görevlisi olarak girdi. Burada başladığı doktora çalışmasını 1946'da gittiği

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "görevlisi olarak girdi. Burada başladığı doktora çalışmasını 1946'da gittiği"

Transkript

1 FAZLULLAH b. RÜZBiHAN FAZLULIAH b. RÜZBİHAN L (bk. H UNCİ, Fazlullah b. Rôzbihiin). _j L FAZLURRAHMAN (.:.--) IJ..;.! ) ( ) Pakistanl ilim ve fikir adam. Pakistan n kuzeybatsnda yer alan Hezare şehrinde dindar bir ailenin çocuğu olarak 21 Eylül 1919'da dünyaya geldi. Babas Mevlana Şehabeddin Diyübend Darülulümu mezunu olup Reşfd Ahmed Gangühf, Şeyhülhind Mevlana Mahmud Hasan gibi tannmş alimlerden ders alarak geleneksel İslami ilimlerde öğrenim görmüş olmakla birlikte, çağdaş eğitimi dini açdan sakncal bulan gelenekçi alimterin aksine islam'n çağdaş gelişmelerle hesaplaşmas ve böylece rekabet gücü kazanmas gerektiğini savunuyordu. Fazlurrahman ilk öğrenimini, Pakistan'da "ders-i nizamf" diye bilinen medrese eğitimi şeklinde babasnn yannda gördü. Kendi ifadesine göre yenilikçi bir fikir adam olarak yetişmesinde babasnn önemli katklar oldu (İslami Araştrmalar, IV 1 4, s. 227). On yaşnda iken Kur'an' ezberledi. Daha sonra babasnn teşvikiyle modern eğitime yöneldi; 1933'te, o zaman "üniversiteler ve bahçeler şehri" olarak bilinen Lahor'a yerleşen ailesinin yannda yüksek öğrenime başlad ; bir yandan da babasndan İslami ilimler sahasndaki tahsiline devam etti. 1940'ta Pencap Üniversitesi'nin Arapça bölümünden mezun olduktan sonra ayn üniversitede lisans üstü öğrenimine başlad. Arapça'ya olan hakimiyeti ve ders-i nizarn eğitimi sayesinde İsla mi ilimlerle münasebetini daha da geliştirdi. 1942'de yüksek lisansn tamam- 280 Fazlurrahman _j ladktan sonra ayn üniversiteye araştrma görevlisi olarak girdi. Burada başladğ doktora çalşmasn 1946'da gittiği İngiltere'de sürdürdü ve Oxford Üniversitesi'nde İ bn Sina'nn en-necdt adl eserinin "en-nefs" bölümü üzerinde çalşt. Amac, uzun bir geçmişten beri ihmal edilen İslam felsefesi alannda uzmanlaşmakt. Tez konusu olan "en Nefs"in tahlilini ve İngilizce tercümesini daha sağlkl şekilde yapabilmek için Grekçe ve Latince'yi, Bat felsefesini kaynaklarndan takip edebilmek için de Franszca ve Almanca'y öğrendi. 1949'da bitirdiği Avicenna's Psychology adl doktora tezi yaymlanmştr (Oxford 952). Fazlurrahman 19SO'de İngiltere'nin Durham Üniversitesi'ne öğretim üyesi olarak tayin edildi. Burada İran kültür ve medeniyetiyle İslam felsefesi okutmaya başlad ylna kadar süren bu dönemde çalşmalarn İslam felsefesi üzerinde yoğunlaştrd. Bu sralarda en çok ilgisini çeken düşünürler Ebü'I Hasan el-eş'arf, Farabf, İbn Sina ve Gazzalf oldu. im çalşmatarnda önemli bir dönem saylabilecek olan 1958'de İngiltere'den Kanada'ya giderek Montreal' deki McGill Üniversitesi Institute of lslamic Studies'de İslami ilimler doçenti olarak yeni görevine başlad. Eserlerinin kronolojik listesinden de anlaşlacağ gibi (Açkgenç, İslami Araştrmalar, N 1 4, s ) klasik İslam felsefesindeki çalşmalarna ara vererek günümüz İslam dünyasnn meselelerine yöneldi. Nitekim klasik dönem İslam felsefesiyle ilgili çalşmalarnn son ürünü olan Prophecy in Islam adl eserini bu tarihte yaymlamştr. Fazlurrahman bu kitapta İslam düşüncesindeki peygamberlik anlayşn tamamen felsefi bir yaklaşmla ele ald ve Farabf, İbn Sina. İbn Hazm. Gazzalf, Şehristanf, İbn Teymiyye, İbn Haldün gibi ilim ve fikir adamlarnn bu hususu nasl anladklarn ortaya koydu. McGill Üniversitesi'ndeki görevine 1961 'e kadar devam eden Fazlurrahman, günümüz İslam toplumunun meselelerini daha yakndan tanmak amacyla ayn yl Pakistan hükümetinin davetini kabul ederek ülkesine döndü ve Karaçi'de İslami Araştrmalar Enstitüsü'nde bir yl misafir profesör olarak ders verdi. Böylece 1961 yl onun hayatnda önemli bir dönüm noktas oldu; çünkü bu tarihten sonra ilmi metodolojisinin ürünlerini almaya başlayacakt. Nitekim bu tarihten sonra yaymladğ makale ve kitaplar ince le ndiğinde hemen hemen bütün çalşmalarnn İ slam toplumunun güncel meseleleriyle ilgili o l duğu görülür. Fazlurrahman 1962 ylnda İslami Araştrmalar Enstitüsü'nün genel müdürlüğüne tayin edildi ve bu görevini 1968'e kadar sürdürdü. Bu srada enstitünün yaymlamakta olduğu Islamic Studies dergisinin başeditörlüğünü de yapt yllar arasnda neşrettiğ i yirmiden fazla makale ve iki kitap buradaki çalşmalarnn ürünüdür. 196S'te baslan Islamic Methodology in History adl eseri hadis, sünnet ve fkh alanlarnda yeni anlayşlarla ictihad yapmann önemini vurguluyordu. Yine bu dönemde neşredilen Islam adl eseri (London- New York 1966) İ slam düşünce tarihiyle adeta hesaplaşyordu. Bu yüzden eser Pakistan'da büyük bir infial uyandrd. Aslnda Fazlurrahman bir yandan ilmi faaliyetlerini sürdürüyor, bir yandan da dönemin devlet başkan Eyyüb Han'n danşmanlğn yapyor ve böylece Pakistan'n toplumsal yönden şekillenmesine katkda bulunuyordu. Ancak dönemin baz siyaset adamlar, Eyyüb Han üzerinde büyük etkisi olan Fazlurrahrrian' hedef seçerek Islam adl kitabnda sarfettiği bir cümleden dolay rupi ödül koyarak katlini istediler. Bunun üzerine Fazlurrahman Pakistan' terkedip Amerika'ya gitti ve California Üniversitesi'nde bir dönem ders verdikten sonra 1969 Eylülünde Chicago Üniversitesi'nde İslam düşüncesi profesörü olarak göreve başlad. 26 Temmuz 1988' de vefat edinceye kadar bu üniversitede akademik faaliyetlerinin yannda çevresinde toplanan öğrencilerle de ilgilendi. Bun larn büyük çoğunluğunu değişik İslam ülkelerinden gelen müslüman öğrenciler teşkil ediyordu. Temel Görüşleri. Fazlurrahman 1969' da Chicago Üniversitesi'nde çalşmalarna başladğnda, ilmi birikimi yannda bilhassa Eyyüb Han döneminde sürdürdüğü Pakistan Devleti'nin İslami konulardaki danşmanlk görevi sayesinde geniş bir tecrübeye sahipti. Onun devaml olarak vurgulamak istediği husus, ilmi çalşmalarn fikri cihadla (eylemle) dengeli bir şekilde sürdürülmesidir. Zira islami uyanş ve yenilikçilik tarihi incelendiğinde srf ilmi meselelerden ziyade ahlaki ve sosyal sorunlarn önde gelen etkenlerden olduğu görülür. Hatta ele al nan ilmi meseleler bile doğrudan gün-

