enerjisi 4-Jeotermal Enerji 3-Hidrolik Enerji 4-Biyokütle Enerjisi 5-Biyogaz Enerjisi 6-Biyodizel Enerjisi 7-Deniz Kökenli Enerji 8-Hidrojen

Detaylı

MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ ATOM

MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ ATOM MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ ATOM ATOMUN YAPISI Elementlerin tüm özelliğini gösteren en küçük parçasına atom denir. Atomu oluşturan parçacıklar farklı yüklere sa-hiptir. Atomda bulunan yükler; negatif

Detaylı

1 - S u H a l d e n H a l e G i r e r Doğada su halden hale girer.yeryüzündeki sular birçok hava olayı ile yeryüzüne geri döner.

1 - S u H a l d e n H a l e G i r e r Doğada su halden hale girer.yeryüzündeki sular birçok hava olayı ile yeryüzüne geri döner. 1 - S u H a l d e n H a l e G i r e r Doğada su halden hale girer.yeryüzündeki sular birçok hava olayı ile yeryüzüne geri döner.yeryüzündeki sular Güneş in etkisiyle buharlaşır.buharlaşan su buharı havaya

Detaylı

1)Isı ve Sıcaklık farklıdır Sıcak Madde Soğuk Maddeyi İletir

1)Isı ve Sıcaklık farklıdır Sıcak Madde Soğuk Maddeyi İletir ISI VE SICAKLIK 1)Isı ve Sıcaklık farklıdır Sıcak Madde Soğuk Maddeyi İletir Sıcak bir bardak çay içine çay kaşığı bıraktığımızda bir süre sonra çay kaşığının sıcaklığı artar. Buna göre sıcak maddeler

Detaylı

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ Ders 3

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ Ders 3 Enerji Kaynakları MAKİNE MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ Ders 3 Enerji kaynakları Yakıtlar Doğa kuvvetleri Özel doğa kuvvetleri Yrd. Doç. Dr. Yüksel HACIOĞLU Katı Sıvı Gaz Odun Petrol Doğal Gaz Hidrolik Güneş Rüzgar

Detaylı

B A S I N Ç ve RÜZGARLAR

B A S I N Ç ve RÜZGARLAR B A S I N Ç ve RÜZGARLAR B A S I N Ç ve RÜZGARLAR Havadaki su buharı ve gazların, cisimler üzerine uyguladığı ağırlığa basınç denir. Basıncı ölçen alet barometredir. Normal hava basıncı 1013 milibardır.

Detaylı

I.10. KARBONDİOKSİT VE İKLİM Esas bileşimi CO2 olan fosil yakıtların kullanılması nedeniyle atmosferdeki karbondioksit konsantrasyonu artmaktadır.

I.10. KARBONDİOKSİT VE İKLİM Esas bileşimi CO2 olan fosil yakıtların kullanılması nedeniyle atmosferdeki karbondioksit konsantrasyonu artmaktadır. I.10. KARBONDİOKSİT VE İKLİM Esas bileşimi CO2 olan fosil yakıtların kullanılması nedeniyle atmosferdeki karbondioksit konsantrasyonu artmaktadır. Fosil yakıtlar, çoğu yeşil bitkilerin fotosentez ürünü

Detaylı

SU HALDEN HALE GĠRER

SU HALDEN HALE GĠRER SU HALDEN HALE GĠRER SU DÖNGÜSÜ Yeryüzündeki suyun buharlaģıp havaya karıģması, bulutları oluģturması ve yağıģ olarak yeryüzüne dönmesi sürecinde izlediği yola su döngüsü denir. Su buharı soğuduğunda ise

Detaylı

Yeryüzünde varolma süresine göre yapılacak bir diğer sınıflandırmaya göre ise;enerji, tükenebi

Yeryüzünde varolma süresine göre yapılacak bir diğer sınıflandırmaya göre ise;enerji, tükenebi YENİLENEBİLİR ENERJİ Enerji Yunanca "energia" sözcüğünden alınma olup "etkiyen kuvvet" anlamına gelmektedir. Üretilemeyen ve ancak mevcut bir formdan diğerine dönüştürülebilen enerji iş yapabilme yeteneği

Detaylı

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS RÜZGAR ENERJĐSĐ Erdinç TEZCAN FNSS Günümüzün ve geleceğimizin ekmek kadar su kadar önemli bir gereği; enerji. Son yıllarda artan dünya nüfusu, modern hayatın getirdiği yenilikler, teknolojinin gelişimi

Detaylı

İklim Degişikligi Nedir?

