KURULUŞ YERİ AÇISINDAN DOĞAN ERDİL YAĞ FABRİKASI (ELAZIĞ)

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "KURULUŞ YERİ AÇISINDAN DOĞAN ERDİL YAĞ FABRİKASI (ELAZIĞ)"

Transkript

1 Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Fırat University Journal of Social Science Cilt: 12, Sayı: 2, Sayfa: 47-62, ELAZIĞ-2002 KURULUŞ YERİ AÇISINDAN DOĞAN ERDİL YAĞ FABRİKASI (ELAZIĞ) Doğan Erdil Oil Factory from the View of its Location (Elazığ) Erdal KARAKAŞ * Özet Değişik birçok faktörlerin etkili olduğu sanayi tesislerinde kuruluş yeri, her zaman ilgi çekmiş ve araştırmalara konu olmuştur. Sanayide kuruluş yeriyle ilgili gerek ekonomistler gerekse de coğrafyacılar tarafından bir takım teoriler üretilmiştir. Tüm bu teorilerde üretim ve pazarlama maliyetleri analiz edilerek ortalama maliyetler araştırılır ve kuruluş yerine etkisi bulunmaya çalışılır. Bu çalışmada yağ sanayi işletmesinin yer seçimi ham madde, pazar, ulaşım, kamu vb. faktörler göz önünde tutularak incelenmiş ve bunların getirdiği olumsuzluklar ortaya konulmaya çalışılmıştır. Anahtar Sözcükler: Elazığ, bitkisel yağ, sanayi kuruluş yeri Abstract The location place for industrial areas has always been interested and has been a topic for reseaches. Some theories on location place for industrial areas were put forward both by economists and geographers. In these theories by analyzing production and marketing costs average cost is estimated and its effect on the location place is found. In this study location choice of oil industry was investigated by taking into consideration raw material, market, transportation etc. And the negative sides of these factors were searched. Key Words: Elazığ, vegetable oil, Location of Industry * ) Yrd.Doç.Dr. Fırat Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fak. Coğrafya Bölümü, ELAZIĞ.

2 F.Ü.Sosyal Bilimler Dergisi (2) GİRİŞ İnsan, hayatını devam ettirebilmek için ihtiyacı doğrultusunda farklı ölçekli sanayi tesislerinde üretilen bir takım ürünleri tüketmektedir. Değişik birçok faktörlerin etkili olduğu sanayi tesislerinde uygun kuruluş yeri, her zaman ilgi çekmiş ve araştırmalara konu olmuştur. Sanayide kuruluş yeriyle ilgili gerek ekonomistler ve gerekse de coğrafyacılar üretim ve pazarlama maliyetlerine dayanan bir takım teoriler üretmişlerdir. Tüm teorilerde, üretim ve pazarlama maliyetleri ele alınarak analiz edilir. İncelemelerde ham maddenin mamul maddeye dönüştürülmesi esnasındaki maliyetle, üretilen mamul maddenin tasarlanan pazar alanlarına sevki için gerekli olan maliyetler, yani en uygun ortalama maliyetler araştırılır (Canatan, 1984, Müftüoğlu, 1973, Reed, 1967). Sanayide dolaylı ve dolaysız diye ikiye ayrılan maliyetlerden ham madde, enerji, yakıt, iş gücü, su temini, pazar dolaylı maliyetler, binalar, makinalar, vergiler, idari harcamalar, reklam, kredi vb leri ise dolaysız maliyetler olarak yorumlanır (Tümertekin, Özgüç 1997, 511). İncelenen Doğan Erdil Yağ Fabrikası da, ayçiçeği bitkisini ham madde olarak kullanmaktadır. Ortalama mm yağış isteyen bir ılıman iklim bitkisi olan ayçiçeği ülkemizin Doğu Karadeniz kıyı kuşağı haricinde, metre yüksekliklere kadar her yerde yetiştirilebilir (Doğanay, 1995, 155). Fakat yağışlarla alınan su miktarı yeterli olmadığında, yüksek verim alınabilmesi için sulama yapmak gerekir. Bitkideki verim düşüşü çiçeklenmeden yaklaşık 20 gün öncesi ve sonrasını içine alan dönemde oluşur. Bu devrede 1-2 sulama ile verim düşüşü önlenebildiği gibi verim artışı da sağlanabilir (Kolsaracı, 2000, 492). Yukarıdaki özelliklerinden dolayı ayçiçeği bitkisinin, Doğu Karadeniz kıyılarında yağış fazlalığından ekimi yapılamazken, ülkemizin güney kesimlerinde yüksek, Doğu Anadolu Bölgesi nde ise düşük sıcaklıklar sebebiyle ekilen üründe verim azalmaktadır. Bitkinin bu özelliğinden dolayı ekim alanı açısından yıllardan beri Marmara Bölgesi, bölgeler arasında ilk sıradadır (Taşan, 1968, 35). Bugün de Türkiye deki ayçiçeği ekim alanlarının % 73 ü Marmara, % 13 ü İç Anadolu, % 10 u Karadeniz, % 3 ü Ege, % 1 i ise Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgeleri nde yer alır (Aydın, 1997, 93). Türkiye nin toplam ayçiçeği tohumu üretim miktarı, 1998 yılında 860 bin ton olup, bu üretiminin % 73 lük kısmı Marmara Bölgesi nde ve özelliklede Trakya kesiminde üretilmiştir (Kolsaracı, 2000, 488). Türkiye de üretilen bitkisel ayçiçek yağının yaklaşık % lık oranı da yine bu bölgeden elde edilmektedir (Baran, 2001, 15, Binici, 1998, 11, İ.M.K.B, 1996, 13). Bitkideki yağ oranı kabuklu tohumunda % 35, iç kısmında ise % arasındadır (Çoşge, 1999, 91, Bülbül, 1998, 74, Gaytancıoğlu, 1999). Kısaca ayçiçeği 48

3 Kuruluş Yeri Açısından Doğan Erdil Yağ Fabrikas. tohumundan elde edilen yağ oranı % arasında oynamakta, diğer bir ifade ile yağ üretimi esnasında ham madde de % oranında fire meydana gelmektedir (Gaytancıoğlu, 1999, 5). Ayçiçeği bitkisinin tohumundaki yağ miktarının düşüklüğü ve içerdiği yağ oranı ham maddenin verimini ifade etmektedir. Depolama, taşıma ve üründeki nem oranı yanında işletmenin kullandığı teknoloji de (presleme, ekstraksiyon, pre-ekstraksiyon) üretimdeki verimliliği etkilediğinden, imalat esnasındaki ürün kaybı % 4-12 oranında artmaktadır (Gaytancıoğlu, 1999, İ.M.K.B, 1996, 8, Sezgin, 1987, Bayrak, 1995, 89, Aksoy. vd, 1997, 20-21, Demirtaş, 1995, 45, T.Z.O.B, 1978, 250, 1974, 26). Yani ham madde olarak kullanılan ürünün kendi özelliğinden oluşan genel kayıplara uygun depolamamanın, taşımanın, kullanılan teknolojinin ortaya çıkardığı kayıplar da eklendiğinde fire oranı, yukarıda verilen rakamların çok üstüne çıkmakta ve ham maddenin üretim içerisindeki payı % oranına kadar yükselmektedir (Demirtaş, 1995, 36). Bu durum bitkisel yağ sanayisinde fabrika yer seçiminin önemini artırmaktadır. Yukarıdaki nedenlerden dolayı yağ sanayiinde faaliyette bulunan işletmeler, genelde ham yağ üretenler ve rafine yağ üretenler olmak üzere birbirinden bağımsız tesisler olarak farklı yerlerde kurulurlar. Rafine yağ üreten tesisler, yağı, ham yağ üreten tesislerden alır, rafine ederek satışa sunarlar. ve maliyet giderlerini en aza indirmek için de kendi bünyelerinde ham yağ tesisi bulundurmazlar. Bunun için yağ tesisleri genelde 1.Ham yağ 2.Rafine yağ 3.Margarin tesisleri olmak üzere üç grupta toplanır (Yurdagül, 1987, 15, Soyer, 1987, 39). Bugün işletmelerin birbirine bağımlı hale gelmesi ve bunun yarattığı sakıncalar ile maliyetlerde ortaya çıkan olumsuzluklar nedeniyle bitkisel yağ sanayisinde yer alan tesislerin tümünde olmasa da bir çoğunda ham yağ üretim ve rafine tesisi birlikte yer almaktadır. Sadece rafine işlemi yapan yağ tesislerinin kuruluşunda, ham yağ üreten başka bir işletmeden sağlanan ham yağ önem kazanmaktadır. Alınan ham yağ rafine işlemi yapılarak satışa sunulduğundan pazar ön plana çıkmaktadır. Ham ve rafine yağ birimlerinin her ikisini de bünyesinde bulunduran işletmeler önce ham yağ elde edip sonra rafine işlemi yaptıklarından biraz serbestlik kazanırlar. Fakat bu tip tesisler önce ham yağ elde ettiklerinden ham maddenin üretim maliyeti içindeki yüksek oranı nedeniyle ham madde alanları pazar alanlarına göre daha fazla öneme sahip olur.. Bu çalışmada 1995 yılında Türkiye de gıda sanayisi içinde üretimin % 10.8 ni, talebin % 12.2 sini, ihracatın % 10.3 nü, ithalatın % 35.8 lik payını elinde bulunduran, 49

4 F.Ü.Sosyal Bilimler Dergisi (2) 1998 yılında 453 trilyon lira tutarında (1998 yılı ortalama döviz kuru ile milyon dolar) üretim gerçekleştiren ve kurulu tesislerinin % 50 i kapasite altında çalıştığı bir sektör içerisinde yer alan bitkisel yağ sanayi tesisini coğrafi görüş çerçevesinde ham madde, işçi, pazar vd. faktörler açısından değerlendirerek tesis kuruluş yeri seçiminin kritiği yapılmaya çalışılmıştır. Elazığ- Malatya karayolunun 25. km sinde yer alan Doğan Erdil Yağ Fabrikası kuruluş yeri açısından değerlendirilmiştir, Fabrika Keban Holding bünyesinde 1973 yılında Sunova adıyla kurulmuş, 1978 yılında üretime geçmiş, ve 1983 yılında krize girerek Sanayi Bakanlığına bağlı Karadeniz Birliğe devredilmiştir (Şekil.1). Şekil:1. Çalışma Alanı Lokasyon Haritası TESİS YERİNİN SEÇİMİNDE ROL OYNAYAN ÖNEMLİ FAKTÖRLER Sanayide tesis yerinin seçiminde ham madde, enerji, yakıt, işgücü, su temini, pazar vb. faktörler işletmenin özelliğine göre değişik ölçüde etkili olmaktadır. İncelediğimiz tesis bitkisel yağ sanayi içinde yer almasına rağmen üretimde kullanılan ham maddenin farklılaşması (çiğit, ayçiçeği, zeytin vb. yağlı tohumlar) ve bunların sahip oldukları özellikler nedeniyle (yetişme şartı ve alanı, bitkideki yağ oranı, kullanım alanı vb) sektör içindeki kuruluşlar arasında dahi bir takım teknik farklılıklar bulunmaktadır. 50

