DEĞİŞEN TÜRKİYE DE KADIN

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "DEĞİŞEN TÜRKİYE DE KADIN"

Transkript

1 Havva Çaha E. Sare Aydın Ömer Çaha DEĞİŞEN TÜRKİYE DE KADIN Temmuz 2014 İstanbul

2 İstanbul 1. Baskı Eylül, 2014 ISBN: Yayın Sertifika No: Bu eserin tüm yayın hakları Kadın ve Demokrasi Derneği ne aittir. KADEM Karagümrük Mah. Muhtar Muhittin Sok. No: 8 TOKİ Sulukule Evleri, Edirnekapı/Fatih Tel : 0(212) (pbx) Fax : 0(212) Teknik Hazırlık: Ali Gümüşterazili Basım Yeri: Piya Matbaa Sanatları San. ve Tic. Ltd. Şti. Davutpaşa Cad. Davutpaşa Matbaacılar Sit. 101/586 Topkapı, Zeytinburnu-İstanbul (0212)

3 Değişen Türkiye de Kadın Yazarlar Hakkında Doç. Dr. Havva Çaha Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Matematik Bölümü nü bitiren Havva Çaha, yüksek lisans ve doktora çalışmalarını iktisat alanında sürdürmüştür. Sosyal politika, enerji politikaları, istihdam politikaları, işgücü piyasaları, engelli sorunları, Türkiye de kadın ve istihdam, yoksulluk, kadın politikaları gibi alanlarda uzmanlaşmış olan Çaha nın konuyla ilgili çok sayıda Türkçe ve İngilizce çalışmaları bulunmaktadır. Kadın Örgütleri ve Yerel Demokrasi adlı kitap yazarın Türkçe yayınlanan son çalışmalarından biri. Yrd. Doç. Dr. E. Sare Aydın Yeditepe Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümünde doktorasını tamamlayan Sare Aydın, İstanbul Ticaret Üniversitesi, Uluslararası İlişkiler Bölümü öğretim üyesi olarak akademik hayatına devam etmektedir. Aydın, uzun zaman ulusal ve uluslararası projelerde kıdemli program yürütücüsü ve koordinatör olarak çalışmalarda bulunmuştur. Akademik olarak Türkiye-AB ilişkilerine, milliyetçilik ve kimlik politikalarına, son zamanlarda ise, kadın meselesine yoğunlaşmış olan Aydın, halen Kadın ve Demokrasi Derneği başkanlığını yürütmekte, kadın konusunda cinsiyet adaleti ve muhafazakârlık üzerine çalışmalarını sürdürmektedir. Prof. Dr. Ömer Çaha Siyaset bilimi profesörü olan Ömer Çaha, Yıldız Teknik Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü nde öğretim üyesi olarak çalışmaktadır. Türkiye nin siyasal yapısı, sivil toplum ve demokrasi, kadın hareketi, seçmen davranışı ve siyasal partiler, klasik ve modern siyaset düşüncesi gibi alanlarda uzmanlaşmış olan Çaha nın bu konularla ilgili otuza yakın kitabı, çok sayıda İngilizce ve Türkçe makalesi yayınlanmıştır. Women and Civil Society in Turkey, Dünyada ve Türkiye de Siyasal İdeolojiler, Türkiye de Seçmen Davranışı ve Siyasal Partiler, Aşkın Devletten Sivil Topluma, Kadın Örgütleri ve Yerel Demokrasi, Türkiye de Seçim Kampanyaları gibi kitaplar yazarın çalışmalarından bazıları. 3

4 4

5 ÖNSÖZ Değişen Türkiye de Kadın Sahadan bilgi toplamak, masa başında bilgi üretmekten her zaman daha zordur. Saha çalışmaları, topluma ayna tutucu nitelikte olup, birbiriyle bağlantılı çok sayıda karmaşık süreçlerden geçen, metodolojik titizlik ve hassasiyet gerektiren çalışmalardır. Toplumsal kanaatleri, beklentileri ve tutumları olduğu gibi yansıtmak için araştırma etiğine, bilimsel yöntemlere ve araştırma tekniklerine gerekli özeni göstermek kaçınılmazdır. Saha araştırmalarının sadece metodolojik titizlik gerektirmediğini, aynı zamanda etik ilkelere bağlılığı da gerektirdiğini unutmamak gerekir. Zira sahadan elde edilen bilgilerden hareketle toplumun genelinin eğilimi ve kanaati yansıtılır. Başka bir deyişle, saha toplumun sesi ve aynası olur. Bilimsel etik, bu aynayı olabildiğince tarafsız ve nesnel kullanmayı, toplumu olduğu gibi yansıtmayı; aynanın yansıttığı gerçekliği kendi değerlerimize, dünya görüşümüze, amaçlarımıza göre evirip çevirmemeyi zorunlu kılar. Bu araştırma, böyle bir titizlik ve etik kaygı içinde yürütülmüş, araştırmanın her aşamasında bu ilkeler titiz biçimde gözetlenmiştir. Araştırma, konunun uzmanları olan Prof. Dr. Ömer Çaha, Doç. Dr. Havva Çaha ve Yard. Doç. Dr. Sare Aydın nın nezaretinde, Pollmark Araştırma firmasıyla koordineli biçimde yürütülmüştür. Aslıhan Küçüker Yıldız ile Fatma Kılıç Hatipoğlu, Pollmark Araştırma firması adına araştırmanın her safhasında yer aldılar. Araştırma sahasının belirlenmesi, örneklemin tespiti, anketin hazırlanması, pilot çalışmalarının gerçekleştirilmesi, anketlerin uygulanması ve nihayetinde verilerin analizi bu ekibin koordinasyonu sonucunda gerçekleştirilmiştir. Araştırma deseninin oluşmasında ve araştırma raporunun ortaya çıkmasında, ayrıca Kadın ve Demokrasi Derneği nin Yönetim Kurulu nda görevli bazı üyelerimiz de başından sonuna kadar yer aldılar ve katkıda bulundular. Bu araştırma, uzun uğraşların, titiz çalışmaların ve yoğun bir emeğin sonucunda ortaya çıkmıştır. Başta araştırmayı kitaplaştırarak yayım aşamasına getiren Ömer Çaha, Havva Çaha ve Sare Aydın olmak üzere; araştırmanın saha kısmının gerçekleştirilmesinde rol oynayan Aslıhan Küçüker Yıldız a ve Fatma Kılıç Hatipoğlu na, KADEM Yönetim Kurulu Üyelerine ve araştırma sahasında yer alan ilgili şahıslara ayrı ayrı teşekkürü borç bilir; kendilerine şükranlarımızı sunarız. Bu çalışmanın akademik dünyaya, konuyla ilgili siyasi aktörlere, sivil toplum kuruluşlarına ve araştırmacılara katkı sağlayacağını ümit ediyoruz. Kadın ve Demokrasi Derneği 5

6 6

7 İÇİNDEKİLER Değişen Türkiye de Kadın ÖNSÖZ... 5 İÇİNDEKİLER... 7 BİRİNCİ BÖLÜM ARAŞTIRMANIN KAPSAMI VE YÖNTEMİ İKİNCİ BÖLÜM KADINLA İLGİLİ İSTATİSTİKSEL VERİLER VE LİTERATÜR ANA- LİZİ İstatistiklerle Kadın Eğitimi İstatistiklerle Kadın İstihdamı İş Yaşamında Ayrımcılık ve Mobbing İstatistiklerle Kadın ve Siyaset Aile ve Nüfus Politikaları Kadına Karşı Aile İçi Şiddet ÜÇÜNCÜ BÖLÜM AİLE YAŞAMI VE ANNELİK Çocuk Sayısı ve Annelik Çalışan Anneler ve Aile Yaşamı Akrabalık İlişkisi ve Aile Genişliği DÖRDÜNCÜ BÖLÜM EVLİLİK VE BOŞANMAYA İLİŞKİN TUTUMLAR Kadınlarda Evliliğe İlişkin Tutumlar Flört ve Nikâhsız Birlikteliğe İlişkin Tutumlar Kadınlarda Boşanmaya İlişkin Tutumlar 7

8 İçindekiler BEŞİNCİ BÖLÜM ÇALIŞMA YAŞAMI VE EKONOMİK DURUM Çalışma Durumu ve Sosyal Güvence Çalışma Yaşamında Eşit Muamele Ve Ayrımcılık Hanenin Geliri ve Mülkiyet Durumu ALTINCI BÖLÜM KÜLTÜREL VE DİNSEL ETKİNLİKLERE KATILIM Eğitim Düzeyi ve Okuma Alışkanlığı Sanatsal ve Kültürel Faaliyetlere Karşı İlgi Dinsel Değerler ve Tutumlar YEDİNCİ BÖLÜM KİŞİSEL BAKIM VE BOŞ ZAMAN ETKİNLİKLERİ Kişisel Bakıma İlişkin Tutumlar Düzenli Spor ve Sağlığa İlişkin Tutumlar Boş Zaman Etkinliği ve Televizyon SEKİZİNCİ BÖLÜM BİREYSELLİK, KADIN-ERKEK EŞİTLİĞİ VE ŞİDDET Bireysellik ve Kişisel Mutluluk Kadınlarda Aile İlişkileri Kadın-Erkek Eşitliğiyle İlgili Tutumlar Kadına Karşı Şiddet DOKUZUNCU BÖLÜM SİYASAL KATILIMA İLİŞKİN TUTUMLAR Siyasete Karşı İlgi ve Katılım Siyasal Kararlarda Rol Oynayan Faktörler Siyasal Kimlik ve Aidiyet 8

9 Değişen Türkiye de Kadın ONUNCU BÖLÜM KADIN POLİTİKALARINA İLİŞKİN TUTUMLAR Kadına Yönelik Politikalar Kadın Haklarıyla İlgili Uygulamalar SONUÇ KAYNAKÇA EK1a: Varyans Analizi (Eğitim Düzeyi Üzerinden) Ek1b: Varyans Analizi (Çalışma Durumu Üzerinden) Ek1c: Varyans Analizi (Gelir Düzeyi Üzerinden) Ek1d: Varyans Analizi (Yaş Üzerinden) Ek2: Araştırma Anketi

10 10

11 Değişen Türkiye de Kadın BİRİNCİ BÖLÜM ARAŞTIRMANIN KAPSAMI VE YÖNTEMİ 11

12 Araştırmanın Kapsamı Ve Yöntemi Bu araştırmanın konusu, kadınların sosyal, ekonomik ve siyasal alanlardaki profilini ortaya çıkarmak ve söz konusu alanlardaki tutum ve davranışlarını tespit etmektir. Kadınların sosyolojik profili ve sosyolojik konulara ilişkin tutumları kapsamında annelik ve aile yaşantıları, evlilik ve boşanmaya ilişkin tutumları, kültürel faaliyetleri, dinsel değerleri yaşama düzeyleri, kişisel bakım ve boş zaman etkinlikleri, kadın erkek eşitliğine ilişkin kanaatleri gibi hususlar araştırma konusu edilmiştir. Kadınların ekonomik profili bağlamında çalışıp çalışmadıkları, çalışıyorlarsa hangi sektörlerde ve konumlarda çalıştıkları, aile gelirleri ve yaşam standartları gibi konular analiz edilmiştir. Yine siyasal profilleri ve siyasal konulara ilişkin tutumları bağlamında kendilerini kimlik ve düşünce olarak nerede konumlandırdıkları, siyasetle hangi düzeyde ilgilendikleri, sivil toplum faaliyetlerine katılıp katılmadıkları, kadın politikalarına ilişkin kanaatleri, kısaca siyasal katılım yönünde sergiledikleri tutum ve davranışları ele alınıp incelenmiştir. Araştırma, İstatistiksel Bölgeleme Sistemi esas alınarak Türkiye nin 12 NUTS-1 bölgesinin 26 NUTS-2 alt bölgelerinden 26 ilde toplam 5036 kadın üzerinde gerçekleştirilmiştir. Türkiye nin 12 istatistiksel bölgesi sırasıyla İstanbul, Akdeniz, Batı Anadolu, Batı Karadeniz, Batı Marmara, Doğu Karadeniz, Doğu Marmara, Ege, Güneydoğu Anadolu, Kuzeydoğu Anadolu, Orta Anadolu ve Orta Doğu Anadolu bölgeleridir. Örneklem dağılımı, her bölgenin nüfus büyüklüğü dikkate alınarak tespit edilmiştir. İlgili tabloda görüldüğü gibi, örneklemin yüzde 21 i İstanbul bölgesinden seçilmiştir. Zira nüfusun yüzde yirmisine yakın bir kesimi İstanbul da bulunmaktadır. 1 Araştırma örnekleminin tespitinde nüfusun bölgesel dağılımının yanı sıra; yaş, eğitim düzeyi ve çalışma na ilişkin kotalar da verilerine göre Türkiye nüfusunun yüzde 18.5 i İstanbul da yaşamaktadır. Bkz. TÜİK, Yıllara Göre İl Nüfusları: , (Erişim tarihi: 25 Mayıs, 2014). 12

13 Değişen Türkiye de Kadın dikkate alınmıştır. Dolayısıyla örneklem tespiti Türkiye deki gerçek resme uygun olarak yapılmıştır. 2 Bu bağlamda araştırmada yer alan kadınların yaklaşık yüzde 25 i herhangi bir işte çalışırken, yüzde 75 i ise çalışmamaktadır. Bunların büyük bir kısmı evli olup ev kadını statüsündedirler. Yaş kotası üzerinden değerlendirildiğinde araştırmada yer alan kadınların ağırlıklı olarak yaş aralığında yer aldıkları görülmektedir. Eğitim düzeyi bakımından ise ilkokul, ortaokul ve lise düzeyinde eğitime sahip olan kadınlar ağırlıklı olarak araştırmada yer almışlardır. Araştırma verileri yüz yüze mülakata dayalı kapsamlı bir anket üzerinden elde edilmiştir. 3 Araştırmada uygulanan anket sorularının büyük bir kısmı kapalı uçlu sorulardan oluşmuştur. Bazı sorular ise açık uçlu olarak yapılandırılmıştır. Anketlerin yüzde 50 si hanelerde gerçekleştirilirken, yüzde 25 i işyerlerinde çalışan kadınlara, yüzde 25 i ise sokakta uygulanmıştır. Hanelerde ve işyerlerinde yapılan anketler sistematik rastsal yöntemle gerçekleştirilirken, sokak anketleri basit rastsal yöntemle gerçekleştirilmiştir. Araştırmada kullanılan anketin SPSS ortamında güvenirliği ve geçerliliği test edilmiş olup araştırma, yüzde ±5 yanılma payıyla yüzde 95 lik güven aralığında kabul edilmiştir. Takip eden sayfalarda yer alan analizler bu güven aralığı esas alınarak yapılmıştır. İlerleyen sayfalarda görüleceği gibi, araştırma dokuz bölümden oluşmaktadır. Takip eden bölümde ana hatlarıyla kadının Türkiye deki profili ele alınmıştır. Resmi verilerden ve konuyla ilgili yapılan akademik çalışmalardan hareketle kadınların sosyo-ekonomik nun kapsamlı bir analizi bu bölümde yer almaktadır. Başta eğitim ve çalışma yaşamı olmak üzere, kadınlarla ilgili çok yönlü istatistiksel analizlere bu bağlamda yer verilmiştir. Yine kadın konusuyla ilgili gerçekleştirilen değişik araştırmalar itibariyle işgücüne katılan kadınların oranı yüzde 27 düzeyindedir. Bkz. TÜİK, İstatistiklerle Kadın: 2012, Ankara: Türkiye İstatistik Kurumu, 2012, S Bkz. Ek2, Araştırma Anketi. 13

14 Araştırmanın Kapsamı Ve Yöntemi dan hareketle kadınların siyasete karşı olan ilgisi, katılım düzeyi, sivil toplum faaliyetleri içindeki yeri, sosyal ve kültürel değerleri kapsamlı biçimde ele alınmıştır. Gerek Türkiye de, gerekse genel olarak dünyada kadınlarla ilgili görülmekte olan gerçeklerden biri cam tavan sendromudur. Cam tavan sendromu, kadınların erkeklerle aynı oranda yükselemediklerini göstermektedir. 4 Sosyal, kültürel, ekonomik ve siyasal yaşam alanlarında üst düzeylere doğru gidildikçe kadınların yönetim kademelerinde yer alma oranı erkeklere göre düşmektedir. Kuşkusuz buna yol açan çok boyutlu sosyolojik, kültürel ve hatta psikolojik nedenler bulunmaktadır. Çalışmanın takip eden bölümünde bunlara ilişkin yapılmış araştırmalara ve istatistiklere dikkat çekilecektir. Araştırmanın üçüncü bölümünde kadınların aile yaşamı ve annelikle ilgili hususlar ele alınmaktadır. Kadınların sahip olduğu çocuk sayısı, çocukların bakımı, çalışan annelerin karşılaştıkları sorunlar, ailenin toplam geliri, mülkiyet, aile bireylerinin sayısı bu bölümde ayrıntılı olarak analiz edilmektedir. İlgili bölümde görüleceği gibi, araştırmada yer alan kadınların yüzde 93 nün bir veya daha fazla sayıda çocuğu bulunmaktadır. Araştırmada yer alan kadınların ortalama çocuk sayısı 2.6 tanedir. Araştırmaya katılan kadınların genel olarak 2 ila 3 çocuk annesi olduğu anlaşılmaktadır. Araştırmaya katılan kadınlardan dört tanesinin 11 çocuğunun olduğu dikkat çekmektedir. Çocuk sayısı, ailede yaşayan bireylerin sayısına da doğru orantılı olarak yansımaktadır. Araştırma bulgularına göre araştırmaya katılan kadınların ailelerinde ortalama 3.9 kişi yaşamaktadır. Bu da ailelerin ağırlıklı olarak anne baba ve çocuklardan oluştukları anlamına geliyor. 4 Cam tavan sendromuyla ilgili bir tartışma için bkz. C. Deemer ve N. Fredericks, Cam Tavan Üstünde Dans, Çev. Sinem Özer, İstanbul: Optimist Yayım Dağıtım, Ayrıca bkz. George F. Dreher, Breaking the Glass Ceiling: The Effects of Sex Ratios and Worklife Programs on Female Leadership at the Top, Human Relations,56, 5 (2003), ss

15 Değişen Türkiye de Kadın Tablo 1: Örneklemin İllere Göre Dağılımı Bölge İl Sayı Yüzde İstanbul İstanbul ,1 Akdeniz Adana 264 5,2 Antalya 234 4,6 Hatay 142 2,8 Batı Anadolu Ankara 465 9,2 Konya 143 2,8 Batı Karadeniz Samsun 160 3,2 Zonguldak 100 2,0 Kastamonu 33 0,7 Batı Marmara Balıkesir 103 2,0 Tekirdağ 83 1,6 Doğu Karadeniz Trabzon 138 2,7 Doğu Marmara Bursa 258 5,1 Kocaeli 245 4,9 Ege İzmir 363 7,2 Manisa 159 3,2 Aydın 140 2,8 Güneydoğu Anadolu Gaziantep 241 4,8 Şanlıurfa 141 2,8 Mardin 39 0,8 Kuzeydoğu Anadolu Erzurum 82 1,6 Ağrı 43 0,9 Orta Anadolu Kayseri 174 3,5 Kırıkkale 63 1,3 Ortadoğu Anadolu Malatya 100 2,0 Van 62 1,2 Toplam Beşinci bölümde araştırmada yer alan kadınların çalışma yaşamı ve ekonomik incelenmektedir. Kadınların çalışma koşulları, çalıştıkları sektör ve pozisyon, çalıştıkları kurumlarda ayrımcılığa maruz kalıp kalmadıkları, çalışmak isteyip isteme- 15

16 Araştırmanın Kapsamı Ve Yöntemi dikleri, hanelerinin toplam geliri, yaşam standartları, yaşanan konutun mülkiyet gibi konular bu bağlamda ayrıntılı biçimde ele alınıp irdelenmektedir. Araştırma bulgularına göre kadınların yüzde 43 nün geliri 1000 TL nin altındadır. Bunca düşük gelir düzeyine rağmen araştırmaya katılanların önemli bir kısmının ev sahibi (%62) ve araba sahibi (%42) olması dikkate değer bir bulgu olarak tespit edilmiştir. Düşük gelir düzeyine rağmen kadınların büyük bir kısmının kendisini az ya da çok mutlu hissetmesi araştırmanın elde ettiği başka önemli bulgulardandır. Araştırmada elde edilen bulgulara göre kadınların büyük bir kısmı çalıştıkları kurumlarda ayrımcılığa uğramamakta, aksine erkeklerle eşit muameleye tabi tutulmaktadır. Altıncı bölümde katılımcıların kültürel ve dinsel tutumları test edilmiştir. Araştırmaya katılan kadınların okuma yazma oranı, sinema ve televizyon izleme eğilimi, tiyatro ve sinemaya gitme tutumu, internet ve gazete takip etme sıklığı, kitap ve dergi okuma alışkanlığı, namaz kılma ve oruç tutma eğilimi gibi konular bu bağlamda araştırılmaktadır. Araştırma bulguları, kadınların hem sinema ve tiyatro gibi modern değerleri takip ettiklerini, hem de namaz ve oruç gibi dinsel pratikleri yerine getirdiklerini göstermektedir. İlgili bölümlerde detaylı biçimde test edileceği gibi, araştırmaya katılan kadınlar genel olarak seküler-modern değerlerle muhafazakâr-dinsel değerleri bir arada bulundurmaktadırlar. Kadınların bu tutumu dikkate alındığında, Türkiye de siyasal düzeyde görülmekte olan sert politik ayrışmaların sosyolojik bir temele dayanmadığı anlaşılır. Yedinci bölümde araştırmaya katılan kadınların boş zaman etkinlikleri ve kişisel bakım konusundaki tutumları analiz edilmektedir. Kadınların spor alışkanlıkları, diş kontrolü konusundaki hassasiyetleri, cilt ve saç bakımı gibi kendi bakımlarıyla ilgili konuların yanı sıra, boş zamanlarını nasıl değerlendirdikleri bu bölümde sorgulanmaktadır. Bu bağlamda hangi düzeyde televizyon izledikleri, televizyonlarda genelde hangi programları seyrettikleri, internet kullanım alışkanlıkları gibi hususlar masaya yatırılmaktadır. İlerleyen bölümlerde tahlil edileceği gibi, 16

17 Değişen Türkiye de Kadın kadınların genel olarak internetten çok televizyon izledikleri anlaşılmaktadır. Televizyonda en fazla ön plana çıkan programlar ise yerli dizi, haber programları ve kadın kuşağıyla ilgili programlardır. Kadınların, sorun olmadıkça bir diş hekimine gitmedikleri araştırmanın ortaya çıkardığı bulgulardandır. Araştırmaya katılanların yüzde 72 si bir sorun olduğu zamanlarda diş hekimine gittiklerini belirtmişlerdir. Tablo 2: Örneklemin Demografik Özellikleri Sayı Yüzde Yaş yaş ,8 yaş ,0 yaş ,7 yaş ,0 yaş ve üzeri ,5 Eğitim Düzeyi Hiç okula gitmedim ,2 İlkokul ,9 Ortaokul ,8 Lise ,6 Üniversite ,5 Yüksek lisans / Doktora 51 1,0 Çalışma Çalışan ,5 Durumu Çalışmayan ,5 Toplam Sekizinci bölümde kadın-erkek ilişkisine ve eşitliğine ilişkin tutumlar ele alınmaktadır. Kadınların tek başlarına yurt içinde veya yurt dışında seyahat edip etmedikleri, kendilerinin ve eşlerinin aileleriyle hangi düzeyde görüştükleri, kararlarını kendi başlarına alıp almadıkları, kadınların her konuda erkeklerle 17

18 Araştırmanın Kapsamı Ve Yöntemi eşit olup olmadığına ilişkin tutumları bu bölümde kadınların gözünden incelenmektedir. Katılımcıların aynı zamanda feminizm hakkında ne düşündükleri de bu bölümde incelenmiştir. Araştırmanın bulgularına göre kadınların yüzde 12 si feminizmi gerekli görüp desteklerken, yüzde 10 u da desteklememekle birlikte feminizmi gerekli görmektedir. Kadın hareketinin son otuz yılda Türkiye nin gündemine geldiğini düşündüğümüzde, beş kadından birinin feminizmi gerekli görmesinin bu hareket açısından önemli bir başarıya işaret ettiğini belirtmek gerekir. Kadınların büyük bir kısmı aynı zamanda sığınma evlerini duymuş ve ne işe yaradığını bilmektedir. Araştırma bulguları, kadınların kendi sorunları konusunda dikkate değer bir düzeyde duyarlılık sahibi olduklarını göstermektedir. Dokuzuncu bölümde kadınların siyasal katılım konusunda sergiledikleri performans ve bu konudaki tutumları araştırılmaktadır. Kadınların herhangi bir derneğe veya siyasal partiye üye olup olmadıkları, siyasetle hangi düzeyde ilgilendikleri, imkânları olması nda siyasete girip girmeyecekleri, mevcut partiler hakkındaki kanaatleri, kendilerine yakın veya uzak hissettikleri partilerin hangileri olduğu hususları bu bölümde ele alınmıştır. Araştırma bulguları kadınların örgütlü faaliyetlerin yanı sıra, siyasal faaliyetlere karşı da mesafeli durduğunu ortaya koymuştur. Araştırmanın sonucuna bakılırsa herhangi bir sivil toplum kuruluşuna veya siyasal partiye üye olan kadınların oranı yalnızca yüzde 8 düzeyindedir. Yine araştırma bulgularına göre kadınlar kendilerine her tür imkânın verilmesi halinde bile siyasete girme konusunda isteksiz davranmaktadırlar. Kadınların büyük bir kısmı bu yönde beyanda bulunmuştur. Katılımcıların siyasete ilişkin tutumları ilgili bölümde ayrıntılı biçimde analiz edilmektedir. Son olarak katılımcıların Türkiye de yürütülmekte olan kadın politikalarına ilişkin kanaatleri masaya yatırılmıştır. Bu bağlamda son zamanlarda tartışma gündemini işgal eden kürtaj, süt bankacılığı, ücretsiz izin, başörtüsü gibi konularda kadınların ne düşündüğü sorgulanmıştır. Yine hükümetin kadınlarla ilgili 18

19 Değişen Türkiye de Kadın yürüttüğü politikaların memnuniyet verici olup olmadığı kadınların gözünden analiz edilmiştir. Araştırma bulgularına göre kadın politikalarına ilişkin yürütülen politikalardan memnun olan kadınların oranı, olmayanlardan daha fazladır. Dolayısıyla kadınlarla ilgili yürütülen politikalara karşı genel bir memnuniyet havasının kadınlarda hakim olduğu görülmektedir. Kısaca, ilerleyen sayfalarda kadınların sosyal, kültürel, dinsel, ekonomik ve siyasal alanlarla ilgili tutum ve davranışlarının kapsamlı bir analizi görülecektir. Yapılan analizler frekans dağılımının yanı sıra, çapraz ilişkilere ve istatistiksel analizlere de dayanmaktadır. Bu bağlamda her soruyla ilgili bölgesel bazda analizlere ilave olarak eğitim, yaş ve gelir na göre de analizler yapılmaktadır. Yine her konuyla ilgili varyans analizleri yapılarak bölge, yaş, eğitim ve gelir düzeyinin kadınların belli konulardaki kanaatleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık yaratıp yaratmadığına bakılmıştır. 19

20 20

21 Değişen Türkiye de Kadın İKİNCİ BÖLÜM KADIN KONUSUYLA İLGİLİ İSTATİSTİKSEL VERİLER VE LİTERATÜR ANALİZİ 21

22 Kadın Konusuyla İlgili İstatistiksel Veriler Ve Literatür Analizi Türkiye de kadınlar, ekonomik yaşam alanında ne kadar yer almaktadır, siyasette ne kadar aktiftir, eğitim alanındaki performansı nedir? gibi sorulara bu bölümde resmi verilerden hareketle cevap aranmaya çalışılacaktır. Araştırmamızda elde edilen bulguları resmi verilerle karşılaştırmak için kadınla ilgili istatistiksel analizler önem kazanmaktadır. Bu bölümde aynı zamanda başta aile içi şiddet olmak üzere, kadın, aile ve nüfus politikalarına ilişkin yapılmış olan değişik çalışmalara ilişkin analizlere de yer verilecektir. Bu analizler kendi araştırmamızda elde edilen bulgularla karşılaştırmaya imkân verecektir. Bu bölümde sadece Türkiye deki verilerle yetinilmeyecek, aynı zamanda değişik ülkelerdeki istatistiksel verilere de yer verilecektir. Özellikle eğitim, istihdam, siyaset, evlilik, boşanma ve aile içi şiddet gibi konularda değişik ülkelerle ilgili istatistiksel analizlerin yanı sıra konuyla ilgili yapılan bir takım çalışmalara da bu bağlamda dikkat çekilecektir. İstatistiklerle Kadın Eğitimi Kadınların toplumsal hayata katılmalarını etkileyen en önemli unsur eğitimdir. Cumhuriyetle birlikte kadınların eğitimine önem verilmeye başlanmakla birlikte, eğitime erişim konusunda kadın ve erkek arasındaki farklar 1980 li yıllara kadar bariz biçimde devam etmiştir li yıllar, Türkiye de eğitim alanında önemli adımların atılmaya başlandığı yıllardır. Bu adımların sonucunda kadınların okullaşmasında belirgin gelişme görülmüştür eğitim öğretim yılında, ilkokulda okuyan öğrencilerin sadece yüzde 39 u kız öğrenci iken, bu oran eğitim yılında yüzde 49 a yükselmiştir. Aynı eğitim öğretim yılında genel liselerde okuyan kız öğrencilerin oranı da yaklaşık olarak yüzde 49 dur. 1 Bu verileri dikkate aldığımızda, ilköğretim ve ilse düzeyindeki öğrencilerin yarısına yakın bir kısmının kız öğrencilerden oluştuğunu söyleyebiliriz. 1 TÜİK, İstatistik Göstergeler: , Ankara: Türkiye İstatistik Kurumu Matbaası, 2012, ss