İklim Degişikligi Nedir? İklim Degişikligi Nedir? Küresel ısınma, insan tarafından atmosfere verilen gazların sera etkisi yaratması sonucunda, dünya atmosferi ve okyanuslarının ortalama sıcaklıklarında belirlenen artışa verilen

Detaylı

VIA GRUBU ELEMENTLERİ

VIA GRUBU ELEMENTLERİ Bölüm 8 VIA GRUBU ELEMENTLERİ Bu slaytlarda anlatılanlar sadece özet olup ayrıntılı bilgiler derste verilecektir. O, S, Se, Te, Po O ve S: Ametal Se ve Te: Yarı metal Po: Metal *Oksijen genellikle bileşiklerinde

Detaylı

Çevre Biyolojisi II BYL 118 Hacettepe Üniv. Biyoloji Bölümü

Çevre Biyolojisi II BYL 118 Hacettepe Üniv. Biyoloji Bölümü Çevre Biyolojisi II BYL 118 Hacettepe Üniv. Biyoloji Bölümü lisans dersi Enerji, Yenilenebilir ve Yenilenemez enerji kaynakları Çağatay Tavşanoğlu Hacettepe Üniv., Biyoloji Böl., Ekoloji Anabilim Dalı

Detaylı

GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) I. BÖLÜM

GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) I. BÖLÜM GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) I. BÖLÜM Prof. Dr. Olcay KINCAY Y. Doç. Dr. Nur BEKİROĞLU Y. Doç. Dr. Zehra YUMURTACI İ ç e r i k Genel bilgi ve çalışma ilkesi Güneş pili tipleri Güneş pilinin elektriksel

Detaylı

Elektronların Dizilişi ve Kimyasal Özellikleri

Elektronların Dizilişi ve Kimyasal Özellikleri Elektronların Dizilişi ve Kimyasal Özellikleri ELEKTRON ALIŞVERİŞİ VE SONUÇLARI: Helyum (2), neon (10), argon (18)in elektron dağılımları incelendiğinde Eğer bu üç elementin birer elektronu daha olsaydı,

Detaylı

GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ (GES) BİLGİLENDİRMESİ

GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ (GES) BİLGİLENDİRMESİ GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ (GES) BİLGİLENDİRMESİ 1 SUNUM İÇERİĞİ 1. GÜNEŞ ENERJİSİ NEDİR? 2. YENİLENEBİLİR ENERJİ NEDİR? 3. GÜNEŞ ENERJİSİ HARİTASI 4. GÜNEŞ PANELİ ÇEŞİTLERİ 5. UYGULAMA ŞEKİLLERİ 6. ÖRNEK

Detaylı

JAA ATPL Eğitimi (METEOROLOJİ)

JAA ATPL Eğitimi (METEOROLOJİ) JAA ATPL Eğitimi (METEOROLOJİ) Ibrahim CAMALAN Meteoroloji Mühendisi 2012 ATMOSFER Atmosfer, yerçekimi ile dünyanın çevresinde duran ve dünyayı çepeçevre saran gazlar topluluğudur. Bu gazlar dünya ile

Detaylı

Havacılık Meteorolojisi Ders Notları. 1. Atmosfer ve İçeriği

Havacılık Meteorolojisi Ders Notları. 1. Atmosfer ve İçeriği Havacılık Meteorolojisi Ders Notları 1. Atmosfer ve İçeriği Yard.Doç.Dr. İbrahim Sönmez Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ballıca Kampüsü Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesi Meteoroloji Mühendisliği Bölümü

Detaylı

DEV GEZEGENLER. Mars ın dışındaki dört büyük gezegen dev gezegenler grubunu oluşturur.

DEV GEZEGENLER. Mars ın dışındaki dört büyük gezegen dev gezegenler grubunu oluşturur. DEV GEZEGENLER DEV GEZEGENLER Mars ın dışındaki dört büyük gezegen dev gezegenler grubunu oluşturur. Bunlar sırasıyla Jüpiter, Satürn, Uranüs ve Neptün gezegenleridir. Bunların kütle ve yarıçapları yersel

Detaylı

5. SINIF FEN BİLİMLERİ YER KABUĞUNUN GİZEMİ TESTİ

5. SINIF FEN BİLİMLERİ YER KABUĞUNUN GİZEMİ TESTİ 1) Aşağıdaki anıtlardan hangisi diğerlerinden farklıdır? A) B) C) D) 2) I Arazide daha önce olmayan, kaynak suların, suya doygun alanların ve su sızıntılarının oluşması. II Bina temelleri altında çatlama,

Detaylı

ÇYDD: su, değeri artan stratejik bir nitelik kazanacaktır.

ÇYDD: su, değeri artan stratejik bir nitelik kazanacaktır. ÇYDD: su, değeri artan stratejik bir nitelik kazanacaktır. 2017 Dünya Su Günü Bildirisi 2016 yılı, ilk kayıtların tutulduğu 1880 yılından bu yana en sıcak yıl olarak kayda geçti. 2 yüzyıl, dünya ortalama

Detaylı

İKLİM ELEMANLARI SICAKLIK

İKLİM ELEMANLARI SICAKLIK İKLİM ELEMANLARI Bir yerin iklimini oluşturan sıcaklık, basınç, rüzgâr, nem ve yağış gibi olayların tümüne iklim elemanları denir. Bu elemanların yeryüzüne dağılışını etkileyen enlem, yer şekilleri, yükselti,

Detaylı

Yıldızların: Farklı renkleri vardır. Bu, onların farklı sıcaklıklarda olduklarını gösterir. Daha sıcak yıldızlar, ömürlerini daha hızlı tüketirler.

Yıldızların: Farklı renkleri vardır. Bu, onların farklı sıcaklıklarda olduklarını gösterir. Daha sıcak yıldızlar, ömürlerini daha hızlı tüketirler. Yıldızların Hayatı Yıldızların: Farklı renkleri vardır Bu, onların farklı sıcaklıklarda olduklarını gösterir Daha sıcak yıldızlar, ömürlerini daha hızlı tüketirler. Yıldız Oluşum Bölgeleri Evren, yıldız

Detaylı

Kömür, karbon, hidrojen, oksijen ve azottan oluşan, kükürt ve mineral maddeler içeren, fiziksel ve kimyasal olarak farklı yapıya sahip bir maddedir.

Kömür, karbon, hidrojen, oksijen ve azottan oluşan, kükürt ve mineral maddeler içeren, fiziksel ve kimyasal olarak farklı yapıya sahip bir maddedir. KÖMÜR NEDİR? Kömür, bitki kökenli bir maddedir. Bu nedenle ana elemanı karbondur. Bitkilerin, zamanla ve sıcaklık-basınç altında, değişim geçirmesi sonunda oluşmuştur. Kömür, karbon, hidrojen, oksijen

Detaylı

İKLİM VİDEO 3 Sera etkisi ne demek? Sera gazları hangileri? Sera gazı nedir? karbondioksit metan diazot monoksit

İKLİM VİDEO 3 Sera etkisi ne demek? Sera gazları hangileri? Sera gazı nedir? karbondioksit metan diazot monoksit İKLİM VİDEO 3 Sera etkisi ne demek? Güneşten dünyaya belli bir miktar enerji geliyor. Bu enerji dünyanın atmosferi olmayacak olsa dışarı kaçacak ve dünya şimdi olduğundan çok daha serin olacaktı. Fakat

Detaylı

GÜNE ENERJ PV Sistemleri: PV uygulamaları

GÜNE ENERJ  PV Sistemleri: PV uygulamaları GÜNEŞ ENERJİSİ Güneşin enerjisini üç yolla kullanabiliriz, güneş enerjisi derken bu üçü arasındaki farkı belirtmek önemlidir: 1. Pasif ısı. Güneşten bize doğal olarak ulaşan ısıdır. Bina tasarımında dikkate

Detaylı

SDÜ ZİRAAT FAKÜLTESİ METEOROLOJİ DERSİ

SDÜ ZİRAAT FAKÜLTESİ METEOROLOJİ DERSİ SDÜ ZİRAAT FAKÜLTESİ METEOROLOJİ DERSİ DERSİN İÇERİĞİ ATMOSFERİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ ATMOSFERİN KATLARI GÜNEŞ DÜNYA 1. Hafta ATMOSFERİN ÖNEMİ 1. Güneşten gelen ultraviyole ışınlara karşı siper görevi

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNİTE 6 : CANLILAR VE ENERJİ İLİŞKİLERİ

ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNİTE 6 : CANLILAR VE ENERJİ İLİŞKİLERİ ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNİTE 6 : CANLILAR VE ENERJİ İLİŞKİLERİ D ENERJİ KAYNAKLARI VE GERİ DÖNÜŞÜM (5 SAAT) 1 Enerji ve Enerji Kaynakları 2 Yenilenemez Enerji Kaynakları 3 Yenilenebilir Enerji

Detaylı

Isı enerjisi iletim, konveksiyon (taşıma = sıvı ve hava akımı) ve ışıma (radyasyon) yolu ile yayılır.

Isı enerjisi iletim, konveksiyon (taşıma = sıvı ve hava akımı) ve ışıma (radyasyon) yolu ile yayılır. 2) Isının Yayılımı Bulunduğu ortama göre sıcaklığı fazla (yüksek) olan her madde çevresine ısı aktarır, yayar. Masa, insan, ateş, buz, su kendisinden daha soğuk bir ortamda bulunduğunda çevresine ısı aktarır,

Detaylı

Türkiye nin Elektrik Üretimi ve Tüketimi

Türkiye nin Elektrik Üretimi ve Tüketimi Türkiye nin Elektrik Üretimi ve Tüketimi -Çimento Sanayinde Enerji Geri Kazanımı Prof. Dr. İsmail Hakkı TAVMAN Dokuz Eylül Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü Enerji Kaynakları Kullanışlarına Göre

Detaylı

Taxim Hill Hotel İstanbul 20 Ocak 2012

Taxim Hill Hotel İstanbul 20 Ocak 2012 GENSED Güneşin Güçbirliği Prof. Dr. Engin TÜRE GENSED Yönetim Kurulu Başkanı Taxim Hill Hotel İstanbul 20 Ocak 2012 Kuruluş Tarihi 01 Ekim 2009 Kuruluş Tarihi 01 Ekim 2009 Kuruluş Amacı Türkiye de güneş

Detaylı

KADIKÖY BELEDİYESİ ÇEVRE KORUMA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIKÖY BELEDİYESİ ÇEVRE KORUMA MÜDÜRLÜĞÜ KADIKÖY BELEDİYESİ ÇEVRE KORUMA MÜDÜRLÜĞÜ ÇEVRE NEDİR? İçinde bulunduğumuz canlı, cansız tüm varlıkların birbirleri ile ilişkilerini içine alan ortam. Çevrenin doğal yapısını ve bileşiminin bozulmasını,

Detaylı

Kanalizasyon Atıklarının Geri Dönüşümü Projesi (Antalya Tesisi)

Kanalizasyon Atıklarının Geri Dönüşümü Projesi (Antalya Tesisi) Kanalizasyon Atıklarının Geri Dönüşümü Projesi (Antalya Tesisi) Hakkımızda Şirketimiz DEMİREKEN ENERJİ AŞ. 2012 yılından bu yana yenilenebilir enerji alanında yatırım yapmayı hedef olarak benimsemiştir.

Detaylı

FOSİL YAKITLARIN YANMASI

FOSİL YAKITLARIN YANMASI Kömür, sıvı yakıtlar ve doğal gazın yakılması sırasında açığa çıkan bazı gazların zehirleyici etkileri ve çevre için zararları vardır. Kükürtdioksit (SO 2 ) ve (NO x ) ler bu zararlı gazların miktar ve

Detaylı

Gökmen ÖZER-Elazığ Kovancılar Çok Programlı Anadolu Lisesi

Gökmen ÖZER-Elazığ Kovancılar Çok Programlı Anadolu Lisesi Gökmen ÖZER-Elazığ Kovancılar Çok Programlı Anadolu Lisesi Kazanım No: D.11.2 Gökmen ÖZER-Coğrafya Öğretmeni 2 Toprak, orman, madenlerdir. Enerji kaynaklarından petrol ve kömürün kullanımı diğer yer altı

Detaylı

PROJE TABANLI DENEY UYGULAMASI

PROJE TABANLI DENEY UYGULAMASI PROJE TABANLI DENEY UYGULAMASI DERSĐN SORUMLUSU:Prof.Dr.Đnci MORGĐL HAZIRLAYAN:S.Erman SEVDĐ DENEYĐN ADI:FOTOVOLTAĐK PĐL YAPIMI;GÜNEŞ ENERJĐSĐNDEN ELEKTRĐK ÜRETĐMĐ DENEYĐN AMACI:GÜNEŞ ENERJĐSĐNDEN ELEKTRĐK

Detaylı

RÜZGARLAR. Birbirine yakın iki merkezde sıcaklık farkı oluşması durumunda görülecek ilk olay rüzgarın esmeye başlamasıdır.

RÜZGARLAR. Birbirine yakın iki merkezde sıcaklık farkı oluşması durumunda görülecek ilk olay rüzgarın esmeye başlamasıdır. RÜZGARLAR Yüksek basınçtan alçak basınca doğru olan hava hareketidir. Birbirine yakın iki merkezde sıcaklık farkı oluşması durumunda görülecek ilk olay rüzgarın esmeye başlamasıdır. Rüzgarın Hızında Etkili

Detaylı

Bir Yıldız Sisteminde Canlılığın Oluşması İçin Gereken Etmenler

Bir Yıldız Sisteminde Canlılığın Oluşması İçin Gereken Etmenler Bir Yıldız Sisteminde Canlılığın Oluşması İçin Gereken Etmenler Bilinen yaşamın yalnızca Dünya da oluşarak, başka gezegen ve yıldız sistemlerinde oluşmamış olmasının birçok nedeni var. Bu yalnızca Dünya

Detaylı

Dr. Rüstem KELEŞ SASKİ Genel Müdürü ADASU Enerji AŞ. YK Başkanı

Dr. Rüstem KELEŞ SASKİ Genel Müdürü ADASU Enerji AŞ. YK Başkanı Dr. Rüstem KELEŞ SASKİ Genel Müdürü ADASU Enerji AŞ. YK Başkanı Konunun önemi Belediyelerin enerji kaynakları; Hidrolik Bio kütle Bu kaynaklardan belediyeler nasıl yararlanabilir, Yenilenebilir enerji

Detaylı

EKOSİSTEM. Cihangir ALTUNKIRAN

EKOSİSTEM. Cihangir ALTUNKIRAN EKOSİSTEM Cihangir ALTUNKIRAN Ekosistem Nedir? Bir bölge içerisinde bulunan canlı ve cansız varlıkların karşılıklı oluşturdukları sisteme ekosistem denir. Ekosistem Bileşenleri Canlı Öğeler Üreticiler

Detaylı

4.SINIF KİMYA KONULARI

4.SINIF KİMYA KONULARI K A İ M Y 4.SINIF KİMYA KONULARI MADDEYİ TANIYALIM MADDE NEDİR? Çevremizde dokunduğumuz,kokladığımız,gördü ğümüz birbirinden farklı birçok varlık vardır.az veya çok yer kaplayan her varlık madde olarak

Detaylı

SORULAR. 2- Termik santrallerden kaynaklanan atıklar nelerdir? 4- Zehirli gazların insanlar üzerindeki etkileri oranlara göre nasıl değişir?

SORULAR. 2- Termik santrallerden kaynaklanan atıklar nelerdir? 4- Zehirli gazların insanlar üzerindeki etkileri oranlara göre nasıl değişir? SORULAR 1- Termik enerji nedir? 2- Termik santrallerden kaynaklanan atıklar nelerdir? 3- Gaz atıklar nelerdir? 4- Zehirli gazların insanlar üzerindeki etkileri oranlara göre nasıl değişir? 5- Bir termik

Detaylı

YERALTI SULARINDAN ELEKTRİK ÜRETİMİ

YERALTI SULARINDAN ELEKTRİK ÜRETİMİ YERALTI SULARINDAN ELEKTRİK ÜRETİMİ Filiz UYSAL befi26@hotmail.com Dodurga İlköğretim Okulu BİLECİK Gökçe DENİZ gokceyildiz01@hotmail.com Özel Gebze Lisesi KOCAELİ Gülçin TÜKEN glcntkn21@hotmail.com Akpınar

Detaylı

Güneş Sistemi (Gezi Öncesinde)

Güneş Sistemi (Gezi Öncesinde) Güneş Sistemi (Gezi Öncesinde) ODTÜ Toplum ve Bilim Uygulama ve Araştırma Merkezi Boston, The Museum of Science tan uyarlanmıştır. Gezegen Evi 'Evrendeki Vaha' Gösterimi İçin Öğrenci Etkinliği (6. ve daha

Detaylı

GELECEĞİN EVİ. Elifcan AYAZ

GELECEĞİN EVİ. Elifcan AYAZ GELECEĞİN EVİ Elifcan AYAZ Bir taraftan Küresel Isınma, Diğer tarafta çevrenin kirletilmesi ve doğal kaynakların tüketilmesi sonucu, Tarım arazileri, beton yığınlarına ve çöle dönüşmekte, Dünyamız, yaşanmaz

Detaylı

KONU MOTORLARIN ÇEVREYE OLUMSUZ ETKĠLERĠ VE BU ETKĠLERĠN AZALTILMASI

KONU MOTORLARIN ÇEVREYE OLUMSUZ ETKĠLERĠ VE BU ETKĠLERĠN AZALTILMASI KONU MOTORLARIN ÇEVREYE OLUMSUZ ETKĠLERĠ VE BU ETKĠLERĠN AZALTILMASI HAVA Etrafımızı saran gaz karışımıdır ( Atmosfer). Kuru Temiz hava içerisinde yaklaģık olarak ; - %78 Azot - %21 Oksijen - %0,03 Karbondioksit

Detaylı

Isı Cisimleri Hareket Ettirir

Isı Cisimleri Hareket Ettirir Isı Cisimleri Hareket Ettirir Yakıtların oksijenle birleşerek yanması sonucunda oluşan ısı enerjisi harekete dönüşebilir. Yediğimiz besinler enerji verir. Besinlerden sağladığımız bu enerji ısı enerjisidir.

Detaylı

NEMLİLİK VE YAĞIŞ Su Döngüsü: döngüsü NEMLİLİK nem

NEMLİLİK VE YAĞIŞ Su Döngüsü: döngüsü NEMLİLİK nem NEMLİLİK VE YAĞIŞ Yeryüzünde yaşamın en önemli öğelerinden biri olan su, atmosferde katı, sıvı ve gaz halinde bulunur. Su, her derecede gaz haline geçebilir. Sıcaklık 0 C nin altına düşünce donarak, katı

Detaylı

GÜNEŞ C C GÜNEŞ ENERJİSİ NÜKLEER ENERJİ

GÜNEŞ C C GÜNEŞ ENERJİSİ NÜKLEER ENERJİ GÜNEŞ DÜNYA Evrendeki 100.000.000 Galaksiden biri Samanyolu.. Samanyolu ndaki 500.000.000 yıldızdan, yani Evrendeki 50.000.000.000.000.000 (katrilyon) yıldızdan sadece biri ise, bizim dünyamız.. GÜNEŞ

Detaylı

ATMOSFERİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ

ATMOSFERİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ ATMOSFER ATMOSFERİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ Athmo Nefes Sphere Küre 13000 km. 200 km. Denizler 4 km. ATMOSFERİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ Atmosfer: Yerkürenin etrafını çevreleyen yoğunluğu yükseklikle azalan,

Detaylı

BERKAY FOTOVOLTAİK & ISITMA & SOĞUTMA & SİSYEMLERİ BERKAY ISITMA&SOĞUTMA&FOTOVOLTAİK SAĞLIK & KONFOR & EKONOMİ

BERKAY FOTOVOLTAİK & ISITMA & SOĞUTMA & SİSYEMLERİ BERKAY ISITMA&SOĞUTMA&FOTOVOLTAİK SAĞLIK & KONFOR & EKONOMİ BERKAY FOTOVOLTAİK & ISITMA & SOĞUTMA & SİSYEMLERİ BERKAY ISITMA&SOĞUTMA&FOTOVOLTAİK SAĞLIK & KONFOR & EKONOMİ BERKAY ISITMA & SOĞUTMA & FOTOVOLTAİK SİSYEMLERİ Almanya'dan özel güneş enerji paneli Sizlere

Detaylı

Yavuz KAYMAKÇIOĞLU- Keşan İlhami Ertem Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi.

Yavuz KAYMAKÇIOĞLU- Keşan İlhami Ertem Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi. Yavuz KAYMAKÇIOĞLU- Keşan İlhami Ertem Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi yvzkymkc@gmail.com 2 Atmosferi hangi coğrafya dalı inceler? Klimatoloji 4 Asal Gazlar 0,96% Oksijen 20,95% Azot 78,07% ASAL GAZLAR

Detaylı

Üzerinde yaşadığımız Dünya da tüm maddeler katı, sıvı ve gaz halde bulunur. Daha önce öğrendiğimiz gibi bu maddeler hangi halde bulunursa bulunsun,

Üzerinde yaşadığımız Dünya da tüm maddeler katı, sıvı ve gaz halde bulunur. Daha önce öğrendiğimiz gibi bu maddeler hangi halde bulunursa bulunsun, Madde ve Isı Üzerinde yaşadığımız Dünya da tüm maddeler katı, sıvı ve gaz halde bulunur. Daha önce öğrendiğimiz gibi bu maddeler hangi halde bulunursa bulunsun, bunları oluşturan tanecikler hareket halindedir.

Detaylı

Dünya ve Uzay Test Çözmüleri. Test 1'in Çözümleri. 5. Ay'ın atmosferi olmadığı için açık hava basıncı yoktur. Verilen diğer bilgiler doğrudur.

Dünya ve Uzay Test Çözmüleri. Test 1'in Çözümleri. 5. Ay'ın atmosferi olmadığı için açık hava basıncı yoktur. Verilen diğer bilgiler doğrudur. 5 ve Uzay Test Çözmüleri Test 'in Çözümleri 5. Ay'ın atmosferi olmadığı için açık hava basıncı yoktur.. Gezegenlerin Güneş'e olan uzaklıkları sırasıyla; Merkür, Venüs,, Mars, Jupiter, Sütarn, Uranıs ve

Detaylı

AB ve TURKIYE KIYASLAMASI

AB ve TURKIYE KIYASLAMASI PLASTIKLERINBILINMEYEN YAŞAMI AB ve TURKIYE KIYASLAMASI PLASTİKLER DEĞERLİDİR TÜRKİYE DE ÜRÜNLERİN %47 Sİ PLASTİK MALZEME İLE AMBALAJLANIYOR PLASTİK AMBALAJLAR GIDA İSRAFINI ÖNLÜYOR TÜM AMBALAJ ATIKLARIN

Detaylı

ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞĐMĐ ÇALIŞMA YAPRAĞI

ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞĐMĐ ÇALIŞMA YAPRAĞI ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞĐMĐ ÇALIŞMA YAPRAĞI REAKSĐYON HIZINA ETKĐ EDEN FAKTÖRLER YASEMĐN KONMAZ 20338575 Çalışma Yaprağı Ders Anlatımı: REAKSĐYON HIZINA ETKĐ EDEN FAKTÖRLER: 1.Reaktif Maddelerin

Detaylı

Mühendislik Çevre Danışmanlık Gıda Tarım Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi LİSANSSIZ ELEKTRİK ÜRETİMİ

Mühendislik Çevre Danışmanlık Gıda Tarım Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi LİSANSSIZ ELEKTRİK ÜRETİMİ Mühendislik Çevre Danışmanlık Gıda Tarım Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi LİSANSSIZ ELEKTRİK ÜRETİMİ LİSANSSIZ ELEKTRİK ÜRETİMİNE İLİŞKİN YÖNETMELİK Ülkemizde 2010-2011 yılı itibari ile çeşitli

Detaylı

ADIM ADIM YGS LYS Adım EKOLOJİ 7 MADDE DÖNGÜLERİ (Su, Karbon ve Azot Döngüsü)

ADIM ADIM YGS LYS Adım EKOLOJİ 7 MADDE DÖNGÜLERİ (Su, Karbon ve Azot Döngüsü) ADIM ADIM YGS LYS 100. Adım EKOLOJİ 7 MADDE DÖNGÜLERİ (Su, Karbon ve Azot Döngüsü) MADDE DÖNGÜLERİ Ekosistemde kimyasal elementler sınırlı sayıda bulunur. Bu nedenle bu kimyasal elementeler organik ve

Detaylı

MAKİNE ELEMANLARINA GİRİŞ

MAKİNE ELEMANLARINA GİRİŞ MAKİNE ELEMANLARINA GİRİŞ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAKİNE ELEMANLARI-I DERS NOTU Makineler 2 / 30 Makineler: Enerjiyi bir formdan başka bir forma dönüştüren, Enerjiyi bir yerden başka bir yere ileten,

Detaylı

KĐMYA DENEYLERĐNDE AÇIĞA ÇIKAN GAZLAR KÜRESEL ISINMAYA ETKĐ EDER MĐ? Tahir Emre Gencer DERS SORUMLUSU : Prof. Dr Đnci MORGĐL

KĐMYA DENEYLERĐNDE AÇIĞA ÇIKAN GAZLAR KÜRESEL ISINMAYA ETKĐ EDER MĐ? Tahir Emre Gencer DERS SORUMLUSU : Prof. Dr Đnci MORGĐL KĐMYA DENEYLERĐNDE AÇIĞA ÇIKAN GAZLAR KÜRESEL ISINMAYA ETKĐ EDER MĐ? Tahir Emre Gencer DERS SORUMLUSU : Prof. Dr Đnci MORGĐL KÜRESEL ISINMA NEDĐR? Đnsanlar tarafından atmosfere salınan gazların sera etkisi

Detaylı

GÜNEŞ ENERJİSİ. Prof. Dr. İlhami Horuz Gazi Üniversitesi TEMİZ ENERJİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA MERKEZİ (TEMENAR)

GÜNEŞ ENERJİSİ. Prof. Dr. İlhami Horuz Gazi Üniversitesi TEMİZ ENERJİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA MERKEZİ (TEMENAR) GÜNEŞ ENERJİSİ Prof. Dr. İlhami Horuz Gazi Üniversitesi TEMİZ ENERJİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA MERKEZİ (TEMENAR) Güneş, hidrojen ve helyum gazlarından oluşan orta büyüklükte bir yıldızdır. Sıcaklığı merkeze

Detaylı

METEOROLOJİ. III. Hafta: Sıcaklık

METEOROLOJİ. III. Hafta: Sıcaklık METEOROLOJİ III Hafta: Sıcaklık SICAKLIK Doğada 2 tip denge var 1 Enerji ve sıcaklık dengesi (Gelen enerji = Giden enerji) 2 Su dengesi (Hidrolojik döngü) Cisimlerin molekülleri titreşir, ancak 273 o C

Detaylı

1.10.2015. Kömür ve Doğalgaz. Öğr. Gör. Onur BATTAL

1.10.2015. Kömür ve Doğalgaz. Öğr. Gör. Onur BATTAL Kömür ve Doğalgaz Öğr. Gör. Onur BATTAL 1 2 Kömür yanabilen sedimanter organik bir kayadır. Kömür başlıca karbon, hidrojen ve oksijen gibi elementlerin bileşiminden oluşmuş, diğer kaya tabakalarının arasında

Detaylı

AKM-F-193 / 10.04.2014 / Rev:00

AKM-F-193 / 10.04.2014 / Rev:00 AKM-F-193 / 10.04.2014 / Rev:00 YANMA NEDİR? Maddenin ısı ( sıcaklık ) ve oksijenle birleşmesi sonucu oluşan kimyasal bir olaydır. Bir yangının başlayabilmesi için gerekenler : 1- OKSİJEN ( HAVA ) 2- SICAKLIK

Detaylı

ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ DERSİ. Doç. Dr. Senar AYDIN

ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ DERSİ. Doç. Dr. Senar AYDIN ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ DERSİ Doç. Dr. Senar AYDIN 7. ENERJİ AKIŞI VE DENGELERİ Çevre mühendisleri tasarladıkları sistemlerde istenmeden oluşabilecek enerji değişimlerinin yanı sıra, tasarımlarda kullanılan

Detaylı

TEMİZ ENERJİ TEKNOLOJİLERİ KURSU. Harran Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makina Mühendisliği Bölümü Osmanbey Kampüsü, Şanlıurfa

TEMİZ ENERJİ TEKNOLOJİLERİ KURSU. Harran Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makina Mühendisliği Bölümü Osmanbey Kampüsü, Şanlıurfa TEMİZ ENERJİ TEKNOLOJİLERİ KURSU Prof. Dr. Hüsamettin BULUT Harran Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makina Mühendisliği Bölümü Osmanbey Kampüsü, Şanlıurfa KISA ÖZGEÇMİŞ Doç. Dr. Hüsamettin BULUT EĞİTİM

Detaylı

Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu

Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 26. Toplantısı Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu Prof. Dr. Yücel ALTUNBAŞAK Başkanı Enerji İhtiyacımız Katlanarak Artıyor Enerji ihtiyacımız ABD, Çin ve Hindistan

Detaylı

Rüzgar Enerjisinin Kullanım Alanları

Rüzgar Enerjisinin Kullanım Alanları Güneşten gelen ışınlar dünya atmosferinde ısınmaya neden olmaktadır. Isınarak yoğunluğu azalan hava yükselmekte, bu havanın yerini soğuk hava doldurmaktadır. Bu hava akımı dünyanın kendi etrafında dönme

Detaylı

Çevre Yüzyılı. Dünyada Çevre

Çevre Yüzyılı. Dünyada Çevre Çevre Yüzyılı Çevre; canlıların yaşamı boyunca ilişkilerini sürdürdüğü dış ortamdır. Hava, su ve toprak bu çevrenin fizikî unsurlarını; insan, hayvan, bitki ve diğer mikroorganizmalar ise, biyolojik unsurlarını

Detaylı