2 lük hayatla ilgilidir. Şu halde islam uyanş hareketinde biri fikri. diğeri eylemci olmak üzere iki akmdan söz etmek gerekir. Fikri akmn sadece ilmi meselelerle uğraşmasna karşlk eylemci akm daha ziyade sosyal ve ahlaki konulara eğilmiş ve toplumun meselelerini çözebilmek için bizzat eyleme yönelik önlemler almştr. Fazlurrahman bu iki ak mn uyumlu bir şekilde birleştirilmesini arzu etmiştir. Ona göre iki akm birbirini destekleyerek ilerlemeli. yani ilim ve fikir adamlarnn ürettiği projeleri eylem adamlar hayata geçirmelidir. Bu koordinasyon özellikle kurtuluş hareketlerinde gereklidir. Fazlurrahman çok önemli üç birikime sahipti: Klasik islam kaynaklarn bilmesi. Pakistan daki görevi srasnda edindiği tecrübe. günümüz sosyal bilimlerine olan vukufu. Bu birikimler sayesinde ulaştğ sonuçlardan hiçbir şekilde taviz vermemiştir. Bundan dolay ona karş Pakistan'n muhafazakar kesiminden şiddetli tepkiler gelmiştir. Fazlurrahman'n "şok tesiri" olarak tanmladğ temel fikir ve görüşlerini kendisinin kullandğ metodoloji çerçevesinde değerlendirmek gerekir. a) Fikri Gelişim i ve Metodolojisi. Fazlurrahman Chicago'ya gittiği ilk yllarda tekrar klasik İs lam felsefesi alanndaki çalşmalarna döndü. Fakat bu srada onun ilgisini iranl filozof Molla Sadra çekmekteydi. Bunun birkaç sebebi olduğu söylenebilir. VI. (X II.) yüzyldan sonra islam düşünce tarihi baz istisnalar dşnda özgün düşünürler yetiştirememiştir. Bu yüzden birçok müsteşrik islam düşüncesinin Gazzalf'den sonra durakladğ n ve yeni bir fikir üretemediğini ileri sürmüştür. Fazlurrahman önce müsteşriklerin bu görüşünün yanlş olduğunu göstermek istiyordu. İkinci olarak bizzat kendisinin klasik dönemde özgünlüğü olan, düşüncesi açsndan çağmzla ilgi kurabilecek bir islam düşünürü arayşna çare bulmak istediği anlaşlmaktad r. Fazlurratiman aslnda çağmzda Sadra gibi düşünürlerin yetişmesini istiyordu; ancak şartlar bu yönde gelişmemekteydi. Yetişen düşünürler ise ona göre islam'da yeni bir hamle gerçekleştirmeyi hedeflemiyorlard. islam tarihinde bunun nasl gerçekleştiğini göstermek amacyla Sadra dşnda birçok müslüman düşü nür, mutasawf ve filozof üzerine araştrma yapt. Nihayet şartlar onu tekrar felsefeye yöneltmiştl Chicago'da islam düşüncesi profesörü olarak islam felsefesinde yeni arayşlar içerisine girdi. ingiltere'deki çalşmalar kendisini islam felsefe tarihinde VIII. (XIV.) yüzyla kadar getirmişti yllar arasnda Chicago'da yaptğ çalşmalar ise VIII. (X IV.) yüzyldan zamanmza kadar olan islam düşüncesi tarihi üzerinde yoğunlaşmştr. Bu yöndeki araştrmalar o srada yaymladğ ma-. kalelerin başlca konusunu teşkil etmiş, nihayet 197S'te baslan The Philosophy of Mulla Sadra adl eserinde son şeklini almştr. 197S'ten sonra Chicago'daki faaliyetlerinde Fazlurrahman'n özellikle islam 'n çağmzdaki meseleleriyle ilgilendiği ve bunlara fikri planda çözümler öneren eserler kaleme aldğ görülür. Bu arada. gezip gördüğü, sosyal. kültürel ve siyasi yaplarn yakndan tanma imkanna kavuştuğu islam ülkelerinin karş karşya bulunduğu meselelerin çözümü konusundaki görüşlerini üç önemli eserinde ortaya koymuştur. Bunlarn ilki olan Major Themes of the Qur'an (M'inneapoli s, Chicago 1980). "İs lam'n çağdaş sorunlar karşsndaki görüşünü ortaya koymak için temel kaynak Kur'an olmaldr" şeklindeki tezi daha somut biçimde sergilemektedir. Ona göre islam düşünce tarihinde bunu sadece kelamclar ve özellikle de Sünni kelamclar yapmştr. Ancak onlar da konuya yaklaşmlar sistematik olmadğndan islam'n dünya görüşünü bir bütün olarak ortaya koyamamşlardr. Onun bu kitab ise Kur'an'n en temel konularn (Allah, tabiat, insan, toplum vb.) ele alp bunlar yeni bir yöntemle ortaya koymaktadr. İkinci eser Islam and Modernity: Transformatian of an Intellectual Tradition'dur (Chi cago 982). Genel olarak islam eğitim tarihini inceleyen bu eser. zamanmda islam ülkelerinde eğitim i n çağdaşlaşma konusunda nasl bir yol takip ettiğini araştrmaktadr. Bir önceki eserde somut biçimde uygulanan tefsir yöntemi bu kitabn girişinde kuramsal olarak ifade edilmiştir. Bu çalşmasnda ele aldğ önemli bir konu, daha önce yaymlanan baz eserlerinde islam hukuk ilimlerinin üç önemli dalnda yöntem sorununa çözüm getirmiş oluyordu. Bunlardan ilki Islamic Methodology in History adl eserinde geliştirdiği "hadis yöntemi", ikincisi yine bu eserde başlayp 1982'de yaymladğ Islam and Modemity adl kitabnda tamamladğ "fkh yöntemi", üçüncüsü de Major Themes of the FAZ LU RRAH MAN Qur'iin adl eserinde uygulayp Islam and Modernity'de kuramn ortaya koyduğu "tefsir yöntemi"dir. Nihayet bu üç alanda billurlaşan metodolojisinin bir uygulamas olarak düşündüğü Revival and Reform in Islam : A Study of Islamic Fundamentalism adl son eserini yaymlayamadan vefat etmiştir. Fazlurrahman'n fikri gelişmesinin başlca üç merhaleden geçtiği söylenebilir. 1. Bunalm dönemi. Öğreniminin son zamanlar ile ilk hocalk yllarnda geçirdiği şüphe dönemidir. Kendisi, 1940'1arn sonlar ve 1950'1erin başlarnda yaşadğ bu bunalm döneminde felsefe çalşmalarnn da etkisiyle geleneksel inançlarnn darmadağn olduğunu söyler (is lam i Araştrmalar, IV/ 4, s. 227). Z. Oluşum dönemi. 1958'de McGill Üniversitesi'nde ders vermeye başlamasndan itibaren on yllk bir süreyi kapsayan bu dönemde Fazlurrahman esas olarak islami bakmdan gelenekçilikle çağdaşlk arasndaki uçurumu kapatmak için gereken metodolojiyi geliştirmeye çalşmştr. 3. Çözüm dönemi. Chicago Üniversitesi'nde hocalk yaptğ yllara ( ) rastlayan bu devre, çağdaş islam dünyasnn fikri ve içtimal meselelerinin çözümlenmesini, islami birikimin ve genel olarak islami ilimierin söz konusu meseleleri çözmeye elverişli klnmas için gerekli olan metodolojiyi kuramsal planda geliştirip ifade ettiği dönemdir. Fazlurrah-. man'n bunalm döneminde yaşayarak farkna vardğ geleneksel eğitimle çağ-. daş eğitim arasndaki boşluk. onun felsefe çalşma laryla gittikçe genişlemiş olmakla birlikte islam' anlama gayretini de kamçlamştr. b) Geleneksel Düşünce ve Toplumsal Değişim. Fazlurrahman kendi hayat hikayesinde ifade ettiğine göre Hz. Peygamber'in hayatn ve Kur'an' incelemesi. Kur'an'n mahiyetini ve gayesini kavra J"Tli:lda onun düşünce dünyasnda yeni ufuklar açmş, böylece Fazlurrahman topyekün islami geleneği yeni baştan değerlendirme imkanna kavuşmuştur. Ona göre gelenekler önemliydi; çünkü bunlar devirlerindeki büyük şahsiyetlerin verimli faaliyetleri için kalplar sağlyordu. Ancak dini geleneğin sonraki nesillerin sağlkl düşünme ve gelişmelerine katkda bulunabilmesi için ona bu nesillerce "yeniden hayatiyet kazandrlmas ve slah edilmesi" gerekiyordu. Bu nasl gerçekleştirilebilirdi? Fazlurrahman'n fikri gelişmesinin ikinci safhasnda ce- 281

3 FAZLURRAHMAN vabn bulmaya çalştğ bu soru onun düşünce hayatnn en önemli meselesi olmuştur. Ayn soru Fazlurrahman' İslam'n temel kaynaklarn yeniden yorumlamaya ve bunun için gerekli olan metodolojiyi kurma çabalarna sevketmiştir. Fazlurrahman'n bütün fikir sistemi değişimin bir zorunluluk olduğu ilkesine dayanr. Toplumsal değişme tarihi bir gerçektir. Müslümanlarn geri kalmas bu gerçeği tam olarak anlayamamaiarndan kaynaklanmştr. Şu halde müslüman düşünür toplumsal değişmenin mahiyetini araştrmal,.onun itici güçlerini tesbit ederek bunu İslami temellere oturtmaldr. Ancak böyle bir yöntemle hazrlanan kalknma projeleri İslam toplumunu refaha kavuşturabilir. Sömürgeleştirilen, dş borçlar had safhaya ulaşan, cehaletin kol gezdiği İslam ülkelerinin bu kötü durumdan kurtulmasnn çareleri öncelikle İslam tarihinin kendi dinamizminde aranmaldr. İslam'n ilk çağna bakldğnda Hz. Peygamber'in, toplumsal gelişmenin itici güçleri olarak yorumlanabilecek üç önemli nokta üzerinde durduğu görülür. Bunlar tevhid, insann kendine ve topluma karş sorumluluk duygusu ve ahiret inancdr. Fazlurrahman bunlarn ilkini "Kur'an'a yöneltme". ikincisini "sosyoekonomik durum", üçüncüsünü de "sadece fertlerin değil toplumlarn da tarih önünde muhakemeye çekilmesi" olarak ifade etmektedir. Son iki hususun ancak tevhidle temeliendirilmesi mümkün olduğundan birinci noktann ayr bir öneme sahip olduğu açktr. Günümüz müslüman toplumlar meselelerini ancak yeniden Kur'an'a dönerek ve ondan hareket ederek çözebilirler. İslam'n çağmzdaki dünya görüşü de bu noktadan hareketle ortaya konmal, bu dünya görüşü çerçevesinde canl ve kendini devaml yenileyen bir düşünce hareketi oluşturulmaldr. Çünkü toplumsal değişme bir gerçek olduğuna ve İslam dini bunu reddetmediğine göre değişmenin gayri İslami bir şekilde gelişmesini önlemek için birçok İslami anlayşn da toplumsal değişmeye paralel olarak geliştirilmesi, başka bir deyişle yenilenmesi gerekir. Toplumsal değişimin etkisiyle yenilenmeyecek, dolaysyla değişime uğramayacak olan sadece Kur'an ve hadisten çkarlan "genel İslami ilkeler"dir. Fazlurrahman bu görüşlerini en çarp örnek olmak üzere, günümüzde müs- c 282 lümanlarn en önemli ekonomik sorunlarndan biri olan riba (faiz) konusuna uygular. Bugünkü ekonomik ortamda acaba faizsiz banka olabilir mi? Ayrca banka sistemi olmayan bir toplum ekonomik açdan kalkmabilir mi? Bu sorular Fazlurrahman'a göre ekonomide uzmanlaşmş kişilerce cevaplandrlmaldr. Eğer onlarn bu sorulara verecekleri cevap "evet" ise riba sorunu kökünden çözümlenmiş olacaktr: " hayr" ise o zaman müslüman alim, '~ Banka faizi Kur'an'n riba diyerek uygulamaya koyduğu yasak içine girer mi?" meselesini çözmek durumundadr. Ancak Fazlurrahman faiz gibi terimleri riba kelimesine karşlk olarak kullanmama hususunda titizlik göstermektedir. Ona göre faiz sadece anlam yönünden değil uygulama açsndan da ribadan farkldr. Buna karşlk geleneksel riba tanmnda meselenin çözümü için sunulan bir ilke şudur: "Alacaklya fayda sağlayan her türlü kazanç ribadr" (ls/amic Studies, lll / 1. s ). Bu ilkeye göre borçlu alacaklya bir hediye dahi verse yine riba saylr. Çok özel ve aşr ahlaki- hukuki yoruma dayanan bu riba tanm her durum ve ekonomik şart için uygulanamaz. Aslnda riba yasağ bu aşr tanm ile de hiçbir zaman İslam hukuk ve ekonomi tarihinde uygulanmş değildir. Şu halde günümüz ekonomik şartlar için Kur'an'n riba anlayşnn bankaclk işlemleri de göz önünde tutularak yeniden tanmlanmas gerekir. c) Hadis ve Sünnet. Fazlurrahman'a göre sünnet temelde davranşla ilgili bir kavramdr. Ancak örnek olarak seçilmiş bir davranşa sünnet denebilir. Bu açdan onun "kaidevi" (normative) özelliği davranşla ilgili yönünden önce gelir. Öte yandan "örnek davranşa harfiyen uyma" sünnet kavramnn asl manasnda bulunmamaktadr. Şu halde kavram olarak sünneti içeriğinden ayrmak gerekir. Müsteşrikler, sünnetin muhtevasnn tamamen Arap örf ve adetlerinden oluştuğunu ve ilk devir müslümanlarnn bu muhtevay kendi şahsi görüş ve ictihadlar sayesinde hristiyan. yahudi ve Pers kaynaklarn da kullanarak geliştirdiklerini ileri sürmüşlerdir (ls/amic Methodology in History, s. 1-5). Eğer bu görüş sünnetin kavram olarak da Hz. Peygamber devrinde bulunmadğn ileri sürüyorsa kesinlikle yanlştr. Çünkü henüz İslam'n ilk günlerinde bile sünnetin kavram olarak varlğ Kur'an'dan anlaşlmaktadr. Zira Kur'an Resül-i Ekrem'e sadece uymay emretmekle kalmyor, ayn zamanda onu örnek almay tavsiye ediyordu. Bu anlamda Hz. Peygamber'in davranş örnek olarak gösterilmektedir (mesela bk. el-ahzab 33 / 21 ; el-kalem 68 / 4). Daha İslam ' n ilk günlerinden beri sadece kavram olarak değil içerik olarak da mevcut olan sünnetin içeriği Hz. Peygamber'in vefatndan sonra gittikçe zenginleşti. ResOl-i Ekrem'in zamannda sünnetin içeriği pek geniş olmadğ gibi mutlak bir şekilde her benzer olay. için kural olarak da anlaşlmamaktayd. Çünkü sünnet kavram olarak mutlak ve kaide koyucu olduğu halde içerik olarak böyle değildir. Sünnetin içeriği ancak hüküm çkar,:rakta yol gösterici örnekler şeklinde anlaşlmaldr. Bu bakmdan Hz. Peygamber'den gelen sünnet içerik açsndan sadece onun davranşlar değil ayn zamanda onun yorumlardr. İslam tarihinin özellikle I ve ll. asrlarnn düşünce açsndan çok hareketli geçtiğine işaret eden Fazlurrahman bu iki asr "ictihad asrlar" saymaktadr. Zira ictihad "hür ve bağmsz düşünce" olarak tanmlanabilse de burada sözü edilen düşüncenin temelini Kur'an ve kavram olarak sünnet oluşturmaktadr. Ancak bu yöndeki düşünce hareketleri ictihadn çok hzl bir şekilde artmasna yol açmş ve İslam toplumunda birlik tehlikeye düşmüştür. Bunun farkna varan fakihler icma ilkesini geliştirmiş, böylece toplumda kolektif şuur teşekkül edince toplum yeni baştan dinamizme kavuşmuştur. Onun için denebilir ki ictihad icmaa giden tabii bir yoldur. Fakat ictihad yöntemi icman oluşmas için çok yavaş işleyen bir süreçtir. Bir başka söyleyişle icma mekanizma olarak üretilen düşüncelerin bir tek dünya görüşü oluşturmasn hedeflediği için çok yavaş işlemektedir. Halbuki lll. (IX.) yüzyldan sonra idareciler İslam birliğinin teşekkülü için daha hzl işleyen bir rnekanizmaya ihtiyaç duyuyorlard. Bunun için de her şeyden önce düşüncede ve hukuk sisteminde bir birliğe ihtiyaç vard; fukaha da ayn şekilde daha hzl işleyen bir icma mekanizmas peşindeydi. Bu gelişmelerin sonucu olarak lll. yüzylda hadis rivayetlerinin hzla arttğ görülür. Hadis hareketlerinin daha ResOl-i Ekrem devrinde başladğ şüphesizdir. Zira Araplar şairlerin, kahinierin ve kabile