5 HAM MADDE ALANLARI VE TEMİN DURUMU Kuruluş Yeri Açısından Doğan Erdil Yağ Fabrikas. Ham madde, sanayi tesisinin kuruluş yerinin seçiminde, işletmenin özelliğine ve kullanılan teknolojiye göre farklı ölçülerde etkiler yapar. Türkiye deki toplam ayçiçeği ekim alanlarının % 1 lik oranını Güney Doğu Anadolu bölgesiyle birlikte elinde bulunduran Doğu Anadolu Bölgesi bazı değişimlere rağmen geçmişteki tahıl ağırlıklı üretim desenini günümüzde de korumaktadır (Tümertekin, 1986, 32).Doğu Anadolu Bölgesi genelinde 1961, Doğan Erdil Yağ Fabrikasının yer aldığı Elazığ ilinde ise 1975 yılına kadar ayçiçeğinin, ekonomik olarak ekiminin yapılmadığını görüyoruz. Bu yıllardan itibaren Doğu Anadolu Bölgesindeki bazı illerde deneme amaçlı küçük çaplı ekimler yapılmış fakat yeterli randıman alınamamıştır. Doğan Erdil Yağ Fabrikasının ayçiçeği için bir pazar oluşturması ve işletmenin ham madde temini için yaptığı desteklemelerde bölgedeki üretim artışını fazla etkilememiştir.tablo.1 de görüldüğü üzere döneminde en yüksek üretim Doğu Anadolu Bölgesi genelinde ton, Elazığ ilinde ise tonda kalmıştır (Tablo.1). Fabrikanın yıllık çekirdek kırma kapasitesi , ham yağ rafine kapasitesi ise tondur. Tesis kapasitesi göz önünde bulundurulduğunda, gerek Elazığ ilinin gerekse de Doğu Anadolu Bölgesinin üretim miktarları, ihtiyacın oldukça altındadır. Ulaşım masrafları vb. maliyetler göz ardı edilerek Doğu Anadolu Bölgesinin ürettiği tüm ürün toplansa dahi fabrikanın 3/1 lik kapasitesini ancak karşılayabilmektedir. Tablo 1: Yıllara Göre Türkiye ve Doğu Anadolu Bölgesi Ayçiçeği Ekim ve Üretim Miktarları ( ). Yıllar Türkiye Doğu Anadolu İLLER Bölgesi Elazığ Erzurum Kars Malatya Muş Diğerleri Ekim Alanları (hektar). 2. Üretim Miktarları (ton). Ham madde üretiminin bölge içindeki yetersizliği, ayçiçeğinin kendi özelliği ve fabrikanın yapısı, tesis kuruluş yeri seçimini önemli hale getirmektedir.doğan Erdil Yağ Fabrikası önce ham yağ elde edip sonra rafine işlemi gerçekleştirdiğinden ham yağ üretimi ön plana çıktığı için kuruluş yeri tercihinde ham madde alanlarına yakınlık daha fazla önem. kazanmaktadır. Fabrikanın, Doğu Anadolu bölgesinden ham madde temini, bölgedeki üretim yetersizliği nedeniyle zorlaşmakta ve, diğer alanlardan ham madde getirilmesi zorunlu hale gelmektedir.. Bu da, ulaşım konusunda üzerinde durulacağı gibi 51

6 F.Ü.Sosyal Bilimler Dergisi (2) ulaştırma maliyetinin, toplam maliyete olan etkisi nedeniyle ham maddenin işletmeye geliş maliyeti daha da yükseltmektedir. Sanayi tesislerinin üretim esnasında kullandıkları malzeme çeşidi ve oranı, sanayi koluna ve işletmenin özelliğine göre farklılaşmaktadır. Tesiste kullanılan malzemenin kuruluş yapılan alandan fazla miktarda temin edilmesi kuruluşun yer seçimindeki başarısını göstermektedir. İncelediğimiz Doğan Erdil Yağ Fabrikasının üretimde kullandığı ham madde ve ürünlerin büyük bir kısmını kuruluş yaptığı Doğu Anadolu bölgesinden(yerel malzeme miktarı) ziyade diğer bölgelerden temin ettiği dikkati çeker (Tablo.2-3). Yerel Su Arazi Elektrik İşçi Tablo 2: Tesisin Kullandığı Ham madde Çeşidi ve Temin Alanları Yerel Olmayan Ayçiçeği * (% 96 oranında kuruluş alanı dışında) Solvent İzmit Kostik asit İzmit Sitrik asit İzmit Fosforik asit İzmit Perlit İstanbul, İzmir Sac, teneke Ereğli Plastik Adana Yakıt (mazot vs) Batman, Mersin Nitekim ham maddenin temin alanlarına baktığımızda 4 bölgenin ağırlık kazandığı fakat bunlar içinde kuruluş yapılan Doğu Anadolu bölgesinin malzeme teminindeki katkısının en alt seviyelerde yer aldığı görülür (Tablo.3, Şekil.2). Bu olumsuzluk ham maddesi tarımsal ürünlere dayalı yağ sanayi- için oldukça büyük bir dezavantaj yaratır. Zira üretimde kullanılan ana ürün ayçiçeğinin % 96 lık bölümünün dışarıdan getirildiği ve işlem esnasında meydana gelen fire miktarının fazlalığı göz önünde bulundurulduğunda işletmenin ekonomikliği büyük oranda azalır. Bütün bunlar tesis, kuruluş yeri seçiminde bazı hatalar yapıldığının ve işletmenin uygun yere kurulmadığının bir delilidir. Tablo 3: Tesisin Kullandığı Ayçiçeği Temin Alanları ve Miktarı ( ). Bölgeler Miktar (Kg) % Karadeniz İç Anadolu Güneydoğu Anadolu Doğu Anadolu Toplam

7 Kuruluş Yeri Açısından Doğan Erdil Yağ Fabrikas. ÜRETİM Tesiste üretilen mamul madde, ayçiçeği bitkisinin tohumundan elde edilen ham yağın rafine edilmesiyle üretilen ayçiçek yağıdır. Yağ üretim işlemi sonunda geriye, küspe olarak nitelendirilen artık ürün kalır, küspe içinde önemli miktarda yağ ihtiva ettiğinden yem sanayisinin önemli bir girdisi olarak göze çarpar (Doğanay, 1989, 90, Aksoy, 1997, 25). Küspedeki yağ oranı % 2.5 civarında olması gerekirken, bu oran ülkemizde % 4.5 lara kadar yükselmekle birlikte işletmede uygulanan teknolojiye göre % 1-3 arasında değişmektedir (Binici, 1998, 13, Bayrak, 1995, 89). Görüldüğü gibi ham maddedeki yağ oranının düşüklüğü yanında işlem esnasında da bir kayıp olması üretimdeki firenin artmasına neden olmaktadır. Bitkisel yağ sanayisinde ülkemiz genelinde kurulu kapasite ülke ihtiyacının oldukça üstünde bulunmasına rağmen, ham madde yetersizliği vb. sebeplerden, genelde birçok tesis geçmiş yıllardan beri tam kapasite çalışma imkanına sahip değildir ve kapasite kullanım oranı % 50 nin altında seyretmektedir (Emiroğlu, 1993, 24, Binici, 1998, 13, Üstün, 2000, 49, Aksoy, vd, , T.Z.O.B, 1978, 248). Bu durum incelediğimiz Doğan Erdil Yağ Fabrikasında da kendini gösterir. Tesisteki kapasite kullanım oranını iki yönden ele almak gerekir. İlki sadece ham yağ işleme kapasitesinin kullanılmasından doğan oran, diğeri ise rafine kapasitesinin kullanılmasının da dahil edildiği toplam kapasite oranı. Araştırmamıza konu olan Doğan Erdil Yağ Fabrikası, ayçiçek yağının dışında diğer yağları da rafine edebilme özelliğine sahip olan bir tesistir. Ancak, sadece konumuz itibariyle ham yağ kapasitesini ele aldığımızda, tablo:4 de görüleceği gibi tesis, hiçbir zaman kurulu kapasiteye ulaşamamıştır. 53

8 F.Ü.Sosyal Bilimler Dergisi (2) ULAŞIM Tablo 4: İşletmenin Çalışma Sezonu ve Kapasite Kullanım Oranı Çalışma Sezonu Yıl Kapasite Kullanım Oranı % Doğan Erdil Yağ Fabrikası Elazığ- Malatya karayolu üzerinde, demiryolu güzergahına yakın bir konumda kurulmuştur. Kısaca hem demiryolu hem de karayolu ulaşım hatlarıyla bağlantıya sahiptir. Yaptığımız inceleme ve hesaplarda demiryolu, karayolu sektörüne göre % 25 daha ucuzdur. Fakat ham madde alım merkezlerinin hepsinde demiryolu güzergahının bulunmaması, yükleme boşaltma masrafları, zaman açısından gösterdiği olumsuzluklar nedeniyle, bugün işletme, gerek ham madde ve gerekse de mamul madde taşınmasında karayolundan yararlanmaktadır. Örneğin 20 tonluk bir malın 615 km baz alındığında 2001 fiyatlarına göre TCDD da ulaştırma maliyeti TL iken (gönderilen malın değeri üzerinden alınan % 0.1 lik sigorta bedeli hariç) (TCDD, 2001) aynı mesafe, karayolu ile anlaşmalı şirketler tarafından TL maliyetle taşınmaktadır. Görüldüğü gibi işletme sadece iki tür ulaşım sektörünü kullanma olanağına sahip olduğu halde, bir takım olumsuzluklar nedeniyle, sadece birinden yararlanmaktadır. Yurtdışından ham madde tedarikinde diğer alanlarda kurulu işletmelere göre elverişsiz bir konumdadır. Zira gerek Akdeniz gerekse Marmara bölgesindeki işletmeler ucuz sektör olan deniz yoluyla dışarıdan malzeme temin avantajını ucuz bir maliyetle sağlarlarken, işletmemiz ham madde ve çeşitli malzemeyi uzun bir karayolu bağlantısıyla getirme mecburiyetinde olduğundan maliyet artmaktadır. Bu durum da ister istemez rekabeti de olumsuz yönde etkileyecektir. PAZAR Pazar konusunu iki cephede ele almak gerekir; İlki diğer firmalarla olan rekabet, ikincisi ise tüketici kitlenin tercih ve istekleridir. Rekabet açısından düşünüldüğünde Doğu Anadolu bölgesinde Erzurum da bulunan margarin ve ham yağ üretebilen bir tesis dışında, kendisine rakip tesis yer almamaktadır. Fakat sektör içerisinde Türkiye genelinde Marmara ve bilhassa Güneydoğu Anadolu ile Akdeniz de yer alan çiğit işleyerek pamuk 54

9 Kuruluş Yeri Açısından Doğan Erdil Yağ Fabrikas. yağı üreten tesislerle rekabet söz konusudur. Zira bu tesisler çiğit üzerinde bulunan linteri (kısa pamuk elyafı) almak için gerekli ünitelere sahip olduklarından çiğit yanında diğer yağlı tohumları da işleyebilme özelliklerinden dolayı büyük bir rakip olarak gözükmektedirler (Dinçer, 1984, 42-43). Alandaki talep seviyesini, alan içindeki nüfus miktarı ve bu nüfusun yer aldığı yerleşim birimi (Kırsal ve kentsel tüketim miktarları ile tüketilen yağ tipi farklılıklar arz eder), nüfusun alım gücü, tüketim alışkanlıkları, mevsim durumu gibi faktörler önemli ölçüde etkiler. Nüfus ve alım gücü açısından bölge pek parlak durumda değildir (Tablo.5). Tablo 5: Yıllara Göre Bölge Nüfusları Yıllar Marmara Ege Akdeniz İç Anadolu Karadeniz D.Anad. G.D Anad Tüketici alışkanlıkları açısından incelediğimizde toplam yağ tüketiminde Türkiye ortalaması kg arasında oynamakta (Uçar, 2000, Mert, 1994, 24) iken Doğu Anadolu bölgesinin de içinde yer aldığı alanın Türkiye ortalamasının üzerinde bir rakama sahip olduğu görülür. Fakat toplam yağ tüketimi içerisinde katı yağ tüketimi, bitkisel yağ tüketimine göre oran açısından oldukça yüksektir. Bölgemizde bitkisel yağ tüketimi Türkiye nin diğer bölgelerine göre alt seviyelerde kalmaktadır (Tablo.6). Yapılan araştırmada toplam sonuç her ne kadar doğudaki iki bölgemizi içine alıyorsa da oranları yarı yarıya alsak dahi yinede pazar bakımından ülkemizdeki en zayıf bölge kimliği ile karşılaşırız. Burada fabrikamızın Doğu Anadolu da ki bölgesel pazara yakın olma avantajından bahsedebilmemize rağmen, ülke pazarı açısından uzaklığa bağlı olarak bir dezavantaj da söz konusudur. Tablo 6: Türkiye ve Bölgelere Göre Kişi Başına Yıllık Yağ Tüketim Miktarları ve Cinsleri (Uçar,2000,9) Bölgeler Türkiye Marmara Ege Akdeniz Karadeniz İç Anadolu Doğu ve G.Doğu Anadolu Toplam (Kg) Katı yağ Hayvansal Margarin Bitkisel yağ Ayçiçek Mısırözü Zeytinyağı Nitekim bu olumsuzluğu, işletmenin ürettiği ürünleri pazarladığı alanların bölgesel dağılışı da ortaya koymaktadır (Tablo.7). Doğan Erdil Yağ Fabrikası, yağ ve küspe olmak 55

10 F.Ü.Sosyal Bilimler Dergisi (2) üzere iki ürünün satışını gerçekleştirmektedir. Küspe satış alanı yem fabrikalarının talebine göre değiştiği için, yağ satış alanlarından daha geniş sahalara uzanabilmekte, yağ satışlarında yukarıda saydığımız etmenler nedeniyle alan biraz daha daralmakta ve yakın çevre ön plana çıkmaktadır (Şekil.3). Tablo7: Tesisin Bölgelere ve İllere Göre Ürün Satışı (2000) Bölgeler Yağ Satışı Küspe Satışı Doğu Anadolu Malatya, Elazığ, Muş, Van Elazığ, Malatya, Erzurum, Erzincan, Tunceli, Van, Ağrı, Muş, Bingöl Güneydoğu Anadolu Diyarbakır, Gaziantep, Gaziantep, Urfa Adıyaman İç Anadolu Kayseri, Sivas Ankara, Kütahya, Kırşehir, Yozgat, Sivas, Kayseri Karadeniz Tokat, Çorum, Bayburt, Bolu Akdeniz Adana İŞÇİ İşçi sayısı bakımından işletmede yıllar itibariyle bir azalma söz konusudur (Tablo.8). Bu azalma esas itibariyle tesiste maliyetleri azaltmak amacıyla personel taşınması, yemekhane, ham madde ve mamul madde sevkıyatında özel sektörden faydalanmasından ileri gelmektedir. İşletmede sektörün genel özelliği dikkat çeker ki bu da erkek personel sayısının bayan personel sayısından oldukça fazla olmasıdır. Çalışan bayan personel büro hizmetlerinde çalışan elemanlardan oluşmakta ve üretim kademesinde yer almamaktadırlar. İşletmedeki personelin % 96 dan fazlası Elazığ lı olup, 56

11 Kuruluş Yeri Açısından Doğan Erdil Yağ Fabrikas. başka memleketlerden gelen personel sayısı çok düşüktür. Temininde en çok zorlanılan personel teknik elemanlar olarak göze çarpmaktadır. Tablo 8: Yıllara Göre Tesiste Çalışan İşçi Miktarları ( ) Yıllar Toplam Erkek Kadın Yıllar Toplam Erkek Kadın ENERJİ VE SU Tesiste, elektrik ve akaryakıt olmak üzere iki tip enerji kullanılmaktadır. Bunlardan TEK ten sağlanan elektrik enerjisi üretim aşamasında makinaların çalıştırılması ve aydınlatma işlemlerinde kullanılmakta, akaryakıt ürünü fueloil ve mazot ise ısınma ve üretim aşamasında buhar elde etmede kullanılır. Zaman zaman üretim aksamasına neden olan elektrik kesintileri dışında bu kaynaklarda pek problem yaşanmamaktadır. Tesis, üretim esnasında soğutma, malzeme yıkama ve buhar elde etmek için kullandığı suyu kendisine ait kuyulardan temin ettiği için su açısından herhangi bir problemi bulunmamaktadır. DEVLETİN ETKİSİ Klasik kuruluş yeri teorisi açısından ham maddenin ağırlığından fazla kaybetmesi halinde tesis ham madde kaynağına yakınlaşmak zorundadır ve bugün kurulu olanlarında büyük bir kesiminin yine ham madde üretim alanlarında yer alması da bu nedendendir (Kara, 1990, 212, Tümertekin, 1969, 61, Soğancılar, 1986, 35, Dinler, 1994, 53). İşletmemiz için de aynı durum geçerli olduğu halde, yeterli inceleme yapılmadan karar verilerek yanlış yer seçimi yapılmıştır. İşletmeciyi yanlış karara iten nedenleri tespit edebilmek için devletin sunduğu kolaylıkları, teşviki veren kamu kurumu, projeyi gerçekleştiren firmanın etkisini incelemek gerekir. Vergi ve devlet yardımlarının sanayinin gelişmesi ve kuruluş yeri seçimindeki önemli rolü nedeniyle (Tümertekin, 1969, 101), Ülkemizde ekonomik ve toplumsal gelişmeyi yönlendirmek için kalkınma planları hazırlanmaktadır (Özgüç, 1986, 41).Bu çerçevede Devlet Planlama Teşkilatı yatırımlar konusunda tüm ülke genelinde bölge ve illere yapılacak yatırımların türünü ve destek sağlanacak (kredi, vergi kolaylığı vb.) sektörler ile faaliyetleri belirlemektedir. Bu kararlar alınırken, o alan veya bölgenin toplam üretim değerleri baz alındığından bazı hatalara düşülmektedir. Zira gerek il 57

12 F.Ü.Sosyal Bilimler Dergisi (2) gerekse bölge ölçeğinde olsun, elde edilen ürünlerin toplam üretim miktarları ele alınmaktadır, Fakat bu alan veya alanların birçok alt ünitelerden (iller, ilçeler, köyler) oluştuğu dikkate alınmadığından toplam üretim miktarının birçok değişik birimlerden farklı oranlarda elde edildiği ve bunların genel toplam olduğu göz ardı edilmektedir. Mesela Elazığ ili ayçiçeği üretim miktarına göre işlem yapıldığında hataya düşülecektir. Zira 9152 km² büyüklüğündeki alanı bünyesinde barındıran Elazığ ilinde birbirinden farklı büyüklükte tarım alanlarına, ürün desenine, verimliği sahip 11 ilçe 569 köy yer almaktadır. Değerlendirilmeye tabii tutulan bu üretim miktarı yerleşmelerin hepsinden sağlanmaktadır yukarıda belirttiğimiz özellik ülke ve bölgeler içinde geçerliliğini korumaktadır.birbirinden çok farklı karakterlere sahip bu ünitelerin ulaşım durumu, alan büyüklüğü, kullanılan üretim teknolojisi, üretilen ürünün ne kadarının üretici kitle tarafından tüketildiği vb. konular göz önünde bulundurulmadığı için tesis kuruluş yeri ve faaliyet konusunda hatalar yapılmaktadır. Gerçi ülke, bölge gibi geniş bir sahayı içine alan çalışmalarda, sanayi veya tarım potansiyelinin değerlendirilmesinde o alanın toplam üretim rakamlarını almanın dışında başka bir alternatifin bulunmadığı dikkate alınırsa, bu bilgilerin alt detaylarda ayrıca incelenmesinin gerekliliği açıkça ortaya çıkmaktadır. Detay incelemeyi de yatırımcı için çalışan firmanın göz önünde bulundurarak yapması gerekmektedir. Zaten ülkemizde çeşitli şekillerde problemler yaşayan sanayi tesislerinin bir çoğunun kuruluşlarında bu hususlara yeterince dikkat edilmediğini görebilmekteyiz. Bu tür detay incelemeler yerine, kalkınma planlarında ve alan analizlerinde verilen toplam üretim değerleri ve potansiyel ekim alanları dikkate alınarak işlem gerçekleştirildiğinden sık sık hataya düşülüyor. Zira potansiyel durum ileride imkan ölçüsünde olabilecekleri verdiğinden uygulanabilirliği net değildir. Örneğin IV.5. Yıllık Kalkınma Planında Doğu Anadolu bölgesinde yaklaşık hektarlık pancar ekimi için kullanılan sulamalı tarım alanlarında ayçiçeği ekimi yapılabileceği belirtiliyor (Dinçer, 1984, 96). Fakat o yöre çiftçisinin başka bir ürünü ekme eğilimi, ürünün verim durumu, çiftçinin eline geçecek para, kullanılan teknolojiler hesaba katılmadığından, bu tahminlere göre yapılan yatırımlar da ülkemizdeki birçok işletmelerde görüldüğü üzere bir takım problemleri de beraberinde getirmektedir. Nitekim bulunduğumuz bölge dahilinde toplam ekim alanlarının verilen bu rakamların çok altında kalmış olması da bizi destekler niteliktedir Devlet, sanayici için bir takım teşvikler vermektedir. Mesela olağanüstü hal bölgesinde ve kalkınmada öncelikli yörelerde vergi teşvikleri de (gelir ve kurumlar vergisinden işçi çalıştıran işletme % 40, çalışanların gelir vergisinden iki yıl erteleme, vergi, resim ve harç bedellerinde indirim, sigorta prim indirimi, bedelsiz yatırım 58

13 Kuruluş Yeri Açısından Doğan Erdil Yağ Fabrikas. yeri vb) bir takım avantajlar kazandırdığından, kuruluş esnasında yukarıda belirtilen detaylara dikkat edilmediği ortaya çıkmaktadır. Zira ülke genelinde önceki yıllarda kurulanlarda yaşanan bu tür problemlerin farkına varılmış olsa gerek ki tarih ve sayılı resmi gazetede yayınlanan bakanlar kurulunun 88/13458 sayılı karar ekinde bitkisel ham ve rafine yağ tesisleri kalkınmakta öncelikli yöre haricinde teşvik edilmeyen yatırım konusu olarak belirtilmiş (Türkiye Kalkınma Bankası, 1989, 7) ve sonraları bu çerçeve daha da daraltılmıştır. Nitekim bunun sonucunda bölgemiz için 1997 yılında Türkiye Sınai Kalkınma Bankası tarafından yayınlanan potansiyel yatırım alanları konusundaki çalışmada da bu sektörü göremiyoruz (Türkiye Sınai Kalkınma Bankası, 1997, 63-66). SONUÇ İncelememize konu teşkil eden Doğan Erdil Yağ Fabrikası da, yukarıda belirttiğimiz unsurlar göz önünde bulundurulmadan, genel potansiyel değerlendirmeler ışığında yapılan yetersiz detay çalışmalar sonucunda devlet tarafından sağlanan kolaylıklar ve teşvik neticesinde kurulmuştur. Bu nedenle fabrika, kuruluşundan itibaren saydığımız sebepler doğrultusunda ham madde sıkıntısı çekmiş, bu sıkıntıyı hafifletmek içinde alandaki çiftçilere destek vererek ürün ekimini artırmaya çalışmış fakat bunda da başarılı olamamıştır. Sonuçta ham madde sıkıntısını Karadeniz Birlik ten temin ederek gidermeye çalışmış, fakat borçlarını ödeyemeyince Sanayi Bakanlığı na bağlı Karadeniz Birlik işletmelerine devredilmiştir. Bugün tesis 94 çalışanıyla çalışmasına devam etmektedir. Tarıma dayalı sanayi işletmelerinde tarımsal ham maddenin ve sanayi kolunun özelliğine (ham yağ, iplik, kumaş vb) göre kuruluş yeri seçiminde farklılıklar bulunmaktadır. Kuruluş yeri seçimi, alandaki toplam üretim miktarı ve potansiyel ekim alanlarına göre değil bilhassa sahada yapılacak detay çalışmaların sonucuna göre seçilmeli ve ayrıca bu çalışmalarda ham madde, pazar, işçi, su, arazi vb faktörler de göz önünde bulundurularak değerlendirilmelidir. İşletme, mevsimlik olarak sağlanan, kolay bozulabilen, kalitesinde belirsizliklerin olduğu tarıma dayalı bir ürünü ham madde olarak kullanmaktadır. İşletmenin kullandığı ham maddenin ağırlığından kaybetmesi diğer bir ifade ile % oranında bir firenin olması ham madde alanının lokasyonunu ön plana çıkarmaktadır. Bu durumda tarıma dayalı sanayi işletmelerinde kuruluş yeri seçiminde, işletmenin kullandığı tarım ürününün tesisin kurulacağı alanda yeteri kadar üretilip üretilmediğinin kontrol edilmesi yanında, o alanda uzun yıllara dayalı üretim miktarlarının incelenmesi gerekir. Bu yönden 59

14 F.Ü.Sosyal Bilimler Dergisi (2) baktığımızda geçmiş yıllara ait alandaki üretim durumu net olarak incelenmemiş demektir. Zira yaptığımız incelemede uzun yıllar içinde Doğu Anadolu Bölgesinde ayçiçeği tarımının istikrarlı olmadığı ve yeteri ölçüde ürün üretilmediği görülmektedir. Kısaca tesis yeri seçiminde, 1. Kuruluş yapılacak bölge veya alanda ham maddenin yıllar itibariyle üretim miktarı, sürekliliği ve özelliği, 2.Ham maddenin temin edileceği yerleşim alanlarının sayısı, ulaşım kolaylığı açısından aralarındaki mesafe miktarı ve kullanılacak yolun niteliği gibi birtakım özelliklerinin bilinmesi, 3.Sahadaki üreticinin sahip olduğu ve tarımda kullandığı teknolojik yapı ile bunun tarımsal üretim üzerine olan etkisi, 4.Üreticinin, yeni ürün ve teknolojik yeniliklere, gelişmelere açık olup olmaması ve buna karşı takındığı tavır, 5.Üreticinin ürettiği ürünü değerlendirme şekli, (kendi ihtiyaçları için tükettiği ve pazara sunduğu miktarın oranı) kısaca buradaki üretimin geçimlik veya ticari yönünün bilinmesi, 6.Oluşabilecek olumsuz şartlar karşısında alternatif ham madde temin alanlarının bilinmesi ve değerlendirilmesi, 7.Yurtiçi, yurtdışı pazar alanları ve tüketicilerin özelliklerinin bilinmesi, 8.Diğer üretici firmalarla olan rekabet durumu, gibi değişik faktörlerin detay incelemelerle tespit edilmesinin gerekliliği açıkça ortaya çıkar 60

15 Kuruluş Yeri Açısından Doğan Erdil Yağ Fabrikas. KAYNAKLAR AKSOY, Ş., VD., Türkiye Bitkisel Yağ Raporu. Bitkisel Yağ Sanayicileri Derneği. Yay. No.3. İstanbul AYDIN, A., V. Yıllık Kalkınma Planı. Sanayi Bitkileri Alt Komisyon Raporu. DPT Ankara. BARAN, G., Tarım Ürünleri Dış Ticareti Değerlendirme Raporu. Orta Anadolu İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği. Ankara. BAYRAK, A., Türkiye de Bitkisel Yağ Sanayi. Kooperatifçilik Dergisi. Sayı.108. s Ankara. BİNİCİ, A., Ayçiçek Yağı Değerlendirme Notu. Orta Anadolu İhracatçı Birlikleri Yayını. Ankara. BÜLBÜL, M., BEŞPARMAK,F., Türkiye de Bitkisel Yağ Sanayinin Ekonomik Yönden Değerlendirilmesi Sorunları ve Çözüm Önerileri. Ekin Dergisi. Yıl.2. sayı. 5. s Ankara. CANATAN, K., Bir Fabrika Nasıl Kurulur. Petkim Petrokimya A.Ş. Yayınları. Ankara. ÇOŞGE, B., Ayçiçek Yağının Tıbbi Önemi ve Ayçiçek Yağı Sanayi. Ekin Dergisi. Yıl.3. Sayı.9. s ankara. DEMİRTAŞ, E., Zeytinyağı Bitkisel Yağ ve Margarin Sanayi. İzmir Ticaret Odası Yay. No.21. İzmir. DEVLET DEMİR YOLLARI., Yılı Yük Taşıma Tarifesi. T.C. Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü. Hareket Dairesi Başkanlığı. Ankara. DEVLET PLANLAMA TEŞKİLATI., 1977, IV.5 Yıllık Kalkınma Planı. Özel İhtisas Komisyonu Raporu. DPT.Yay.No Ankara. DİNÇER, M., Bitkisel Yağ Sanayi ve Piyasası. Türkiye İş Bankası İktisadi Araştırmalar Müdürlüğü Yay. Ankara. DİNLER, Z., Bölgesel İktisat. Ekin Kitapevi.Bursa. DOĞANAY, H., Türkiye Ekonomik Coğrafyası, Öz Eğitim Yayınları, İstanbul. DOĞANAY, H., Erzurum Yem Fabrikasının Sanayi Coğrafyası Özellikleri, Coğrafya Makaleleri, Atatürk Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Yay. No.55, Erzurum. EMİROĞLU, M., Bitkisel Yağ Sanayimiz. Tarım ve Köy Dergisi Sayı.87,s Ankara. GAYTANCIOĞLU, O., Ayçiçeğinde Uygulanan Tarım Politikaları ve Depolamadan Doğan Ürün Kayıplarının Ekonomik Analizi. Trakya Birlik. Gen. Müd. Yay. Edirne. İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI., Gıda Sektörü. Sektör Araştırması Seri No 9, İstanbul Menkul Kıymetler Borsası Yay. İstanbul KARA, H., Çukurova da Endüstri, Atatürk Kültür, Dil Tarih Yüksek Kurumu Coğrafya Bilim ve Uygulama Kolu Coğrafya Araştırmaları Cilt1, Sayı.2, s , Ankara. KOLSARACI, Ö., BAŞALMA, D., vd., Yağ Bitkileri Üretimi, Tarım Kongresi 2000, s Ankara. MERT, M., Dünyada ve Türkiye de Ayçiçeği Üretimi, Tüketimi ve İhracat-İthalat Durumu. Çiftçi ve Köy Dergisi. Sayı.110. s Ankara. MÜFTÜOĞLU, T., Sanayi İşletmelerinde Kuruluş Yeri Seçimi ve Ölçek Sorunu. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Yayını.530. Ankara.. 61

16 F.Ü.Sosyal Bilimler Dergisi (2) ÖZGÜÇ, N., Türkiye de Sanayi Faaliyetlerinin Gelişmesi Yapısı ve Dağılışı..İstanbul Üniversitesi Coğrafya Dergisi sayı.2. s İstanbul REED, R., Fabrika Yerinin Seçimi Yerleşme Düzeni ve Bakımı. Milli Prodüktivite Merkezi Yayını 53. Ankara. SEZGİN, A., Ham Yağ Üretimi, Ayçiçek Yağı Ekstraksiyon Metodları ve Teknolojisindeki Son Gelişmeler.s Bitkisel Yağ Sempozyumu. Bitkisel Yağ Sanayicileri Derneği Yay.No.1. İstanbul SOĞANCILAR, E., Tarıma Dayalı Sanayi Projelerinin Analizinde Ağırlık Noktaları. D.P.T İktisadi Planlama Başkanlığı. DPT. Yay.No:2033. Ankara. SOYER, M., 1987, Türkiye de Bitkisel Yağ Üretimi Sorunlar ve Sanayici ile İlişkiler.s.37-42, Bitkisel Yağ Sempozyumu. Bitkisel Yağ Sanayicileri Derneği Yay.No.1 İstanbul. TAŞAN, R., 1968, Türkiye de Ayçiçeği Ziraati.s Türkiye de Yağ Sanayi Semineri IV. Türkiye Ticaret Odaları, Sanayi Odaları ve Ticaret Borsaları Birliği Yayını. Ankara. TÜMERTEKİN, E., 1969, Sanayi Coğrafyası. İ.Ü.Yay.No.751 İstanbul. TÜMERTEKİN, E., ÖZGÜÇ, N., 1997, Ekonomik Coğrafya Küreselleşme ve Kalkınma. Çantay Kitapevi İstanbul. TÜMERTEKİN, E., Türkiye de Tarımda Yeni Gelişmeler.İstanbul Üniversitesi Coğrafya Dergisi sayı.2. s İstanbul. TÜRKİYE KALKINMA BANKASI., Pamukyağı Tesisi Yapılabilirlik Etüdü. Teknolojik Araştırmalar ve Proje Müdürlüğü Yayını. Ankara. TÜRKİYE SİNAİ KALKINMA BANKASI., Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi Potansiyel Değerlendirme ve Uygun Yatırım Alanları Çalışması. Türkiye Sanayi Kalkınma Bankası Proje Değerlendirme Müdürlüğü. Cilt.I-II Ankara. TÜRKİYE ZİRAAT ODALARI BİRLİĞİ., Zirai ve İktisadi Durum Raporu. Türkiye Ziraat Odaları Birliği. XI. Genel Kurul Toplantısı. T.Z.O.B. Yay. No.123 Ankara.. TÜRKİYE ZİRAAT ODALARI BİRLİĞİ., Zirai ve İktisadi Durum Raporu. Türkiye Ziraat Odaları Birliği. VII. Genel Kurul Toplantısı. T.Z.O.B. Yay. No:91. Ankara. UÇAR, O., Yemeklik Yağ Araştırması. İstanbul. ÜSTÜN, A., Türkiye de Yağ Bitkileri Üretimi ve Yağ Problemine Bir Yaklaşım. Ekin Dergisi. Yıl..4. Sayı.11. s Ankara. YURDAGÜL, M., Türkiye de Bitkisel Yağ Sanayiinin Bugünkü Durumu Ülke Ekonomisindeki Yeri ve Önemi.s Bitkisel Yağ Sempozyumu. Bitkisel Yağ Sanayicileri Derneği. Yay.no.1. İstanbul. 62

Türkiye Bitkisel Yağlar Ticaret Dengesi

Türkiye Bitkisel Yağlar Ticaret Dengesi Türkiye Bitkisel Yağlar Ticaret Dengesi Faik Genç AgriPro Ltd. FOI 2010 -Fats& Oils Istanbul 2-3 Aralık 2010 Ana Başlıklar 1. Dünya Yağ ve Yağlı Tohumlar 2. Türkiye 3. TR Yağ ve Yağlı Tohum Ticaret Dengesi

Detaylı

Gayri Safi Katma Değer

Gayri Safi Katma Değer Artıyor Ekonomik birimlerin belli bir dönemde bir bölgedeki ekonomik faaliyetleri sonucunda ürettikleri mal ve hizmetlerin (çıktı) değerinden, bu üretimde bulunabilmek için kullandıkları mal ve hizmetler

Detaylı

Bülten No 2: Ekim 2011-Mayıs 2012

Bülten No 2: Ekim 2011-Mayıs 2012 AGROMETEOROLOJİK ÜRÜN VERİM TAHMİNİ BÜLTENİ Bülten No 2: Ekim 2011-Mayıs 2012 Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Uzaktan Algılama Bölümü Meteoroloji Genel Müdürlüğü

Detaylı

CEYHAN SOSYO- EKONOMİK RAPORU

CEYHAN SOSYO- EKONOMİK RAPORU CEYHAN TİCARET ODASI CEYHAN SOSYO- EKONOMİK RAPORU 2013 YILI Ceyhan Ticaret Odası 2013 CEYHAN T İ CARET ODASI BAŞKANDAN; Değerli Ceyhanlılar, Bilindiği gibi Ceyhan Adana nın en eski ilçelerindenn birisi

Detaylı

TARSUS TİCARET BORSASI

TARSUS TİCARET BORSASI TARSUS TİCARET BORSASI Ülkemizde yetiştirilen tarımsal ürünlerden, tarımsal üretimin bir kısmı doğrudan tüketilirken, bir kısmı sanayide hammadde olarak işlenerek değişik gıdalara dönüştürülmektedir. Tarımsal

Detaylı

AYÇİÇEĞİ VE YAĞLI TOHUMLAR POLİTİKASI

AYÇİÇEĞİ VE YAĞLI TOHUMLAR POLİTİKASI AYÇİÇEĞİ VE YAĞLI TOHUMLAR POLİTİKASI Türkiye de tarımı yapılan yağlı tohumlar; ayçiçeği, çiğit, susam, kolza, soya, yerfıstığı ve haşhaştır. Ancak bu yağ bitkileri içerisinde tohumundan ortalama % 38-50

Detaylı

BİTKİSEL YAĞ SEKTÖRÜNDE İTHALATA BAĞIMLILIK SÜRÜYOR

BİTKİSEL YAĞ SEKTÖRÜNDE İTHALATA BAĞIMLILIK SÜRÜYOR BİTKİSEL YAĞ SEKTÖRÜNDE İTHALATA BAĞIMLILIK SÜRÜYOR Gözde SEVİLMİŞ Giderek artan nüfusa paralel olarak gıda maddeleri tüketimi ve dolayısıyla bitkisel yağ tüketimi artmaktadır. Diğer yandan artan gıda

Detaylı

İMALAT SANAYİİNİN ALT SEKTÖRLER İTİBARİYLE DAĞILIMI

İMALAT SANAYİİNİN ALT SEKTÖRLER İTİBARİYLE DAĞILIMI GENEL ARAŞTIRMALAR İSTATİSTİKİ BÖLGE BİRİMLERİ SINIFLANDIRMASI DÜZEY 2 YE GÖRE İMALAT SANAYİİNİN ALT SEKTÖRLER İTİBARİYLE DAĞILIMI (21 YILI, ISIC REVİZE 3 SINIFLAMASINA GÖRE ve İKİ RAKAMLI DÜZEYDE) GA-6-3-3

Detaylı

UYAP VİZYONU SEMİNERİ 04.06.2007 KATILIMCI PROFİLİ

UYAP VİZYONU SEMİNERİ 04.06.2007 KATILIMCI PROFİLİ 1. CUMHURBAŞKANLIĞI 1.1. Devlet Denetleme Kurulu UYAP VİZYONU SEMİNERİ 04.06.2007 KATILIMCI PROFİLİ 2. BAŞBAKANLIK 2.1. Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği(MGK) 2.2. Atatürk Kültür, Dil ve tarih Yüksek

Detaylı

LİMANLAR GERİ SAHA KARAYOLU VE DEMİRYOLU BAĞLANTILARI MASTER PLAN ÇALIŞMASI

LİMANLAR GERİ SAHA KARAYOLU VE DEMİRYOLU BAĞLANTILARI MASTER PLAN ÇALIŞMASI T.C. ULAŞTIRMA, DENİZCİLİK VE HABERLEŞME BAKANLIĞI ALTYAPI YATIRIMLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ LİMANLAR GERİ SAHA KARAYOLU VE DEMİRYOLU BAĞLANTILARI MASTER PLAN ÇALIŞMASI SONUÇ RAPORU-EKLER Mühendislik Anonim

Detaylı

Kuraklıkta Son Durum. Esin ERTEK TSKB Ekonomik Araştırmalar erteke@tskb.com.tr

Kuraklıkta Son Durum. Esin ERTEK TSKB Ekonomik Araştırmalar erteke@tskb.com.tr Esin ERTEK TSKB Ekonomik Araştırmalar erteke@tskb.com.tr Ağustos 2014 2013-2014 kış döneminde ülke genelinde etkisi hissedilen meteorolojik kuraklık, 2014 ün ilk yarısında bölgesel olarak devam etti. Türkiye

Detaylı

Neden Malatya ya yatırım yapmalı

Neden Malatya ya yatırım yapmalı Neden Malatya ya yatırım yapmalı 11 2011 Temel Bilgiler Malatya, Doğu Anadolu Bölgesinin ekonomik açıdan en gelişmiş ilidir. 2010 ADNKS verilerine göre il nüfusu 740.643, merkez nüfusu 500 bin civarında,

Detaylı

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği. Yeni Teşvik Sistemi. 4. Bölge Teşvikleri

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği. Yeni Teşvik Sistemi. 4. Bölge Teşvikleri Yeni Teşvik Sistemi 4. Bölge Teşvikleri Ekim 2013 İçerik Yeni Teşvik Sistemi Amaçları Yeni Teşvik Sistemi Uygulamaları Genel Teşvikler Bölgesel Teşvikler Büyük Ölçekli Ya>rımlar Stratejik Ya>rımlar 4.

Detaylı

SON EKONOMİK GELİŞMELERDEN SONRA ESNAF VE SANATKARLARIN DURUMU

SON EKONOMİK GELİŞMELERDEN SONRA ESNAF VE SANATKARLARIN DURUMU SON EKONOMİK GELİŞMELERDEN SONRA ESNAF VE SANATKARLARIN DURUMU Temel Ekonomik Göstergeler: Temmuz ayında; Üretici fiyatları genel indeksinde(üfe), Bir önceki aya göre %1,25 artış Bir önceki yılın Aralık

Detaylı

ANKARA TİCARET BORSASI AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ SEKTÖR ARAŞTIRMALARI RAPOR NO:1 ANKARA NIN ASPİR BİTKİSİ PROFİLİ

ANKARA TİCARET BORSASI AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ SEKTÖR ARAŞTIRMALARI RAPOR NO:1 ANKARA NIN ASPİR BİTKİSİ PROFİLİ ANKARA TİCARET BORSASI AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ SEKTÖR ARAŞTIRMALARI RAPOR NO:1 ANKARA NIN ASPİR BİTKİSİ PROFİLİ Hazırlayan Handan KAVAKOĞLU (ATB AR-GE, Gıda Yüksek Mühendisi) Yasemin OKUR (ATB AR-GE, Kimya Mühendisi)

Detaylı

ADANA İLİ TARIMSAL ÜRETİM DURUMU RAPORU

ADANA İLİ TARIMSAL ÜRETİM DURUMU RAPORU ADANA İLİ TARIMSAL ÜRETİM DURUMU RAPORU Ağustos 2013, Adana Hazırlayanlar Sabahattin Yumuşak; Adana Güçbirliği Vakfı Yönetim Kurulu Üyesi Sinem Özkan Başlamışlı; Çiftçiler Birliği Yönetim Kurulu Üyesi

Detaylı

Türkiye de hayvancılık sektörünün önündeki sorunları iki ana başlık altında toplamak mümkündür. Bunlar;

Türkiye de hayvancılık sektörünün önündeki sorunları iki ana başlık altında toplamak mümkündür. Bunlar; Tarımı gelişmiş ülkelerin çoğunda hayvancılığın tarımsal üretim içerisindeki payı % 50 civarındadır. Türkiye de hayvansal üretim bitkisel üretimden sonra gelmekte olup, tarımsal üretim değerinin yaklaşık

Detaylı

ANKARA TİCARET BORSASI AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ SEKTÖR ARAŞTIRMALARI RAPOR NO:2 ANKARA NIN AYÇİÇEĞİ (ÇEREZLİK-YAĞLIK) PROFİLİ

ANKARA TİCARET BORSASI AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ SEKTÖR ARAŞTIRMALARI RAPOR NO:2 ANKARA NIN AYÇİÇEĞİ (ÇEREZLİK-YAĞLIK) PROFİLİ ANKARA TİCARET BORSASI AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ SEKTÖR ARAŞTIRMALARI RAPOR NO:2 ANKARA NIN AYÇİÇEĞİ (ÇEREZLİK-YAĞLIK) PROFİLİ Hazırlayan Handan KAVAKOĞLU (ATB AR-GE, Gıda Yüksek Mühendisi) Yasemin OKUR (ATB AR-GE,

Detaylı

KREDİ GARANTİ FONU A.Ş. KOBİ LER İLE EL ELE BÜYÜMEK

KREDİ GARANTİ FONU A.Ş. KOBİ LER İLE EL ELE BÜYÜMEK 1 KREDİ GARANTİ FONU A.Ş. KOBİ LER İLE EL ELE BÜYÜMEK 2 KGF; Bakanlar Kurulu nun 14 Temmuz 1993 tarih, 21637 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan 93/4496 sayılı Kararına istinaden faaliyet gösteren AECM üyesi

Detaylı

MALATYA KONFEKSİYON YATIRIMLARI REHBERİ

MALATYA KONFEKSİYON YATIRIMLARI REHBERİ MALATYA KONFEKSİYON YATIRIMLARI REHBERİ Nüfus Malatya, Doğu Anadolu Bölgesinin ekonomik açıdan en gelişmiş ilidir. 2010 ADNKS verilerine göre il nüfusu 740.643, il merkezi nüfusu 400 binin üzerinde, şehirleşme

Detaylı

T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI Meteoroloji Genel Müdürlüğü DEĞERLENDİRMESİ MAYIS 2015-ANKARA

T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI Meteoroloji Genel Müdürlüğü DEĞERLENDİRMESİ MAYIS 2015-ANKARA T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI Meteoroloji Genel Müdürlüğü 20142012 YILI ALANSAL YILI YAĞIŞ YAĞIŞ DEĞERLENDİRMESİ MAYIS 2015-ANKARA T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI Meteoroloji Genel Müdürlüğü 2014

Detaylı

1. KDV İstisnası. 4. Faiz desteği

1. KDV İstisnası. 4. Faiz desteği YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI HAKKINDA KARAR Karar Tarihi:14.07.2009 Karar Sayısı:2009/15199 Yayımlandığı Resmi Gazete Tarih ve Sayısı:16.07.2009/227290 Yürürlükte olan düzenleme üç farklı kategoride

Detaylı

PROGRAM EKİNİN GAYRİ RESMİ ÇEVİRİSİDİR. E K L E R EK 1.1... 4 DAİMİ İKAMET EDENLERİN SAYISI, TOPLAM NÜFUS, İLLERE GÖRE ŞEHİR VE KIRSAL

PROGRAM EKİNİN GAYRİ RESMİ ÇEVİRİSİDİR. E K L E R EK 1.1... 4 DAİMİ İKAMET EDENLERİN SAYISI, TOPLAM NÜFUS, İLLERE GÖRE ŞEHİR VE KIRSAL PROGRAM EKİNİN GAYRİ RESMİ ÇEVİRİSİDİR. E K L E R EK 1.1... 4 DAİMİ İKAMET EDENLERİN SAYISI, TOPLAM NÜFUS, İLLERE GÖRE ŞEHİR VE KIRSAL YERLEŞİMLERDEKİ NÜFUS %'Sİ... 4 EK 1.2... 6 KİŞİ BAŞI REEL GSYİH,

Detaylı

T.C. B A Ş B A K A N L I K STEMİ YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI

T.C. B A Ş B A K A N L I K STEMİ YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI T.C. B A Ş B A K A N L I K YENİ TEŞVİK K SİSTEMS STEMİ YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI MEVCUT TEŞVİK SİSTEMİ Genel Teşvik Uygulamaları Bölgesel Teşvik Uygulamaları Büyük Ölçekli Yatırımların Teşviki KDV

Detaylı

BÜRO, MUHASEBE VE BİLGİ İŞLEM MAKİNELERİ İMALATI Hazırlayan M. Emin KARACA Kıdemli Uzman

BÜRO, MUHASEBE VE BİLGİ İŞLEM MAKİNELERİ İMALATI Hazırlayan M. Emin KARACA Kıdemli Uzman BÜRO, MUHASEBE VE BİLGİ İŞLEM MAKİNELERİ İMALATI Hazırlayan M. Emin KARACA Kıdemli Uzman 516 1. SEKTÖRÜN TANIMI Büro, muhasebe ve bilgi işlem makineleri imalatı ISIC Revize 3 ve NACE Revize 1 sınıflandırmasına

Detaylı

BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (BAKA) TARIM VE KIRSAL KALKINMAYI DESTEKLEME KURUMU (TKDK) DESTEKLERİ

BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (BAKA) TARIM VE KIRSAL KALKINMAYI DESTEKLEME KURUMU (TKDK) DESTEKLERİ BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (BAKA) TARIM VE KIRSAL KALKINMAYI DESTEKLEME KURUMU (TKDK) DESTEKLERİ Selin ŞEN Eylül 2012 SUNUM PLANI I. SÜT ÜRETEN TARIMSAL İŞLETMELERE YATIRIM II. ET ÜRETEN TARIMSAL İŞLETMELERE

Detaylı

HANEHALKI İŞGÜCÜ ARAŞTIRMASI Bölgesel Sonuçlar 2004-2013 İşgücü ve Yaşam Koşulları Daire Başkanlığı İşgücü İstatistikleri Grubu İÇİNDEKİLER GİRİŞ... 3 TEMEL İŞGÜCÜ GÖSTERGELERİ... 5 YE İLİŞKİN İŞGÜCÜ GÖSTERGELERİ,

Detaylı

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ 07.08.2015 Sayı 41 Genel Değerlendirme Nisan 2015 TEPAV İstihdam İzleme Bülteni nin -Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) Nisan 2015 verilerinin değerlendirildiği- 41. sayısında sigortalı

Detaylı

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ. Bu uygulamalar kapsamında sağlanacak destek unsurları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ. Bu uygulamalar kapsamında sağlanacak destek unsurları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. YENİ TEŞVİK SİSTEMİ UYGULAMALAR 15.06.2012 tarih ve 2012/3305 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren yeni teşvik sistemi 5 farklı uygulamadan oluşmaktadır: 1- Genel Teşvik Uygulamaları 2- Bölgesel

Detaylı

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ. Stratejik Yatırımların Teşviki KDV İstisnası ü ü ü ü. Bölgesel Teşvik Uygulamaları

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ. Stratejik Yatırımların Teşviki KDV İstisnası ü ü ü ü. Bölgesel Teşvik Uygulamaları UYGULAMALAR YENİ TEŞVİK SİSTEMİ 15.06.2012 tarih ve 2012/3305 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren yeni teşvik sistemi 4 farklı uygulamadan oluşmaktadır: 1- Genel Teşvik Uygulamaları 2- Bölgesel

Detaylı

Elektrik Piyasası Sektör Raporu Ocak/2016

Elektrik Piyasası Sektör Raporu Ocak/2016 Elektrik Piyasası Sektör Raporu I GİRİŞ Bu rapor, elektrik piyasasında faaliyette bulunan lisans sahibi şirketlerin Kurumumuza sunmuş oldukları bildirimler esas alınarak hazırlanmıştır. Rapordaki lisanslı

Detaylı

KURU İNCİR. Hazırlayan Çağatay ÖZDEN 2005. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

KURU İNCİR. Hazırlayan Çağatay ÖZDEN 2005. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi KURU İNCİR Hazırlayan Çağatay ÖZDEN 2005 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi KURU İNCİR Türkiye de Üretim İncir, ilk kültüre alınan meyvelerden birisi olarak, anavatanı

Detaylı

KONU : YENİ TEŞVİK SİSTEMİ

KONU : YENİ TEŞVİK SİSTEMİ KONU : YENİ TEŞVİK SİSTEMİ Bilindiği üzere Başbakan Recep Tayyip Erdoğan tarafından yeni teşvik sistemi açıklandı. Bu açıklamaya dayanarak aşağıda yeni teşvik sistemi genel hatlarıyla ifade edilecektir.

Detaylı

İÇ ANADOLU ANKARA KONYA EGE İZMİR AYDIN MANİSA MARMARA İSTANBUL BURSA

İÇ ANADOLU ANKARA KONYA EGE İZMİR AYDIN MANİSA MARMARA İSTANBUL BURSA İÇ ANADOLU ANKARA KONYA EGE İZMİR AYDIN MANİSA MARMARA İSTANBUL BURSA KARADENİZ ÇORUM TRABZON GİRESUN AKDENİZ MERSİN ANTALYA BURDUR ISPARTA GÜNEYDOĞU GAZİANTEP MALATYA DOĞU ANADOLU ERZURUM 1. Proje Pazarının

Detaylı

C.C.Aktan (Ed.), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002.

C.C.Aktan (Ed.), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. C.C.Aktan (Ed.), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. DPT TARAFINDAN YAPILAN İN SOSYO-EKONOMİK LİK SIRALAMASI ARAŞTIRMASININ SONUÇLARI Devlet Planlama Teşkilatı,

Detaylı

2009 Yılı İklim Verilerinin Değerlendirmesi

2009 Yılı İklim Verilerinin Değerlendirmesi DEVLET METEOROLOJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 29 Yılı İklim Verilerinin Değerlendirmesi Zirai Meteoroloji ve İklim Rasatları Dairesi Başkanlığı Ocak 21, ANKARA Özet 29 yılı sıcaklıkları normallerinin,9 C üzerinde

Detaylı

7 Haziran 2015 Seçim Beyannamesi TOPLUMSAL ONARIM VE HUZURLU GELECEK TARIM

7 Haziran 2015 Seçim Beyannamesi TOPLUMSAL ONARIM VE HUZURLU GELECEK TARIM 7 Haziran 2015 Seçim Beyannamesi TOPLUMSAL ONARIM VE HUZURLU GELECEK TARIM Tarım sektörü rekabet gücü yüksek bir yapıya kavuşturulacak Tarımda modern işletmeciliğe dönüşüm sağlanacak Tarım arazilerinin

Detaylı

Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı. Mayıs 2013 - Düzce 1

Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı. Mayıs 2013 - Düzce 1 Mayıs 2013 - Düzce 1 İçerik Giriş Kamu Üniversite Sanayi İşbirliğinde En Somut Ara Yüzler: Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Ülkemizde Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Teknoloji Geliştirme Bölgelerinin Bölgesel

Detaylı

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ 11.06.2015 Sayı 39 Eki-08 Oca-09 Nis-09 Tem-09 Eki-09 Oca-10 Nis-10 Tem-10 Eki-10 Oca-11 Nis-11 Tem-11 Eki-11 Oca-12 Nis-12 Tem-12 Eki-12 Oca-13 Nis-13 Tem-13 Eki-13 Oca-14 Nis-14 Tem-14 Eki-14 Oca-15

Detaylı

İZMİR DE KİMYA SEKTÖRÜ, SEKTÖRÜN POTANSİYELİ VE GELİŞTİRME OLANAKLARI

İZMİR DE KİMYA SEKTÖRÜ, SEKTÖRÜN POTANSİYELİ VE GELİŞTİRME OLANAKLARI İZMİR DE KİMYA SEKTÖRÜ, SEKTÖRÜN POTANSİYELİ VE GELİŞTİRME OLANAKLARI Gözde SEVİLMİŞ Kimya sanayi; önümüzdeki yıllarda küresel üretim ve ticarette etkin olacak sektörlerden otomotiv, bilgi ve iletişim

Detaylı

BÖLGE BAZINDA DESTEKLENECEK SEKTÖRLER (TASLAK) (US 97 ULUSAL FAALİYET VE ÜRÜN SINIFLAMASI KODLARIYLA)

BÖLGE BAZINDA DESTEKLENECEK SEKTÖRLER (TASLAK) (US 97 ULUSAL FAALİYET VE ÜRÜN SINIFLAMASI KODLARIYLA) BÖLGE BAZINDA DESTEKLENECEK SEKTÖRLER (TASLAK) (US 97 ULUSAL FAALİYET VE ÜRÜN SINIFLAMASI KODLARIYLA) Bölgeler Düzey 2 30 *büro, muhasebe ve bilgi işlem makineleri imalatı 1.BÖLGE TR10 (İstanbul) 2423

Detaylı

EKONOMİK GÖSTERGELER BÜLTENİ

EKONOMİK GÖSTERGELER BÜLTENİ SAYI 12 EKONOMİK GÖSTERGELER BÜLTENİ 2014 2. Çeyrek Yıllar İtibariyle Yatırım Teşvik Belgeli Yatırım Bilgileri YATIRIM TEŞVİK İSTATİSTİKLERİ (ENERJİ YATIRIMLARI HARİÇ) Kaynak: Ekonomi Bakanlığı Bölgemizde

Detaylı

TÜRKİYE TOHUMCULUK SANAYİSİNİN GELİŞİMİ VE HEDEFLERİ İLHAMİ ÖZCAN AYGUN TSÜAB YÖNETİM KURULU BAŞKANI

TÜRKİYE TOHUMCULUK SANAYİSİNİN GELİŞİMİ VE HEDEFLERİ İLHAMİ ÖZCAN AYGUN TSÜAB YÖNETİM KURULU BAŞKANI TÜRKİYE TOHUMCULUK SANAYİSİNİN GELİŞİMİ VE HEDEFLERİ İLHAMİ ÖZCAN AYGUN TSÜAB YÖNETİM KURULU BAŞKANI MART 2011 Tohumculuk Sanayisi Nedir? Tohumculuk Hangi İş ve Aşamalardan Oluşur? Tohumculuk İçin AR-GE

Detaylı

ULUSAL ÖLÇEKTE GELIŞME STRATEJISINDE TR52 BÖLGESI NASIL TANIMLANIYOR?

ULUSAL ÖLÇEKTE GELIŞME STRATEJISINDE TR52 BÖLGESI NASIL TANIMLANIYOR? KIRSAL KALKINMA, KURAKLIK VE EKOLOJİ: KONYA KARAMAN OVASI TR52 BÖLGESİ ULUSAL ÖLÇEKTE GELIŞME STRATEJISINDE TR52 BÖLGESI NASIL TANIMLANIYOR? BÖLGESEL GELIŞME ULUSAL STRATEJISI BGUS Mekansal Gelişme Haritası

Detaylı

KONUYA GİRİŞ İnsanların toprağı işleyerek ekme ve dikme yoluyla ondan ürün elde etmesi faaliyetine tarım denir. BÖLGELERE GÖRE TOPRAKLARDAN YARARLANMA

KONUYA GİRİŞ İnsanların toprağı işleyerek ekme ve dikme yoluyla ondan ürün elde etmesi faaliyetine tarım denir. BÖLGELERE GÖRE TOPRAKLARDAN YARARLANMA GÜNÜMÜZDE ve GAP KONUYA GİRİŞ İnsanların toprağı işleyerek ekme ve dikme yoluyla ondan ürün elde etmesi faaliyetine tarım denir. BÖLGELERE GÖRE TOPRAKLARDAN YARARLANMA Türkiye nüfusunun yaklaşık %48.4

Detaylı

Çukurova Bölgesi Sığır Yetiştiriciliğinin Yapısı. Prof. Dr. Serap GÖNCÜ

Çukurova Bölgesi Sığır Yetiştiriciliğinin Yapısı. Prof. Dr. Serap GÖNCÜ Çukurova Bölgesi Sığır Yetiştiriciliğinin Yapısı Prof. Dr. Serap GÖNCÜ Memeli hayvanlardan elde edilen süt, bileşimi türden türe farklılık gösteren ve yavrunun ihtiyaç duyduğu bütün besin unsurlarını içeren

Detaylı

MEVCUT TEŞVİK SİSTEMİ

MEVCUT TEŞVİK SİSTEMİ MEVCUT TEŞVİK SİSTEMİ enel Teşvi Uygulamaları Bölgesel Teşvik Uygulamaları üyük Ölçekli Yatırımların Teşviki S KDV İstisnası S Gümrük Vergisi Muafiyeti S KDV İstisnası S Gümrük Vergisi Muafiyeti S Vergi

Detaylı

21/08/2006 FAALİYETLERİMİZE SPONSOR OLARAK PLASTİK SEKTÖRÜNE YÖNELİK FAALİYETLERİNİZİ ARTTIRMAYI İSTER MİSİNİZ?

21/08/2006 FAALİYETLERİMİZE SPONSOR OLARAK PLASTİK SEKTÖRÜNE YÖNELİK FAALİYETLERİNİZİ ARTTIRMAYI İSTER MİSİNİZ? 21/08/2006 FAALİYETLERİMİZE SPONSOR OLARAK PLASTİK SEKTÖRÜNE YÖNELİK FAALİYETLERİNİZİ ARTTIRMAYI İSTER MİSİNİZ? Sayın Yönetim Kurulu Başkanı ve / veya Sayın Genel Müdür Dikkatine, Türk Plastik Sanayicileri

Detaylı

BÖLGESEL VERİMLİLİK İSTATİSTİKLERİ METAVERİ

BÖLGESEL VERİMLİLİK İSTATİSTİKLERİ METAVERİ BÖLGESEL VERİMLİLİK İSTATİSTİKLERİ METAVERİ Kapsam Sektörel Kapsam 2003-2008 yılları için Avrupa Topluluğu nda Ekonomik Faaliyetlerin İstatistiki Sınıflaması NACE REV.1.1 e göre; B C D E F G H I J K M

Detaylı

Tercih yaparken mutlaka ÖSYM Kılavuzunu esas alınız.

Tercih yaparken mutlaka ÖSYM Kılavuzunu esas alınız. TABLO ÜNİVERSİTE Tür ŞEHİR FAKÜLTE/YÜKSOKUL PROGRAM ADI AÇIKLAMA DİL 4 ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ Devlet ADANA Ziraat Fak. Bahçe Bitkileri MF-2 280,446 255,689 47 192.000 4 ANKARA ÜNİVERSİTESİ Devlet ANKARA

Detaylı

KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1239 KAHRAMANMARAŞ'TA SEBZE TARIMININ MEVCUT DURUMU, PROJEKSİYONLAR VE ÖNERİLER

KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1239 KAHRAMANMARAŞ'TA SEBZE TARIMININ MEVCUT DURUMU, PROJEKSİYONLAR VE ÖNERİLER KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1239 KAHRAMANMARAŞ'TA SEBZE TARIMININ MEVCUT DURUMU, PROJEKSİYONLAR VE ÖNERİLER İsmail Güvenç* I. Kahramanmaraş'ta Sebze Tarımı 1Giriş Ülkemiz nüfusu, son sayıma göre 67 milyon

Detaylı

T.C. AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI Proje Uygulama Başkanlığı

T.C. AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI Proje Uygulama Başkanlığı Proje Teklif Çağrısı Son Başvuru Tarihi İller Program Bütçesi (TL) Başvuru Yapabilecek Kişi/Kurum/Kuruluşlar Ayrıntılı Bilgi İnternet üzerinden son başvuru tarihi: Mardin Batman KOBİ tanımına uyan işletmeler

Detaylı

İZMİR KEMALPAŞA ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ GÜNEŞ SANTRALİ UYGULAMASI

İZMİR KEMALPAŞA ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ GÜNEŞ SANTRALİ UYGULAMASI İZMİR KEMALPAŞA ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ GÜNEŞ SANTRALİ UYGULAMASI Mustafa Orçun ÖZTÜRK mustafaozturk@kosbi.org.tr ÖZET Günümüzde fosil yakıtlarının sonunun gelecek olması maliyetlerinin fazla olması ve

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Rapor Özet Türkiye genelinde il merkezlerinin içmesuyu durumu

İÇİNDEKİLER. Rapor Özet Türkiye genelinde il merkezlerinin içmesuyu durumu İÇİNDEKİLER Rapor Özet Türkiye genelinde il merkezlerinin içmesuyu durumu Çizelge 1 Türkiye genelinde il merkezlerinin su ihtiyaçları ve ihtiyaçların karşılanma durumu icmali Çizelge 2. 2013-2015 yılları

Detaylı

TÜRKİYE DE İNŞAAT SEKTÖRÜ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME

TÜRKİYE DE İNŞAAT SEKTÖRÜ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME TÜRKİYE DE İNŞAAT SEKTÖRÜ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME TÜRKİYE KALKINMA BANKASI A.Ş. EKONOMİK VE SOSYAL ARAŞTIRMALAR MÜDÜRLÜĞÜ Ağustos 2008 ANKARA TÜRKİYE KALKINMA BANKASI A.Ş. TÜRKİYE DE İNŞAAT SEKTÖRÜ ÜZERİNE

Detaylı

'Sanayinin uygun görülen alanlarda yapılanmasını sağlamak, kentleşmeyi

'Sanayinin uygun görülen alanlarda yapılanmasını sağlamak, kentleşmeyi Organize Sanayi Bölgeleri (OSB) Sanayinin uygun görülen alanlarda yapılanmasını sağlamak, kentleşmeyi yönlendirmek, çevre sorunlarını önlemek, bilgi ve bilişim teknolojilerinden yararlanmak, imalat sanayi

Detaylı

ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ TARIMSAL ÖRGÜTLENME KONU: TARİŞ ÖDEVİ HAZIRLAYANLAR: NURAY BAYIK SEDA KORKMAZ İLKER ÖKSÜZ ALİ İHSAN KIRKBUNAR

ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ TARIMSAL ÖRGÜTLENME KONU: TARİŞ ÖDEVİ HAZIRLAYANLAR: NURAY BAYIK SEDA KORKMAZ İLKER ÖKSÜZ ALİ İHSAN KIRKBUNAR ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ TARIMSAL ÖRGÜTLENME KONU: TARİŞ ÖDEVİ HAZIRLAYANLAR: NURAY BAYIK SEDA KORKMAZ İLKER ÖKSÜZ ALİ İHSAN KIRKBUNAR TARİŞ İÇERİK 1. Kuruluşu 2. Yönetim Kurulu 3. Amacı 4. Örgüt Yapısı

Detaylı

Enerji Dışı İthalatımızın Petrol Fiyatları ile İlişkisi

Enerji Dışı İthalatımızın Petrol Fiyatları ile İlişkisi Enerji Dışı İthalatımızın Petrol Fiyatları ile İlişkisi Türkiye ithalatının en çok tartışılan kalemi şüphesiz enerjidir. Enerji ithalatı dış ticaret açığının en önemli sorumlusu olarak tanımlanırken, enerji

Detaylı

GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI MERKEZE BAĞLI TAŞRA TEŞKİLATI BİRİMLERİNİN İDARİ BAĞLILIKLARININ DÜZENLENMESİ HAKKINDA YÖNERGE

GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI MERKEZE BAĞLI TAŞRA TEŞKİLATI BİRİMLERİNİN İDARİ BAĞLILIKLARININ DÜZENLENMESİ HAKKINDA YÖNERGE GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI MERKEZE BAĞLI TAŞRA TEŞKİLATI BİRİMLERİNİN İDARİ BAĞLILIKLARININ DÜZENLENMESİ HAKKINDA YÖNERGE Amaç MADDE 1- (1) Bu Yönergenin amacı, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı

Detaylı

TÜRKİYE'DE BÖLGESEL VE SEKTÖREL TEŞVİKLER: TEŞVİK SİSTEMİ KÜMELENMEYE NE ÖLÇÜDE DUYARLI?

TÜRKİYE'DE BÖLGESEL VE SEKTÖREL TEŞVİKLER: TEŞVİK SİSTEMİ KÜMELENMEYE NE ÖLÇÜDE DUYARLI? TÜRKİYE'DE BÖLGESEL VE SEKTÖREL TEŞVİKLER: TEŞVİK SİSTEMİ KÜMELENMEYE NE ÖLÇÜDE DUYARLI? Nuri YAVAN Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Coğrafya Bölümü Sunumun İçeriği 2 Giriş: Dünyadaki

Detaylı

T.C. Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü Ankara 08.01.2013

T.C. Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü Ankara 08.01.2013 T.C. Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü Ankara 08.01.2013 Konu : 390319000000 GTİP no lu GPPS ve HIPS ithalatına % 3 oranında gümrük vergisi uygulanmasının kaldırılma talebi Sayın Bakanlığınızın,

Detaylı

OKUL SÜTÜ TEKNİK ŞARTNAMESİ

OKUL SÜTÜ TEKNİK ŞARTNAMESİ OKUL SÜTÜ TEKNİK ŞARTNAMESİ 1-GENEL HUSUSLAR 1.1.Tanımlar 1.2.Adı, Sınıfı, Tipi : Tam yağlı UHT Süt 1.3.Üretim Yeri : Türkiye 1.4.Üretim Metodu : UHT tekniğine uygun şekilde 1.5.Yasal Mevzuatlar : 1.5.1-5996

Detaylı

Su ayak izi ve turizm sektöründe uygulaması. Prof.Dr.Bülent Topkaya Akdeniz Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü

Su ayak izi ve turizm sektöründe uygulaması. Prof.Dr.Bülent Topkaya Akdeniz Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü Su ayak izi ve turizm sektöründe uygulaması Prof.Dr.Bülent Topkaya Akdeniz Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü Kapsam Ayak izi kavramı Türkiye de su yönetimi Sanal su Su ayak izi ve turizm Karbon ayak

Detaylı

Tablo 1. Seçilen Ülkeler için Yıllar İtibariyle Hizmetler Sektörü İthalat ve İhracatı (cari fiyatlarla Toplam Hizmetler, cari döviz kuru milyon $)

Tablo 1. Seçilen Ülkeler için Yıllar İtibariyle Hizmetler Sektörü İthalat ve İhracatı (cari fiyatlarla Toplam Hizmetler, cari döviz kuru milyon $) 4.2. HİZMETLER 1. Hizmetler sektörünün ekonomideki ağırlığı bir refah kriteri olarak değerlendirilmektedir (1). (2) tarafından bildirildiği üzere, sanayileşmeyle birlikte, ulaştırma hizmetleri ve belirli

Detaylı

TEPGE BAKIŞ Temmuz 2012 / ISSN: 1303 8346 / Sayı:14/Nüsha:2

TEPGE BAKIŞ Temmuz 2012 / ISSN: 1303 8346 / Sayı:14/Nüsha:2 TARIMSAL EKONOMİ VE POLİTİKA GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ BAKIŞ Temmuz 2012 / ISSN: 1303 8346 / Sayı:14/Nüsha:2 TÜRKİYE DE BİTKİSEL YAĞ AÇIĞI 1. Giriş Berrin TAŞKAYA TOP Dünyada giderek artan nüfusa paralel olarak

Detaylı

Türkiye de Bölgesel Kalkınma

Türkiye de Bölgesel Kalkınma economicpolicyresearchinstitute ekonomipolitikaları araş t ı rmaenstitüsü Türkiye de Bölgesel Kalkınma Emin Dedeoğlu 7 Aralık 2006, Konya Türkiye'de Bölgesel Kalkınma Slide 2 Türkiye de Bölgeler Arası

Detaylı

Tercih yaparken mutlaka ÖSYM Kılavuzunu esas alınız.

Tercih yaparken mutlaka ÖSYM Kılavuzunu esas alınız. TABLO ÜNİVERSİTE Tür ŞEHİR FAKÜLTE/YÜKSOKUL PROGRAM ADI AÇIKLAMA DİL 4 BAKÜ DEVLET ÜNİVERSİTESİ YDevlet BAKU Filoloji Fak. Azerbaycan Dili ve Edebiyatı TS-2 273,082 232,896 10 301.000 4 BAKÜ SLAVYAN ÜNİVERSİTESİ

Detaylı

KURU İNCİR DÜNYA ÜRETİMİ TÜRKİYE ÜRETİMİ

KURU İNCİR DÜNYA ÜRETİMİ TÜRKİYE ÜRETİMİ KURU İNCİR DÜNYA ÜRETİMİ İncir, ilk kültüre alınan meyvelerden birisi olarak, anavatanı Anadolu dan, önce Suriye ve Filistin e sonrasında buradan da Çin ve Hindistan a yayılmıştır. Dünya kuru incir üretimine

Detaylı

ANA METAL SANAYİİ Hazırlayan Leyla DOLUN Kıdemli Uzman

ANA METAL SANAYİİ Hazırlayan Leyla DOLUN Kıdemli Uzman ANA METAL SANAYİİ Hazırlayan Leyla DOLUN Kıdemli Uzman 422 1. SEKTÖRÜN TANIMI Ana metal sanayii ISIC Revize 3 sınıflandırmasına göre, imalat sanayii alt ayrımında 27 no lu gruplandırma içinde yer almaktadır.

Detaylı

DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI YENİ TEŞVİK MEVZUATI HAKKINDA EKONOMİ BAKANINA HAZIRLANAN RAPOR 2012

DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI YENİ TEŞVİK MEVZUATI HAKKINDA EKONOMİ BAKANINA HAZIRLANAN RAPOR 2012 DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI YENİ TEŞVİK MEVZUATI HAKKINDA EKONOMİ BAKANINA HAZIRLANAN RAPOR 2012 1 1. Giriş Bölgesel kalkınma veya bölgesel gelişmeler son yıllarda hepimizin üstünde tartıştığı bir

Detaylı

SON DÖNEM DEVLET DESTEKLERİ VE TEŞVİKLERİ

SON DÖNEM DEVLET DESTEKLERİ VE TEŞVİKLERİ SON DÖNEM DEVLET DESTEKLERİ VE TEŞVİKLERİ DEVLET DESTEKLERİ 1- AJANSIN MALİ DESTEKLERİ 2- DEVLETİN YATIRIM TEŞVİKLERİ 3- DEVLETİN HİZMETLER SEKTÖRÜNE VE İHRACAT A YÖNELİK TEŞVİKLERİ İller arası Sosyo Ekonomik

Detaylı

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ 01 10 2014 Sayı 31 TEPAV İSTİHDAM İZLEME TEPAV İstihdam İzleme Bülteni nin -Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) Haziran 2014 verilerinin değerlendirildiği- 31. sayısında sigortalı

Detaylı

TÜRKİYE 81 İL SANAYİ DURUM RAPORU

TÜRKİYE 81 İL SANAYİ DURUM RAPORU TÜRKİYE 81 İL SANAYİ DURUM RAPORU İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ EKİM 2014 / ANKARA 1 44 MALATYA 1.İLİN SANAYİ YAPISI Malatya da tarıma dayalı sanayi sektöründe; şeker fabrikası, kayısı

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ TÜKETİCİ FİYAT ENDEKSİ (TÜFE) BİLGİ NOTU EYLÜL 2015 Türkiye İstatistik Kurumu 05/10/2015 tarihinde 2015 yılı Eylül ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) haber bültenini yayımladı. Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE)

Detaylı

2nci Ulusal Pamuk Zirvesi Türkiye de pamuk Üretiminin Geleceği 17-18 Mart 2012, Şanlıurfa SONUÇ BİLDİRGESİ

2nci Ulusal Pamuk Zirvesi Türkiye de pamuk Üretiminin Geleceği 17-18 Mart 2012, Şanlıurfa SONUÇ BİLDİRGESİ 2nci Ulusal Pamuk Zirvesi Türkiye de pamuk Üretiminin Geleceği 17-18 Mart 2012, Şanlıurfa SONUÇ BİLDİRGESİ Pamuk sektörünün tarımı, ticareti ve sanayisi ile ülkemiz insanı ve ekonomisi için çok büyük öneme

Detaylı

İZMİR BAYINDIR ÇİÇEKÇİLİK OSB PROJESİ

İZMİR BAYINDIR ÇİÇEKÇİLİK OSB PROJESİ İZMİR BAYINDIR ÇİÇEKÇİLİK OSB PROJESİ ŞEHİRCİLİK, PLANLAMA VE İNŞAAT MÜDÜRLÜĞÜ İZMİR Haziran 2008 Adres: Atatürk Caddesi No: 126 35210 Pasaport İZMİR Çağrı Merkezi: 444 92 92 Faks: 498 46 98 Web: http://www.izto.org.tr

Detaylı

TÜRK DERİ VE DERİ MAMÜLLERİ SEKTÖRÜ

TÜRK DERİ VE DERİ MAMÜLLERİ SEKTÖRÜ TÜRK DERİ VE DERİ MAMÜLLERİ SEKTÖRÜ Türklerin dericiliğe başlamaları kaynaklara göre, 12. yüzyıla kadar gitmektedir. Köklü bir tarihsel geçmişe sahip olan deri ve deri sanayinin 1970 lerden itibaren ülkemizde

Detaylı

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ VE DİYARBAKIR

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ VE DİYARBAKIR YENİ TEŞVİK SİSTEMİ VE DİYARBAKIR Mart 215 Hikmet DENİZ i İçindekiler Tablo Listesi... iii Grafik Listesi... iii 1. Giriş... 1 2. Türkiye'de Teşvik Belgesine Bağlı Yatırımlar... 1 3. Yatırımların Bölgesel

Detaylı

MISIR DOSYASI. Türkiye`de mısır; yem, nişasta, glikoz, yağ ve son yıllarda biyoetanol üretiminde kullanılmaktadır.

MISIR DOSYASI. Türkiye`de mısır; yem, nişasta, glikoz, yağ ve son yıllarda biyoetanol üretiminde kullanılmaktadır. MISIR DOSYASI Mısır, genellikle çok nemli iklim bölgelerinde yetiştirilebilen, tek yıllık Buğdaygiller familyasından, özellikle yağı doymamış yağ grubunda olan bir tarım bitkisidir. Mısır bitkisi, insan

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ TÜKETİCİ FİYAT ENDEKSİ (TÜFE) BİLGİ NOTU AĞUSTOS 2015 Türkiye İstatistik Kurumu 03/09/2015 tarihinde 2015 yılı Ağustos ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) haber bültenini yayımladı. Tüketici Fiyat Endeksi

Detaylı

Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği

Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği Doç.Dr.Tufan BAL I.Bölüm Tarım Ekonomisi ve Politikası Not: Bu sunuların hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.İ.Hakkı İnan ın Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği Kitabından

Detaylı

KPSS-2014/3 Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşlarının Sözleşmeli Pozisyonlarına Yerleştirme (Ortaöğretim)

KPSS-2014/3 Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşlarının Sözleşmeli Pozisyonlarına Yerleştirme (Ortaöğretim) KURUM ADI KADRO ADI 190160001 SAĞLIK BAKANLIĞI SAĞLIK MEMURU (ADANA TÜM İLÇELER Taşra) 5 0 75,57278 78,51528 190160003 SAĞLIK BAKANLIĞI SAĞLIK MEMURU (ARTVİN TÜM İLÇELER Taşra) 4 0 75,26887 75,34407 190160005

Detaylı

GENEL EKONOMİK DEĞERLENDİRME

GENEL EKONOMİK DEĞERLENDİRME İZSİAD/ GENEL EKONOMİK DEĞERLENDİRME Ender YORGANCILAR EBSO Yönetim Kurulu Başkanı TOBB Yönetim Kurulu Üyesi İMALAT SANAYİSİ ÜRETİMİ EN BÜYÜK İLK 15 ÜLKE Türkiye nin %9,2 gibi çok yüksek bir oranda büyüdüğü

Detaylı

4. Ünite ÜRETTİKLERİMİZ

4. Ünite ÜRETTİKLERİMİZ 4. Ünite ÜRETTİKLERİMİZ Ekonomi: İnsanların geçimlerini sürdürmek için yaptıkları her türlü üretim, dağıtım, pazarlama ve tüketim faaliyetlerinin ilke ve yöntemlerini inceleyen bilim dalına ekonomi denir.

Detaylı

Türkiyede Bölgelere Göre Yetişen Ürünler

Türkiyede Bölgelere Göre Yetişen Ürünler On5yirmi5.com Türkiyede Bölgelere Göre Yetişen Ürünler Ülkemizde yetişen başlıca ürünler. Yayın Tarihi : 24 Nisan 2012 Salı (oluşturma : 10/21/2015) TAHILLAR Buğday:İlk yetişme döneminde (ilkbaharda) yağış

Detaylı

VALİLİĞİNE (İl Sağlık Müdürlüğü) GENELGE 2005/88

VALİLİĞİNE (İl Sağlık Müdürlüğü) GENELGE 2005/88 Konu: Psiko-Teknik Değerlendirme Merkezi 03.06.2005/8148 VALİLİĞİNE (İl Sağlık Müdürlüğü) GENELGE 2005/88 Bilindiği üzere Psiko-Teknik Değerlendirme Merkezlerinin açılış, işleyiş ve denetim işlemleri 18.07.1997

Detaylı

TC. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI GAP ULUSLARARASI TARIMSAL ARAŞTIRMA VE EĞİTİM MERKEZİ. Diyarbakır Tarımsal Ticaret / Nüsha 4

TC. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI GAP ULUSLARARASI TARIMSAL ARAŞTIRMA VE EĞİTİM MERKEZİ. Diyarbakır Tarımsal Ticaret / Nüsha 4 Sayfa1 TC. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI GAP ULUSLARARASI TARIMSAL ARAŞTIRMA VE EĞİTİM MERKEZİ GAPUTAEM GÜNCEL Diyarbakır Tarımsal Ticaret / Nüsha 4 ARALIK 2013 - YIL:1 SAYI:1 / ISSN :2148-1962.

Detaylı

TÜRKİYE BİTKİSEL YAĞ SANAYİ RAPORU OCAK 2012

TÜRKİYE BİTKİSEL YAĞ SANAYİ RAPORU OCAK 2012 TÜRKİYE BİTKİSEL YAĞ SANAYİ RAPORU OCAK 2012 1 AgriPro dan, TÜRKİYE BİTKİSEL YAĞ SANAYİ RAPORU Ocak 2012 Türkiye Bitkisel Yağ Sektörünün 43 sayfalık kapsamlı istatistiksel, analizli genel görünüm çalışması,

Detaylı

BULGARİSTAN ÜLKE RAPORU 05.02.2015

BULGARİSTAN ÜLKE RAPORU 05.02.2015 BULGARİSTAN ÜLKE RAPORU 05.02.2015 BULGARİSTAN ÜLKE RAPORU 05.02.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Bulgaristan a ihracat yapan 585 firma bulunmaktadır. 31.12.2013

Detaylı

GİTES TEKSTİL VE DERİ EYLEM PLANI

GİTES TEKSTİL VE DERİ EYLEM PLANI GİTES TEKSTİL VE DERİ EYLEM PLANI HEDEF -1 PAMUĞA İLİŞKİN POLİTİKALARDA ETKİNLİĞİN ARTIRILMASI 1.1 Pamuk Arama Konferansı sonucunda belirlenen Pamuk Eylem Planları hayata geçirilecektir. Gıda, Tarım ve

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat 2014

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat 2014 EKONOMİK GELİŞMELER Şubat 2014 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH) 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİ MAKRO EKONOMİK GÖSTERGELER (MAYIS 2015)

TÜRKİYE EKONOMİSİ MAKRO EKONOMİK GÖSTERGELER (MAYIS 2015) TÜRKİYE EKONOMİSİ MAKRO EKONOMİK GÖSTERGELER (MAYIS 2015) Tüketici Güven Endeksi (Nisan 2015) Tüketici Güven Endeksi bir önceki aya göre sınırlı bir artış sergilemiştir. 2015 Mart ayında 64.39 olan Tüketici

Detaylı

İŞBİRLİĞİ YAPILACAK KURUM/KURULUŞ. Hazine Müstaşarlığı Kalkınma Bakanlığı Maliye Bakanlığı Sosyal Taraflar

İŞBİRLİĞİ YAPILACAK KURUM/KURULUŞ. Hazine Müstaşarlığı Kalkınma Bakanlığı Maliye Bakanlığı Sosyal Taraflar TARIM SEKTÖRÜ 1. Tarım sektöründe istihdam şartları iyileştirilecektir. 1.1 Tarıma yönelik destekler ihtisaslaşmayı ve istihdamı korumayı teşvik edecek biçimde tasarlanacaktır. Hayvancılık (Tarım Reformu

Detaylı

Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak. GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ

Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak. GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ DIYARBAKıR ın İÇİNDE BULUNDUĞU EKONOMİK ORTAM 2 DIYARBAKıR GENEL BİLGİLER Nüfus Diyarbakır: 1.607.437 Türkiye:76.667.864 KOBİ

Detaylı

T.C. B A Ş B A K A N L I K STEMĐ YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI

T.C. B A Ş B A K A N L I K STEMĐ YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI T.C. B A Ş B A K A N L I K YENĐ TEŞVĐK K SĐSTEMS STEMĐ YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI MEVCUT TEŞVĐK SĐSTEMĐ Genel Teşvik Uygulamaları Bölgesel Teşvik Uygulamaları Büyük Ölçekli Yatırımların Teşviki KDV

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ TÜKETİCİ FİYAT ENDEKSİ (TÜFE) BİLGİ NOTU AĞUSTOS 2014 Türkiye İstatistik Kurumu 03/09/2014 tarihinde 2014 yılı Ağustos ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) haber bültenini yayımladı. Tüketici Fiyat Endeksi

Detaylı

2013 ÖSYS - LİSANS PROGRAMLARI BOŞ KALAN KONTENJANLAR www.saugundem.com www.facebook.com/saugundem

2013 ÖSYS - LİSANS PROGRAMLARI BOŞ KALAN KONTENJANLAR www.saugundem.com www.facebook.com/saugundem 2013 ÖSYS - LİSANS PROGRAMLARI BOŞ KALAN KONTENJANLAR Programın Kodu Programın Adı Puan Türü ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ (BOLU) Genel Kontenjan Yerleşen Aday Sayısı Boş Kontenjan Min Puan Max Puan

Detaylı

KPSS - 2004/2 ve Ek Yerleştirmedeki En Küçük ve En Büyük Puanlar ( TABLO-2 Önlisans Mezunları III. Grup Yeni Kadrolar )

KPSS - 2004/2 ve Ek Yerleştirmedeki En Küçük ve En Büyük Puanlar ( TABLO-2 Önlisans Mezunları III. Grup Yeni Kadrolar ) KPSS - 2004/2 ve Ek Yerleştirmedeki En Küçük ve En Büyük Puanlar ( TABLO-2 Önlisans Mezunları III. Grup Yeni Kadrolar ) EN EN BOŞ KÜÇÜK BÜYÜK K.KODU KONTENJAN KONTENJAN PUAN PUAN UNVAN KURUM ADI KURUM

Detaylı