23 Değişen Türkiye de Kadın Zorunlu eğitimin sekiz yıla çıkarılması, kız öğrencilerin okula devam etmesini önemli ölçüde arttırmıştır. Bunun başarılmasında, izlenen çeşitli kampanyaların yanı sıra, eğitime destek olması amacıyla verilen eğitim yardımlarının da rolü büyüktür. Yoksul ailelerde çocukların eğitim hayatına devam etmesini teşvik etmek için sağlanan şartlı eğitim desteğinin bu bağlamda özel bir önemi vardır. 2 Kadınların okullaşmasında kaydedilen başarıya karşın, okuryazarlık sorunu tamamen çözülmüş değildir. Altı yaş üstü olup hala okuma yazma bilmeyen 2 milyon 200 bin kadar kadın bulunmaktadır. 3 Genç kızlar arasında da hala okuma yazma bilmeyenlerin bulunduğunu unutmamak gerekir. Bu konudaki sorun özellikle Doğu ve Güneydoğu bölgelerinde yoğunlaşmaktadır. Okuma yazma bilmeyen 15 yaş ve üzeri kadınların dağılımına bakıldığında, Şırnak ta yüzde 27, Siirt te yüzde 26, Muş ta ise yüzde 25 oranında kadının hala okuryazar olmadığı görülür. 4 Yine Van daki 50 yaş üzeri iki kadından biri okuryazar değildir. Doğu ve Güneydoğu bölgelerinde yetişkin kadın okuryazarlığının düşük olmasının en önemli nedeni, bu bölgelerde Türkçe bilmeyen çok sayıda kadının bulunmasıdır. 5 Kadın okuryazarlığı ile ilgili politikalar geliştirilirken bu konunun dikkate alınması kaçınılmazdır. Türkiye de son yıllarda kadın eğitiminin arttırılması yönünde yoğun bir çaba sarf edilmektedir. Bu çabanın, kadınların ilköğretim düzeyindeki okullaşmasında karşılığını bulduğunu belirtmek gerekir. Ne var ki, ilköğretim düzeyinde gösterilen başarının orta ve yüksekokul düzeyinde elde edilemediği görülmektedir. Zorunlu eğitime devam eden kız öğrencilerin önemli bir kısmı lise ve üniversite eğimine devam etmemektedir yılları arasında 1 milyon 890 bin 143 öğrenci şartlı eğitim desteğinden yararlanmıştır. Ayrıntılı bilgi için bkz. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı, Sosyal Yardım İstatistikleri Bülteni, TÜİK, İstatistik Göstergeler, , s Hülya Demirdirek ve Ülker Şener, 81 İl İçin Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Karnesi, Ankara: TEPAV Yayınları, 2014, s A.g.e. 23

24 Kadın Konusuyla İlgili İstatistiksel Veriler Ve Literatür Analizi Tablo1: 2013 Yılı İtibarıyla Eğitim Düzeyi (6 Yaş ve Üstü) 6 Eğitim düzeyi Erkek Kadın Toplam Okuma yazma bilmeyen 1,3 6,4 3,9 Okuma yazma bilen fakat bir okul bitirmeyen 18,8 22,1 20,4 İlkokul 18,8 24,9 21,8 İlköğretim 21,3 16,6 18,9 Ortaokul veya dengi okul 5,0 3,2 4,1 Lise veya dengi okul 20,3 14,9 17,6 Yüksekokul veya fakülte 10,9 8,6 9,8 Yüksek lisans 0,9 0,6 0,8 Doktora 0,3 0,2 0,2 Bilinmeyen 2,5 2,4 2,5 Toplam yılı küresel Cinsiyet Raporu nda belirtildiği gibi, Türkiye kadınların eğitime katılımı konusunda 135 ülke içinde 104. sırada yer almaktadır. 7 Türkiye nin sıralamada bu denli geri kalışının en önemli nedeni, okuma yazma bilmeyen kadın sayısı ile lise ve üzeri eğitim kurumlarına katılımın düşüklüğüdür. Kadınların eğitim düzeyinin yükseltilmesi, kadınların işgücüne katılımını doğrudan etkilemektedir. Türkiye de ilköğretim mezunu kadınların iş gücüne katılım oranı yüzde 26 iken, üniversite mezunu kadınların işgücüne katılım oranı yüzde 69 düzeyindedir. 8 Bu nedenle okuma yazma bilmeyen kadınlara yönelik yetişkin kurslarının açılmasının yanı sıra, kız çocuklarının lise ve üniversiteye devamı konusunda da politikaların geliştirilmesi büyük önem taşımaktadır. 6 Bkz. TÜİK, Toplumsal Cinsiyet Verileri, Pre Tablo.do?alt_id=1068 (Erişim tarihi: 10 Nisan, 2014). 7 World Economic Forum, Global Gender Report: 2013, s. 18. İnternet kaynağı için bkz. reports/ global- gender- gapreport-2013 (Erişim tarihi: 25 Nisan 2014) 8 TÜİK, İstatistikler ile Kadın: İnternet kaynağı için bkz. /www. tuik.gov.tr/ PreHaber Bultenleri.do?id=1605 (Erişim tarihi: 30 Nisan 2014). 24

25 Değişen Türkiye de Kadın İstatistiklerle Kadın İstihdamı Makroekonomik göstergelerde önemli bir yer tutan istihdam, işsizlik ve işgücüne katılım gibi kavramlar kullanılırken, bu kavramların nasıl hesaplandığını dikkate almak gerekir. Mevcut ekonomik teoriler, ekonomi ile ilgili çeşitli varsayımlarda bulunurken, öncelikle piyasa kavramını dikkate almaktadırlar. Piyasa kavramı, parasal bir nitelik taşıyan mal ve hizmet üretimine karşılık gelir. Dolayısıyla ekonomiyle ilgili göstergelerin tamamı, para ile ilgili işlemleri dikkate aldığı için, parasal bir nitelik taşımayan ev içi üretim, piyasa kavramının dışında kalmaktadır. İşlemlerin parasal değerinin dikkate alınması, gerçek hayatta ücret ödenmeden gerçekleştirilen bazı işlemlerin mevcut teori ve sistemlerle açıklanmasını engellemektedir. Bu da reel hayatta parasal değeri olan işlerle parasal değeri olmayan işler ayrımını yaratmaktadır. Ev işleri, çocuk ve yaşlı bakımı gibi birçok üretim aile içinde ücret ödenmeden kadınlar tarafından gerçekleştirilmektedir. 9 Mevcut tanımlar dikkate alındığında, ev kadınları, ekonomik değer üretmelerine rağmen, reel ekonomi içinde yer almamaktadırlar. Bu çelişkili şöyle bir örnekle açıkladığımızda nasıl çarpık bir tabloyla karşılaştığımız daha iyi anlaşılır: Bir kadının kendi evinin temizliğini yapması Gayri Safi Yurtiçi Hasıla hesaplamasına dâhil edilmez. Oysa aynı kadın başka bir evi ücret karşılığında temizlediğinde onun ürettiği değer bu hesaplamaya dâhil edilir. Bu çelişkili duruma dikkat çeken feminist ekonomistler, kadınların bu şartlar içinde reel ekonomide varlık göstermelerinin mümkün olmadığını öne sürerek, ekonomide kadınların üretiminin de dikkate alınacağı yeni yaklaşımların benimsenmesini istemektedirler. Geleneksel toplumlarda, çocuk doğurmak, çocuk ve yaşlı bakımıyla ilgilenmek, ev işlerini yapmak kadının doğal görevi 9 Deniz Kandiyoti, Aile Yapısında Değişme ve Süreklilik, Türkiye de Ailenin Değişimi, Der. Deniz Kandiyoti, Ankara: Maya Matbaacılık ve Yayıncılık, 1984, s

26 Kadın Konusuyla İlgili İstatistiksel Veriler Ve Literatür Analizi olarak kabul edilirken; erkeklerin evin dışında para kazanması beklenmektedir. Kadınların ücret karşılığı evin dışındaki bir işte çalışması sanayi devrimiyle birlikte yaygınlaşmış, bu da doğal olarak geleneksel anlayışın aşınmasına yol açmıştır. Ne var ki, ekonomik kriz dönemlerinde geleneksel anlayış kendisini birçok toplumda yeniden ortaya koyabilmektedir. Mesela 1929 ekonomi krizi, ücretli bir işte çalışan kadınların büyük bir kısmının eve dönmesine yol açmıştır. Buna, ailenin geçiminden erkeğin sorumlu olduğu, çalışan kadının aslında erkeğin işini elinden alarak onu işsiz bıraktığı anlayışı neden olmuştur. Kriz dönemlerinde hemen hemen tüm toplumlarda kadının yerinin evi olduğu görüşü yükselir. Mesela, Amerika da 1930 lu yıllarda yapılan bir araştırmaya göre, işverenlerin yüzde 82 si, kadınlara iş verilmemesi ve çalışan kadınların ücretlerinin düşürülmesi gerektiğine inanmaktaydı. 10 Bu yıllarda Amerika da kadınlar işten çıkarılmış, iş başvuruları geri çevrilmiştir. İkinci Dünya Savaşı, sanayi devriminden sonra, kadınların işgücüne katılımını etkileyen ikinci bir milat olarak kabul edilmektedir. Savaş sırasında işgücü piyasalarına giriş yapan kadınların bir kısmı savaşın bitmesi ile eve geri dönmesine rağmen, önemli bir kısmı emek piyasalarında kalmaya devam etmiştir lerin başında, Belçika, Yunanistan, İrlanda, İtalya, İspanya gibi ülkelerde kadınların işgücüne katılım oranları yüzde 40 ın altında olmasına rağmen, 2009 yılında yüzde 50 nin üzerine çıkmıştır. Türkiye de bunun tersi bir tablo görülmüştür. Türkiye de 1988 yılında kadınların yüzde 34,3 olan işgücüne katılım oranı, 1990 yılında yüzde 34,1 e, 2013 yılında ise yüzde 29,6 ya düşmüştür. 12 Türkiye de kadınların işgücüne katılımının düşmesinin en 10 Ruth Milkman, Women s Work and Economic Crisis: Some Lessons of the Great Depression, Review of Radical Political Economics, (1976), s Claudia Coldth, The Role of World War II: In the Rise of Women s Work, NBER Working Paper Series, Cambridge, (1989), ss İnternet kaynağı için bkz. http/core. kmi.open.ac.uk/ download/.../ pd (Erişim tarihi: 5 Mayıs 2014). 12 OECD, Doing Better for Families: 2011, s. 30. İnternet kaynağı için bkz. social/ soc/ doingbetter forfamilies.htm (Erişim tarihi: 7 Haziran 2014). 26

27 Değişen Türkiye de Kadın önemli nedeni, kentleşmeyle birlikte kadınların işgücü piyasalarından çekilmesidir. Kadınlar, tarım sektöründe üretimden satışa kadar hemen her alanda ücretsiz aile işçisi olarak çalışırken, tarım sektöründeki küçülmeye bağlı olarak işgücünün dışında kalmaktadırlar. 13 Kadınlar, köyden kente göçün ilk yıllarında işgücü piyasalarından çekilmekte, kentte geçirdikleri süre uzadıkça tekrar iş gücüne girmeye başlamaktadırlar. 14 Eğitim düzeyi düşük olan kadınlar, sanayi sektöründe yer bulamadıkları için hizmet sektöründe kayıtsız çalışmak nda kalmaktadırlar. 15 Bu durum, kadınların hizmet sektöründe kayıtsız çalışmalarına yol açmaktadır. 16 Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yapılan hesaplamalara göre, 2002 yılında kayıt dışı çalışan kadın oranı yüzde 52 düzeyindedir yılından itibaren kayıt dışı istihdam azalmaya başlamış, 2011 yılında yaklaşık yüzde 42 ye gerilemiştir. 17 Buna rağmen kadınların önemli bir kısmının hala kayıt dışı olarak çalıştığını söyleyebiliriz. Türkiye de kadınların işgücüne katılımı şartlara bağlı olarak değişmektedir. Kadınlar enflasyonun yüksek olduğu dönemlerde işgücü piyasalarına girmekte, şartlar iyileştiğinde ise çıkmaktadırlar yılları arasında, kentlerde yaşayan ailelerin ciddi geçim sıkıntısıyla karşılaşması kadınların işgücü piyasalarına girmesine yol açmıştır. Benzer biçimde kadınlar ekonomik kriz 13 Aile işinde ücret ödenmeden çalışan kişiler ücretsiz aile işçisi olarak tanımlanmaktadır. Ücretsiz aile işçisi olarak tanımlanabilmek için kişinin aileye ait ekonomik değeri olan bir işte ücret almaksızın haftada bir saat dahi olsa çalışması gereklidir. 14 Oğuz Karadeniz ve Hakan Yılmaz, Kadının işgücüne Katılımını Etkileyen Faktörler, İş Dünyasında Kadın, İstanbul: TÜRKONFED Yayını, 2007, s Bu yıllarda sanayi sektöründe istihdam edilen kadınların oranı %12.3 den %10.7 ye düşmüştür. Ayrıntılı bilgi için bkz Mustafa Özer ve Kemal Biçerli, Türkiye de Kadın İşgücünün Panel Veri Analizi, Sosyal Bilimler Dergisi, ( ), s Yıldız Ecevit, Kentsel Üretim Sürecinde Kadın Emeğinin Konumu ve Değişen Biçimleri, Kadın Bakış Açısından 1980 ler Türkiye sinde Kadın, Der. Şirin Tekeli, İstanbul: İletişim Yayınları, 1991, s SGK, Kayıt Dışı İstihdam Oranları, wps/ portal/ kayitdisi/ kayitdisi_istihdam/kdisioranlari (Erşim tarihi: 13 Mayıs 2014). 27

28 Kadın Konusuyla İlgili İstatistiksel Veriler Ve Literatür Analizi döneminde işe girmekte, krizin ortadan kalkmasıyla birlikte eve geri dönmektedir. Mesela, 2001 yılı ekonomik krizini takip eden 2002 yılında çalışan kadın sayısı 6 milyon 122 bin iken, 2005 yılında 5 milyon 700 bine düşmüştür. Kadınların işgücüne katılımı yukarıdaki nedenlerden ötürü azalmakla birlikte son on yılda ücretli çalışan kadın sayısında artış görülmektedir yılları dikkate alınarak oluşturulan Onuncu Kalkınma Planı nda, istihdam ve çalışma yaşamıyla ilgili hedefler kısmında kadınların işgücüne katılımının 2018 yılında yüzde 34,9 a yükselmesi hedeflenmektedir. 19 AB ye üye 27 ülkede kadınların 2011 yılında işgücündeki oranının yüzde 64,7 olduğu dikkate alındığında be hedefin ne denli düşük olduğu daha iyi anlaşılmış olur. 20 Türkiye de kadınların çalışma kararlarında iki unsur öne çıkmaktadır: İşin sigortalı olması ve mesai saatlerinin kısa olması. Ne var ki, sigortalı ve kısa mesai saatleri içinde iş arayan kadınlar bekledikleri işi bulamamaktadırlar. Bu noktada belirleyici rol oynayan unsur eğitimdir. Eğitim seviyesi düşük olan kadınların ücretleri eğitimli kadınlara göre daha azdır, buna karşın çalışma saatleri daha fazladır. Düşük eğitimli kadınlar aynı zamanda yüksek eğitimi olan kadınlara göre daha fazla kayıtsız konumda çalışmaktadırlar. 21 Kadınların işgücü piyasalarından çekilmelerine yol açan iki önemli neden çocuk ve evliliktir. Evli ve çocuklu kadının çalışabilmesi için alacağı ücretin, çocuk bakımı, kreş ve eve alacağı yardımcı kadının ücretini karşılayacak düzeyde olması gerekir. Aksi takdirde kadın iş hayatına girmeyi tercih etmemektedir. Düşük eğitimli ve vasıfsız kadınlar çalıştıklarında ya asgari ücret veya ona yakın bir ücret almak nda kalmaktadırlar. 18 TEPAV, İstihdam İzleme Bülteni: 2013, s Kalkınma Bakanlığı, Onuncu Kalkınma Planı: , 2013, s ec.europa.eu/ europe 2020/ pdf/themes/ 31_labour_ market _ participation _of_ women.pdf (Erişim tarihi: 10 Mayıs 2014). 21 Ayşe Eyüboğlu, Şamsa Özar ve Hülya Uğur Tanrıöver, Kentlerde Kadınların İş Yaşamına Katılım Sorunlarının Sosyo-Ekonomik Ve Kültürel Boyutları, Ankara: Başbakanlık Kadının Statüsü Ve Sorunları Genel Müdürlüğü Yayınları, 2000, s

29 Değişen Türkiye de Kadın Bu da doğal olarak kendilerinden boşalan evle ilgili hizmetleri karşımaya yetmemektedir. Türkiye de kadınların çalışmak istememesinin altında yatan önemli nedenlerden birinin bu olduğunu belirtmek gerekir. Bu, sadece Türkiye de değil, başka ülkelerde de kadınların karşılaştığı önemli bir sorundur. Yapılan bir araştırmaya göre Amerika da çocuk bakım hizmetlerinin bedava olması, kadınların işgücüne katılımını yüzde 80 oranında arttırmaktadır. 22 Hacettepe Nüfusu Etütleri Enstitüsü tarafından yapılan bir araştırma benzer bir tablonun Türkiye de de geçerli olabileceğini ortaya koymuştur. Söz konusu araştırmaya göre, çocuğu olmayan kadınların yüzde 30 u çalışırken, bu oran ikiden fazla çocuğu olan kadınlarda yüzde 25 e düşmektedir. 23 Türkiye de genel olarak evlendikten sonra kadınların işten ayrılmasına ilişkin bir tutum ve beklenti vardır. Bu bazen kadının kendisinden, bazen de eşin isteğinden kaynaklanabilmektedir. Hacettepe Nüfus Etütleri araştırmasına göre eşi ölmüş veya ayrı yaşayan kadınların yüzde 53 ü çalışırken, bu oran evli kadınlarda yüzde 26 ya düşmektedir. Bu farkın evlilikten kaynaklandığı söylenebilir. Kısaca, çocuk bakımının sorun olmaktan çıkarılması nda kadınların iş yaşamında daha fazla yer alacağını bekleyebiliriz. Türkiye de kadınların sektörlere göre istihdamına bakıldığında, eğitim, sağlık ve finans sektörlerinin ağırlıklı olduğu görülür. Son otuz yılda Türkiye de çalışan kadınların giderek bu üç sektörde yoğunlaştığını söyleyebiliriz yılında ilkokul kurumlarında 127 bin 663 erkek öğretmene karşılık 87 bin 796 kadın öğretmen çalışmaktaydı. Oysa 2011 yılında ilköğretimde çalışan kadın öğretmen sayısı 276 bin 998 e yükselirken, erkek öğretmen sayısı 238 bin 854 olmuştur. 24 Kadınların sağlık sektöründe de erkeklere göre belirgin bir sayısal üstünlüğü bulunmaktadır. Sağlık sektöründe 261 bin erkek çalışana karşılık 420 bin kadın 22 Peter Cattan, Child Care Problems: An Obstacle to work, Monthly Labor Review, (1991), ss Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü, Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması, 2004, ss TÜİK, İstatistik Göstergeler: , s

30 Kadın Konusuyla İlgili İstatistiksel Veriler Ve Literatür Analizi bulunmaktadır. Sağlık sektöründe çalışan kadınların büyük bir kısmı, hemşire, hasta bakıcı ve ebelerden oluşmakla birlikte kadın doktor sayısının gelecekte artacağı beklenmektedir. Zira Tıp Fakültelerindeki kız öğrenci oranı her geçen yıl daha fazla artmaktadır. 25 Finans sektöründe erkek sayısı daha fazla olmasına rağmen, kadınların işgal ettiği toplam yekûn dikkat çekici niteliktedir. Bu sektörde çalışan erkek sayısı 131 bin iken, kadın sayısı 116 bin civarındadır. 26 Kadınlar, üç sektörde yoğun biçimde yer almalarına rağmen yönetici pozisyonuna gelememektedirler. Kayseri de yapılan bir araştırmaya göre, eğitim yılında 656 okulda görev yapan yöneticiler içinde sadece 12 kadın müdür bulunmaktaydı. 27 Türkiye nin en büyük kenti İstanbul da lise müdürleri arasında yapılan bir başka çalışmaya göre ise, kadın idarecilerin gerek üstleri, gerekse kendilerinden daha alt pozisyonda olan kişiler tarafından kabul edilmelerinde sorunlar yaşandığı tespit edilmiştir. 28 Bu araştırmaya göre, kadın yöneticilere karşı, erkek yöneticilere göre daha olumsuz bir bakış söz konusudur. Bu da kadının yönetici pozisyonuna gelişini engellemektedir. Türkiye de kadının işgücüne katılımını teşvik etmeye yönelik çeşitli yasa ve düzenlemeler mevcuttur. Eski Medeni Kanun, kadının çalışmasını eşinin iznine bağlamıştı. Kanun daki bu madde 1990 yılında Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmiştir. Yeni Medeni Kanun, kadının eşinden izin alma zorunluluğunu ortadan kaldırarak çalışmasının önünü açmıştır yılında kadın istihdamını arttırmaya yönelik çıkarılan 6111 Sayılı Kanun 25 ÖSYM, Öğretim Yılı Yükseköğretim İstatistikleri. İnternet kaynağı için bkz. osym.gov.tr/ dosya/ /h/ 14 ogretim alan onlisansogrencisay. pdf 7 (Erişim tarihi: 12 Haziran 2014) (Erişim tarihi: 4 Mayıs 2014). 26 TÜİK, İstatistikler ile Kadın: Mustafa Çelikten, Okul Müdürlüğündeki Kadınlar: Kayseri Örneği Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 17, 2 (2004), ss Evren Ayrancı, Considering Glass Ceiling in Turkey: Ideas of Executives in Education Sector Regarding Women in the Workplace, International Journal of Human Resource Studies, (2012), s

31 Değişen Türkiye de Kadın kapsamında, 18 yaşından büyük kadın işçi istihdam edilmesi nda, işveren payına düşen SGK priminin alınmasından vazgeçilmesi öngörülmüştür. 29 Bu durum özellikle ucuz emek kullanan gıda, hazır giyim ve tekstil ürünleri imalatında kadın istihdamının artmasına yol açmıştır. Buna ek olarak eğitim, sağlık ve turizm sektörleri başta olmak üzere, hizmet sektöründe de kadın istihdamı artmaya başlamıştır. Yine 4857 Sayılı İş Kanunu, işe alımda dil, din, ırk, cinsiyet vb. ayrımların yapılamayacağını hükme bağlamıştır. Buna ek olarak, 2004 yılında yayınlanan Personel Temininde Eşitlik İlkesine Uygun Hareket Edilmesi konulu genelgede kamuya personel alımında cinsiyet tercihi yapılamayacağı belirtilmektedir. Ayrıca kamu kurumlarında istihdam şartlarını düzenleyen sayılı Tebliğ ile yasal düzeyde cinsiyet ayrımcılığı engellenmiştir. Ne var ki, bu tür düzenlemelere rağmen pratik hayatta kadınların işe alınma ve yükseltilmelerinde sıkıntılar görülmektedir. Hamile kadınların işe alınmaması, kadının hamile kaldığı için işten çıkarılması, kadın işçiye daha düşük ücret ödenmesi veya terfi işlemlerinde kadınların tercih edilmemesi gibi sorunlar sık görülen durumlardır. Yasalar ayrımcılık yapılmasını yasaklamakla birlikte, ayrımcılık davalarında çalışanın yanında yer almadığı da bir gerçektir. Ayrımcılık davalarında yaşanan en önemli sorun, olayın ispat edilmesinde yatmaktadır. İş Yasası, ayrımcılığa uğradığını iddia eden işçinin bu ispat etmesini zorunlu kılmaktadır. Oysa işçinin bu konuyu ispat etmesi birçok nedenden dolayı o kadar kolay değildir. 30 Türkiye de toplum, kadınla erkeğe farklı roller yüklemektedir. Erkeği güçlü, bağımsız, yöneten ve idare eden anlayışı üzerinden tanımlarken; kadını bağımlı ve pasif gibi bir anlayış üzerinden tanımlar. Bu tarz bir tanımlama doğal olarak kadının toplumsal, siyasal ve ekonomik alanda varlık göstermesini engeller Sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması Hakkındaki Kanun, Resmi Gazete, Sayı 27872, (2011). 30 KEİG, İstihdamda Kadına Yönelik Ayrımcılığın Yasal Boyutu: Atölye Notları, 2012, s

32 Kadın Konusuyla İlgili İstatistiksel Veriler Ve Literatür Analizi Türk toplumunda aileler kız çocuklarını büyüdüklerinde iyi bir eş ve anne olma güdüsü üzerinden yetiştirirler. Bu da çalışmasına rağmen kadının, ev kadınlığı ve annelik rolünü başat roller olarak içselleştirmesine yol açmaktadır. İş hayatında başarılı olmasına rağmen, aile yaşamında başarısız görülen kadın tümüyle başarısız olarak kabul edilmektedir. İdeal kadın, toplumumuzda hem iş hayatını hem de aile hayatını birlikte yürütebilen kadındır. Bu da doğal olarak kadınların iş yaşamındaki başarısını kısıtlamaktadır. Kadınların giderek daha az zaman alacak işleri tercih etmesinin, bu kültürel değerle yakından bağlantısının olduğunu söyleyebiliriz. İş Yaşamında Ayrımcılık ve Mobbing Türkiye de son yıllarda iş yaşamında mobbing sık sık gündeme gelen bir sorundur. Mobbing kavramının Türkçede birbiriyle bağlantılı farklı anlamları bulunmaktadır. İşyerinde psikolojik şiddet, işyerinde psikolojik taciz, işyerinde manevi taciz, işyerinde duygusal şiddet, işyerinde yıldırma mobbingin Türkçedeki değişik tanımları. Bu tanımlarda görüldüğü gibi, mobbing işyerindeki muameleyi anlatan bir kavramdır. Mobbingten söz edebilmek için, bunun iş yerinde meydana gelmesi gerekir. Düşey, yatay ve dikey olmak üzere üç çeşit mobbingten söz edilebilir. Düşey mobbing, amirlerin astlarına yönelik tavır ve davranışlarını; yatay mobbing, aynı konuma sahip kişilerin birbirine karşı muamelesini; dikey mobbing ise astların üstlerine karşı gösterdikleri tavır ve davranışları ifade eder. İşyerinde genel olarak düşey ve yatay mobbing görülmektedir. 31 Mobbing, dünyanın her yerinde görülen bir sorundur. Avrupa Birliği ülkelerinin büyük bir kısmında, mobbing bir meslek hastalığı olarak kabul edilmekte ve büyük önlemler alınmaktadır. Bir tahmine göre Avrupa Birliği ülkelerinde yaklaşık olarak Kadın ve Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu, İşyerinde Psikolojik Taciz (Mobbing) ve Çözüm Önerileri Komisyon Raporu, Ankara: Kadın ve Erkek Fırsat Eşitliği Komisyon Yayınları, 2011, ss

33 Değişen Türkiye de Kadın milyon kişi (çalışanların %9 u) işyerinde mobbinge uğramaktadır. Yapılan araştırmalara göre kadınlar erkeklere göre daha fazla oranda yatay ve düşey mobbinge uğramaktadırlar. AB ülkelerinde yapılan çeşitli araştırmalara göre, Danimarka daki kadınların yüzde 91 i, Almanya daki kadınların yüzde 75 i, Fransa daki kadınların ise yüzde 70 i işyerinde şu ya da bu biçimde mobbinge uğramıştır. 32 Türkiye de, yılında Mobbing Bilgilendirme Araştırma ve Destek Merkezi Projesi kapsamında yapılan 135 başvurunun yüzde 67 si kadınlardan gelmiştir. 33 Fransa da yapılan bir çalışmaya göre mobbinge uğrayan kadınların büyük bir kısmı ya yeni işe başlayan kadınlar veya 40 yaşın üzerinde olan kadınlardır. 40 yaş üzeri kadınların mobbinge uğramasının en önemli nedeni, bu yaşlarda kariyer basamaklarını tırmanmış olmalarıdır. Türkiye de mobbingin önlenmesine yönelik önlemler, 2011 yılında yayınlanan bir genelge ile düzenlenmiştir. Ayrıca 2012 yılında yeniden düzenlenen 6098 Sayılı Borçlar Kanunu nda da, işyerlerinde taciz konusuyla ilgili düzenlemelere yer verilmiştir. Bu kanunun 417 nci maddesinin birinci fıkrasında şu ifadeler yer alır: işveren, hizmet ilişkisinde işçinin kişiliğini korumak ve saygı göstermek ve işyerinde dürüstlük ilkelerine uygun bir düzeni sağlamakla, özellikle işçilerin psikolojik ve cinsel tacize uğramamaları ve bu tür tacizlere uğramış olanların daha fazla zarar görmemeleri için gerekli önlemleri almakla yükümlüdür. 34 Burada açıkça görüldüğü gibi, işyerinde psikolojik ve cinsel tacizi önleme sorumluluğu işverene verilmiştir. Mobbingin, kadınların çalışma yaşamından çekilmesine yol açtığını unutmamak gerekir. Türkiye de kadının çalışma yaşamında fazla yer almamasının nedenlerinden birini burada aramak gerekir. 32 Elena Ferrari, Raising Awareness on Mobbing: An EU Perspective, Crass, (2004), ss İnternet kaynağı için bkz. ec.europa.eu/.../ mobbing_ eu_ perspective _cras (Erişim tarihi: 9 Haziran 2014). 33 Kadın ve Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu, İşyerinde Psikolojik Taciz (Mobbing) ve Çözüm Önerileri Komisyon Raporu, s Nolu Borçlar Kanunu, Resmi Gazete, Sayı 27836, 4 Şubat

34 Kadın Konusuyla İlgili İstatistiksel Veriler Ve Literatür Analizi Kadınların işyerinde karşılaştıkları diğer bir sorun da cinsel tacizdir. Cinsel taciz, kişinin vücut dokunulmazlığı ihlal edilmeden cinsel yönden rahatsız edilmesini ifade eder. 35 Türk Ceza Kanunu, işyerinde işlenen cinsel tacize ağır yaptırımlar öngörmüştür. İlgili yasanın 105. maddesine göre, cinsel taciz suçu işleyen kişi mağdurun şikâyet etmesi üzerine üç ay ile iki yıl arasında ceza alabilmektedir. İşyerinde karşılaşılan cinsel taciz nda verilen ceza yüzde elli oranında arttırılmaktadır. Bununla birlikte şayet mağdur, yaşadığı cinsel taciz sonucunda işten ayrılmışsa bu durumda verilecek olan ceza bir yıldan az olamaz. 36 İş Kanunu na göre, işçinin işyerinde cinsel tacize uğraması nda işi feshetme hakkı bulunmaktadır. 37 Aynı yasa işverenin, çalışanlarına bu konuda eğitim vermesini ve şikâyet nda izlenecek prosedürler hakkında bilgilendirmesini zorunlu kılmıştır. 38 Yasalarda cinsel tacizi ve mobbingi önlemeye yönelik hükümler yer almakla birlikte, bunların uygulamada harekete geçirilmesiyle ilgili mağdurlar aleyhine belirsizlikler bulunmaktadır. Mesela mobbinge uğradığını iddia eden bir işçi adli makamlara başvurduğunda bu ispat etmek zorundadır. İspat edebilmek için çoğu zaman başkasının tanıklığına ihtiyaç hisseder. Oysa çalışanlar işlerini kaybetmemek için bu tür durumlarda tanıklık etmeye fazla yanaşmazlar. Bazı Avrupa Birliği ülkelerinde mobbing mağduru olduğunu ifade eden bir işçi, mahkemeye başvurduğunda şikâyet edilen taraf böyle bir davranışta bulunmadığını ispat etmek zorundadır. 39 Bu tür yaptırımlar doğal olarak işverenlerin mobbing muamelesini daha etkin biçimde önlemektedir. Türkiye de de mobbingin önüne geçmek için buna 35 Gerçek Çakıcı, Yargıtay Kararlarıyla Cinsel Taciz Suçu, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 60, 1 (2011), s Nurcan Önder, Türkiye de Kadın İşgücünün Görünümü, ÇSGB Çalışma Dünyası Dergisi, 1, 1 (Temmuz-Ağustos, 2013), ss Sayılı İş Kanunu nun 24. Maddesi. 38 Önder, Türkiye de Kadın İşgücünün Görünümü, s Mustafa Ruhan ve Erdem ve Parlak, Ceza Hukuku Boyutuyla Mobbing TBB Dergisi, 88 (2010), s

35 Değişen Türkiye de Kadın benzer düzenlemeler yapmak gerekir. Aksi takdirde yasalarda cezalar öngörülmüş olsa bile bunun uygulamada pek bir hükmü olmaz. İstatistiklerle Kadın ve Siyaset Türkiye de kadınların siyasette yer alma mücadelesi Osmanlı son dönemine kadar geri gider. Birinci Meşrutiyet in ilan edildiği 1876 yılından beri medyada sesini duyurmaya başlayan Osmanlı kadını, İkinci Meşrutiyet döneminde çok sayıda yayınıyla dikkat çekecek duruma gelmişti. İkinci Meşrutiyet in ilanıyla birlikte seçime dayalı bir meclisin ortaya çıkması, kadınları mecliste yer almak üzere harekete geçirmişti.1914 yılında kurulan Kadın Hakları Cemiyeti nin yöneticileri ve üyeleri o tarihten sonra kadınlara seçme ve seçilme hakkının verilmesi için yoğun bir mücadeleye giriştiler. 40 Seçme-seçilme hakkı için mücadele eden kadınlar, Birinci Dünya Savaşı yla birlikte kendilerini vatanın kurtarılması mücadelesi içinde buldular. Dönemin kadın hareketinin öncülüğünü yapan kadınlar, ulusal kurtuluş mücadelesinde ön saflarda yer alarak milli mücadeleye aktif biçimde katıldılar. İstiklal savaşının kazanılmasının ardından bu kadınlar yeniden yüzlerini iç siyasete çevirerek kadınları siyasal hayatta aktif noktaya getirmeye çalıştılar. İlk olarak Haziran 1923 te Cumhuriyet in ilanından yaklaşık üç ay önce Kadınlar Halk Fırkası adında bir parti kurdular. Hükümet tarafından parti kurmalarına izin verilmeyince bu kez Türk Kadınlar Birliği adı altında bir dernek kurarak mücadelelerine bu derneğin çatısı altında devam ettiler. Türk Kadınlar Birliği Genel Başkanı Nezihe Muhittin ve arkadaşları seçme ve seçilme hakkının elde edildiği 1934 yılına kadar gerçekleşen tüm seçim süreçlerinde kadınların da aday olması ve oy kullanması için yoğun bir mücadeleye giriştiler. Önce 1923 seçiminde değişik illerde konferanslar düzenleyerek kadınları bu konuda harekete geçirip hükümete seslerini duyurmaya ça- 40 Bkz. Serpil Çakır, Osmanlı Kadın Hareketi, İstanbul: Metis Yayınları,

81 İl için Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Karnesi Ülker Şener & Hülya Demirdirek

81 İl için Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Karnesi Ülker Şener & Hülya Demirdirek 81 İl için Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Karnesi Ülker Şener & Hülya Demirdirek TEPAV, 2014 2 Neden bu çalışmaya ihtiyaç duyduk? Kadınların durumunu il düzeyinde ortaya koyacak cinsiyete duyarlı verinin

Detaylı

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU İzmir Bölge Müdürlüğü 1/64

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU İzmir Bölge Müdürlüğü 1/64 TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU İzmir Bölge Müdürlüğü 1/64 ALAN BELEDİYE, İLÇE VE KÖY SAYISI NÜFUS VE DEMOGRAFİ EĞİTİM ULUSAL HESAPLAR İŞGÜCÜ GİRİŞİM SAYISI KÜLTÜR SAĞLIK ULAŞTIRMA DIŞ TİCARET TURİZM TARIM ÇEVRE

Detaylı

TOPLUMSAL CİNSİYET TOPLUMDA KADINA BİÇİLEN ROLLER VE ÇÖZÜMLERİ

TOPLUMSAL CİNSİYET TOPLUMDA KADINA BİÇİLEN ROLLER VE ÇÖZÜMLERİ 445 TOPLUMSAL CİNSİYET TOPLUMDA KADINA BİÇİLEN ROLLER VE ÇÖZÜMLERİ Aydeniz ALİSBAH TUSKAN* 1 İnsanların bir biçimde sınıflanarak genel kategoriler oturtulması sonucunda ortaya çıkan kalıplar ya da bir

Detaylı

Katılımcının Yaşı n % 21-30 114 21.6 31-40 152 28.8 41-50 208 39.5 51+ 53 10.1 TOPLAM 527 100.0

Katılımcının Yaşı n % 21-30 114 21.6 31-40 152 28.8 41-50 208 39.5 51+ 53 10.1 TOPLAM 527 100.0 12 Eczacı Profili-1998-2007 II. 1998 ARAŞTIRMASI BULGULARI ll.l.toplumsal VE EKONOMİK ÖZELLİKLER Katılımcının Yaşı n % 21-30 114 21.6 31-40 152 28.8 41-50 208 39.5 51+ 53 10.1 TOPLAM 527 100.0 Tabloda

Detaylı

Tablo 41. 2011 Yılında İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflaması Düzey-1 e göre Bireylerin Bilgisayar ve İnternet Kullanım Oranı

Tablo 41. 2011 Yılında İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflaması Düzey-1 e göre Bireylerin Bilgisayar ve İnternet Kullanım Oranı 1.9 Hanehalklarında Bilişim Teknolojileri Kullanımı Hanehalkı Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması sonuçlarına göre, 2011 yılında Türkiye genelinde internete erişim imkânı olan hanehalkı oranı %42,9

Detaylı

2012 İŞ YERİNDE KADIN ARAŞTIRMASI RAPORU. Mart, 2012

2012 İŞ YERİNDE KADIN ARAŞTIRMASI RAPORU. Mart, 2012 2012 İŞ YERİNDE KADIN ARAŞTIRMASI RAPORU Mart, 2012 ARAŞTIRMA HAKKINDA 2012 Şubat ayında PERYÖN web sayfasında yer alan İş Yerinde Kadın Araştırması, Dernek üyeleri ve iletişim veri tabanında bulunan yaklaşık

Detaylı

İŞ GÜVENLİĞİ KÜLTÜRÜ

İŞ GÜVENLİĞİ KÜLTÜRÜ Dr. Salih DURSUN İŞ GÜVENLİĞİ KÜLTÜRÜ KAVRAM MODELLER UYGULAMA Beta Yay n No : 2668 İşletme - Ekonomi : 558 1. Baskı Mart 2012 - İSTANBUL ISBN 978-605 - 377-692 - 5 Copyright Bu kitab n bu bas s n n Türkiye

Detaylı

TÜRKİYE OKUMA KÜLTÜRÜ HARİTASI

TÜRKİYE OKUMA KÜLTÜRÜ HARİTASI TÜRKİYE OKUMA KÜLTÜRÜ HARİTASI Amaç Örneklem Vatandaşlarımızın okuma alışkanlıklarını ortaya koymayı hedefleyen bu çalışma, alan araştırması yapılarak toplanan verilerin ileri analiz teknikleri kullanılarak

Detaylı

ek: eğitim izleme göstergeleri

ek: eğitim izleme göstergeleri ek: eğitim izleme göstergeleri, eğitim izleme raporu 2010, sayfa 107-164 ek: eğitim izleme göstergeleri Geçtiğimiz yılki Eğitim İzleme Raporu nda ilk kez kamuoyuna sunulan Eğitim İzleme Göstergeleri nin

Detaylı

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU. Edirne Bölge Müdürlüğü

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU. Edirne Bölge Müdürlüğü Cinsiyete göre çocuk nüfusu, 214 9.. Türkiye nüfusunun %29,4 ünü çocuk nüfusu oluşturmaktadır. 8.. 77 695 94 7.. 6.. 5.. 4.. 3.. 2.. 1.. 22 838 482 (%29,4) 11 725 257 (%15,1) 11 113 225 (%14,3) Türkiye

Detaylı

AĞUSTOS 2015 TÜRKİYE GÜNDEMİ VESEÇMEN EĞİLİMİ ARAŞTIRMASI SONUÇ RAPORU 25 AĞUSTOS 2015

AĞUSTOS 2015 TÜRKİYE GÜNDEMİ VESEÇMEN EĞİLİMİ ARAŞTIRMASI SONUÇ RAPORU 25 AĞUSTOS 2015 ARGETUS ARAŞTIRMA, DANIŞMANLIK, EĞİTİM, PROJE VE ORGANİZASYON AĞUSTOS 2015 TÜRKİYE GÜNDEMİ VESEÇMEN EĞİLİMİ ARAŞTIRMASI 25 AĞUSTOS 2015 Mehmet Akif Mah.Recep Ayan Cad. Günaydın Sok. No:6 Kat:3 Çekmeköy

Detaylı

BÜRO, MUHASEBE VE BİLGİ İŞLEM MAKİNELERİ İMALATI Hazırlayan M. Emin KARACA Kıdemli Uzman

BÜRO, MUHASEBE VE BİLGİ İŞLEM MAKİNELERİ İMALATI Hazırlayan M. Emin KARACA Kıdemli Uzman BÜRO, MUHASEBE VE BİLGİ İŞLEM MAKİNELERİ İMALATI Hazırlayan M. Emin KARACA Kıdemli Uzman 516 1. SEKTÖRÜN TANIMI Büro, muhasebe ve bilgi işlem makineleri imalatı ISIC Revize 3 ve NACE Revize 1 sınıflandırmasına

Detaylı

Türkiye de Kadın İstihdam Sorununa Çözümler LİZBON SÜRECİ ve KADIN GİRİŞİMCİLİĞİ

Türkiye de Kadın İstihdam Sorununa Çözümler LİZBON SÜRECİ ve KADIN GİRİŞİMCİLİĞİ Türkiye de Kadın İstihdam Sorununa Çözümler LİZBON SÜRECİ ve KADIN GİRİŞİMCİLİĞİ TOBB Kadın Girişimciler Kurulu Kongresi Ankara, 25 Ağustos 2008 Y.Doç.Dr. İpek İlkkaracan İstanbul Teknik Üniversitesi Kadının

Detaylı

TÜRKİYE NİN NABZI AĞUSTOS 2015 ERKEN SEÇİM ÖNCESİ SİYASAL DURUM DEĞERLENDİRMESİ

TÜRKİYE NİN NABZI AĞUSTOS 2015 ERKEN SEÇİM ÖNCESİ SİYASAL DURUM DEĞERLENDİRMESİ TÜRKİYE NİN NABZI AĞUSTOS 2015 ERKEN SEÇİM ÖNCESİ SİYASAL DURUM DEĞERLENDİRMESİ MetroPOLL Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Merkezi A.Ş. Cinnah Caddesi No: 67/18 06680 Çankaya/ANKARA Tel: (312) 441 4600

Detaylı

TR63 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ İŞGÜCÜ

TR63 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ İŞGÜCÜ g TR63 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ İŞGÜCÜ TABLOLAR Tablo 1. Bazı Ülke ve Bölgelerin İstihdam Oranları (2012)... 1 Tablo 2. TR63 Bölgesi Yaş Gruplarına Göre İşgücüne Katılma Oranı... 3 Tablo 3. TR63 Bölgesi

Detaylı

MetroPOLL Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Merkezi A.Ş. Cinnah Caddesi No: 67/18 06680 Çankaya/ANKARA Tel: (312) 441 4600 Faks: (312) 441 7490

MetroPOLL Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Merkezi A.Ş. Cinnah Caddesi No: 67/18 06680 Çankaya/ANKARA Tel: (312) 441 4600 Faks: (312) 441 7490 MetroPOLL Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Merkezi A.Ş. Cinnah Caddesi No: 67/18 06680 Çankaya/ANKARA Tel: (312) 441 4600 Faks: (312) 441 7490 www.metropoll.com.tr Yerel seçimlerden sonra ülke gündeminde

Detaylı

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE ÖZEL GÜVENLİK SEKTÖRÜ

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE ÖZEL GÜVENLİK SEKTÖRÜ DÜNYADA VE TÜRKİYE DE ÖZEL GÜVENLİK SEKTÖRÜ Ahmet YETİM 1830 lu yıllarda Amerika da atlı posta arabalarının korunması amacı ile başlayan güvenlik ve koruma hizmetleri, zaman içinde dünya genelinde pek

Detaylı

KADIN EMEKÇ LER N TALEPLER...

KADIN EMEKÇ LER N TALEPLER... KADIN EMEKÇ LER N TALEPLER D SK/GENEL- SEND KASI Emekçi kadınların sorunları gün be gün artmaktadır. Kapitalizmin yoğun saldırıları ve ataerkil sistem, kadın ve erkek arasındaki eşitsizliği derinleştirerek,

Detaylı

M. SALİH URAS TÜİK DİYARBAKIR BÖLGE MÜDÜRÜ 10/08/2015

M. SALİH URAS TÜİK DİYARBAKIR BÖLGE MÜDÜRÜ 10/08/2015 M. SALİH URAS TÜİK DİYARBAKIR BÖLGE MÜDÜRÜ 10/08/2015 Diyarbakır Bölge Müdürlüğü 1 Nüfus Eğitim Sağlık Doğum Ölüm Evlenme ve Boşanma İşgücü Tüketim Fiyat Endeksleri Finansal Yatırım Araçları Sanayi Milli

Detaylı

EKONOMİST TANIM A- GÖREVLER

EKONOMİST TANIM A- GÖREVLER TANIM Kıt kaynakların insan ihtiyaçlarını en iyi karşılayacak şekilde kullanılması, sınırsız insan ihtiyaçlarından kıt kaynaklarla karşılanacak olanların belirlenmesi, ihtiyaçları karşılayacak mal ve hizmetlerin

Detaylı

TR63 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ DEMOGRAFİK GÖSTERGELER

TR63 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ DEMOGRAFİK GÖSTERGELER g TR63 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ DEMOGRAFİK GÖSTERGELER TABLOLAR Tablo 1. TR63 Bölgesi Doğum Sayısının Yaş Gruplarına Göre Dağılımı (2011)... 1 Tablo 2. Ölümlerin Yaş Gruplarına Göre Dağılımı (2011)...

Detaylı

SURİYE, IŞİD VE ASKERİ OPERASYONLA İLGİLİ SEÇMEN DÜŞÜNCELERİ

SURİYE, IŞİD VE ASKERİ OPERASYONLA İLGİLİ SEÇMEN DÜŞÜNCELERİ SURİYE, IŞİD VE ASKERİ OPERASYONLA İLGİLİ SEÇMEN DÜŞÜNCELERİ ŞUBAT 2015 www.perspektifs.com info@perspektifs.com Perspektif Strateji Araştırma objektif, doğru ve nitelikli bilginin üretildiği bir merkez

Detaylı

Türkiye de Kadın İşgücünün Durumu: Kocaeli Örneği

Türkiye de Kadın İşgücünün Durumu: Kocaeli Örneği T.C. ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ KADIN CALISMALARI ANABİLİM DALI Türkiye de Kadın İşgücünün Durumu: Kocaeli Örneği Yüksek Lisans Bitirme Projesi Derya Demirdizen Proje Danışmanı Prof.

Detaylı

LOJİSTİK SEKTÖRÜNDE KADIN

LOJİSTİK SEKTÖRÜNDE KADIN LOJİSTİK UYGULAMALARI VE ARAŞTIRMALARI MERKEZİ LOJİSTİK SEKTÖRÜNDE KADIN Şubat, 2013 Fikri Mülkiyet Hakları Saklıdır ÇALIŞMA EKİBİ Bülent TANLA (Danışman) Prof. Dr. Okan TUNA (Koordinatör) Öğr. Gör. Aslıhan

Detaylı

Araştırma Notu 15/182

Araştırma Notu 15/182 Araştırma Notu 15/182 18 Mayıs 2015 15-19 YAŞINDA 950 BİN GENÇ NE EĞİTİMDE NE İŞGÜCÜNDE Seyfettin Gürsel, Gökçe Uysal and Melike Kökkızıl Yönetici Özeti Hanehalkı İşgücü Anketi verileri kullanılarak hazırlanan

Detaylı

EFA 2008 Küresel İzleme Raporu. 2015 e Kadar Başarabilecek miyiz? Önemli Noktalar

EFA 2008 Küresel İzleme Raporu. 2015 e Kadar Başarabilecek miyiz? Önemli Noktalar EFA 2008 Küresel İzleme Raporu 2015 e Kadar Başarabilecek miyiz? Önemli Noktalar EFA 2008 Raporu bir orta dönem değerlendirmesidir. 2000 yılından bu yana gerçekleşen önemli gelişmeler 1999-2005 yılları

Detaylı

PLASTİK VE KAUÇUK ÜRÜNLERİ İMALATI Hazırlayan Orkun Levent BOYA Kıdemli Uzman

PLASTİK VE KAUÇUK ÜRÜNLERİ İMALATI Hazırlayan Orkun Levent BOYA Kıdemli Uzman PLASTİK VE KAUÇUK ÜRÜNLERİ İMALATI Hazırlayan Orkun Levent BOYA Kıdemli Uzman 364 1. SEKTÖRÜN TANIMI Plastik ve kauçuk ürünleri imalatı ISIC Revize 3 sınıflandırmasına göre, imalat sanayii alt ayrımında

Detaylı

Kayıtdışı İstihdama Dair Yanıtlanmayı Bekleyen Bazı Sorular

Kayıtdışı İstihdama Dair Yanıtlanmayı Bekleyen Bazı Sorular PLATFORM NOTU'15 / P-3 Yayınlanma Tarihi: 05.02.2015 * Kayıtdışı İstihdama Dair Yanıtlanmayı Bekleyen Bazı Sorular Cem Başlevent 1 YÖNETİCİ ÖZETİ Son yıllarda yaşanan olumlu gelişmelere rağmen, kayıtdışı

Detaylı

HANEHALKI İŞGÜCÜ ARAŞTIRMASI Bölgesel Sonuçlar 2004-2013 İşgücü ve Yaşam Koşulları Daire Başkanlığı İşgücü İstatistikleri Grubu İÇİNDEKİLER GİRİŞ... 3 TEMEL İŞGÜCÜ GÖSTERGELERİ... 5 YE İLİŞKİN İŞGÜCÜ GÖSTERGELERİ,

Detaylı

KENAN ÇELEBİ TÜİK EDİRNE BÖLGE MÜDÜRÜ 09/09/2015

KENAN ÇELEBİ TÜİK EDİRNE BÖLGE MÜDÜRÜ 09/09/2015 KENAN ÇELEBİ TÜİK EDİRNE BÖLGE MÜDÜRÜ 09/09/2015 Nüfus Eğitim Sağlık Doğum Ölüm Evlenme ve Boşanma İşgücü Tüketim Fiyat Endeksleri Finansal Yatırım Araçları Milli Gelir Dış Ticaret Yapı İzin Konut Satış

Detaylı

Sosyal Araştırmalar Enstitüsü 30 MART 2014

Sosyal Araştırmalar Enstitüsü 30 MART 2014 30 MART 2014 AraştırmaHakkında Araştırma, 30 Mart 2014 günü, Bilgisayar Destekli Telefon Görüşmesi (CATI) yöntemi ile mahalli seçimlerde oy kullanan toplam 1383 seçmen ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma

Detaylı

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU DR. MEHMET AKYOL TÜİK MANİSA BÖLGE MÜDÜRÜ 09/04/2015

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU DR. MEHMET AKYOL TÜİK MANİSA BÖLGE MÜDÜRÜ 09/04/2015 DR. MEHMET AKYOL TÜİK MANİSA BÖLGE MÜDÜRÜ 09/04/2015 Nüfus Eğitim Sağlık Doğum Ölüm Evlenme ve Boşanma İşgücü Tüketim Fiyat Endeksleri Finansal Yatırım Araçları Milli Gelir Dış Ticaret Yapı İzin Konut

Detaylı

İNSANİ GELİŞMEYİ SÜRDÜRMEK:! EĞİTİM VE İŞGÜCÜ PİYASASI GÖSTERGELERİ İTİBARİYLE TÜRKİYE NİN PERFORMANSININ DEĞERLENDİRİLMESİ!

İNSANİ GELİŞMEYİ SÜRDÜRMEK:! EĞİTİM VE İŞGÜCÜ PİYASASI GÖSTERGELERİ İTİBARİYLE TÜRKİYE NİN PERFORMANSININ DEĞERLENDİRİLMESİ! İNSANİ GELİŞMEYİ SÜRDÜRMEK:! EĞİTİM VE İŞGÜCÜ PİYASASI GÖSTERGELERİ İTİBARİYLE TÜRKİYE NİN PERFORMANSININ DEĞERLENDİRİLMESİ!! IŞIL KURNAZ" GAZİ ÜNİVERSİTESİ UNDP 2014 İNSANİ GELİŞME RAPORU# TÜRKİYE TANITIM

Detaylı

Gayri Safi Katma Değer

Gayri Safi Katma Değer Artıyor Ekonomik birimlerin belli bir dönemde bir bölgedeki ekonomik faaliyetleri sonucunda ürettikleri mal ve hizmetlerin (çıktı) değerinden, bu üretimde bulunabilmek için kullandıkları mal ve hizmetler

Detaylı

TÜİK BURSA BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ 10/03/2015

TÜİK BURSA BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ 10/03/2015 TÜİK BURSA BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ 10/03/2015 Nüfus Eğitim Sağlık Doğum Ölüm Evlenme ve Boşanma İşgücü Tüketim Fiyat Endeksleri Finansal Yatırım Araçları Milli Gelir Dış Ticaret Yapı İzin Konut Satış Ulaştırma

Detaylı

2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ. Eskişehir Sosyal Yapı Özel İhtisas Komisyonu Çalışmaları 14.05.2013 Anadolu Üniversitesi

2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ. Eskişehir Sosyal Yapı Özel İhtisas Komisyonu Çalışmaları 14.05.2013 Anadolu Üniversitesi 2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Eskişehir Sosyal Yapı Özel İhtisas Komisyonu Çalışmaları 14.05.2013 Anadolu Üniversitesi Küreselleşme Küresel ekonominin bütünleşmesi Eşitsiz büyüme Ekonomik krizler Kaynak

Detaylı

BURDUR İLİNDE SPORA KATILIMIN SOSYO EKONOMİK BOYUTUNUN ARAŞTIRILMASI

BURDUR İLİNDE SPORA KATILIMIN SOSYO EKONOMİK BOYUTUNUN ARAŞTIRILMASI 996 I.BURDUR SEMPOZYUMU BURDUR İLİNDE SPORA KATILIMIN SOSYO EKONOMİK BOYUTUNUN ARAŞTIRILMASI Kemal FİLİZ * Kadir PEPE ** ÖZET Araştırmada, Burdur ilinde aktif spor yapan sporcuların sosyoekonomik profillerinin

Detaylı

C.C.Aktan (Ed.), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002.

C.C.Aktan (Ed.), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. C.C.Aktan (Ed.), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. DPT TARAFINDAN YAPILAN İN SOSYO-EKONOMİK LİK SIRALAMASI ARAŞTIRMASININ SONUÇLARI Devlet Planlama Teşkilatı,

Detaylı

METİN ÖCAL TÜİK BALIKESİR BÖLGE MÜDÜRÜ 09/06/2015

METİN ÖCAL TÜİK BALIKESİR BÖLGE MÜDÜRÜ 09/06/2015 METİN ÖCAL TÜİK BALIKESİR BÖLGE MÜDÜRÜ 09/06/2015 1 Nüfus Eğitim Sağlık Doğum Ölüm Evlenme ve Boşanma İşgücü Tüketim Fiyat Endeksleri Finansal Yatırım Araçları Milli Gelir Dış Ticaret Yapı İzin Konut Satış

Detaylı

6098 SAYILI TÜRK BORÇLAR KANUNU ÇERÇEVESİNDE MOBBİNG. Avukat Ümit Işıl Gültekin Gültekin Hukuk Bürosu

6098 SAYILI TÜRK BORÇLAR KANUNU ÇERÇEVESİNDE MOBBİNG. Avukat Ümit Işıl Gültekin Gültekin Hukuk Bürosu 6098 SAYILI TÜRK BORÇLAR KANUNU ÇERÇEVESİNDE MOBBİNG Avukat Ümit Işıl Gültekin Gültekin Hukuk Bürosu 1 Temmuz 2012 tarihinde yürürlüğe girecek olan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, hukukumuzda yeni bir

Detaylı

TÜİK İZMİR BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ 09/09/2015

TÜİK İZMİR BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ 09/09/2015 TÜİK İZMİR BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ 09/09/2015 Nüfus Eğitim Sağlık Doğum Ölüm Evlenme ve Boşanma İşgücü Tüketim Fiyat Endeksleri Finansal Yatırım Araçları Milli Gelir Dış Ticaret Yapı İzin Konut Satış Ulaştırma

Detaylı

BAŞKA YERDE SINIFLANDIRILMAMIŞ ELEKTRİKLİ MAKİNE VE CİHAZLARIN İMALATI Hazırlayan Birgül OĞUZOĞLU Kıdemli Uzman 540 1. SEKTÖRÜN TANIMI Başka yerde sınıflandırılmamış elektrikli makine ve cihazların imalatı

Detaylı

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002.

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. DEVLET PLANLAMA TEŞKİLATI NIN GELİR DAĞILIMINDA ADALETSİZLİK VE YOKSULLUK SORUNUNA YAKLAŞIMI (SEKİZİNCİ

Detaylı

TEPAV Perakende Güven Endeksi TPE

TEPAV Perakende Güven Endeksi TPE TPE Tanıtım Toplantısı Slide 1 tepav Yeni bir gösterge: TEPAV Perakende Güven Endeksi TPE 14 Ocak 2010 TPE Tanıtım Toplantısı Slide 2 Çerçeve TPE nereden çıkıyor? Perakende Anketi ve diğer perakende ölçüm

Detaylı

İSVEÇ ÇALIŞMA ZİYARETİ RAPORU

İSVEÇ ÇALIŞMA ZİYARETİ RAPORU İSVEÇ ÇALIŞMA ZİYARETİ RAPORU 9-15 KASIM 2012 İÇİNDEKİLER 1. ÇALIŞMA ZİYARETİ KAPSAMI... 1 2. GENÇ İŞGÜCÜNÜN SORUNLARI PROJESİ... 1 2.1. Proje Amaçları ve Özeti... 1 2.2. Proje Kapsamında Planlanan Faaliyetler...

Detaylı

ŞEREF DEMİRTAŞ TÜİK ZONGULDAK BÖLGE MÜDÜRÜ 07/07/2014

ŞEREF DEMİRTAŞ TÜİK ZONGULDAK BÖLGE MÜDÜRÜ 07/07/2014 ŞEREF DEMİRTAŞ TÜİK ZONGULDAK BÖLGE MÜDÜRÜ 07/07/2014 Nüfus Eğitim Sağlık Doğum Ölüm Evlenme ve Boşanma İşgücü Tüketim Fiyat Endeksleri Finansal Yatırım Araçları Milli Gelir Dış Ticaret Yapı İzin Konut

Detaylı

PROGRAM EKİNİN GAYRİ RESMİ ÇEVİRİSİDİR. E K L E R EK 1.1... 4 DAİMİ İKAMET EDENLERİN SAYISI, TOPLAM NÜFUS, İLLERE GÖRE ŞEHİR VE KIRSAL

PROGRAM EKİNİN GAYRİ RESMİ ÇEVİRİSİDİR. E K L E R EK 1.1... 4 DAİMİ İKAMET EDENLERİN SAYISI, TOPLAM NÜFUS, İLLERE GÖRE ŞEHİR VE KIRSAL PROGRAM EKİNİN GAYRİ RESMİ ÇEVİRİSİDİR. E K L E R EK 1.1... 4 DAİMİ İKAMET EDENLERİN SAYISI, TOPLAM NÜFUS, İLLERE GÖRE ŞEHİR VE KIRSAL YERLEŞİMLERDEKİ NÜFUS %'Sİ... 4 EK 1.2... 6 KİŞİ BAŞI REEL GSYİH,

Detaylı

HÜSEYİN AVNİ DIZMAN TÜİK MALATYA BÖLGE MÜDÜRÜ 09/07/2015

HÜSEYİN AVNİ DIZMAN TÜİK MALATYA BÖLGE MÜDÜRÜ 09/07/2015 HÜSEYİN AVNİ DIZMAN TÜİK MALATYA BÖLGE MÜDÜRÜ 09/07/2015 Nüfus Eğitim Sağlık Doğum Ölüm Evlenme ve Boşanma İşgücü Tüketim Fiyat Endeksleri Finansal Yatırım Araçları Milli Gelir Dış Ticaret Yapı İzin Konut

Detaylı

ANA METAL SANAYİİ Hazırlayan Leyla DOLUN Kıdemli Uzman

ANA METAL SANAYİİ Hazırlayan Leyla DOLUN Kıdemli Uzman ANA METAL SANAYİİ Hazırlayan Leyla DOLUN Kıdemli Uzman 422 1. SEKTÖRÜN TANIMI Ana metal sanayii ISIC Revize 3 sınıflandırmasına göre, imalat sanayii alt ayrımında 27 no lu gruplandırma içinde yer almaktadır.

Detaylı

Araştırmanın Künyesi;

Araştırmanın Künyesi; Araştırmanın Künyesi; Araştırma; 05 06 Nisan 2008 günleri Türkiye nin 7 coğrafi bölgesinde, 26 il ve 68 ilçede bunlara bağlı 81 mahalle ve köyde, 18 yaş ve üstü seçmen nüfusunu temsil eden 724 ü kadın

Detaylı

Başvuru Koşulları: (link oluşturulacaktır)

Başvuru Koşulları: (link oluşturulacaktır) Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Çalışma Genel Müdürlüğünce Eylül 2010-Mart 2012 döneminde yürütülmüş olan Çalışma Hayatında Toplumsal Cinsiyet Eşitliğinin Geliştirilmesi Eşleştirme Projesi kapsamında,

Detaylı

Fırsat Eşitliği ve Kadınların Desteklenmesi ÖZEL ÖDÜL İDİL TÜRKMENOĞLU. İK ve Kurumsal İletişim Direktörü

Fırsat Eşitliği ve Kadınların Desteklenmesi ÖZEL ÖDÜL İDİL TÜRKMENOĞLU. İK ve Kurumsal İletişim Direktörü 2013 2013 Fırsat Eşitliği ve Kadınların Desteklenmesi ÖZEL ÖDÜL İDİL TÜRKMENOĞLU İK ve Kurumsal İletişim Direktörü İŞYERİNDE DEMOKRASİ Demokrasi Kim İçin? Boyner Grubu nda, işe alma, iş ilişkisi süreci,

Detaylı

TÜİK İZMİR BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ 09/06/2015

TÜİK İZMİR BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ 09/06/2015 TÜİK İZMİR BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ 09/06/2015 Nüfus Eğitim Sağlık Doğum Ölüm Evlenme ve Boşanma İşgücü Tüketim Fiyat Endeksleri Finansal Yatırım Araçları Milli Gelir Dış Ticaret Yapı İzin Konut Satış Ulaştırma

Detaylı

METİN ÖCAL TÜİK BALIKESİR BÖLGE MÜDÜRÜ 06/06/2014

METİN ÖCAL TÜİK BALIKESİR BÖLGE MÜDÜRÜ 06/06/2014 METİN ÖCAL TÜİK BALIKESİR BÖLGE MÜDÜRÜ 06/06/2014 1 Nüfus Eğitim Sağlık Doğum Ölüm Evlenme ve Boşanma İşgücü Tüketim Fiyat Endeksleri Finansal Yatırım Araçları Milli Gelir Dış Ticaret Yapı İzin Konut Satış

Detaylı

2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ. Bilecik Sosyal Yapı Özel İhtisas Komisyonu Çalışmaları 09.05.2013 Bilecik İl Genel Meclis Toplantı Salonu

2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ. Bilecik Sosyal Yapı Özel İhtisas Komisyonu Çalışmaları 09.05.2013 Bilecik İl Genel Meclis Toplantı Salonu 2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Bilecik Sosyal Yapı Özel İhtisas Komisyonu Çalışmaları 09.05.2013 Bilecik İl Genel Meclis Toplantı Salonu Küreselleşme Küresel ekonominin bütünleşmesi Eşitsiz büyüme Ekonomik

Detaylı

SEÇİME 1 AY KALA TÜRKİYEDE SON SİYASİ DURUM ARAŞTIRMASI. Ekim - 2015

SEÇİME 1 AY KALA TÜRKİYEDE SON SİYASİ DURUM ARAŞTIRMASI. Ekim - 2015 SEÇİME 1 AY KALA TÜRKİYEDE SON SİYASİ DURUM ARAŞTIRMASI Ekim - 2015 İÇİNDEKİLER 1.ARAŞTIRMANIN KİMLİĞİ 2. DEMOĞRAFİK BİLGİLER 3. ARAŞTIRMA SONUÇLARI 2 SUNUŞ TÜSİAR 2002 den beri araştırma sektöründe faaliyet

Detaylı

KOK KÖMÜRÜ, RAFİNE EDİLMİŞ PETROL ÜRÜNLERİ VE NÜKLEER YAKIT İMALATI Hazırlayan Seher OZAN DÜNDAR Kıdemli Uzman 302 1. SEKTÖRÜN TANIMI Kok kömürü, rafine edilmiş petrol ürünleri ve nükleer yakıt imalatı

Detaylı

HALKLA İLİŞKİLER VE TANITIM ELEMANI

HALKLA İLİŞKİLER VE TANITIM ELEMANI HALKLA İLİŞKİLER VE TANITIM ELEMANI TANIM Çalıştığı kurumun tanınmasını, çalışmalarına karşı insanlarda olumlu izlenimler uyandırmasını, çevresiyle iyi ilişkiler kurmasını ve saygınlığını artırmasını sağlamak

Detaylı

KAYITDIŞI ĐSTĐHDAMLA MÜCADELE

KAYITDIŞI ĐSTĐHDAMLA MÜCADELE Türkiye Đşçi Sendikaları Konfederasyonu KAYITDIŞI ĐSTĐHDAMLA MÜCADELE Ankara Amaç Türkiye de kayıt dışı istihdam önemli bir sorun olarak gündemdedir. Ülkede son verilere göre istihdam edilenlerin yüzde

Detaylı

(ki-kare) analizi ( Tablo 1. Araştırmaya Katılanların Çalıştıkları Okul Türüne Göre Dağılımı. Sayı % 1259 65,6 659 34,4 1918 100,0

(ki-kare) analizi ( Tablo 1. Araştırmaya Katılanların Çalıştıkları Okul Türüne Göre Dağılımı. Sayı % 1259 65,6 659 34,4 1918 100,0 ÖĞRENME ORTAMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ ARAŞTIRMASI Eğitimin kalitesi, öğrenme ortamlarının kalitesiyle doğru orantılıdır. Nitelikli öğrencilerin yetişmesi için nitelikli öğretmenlerin yanında öğrenme ortamlarının

Detaylı

TÜİK İZMİR BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ 08/07/2014

TÜİK İZMİR BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ 08/07/2014 TÜİK İZMİR BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ 08/07/2014 Nüfus Eğitim Sağlık Doğum Ölüm Evlenme ve Boşanma İşgücü Tüketim Fiyat Endeksleri Finansal Yatırım Araçları Milli Gelir Dış Ticaret Yapı İzin Konut Satış Ulaştırma

Detaylı

Çalışma Hayatının İki Büyük Korkusu: İşsizlik ve İş Güvencesizliği Two Big Fear of Working Life: Unemployment and Job Insecurity

Çalışma Hayatının İki Büyük Korkusu: İşsizlik ve İş Güvencesizliği Two Big Fear of Working Life: Unemployment and Job Insecurity Çalışma Hayatının İki Büyük Korkusu: İşsizlik ve İş Güvencesizliği Two Big Fear of Working Life: Unemployment and Job Insecurity İskender GÜMÜŞ* Nebi Sümer, Nevin Solak, Mehmet Harma İşsiz Yaşam: İşsizliğin

Detaylı

TÜRKIYE NIN EN BÜYÜK KULLANıLMAYAN

TÜRKIYE NIN EN BÜYÜK KULLANıLMAYAN TÜRKIYE NIN EN BÜYÜK KULLANıLMAYAN POTANSIYELI : KADıNLAR T.C. Devlet Planlama Teşkilatı Dünya Bankası TEMEL BULGULAR Türkiye deki birçok kadın çalışmak istiyor ancak çalışmalarını engelleyen bazı zorluklarla

Detaylı

Akademik Personel Memnuniyet Anketi Analiz ve Bulguları 06-15 Nisan 2015

Akademik Personel Memnuniyet Anketi Analiz ve Bulguları 06-15 Nisan 2015 Akademik Personel Memnuniyet Anketi Analiz ve Bulguları 06-15 Nisan 2015 Üniversitemizin akademik personele sunduğu hizmetlerin değerlendirilmesi ve iyileştirmeye açık alanlarının tespit edilebilmesi amacıyla

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ ve KADIN Avrupa Birliği Bakanlığı Sunum İçeriği AB nin kadın-erkek eşitliği ile ilgili temel ilkeleri AB nin kadın istihdamı hedefi AB de toplumsal cinsiyete duyarlı

Detaylı

DR. MEHMET AKYOL TÜİK MANİSA BÖLGE MÜDÜRÜ 07/11/2014

DR. MEHMET AKYOL TÜİK MANİSA BÖLGE MÜDÜRÜ 07/11/2014 DR. MEHMET AKYOL TÜİK MANİSA BÖLGE MÜDÜRÜ 07/11/2014 Nüfus Eğitim Sağlık Doğum Ölüm Evlenme ve Boşanma İşgücü Tüketim Fiyat Endeksleri Finansal Yatırım Araçları Milli Gelir Dış Ticaret Yapı İzin Konut

Detaylı

KENAN ÇELEBİ TÜİK EDİRNE BÖLGE MÜDÜRÜ 09/10/2015

KENAN ÇELEBİ TÜİK EDİRNE BÖLGE MÜDÜRÜ 09/10/2015 KENAN ÇELEBİ TÜİK EDİRNE BÖLGE MÜDÜRÜ 09/10/2015 Nüfus Eğitim Sağlık Doğum Ölüm Evlenme ve Boşanma İşgücü Tüketim Fiyat Endeksleri Finansal Yatırım Araçları Milli Gelir Dış Ticaret Yapı İzin Konut Satış

Detaylı

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ 16 09 2014 Sayı 29 Genel Değerlendirme Nisan 2014 TEPAV İstihdam İzleme Bülteni nin -Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) Nisan 2014 verilerinin değerlendirildiği- 29. sayısında sigortalı

Detaylı

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ 01 10 2014 Sayı 31 TEPAV İSTİHDAM İZLEME TEPAV İstihdam İzleme Bülteni nin -Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) Haziran 2014 verilerinin değerlendirildiği- 31. sayısında sigortalı

Detaylı

Gelir Dağılımı. Gelir dağılımını belirleyen faktörler; Adil gelir dağılımı - Gelir eşitsizliği. otonus.home.anadolu.edu.tr

Gelir Dağılımı. Gelir dağılımını belirleyen faktörler; Adil gelir dağılımı - Gelir eşitsizliği. otonus.home.anadolu.edu.tr İKT442 Gelir Dağılımı Türkiye de Gelir Dağılımı Ve Yoksulluk Bir ekonomide belli bir dönemde yaradlan gelirin kişiler, hane halkları, sınıflar ve ürejm faktörleri arasında bölüşülmesini ifade etmektedir.

Detaylı

TÜRKİYE DE KADINLARIN SİYASAL HAYATA KATILIM MÜCADELESİ VE POZİTİF AYRIMCILIK

TÜRKİYE DE KADINLARIN SİYASAL HAYATA KATILIM MÜCADELESİ VE POZİTİF AYRIMCILIK TÜRKİYE DE KADINLARIN SİYASAL HAYATA KATILIM MÜCADELESİ VE POZİTİF AYRIMCILIK TürkİYE KADIN DERNEKLERİ FEDERASYONU Türkiye Kadın Dernekleri Federasyonu 1976 Yılında kurulmuş ülke genelinde 50.500 üyesi

Detaylı

2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ. Bursa Sosyal Yapı Özel İhtisas Komisyonu Çalışmaları 28.05.2013 Merinos Atatürk Kültür ve Kongre Merkezi

2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ. Bursa Sosyal Yapı Özel İhtisas Komisyonu Çalışmaları 28.05.2013 Merinos Atatürk Kültür ve Kongre Merkezi 2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Bursa Sosyal Yapı Özel İhtisas Komisyonu Çalışmaları 28.05.2013 Merinos Atatürk Kültür ve Kongre Merkezi Küreselleşme Küresel ekonominin bütünleşmesi Eşitsiz büyüme Ekonomik

Detaylı

Prof. Dr Ayşen APAYDIN Türk İstatistik Derneği Yönetim Kurulu Başkanı

Prof. Dr Ayşen APAYDIN Türk İstatistik Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr Ayşen APAYDIN Türk İstatistik Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Ankara Üniversitesi, İstatistik Bölümü Öğretim Üyesi Ankara Üniversitesi, Öğrenci ve Bilişim Koordinatörü, Rektör Danışmanı KONU: Kamuoyunun

Detaylı

GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ

GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ Hazırlayan: Fethi SAYGIN Mart 2014 Kaynak :DESTATIS (Alman İstatistik Enstitüsü) GENEL DEĞERLENDİRME Ekonomi piyasalarındaki durgunluk ve sorunlara rağmen,

Detaylı

TÜRKİYE SOSYAL, EKONOMİK VE POLİTİK ANALİZ SEPA 5

TÜRKİYE SOSYAL, EKONOMİK VE POLİTİK ANALİZ SEPA 5 TÜRKİYE SOSYAL, EKONOMİK VE POLİTİK ANALİZ SEPA 5 HAZİRAN 2012 Araştırmacılar Derneği üyesi olan GENAR, araştırmalarına olan güvenini her türlü denetime ve bilimsel sorgulamaya açık olduğunu gösteren Onur

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010 EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR - ŞUBAT 2010 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)...2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ

Detaylı

EKONOMİK GÖSTERGELER BÜLTENİ

EKONOMİK GÖSTERGELER BÜLTENİ SAYI 12 EKONOMİK GÖSTERGELER BÜLTENİ 2014 2. Çeyrek Yıllar İtibariyle Yatırım Teşvik Belgeli Yatırım Bilgileri YATIRIM TEŞVİK İSTATİSTİKLERİ (ENERJİ YATIRIMLARI HARİÇ) Kaynak: Ekonomi Bakanlığı Bölgemizde

Detaylı

İSTİHDAM VE İŞGÜCÜ PİYASASI RAPORU

İSTİHDAM VE İŞGÜCÜ PİYASASI RAPORU İSTİHDAM VE İŞGÜCÜ PİYASASI RAPORU Erhan DEMİRCAN Kasım, 12 Diyarbakır İçindekiler 1. TÜRKİYE'DE İŞGÜCÜ PİYASALARI, İSTİHDAM VE İŞSİZLİK... 6 1.1.Türkiye de İşgücüne Katılım... 7 1.1.1. Türkiye'de İşgücünün

Detaylı

ARAŞTIRMA GRUBU. Prof. Dr. Özer SENCAR Prof. Dr. İhsan DAĞI Prof. Dr. Doğu ERGİL Dr. Sıtkı YILDIZ Dr. Vahap COŞKUN MAYIS - 2011

ARAŞTIRMA GRUBU. Prof. Dr. Özer SENCAR Prof. Dr. İhsan DAĞI Prof. Dr. Doğu ERGİL Dr. Sıtkı YILDIZ Dr. Vahap COŞKUN MAYIS - 2011 ARAŞTIRMA GRUBU Prof. Dr. Özer SENCAR Prof. Dr. İhsan DAĞI Prof. Dr. Doğu ERGİL Dr. Sıtkı YILDIZ Dr. Vahap COŞKUN MAYIS - 2011 Bu rapor Mayıs-2011 araştırmasının II. kısmıdır. Araştırmanın bu kısmında;

Detaylı

2015 Eylül ENFLASYON RAKAMLARI 6 Ekim 2015

2015 Eylül ENFLASYON RAKAMLARI 6 Ekim 2015 2015 Eylül ENFLASYON RAKAMLARI 6 Ekim 2015 Eylül 2015 Tüketici Fiyat Endeksi ne(tüfe) ilişkin veriler Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından 5 Ekim 2015 tarihinde yayımlandı. TÜİK tarafından aylık

Detaylı

Türkiye de Doğurganlık Tercihleri

Türkiye de Doğurganlık Tercihleri 2013 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması İleri Analiz Çalışması Türkiye de Doğurganlık Tercihleri Dr. Pelin Çağatay Melike Saraç Emre İlyas Prof. Dr. A. Sinan Türkyılmaz 10 Eylül 2015, Hilton Oteli, Ankara

Detaylı

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ 01 07 2014 Sayı 27 Genel Değerlendirme Şubat 2014 TEPAV İstihdam İzleme Bülteni nin -Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) Şubat 2014 verilerinin değerlendirildiği- 27. sayısında sigortalı

Detaylı

MAKİNE VE TEÇHİZATI HARİÇ; METAL EŞYA SANAYİİ Hazırlayan Mustafa TOSUN Kıdemli Uzman 450 1. SEKTÖRÜN TANIMI Makine ve teçhizatı hariç; metal eşya sanayii, ISIC Revize 3 sınıflandırmasına göre, imalat sanayii

Detaylı

İNSAN VE TOPLUM. KÜTAHYA www.zafer.org.tr

İNSAN VE TOPLUM. KÜTAHYA www.zafer.org.tr İNSAN VE TOPLUM Ülke genelinde medyan yaş 30,1 iken Kütahya ve çevre illerinde bu değer daha yüksektir. Tablo 67 de yer alan ve TÜİK tarafından yapılan nüfus projeksiyonu 2023 yılında Kütahya ve çevresinin

Detaylı

oranları genel yapıyla benzerlik göstermekte ve yüzde 24,4 ile Orta Doğu dışındaki ülkelere göre oldukça düşük bir seviyede bulunmaktadır.

oranları genel yapıyla benzerlik göstermekte ve yüzde 24,4 ile Orta Doğu dışındaki ülkelere göre oldukça düşük bir seviyede bulunmaktadır. YÖNETİCİ ÖZETİ Türkiye de kadınların işgücüne katılımı 2008 yılı itibariyle yüzde 24 tür. Bu oranla Türkiye, Ortadoğu ülkeleriyle aynı grupta yer alırken Güney Avrupa ile Latin Amerika ülkelerinin, hatta

Detaylı

TÜİK İZMİR BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ 09/07/2015

TÜİK İZMİR BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ 09/07/2015 TÜİK İZMİR BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ 09/07/2015 Nüfus Eğitim Sağlık Doğum Ölüm Evlenme ve Boşanma İşgücü Tüketim Fiyat Endeksleri Finansal Yatırım Araçları Milli Gelir Dış Ticaret Yapı İzin Konut Satış Ulaştırma

Detaylı

KENAN ÇELEBİ TÜİK EDİRNE BÖLGE MÜDÜRÜ 10/11/2015

KENAN ÇELEBİ TÜİK EDİRNE BÖLGE MÜDÜRÜ 10/11/2015 KENAN ÇELEBİ TÜİK EDİRNE BÖLGE MÜDÜRÜ 10/11/2015 Nüfus Eğitim Sağlık Doğum Ölüm Evlenme ve Boşanma İşgücü Tüketim Fiyat Endeksleri Finansal Yatırım Araçları Milli Gelir Dış Ticaret Yapı İzin Konut Satış

Detaylı

EUROSTUDENT ULUSAL ARAŞTIRMASI: TÜRKİYE SONUÇLARI

EUROSTUDENT ULUSAL ARAŞTIRMASI: TÜRKİYE SONUÇLARI EUROSTUDENT ULUSAL ARAŞTIRMASI: TÜRKİYE SONUÇLARI Prof. Dr. Nezih Güven (ODTÜ, Rektör Danışmanı) Doç. Dr. Ayşe Gündüz Hoşgör (ODTÜ,Sosyoloji Blm.) Y. Doç. Dr. Mustafa Şen (ODTÜ, Sosyoloji Bölümü) Bağlantı

Detaylı

TÜİK BURSA BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ 09/09/2015

TÜİK BURSA BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ 09/09/2015 TÜİK BURSA BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ 09/09/2015 Nüfus Eğitim Sağlık Doğum Ölüm Evlenme ve Boşanma İşgücü Tüketim Fiyat Endeksleri Finansal Yatırım Araçları Milli Gelir Dış Ticaret Yapı İzin Konut Satış Ulaştırma

Detaylı

Kadın İstihdamı: Sorun Alanları, Çözüm Önerileri. Ülker Şener 13.02.2013

Kadın İstihdamı: Sorun Alanları, Çözüm Önerileri. Ülker Şener 13.02.2013 Kadın İstihdamı: Sorun Alanları, Çözüm Önerileri Ülker Şener 13.02.2013 Temel sorun alanları Toplumsal yapı: kadın olmaya yüklenen anlam ve toplumsal cinsiyet rolleri İşgücü talebinden kaynaklı sorunlar:

Detaylı

EĞİTİM İŞ ANNE BABALARIN ÖSS SINAVI SONRASI BEKLENTİ VE KAYGILARININ TESPİT EDİLMESİ ARAŞTIRMA NO:2 GENEL EĞİTİM SEKRETERLİĞİ 14.06.

EĞİTİM İŞ ANNE BABALARIN ÖSS SINAVI SONRASI BEKLENTİ VE KAYGILARININ TESPİT EDİLMESİ ARAŞTIRMA NO:2 GENEL EĞİTİM SEKRETERLİĞİ 14.06. 2009 EĞİTİM İŞ EĞİTİM VE BİLİM İŞGÖRENLERİ SENDİKASI ANNE BABALARIN ÖSS SINAVI SONRASI BEKLENTİ VE KAYGILARININ TESPİT EDİLMESİ ARAŞTIRMA NO:2 GENEL EĞİTİM SEKRETERLİĞİ 14.06.2009 ARAŞTIRMANIN AMACI Araştırmanın

Detaylı

ŞEREF DEMİRTAŞ TÜİK ZONGULDAK BÖLGE MÜDÜRÜ 08/01/2016

ŞEREF DEMİRTAŞ TÜİK ZONGULDAK BÖLGE MÜDÜRÜ 08/01/2016 ŞEREF DEMİRTAŞ TÜİK ZONGULDAK BÖLGE MÜDÜRÜ 08/01/2016 Nüfus Eğitim Sağlık Doğum Ölüm Evlenme ve Boşanma İşgücü Tüketim Fiyat Endeksleri Finansal Yatırım Araçları Milli Gelir Dış Ticaret Yapı İzin Konut

Detaylı

TİSK İŞGÜCÜ PİYASASI BÜLTENİ NİSAN 2013 (SAYI: 23) I. SON BİR YILDA İŞGÜCÜ PİYASASINDAKİ GELİŞMELER (OCAK 2013 İTİBARİYLE) a. İŞGÜCÜ KOMPOZİSYONU:

TİSK İŞGÜCÜ PİYASASI BÜLTENİ NİSAN 2013 (SAYI: 23) I. SON BİR YILDA İŞGÜCÜ PİYASASINDAKİ GELİŞMELER (OCAK 2013 İTİBARİYLE) a. İŞGÜCÜ KOMPOZİSYONU: TİSK İŞGÜCÜ PİYASASI BÜLTENİ NİSAN 2013 (SAYI: 23) (Ocak 2013 TÜİK HİA Verilerinin Değerlendirilmesi) Türkiye İstatistik Kurumu nun (TÜİK) Ocak 2013 Hanehalkı İşgücü İstatistikleri, 14 Nisan 2013 tarihli

Detaylı

Üniversite Öğrencilerinin İş Bulma ve Kariyer Beklentilerinin İş ve Meslek Danışmanlığı Hizmetlerinden Etkilenmesi: Yalova Üniversitesi Örneği

Üniversite Öğrencilerinin İş Bulma ve Kariyer Beklentilerinin İş ve Meslek Danışmanlığı Hizmetlerinden Etkilenmesi: Yalova Üniversitesi Örneği Üniversite Öğrencilerinin İş Bulma ve Kariyer Beklentilerinin İş ve Meslek Danışmanlığı Hizmetlerinden Etkilenmesi: Yalova Üniversitesi Örneği Doç. Dr. Orhan KOÇAK Arş. Gör. Aysel KAYA Çağrı KIRTAY Genel

Detaylı

TÜRKİYE DE GÖÇ BOYUTU, NEDENLERİ ve GÖÇÜN SAĞLIKLA İLİŞKİSİ

TÜRKİYE DE GÖÇ BOYUTU, NEDENLERİ ve GÖÇÜN SAĞLIKLA İLİŞKİSİ TÜRKİYE DE GÖÇ BOYUTU, NEDENLERİ ve GÖÇÜN SAĞLIKLA İLİŞKİSİ Sağlıklı Kentler Birliği Eğitim Prgramı Prof. Dr. SABAHAT TEZCAN Haccettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü Müdürü Tıp Fakültesi Halk Sağlığı

Detaylı

RAKAMLARLA KONYA İSTİHDAMI FEYZULLAH ALTAY

RAKAMLARLA KONYA İSTİHDAMI FEYZULLAH ALTAY Bugün, yükselen ekonomisi ve gelişmekte olan performansıyla ülkesi için önemli bir katma değer oluşturan sayılı merkezlerden birisidir. Gelişmekte olan ekonomisine paralel olarak birçok sektörde yeni iş

Detaylı