4 ileri gelenlerinin sözlerini ezberler ve bunlar nesilden nesile aktarrlard. Bu geleneğin, Allah'n Kur'an'da müslümanlara örnek olarak gösterdiği Hz. Peygamber'in söz ve davranşlar için uygulanmadğn ileri sürmek akl dş bir görüş olur. Dolaysyla hadisin tarihi gerçekliği kuşkudan uzaktr. ilk zamanlarda hadisler. fkhi veya kelami görüşlere delil ve kaynak olarak kullanlmaktan ziyade ümmetin günlük meselelerine çözüm getirmeye ve günlük uygulamalardaki aksaklklar gidermeye yönelik tedbirler almaya yaryordu. Bu dönemde mevcut hadisler, içinde bulunulan duruma göre idareciler ve kadlar tarafndan yorumlanmakta, sonuçta "yaşayan sünnet" diye anlabilecek olan genel birikim (gelenek) ortaya çkmaktayd (Jslamic Met hadology in History, s. 32). Ancak hadisin bir ilim olarak teşekkülü belli bir birikimle lll. yüzylda mümkün olmuş ve böylece hadis ictihadda sünnetin yerini almaya başlamştr. Fazlurrahman sünneti, içeriği açsndan "mutlak sünnet" ve "yaşayan sünnet" (yaşanan sünnet) şeklinde ikiye ayrmştr. Mutlak sünnet bizzat Hz. Peygamber'in söz ve davranşlar. yaşayan sünnet ise islam toplumunun mutlak sünnet çerçevesinde uygulama alanna çkardğ sünnettir (a.g.e., s , 30). Hadis hareketlerinin ortadan kaldrmay hedeflediği sünnet de bu ikinci ksmdr ve bu tutum birçok bakmdan zararl olmuştur. ilk önce ictihad hareketlerini baltalayarak islam düşüncesini donuklaştrmştr. Zira muhaddisler hadisi mutlak anlamda kullanyor ve yorum yapmyorlard. Halbuki insan davranşlar benzerlik arzetse bile hiçbir zaman ayn olamaz. Çünkü iki ayn davranş ayr ortamlarda değ i şiklik gösterir ve böylece aralarndaki benzerlik kaybolur. Mesela Hz. Peygamber savaş ganimetierinden mücahidlere eşit pay verdiği gibi süvarilere atlar için ayr bir pay daha vermiştir. Bu uygulamann amac. müslümanlar o srada savaşlar için büyük ölçüde ihtiyaç duyulan at yetiştirmeye teşvik etmekti. Daha sonra atlarn çoğalmasyla ihtiyaç ortadan kalkmş ve onlar için ganimetten pay vermeye de gerek kalmamştr. Nitekim Ebü Hanife bu yönde ictihad etmiştir. imam Malik de sünneti yaşayan sünnet olarak alglamştr. Bu bakmdan yaşayan sünnet sadece ResOl-i Ekrem'in davranşlarn değil ayn zamanda sahabe ve tabiinin ictihadlarn da içerir. Aksi halde yaşayan sünnet değil sadece kuramsal sünnet olurdu. Bu açdan yaşayan sünnet bir bakma müslüman toplumun örf ve adetler sistemini de içine almaktayd. Hz. Peygamber' in vefatndan sonra bu anlayştan uzaklaşldğ için gelişen kavram olarak sünnetten ictihad yoluyla yaşayan sünnete ve oradan kyas, re'y gibi çok etkin yöntemlerle icmaa varan süreç ters çevrilmiştir. Bu ters sürece göre önce suni olarak oluşturulan bir icmadan mutlak sünnet ve hadise dayanlyor. oradan ictihada da kap açlyordu. Dikkat edilirse bu durumda esasen mutlak hadis çerçevesinde dondurulmuş bir icma anlayş varken hiçbir düşünce hürriyeti olmadğ için gerçek ictihad da dalayl olarak ortadan kaldrlyordu. Günümüz müslümanlarnn düşünce donukluğundan kurtulabilmesi, sünneti tekrar yaşayan sünnet anlayşna döndürmekle mümkündür. Ancak bunun için kyas. re'y gibi klasik yöntemlerin de geliştirilmesi ve belki bunlarla birlikte. yeni yollarn da bulunmas gerekmektedir. icma ise bir yöntem olmayp sadece tabii şekilde kendiliğinden oluşan bir süreçtir ve onu suni olarak oluşturmaya çalşmak ancak istibdat doğurur. d) Tefsir ve Tefsir Usulü. Fazlurrahman tefsiri islami ilimierin çok önemli bir disiplini olarak değerlendirir. Çünkü tefsir Kur ' an ' Kur'an olarak anlamaya çalşan tek disiplindir. Müslümanlar Kur'an ' kesin bir rehber şeklinde seçmek zorunda olduklarna göre önce onu doğru biçimde anlamalar gerekir. Kur ' an' gereği gibi anlayabilmek için nasl bir tefsir ilmine ihtiyaç bulunduğu sorusunun cevab ise bir tefsir yönteminin geliştirilmesini zorunlu klar. Tefsir usulünün en temel hedefi Kur' an ' bir bütün şe k linde anlamak olmal. bunun için de tefsirde terkipçi bir yöntem takip edilmelidir (Major Themes of the Qur'an, s. XII. XV). Geleneksel tefsirler bu ilkeyi gereği gibi uygulayamadklar için temel bir Kur'ani görüş geliştirememişlerdir. Esasen geleneksel tefsir yöntemleri gerçekte yöntem olmaktan da uzaktr. Zira yöntem aslnda soyut bir çabadr ve ancak uygulannca somutlaşr. Halbuki geleneksel tefsir yöntem- lerinde soyut hiçbir çaba görülmez. Dolaysyla tefsir usulünde uygulamadan doğan Kur'an'n yazm. cem'i. tesbiti ve sebeb-i nüzül, muhkem-müteşabih, nasih- mensüh, garibü'l- Kur'an. i'cazü' I- FAZLURRAHMAN Kur'an. müşkilü'i-kur'an vb. konular işlenmiştir. Bütün bu konular. ancak Kur ' an'n bir bütün olarak anlaşlmas için soyut olarak geliştirilen bir yöntem çerçevesinde iş!enmelidir. Böylece Fazlurrahman. tefsir usulündeki meseleleri iki noktada toplamaktadr: Metodoloji ve tefsir tarihi. Fazlurrahman. çağdaş tefsir usulünün yalnzca Kur'an ' n doğru anlaşlmas meselesiyle ilgilenmesi ve edebi üstünlüğü, belagat gibi konularla vakit kaybetmemesi gerektiği düşüncesindedir. Esasen vahiy ürünü olan Kur'an şüphe yok.ki bir sanat şaheseridir ve bir mücize olarak daima müminlere güzellik ve yücelik ilham etmektedir. Fazlurrahman'n önerdiği tefsir yöntemi birbirini takip eden iki temel hareketten ibarettir. işe ilk olarak Kur'an'n indirildiği zamandan başlanmal, orc3dan kendi devrimize dönülmelidir. Zira yirmi yl aşkn bir zaman süreci içinde indirilen Kur'an ayetleri, ilkin Hz. Peygamber dönemindeki modeli oluşturan Mekke toplumunun sorunlarna gönderilen ilahi bir cevaptr. Kur'an'n açk beyaniarna göre o toplumun "vahim meseleleri" şirk, fakirierin sömürülmesi, ticari ahlakszlk ve topluma karş sonimsuz davranşlar olduğundan Kur'an öncelikle bu yanlşlklar gidermeyi amaçlamştr. Daha sonra Medine döneminde nisbeten yeni meselelerle karşlaşl dğ için Kur'an öğretisinin muhtevas da genişlemiştir. Tefsir yönteminin içerdiği ilk hareket. müfessirin ayetleri kendi sosyokültürel bağiarn içinde aniayp değerlendirmesini, her ayetin asl gayesinin ne olduğunu kavramasn sağlayacaktr. Fazlurrahman. bu noktada büyük önem taşyan esbab - nüzül konusundaki malzemenin islam alimleri tarafndan hiçbir zaman doğru ve amaca uygun olarak değerlendirilmediğini ileri sürer (islam ve Çağdaş/k, s. 91). Hem Kur ' an'n bir bütün olarak ne demek istediğini anlamak. hem de özel durumlara cevap teşkil eden belli ilkelerini kavramak tefsir yöntemi hareketinin ilk merhalesini oluştururken. içtimal ve tarihi geçmişi içinde incelenen belli ayetleri ve çok de }a bu ayetlerde zikredilen hükümlerin sebeplerini araştrarak Kur ' an ' n bütünlüğü içinde genel ilkeler çkarmak ikinci merhalesini teşkil eder. Her iki merhalede de Kur'an ' n bir bütün olarak ortaya koyduğu dünya görüşünün mahiyeti yeterince göz önünde tutulmaldr ki belli ayetlerden anlaşlan mana. çkarlan 283

5 FAZ LU RRAH MAN kural ve ilke. ileri sürülen görüş diğer ayetlerle tutarl olsun ve uyum içinde bulunsun. Zira Kur'an'n hiçbir fikri diğeriyle çe li şmemektedir. Fazlurrahman ' n önerdiği tefsir yönteminin ilk hareketi özelden genele, yani ayetlerden Kur'an'n genel ilkelerinin, değerlerinin ve nihai gayelerinin ortaya çkarlp sistemleştirilmesine : ikinci hareketi de bu genel görüşten kendi zaman mzda formüle edilerek uygulanmas gereken şu andaki duruma yöneliktir. Buna göre tefsir yönteminin ilk merhalesinde ortaya konan genel ilke, ikinci merhaledeki içtimat -tarihi ortam la uyum sağlayacak şekilde birleştirilmelidir. Tarih alannda olduğu kadar bugünün sosyokültürel alanlar konusunda da çok iyi bilgilenmiş olmay gerektiren bu yöntem takip edilerek mevcut durum değerlendirilebilir ve onda gereken değişiklikler yaplabilir. Böylece Kur'an'n emir ve yasaklar da zamanmzda yeniden etkinlik ve canllk kazanr (a.g.e., s. 76). Ancak onun bu metodolojisi, çok iyi bir Kur'an tarihi bilgisi yannda günümüz sosyal bilimlerinde de yeterli bir birikimi gerektirmektedir. Buna rağmen müfessirin ortaya koyduğu bütüncül Kur'an anlayş ile de işler bitmemektedir. Çünkü ortaya konan bu yeni anlayş çerçevesinde bir ahlak ve değerler sisteminin oluşturulmas yannda Kur'an'n ekonomik ilkelerinin ve dünya görüşünün de sistemleştirilmesine ihtiyaç vardr. Bundan dolay müfessirle birlikte müslüman filozof. ekonomist. sosyolog ve diğer bilim adamlar ortak bir çaba içerisinde çağdaş İslam düzenini kurmaya çalşmaldrlar. Ayrca İslam hukuk sisteminin yeniden gözden geçirilmesi ve tefsir usulü ile uyum sağlayacak bir hukuk metodolojisinin de geliştirilmesi gerekmektedir. e) İslam Hukuku ve Fkh Usulü. Fazlurrahman İslam hukukunun dinamizmini ictihadn oluşturduğunu, ictihadn bulunmadğ yerde uygulamaya yönelik islam hukukunun söz konusu olamayacağn belirtir: ayrca ictihadn hukuka hasredilemeyeceğini söyler. Zira müslümann bütün fikri çabalar ictihaddr. Fazlurrahman bu genel anlamda ictihad, "içinde bulunulan duruma uygulanabilecek şekilde kural içeren bir nassn veya geçmişteki e.msal bir durumun anlamn kavrama ve o kural, bulunan yeni çözüm vastasyla yeni durumu da içerecek şekilde teşmil, tahsis veya -gere- 284 şeklinde ta kiyorsa- tadil etme çabas " rif etmektedir (a.g.e., s. 77). Fkhn ibadetler hakkndaki hükümleri içeren ksm artk sabitleşmiş ve kesinlik kazanmş olduğundan bunlarda ictihad etmeye çok az ihtiyaç bulunduğunu söyleyen Fazlurrahman. asl ictihad etme ihtiyacnn hukuki ceza ve kurallar ksmnda hissedildiğini. ayrca rastgele ictihadlar önlemek ve İslam hukukunda birliği sağlamak için tefsir usulünde olduğu gibi bütüncül bir fkh usulünün geliştirilmesi gerektiğini belirtir. Onun fkhtaki yöntemi şu ilkeye dayanmaktadr : Kur ' an ' n her zaman geçerli olma özelliği yani mutlaklğ. onun özel çözümlerine değil sadece genel ilkelerine aittir (a.g.e., s. 96). Aslnda ona göre bu ilke yeni tesbit edilmiş değildir. imam Malik, Ebü Hanife, Ebü Yüsuf gibi ilk devir fakihleri yannda İbrahim b. Müsa eş-şatbi gibi daha sonraki baz fukaha da bu ilkeyi etkin bir şekilde kullanmşlar, fakihlerin çoğu ise sadece bunu benimsemekle yetinmişlerdir. Çağdaş islam hukuku içinde bu ilkenin yeniden canlandrlmas şarttr. Fazlurrahman'a göre bu ilkeyi temel alan fkh yönteminin tefsir yöntemiyle bütünlük arzetmesi için aynen tefsirde olduğu gibi önce ayetlerin nazil olduğu zamann konuyla ilgili toplumsal şartlar göz önüne alnmal, Kur'an'n somut olaylar işleyişinden başlayp bir bütün olarak hedeflediği genel ilkelere doğru giden bir hareket takip edilmeli, sonra da bu genellerne düzeyinden, günümüzde geçerli olan konuyla ilgili mevcut toplum şartlar göz önüne alnarak şu anda uygulanmak istenen özel yasamaya doğru hareket edilmelidir. Fkh yönteminde uygulanan hareketlerin tefsir yönteminde uygulanan hareketlerden farkl olduğu açktr. Zira fkhta pratik uygulama esas olduğu halde tefsirde kuramsal anlama temel amaçtr. Bu durumda fkh yöntemi Kur'an' bir bütün olarak anlamay temelinde bulundurmaldr. Bunun için de en temel ilke şudur: "Kur 'an'n hedeflediği toplum Allah- merkezli (teosantrik) bir toplumdur". Yani Fazlurrahman şunu savunmaktadr: Toplumda hakim olan irade sadece Allah'n iradesi olmaldr. Kur'an' bir bütün olarak anlayan tefsirin bunu ortaya koyacağ açktr. Bu temel ilkeler hiçbir zamanda ve yerde değişmeyeceği için önerilen fkh yöntemi İslam toplumunda birlik sağlayacak (icma). fakat şahsi düşünce farkllklarn da engellemeyecektil usulü anlayşndaki Geleneksel fkh bir noktay eleştirirken Fazlurrahman sürekli ayet ve hadis iktibas etmenin yersiz olduğunu savunmaktadr. Çünkü müslüman, Kur'an ve Sünnet'i tamamyla kendi benliğine sindirdiği için zaten ileri süreceği hukuk kuralnn bunlarla çelişemeyeceği açktr. Nitekim Hz. Peygamber'den sonraki ilk nesil müslümanlarnn, mevcut durumla doğrudan ilişkili olmadkça tek tek ayetler iktibas etmedikleri, bir bütün olarak Kur'an' yaşayp gerçekleştirdikleri, tecrübeler şğnda karar verip çözümler ürettikleri görülmektedir. Buna karş lk sonralar gelenekçi fakihler. Kur'an'daki genel hükümlere ve ilkelere öncelik vererek çözüme ulaşmak ve böylece Kur'an'n değer ve ilkelerini sistemli bir şekilde ç- karmaya çalşmak yerine yetersiz yöntemlerle uğraşmş ve tek tek naslara taklp kalmşlardr. f) Felsefe, Ketarn ve Tasavvuf. İslam ' n temel hedefi, Allah'n iradesini topluma hakim klma idealini fiilen gerçekleştirmektil Ancak toplumu düşünce ve eylem birliğine götürürken ferdi düşünce farklarn da engellemeyen ilkeleri tesbit etmenin zorunluluğu ortadadr. Bunun için de Fazlurrahman gerek tefsir gerekse fkh ilimlerinde Kur'an'n bir bütün olarak ele alnmasnn lüzum ve önemini srarla vurgular. Ayetlerin tek tek yorumlanmasndan doğabilecek çelişik anlayşlar böyle bütüncül bir yaklaşmla giderilebileceği gibi Kur'an bir birlik içinde incelendiğinden ortaya konan anlayş da Kur'ani olacaktr. Bu Kur'ani anlayş ayn zamanda Kur'an'n dünya görüşünü temsil edecektir. Aksi takdirde ortaya konacak dünya görüşü sistemsiz olacağ gibi içindeki kavramlar düzensiz, anlamlar ise açk ve berrak şekilde belirginleşmekten uzak kalacaktr. Şu halde İslami denilebilecek bir dünya görüşünün sistemli ve açk bir şekilde ortaya kanmasna ihtiyaç vardr. Fazlurrahman'a göre bu görev felsefeye düşmektedir. Çünkü düşüneeye netlik kazandran ve dünya görüşünü sistemleştiren disiplin felsefedir. Öte yandan İbn Sina, İbn Rüşd gibi Aristocu filozoflarn sistemli dünya görüşü geliştirmeleri aslnda İslam açsndan büyük bir başardr. Ayn başary İbnü' 1-Ara bi gibi mutasawflar da sergilemişlerdir. Ancak gerek Aristocu- Yeni Eflatuncu sis-

6 tem gerekse süfilerin sistemi Kur ' an ' hareket noktas olarak almadğndan müslümanlar her iki dünya görüşüne de sahip çkmamşlardr. Bu açdan kelamclarn Kur'an çkşl dünya görüşle rini sistemleştirememiş olmalar islam adna bir kayptr. Fazlurrahman. islam tarihinde ortaya çkan baz filozoflarn dini beyanlar sembolik ifadeler saymalar. alemin yaratlmşlğ ve cismani haşir gibi konularda geleneksel dini kabullere aykr görüşler ileri sürmeleri gibi başlca kusurlarna işaret ettikten sonra, Gazzali ve İbn Teymiyye gibi düşünürlerin filozoflarn bu eksikliklerini ortaya koyarken değişik bir felsefenin de olabileceğini göstermeleri gerektiği halde felsefeyi tamamen inkar etmelerinin islam düşüncesinin önemli bir fikri yönünü adeta yok ettiğini belirtir (ls/amic fvlethodology in History, s. I I 8- I 25}. Fazlurrahman'a göre müslümanlar. Mu'tezile ile Cebriyye'nin temsil ettiği aşr uçlarn orta yolunu bulmak için çaba sarfetmiş ve elde edilen görüşler Ehl-i sünnet'in ilk zamanlarda oluşturduğu isabetli kararlarla hem sosyopolitik düzeyde hem de ahlaki ve fikri seviyede topluma bir canllk kazandrmştr. Ancak hemen bir asr içinde Ehl-i sünnet'e ait görüşler Kur'an ve Sünnet gibi değişmez ilkeler olarak müslümanlarn zihinlerinde yer etmeye başlamş. böylece donuk bir fikri ve sosyopolitik sistem haline gelmiştir. Bu durum önce ahlaki donuklaşma ve bozulmaya. ardndan srasyla dini. içtimal iktisadi ve ilmi alanlarda gerilerneye yol açmştr. Ahlaken çözülmeye başlayan islam toplumunda IL yüzyln sonlar veya lll yüzyln başlarnda (IX. y ü zy l n b aşla r) manevi bir tepki olarak tasawuf doğmuştu r. Ancak bundan üç asr sonra her islami okulun öğretileri katlaşp yerleşince tasavvuf da "sadece din içinde din olarak değil ayn zamanda din üzerinde din olarak" islam toplumunda yer etmiştir (a.g.e., s. 06}. Fazlurrahman, süfilerin mesleklerini Hz. Peygamber ile sahabilere dayandrmasn yanlş bulur. Zira ne Peygamber ne de sahabiler sjfi idi. Bayezid-i Bistami'nin veya ibnü'l-arabi'nin hayat tarzn ve görüşlerini hiçbir sahabide görmek mümkün değildir. Tasawufun tek yönlü zühdü. tekamül için öngördüğü birtakm "ahlaki cimnastikler"i Kur'an ve Sünnet anlayşna zttr (a.g. e., s }. Fazlurrahman n görüşlerinden şu sonuç çkarlabilir: islam medeniyetinin yeniden kurulmas ve canlandrlmas için büyük bir düşünce hareketi başlatlmaldr. Şu anda bütün müslüman toplumlarn yapmaya çalştğ gibi Bat bilim ve teknolojisini ithal etmekle hissedilir hiçbir gelişme kaydedilemez. Zira bilim ve düşünce ithal yoluyla geliştirilemez. ancak kendi içimizde yeşerebilir. Bunun için de gereken şart, öncelikle düşünceye dayanan felsefe yannda diğer insan ve toplum bilimlerinin de Kur'an' temel alarak hzla geliştirilmesidir. Fazlurrahman ' n temel islami meselelerle ilgili olarak ileri sürdüğü, gelenekçi anlayşla bağdaşmayan görüşle r i çeşitli islam ülkelerinde ve baz Batl bilim çevrelerinde ilgiyle takip edilmiş, özellikle 1961'de Pakistan'a dönmesi ve 1962 yl Ağustos aynda islami Araştrmalar Enstitüsü'nün müdürlüğüne getirilmesinden sonraki faaliyetleri ve yazlar. hakknda ciddi tartşmalarn dağmasna yol açmştr. Baz eser ve makalelerinde (mesela bk. islam, s ) geniş bir tantma ve değerlendirmeye tabi tuttuğu modernizmi yer yer tenkit etmesine. "modern üniversitelerde yetişen ve bir islam alimi olmayan modernist"i maziyi yeterince yorumlayacak güçte görmemesine. bilhassa modernizmin varş noktasnda aldğ şekil olan modern Batclğ tam anlamyla bir laiklik sayarak karş çkmasna rağmen kendi görüşleri de baz noktalarda modernizmle, hatta yer yer Batclk'la çakşmş, bu yüzden de modernist ve Batc olmakla. şarkiyatçlar taklit etmekle suçlanmştr. Bilhassa Kur'an- Kerim'in vahiy ürünü olduğunu tartşmasz kabul etmekle birlikte Hz. Peygamber'le Kur'an ara snd ak i ilişk ini n harici ve mekanik olmayp kalp ile anlam ilişkisi olduğunu, yani vahyin anlam olarak Resül-i Ekrem'in kalbine indiğini. onun dili ve kelimeleriyle ifadeye döküldüğünü ileri süren görüşü açkça, "Kur'an hem mana hem de lafz bakmndan Allah kelamdr" şeklindeki geleneksel inançla çelişiyordu. Bundan dolay onun vahiy hak~ kndaki bu düşüncesi, "Kur'an Allah ve Muhammed'in ortaklaşa meydana ge~ tirdikleri bir eserdir" şeklinde yorumland. İsldm adl kitabnn ilk bölümü islami Araştrmalar Enstitüsü'nün aylk dergisi olan Fikr o Na?ar'da neşredilince el-beyyindt gibi yayn organlarnda mü- FAZLURRAHMAN ellife "münkir-i Kur'an"a kadar varan suçlamalar yapld. Fazlurrahman sünnetin kaidevi oluşu ve bağlayclğ konusunda muhafazakarlarla ayn görüşü paylaşmasna rağmen hadis mecmualarna girmiş olan özellikle hukuk. ahlak. siyaset. iktisat gibi meselelere dair birçok hadisin lafz olarak Hz. Peygamber'e ait olmayp gerçekte devrin so runlarna çözümler getirmek üzere üretilmiş veya "formüle edilmiş" olduğu ve bunlarn bir tür ictihad değeri taşdğ. asl önemlerinin de buradan geldiği yolundaki görüşleri de hem hadis ilminde titiz çalşmalarla geliştirilen kstaslar hiçe saydğ, hem de islam'n dini ve sosyal kurumlarnn tamamn tehlikeye düşürdüğü gerekçesiyle muhafazakar çevrelerde ciddi tepkilere yol açt. Ayrca bankaclk, faiz ve riba, ceza hukuku, aile hukuku. aile planlamas. kadn haklar. miras hukuku. zekat, mekanik kurban kesimi. namaz vakitlerinin says gibi konularda geleneksel anlayş ve uygulamalar aynen devam ettirmek yerine ilk iki asrda olduğu gibi mevcut ihtiyaçlar, sosyal gelişme ve değişmeleri de dikkate alarak yeniden Kur'an'a dönmek suretiyle onun sosyal ve ahlaki amaçlar doğrultusunda çözümler üretmek gerektiği yolundaki düşünceleri muhaliflerince Kur'an'n forme! yapsn reddetme. islam ' n uygulanmasnda tarihi tecrübe ve birikimi hiçe sayma ve sonuçta. dinde reform yapma şeklinde yorumland. Bu yüzden başta Cemaat-i islami'nin lideri Ebü'l A'la el-mevdjdi olmak üzere Karaçi'nin etkili vaizi ihtişam el-hak. parlamento üyesi Mevlevi Ferid Ahmed. Dawn gazetesinin editörü Eltaf Hüseyin gibi tan nmş kişiler sözlü ve yazl beyanlar. b asn to pl an tla r vb. faaliyet leriyle Fazlurrahman 'n gö r üşle r ini ve uygulamaya yönelik tekliflerini tenkit ve protesto ettiler. Buna karşlk dönemin Devlet Başkan Muhammed EyyJb Han başta olmak üzere Dşişleri bakanlarndan ManzOr Kadir, Adalet bakanlarndan S. M. Zafer. üst düzey bürokrat ve yazar Ya' küb Şah. Pakistan'n önde gelen din alimlerinden Karaçi müftüsü Muhammed Şefi', Lahor'daki İslam Kültür Enstitüsü'nün müdürü Halife Abdülhamid, Fikr o Na z ar'n editörü Muhammed Server. Doğu Pakistanl Ebü'l-Haşim. yenilikçi Gulam Ahmed Perviz gibi siyaset, bilim ve fikir adamlar farkl ölçülerde 285

7 FAZLURRAHMAN de olsa Fazlurrahman' destekleyen davranşlar sergilemişlerdir. Siyaset sahasna da yansyan bu tartşmalar zaman zaman Fazlurrahman aleyhinde gösteriler yaplmasna, tehdit mektuplar yazlmasna. hatta başna ödül konulmasna kadar varmş ve sonunda onu Pakistan' terketmek zorunda brakmştr. Lehinde veya aleyhindeki bu ön yargl tartşmalara rağmen Fazlurrahman'n fikirlerini objektif bir yaklaşmla ilmi ve akademik düzeyde değerlendiren çalşmalar henüz gerektiği ölçüde yaplmş değildir. Bu durum. bir yandan onun yaknda vefat etmiş bir ilim ve fikir adam olmasndan, bir yandan da islam dünyasnn, Fazlurrahman tarafndan gündeme getirilen dini, ilmi, sosyal ve siyas meselelerin sağlkl tartşlabilmesi için yeterince berraktaşmş bir atmosfere kavuşmamş bulunmasndan ileri gelmektedir. Bununla birlikte başta Türkiye ve Endonezya olmak üzere baz islam ülkelerinde ve Amerika'daki müslüman bilim çevrelerinde Fazlurrahman'n düşünce ve faaliyetlerinin ilmi eseriere ve doktora tezlerine konu teşkil ettiği görülmektedir (bk. bibl.) Eserleri. 1. Avicenna's Psychology (Oxford 1952). Fazlurrahman'n doktora tezi olup ibn Sina'ya ait Kitabü'n-Nedt adl eserin "en-nefs" bölümünün tenkitli neşrinden ibarettir. Ayrca bu bölümün ingilizce tercümesi yannda metnin tahlilini, Aristo ve Farabi gibi diğer baz filozoflarn görüşleriyle karşlaştrlmasm da içermektedir. 2. Prophecy in Islam: Philosophy and Orthodoxy (London 1958; Chicago 1979). islam tarihinde birçok filozof ve kelamcnn peygamberlik anlayşlarn inceleyen bu eserde her görüş ü değerlendiren önemli mütalaalarda bulunmaktadr. 3. Avicenna's De Anima (London 1959). ibn Sina'ya ait eş Şitd, adl eserin "Kitabü' n- Nefs" bölümünün tenkitli neşridir. 4. Islamic Methodology in History (Karachi 1965; islama bad 1976, 1984). Daha önce Islamic Studies adl dergide yaymlanan beş makalenin kitap haline getirilmiş şeklidir. Eserde sünnet, ictihad, icma, hadis ve toplumsal değişme gibi konular ele alnmaktadr. Eserin üçüncü bölümünde islam düşünce tarihinde felsefi düşüncenin doğuşu. Ehl-i sünnet'in oluşumu, kelam ve tasawufun nasl geliştiği ortaya konmaya çalşlmştr. s. Islam (London 1_966; Chicago 1979). On dört bölümden meydana gelen eserin birinci bölümünde Hz. Peygamber'in hayat, ikinci bölü- 286 münde Kur'an ele alnmakta, diğer bölümlerde de sünnet ve hadis, fkh, islam felsefesi, tasawuf. islam eğitimi ve islam'n günümüzdeki durumu incelenmektedir. islamiyet'i tantmay amaçlayan eserde asl muhataplarn müslümanlar olduğu anlaşlmakta, islam dini müslümanlara yeniden tantlmak istenmektedir. Yer yer müsteşriklerin islamiyet hakkndaki görüşlerinin de eleştirildiği eser Mehmet Dağ ve Mehmet Aydn tarafndan ortaklaşa Türkçe'ye çevrilmiştir (Ankara 1981, 1993). 6. Letters ot Shaikh Ahmad Sirhindi (Karach i 1968) imam- RabbanT'nin Mektlbdt'ndan seçmeleri ve ingilizce uzun bir giriş bölümünü ihtiva etmektedir. 7. The Philosophy ot Mulla Sadra (Aibany 1975) Molla Sadra 'nn felsefi sistemini ortaya koyan bir eserdir. 8. Major Themes of the Qur'an (Minneapolis 1980, 1989, 1994). Eserde Kur'an'a göre Allah, ayrca insan. toplum, iyi ve kötü, vahiy, peygamberlik ve ilk müslüman toplumu gibi konular sadece Kur'an açsndan ve ilgili bütün ayetler ele alnarak bütünlük arzedecek şekilde işlenmektedir. Kitap Alparslan Açkgenç tarafndan Ana Konularyla Kur'an adyla Türkçe'ye çevrilmiştir (Ankara 1987, 1993). 9. Islam and Modernity: Transformation ot an Intellectual Tradition (Chicago 1982) Bir islam eğitim tarihi gibi kabul edilebilecek olan bu kitap Fazlurrahman'n tefsir yönteminin kuramn ortaya koymaktadr. Sonuç ksmnda uzunca bir değerlendirmeyi de içeren eser çağdaş islam toplumlarnda islam'n geleceği meselesini tartşmaktadr. Eseri Alparslan Açkgenç ile M. Hayri Krbaşoğlu İslam ve Çağdaşlk adyla Türkçe'ye çevirmişlerdir (Ankara 1990) 1 o. Health and Medicine in Islamic Tradition (New York 1987). islam' daki baz sağlk kavramlarnn tantmn yapan bu eser tbb- nebevf hakknda bilgi vermekte ve müslümanlarn tp ilmine yaptklar katklar ele almaktadr. Fazlurrahman'n Pakistan Quarterly, Medieval and Renaissance Studies, Islamic Studies, International Journal ot Middle Eastern Studies, The Pakistan Economist, Journal ot Religious Ethics gibi dergilerle baz ortak çalşmalarda ibn Sina. Şah Veliyyullah, Muhammed ikbal gibi müslüman düşünürler hakknda ve çağdaşlaşma, islam modernizm, islam fundamentalizm, İslam ekonomisi, riba ve faiz. İslam'da kadnn durumu. Kur'an ahlak vb. konularda makaleleri yaymlanmş, bunlardan bazlar Türkçe'ye de çevrilmiştir (Aç kgenç, islti mf Araştrmalar, IV/ 4, s ). BİBLİYOGRAFYA: Fazlur Rahman, Prophecy in Islam: Philo sophy and Orthodoxy, London 958 ; a.mlf.. fs lamic Methodology in History, islamabad 1984, s. 1 5, 14 18, 30, 32, o6, , ; a.mlf.. Major Themes of the Qur'an, Minneapolis 1980, s. XII, )01; a.mlf.. islam ue Çağdaşlk: Fikri Bir Geleneğin Değiş imi (tre. Alparsla n Aç k genç - M. Hayri Krbaşoğlu). Ankara 1990, s. 76, 77, 91 ; a.mlf.. islam (tre. Mehmet Dağ - Mehmet Aydn). Ankara 1993; a.mlf.. "Ksa Otobiyografi" (tre. Bekir Dem irkol). islami Araştrma lar, IV / 4, Ankara 1990, s ; a.mlf.. "Eyüb Han Döneminde Baz İslami Meseleler" (tre. Mevlüt Uy an k). a.e., IV/ 4 (1990). s ; Taufik Adnan Amal. lslam dan Tantangan Modernitas: Studi atas Pernikiran Hukum Fazlur Rahman, Bandung Endonezya 1989; Alparslan Açkgenç. "İslami Uyanş ve Yenilikçilik Düşünürü: Fazlur Rahnan'n Hayah ve Eserleri ( )", islami Araştrmalar, IV 14 ( 1990). s ; a.mlf.. "İslam Dünyasnn Çağdaş Sorunlar ve Bir Düşünür: Fazlur Ralman ( )", TY, X/37 (1990). s ; X/38 (1990). s ; Mehmet Aydn. "Faz! ur Ralman ve İsl am Modernizmi", islami Araştrmalar, IV / 4 ( 1990). s ; Frederick M. Denny, "Fazlur Rahman: Muslim Intellectual", MW, LXXIX/2 ( s. 9 - O ; Muhammad Khalid Masud - Ali Raza Naqvi. "Obituary Notes", /S, XXVII/ 4 ( s ; İbrahim Özdemir. "The Concept of Islamic Tradition in Fazlur Ralman's Thought", The American Journal of lslamic Social Sciences, IX /2, Herndon 1992, s r:;: ~ ALPARSLAN AçKGENÇ L L FAZLÜ'I- İ'TizAL ( Ji_r'f'l~) Kadi Abdülcebbar'n (ö. 415 / 1025) Mu'tezile'nin üstünlüğüne dair eseri (bk. KADİ ABDÜLCEBBAR). FECİR ( _r.all ) Güneşin doğmasndan önce beliren tan yeri ağarmas. Arapça'da "yarmak, bir şeyi iki parçaya ayr:nak, açğa çkarmak. suya yol vermek" gibi anlamlara gelen fecir (fecr) isim olarak güneşin doğmasndan önceki tan yeri ağarmasn ifade eder. Türkçe'de "şafak sökmesi. gün ağarmas sabahn alaca karanlğ" denilen bu olay. gece ile gündüzü birbirinden ayrdğ veya gündüz aydnlğn ortaya çkardğ için fecir diye adlandrlmştr. Fecir vakti fkhta. özellikle sabah namaznn vaktinin girdiğini veya sahur vaktinin bitip oruç tutma (imsak) zamannn başlad- _j _j

T.C. YALOVA ÜNİVERSİTESİ Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı. İÇ KONTROL ve RİSK YÖNETİMİ 1 İÇ İÇ KONTROL

T.C. YALOVA ÜNİVERSİTESİ Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı. İÇ KONTROL ve RİSK YÖNETİMİ 1 İÇ İÇ KONTROL T.C. YALOVA ÜNİVERSİTESİ Strateji Geliştirme Daire Başkanlğ İÇ KONTROL ve RİSK YÖNETİMİ 1 İÇ İÇ KONTROL EYLÜL 2015 1-) İç Kontrol Nedir? Üniversite varlklarnn korunmas, kurumsal ve yasal düzenlemelere

Detaylı

Tefsir, Kıraat (İlahiyat ve İslâmî ilimler fakülteleri)

Tefsir, Kıraat (İlahiyat ve İslâmî ilimler fakülteleri) ARAŞTIRMA ALANLARI 1 Kur an İlimleri ve Tefsir Kur an ilimleri, Kur an tarihi, tefsir gibi Kur an araştırmalarının farklı alanlarına dair araştırmaları kapsar. 1. Kur an tarihi 2. Kıraat 3. Memlükler ve

Detaylı

1-Anlatım 2-Soru ve Cevap 3-Sunum 4-Tartışma

1-Anlatım 2-Soru ve Cevap 3-Sunum 4-Tartışma DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS ARAP DİLİ VE EDEBİYATI I İLH 103 1 2+0 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Zorunlu

Detaylı

KURAN I KERİMİN İÇ DÜZENİ

KURAN I KERİMİN İÇ DÜZENİ KURAN I KERİMİN İÇ DÜZENİ Kur an-ı Kerim : Allah tarafından vahiy meleği Cebrail aracılığıyla, son Peygamber Hz. Muhammed e indirilen ilahi bir mesajdır. Kur an kelime olarak okumak, toplamak, bir araya

Detaylı

TEMEL İSLAM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS DERSLERİ DERSİN KODU VE ADI TEZ 5000 Yüksek Lisans Tezi TİB 5010 Seminer UAD 8000 Uzmanlık Alan

TEMEL İSLAM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS DERSLERİ DERSİN KODU VE ADI TEZ 5000 Yüksek Lisans Tezi TİB 5010 Seminer UAD 8000 Uzmanlık Alan TEMEL İSLAM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS DERSLERİ TİB 5010 Seminer UAD 8000 Uzmanlık Alan Dersi I UAD 8001 Uzmanlık Alan Dersi-II TİB 5660 Hadiste Sened ve Metin Tenkidi TİB 5190 Mukayeseli Hadis

Detaylı

HİTİT ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ 2007 VE SONRASI MÜFREDAT PROGRAMI AKTS KODU

HİTİT ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ 2007 VE SONRASI MÜFREDAT PROGRAMI AKTS KODU HİTİT ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAÜLTESİ 2007 VE SONRASI MÜFREDAT PROGRAMI T U : Teorik ders saati : Uygulamalı ders saati : Dersin redisi : Avrupa redi Transfer Sistemi 1.SINIF 1.SINIF ODU I. YARIYIL/GÜZ

Detaylı

Yard.Doç. Aralık 2000 İstanbul Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi. Doktora Ekim 1998 M.Ü.S.B. E. Temel İslam Bilimleri Hadis Anabilim Dalı

Yard.Doç. Aralık 2000 İstanbul Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi. Doktora Ekim 1998 M.Ü.S.B. E. Temel İslam Bilimleri Hadis Anabilim Dalı Adı Soyadı: Mustafa KARATAŞ Ünvanı: Doç.Dr. Ana Bilim Dalı: Hadis Ana Bilim Dalındaki Konumu: Öğretim Üyesi E-Posta: mkaratas@istanbul.edu.tr Web: www.mustafakaratas.com ÖĞRENİM DURUMU VE AKADEMİK ÜNVANLAR

Detaylı

GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ Felsefe Bölümü DERS İÇERİKLERİ

GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ Felsefe Bölümü DERS İÇERİKLERİ GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ Felsefe Bölümü DERS İÇERİKLERİ I.SINIF I.YARIYIL FL 101 FELSEFEYE GİRİŞ I Etik, varlık, insan, sanat, bilgi ve değer gibi felsefenin başlıca alanlarının incelenmesi

Detaylı

T.C. RECEP TAYYĠP ERDOĞAN ÜNĠVERSĠTESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ENSTĠTÜSÜ TEMEL ĠSLAM BĠLĠMLERĠ ANABĠLĠM DALI YÜKSEK LĠSANS DERSLERĠ DERSĠN KODU VE ADI

T.C. RECEP TAYYĠP ERDOĞAN ÜNĠVERSĠTESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ENSTĠTÜSÜ TEMEL ĠSLAM BĠLĠMLERĠ ANABĠLĠM DALI YÜKSEK LĠSANS DERSLERĠ DERSĠN KODU VE ADI T.C. RECEP TAYYĠP ERDOĞAN ÜNĠVERSĠTESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ENSTĠTÜSÜ 2014-2015 EĞĠTĠM-ÖĞRETĠM YILI GÜZ YARIYILI NDA AÇILAN DERSLERĠN LĠSTESĠ (T. C. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü

Detaylı

Bölüm 1: Felsefeyle Tanışma

Bölüm 1: Felsefeyle Tanışma İÇİNDEKİLER Bölüm 1: Felsefeyle Tanışma 1. FELSEFE NEDİR?... 2 a. Felsefeyi Tanımlamanın Zorluğu... 3 i. Farklı Çağ ve Kültürlerde Felsefe... 3 ii. Farklı Filozofların Farklı Felsefe Tanımları... 5 b.

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Din Öğretimi Genel Müdürlüğü İMAM HATİP VE ANADOLU İMAM HATİP LİSESİ TEFSİR OKUMALARI DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Din Öğretimi Genel Müdürlüğü İMAM HATİP VE ANADOLU İMAM HATİP LİSESİ TEFSİR OKUMALARI DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Din Öğretimi Genel Müdürlüğü İMAM HATİP VE ANADOLU İMAM HATİP LİSESİ TEFSİR OKUMALARI DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI ANKARA, 2015 1 T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Talim ve Terbiye Kurulu

Detaylı

Tahsin Görgün-Yayınlar ve Çalışmalar 1. Tahsin Görgün (Kısa Özgeçmiş)

Tahsin Görgün-Yayınlar ve Çalışmalar 1. Tahsin Görgün (Kısa Özgeçmiş) Tahsin Görgün-Yayınlar ve Çalışmalar 1 Tahsin Görgün (Kısa Özgeçmiş) 1961 yılında Sivas ta doğdu. Sivas İmam-Hatip Lisesini bitirdikten sonra Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi nde lisans eğitimi yaptı

Detaylı

T.C. YALOVA ÜNİVERSİTESİ Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı. İÇ KONTROL ve RİSK YÖNETİMİ 2 İÇ RİSK YÖNETİMİ

T.C. YALOVA ÜNİVERSİTESİ Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı. İÇ KONTROL ve RİSK YÖNETİMİ 2 İÇ RİSK YÖNETİMİ T.C. YALOVA ÜNİVERSİTESİ Strateji Geliştirme Daire Başkanlğ İÇ KONTROL ve RİSK YÖNETİMİ 2 İÇ RİSK YÖNETİMİ EYLÜL 2015 1-) Risk Yönetimi Nedir? Üniversitemizde, risk olarak tanmlanan muhtemel olumsuz olay

Detaylı

KTÜ RİZE İLAHİYAT FAKÜLTESİ EĞİTİM-ÖĞRETİM VE ARAŞTIRMA FAALİYETLERİNE İLİŞKİN RAPORDUR.

KTÜ RİZE İLAHİYAT FAKÜLTESİ EĞİTİM-ÖĞRETİM VE ARAŞTIRMA FAALİYETLERİNE İLİŞKİN RAPORDUR. KTÜ RİZE İLAHİYAT FAKÜLTESİ EĞİTİM-ÖĞRETİM VE ARAŞTIRMA FAALİYETLERİNE İLİŞKİN RAPORDUR. A-2002-2003 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI: 1-3837 Sayılı Kanunla Karadeniz Teknik Üniversitesine bağlı olarak kurulan Rize

Detaylı

TEMEL İSLAM BİLİMLERİ

TEMEL İSLAM BİLİMLERİ TEMEL İSLAM BİLİMLERİ ARAB DİLİ VE BELAGATİ Arap Dili ve Belagati Anabilim Dalı, İslâm dininin temel kaynaklarını doğrudan anlayabilmek, temel İslâm bilimleri ve kültür tarihi alanlarında yazılmış olan

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ HARRAN ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ HARRAN ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ

ÖZGEÇMİŞ HARRAN ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ HARRAN ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ÖZGEÇMİŞ ADI SOYADI: ÖMER FARUK HABERGETİREN DOĞUM YERİ VE TARİHİ: ŞANLIURFA/03.04.1968 ÖĞRENİM DURUMU: DOKTORA DERECE ANABİLİM DALI/BİLİM DALI 1 LİSANS SELÇUK İLAHİYAT FAKÜLTESİ 2 YÜKSEK LİSANS 3 DOKTORA

Detaylı

YENİ BİR İSLAM MEDENİYETİ TASAVVURU İÇİN FELSEFEYİ ANADOLU DA YENİDEN YURTLANDIRMAK PROJESİ

YENİ BİR İSLAM MEDENİYETİ TASAVVURU İÇİN FELSEFEYİ ANADOLU DA YENİDEN YURTLANDIRMAK PROJESİ YENİ BİR İSLAM MEDENİYETİ TASAVVURU İÇİN FELSEFEYİ ANADOLU DA YENİDEN YURTLANDIRMAK PROJESİ Mevlüt UYANIK Prof.Dr. Hitit üniversitesi 1 YENİ BİR İSLAM MEDENİYETİ TASAVVURU İÇİN FELSEFEYİ ANADOLU DA YENİDEN

Detaylı

KTÜ RİZE İLAHİYAT FAKÜLTESİ EĞİTİM-ÖĞRETİM VE ARAŞTIRMA FAALİYETLERİNE İLİŞKİN RAPORDUR.

KTÜ RİZE İLAHİYAT FAKÜLTESİ EĞİTİM-ÖĞRETİM VE ARAŞTIRMA FAALİYETLERİNE İLİŞKİN RAPORDUR. KTÜ RİZE İLAHİYAT FAKÜLTESİ EĞİTİM-ÖĞRETİM VE ARAŞTIRMA FAALİYETLERİNE İLİŞKİN RAPORDUR. A-2003-2004 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI: 1- FİZİKİ DURUM: 2003-2004 Eğitim-Öğretim Yılı içerisinde Rektörlüğümüzce yapılan

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS İslam Tarihi II ILH 214 4 2+0 2 3

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS İslam Tarihi II ILH 214 4 2+0 2 3 DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS İslam Tarihi II ILH 214 4 2+0 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

Ýslâm Ahlak Teorileri (Ethical Theories in Islam)

Ýslâm Ahlak Teorileri (Ethical Theories in Islam) ve referanslar ve elbette tarihsel ve entelektüel ardalan ileri derecede önemlidir. Çünkü genelde Batýlý kavramlar, kendilerinde ne olduklarý na bakýlmaksýzýn (aslýnda akademik ve entelektüel bir soruþturmanýn

Detaylı

Nihat Uzun, Hicrî II. Asırda Siyaset-Tefsir İlişkisi, Pınar Yay., İstanbul, 2011, 302 s.

Nihat Uzun, Hicrî II. Asırda Siyaset-Tefsir İlişkisi, Pınar Yay., İstanbul, 2011, 302 s. T.C. ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ İLÂHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ Cilt: 20, Sayı: 2, 2011 s. 209-213 Kitap Tanıtımı Nihat Uzun, Hicrî II. Asırda Siyaset-Tefsir İlişkisi, Pınar Yay., İstanbul, 2011, 302 s. Hanifi ŞAHİN

Detaylı

17 AĞUSTOS ETKİNLİKLERİ VE YAPILAN ANKET ÇALIŞMALARININ DEĞERLENDİRİLMESİ. Abdullah İNCİR İnşaat Mühendisi abdullah_incir@yahoo.com.

17 AĞUSTOS ETKİNLİKLERİ VE YAPILAN ANKET ÇALIŞMALARININ DEĞERLENDİRİLMESİ. Abdullah İNCİR İnşaat Mühendisi abdullah_incir@yahoo.com. 169 17 AĞUSTOS ETKİNLİKLERİ VE YAPILAN ANKET ÇALIŞMALARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Abdullah İNCİR İnşaat Mühendisi abdullah_incir@yahoo.com.tr GİRİŞ Her yl 17 Ağustos tarihinde, Marmara Depreminin yldönümü

Detaylı

PROF.DR. MEHMET GÖRMEZ DİYANET İŞLERİ BAŞKANI. Diyanet İşleri Başkanımız

PROF.DR. MEHMET GÖRMEZ DİYANET İŞLERİ BAŞKANI. Diyanet İşleri Başkanımız PROF.DR. MEHMET GÖRMEZ DİYANET İŞLERİ BAŞKANI 1 / 7 1 Ocak 1959'da Nizip-Gaziantep'te doğdu. İlköğrenimini Nizip'te, orta öğrenimini Gaziantep'te tamamladı. 1983'te Ankara Üniversitesi İlâhiyat Fakültesinde

Detaylı

İslam Hukukunun kaynaklarının neler olduğu, diğer bir ifadeyle şer î hükümlerin hangi kaynaklardan ve nasıl elde edileceği, Yemen e kadı tayin edilen

İslam Hukukunun kaynaklarının neler olduğu, diğer bir ifadeyle şer î hükümlerin hangi kaynaklardan ve nasıl elde edileceği, Yemen e kadı tayin edilen İslam Hukukunun kaynaklarının neler olduğu, diğer bir ifadeyle şer î hükümlerin hangi kaynaklardan ve nasıl elde edileceği, Yemen e kadı tayin edilen Muâz b. Cebel'in Hz. Peygamber in (s.a.v.) sorduğu

Detaylı

TÜM SİTEDEKİ KONU BAŞLIKLARI VE MAKALELER

TÜM SİTEDEKİ KONU BAŞLIKLARI VE MAKALELER TÜM SİTEDEKİ KONU BAŞLIKLARI VE MAKALELER - Allah'a İman ( 22 Öğeler ) - Allah'a Verilen Dilekçe ( 1 Makale ) - Oruç ve Ramazan ( 7 Öğeler ) - Sorular ve Cevaplar ( 1 Makale ) - Hz.Muhammed ( 13 Öğeler

Detaylı

KURAN IN ANLAMI İLE BULUŞMAK ARAŞTIRMASI

KURAN IN ANLAMI İLE BULUŞMAK ARAŞTIRMASI KURAN IN ANLAMI İLE BULUŞMAK ARAŞTIRMASI Kasım 2007 İÇİNDEKİLER Metodoloji I. Araştırmanın Metodoloji ve Örneklemin Yapısı II. Örneklemin Mezhep Bağlılığı ile İlgili Yapısı III. Dindarlık Algısı IV. Din

Detaylı

İZMİR KENT SORUNLARININ ÇÖZÜMÜNDE YAYGIN VE KURUMSAL EĞİTİMLERİN ÖNEMİ. Ali ÖZDERE Makina Mühendisi ali@safranfide.com

İZMİR KENT SORUNLARININ ÇÖZÜMÜNDE YAYGIN VE KURUMSAL EĞİTİMLERİN ÖNEMİ. Ali ÖZDERE Makina Mühendisi ali@safranfide.com 225 İZMİR KENT SORUNLARININ ÇÖZÜMÜNDE YAYGIN VE KURUMSAL EĞİTİMLERİN ÖNEMİ Ali ÖZDERE Makina Mühendisi ali@safranfide.com ÖZET Kentler sürekli toplumsal gelişme içersinde bulunan ve toplumun yerleşme,

Detaylı

KAMU PERSONEL SEÇME SINAVI ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ ÖĞRETMENLİĞİ TG 6 ÖABT DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ

KAMU PERSONEL SEÇME SINAVI ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ ÖĞRETMENLİĞİ TG 6 ÖABT DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ KAMU PERSONEL SEÇME SINAVI ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ ÖĞRETMENLİĞİ TG 6 ÖABT DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ Bu testlerin her hakkı saklıdır. Hangi amaçla olursa olsun, testlerin

Detaylı

Orucun tutulacağı günler olduğu gibi tutulmayacağı günlerde vardır. Resûlüllah sav bizzat bunu yasak etmiştir.

Orucun tutulacağı günler olduğu gibi tutulmayacağı günlerde vardır. Resûlüllah sav bizzat bunu yasak etmiştir. Hastalık ve Yolculukta: Eğer bir insan hasta ise ve yolcu ise onun için oruç tutmak Kur an-ı Kerim de yasaktır. Bazı insanlar ben hastayım ama oruç tutabilirim diyor veya yolcuyum ama tutabilirim diyor.

Detaylı

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ. ilahiyat FAKÜL TESİ DERGİSİ. The Review of the Faculty of Divinity University of Çukurova. Sayı: ı

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ. ilahiyat FAKÜL TESİ DERGİSİ. The Review of the Faculty of Divinity University of Çukurova. Sayı: ı ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ ilahiyat FAKÜL TESİ DERGİSİ The Review of the Faculty of Divinity University of Çukurova Say: Cilt: Yl: 1 2001 11 Bulgar Devleti'nin Tarihi Üzerine Denemeler R. G. Fahreddinof * Arş.

Detaylı

TEMEL AFET BİLİNCİ, AFET TOPLANMA MERKEZLERİ AFET HAZIRLIK MÜDAHALE KURULU NUN AMAÇLARI VE ÇALIŞMALARI

TEMEL AFET BİLİNCİ, AFET TOPLANMA MERKEZLERİ AFET HAZIRLIK MÜDAHALE KURULU NUN AMAÇLARI VE ÇALIŞMALARI TMMOB 2. İzmir Kent Sempozyumu / 28-30 Kasım 2013 1 TEMEL AFET BİLİNCİ, AFET TOPLANMA MERKEZLERİ AFET HAZIRLIK MÜDAHALE KURULU NUN AMAÇLARI VE ÇALIŞMALARI Abdullah İNCİR İnşaat Mühendisi abdullah_incir@yahoo.com.tr

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Çin Halk Cumhuriyeti nde Toplum ve Siyaset PSIR 452 7-8 3 + 0 3 6. Ön Koşul Dersleri -

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Çin Halk Cumhuriyeti nde Toplum ve Siyaset PSIR 452 7-8 3 + 0 3 6. Ön Koşul Dersleri - DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Çin Halk Cumhuriyeti nde Toplum ve Siyaset PSIR 452 7-8 3 + 0 3 6 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Seçmeli

Detaylı

DERS ÖĞRETİM PLANI. Prof. Dr. Yaşar AYDINLI

DERS ÖĞRETİM PLANI. Prof. Dr. Yaşar AYDINLI DERS ÖĞRETİM PLANI TÜRKÇE 1 Dersin Adı: Ortaçağ ve Rönesans ta Felsefe 2 Dersin Kodu: FLS 1012 3 Dersin Türü: Zorunlu 4 Dersin Seviyesi: Lisans 5 Dersin Verildiği Yıl: 6 Dersin Verildiği Yarıyıl: 7 Dersin

Detaylı

2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI.. LİSESİ TARİH I DERSİ BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ EĞİTİM PROGRAMI (BEP) FORMU

2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI.. LİSESİ TARİH I DERSİ BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ EĞİTİM PROGRAMI (BEP) FORMU EYLÜL - EKİM I.ÜNİTE :TARİH BİLİMİ Kaynaştırma *İşlenen ve anlatılan konular aracılığı ile öğrenci tarihin tanımı eğitimine tabi olan * Tarihin zamanla alakalı bir bilim olduğunu kavrar. hakkında bilgi

Detaylı

Ü N İ T E L E N D İ R İ L M İ Ş Y I L L I K D E R S P L A N I

Ü N İ T E L E N D İ R İ L M İ Ş Y I L L I K D E R S P L A N I Ş U B A T 25.02.203 / 0.03.203 8.02.203 / 22.02.203 Tel : 0 26 39 59 38 Faks : 0 26 334 96 96 http://pamem.meb.k2.tr ÖĞRETİM YILI : 202 / 203 İN ADI : DİN KÜLTÜRÜ VE MESLEK AHLAKI ÖĞRETMENLERİ : YAVUZ

Detaylı

8. SINIF 4. ÜNİTE İSLAM DÜŞÜNCESİNDE YORUMLAR 1. Din Ve Din Anlayışı Kazanım :Din ve din anlayışı arasındaki farklılığı ayırt eder.

8. SINIF 4. ÜNİTE İSLAM DÜŞÜNCESİNDE YORUMLAR 1. Din Ve Din Anlayışı Kazanım :Din ve din anlayışı arasındaki farklılığı ayırt eder. 8. SINIF 4. ÜNİTE İSLAM DÜŞÜNCESİNDE YORUMLAR 1. Din Ve Din Anlayışı Kazanım :Din ve din anlayışı arasındaki farklılığı ayırt eder. Soru : Din nedir? Din, Allah tarafından gönderilmiştir. Peygamberler

Detaylı

MehMet Kaan Çalen, 07.04.1981 tarihinde Edirne nin Keşan ilçesinde doğdu. İlk ve orta öğrenimini Keşan da tamamladı. 2004 yılında Trakya

MehMet Kaan Çalen, 07.04.1981 tarihinde Edirne nin Keşan ilçesinde doğdu. İlk ve orta öğrenimini Keşan da tamamladı. 2004 yılında Trakya ÖTÜKEN MehMet Kaan Çalen, 07.04.1981 tarihinde Edirne nin Keşan ilçesinde doğdu. İlk ve orta öğrenimini Keşan da tamamladı. 2004 yılında Trakya Üniversitesi, Tarih Bölümü nden mezun oldu. 2008 yılında

Detaylı

Pa Sa Ça Pe Cu. Öğle Arası. Seminer ve Danışmanlık

Pa Sa Ça Pe Cu. Öğle Arası. Seminer ve Danışmanlık Öğr. Gör. Mehmet Selim AYDAY H-B {N} Duyma, Anlama (İstima) I, II H-E {N} Duyma, Anlama (İstima) I, II H-C {N} Duyma, Anlama (İstima) I, II H-A {N} Duyma, Anlama (İstima) I, II H-C {N} Duyma, Anlama (İstima)

Detaylı

Hadisleri Anlama Yöntemi The Method Of Understanding Of Hadith

Hadisleri Anlama Yöntemi The Method Of Understanding Of Hadith Hadisleri Anlama Yöntemi The Method Of Understanding Of Hadith Mustafa IŞIK Laçin Yayınları, Kayseri, 2014, 346 sayfa. Tanıtan: Nurullah AGİTOĞLU* İslâm ın temel kaynaklarından olan hadislerin rivayeti

Detaylı

İslam İtikadında Sünnet: Hamdi GÜNDOĞAR /

İslam İtikadında Sünnet: Hamdi GÜNDOĞAR / İslam İtikadında Sünnet: Hamdi GÜNDOĞAR / Çıra Yayınları, İstanbul, 2006/240 sayfa Tanıtan: Muzaffer BARLAK 1 İnsanların en hayırlısı, insanlara faydalı olandır. Yüce Allah, ilahi hitabının birçok yerinde

Detaylı

İZMİR İN OTOPARK SORUNU. Doç.Dr. Serhan TANYEL serhan.tanyel@deu.edu.tr

İZMİR İN OTOPARK SORUNU. Doç.Dr. Serhan TANYEL serhan.tanyel@deu.edu.tr 645 İZMİR İN OTOPARK SORUNU Doç.Dr. Serhan TANYEL serhan.tanyel@deu.edu.tr GİRİŞ Şehirlerin Merkezi İş Alan (MİA) olarak tanmlanan kesimlerinde, sürdürülebilir ulaşm ve dolaysyla otopark stratejilerinin

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS TEFSİR DKB202 4 2+0 2 3

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS TEFSİR DKB202 4 2+0 2 3 DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS TEFSİR DKB202 4 2+0 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

TÜRK BİLİMLERI VE ÇAĞDAŞ ASYA BİLİMLERİ BÖLÜMÜ. ID Başlık ECTS

TÜRK BİLİMLERI VE ÇAĞDAŞ ASYA BİLİMLERİ BÖLÜMÜ. ID Başlık ECTS TÜRK BİLİMLERI VE ÇAĞDAŞ ASYA BİLİMLERİ BÖLÜMÜ ID Başlık ECTS 1 Yarıyıl 70001 Α Türk Dili I Biçimbilim ve Sözdizimi 70001 Β Türk Dili I Okuma - Anlama ve Yazılı Anlatım Becerileri 70001 C Türk Dili I-

Detaylı

1.Birlik ilkesi: İslam inancına göre bütün varlıklar, bir olan Allah tarafından yaratılmıştır.

1.Birlik ilkesi: İslam inancına göre bütün varlıklar, bir olan Allah tarafından yaratılmıştır. İnsanın toplumsal bir varlık olarak başkaları ile iyi ilişkiler kurabilmesi, birlik, barış ve huzur içinde yaşayabilmesi için birtakım kurallara uymak zorundadır. Kur an bununla ilgili ne gibi ilkeler

Detaylı

YALOVA ÜNİVERSİTESİ - SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ

YALOVA ÜNİVERSİTESİ - SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TEMEL İSLAM BİLİMLERİ TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI FİNAL SINAVI TAKVİMİ TARİH SAAT DERSİN ADI SALON ÖĞRETİM ÜYESİ Mukayeseli Adab ve Erkanı Prof. Dr. Tahir YAREN Kıraat Farklılıklarının Manaya Etkisi Aşere,Takrib,Tayyibe

Detaylı

MARUF VAKFI İslam Ekonomisi Enstitüsü

MARUF VAKFI İslam Ekonomisi Enstitüsü MARUF VAKFI İslam Ekonomisi Enstitüsü İslam ekonomisi çalışmanın gerekliliği Ekonomik mükellefiyetler ibadetin önemli bir bölümüdür. Kur an da bu konuyla alakalı en az 250 ayet bulunmaktadır. Hz. Peygamber

Detaylı

1 İslam ne demektir? Hazreti Peygamberimiz in (sallallahu aleyhi ve sellem) getirdiği din olup bunu kabul etmek, Allah a ve resulüne itaat etmektir.

1 İslam ne demektir? Hazreti Peygamberimiz in (sallallahu aleyhi ve sellem) getirdiği din olup bunu kabul etmek, Allah a ve resulüne itaat etmektir. İBADET 1 İslam ne demektir? