DİŞ HEKİMLİĞİ UYGULAMALARINDA GENEL ANESTEZİ ALAN HASTALARDA STANDART MONİTÖRİZASYON YÖNTEMLERİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "DİŞ HEKİMLİĞİ UYGULAMALARINDA GENEL ANESTEZİ ALAN HASTALARDA STANDART MONİTÖRİZASYON YÖNTEMLERİ"

Transkript

1 T.C. EGE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ANESTEZİYOLOJİ VE REANİMASYON ANABİLİM DALI DİŞ HEKİMLİĞİ UYGULAMALARINDA GENEL ANESTEZİ ALAN HASTALARDA STANDART MONİTÖRİZASYON YÖNTEMLERİ BİTİRME TEZİ Stajyer Diş Hekimi:Bilal Cemşit SARI Danışman Öğretim Üyesi:Prof.Dr.Sezgin ULUKAYA İZMİR-2013

2 ÖNSÖZ Diş Hekimliği Uygulamalarında Genel Anestezi Alan Hastalarda Standart Monitörizasyon Yöntemleri konulu tezimde bana yardımcı olan sayın hocam Prof.Dr.Sezgin ULUKAYA ya teşekkür ederim. Tezimde bana yardımcı olan arkdaşlarım Dt.Emrah COŞKUNLU ya, Dt.Baycan EYRİCE ye Dt.Mehmet ÖZTÜRK e, Dr.Ulaş A. ÖZKOÇ a ve tüm öğrenim hayatım boyunca benden maddi ve manevi hiçbir imkanı esirgemeyen anne ve babama teşekkür ediyorum. İZMİR-2013 Stj.Dt.Bilal Cemşit SARI 2

3 İÇİNDEKİLER 1.GİRİŞ 5 2.GENEL BİLGİLER Genel Anestezi Tanımı Diş Hekimliğinde Genel Anestezi Gerektiren Nedenler ve Hastalar Problemli Çocuklar Fiziksel Sorunlar Duyusal Sorunlar Nöropsikolojik Sorunlar GENEL ANESTEZİ UYGULAMALARINDA MONİTÖRİZASYON İLKELERİ VE STANDARTLARI Asa Sınıflandırması İdeal Monitör Özellikleri Monitörizasyon Spektrumunu Belirleyen Faktörler Monitörizasyonun Riskleri 10 4.DİŞ HEKİMLİĞİ UYGULAMALARINDA GENEL ANESTEZİ UYGULANAN HASTALARDA MONİTÖRİZASYON YÖNTEMLERİ KALP DAMAR SİSTEMİNİN MONİTÖRİZASYONU Arteriyel Kan Basıncı EKG Ekokardiyografi SOLUNUM FONKSİYONLARININ İZLENMESİ Puls Oksimetre End-ekspiratuar karbondioksit basıncı Transkütanöz Oksijen ve CO2 Monitörizasyonu.19 3

4 4.2.4.Anestezik Gaz Analizleri SANTRAL SİNİR SİSTEMİ Anestezi Derinliğinin Monitörizasyonu NÖROMUSKÜLER MONİTÖRİZASYON ISI MONİTÖRİZASYONU...27 KAYNAKLAR...30 ÖZGEÇMİŞ

5 1.GİRİŞ Hasta monitörizasyonu anestezi pratiğinde temel anahtardır. Monitörden elde edilen veriler her zaman bir hekim tarafından yorumlanmalıdır. İntraoperatif monitörizasyon tanım olarak, kalp hızı, kan basıncı, oksijen saturasyonu ve ısı gibi fizyolojik parametrelerin sürekli olarak mekanik aletlerle gösterilip kaydedilmesidir. Standart genel monitörizasyon invaziv olmayan kan basıncı, elektrokardiyografi (EKG) ve nabız oksimetre monitorizasyonudur. Bu tezin içeriğinde, standart non-invaziv monitorizasyon, nöromüsküler monitorizasyon ve anestezi derinliğini ölçme yöntemleri de ele alınacaktır. 2.GENEL BİLGİLER 2.1. Genel Anestezi Tanımı Genel Anestezi kimyasal maddelerle sağlanan, kontrollü yapay koma hali olarak tanımlanabilir. İlk uygulamasına dair bilgiler M.Ö yıllarında Antik Yunanistan'a kadar uzanmasına karşın bilimsel anlamda kullanımı 19'ncı yüzyılın ikinci yarısından itibaren olmuştur. Horace Wells, William Thomas Green Morton, John Snow ve James Young Simpson isimli araştırmacılar genel anestezinin ve anesteziyoloji bilim dalının gelişimine önemli katkıda bulunmuşlardır. Anestezi, duyumsama yokluğudur. Genel Anestezi, geçici bilinç kaybı ile birlikte duyu fonksiyonlarının ortadan kalkmasıdır Diş Hekimliğinde Genel Anestezi Gerektiren Nedenler ve Hastalar 1.Problemli çocuklar 2.Dental anksiyete 3.Geniş kapsamlı cerrah girişimler 5

6 4.Bebekler 5.Mental bozukluğu olan hastalar 6.Kısa süren lokal anestezi süresinden daha fazla zamana ihtiyaç. duyulan cerrahi girişimler 7.Lokal anestezinin uygun ve yeterli cerrahi girişimler 8.Lokal anesteziklere karşı bir toksik veya alerjik reaksiyon anamnezi veren hastalar 9.Antikoagülan tedavi görmekte olan hastalar Problemli Çocuklar Joan Weyman, çocuk diş hekimliğinde genel anestezi endikasyonlarının önemli bir grubunu oluşturan problemli çocukları, medikal,fiziksel, mental ve emosyonel sorunların bir veya bir kaçına sahip olan ve bu nedenle normal çocuklar gibi tedavileri mümkün olmayan, özel itina gerektiren bir grup olarak tanımlamıştır.(1) Fiziksel sorunlar a)ilerleyen Spinal Müsküler Atrofi ve Musküler Duchenne Distrofisi b)osteogenesis imperfekta c)spina Bifida Duyusal sorunlar a)körlük b)sağırlık Nöropsikolojik sorunlar a)serebral palsi b)mental yetmezlik (2) 6

7 3.GENEL ANESTEZİ UYGULAMALARINDA MONİTÖRİZASYON İLKELERİ VE STANDARTLARI 3.1.ASA SINIFLANDIRMASI ASA sınıflaması, Amerikan Anestezistler Derneğinin (ASA American Society of Anesthesiologists-) ameliyat öncesi, hastaları fiziki sağlık Durumlarına göre değerlendirerek sınıflandırdığı bir sistemdir.1963 yılında Beş kategori olarak kabul edilen sınıflandırmada daha sonra altıncı bir sınıf daha eklendi. Bunlar; 1-Normal sağlıklı hasta (ASA 1) 2-Hafif sistemik hastalığı olan hasta (ASA 2) 3-Ciddi sistemik hastalığı olan hasta, günlük aktiviteleri etkilemeyen (ASA 3) 4-Hayati tehlike yaratan ciddi sistemik hastalığı olan hasta, günlük aktiviteleri etkilenen (ASA 4) 5-Ameliyatsız yaşam ümidi olmayan, ölümcül hasta (ASA 5) 6-Beyin ölümü bildirilmiş, organ nakli için bekletilen hasta (ASA 6) Acil cerrahi durumlarında sınıflandırmada "E" harfi eklenir,1e, 2E gibi. 5.Sınıf çoğunlukla acil durumları kapsadığından bu sınıf kodlaması genellikle 5E olarak yapılır. Sınıf 6 için bu kodlama yapılmaz. Sınıf Altı sadece "6" olarak kodlanır. Bu şekilde cerrahların elektif vakaları gecikmeden seçme ve değerlendirme fırsatları olur. Şiddetli ağrı kırık kemikler, üreter taşı veya doğum (doğuran) bağlı olan bir acil durum değildir. Anestezi ve cerrahi sırasında monitörizasyon; ölçümü yapılan değeri belli aralıklarla kaydetmektir ve prognostik eğilimleri zamana bağlı olarak 7

8 saptayarak anestezistlerin potansiyel fizyolojik sorunları fark etmelerine ve değerlendirmelerine olanak sağlayan işlemleri tanımlar. Monitörizasyon klinik kararların doğruluğunu ve kesinliğini arttırır. Hasta monitörizasyonu anestezi pratiğinde temel anahtardır.(tablo1)(3) Tablo 1: ASA intraoperatif monitörizasyon standartları Standart 1: Bütün genel anestezi, rejyonel anestezi ve monitörize anestezi uygulamaları boyunca kalifiye anestezi personeli ameliyat odasında bulunmalıdır. Standart 2: Bütün anestezi uygulamalarında, hasta oksijenizasyonu, ventilasyonu, dolaşımı ve ısısı sürekli değerlendirilmelidir. Oksijenizasyon: İnspire edilen gazın oksijen konsantrasyonu ölçümü Hastanın gözlemlenmesi Nabız oksimetre Ventilasyon: Solunum seslerinin oskültasyonu Hastanın gözlemlenmesi Rezervuar balonunun gözlemlenmesi Kapnografi (Karbon dioksit monitörizasyonu) Dolaşım: Devamlı EKG monitörizasyonu 5 dakika aralıklarla kalp hızıve kan basıncı ölçümü Dolaşımın değerlendirilmesi Kalp seslerinin oskültasyonu Nabzın palpasyonu Nabız pletismografi Nabız oksimetre İntra-arteryel basınç izlemi Isı: Isı, değişimin beklendiği veya şüphelenilen durumlarda monitörize edilmelidir. Bu islevi yerine getiren, izleyen, ikaz eden aletlere de monitör adı verilir. Monitörizasyonun amacı; değişkenleri incelemek, sorunları tanımak, sorunların ciddiyet derecesini belirlemek, tedaviye cevabın değerlendirmesini yapmaktır. Operasyon odasındaki en önemli monitör objektif ve subjektif bilgi toplayan dikkatli bir anestezisttir. Hiçbir mekanik veya elektriksel araç anestezistin hasta izleminin yerini alamaz. Günümüzde,hastaların daha iyi monitörizasyonu ile mortalite oranları belirgin olarak azalmıştır. İstenmeyen sorunların saptanması ancak monitörizasyon ile sağlanır.(tablo2). Monitörden elde edilen veriler her zaman bir hekim tarafından yorumlanmalıdır. (4) 8

9 Anestezistin görme duyma, dokunma hislerinin yerini zamanla stetoskop, elektrokardiyogram (EKG) ve sfigmomanometre almıştır, günümüzde bunlara ek olarak nabız oksimetre, ekspire edilen gazın analizi, nöromüsküler monitörizasyon, elektroensefalografik monitörizasyon ve transözefageal ekokardiyografi geliştirilmiştir. İntraoperatif monitorizasyon tanım olarak, kalp hızı, kan basıncı, oksijen saturasyonu,end-tidal karbondioksit basıncı ve ısı gibi fizyolojik parametrelerdeki değişiklikerin sürekli olarak mekanik aletlerle gösterilip kaydedilmesidir.. Tablo 2: Monitörize edilebilen parametreler Kardiyovaskuler sistem: EKG, arteryel kan basıncı, santral venöz basınç, pulmoner arteriyel ve kapiller kama basınçları, kardiyak output ve hemodinamik değişkenler, oksijen sunumu ve tüketimi Pulmoner sistem: Tidal volüm, solunum hızı, dakika ventilasyon hacmi, arteryel kan gazları-ph, oksijen transportu değişkenleri, ekspirasyon sonu karbondioksit, ekspiratuar oksijen ve anestezik gazlar, transkütanöz oksijen ve karbondioksit Renal sistem: idrar çıkışı, plazma ve idrar osmolalitesi, osmolar ve serbest sıvı klirensi, hematokrit ve hemoglobin, plazma ve kan hacmi, serum elektrolitleri Noromüsküler kavşak Vücut sıcaklığı Santral sinir sistemi: Elektroensefalogram, intrakranial basınç 3.2.İdeal Monitör Özellikleri 1.Noninvazif olmalı 2.Hastada fizyolojik veya psikolojik değişiklik yapmamalı 3.Güvenilir, kolay anlaşılabilir 4.Kullanımı, kalibrasyonu kolay 5. Taşınabilir, ucuz, bakımı kolay 6.Hasta üzerinde yapılacak işlemleri güçleştirmeyen özelliklerde olmalıdır.(4) 3.3.Monitörizasyon Spektrumunu Belirleyen Faktörler 1.Ameliyat tipi ve tekniği 9

10 2.Anestezi tekniği 3.Uygulama becerileri ve deneyim 4.Hasta pozisyonu,hastaya erişim 5.Eldeki kaynaklar (5) 3.4.Monitörizasyonun Riskleri 1-Veri göstermeme veya yanlış gösterme 2-Kullanılan aletlerin yarattığı tehlikeler 3-Hasta ile temas yerine ait sorunlar Rutin anestezi uygulamalasında aşağıdaki sistemlerin monitörizasyonu yapılır 1- Kalp- damar sistemi 2- Solunum sistemi 3- Merkezi sinir sistemi 4- Diğer sistemler (5) 4.DİŞ HEKİMLİĞİ UYGULAMALARINDA GENEL ANESTEZİ UYGULANAN HASTALARDA MONİTÖRİZASYON YÖNTEMLERİ 4.1.Kalp Damar Sisteminin Monitörizasyonu Arteriyel kan basıncı EKG Ekokardiyografi 10

11 Arteriyel Kan Basıncı Kan basıncının izlenmesi anestezinin kardiyovasküler sistem üzerine olan etkilerinin belirlenmesi açısından vazgeçilmez bir girişimdir. Sol ventrikülün ritmik kontraksiyonu vasküler sistem içine kanı pompalar bunun sonucunda da pulsatil arteriyel basınç olusur. Sistolik kontraksiyon sırasındaki tepe basıncı sistolik arter basıncı (SAB), diastolik gevşeme sırasındaki basınç ise diastolik arter basıncı (DAB) olarak kabul edilir. Nabız basıncı ise bu iki basınç arasındaki farktan oluşur. Arteriyel kan basıncının zaman ağırlıklı ortalaması ise ortalama arter basıncı (OAB) oluşturur ve aşağıdaki formül ile hesaplanır. OAB= SAB + 2 DAB 3 Non invazif kan basıncı: Kan basıncı genellikle ya elle palpasyon, dopler, oskültasyon metodu kullanılarak, ya da otomatik olarak osilasyon metodu ile ölçülür. Palpasyon yöntemi; Kan basıncının en kolay ölçüm yöntemlerinden biridir. Bir nabızı lokalize etmek, kafı bu nabız kayboluncaya kadar şişirmek ve daha sonra nabız yeniden palpe edilinceye kadar kafı söndürmektir. Bu yöntemde pulzasyonun bir dopler cihazı veya puls oksimetre ile saptanması seklinde modifikasyonlar yapılabilir. 1 yasın altındaki çocuklarda kaf basıncının sistolik basıncın altına düşmesi ile ekstremitede kızarma-mororma gözlenebilir. Ancak bu yöntemle sadece sistolik kan basıncı ölçülebilir. Dopler prensibi; şişirilmis bir manson ile sıkıştırılmış arter duvar hareketlerinin tespitinde kullanılabilir. Dopler ölçümünün pediatrik olgularda intra-arteriyel ölçümler ile yakın bir ilişki gösterdiği ancak biraz düşük kan basıncı değerleri verdiği bildirilmiştir. 11

12 Bu tekniğin avantajı, çocuklarda ve düşük kan akımı olan eriskinlerde uygun olmasıdır. Dezavantajı ise ortalama ve diastolik arter basınçlarının kolaylıkla elde edilememesi; hareket, elektrokoter ve dopler probunun yer değiştirmesi gibi nedenlerden ötürü yanlış sonuçlar verebilmesidir.(6) Oskültasyon metodu: Ekstremiteye sarılmış bu manşon suprasistolik bir basınca ulaşıncaya kadar hava ile şişirilir ve sonra yavaş yavaş söndürülürken kanın arter içinde meydana getirdiği korotkoff sesleri duyulur. Seslerin duyulduğu an sistolik basınç değeri,seslerin kaybolduğu basınç değeri ise diastolik kan basıncı olarak kabul edilir. Doğru bir AKB ölçümü için bazı koşullar yerine getirilmelidir: (1) Kaf genişliği, ekstremitenin çapından % 20 daha fazla olmalıdır. (2) Kese, kalibre edilmiş bir aneroid veya civalı manometreye bağlanmış olmalıdır. (3) Kafın çok sıkı veya gevşek sarılması da ölçümün doğru yapılmasını engelleyebilir. Osilometrik yöntem: Bir basınç mansonu arter kan akımını engelleyecek 12

13 ölçüde şişirilir. Manşon söndürülürken arterin pulzasyonu manşonun içinde basınç değişikliğine neden olur ve bu değişiklikler bir bilgisayar tarafından değerlendirilir. Ölçüm hataları uygun olmayan manşon büyüklüğü ve hastanın titremesi gibi manşon içi basınç değişikliğine neden olan durumlardan kaynaklanır.(6) Pletismografik yöntem: Parmaktaki arter duvarında oluşan arteryel basınç dalgasının ölçümüdür. Bir parmak basınç kafı ve infrared fotopletismograftan oluşur. Kaf distalindeki infrared absorbansı sabit kalacak şekilde parmak kafındaki basınç ayarlanır. Arteryel tonometri yöntemi:arteryel kan basıncının non-invaziv sürekli ölçümü için kullanılır. Daha önceden seçilmiş arterdeki arteryel pulsasyonların neden olduğubitişik dokudaki stresi algılayan ve sürekli diyaframıolan stres sensörü bulunmaktadır. Strese duyarlı diyafram sensör ile ilişkide olan ve stresi yansıtan elektriksel sinyalleri oluşturan elektromekanik bir cihazlabağlantıdadır. Direkt yöntemle (invazif) arter basıncının ölçülmesi Periferik artere yerleştirilen bir kateterle kan basıncının devamlı kaydedilmesi, atım kan basıncının monitörizasyonunu sağlar. Arteriyel basınç, ideal olarak çıkan aortada ölçülür. Periferden ölçülen basınçlar, arteriyel sistemde iletilirken giderek daha çok biçim kaybettiği için çok sık olarak santral aortik basınçtan farklılık gösterir. Bu etki en çok dorsalis pedis arterinde görülür. Bu arterde SAB, santral aortaya göre mmhg dahayüksek, DAB ise 20 mmhg daha düşüktür. Bu tür değişikliklere karsın OAB, normal koşullarda santral aortik basınca eşittir. Periferik arterler (radiyal, ulnar, aksiller, femoral, dorsalis pedis, tibialis posterior) 13

14 kullanılmakla birlikte en yaygın kullanılan radiyal arterdir. Kanülasyondan önce kollateral dolaşımın yeterli olduğunun değerlendirilmesi amacı ile Allen testi yapılır. Allen testini uygulamak için radiyal ve ulnar arterlere kompresyon uygulanırken ele, soluklaşıncaya dek egzersiz yaptırılır. Sonra ulnar arter serbest bırakılır ve elin normal rengine ulaşması için geçen süre kaydedilir. Normal bir kollateral dolaşım varlığında bu süre 5-7 saniye (sn) civarındadır. Buna karşılık bu sürenin 15 sn yi asması durumunda o radiyal arterin kanüle edilip edilmeyeceği ise tartışmalıdır. Elin hiperekstansiyona getirilmesi veya parmakların gergin bir şekilde birbirinden ayrılmış olması halinde normal bir kollateral dolaşım varlığına rağmen el, yine de soluk kalarak testin yanlış sonuçlanmasına neden olabilir. Bir dopler cihazı veya puls oksimetre kullanılarak Allen testi modifiye edilebilir. Radiyal arterin kanülasyonu, el bileği dorsifleksiyon getirilerek uygulanır. Genelde yetişkin için 20 G teflon kateter seçilir. Kateter derecelik açıyla yerleştirilir. Kateter yerleştirildikten sonra heparinli serum fizyolojik (1-2 Ü/mL) ile 1-3 ml/st hızında devamlı olarak yıkanmalıdır.(7) Endikasyonları: Kan basıncında hızlı değişiklikler olduğunda Elektif hipotansiyon Küçük kan basınç değişikliklerinin organ hasarına neden olabileceği durumlar Arter kan gazlarının sık takipi Non invazif kan basınç ölçümlerinin güvenilmez olduğu durumlardır. 14

15 Komplikasyonlar; distal iskemi, arter trombozu, hematom oluşumu, kateter giriş yeri enfeksiyonu, sistemik enfeksiyon, üstte kalan bölgede cilt nekrozu seklindedir. Kontrendikasyonları: Kollateral dolaşım yetersizliği Damarsal yetersizlik Lokal enfeksiyon veya trombüs varlığı(7) ELEKTROKARDİYOGRAFİ(EKG) Anestezi alan tüm hastalarda, EKG nin görsel olarak sürekli izlenmesi standart bir monitörizasyondur. Böylece kardiyak disritmiler, miyokard iskemisi (ST segment depresyonu) ve elektrolit değisiklikleri (özellikle potasyum) hakkında bilgi edinilebilir. Genellikle, kalp atım hızı EKG trasesinden hesaplanmaktadır. EKG elektrotlarının takılmasına göre yapılan değerlendirme ile farklı derivasyonlar elde edilir. 1. Standart derivasyonlar ( D I, D II, D IIl) 2. Ünipolar ekstremite derivasyonları (avr, avl, avf) 3. Prekordiyal derivasyonlar (V1-6) Genelde 5 ya da 3 uçlu kablo konfigürasyonları kullanılır. Standart 3 derivasyonlu EKG, sağ kol (RA), sol kol (LA) ve sol bacaktan (LL) kaydedilir. Standart ekstremite derivasyonları DI (LA-RA), DII (LL-RA) ve DIII (LL-LA) olarak bilinir. 5 uçlu konfigürasyon ile 7 değişik EKG derivasyonu izlenir. ( I, II, III, avr, avl, avf ve V5) Monitörizasyon sırasında DII derivasyonu daha çok ritim bozukluklarının teşhisi için kullanılır. İskemik olayların %75 inin V5 derivasyonu izlendiğinde bulunmuş, V4-V5 derivasyonlarının izlenmesi %85 15

16 iskemik olay tesbit etmek mümkün olmuştur. Monitörde DII ve V5 derivasyonlarının izlenmesi ile en fazla bilgi edinilmesi mümkündür.(4) Ekg cihazı EKOKARDİYOGRAFİ İki boyutlu transözofageal ekokardiografi ile intraoperatif kardiyak görüntüleme ile ventrikül duvar hareketi, ejeksiyon fraksiyonu, kalp kapak fonksiyonları ve intrakardiyak hava hakkında bilgi verir SOLUNUM FONKSİYONLARININ İZLENMESİ Prekordiyal ve özofageal steteskop ile solunum seslerinin dinlenmesi Puls oksimetre End tidal CO2 analizi Transkütanöz oksijen ve CO2 monitörizasyonu 16

17 Anestezik gaz analizleri Puls oksimetre Puls oksimetre zorunlu intraoperatif monitördür. Arteriyel oksijen satürasyonunu yansıması olan periferik arteriyel Hb oksijen satürasyonunun devamlı ve non invazif olarak ölçümüdür. Arteriyel hipokseminin erken fark edilmesini sağlar. Bir ısık kaynağı ve ışık dedektöründen oluşan sensörün arasına parmak ucu, kulak memesi, gibi iyi perfüze olan dokuların yerlestirilmesi ile ölçüm yapılabilir. Normal oda havası koşullarında SpO2 değeri %97-99 arasındadır. SpO2 %90 olduğunda PaO2 değeri 65 mmhg den daha düşüktür. (8) Puls oksimetre cihazı End-ekspiratuar karbondioksit basıncı: End-tidal karbondioksit (PETCO2), PACO2 (alveolar CO2 parsiyel basıncı) ve dolayısıyla PaCO2 ile yakın bir ilişki gösterir. Normalde PETCO2 ile PaCO2 arasındaki fark 3-5 mmhg'dır. Bu ilişki akciğer hastalığı olanlarda bozulmakta ise de ventilasyonun yeterliliğinin denetlenmesinde uygun bir 17

18 monitörizasyon yöntemidir. Buna karsın PETCO2'de oluşacak ani değişikliklerin sadece solunum sisteminden değil kardiyovasküler sistemden de kaynaklanabileceğini unutmamak gerekir. Örneğin kardiyak nedenli ya da pulmoner emboliye bağlı olarak oluşacak kardiyak debideki ani bir düşüş, fizyolojik ölü boşluk oranını artıracağı için PETCO2'de ani bir düşüşe de neden olacaktır. Hastanın ekspiryum havasındaki CO2 miktarı, infrared spektroskopi ile sürekli olarak ölçülebilir. Böyle bir infrared CO2 analizörü, bir infrared radyasyon kaynağı, bir gaz örneği içeren hazne ve bir detektörden oluşur. İnfrared ısının dalga boyu 1 mikrometre'den daha uzundur. Monitörize edilecek gaz karışımının bu ısını absorbe ettiği miktarı, referans gaz karışımı ile karşılaştırılarak ölçüm tamamlanır ve bir trase (kapnogram) seklinde ekrana gönderilir ve daha sonra 1998 de yayınlanan ASA nın temel monitorizasyon standartlarında solunum sistemi monitorizasyonunda kapnograf zorunlu hale getirilmiştir. Kapnografi sadece respiratuar fonksiyonun değerlendirilmesi ile sınırlı kalmayıp diğer klinik bulguların yorumlanmasında da yararlı olabilir. Ekspire edilen CO2 miktarı; CO2 tüketimindeki, CO2 transport ve eliminasyonundaki değişiklikler ve eksojen CO2 uygulanması (i.v. sodyum bikarbonat tedavisi gibi) ile değişiklik gösterebilir. Kapnografinin klinik kullanımı Tablo 3 te özetlenmiştir. Sürekli PETCO2 ölçümü, (a)spontan soluyan olgularda, hipoventilasyon, hiperventilasyon ve apne durumlarının saptanmasında, (b) istenilen PaCO2 düzeyinin elde edilmesi için ventilatör ayarlarının yapılmasında, (c) solunum devresinde ayrılma (diskonneksiyon), kaçak veya obstrüksiyon durumlarının veya ventilatör disfonksiyonunun saptanmasında kullanılabilir(9) 18

19 4.2.3.Transkütanöz oksijen ve CO2 monitörizasyonu Transkütanöz oksijen sensörleri elektrot altındaki dermal kapilerlerden deri yüzeyine difüze olan oksijeni ölçer kapiller kan akımına bağımlıdır. Hemodinamik stabil infantlarda PaO2 ye yakın oranda ölçer Anestezik gaz analizleri İnhalasyon anesteziği kullanılan prosedürlerde kullanılan gazın analizi yapılabilir. Tablo 3: Kapnografinin klinik kullanımı 1. Metabolik Enerji tüketiminin değerlendirilmesi 2.Kardiyovaskuler sistem Kalp debisindeki değişikliklerin izlenmesi 3. Pulmoner sistem Kardiyopulmoner resüsitasyon etkinliğinin ölçülmesi Endotrakeal tüp yerinin doğrulanması Kritik pulmoner olayların tanısı: diskonneksiyon, kıvrılma sekresyonlar, vs. Özel pulmoner olayların tanısı: pulmoner emboli, atelektazi,pulmoner ödem Normokarbinin korunması veya kontrollü hiperventilasyon Bronkospazm tedavisinin etkinliği Optimal PEEP saptanması: en düşük optimal değer bulunmalı Başarılı ekstübasyonun öngörülmesi Ölü boşluğun tidal volüme oranı (Vd/TV) > 0.6 yetersizlik işaretidir. 19

20 4.3. SANTRAL SİNİR SİSTEMİ SSS fonksiyonlarının izlenmesi EEG Kafa içi basıncı Uyarılmış Potansiyeller -görsel (visual) -isitsel (auditorial) -duyusal (somatosensorial) Elektroansefalografi, sıklıkla SSS defisiti olan kritik olguların özellikle semikomatöz veya komatöz olduklarında tanı amacıyla kullanılan bir yöntemdir. Ayrıca beyin ölümünün değerlendirilmesinde de kullanılır. Daha az olarak komatöz durumların kötülesme sürecinde elektriksel aktivitedeki değişiklikleri izlemek için seri EEG çekimleri yapılmaktadır. Sürekli EEG monitörizasyonu, anestezi uygulaması ve karotid arter cerrahisi sırasında kullanılması da çok sık değildir.(11) Subdural mesafeye yerleştirilen bir aparatla veya lateral ventriküle yerleştirilen bir kanül yardımıyla intrakraniyal basıncın sürekli ölçümü mümkündür. İntraventriküler kanül daha doğru basınç değerleri verir. Bu yöntemle kültür veya kimyasal analiz amacıyla ya da intrakraniyal hipertansiyon durumlarında drenaj için BOS alınması da mümkün olur. Serebral ödem, intrakraniyal basıncı süratle artırır. Bu da baş ağrısı, billinç kaybı, koma ve beyin ölümüne neden olabilir. Artmış intraserebral basınç sıklıkla; kapalı kafa travmaları, intrakraniyal operasyonlar, subaraknoid kanamalar veya diğer serebrovasküler olaylar, Reye sendromu, beyin 20

21 tümörleri, menenjit ve ansefalitten sonra görülür. Santral Sinir Sistemi Fonksiyonlarının İzlenme Endikasyonları: Kontrollü hipotansiyon Hipotermi Derin sedasyon Kardiyopulmoner cerrahi Fokal beyin iskemisi beklenen cerrahiler Spinal kord, kraniyal sinir traksiyonu veya iskemisi beklenilen cerrahiler Periferik sinir ve pleksus rekonstrüksiyonları Yoğun bakımda sedatif ve antikonvülzan ilaç kulanımının olduğu vakalardır. EEG Endikasyonları: Hipoksi Hiperkapni Hipotansiyon Hipotermi Serebral dolasım yetersizliği Anestezi derinliğinin tayini (11) ANESTEZİ DERİNLİĞİNİN MONİTÖRİZASYONU Anestezi derinliğinin monitorizasyonunda, son yıllarda çok sayıda teknolojik gelişme olmuştur. Bispektral indeks (BIS) monitorizasyonu durağan ve yanıt entropi (State entropy, Response entropy) monitorizasyonu bunlardan en yenileridir. BIS monitorizasyonu anestezi derinliği ölçümünde, anestetiklerin hipnotik komponentine özgüdür, anestetik ajanların santral sinir 21

22 sistemi üzerindeki hipnotik etkilerini sayısal olarak göstermekte, hipnozun derinliği ile ilgili objektif klinik bilgiler sağlamaktadır. Elektroensefalografik (EEG) sinyalleri frekans fonksiyonu olarak inceler. Frekans analizi EEG sinyallerinin Fourier analizi ile sinüs dalgaları şeklinde belirtilmesini sağlar. Fourier analizi, zamanla değişen dalga formlarını basit sinüs ve kosinüs dalgalarına ayrıştıran matematiksel bir tekniktir. Bispektral analiz Fourier analizine göre daha üst sınıf bir istatistiksel yaklaşımdır.(15) Bu EEG parametresinin ticari formu 1996 da Amerikan Besin ve ilaç Kurumu (Food and Drug, FDA) tarafından beyin üzerindeki anestezik etkiyi monitörize eden bir araç olarak kabul edilmiştir. BIS indeksi, 0 ile 100 arasında değişen değerlerdir ve uyanık, hiç ilaç etkisi altında olamayan hastada iken saptanan EEG aktivitesi olmadığında 0 dır. BIS indeks değeri 60 ın altına indiğinde, hastanın bilinçli olma olasılığı çok düşüktür. Prospektif çalışmalar, BIS indeks değerinin arasında tutulmasıyla yeterli hipnotik etkinin sağlandığını göstermiştir. Durağan entropi, kısaca frontal korteks EEG sinin düşük empedanslı bir sensör kullanarak ölçülmesi olarak tanımlanabilir. Beynin elektrik aktivitesini ölçerek genel anestezi altındaki hastanın santral sinir sistemi ile ilgili bilgi vermektedir. Temel prensip, ham EEG ve frontal elektromyografi (EMG) verilerinin spektral entropisinin hesaplanmasıdır. Entropi kullanarak EEG sinyali, state (durağan) ve response (yanıt) olarak tanımlanmış iki sayısal değerle yorumlanabilir. Entropi EEG sinyalinin düzensizliğinin ölçülmesidir, hasta bilincini kaybettiğinde EEG değişiklikleri düzensizlikten daha düzenli şekle dönüşür ve bu entropi ile sayısal olarak ölçülerek bize anestezi sırasında hipnoz düzeyi ile ilgili sürekli bilgi sağlar. 22

23 Yanıt entropi,beyinde hipnotik etkili anestetik ilaçların daha sağlıklı ve kararlı değerlendirilmesini sağlar. Durağan entropi 0.8 den 32 Hz ye kadar olan frekansların, yanıt entropi ise 0.8 den 47 Hz ye kadar olan frekansların hesaplanmış halidir.(16) 4.4. NÖROMUSKÜLER MONİTÖRİZASYON Nöromüsküler monitorizasyon, kas paralizisinin derecesi, süresi ve bunun geri dönüşünün yakın gözlemidir.mekanomyografik, elektromyografik, akseleromyografik ve periferik sinir stimülatörleri ile monitorize edilebilir. Tüm nöromüsküler bloker kullanıian anestezi uygulamalarında kullanılır. Kontrendikasyonu yoktur. Nöromüsküler ilaçların etkisinin başlama zamanı, antagonizması için uygun zamanın seçimi ve yeterliliğinin değerlendirilmesinde anlamlıdır. Monitorizasyon için uyarının supramaksimal olması gerekir. Bu nedenle maksimal bir yanıt için gerekenden % daha fazla elektriksel uyarı uygulanır ve bu uyarıya supramaksimal uyarı adı verilir. Ancak supramaksimal uyarı ağrılıdır. El bileği ve dirsekte ulnar sinir, stilomastoid çıkıntı veya göz kapağının lateral kantusundaki fasiyal sinir en fazla uygulama alanlarıdır. Alt ekstremitede peroneal sinir ve tibial sinirler de kullanılabilir. Addüktör pollisis ve fasiyal kasların yanıtı nöromüsküler blokaja özel direnç gösteren diyafragmanın blok derecesini belirlemey yardımcı olur. Tekli uyarı (Single twitch), etkinin başlama zamanı, derinliği ve derlenmeyi gösterir. Tek bir elektriksel uyarı periferik bir motor sinire 1.0 Hz (saniyede bir) ya da 0.1 Hz (10 sn de bir) frekansta uygulanır. 1 Hz sıklıktaki uyarı, supramaksimal uyarı eşiğini saptama süresini kısalttığından anestezi 23

24 indüksiyonu sırasında kullanılabilir. Alınan yanıt, uyarının hızına bağlıdır. Uygulama hızı 0.15 Hz nin üzerine çıktığın dayanıt azalır (15,16). Dörtlü uyarı (Train of four, TOF) 0.5 saniye aralıklarla (2 Hz, saniyede 2 frekans veya 2 snde4 frekans) dört supramaksimal uyarı verilir. Uyarı aralıkları saniye olmalıdır, daha sık olmamalıdır.her bir uyarı kas kontraksiyonu oluşturur ve birbirini izleyen sönme fenomeni oluşur. Son uyarıya alınan kas yanıtının ilk uyarıya alınan kas yanıtına oranı TOF oranı olarak adlandırılır ve sönmenin miktarını gösterir. Normalde kas gevşetici yapılmadan önce uygulanan TOF stimülasyonuna alınan dört yanıt da aynıdır. Bu durumda TOF oranı 1 dir. Parsiyel bir non depolarizan blok sırasında oran, bloğun derecesi ile ters orantılı olarak azalır(sönme oluşur). TOF oranı, olduğunda hasta gözlerini iyice açabilir, dilini çıkarabilir, öksürebilir, başını en az 5 sn süreyle kaldırabilir. Oran 0.8 ve üzerine çıktığında vital kapasite ve inspiryum gücü de artık normaldir. Klinik anestezide lik bir TOF oranının yeterli derlenmeyi yansıttığı kabul edilmektedir. Ancak klinik önem taşıyan bir rezidüel nöromüsküler bloğu ekarte etmek için TOF oran 0.80 den fazla olmalıdır. Daha az ağrılı olması ve nöromüsküler bloğun derecesini etkilememesinden dolayı tetanik stimülasyondan üstündür. Tetanik stimülasyon çok hızlı tekrarlayan (30, 50 veya 100 Hz) elektriksel stimülasyonlardan oluşur. En sık; 5 saniye süreyle 50 Hz uyarı kullanılır. Nöromüsküler ileti normal olduğunda ve depolarizan blok sırasında Tetanik uyarıya kas yanıtı süreklidir.(12) 24

25 Nondepolarizan blok sırasında sönme oluşur. Sönme, her yeni uyarıdan sonra kas kontraksiyonundaki azalmaya denir. Presinaptik depolardan uyarılar ile asetilkolin hızla boşalır ve yerine koyulamadan, tekrarlayan uyarılarla kas kontraksiyununda azalma oluşur. Oldukça ağrılı olması en belirgin dezavantajıdır. Klasik olarak rezidüel nöromüsküler bloğun değerlendirilmesinde kullanılmaktadır. Posttetanik yanıt stimülasyonu (Post Tetanic Count, PTC), 5 sn süreyle 50 Hz lik tetanik stimülasyondan 3 sn sonra başlamak üzere 1 Hz sıklıkla uygulanan tekli uyarılara alınan yanıt sayısıdır. Yo un nöromüsküler bloğun değerlendirilmesinde kullanılır. Çok yoğun nöromüsküler blok sırasında tetanik ve posttetanik stimülasyona yanıt yoktur. Bloğun yoğunluğu azaldıkça, posttetanik tekli uyarıya giderek daha fazla yanıt alınmaya başlar. Ani hareketlerin istenmediği cerrahilerde (oftalmik cerrahi, nöroflirurji) PTC kullanılabilir. PTC ye cevapların sayısı ile TOF stimülasyonuna ilk yanıtın ne 25

26 zaman alınacağı hakkında fikir sahibi olunabilir. İkili uyarı (Double burst stimulation, DBS), klinikte, rezidüel nöromüsküler bloğun manuel değerlendirilmesine olanak sağlar. Kayıt imkânları olmadığında, DBS ile yanıttaki sönmeyi hissetmek daha kolaydır. Birbirinden 750 msn ile ayrılmış 50 Hz lik iki kısa tetanik stimülasyondan oluşur ve 0.2 msn sürer. Her bir kümedeki impuls sayısı değiştirilebilir (DBS 3,2 veya DBS 4,3), üçer impulstan oluşan tetanik stimulus kümelerinin (DBS 3,3) klinikte kullanımı uygundur. Parsiyel paralitik bir kasta ikinci yanıt birinci yanıttan daha zayıftır. (13) 26

27 4.5. ISI MONİTÖRİZASYONU Vücut sıcaklığı, rutinde kan basıncı, nabız ve solunum hızı ile birlikte ölçülen bir parametredir. Santral vücut sıcaklığı; timpanik membrandan ya da özofagustan yapılan ölçümlerde daha iyi değerlendirilir. Pulmoner arter ısısı da santral vücut sıcaklığını yansıtacağından bu amaçla pulmoner arter termodilüsyon kateterleri de kullanılabilir. Isı yükselmeleri; sıklıkla enfeksiyon, doku nekrozu, geç dönem kanserler, hodgkin hastalığı, lösemiler, hipertiroidi ve diğer hipermetabolik durumlarda gözlenir. Isıda ufak yükselmeler; kazara veya cerrahi travma sonrası, özellikle hematomlarda, yabancı cisim, fistül, üriner ekstravazasyon, pulmoner emboli, üriner veya bronsiyal sekresyonların stazında görülebilir. Vücudun internal ısısı genel anestezinin birinci saatinde 1-2 C düşer (I. faz). izleyen 3. ve 4. saatlerde düşüş daha 27

Dr. Yusuf Ünal ANESTEZĐ UYGULAMALARINDA MONĐTÖRĐZASYON

Dr. Yusuf Ünal ANESTEZĐ UYGULAMALARINDA MONĐTÖRĐZASYON ANESTEZĐ UYGULAMALARINDA MONĐTÖRĐZASYON Anestezi ve cerrahi sırasında monitörizasyon; ölçümü yapılan değeri belli aralıklarla kaydetmektir. Bu işlevi yerine getiren, izleyen, ikaz eden aletlere de monitör

Detaylı

Anestezi ve Termoregülasyon

Anestezi ve Termoregülasyon Anestezi ve Termoregülasyon Öğr. Gör. Ahmet Emre AZAKLI İKBÜ Sağlık Hizmetleri M.Y.O. Termoregülasyon Nedir? Isının düzenlenmesi, korunması, ideal aralığa getirilmesi amacıyla vücudun meydana getirdiği

Detaylı

PULS-OKSİMETRİ. Dr. Necmiye HADİMİOĞLU. Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı

PULS-OKSİMETRİ. Dr. Necmiye HADİMİOĞLU. Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı PULS-OKSİMETRİ Dr. Necmiye HADİMİOĞLU Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı Puls oksimetre, Pulsatil atımı olan arterlerdeki farklı hemoglobinlerin ışık emilimlerini

Detaylı

ORGANİZMADA KARBONDİOKSİT: KAPNOGRAF

ORGANİZMADA KARBONDİOKSİT: KAPNOGRAF ORGANİZMADA KARBONDİOKSİT: KAPNOGRAF DR. AYŞE HANCI HAMİDİYE ŞİŞLİ ETFAL EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ Kapnograf hipoksinin hızlı ayırıcı tanısında yol gösteren indirek ventilasyon monitörüdür İlk kez

Detaylı

Kritik hasta KRİTİK HASTA TAKİP PARAMETRELERİ. Kritik hasta takip parametreleri. Kritik hasta takip parametreleri. Kritik hasta takip parametreleri

Kritik hasta KRİTİK HASTA TAKİP PARAMETRELERİ. Kritik hasta takip parametreleri. Kritik hasta takip parametreleri. Kritik hasta takip parametreleri Kritik hasta KRİTİK HASTA TAKİP PARAMETRELERİ Acilin sık karşılaşılan hasta grubudur. Hastane yatak problemleri, acil hekimini bir süre bu hastaları takip zorunda bırakır. DOÇ.DR. ABDÜLKADİR GÜNDÜZ KTÜ

Detaylı

VİTAL BULGULAR. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı

VİTAL BULGULAR. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı VİTAL BULGULAR Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Vital? vital Lat. Canlı, hayati, yaşamsal, yaşamla ilgili. Kalp tepe atımı O2 Satürasyonu Kan basıncı Solunum

Detaylı

Sunu planı. Solunum yetmezliği NON-İNVAZİV MEKANİK VENTİLASYON NIMV

Sunu planı. Solunum yetmezliği NON-İNVAZİV MEKANİK VENTİLASYON NIMV Sunu planı NON-İNVAZİV MEKANİK VENTİLASYON DOÇ. DR. HAKAN TOPAÇOĞLU İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Neden Endikasyonlar Kontrendikasyonlar Hasta seçilmesi Komplikasyonlar Solunum yetmezliği IMV

Detaylı

OFF-PUMP KORONER ARTER BYPASS GREFT CERRAHİSİ İÇİN YÜKSEK FEMORAL BLOK YÖNTEMİ

OFF-PUMP KORONER ARTER BYPASS GREFT CERRAHİSİ İÇİN YÜKSEK FEMORAL BLOK YÖNTEMİ OFF-PUMP KORONER ARTER BYPASS GREFT CERRAHİSİ İÇİN YÜKSEK TORAKAL EPİDURAL ANESTEZİ VE FEMORAL BLOK YÖNTEMİ A.DOSTBİL*, H.BAŞEL**, Ö.TEKİN***, M.ÇELİK*, A.AHISKALIOĞLU*, AF.ERDEM* *ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ

Detaylı

MONİTORİZASYON YRD.DOÇ.DR. ADNAN TÜFEK ANESTEZİYOLOJİ ANABİLİM DALI

MONİTORİZASYON YRD.DOÇ.DR. ADNAN TÜFEK ANESTEZİYOLOJİ ANABİLİM DALI MONİTORİZASYON YRD.DOÇ.DR. ADNAN TÜFEK ANESTEZİYOLOJİ ANABİLİM DALI Monitor kelimesi Latince uyarı anlamına gelen monere kelimesinden türetilmiştir. Monitorizasyon :Hastanın önemli değişkenlerini belli

Detaylı

HAZIRLAYAN HEMŞİRE: ESENGÜL ŞİŞMAN TÜRK BÖBREK VAKFI TEKİRDAĞ DİYALİZ MERKEZİ

HAZIRLAYAN HEMŞİRE: ESENGÜL ŞİŞMAN TÜRK BÖBREK VAKFI TEKİRDAĞ DİYALİZ MERKEZİ HAZIRLAYAN HEMŞİRE: ESENGÜL ŞİŞMAN TÜRK BÖBREK VAKFI TEKİRDAĞ DİYALİZ MERKEZİ RESİRKÜLASYON NEDİR? Diyaliz esnasında, diyaliz olmuş kanın periferik kapiller dolaşıma ulaşmadan arter iğnesinden geçen

Detaylı

MEKANİK VENTİLASYON - 2

MEKANİK VENTİLASYON - 2 MEKANİK VENTİLASYON - 2 DR. M. ŞÜKRÜ PAKSU ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ ÇOCUK YOĞUN BAKIM ÜNİTESİ Endotrakeal entübasyon endikasyonları Tüp seçimi Başlangıç ayarları Mod seçimi Özele durumlarda mekanik

Detaylı

Mekanik Ventilasyon Yuvarlak Masa Toplantısı

Mekanik Ventilasyon Yuvarlak Masa Toplantısı Mekanik Ventilasyon Yuvarlak Masa Toplantısı Noninvazif kapnografi monitörizasyonu Dr.Tuğhan Utku İ.Ü.Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı Yoğun Bakım Bilim Dalı Fizyoloji

Detaylı

9.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği 7.Ünite Yaşam Bulguları NABIZ. 17.18.19. Hafta ( 6-24 / 01 / 2014 )

9.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği 7.Ünite Yaşam Bulguları NABIZ. 17.18.19. Hafta ( 6-24 / 01 / 2014 ) 9.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği 7.Ünite Yaşam Bulguları NABIZ 17.18.19. Hafta ( 6-24 / 01 / 2014 ) NABIZ 2 Kalbin sol ventrikülünün kasılmasıyla aorta gönderilen kanın neden olduğu basınç artışına karşı,

Detaylı

Solunum Fizyolojisi ve PAP Uygulaması. Dr. Ahmet U. Demir

Solunum Fizyolojisi ve PAP Uygulaması. Dr. Ahmet U. Demir Solunum Fizyolojisi ve PAP Uygulaması Dr. Ahmet U. Demir Solunum fizyolojisi Bronş Ağacı Bronş sistemi İleti havayolları: trakea (1) bronşlar (2-7) non respiratuar bronşioller (8-19) Gaz değişimi: respiratuar

Detaylı

PER OPERAT F NON- NVAZ V MON TOR ZASYON

PER OPERAT F NON- NVAZ V MON TOR ZASYON DERLEME PER OPERAT F NON- NVAZ V MON TOR ZASYON fiennur UZUN, Elif BAfiGÜL ÖZET Hacettepe Üniversitesi T p Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dal, Ankara Hasta monitörizasyonu anestezi prati

Detaylı

GİRİŞ. Serebral Oksimetre (NIRS) kardiyak cerrahide beyin oksijen sunumunun monitörizasyonunda sıklıkla kullanılmaktadır

GİRİŞ. Serebral Oksimetre (NIRS) kardiyak cerrahide beyin oksijen sunumunun monitörizasyonunda sıklıkla kullanılmaktadır Türkiye Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Ankara Ayşegül Özgök, Ümit Karadeniz, Dilek Öztürk, Dilan Akyurt, Hija Yazıcıoğlu GİRİŞ Serebral Oksimetre (NIRS) kardiyak cerrahide beyin oksijen

Detaylı

Hazırlayan Oya SAĞIR Bahçelievler Aile Hastanesi Eğitim Gelişim Hemşiresi 2014

Hazırlayan Oya SAĞIR Bahçelievler Aile Hastanesi Eğitim Gelişim Hemşiresi 2014 Hazırlayan Oya SAĞIR Bahçelievler Aile Hastanesi Eğitim Gelişim Hemşiresi 2014 Sedasyon Uygulamaları Günübirlik Anestezi Sonrası Derlenme Safhaları Modifiye Aldrete Skoru Nedir ve Nerede Kullanılır? Modifiye

Detaylı

TKD/TKYK KORONER BAKIM İLERİ KLİNİK UYGULAMALAR SERTİKASYON PROGRAMININ ÇEKİRDEK EĞİTİM PROGRAMI

TKD/TKYK KORONER BAKIM İLERİ KLİNİK UYGULAMALAR SERTİKASYON PROGRAMININ ÇEKİRDEK EĞİTİM PROGRAMI TKD/TKYK KORONER BAKIM İLERİ KLİNİK UYGULAMALAR SERTİKASYON PROGRAMININ ÇEKİRDEK EĞİTİM PROGRAMI Kardiyovasküler olaylar tüm dünyada en önemli ölüm nedenidir. İnsan ömrünün uzaması kardiyak sorunu olan

Detaylı

S Bulun, T Kudsioğlu, N Yapıcı, A Aygün, Z Tuncel, I Doğusoy, T Okay, Z Aykaç

S Bulun, T Kudsioğlu, N Yapıcı, A Aygün, Z Tuncel, I Doğusoy, T Okay, Z Aykaç S Bulun, T Kudsioğlu, N Yapıcı, A Aygün, Z Tuncel, I Doğusoy, T Okay, Z Aykaç Dr.Siyami Ersek Göğüs ve Kalp Damar Cerahisi Eğitim Araştırma Hastanesi, Anesteziyoloji ve Reanimasyon Kliniği TAV akciğer

Detaylı

TEMEL TIBBİ CİHAZ KILAVUZU HASTABAŞI MONİTÖRÜ-HİPERBARİK OKSİJEN KABİNİ

TEMEL TIBBİ CİHAZ KILAVUZU HASTABAŞI MONİTÖRÜ-HİPERBARİK OKSİJEN KABİNİ MALİ HİZMETLER KURUM BAŞKAN YARDIMCILIĞI STOK TAKİP VE ANALİZ DAİRE BAŞKANLIĞI TEMEL TIBBİ CİHAZ KILAVUZU HASTABAŞI MONİTÖRÜ- KABİNİ BMM. Sümeyye NALBAT Ağustos 2015 HASTABAŞI MONİTÖRÜ Yetki Grubu: Fizyolojik

Detaylı

Hemodinamik Monitorizasyon

Hemodinamik Monitorizasyon Hemodinamik Monitorizasyon Prof. Dr. Muhammet GÜVEN Erciyes Ünivresitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ABD Yoğun Bakım Bilim Dalı Amaç Fizyolojik parametrelerin izlenmesi Tedavilere kılavuzluk Organ disfonksiyonunun

Detaylı

ANESTEZİ PROSEDÜRÜ. Doküman No: İlk Yayın Tarihi: Revizyon Tarihi: Revizyon No: Toplam Sayfa Sayısı: ACB_P

ANESTEZİ PROSEDÜRÜ. Doküman No: İlk Yayın Tarihi: Revizyon Tarihi: Revizyon No: Toplam Sayfa Sayısı: ACB_P REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No 06.05.2013 Madde 5.4 teki hemşire ifadesi anestezi teknisyeni 01 Olarak değiştirildi. Anestezi hasta değerlendirme formlarının İsimleri anestezi öncesi,

Detaylı

SEDASYON MONİTÖRİZASYONU. Dr. Murat SARITEMUR Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı ERZURUM

SEDASYON MONİTÖRİZASYONU. Dr. Murat SARITEMUR Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı ERZURUM SEDASYON MONİTÖRİZASYONU Dr. Murat SARITEMUR Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı ERZURUM Giriş Sedasyon Hastanın çevreye ilgisinin ve dış uyaranlara karşı yanıtının azaltılmasıdır.

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Anestezi Teknikerlği Ders Programı. Pazartesi Salı Çarşamba Perşembe Cuma

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Anestezi Teknikerlği Ders Programı. Pazartesi Salı Çarşamba Perşembe Cuma 1. YIL ilk yarıyıl (güz dönemi) BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Anestezi Teknikerlği Ders Programı Pazartesi Salı Çarşamba Perşembe Cuma 09.00-09.50 SHMY101 ANES-101 ANES-101

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Dönem IV Anesteziyoloji ve Reanimasyon Staj Eğitim Programı Genel Bilgiler: Staj süresi: 2 hafta ÇOMÜ kredisi: AKTS kredisi: 4 kredi 3 kredi Eğitim Başkoordinatörü: Dönem 4 Koordinatörü: Koordinatör Yardımcısı:

Detaylı

Çocuklarda Kardiyopulmoner Arrestin Engellenmesi

Çocuklarda Kardiyopulmoner Arrestin Engellenmesi Doç. Dr. Onur POLAT Bu Ünitede; Pediatrik İleri Yaşam Desteğine Giriş Çocuklarda Kardiyopulmoner Arrestin Engellenmesi; Damar Yolu Erişimi Sıvılar ve ilaçlar Defibrilatörler Öğrenim Hedefleri; Pediatrik

Detaylı

Türk Yoğun Bakım Derneği Mekanik Ventilasyon Kursu Şubat 2010, İstanbul.

Türk Yoğun Bakım Derneği Mekanik Ventilasyon Kursu Şubat 2010, İstanbul. Türk Yoğun Bakım Derneği Mekanik Ventilasyon Kursu 26-27 Şubat 2010, İstanbul Weaning MV desteğinin kademeli olarak azaltılıp, hastanın ventilasyonu üstlenmesi sürecidir. Weaning MV süresinin % 40 ı Nozokomiyal

Detaylı

Yoğun Bakımda Nörolojik Resüsitasyon

Yoğun Bakımda Nörolojik Resüsitasyon Yoğun Bakımda Nörolojik Resüsitasyon Dr.Canan Aykut Bingöl Yeditepe Üniversite Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı Kardiak Arrest 200 000-375 000 kardiak arrest/yıl (ABD) %20 spontan dolaşım sağlanıyor

Detaylı

Hasar Kontrol Cerrahisi yılında Rotonda ve Schwab hasar kontrol kavramını 3 aşamalı bir yaklaşım olarak tanımlamışlardır.

Hasar Kontrol Cerrahisi yılında Rotonda ve Schwab hasar kontrol kavramını 3 aşamalı bir yaklaşım olarak tanımlamışlardır. Doç. Dr. Onur POLAT Hasar Kontrol Cerrahisi 1992 yılında Rotonda ve Schwab hasar kontrol kavramını 3 aşamalı bir yaklaşım olarak tanımlamışlardır. Hasar Kontrol Cerrahisi İlk aşama; Kanama ve kirlenmenin

Detaylı

Uzm. Dr. Haldun Akoğlu

Uzm. Dr. Haldun Akoğlu Uzm. Dr. Haldun Akoğlu KPR esnasında oksijenizasyon Arrest olmuş dolaşım için hem ventilasyon hem de gaz değişimi gerekli olup bu sırada perfüzyon sağlayan bir ritim oluşturulmaya çalışılır Dolayısıyla

Detaylı

HİBRİD VASKULER CERRAHİDE ANESTEZİ DENEYİMLERİMİZ

HİBRİD VASKULER CERRAHİDE ANESTEZİ DENEYİMLERİMİZ HİBRİD VASKULER CERRAHİDE ANESTEZİ DENEYİMLERİMİZ Nagihan KARAHAN*, Murat AKSUN*, Senem GİRGİN*, Tevfik GÜNEŞ**, Levent YILIK**, Ali GÜRBÜZ** * İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi II. Anesteziyoloji

Detaylı

Çalışmaya dahil edilme kriterleri

Çalışmaya dahil edilme kriterleri Dr.TUĞBA YİĞİT Amaç Bu çalışmada; koroner arter baypas cerrahisi geçirecek hastalarda genel anesteziyle kombine yüksek torakal epidural analjezinin, genel anesteziyle karşılaştırıldığında hemodinamik parametreler

Detaylı

Öğr. Gör. Ahmet Emre AZAKLI İKBÜ Sağlık Hizmetleri M.Y.O.

Öğr. Gör. Ahmet Emre AZAKLI İKBÜ Sağlık Hizmetleri M.Y.O. Öğr. Gör. Ahmet Emre AZAKLI İKBÜ Sağlık Hizmetleri M.Y.O. Kan Gazı Nedir? Kanın a s i t ve b a z d u r u m u n u b e l i r l e m e a m a c ı y l a kan gazı değerlerinin belirlenmesi gerekir. Ortaya çıkan

Detaylı

ECMO TAKİP. Kartal Koşuyolu Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi. Perfüzyonist Birol AK

ECMO TAKİP. Kartal Koşuyolu Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi. Perfüzyonist Birol AK ECMO TAKİP Kartal Koşuyolu Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi Perfüzyonist Birol AK ECMO NEDİR Kardiyak yetmezliği olan hastalarda gereken desteğin sağlanmasında konvansiyonel tedavi yöntemlerinin

Detaylı

DÖNEM 2- I. DERS KURULU AMAÇ VE HEDEFLERİ

DÖNEM 2- I. DERS KURULU AMAÇ VE HEDEFLERİ DÖNEM 2- I. DERS KURULU AMAÇ VE HEDEFLERİ Kan, kalp, dolaşım ve solunum sistemine ait normal yapı ve fonksiyonların öğrenilmesi 1. Kanın bileşenlerini, fiziksel ve fonksiyonel özelliklerini sayar, plazmanın

Detaylı

TÜRK ANESTEZİYOLOJİ VE REANİMASYON DERNEĞİ (TARD) ANESTEZİ UYGULAMA KILAVUZLARI POSTANESTEZİK BAKIM

TÜRK ANESTEZİYOLOJİ VE REANİMASYON DERNEĞİ (TARD) ANESTEZİ UYGULAMA KILAVUZLARI POSTANESTEZİK BAKIM TÜRK ANESTEZİYOLOJİ VE REANİMASYON DERNEĞİ (TARD) ANESTEZİ UYGULAMA KILAVUZLARI POSTANESTEZİK BAKIM Kasım 2005 Sayın Meslektaşlarımız, Türk Anesteziyoloji ve Reanimasyon Derneği, anestezi uygulamalarında

Detaylı

Dr Çağlar Çuhadaroğlu

Dr Çağlar Çuhadaroğlu KARDİYAK İŞLEVLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ Tanıya katkı Solunumsal olayların yansımaları Tüm arousalların yansımaları Dr Çağlar Çuhadaroğlu Etyopataojenezin anlaşılması Tanıya Primer uyku sorunları Apne, hipopne

Detaylı

NÖROLOJİK MONİTÖRİZASYON

NÖROLOJİK MONİTÖRİZASYON Sunum Planı NÖROLOJİK MONİTÖRİZASYON Amaç Mul>modal nöromonitörizasyon Nörolojik monitörizasyonun geleceği Dr. H. Kutluk PAMPAL Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon AD 1.80 1.60

Detaylı

TRAFİK KAZALARI, DÜŞMELER, DARP OLGULARI ve İŞ KAZALARINDA ADLİ SÜREÇ ÖRNEK OLGU DEĞERLENDİRMESİ

TRAFİK KAZALARI, DÜŞMELER, DARP OLGULARI ve İŞ KAZALARINDA ADLİ SÜREÇ ÖRNEK OLGU DEĞERLENDİRMESİ TRAFİK KAZALARI, DÜŞMELER, DARP OLGULARI ve İŞ KAZALARINDA ADLİ SÜREÇ ÖRNEK OLGU DEĞERLENDİRMESİ İbrahim TEMİZ Acıbadem Atakent Üniversitesi Hastanesi Acil servis sorumlusu Hazırlanma Tarihi: 01/09/2015

Detaylı

TEMEL EKG. Prof.Dr.Hakan KültK. Kardiyoloji Anabilim Dalı

TEMEL EKG. Prof.Dr.Hakan KültK. Kardiyoloji Anabilim Dalı TEMEL EKG Prof.Dr.Hakan KültK ltürsay Ege Üniversitesi, Tıp T p Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı EKG Elektro Kardiyo Gram: Kalp atımları sırasında oluşan elektriksel değişikliklerin vücut yüzeyine konan

Detaylı

Anestezi Esnasında ve Kritik Hastalıklarda Ortaya Çıkan Hipoksinin Tedavisinde Normobarik/Hiperbarik Ek Oksijen Tedavisinin Kullanımı FAYDALIDIR

Anestezi Esnasında ve Kritik Hastalıklarda Ortaya Çıkan Hipoksinin Tedavisinde Normobarik/Hiperbarik Ek Oksijen Tedavisinin Kullanımı FAYDALIDIR Anestezi Esnasında ve Kritik Hastalıklarda Ortaya Çıkan Hipoksinin Tedavisinde Normobarik/Hiperbarik Ek Oksijen Tedavisinin Kullanımı FAYDALIDIR Prof. Dr. A. Necati GÖKMEN DEÜ Tıp Fakültesi Anesteziyoloji

Detaylı

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Tedavisi: Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Sıklık Yolaçtığı sorunlar Nedenler Kan basıncı hedefleri Tedavi Dünyada Mortalite

Detaylı

MESLEK ESASLARI VE TEKNİĞİ KONU : OKSİJEN TEDAVİSİ

MESLEK ESASLARI VE TEKNİĞİ KONU : OKSİJEN TEDAVİSİ DERS : MESLEK ESASLARI VE TEKNİĞİ KONU : OKSİJEN TEDAVİSİ 1.) Aşağıdaki cümlelerin başında boş bırakılan parantezlere, cümlelerde verilen bilgiler ) Oksijenin kimyasal simgesi O2 dir. ) Oksijen, canlıların

Detaylı

YASAM DESTEĞİ ALAN HASTA BAKIM PROSEDÜRÜ REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No

YASAM DESTEĞİ ALAN HASTA BAKIM PROSEDÜRÜ REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No 1/6 1. AMAÇ Bu prosedürün amacı; yaşam desteği alan hastaların bakımı için standart bir yöntem belirlemektir. 2. KAPSAM Bu prosedür, yaşam desteği alan

Detaylı

EKG CİHAZ KULLANIMI ve EKG nin YORUMLANMASI

EKG CİHAZ KULLANIMI ve EKG nin YORUMLANMASI EKG CİHAZ KULLANIMI ve EKG nin YORUMLANMASI T.C B.E.Ü. SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ HEMŞİRELİK HİZMETLERİ MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET İÇİ EĞİTİM HEMŞİRELİĞİ Hem.BURCU ER EKG Kalbin çalışması sırasında oluşan

Detaylı

Cerrahi Hastada Beslenme ve Metabolizma. Prof.Dr. İsmail Hamzaoğlu

Cerrahi Hastada Beslenme ve Metabolizma. Prof.Dr. İsmail Hamzaoğlu Cerrahi Hastada Beslenme ve Metabolizma Prof.Dr. İsmail Hamzaoğlu Travma ve cerrahiye ilk yanıt Total vücut enerji harcaması artar Üriner nitrojen atılımı azalır Hastanın ilk resüsitasyonundan sonra Artmış

Detaylı

DEĞİŞİK TAZE GAZ AKIM HIZLARININ PEROPERATİF KAS GEVŞETİCİ TÜKETİMİ ÜZERİNE ETKİLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

DEĞİŞİK TAZE GAZ AKIM HIZLARININ PEROPERATİF KAS GEVŞETİCİ TÜKETİMİ ÜZERİNE ETKİLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI DEĞİŞİK TAZE GAZ AKIM HIZLARININ PEROPERATİF KAS GEVŞETİCİ TÜKETİMİ ÜZERİNE ETKİLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI Berna UYAN, Hasan Ali KİRAZ, Dilek ÖMÜR *, Mesut ERBAŞ, Serpil EKİN, Hasan ŞAHİN, Hüseyin TOMAN,

Detaylı

GEBELİK VE PULSATİL AKIM EŞLİĞİNDE KARDİYOPULMONER BAYPAS

GEBELİK VE PULSATİL AKIM EŞLİĞİNDE KARDİYOPULMONER BAYPAS GEBELİK VE PULSATİL AKIM EŞLİĞİNDE KARDİYOPULMONER BAYPAS Gamze SARKILAR, *Cüneyt NARİN, Elmas KARTAL, *Erdal EGE Selçuk Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon AD *Selçuk Üniversitesi

Detaylı

Ameliyat Riskinin Değerlendirilmesinde Akciğer Kapasitesi Akif Turna

Ameliyat Riskinin Değerlendirilmesinde Akciğer Kapasitesi Akif Turna Ameliyat Riskinin Değerlendirilmesinde Akciğer Kapasitesi Akif Turna Ameliyatın Riski Ameliyatın Riski Major akciğer ameliyatı yapılacak hastalarda risk birden fazla faktöre bağlıdır. Ameliyatın Riski

Detaylı

Solunum Sistemi Fizyolojisi

Solunum Sistemi Fizyolojisi Solunum Sistemi Fizyolojisi 1 2 3 4 5 6 7 Solunum Sistemini Oluşturan Yapılar Solunum sistemi burun, agız, farinks (yutak), larinks (gırtlak), trakea (soluk borusu), bronslar, bronsioller, ve alveollerden

Detaylı

KOMPARTMAN SENDROMU. Patofizyoloji. KS Nedenleri. Ödem

KOMPARTMAN SENDROMU. Patofizyoloji. KS Nedenleri. Ödem KOMPARTMAN SENDROMU 10.08.2010 Dr.Günay YILDIZ Kompartman Sendromu (KS),damar ve sinir içeren kapalı boşluklarda doku basıncının, perfüzyonu engelleyecek kadar artması sonucu ortaya çıkan hipoksiyle birlikte

Detaylı

İnvaziv Girişimler. Sunum Planı. SANTRAL VENÖZ KATETER Endikasyonlar. SANTRAL VENÖZ KATETER İşlem öncesinde

İnvaziv Girişimler. Sunum Planı. SANTRAL VENÖZ KATETER Endikasyonlar. SANTRAL VENÖZ KATETER İşlem öncesinde Sunum Planı İnvaziv Girişimler Santral Venöz Kateter Uygulamaları Kardiyak Pacemaker Arteriyel Kanülasyon SANTRAL VENÖZ KATETER Endikasyonlar iv yol Uzun süreli iv yol ihtiyacı Hemodinamik monitorizasyon

Detaylı

BÖLÜM I HÜCRE FİZYOLOJİSİ...

BÖLÜM I HÜCRE FİZYOLOJİSİ... BÖLÜM I HÜCRE FİZYOLOJİSİ... 1 Bilinmesi Gereken Kavramlar... 1 Giriş... 2 Hücrelerin Fonksiyonel Özellikleri... 2 Hücrenin Kimyasal Yapısı... 2 Hücrenin Fiziksel Yapısı... 4 Hücrenin Bileşenleri... 4

Detaylı

Ekstrakorporeal Yaşam Destek Tedavileri (ECLS)

Ekstrakorporeal Yaşam Destek Tedavileri (ECLS) Ekstrakorporeal Yaşam Desteği Ekstrakorporeal Yaşam Destek Tedavileri (ECLS) Dr. Nermin KELEBEK GİRGİN Uludağ ÜTF, Anesteziyoloji ve Reanimasyon AD Yoğun Bakım BD Ø Renal replasman tedavisi Ø Karaciğer

Detaylı

KARDİYOJENİK ŞOK ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KARDİYOLOJİ ANABİLİM DALI

KARDİYOJENİK ŞOK ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KARDİYOLOJİ ANABİLİM DALI KARDİYOJENİK ŞOK ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KARDİYOLOJİ ANABİLİM DALI KARDİYOJENİK ŞOK-TANIM Ø Kardiyojenik şok (KŞ), kardiyak yetersizliğe bağlı uç-organ hipoperfüzyonudur. Ø KŞ taki hemodinamik

Detaylı

Taner KÜÇÜKCERİT, Atakan ERKILINÇ. Halide OĞUŞ, Füsun GÜZELMERİÇ, Tuncer KOÇAK Kartal Koşuyolu Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi, İstanbul

Taner KÜÇÜKCERİT, Atakan ERKILINÇ. Halide OĞUŞ, Füsun GÜZELMERİÇ, Tuncer KOÇAK Kartal Koşuyolu Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi, İstanbul Taner KÜÇÜKCERİT, Atakan ERKILINÇ. Halide OĞUŞ, Füsun GÜZELMERİÇ, Tuncer KOÇAK Kartal Koşuyolu Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi, İstanbul Anesteziyoloji ve Reanimasyon Kliniği Giriş ve Amaç

Detaylı

PERİFERİK ARTER HASTALIKLARINDA SEMPTOMLAR. Dr. İhsan Alur Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi AD, Denizli

PERİFERİK ARTER HASTALIKLARINDA SEMPTOMLAR. Dr. İhsan Alur Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi AD, Denizli PERİFERİK ARTER HASTALIKLARINDA SEMPTOMLAR Dr. İhsan Alur Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi AD, Denizli PERİFERİK ARTER HASTALARINA YAKLAŞIM NASIL OLMALIDIR? A) ANAMNEZ (ÖYKÜ,

Detaylı

Kan Gazı. Dr.Kenan Ahmet TÜRKDOĞAN Isparta Devlet Hastanesi. II. Isparta Acil Günleri Solunum Acilleri, 19 Ocak 2013 Isparta

Kan Gazı. Dr.Kenan Ahmet TÜRKDOĞAN Isparta Devlet Hastanesi. II. Isparta Acil Günleri Solunum Acilleri, 19 Ocak 2013 Isparta Kan Gazı Dr.Kenan Ahmet TÜRKDOĞAN Isparta Devlet Hastanesi II. Isparta Acil Günleri Solunum Acilleri, 19 Ocak 2013 Isparta Normal Değerler ph 7.35-7.45 (ort. 7.40) ph 7.35 ise Asidoz 7.45 ise Alkaloz ph

Detaylı

Serap Kalaycı, Halide Oğuş, Elif Demirel, Füsun Güzelmeriç, Tuncer Koçak

Serap Kalaycı, Halide Oğuş, Elif Demirel, Füsun Güzelmeriç, Tuncer Koçak Koroner Arter Bypass Greftleme Operasyonlarında Esmolol Hidroklörür ve Magnezyum Sülfatın Laringoskopi ve Trakeal Entubasyona Bağlı Hemodinamik Yanıta Etkileri Serap Kalaycı, Halide Oğuş, Elif Demirel,

Detaylı

Nöroloji alanında güncel gelişmelerin olduğu konularda seminer Nöroloji Uzmanlık Öğrencileri tarafından sunulur.

Nöroloji alanında güncel gelişmelerin olduğu konularda seminer Nöroloji Uzmanlık Öğrencileri tarafından sunulur. NÖR 23 NÖROLOJİ Dr. Ali Kemal ERDEMOĞLU /1 Dr. Ersel DAĞ /2 Dr. Yakup TÜRKEL /3 KOD DERS ADI ÖÜ T P KREDİ AKTS NOR 7001 MAKALE SAATİ Nöroloji alanında yabancı dergilerde güncel gelişmelere yönelik yayınlanan

Detaylı

Türk Pediatrik Hematoloji Derneği (TPHD) Hemofilide Cerrahi Çalıştayı Uzlaşı Raporu

Türk Pediatrik Hematoloji Derneği (TPHD) Hemofilide Cerrahi Çalıştayı Uzlaşı Raporu Türk Pediatrik Hematoloji Derneği (TPHD) Hemofilide Cerrahi Çalıştayı Uzlaşı Raporu Türk Pediatrik Hematoloji Derneği Hemofili/Hemostaz/Tromboz Alt Çalışma grubu tarafından 25 Eylül 2010 tarihinde düzenlenen

Detaylı

M. Cavidan ARAR, Alkin ÇOLAK, Turan EGE*, Sevtap Hekimoğlu Şahin, Bülent Yıldız, İlker Yıldırım, Nesrin Turan** Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi

M. Cavidan ARAR, Alkin ÇOLAK, Turan EGE*, Sevtap Hekimoğlu Şahin, Bülent Yıldız, İlker Yıldırım, Nesrin Turan** Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi M. Cavidan ARAR, Alkin ÇOLAK, Turan EGE*, Sevtap Hekimoğlu Şahin, Bülent Yıldız, İlker Yıldırım, Nesrin Turan** Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı, Kalp Damar

Detaylı

Yüksekte Çalışması İçin Onay Verilecek Çalışanın İç Hastalıkları Açısından Değerlendirilmesi. Dr.Emel Bayrak İç Hastalıkları Uzmanı

Yüksekte Çalışması İçin Onay Verilecek Çalışanın İç Hastalıkları Açısından Değerlendirilmesi. Dr.Emel Bayrak İç Hastalıkları Uzmanı Yüksekte Çalışması İçin Onay Verilecek Çalışanın İç Hastalıkları Açısından Değerlendirilmesi Dr.Emel Bayrak İç Hastalıkları Uzmanı Çalışan açısından, yüksekte güvenle çalışabilirliği belirleyen etkenler:

Detaylı

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No 1/5 1. AMAÇ: Bu talimatın amacı kan gazı alımında standart bir yöntem belirlemektir. 2. KAPSAM: Bu talimatın amacı kan gazı almaya yönelik tüm faaliyetleri

Detaylı

Solunum Kayıtlar. tları Artefaktları,, Sorunlar ve. Dr. Banu Eriş Gülbay AÜTF Göğüs Hastalıkları AD

Solunum Kayıtlar. tları Artefaktları,, Sorunlar ve. Dr. Banu Eriş Gülbay AÜTF Göğüs Hastalıkları AD Solunum Kayıtlar tları Artefaktları,, Sorunlar ve Çözümleri Dr. Banu Eriş Gülbay AÜTF Göğüs Hastalıkları AD Solunum Monitörizasyonu Uyku ile ilişkili Solunum hastalıklarının tanısını koymak ve doğru olarak

Detaylı

İKYD 2010 Önerileri. Kardiyoserebral resüsitasyon TYD KPR Sürekli End-tidal CO2 monitorizasyonu Kaliteli masaj

İKYD 2010 Önerileri. Kardiyoserebral resüsitasyon TYD KPR Sürekli End-tidal CO2 monitorizasyonu Kaliteli masaj İKYD 2010 Önerileri Dr. Erkan GÖKSU Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp A.D. Sürekli End-tidal CO2 monitorizasyonu Kaliteli masaj Uygun hız ve derinlikte Göğüs kafesinin i genişlemesine i izin

Detaylı

Tüm Uyku Teknologları Derneği. Uyku laboratuarı Akretidasyon Formu.? Telefon:.? Faks:..? E-posta:.? Web Sayfası:.

Tüm Uyku Teknologları Derneği. Uyku laboratuarı Akretidasyon Formu.? Telefon:.? Faks:..? E-posta:.? Web Sayfası:. Tüm Uyku Teknologları Derneği Uyku laboratuarı Akretidasyon Formu Tarih: A) ÇALIŞANLAR 1. Uyku laboratuarının Adı:? Adres:? Telefon:.? Faks:..? E-posta:.? Web Sayfası:. 2. Uyku laboratuarı Yönetimi:? Uyku

Detaylı

Normal EKG. Dr. Müge Devrim-Üçok

Normal EKG. Dr. Müge Devrim-Üçok Normal EKG Dr. Müge Devrim-Üçok Elektrokardiyogram Kalpte depolarizasyon dalgasının ilerlemesi ekstrasellüler sıvıda elektriksel akımlar oluşturur. Bu elektriksel potansiyel değişimlerinin vücut yüzeyine

Detaylı

Dolaşımın Sinirsel Düzenlenmesi ve Arteryel Basıncın Hızlı Kontrolü. Prof.Dr.Mitat KOZ

Dolaşımın Sinirsel Düzenlenmesi ve Arteryel Basıncın Hızlı Kontrolü. Prof.Dr.Mitat KOZ Dolaşımın Sinirsel Düzenlenmesi ve Arteryel Basıncın Hızlı Kontrolü Prof.Dr.Mitat KOZ DOLAŞIMIN SİNİRSEL KONTROLÜ Doku kan akımının her dokuda ayrı ayrı ayarlanmasında lokal doku kan akımı kontrol mekanizmaları

Detaylı

TEMEL TIBBİ CİHAZ KILAVUZU ANESTEZİ ÜNİTELERİ

TEMEL TIBBİ CİHAZ KILAVUZU ANESTEZİ ÜNİTELERİ MALİ HİZMETLER KURUM BAŞKAN YARDIMCILIĞI STOK TAKİP VE ANALİZ DAİRE BAŞKANLIĞI TEMEL TIBBİ CİHAZ KILAVUZU ANESTEZİ ÜNİTELERİ BMM. Serhat ALADAĞ Ağustos 2015 ANESTEZİ ÜNİTELERİ Yetki Grubu: Solunum Sistemleri

Detaylı

Kan Basıncı Ölçümü. Hastanın arteriyal kan basıncının doğru ve uygun teknikle ölçülmesi ve değerlendirilmesidir.

Kan Basıncı Ölçümü. Hastanın arteriyal kan basıncının doğru ve uygun teknikle ölçülmesi ve değerlendirilmesidir. AMAÇ Hastanın arteriyal kan basıncının doğru ve uygun teknikle ölçülmesi ve değerlendirilmesidir. TEMEL İLKELER Ölçümden önce en az 15 dakika hasta dinlendirilir. Kan basıncının ölçüldüğü durumlar: a.

Detaylı

Lokal anestetik preparatları

Lokal anestetik preparatları Lokal anestetikler Prof. Dr. Öner Süzer Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji Anabilim Dalı www.onersuzer.com Son güncelleme: 21.10.2010 Lokal anestetik preparatları 2 2/30 1 3 3/30

Detaylı

ÇOCUKTA SOLUNUM SIKINTISINA ACİL YAKLAŞIM. Prof Dr Zeynep Tamay Çocuk Alerji ve Göğüs Hastalıkları Bilim Dalı

ÇOCUKTA SOLUNUM SIKINTISINA ACİL YAKLAŞIM. Prof Dr Zeynep Tamay Çocuk Alerji ve Göğüs Hastalıkları Bilim Dalı ÇOCUKTA SOLUNUM SIKINTISINA ACİL YAKLAŞIM Prof Dr Zeynep Tamay Çocuk Alerji ve Göğüs Hastalıkları Bilim Dalı Çocukta solunum sıkıntısına neden olan aciller? Nasıl müdahale etmeli? Çocukta solunum yollarıyla

Detaylı

İNTRAOPERATİF GELİŞEN HİPOTANSİYONDA VOLÜM TEDAVİSİ veya VAZOPRESSOR. Doç. Dr. Necati GÖKMEN DEÜTF Anesteziyoloji AD, İZMİR

İNTRAOPERATİF GELİŞEN HİPOTANSİYONDA VOLÜM TEDAVİSİ veya VAZOPRESSOR. Doç. Dr. Necati GÖKMEN DEÜTF Anesteziyoloji AD, İZMİR İNTRAOPERATİF GELİŞEN HİPOTANSİYONDA VOLÜM TEDAVİSİ veya VAZOPRESSOR Doç. Dr. Necati GÖKMEN DEÜTF Anesteziyoloji AD, İZMİR İNTRAOPERATİF HİPOTANSİYON Klinikde hipotansiyon ve şok terimleri birbirleri yerine

Detaylı

Tarih Konunun Adı Öğretim Üyesi

Tarih Konunun Adı Öğretim Üyesi 2014-2015 EĞİTİM YILI S.H.M.Y.O ANESTEZİ TEKNİKERLİĞİ BÖLÜMÜ 2. SINIF 1. DÖNEM ANESTEZİ CİHAZI VE EKİPMANLARI DERS PROGRAMI Tarih Konunun Adı Öğretim Üyesi 19/09/2014 Anestezi Cihazı ve Bölümleri 26/09/2014

Detaylı

Bradikardili Hastaya Yaklaşım. Doç. Dr. Mustafa KARACA ĠKÇÜ KARDĠYOLOJĠ KLĠNĠĞĠ

Bradikardili Hastaya Yaklaşım. Doç. Dr. Mustafa KARACA ĠKÇÜ KARDĠYOLOJĠ KLĠNĠĞĠ Bradikardili Hastaya Yaklaşım Doç. Dr. Mustafa KARACA ĠKÇÜ KARDĠYOLOJĠ KLĠNĠĞĠ İleti Sistemi 2 SENKOP Sempatik ve Parasempatik uyarım 5 R P T Q S 6 Kalp debisi = KALP HIZI x Atım hacmi Çok düşük hızlarda

Detaylı

TEMEL TIBBİ CİHAZ KILAVUZU VENTİLATÖR

TEMEL TIBBİ CİHAZ KILAVUZU VENTİLATÖR MALİ HİZMETLER KURUM BAŞKAN YARDIMCILIĞI STOK TAKİP VE ANALİZ DAİRE BAŞKANLIĞI TEMEL TIBBİ CİHAZ KILAVUZU VENTİLATÖR BMM. Zehra YAMAN Ağustos 2015 Ventilatöre Genel Bakış Yetki Grubu : Solunum Sistemleri

Detaylı

Önemli değişkenleri elektronik aygıtlar. aracılığıyla ölçme ve gözlemleme işlemi

Önemli değişkenleri elektronik aygıtlar. aracılığıyla ölçme ve gözlemleme işlemi YOĞUN BAKIM ÜNĐTESĐNDE MONĐTORĐZASYON Dr. Turgut TEKE S.Ü. Meram Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Yoğun Bakım Bilim Dalı Monitorizasyon Monitor monere (akıl vermek,yol göstermek,uyarı)

Detaylı

EGZERSİZ VE TERMAL STRES. Prof.Dr.Fadıl ÖZYENER

EGZERSİZ VE TERMAL STRES. Prof.Dr.Fadıl ÖZYENER EGZERSİZ VE TERMAL STRES Prof.Dr.Fadıl ÖZYENER TERMAL DENGE ısı üretimi BMH Kas etkinliği Hormonlar Besinlerin termik etkisi Postur Çevre ısısı Vücut ısısı (37 o C±1) ısı kaybı konveksiyon, radyasyon,

Detaylı

KAN BASINCI ÖLÇÜMÜ: Doç. Dr. Melda Dilek

KAN BASINCI ÖLÇÜMÜ: Doç. Dr. Melda Dilek KAN BASINCI ÖLÇÜMÜ: GERÇEKTEN KOLAY MI? Doç. Dr. Melda Dilek Kan basıncının doğru ölçülmesinin önemi Kan basıncı yaşamsal bulgulardan birisidir. Hipertansiyon tanısı ancak doğru kan basıncı ölçümü ile

Detaylı

KARDİYAK REHABİLİTASYON ÖĞR. GÖR. CİHAN CİCİK

KARDİYAK REHABİLİTASYON ÖĞR. GÖR. CİHAN CİCİK KARDİYAK REHABİLİTASYON ÖĞR. GÖR. CİHAN CİCİK 1) Holter monitörizasyon - Hastaların kalp ritimlerinin 24 saat boyunca gözlemlenmesidir. - Kardiyak aritmik olayların ve semptomların görüntülenmesiyle esas

Detaylı

YOĞUN BAKIM EKİBİNDE HEMŞİRE VE HASTA BAKIMI BURCU AYDINOĞLU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ

YOĞUN BAKIM EKİBİNDE HEMŞİRE VE HASTA BAKIMI BURCU AYDINOĞLU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ YOĞUN BAKIM EKİBİNDE HEMŞİRE VE HASTA BAKIMI BURCU AYDINOĞLU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 2007 Yoğun Bakım Üniteleri Hasta bakımının en karmaşık Masraflı Teknoloji ile içiçe Birden fazla organı ilgilendiren

Detaylı

PULMONER EMBOLİDE GÜNCEL TANISAL STRATEJİLER

PULMONER EMBOLİDE GÜNCEL TANISAL STRATEJİLER PULMONER EMBOLİDE GÜNCEL TANISAL STRATEJİLER Dr. Oktay Eray Akdeniz Üniversitesi Tıp T p Fakültesi Acil Tıp T p Anabilim Dalı PULMONER EMBOLİDE GÜNCEL G TANISAL STRATEJİLER İçerik Tanısal unsurlar Belirti

Detaylı

SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİ. Doç Dr Tunçalp Demir

SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİ. Doç Dr Tunçalp Demir SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİ Doç Dr Tunçalp Demir SFT-SINIFLANDIRMA A-)Spirometrik inceleme 1. Basit spirometri 2. Akım-volüm halkası a)maksimal volenter ventilasyon (MVV) b)reversibilite c)bronş provokasyonu

Detaylı

FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON YÜKSEK LİSANS PROGRAMI FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON YÜKSEK LİSANS PROGRAMI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI NA GİRİŞ KOŞULLARI : Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Yüksekokullarının veya Yüksekokul ve Fakültelerin Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon

Detaylı

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No Hazırlayan: Onaylayan: Onaylayan: Hemşirelik Protokolleri Hazırlama Komitesi Adem Aköl Kalite Konseyi Başkanı Sinan Özyavaş Kalite Koordinatörü 1/9

Detaylı

EGZERSİZİN DAMAR FONKSİYONLARINA ETKİSİ

EGZERSİZİN DAMAR FONKSİYONLARINA ETKİSİ EGZERSİZİN DAMAR FONKSİYONLARINA ETKİSİ İçerik Dolaşım sisteminin kısa anatomi ve fizyolojisi Egzersizde periferal dolaşımın düzenlenmesi-etkili mekanizmalar Damar endotelinin ve Nitrik Oksitin (NO) periferal

Detaylı

Ortopedist gözüyle Diyabetik Ayak. Dr. B. Kerem AYDIN

Ortopedist gözüyle Diyabetik Ayak. Dr. B. Kerem AYDIN Ortopedist gözüyle Diyabetik Ayak Dr. B. Kerem AYDIN Diyabetik Ayak Sorunları İskemi Nöropati (en zor sorun) Enfeksiyon Diyabetik Ayak Nöropati Hafif ---------Ağır En ağır formu tibia ortasından başlayan

Detaylı

FİZYOTERAPİNİN PREOPERATİF ve POSTOPERATİF BAKIMDA YERİ Dr. Mehmet İnan Genel Cerrahi Uzmanı

FİZYOTERAPİNİN PREOPERATİF ve POSTOPERATİF BAKIMDA YERİ Dr. Mehmet İnan Genel Cerrahi Uzmanı FİZYOTERAPİNİN PREOPERATİF ve POSTOPERATİF BAKIMDA YERİ Dr. Mehmet İnan Genel Cerrahi Uzmanı 1 PREOPERATİF BAKIM ve Hazırlık 2 Genel olarak, planlanmış ameliyat için hazırlık üç aşamada uygulanır: Hastanın

Detaylı

ORGANİZMADA KARBONDİOKSİT:

ORGANİZMADA KARBONDİOKSİT: Türk Anesteziyoloji ve Reanimasyon Derneği Fondation Europeenne d Enseignement en Anesthesiologie ORGANİZMADA KARBONDİOKSİT: Kapnografi ve Diğer Monitorizasyon Yöntemleri Elif Akpek Ayşe Hancı Semih Küçükgüçlü

Detaylı

Tanım. Monitörizasyon. Monere, Monit (Latince) Uyarmak. Monitör

Tanım. Monitörizasyon. Monere, Monit (Latince) Uyarmak. Monitör Tanım Monere, Monit (Latince) Uyarmak Monitör Monitörizasyon Dr. Mehmet Emin Orhan GATA Askeri Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı Hastanın önemli değişkenlerini belli aralıklarla

Detaylı

Oksijen tedavisi. Prof Dr Mert ŞENTÜRK. İstanbul Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilimdalı

Oksijen tedavisi. Prof Dr Mert ŞENTÜRK. İstanbul Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilimdalı Oksijen tedavisi Prof Dr Mert ŞENTÜRK İstanbul Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilimdalı OKSİJEN TEDAVİSİ Kime uygulanmalı? Endikasyonlar? Kaç litre? Ne şekilde? Kime uygulanmalı? Gereksinimi

Detaylı

T E N S T E R A P İ BİLGİLENDİRME AMAÇLIDIR

T E N S T E R A P İ BİLGİLENDİRME AMAÇLIDIR T E N S T E R A P İ BİLGİLENDİRME AMAÇLIDIR İÇİNDEKİLER TENS TERAPİ NEDİR... 1 TENSİN VÜCUDA UYGULANMASI, TENS İÇİN ELEKTRODLARIN YERLEŞTİRİLMESİ... 2 TENS TERAPİNİN ETKİLİ OLDUĞU HASTALIKLAR... 3 TENS

Detaylı

Mustafa Kemal YILDIRIM*, Tülay TUNÇER PEKER*, Dilek KARAASLAN*, Betül MERMİ CEYHAN**, Oktay PEKER***

Mustafa Kemal YILDIRIM*, Tülay TUNÇER PEKER*, Dilek KARAASLAN*, Betül MERMİ CEYHAN**, Oktay PEKER*** Mustafa Kemal YILDIRIM*, Tülay TUNÇER PEKER*, Dilek KARAASLAN*, Betül MERMİ CEYHAN**, Oktay PEKER*** Süleyman Demirel Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Anesteziyoloji AD*, Biyokimya AD**, Kalp Damar Cerrahi

Detaylı

Post-kardiyak Arrest Sendromu ve. Post-resüsitatif Bakım

Post-kardiyak Arrest Sendromu ve. Post-resüsitatif Bakım Post-kardiyak Arrest Sendromu ve Post-resüsitatif Bakım Yrd.Doç.Dr. Yalçın GÖLCÜK Celal Bayar Üniversitesi Acil Tıp AD Manisa Tarihçe 1740 Fransız Bilimler Akademisi (The Paris Academy of Sciences) boğulma

Detaylı

İlk Değerlendirme İşlemleri

İlk Değerlendirme İşlemleri Doç. Dr. Onur POLAT İlk Değerlendirme İşlemleri Mutlak yaşamı (ya da ekstremiteyi) kurtaracak tüm terapötik prosedürlerin oluşturduğu travma resüsitasyonu ile birlikte yapılmalıdır. 2 Uygun Travma Bakım

Detaylı

ÇOCUK HASTA DEĞERLENDİRİLMESİ

ÇOCUK HASTA DEĞERLENDİRİLMESİ DEĞERLENDİR SINIFLANDIR ÇOCUK HASTA DEĞERLENDİRİLMESİ KARAR VER UYGULA AMAÇLAR Çocuk Değerlendirme Üçgeni nin 3 ayrı öğesini tanımak Elde edilen verilerle ilk olası tanıyı oluşturmak Öykü ve fizik muayeneye

Detaylı

YOĞUN BAKIM ÜNİTELERİNDE GÖREV YAPAN SAĞLIK PERSONELİNİN EĞİTİMİNE VE SERTİFİKALANDIRILMASINA DAİR YÖNERGE

YOĞUN BAKIM ÜNİTELERİNDE GÖREV YAPAN SAĞLIK PERSONELİNİN EĞİTİMİNE VE SERTİFİKALANDIRILMASINA DAİR YÖNERGE YOĞUN BAKIM ÜNİTELERİNDE GÖREV YAPAN SAĞLIK PERSONELİNİN EĞİTİMİNE VE SERTİFİKALANDIRILMASINA DAİR YÖNERGE BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukukî Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1 - Bu Yönergenin amacı; Sağlık

Detaylı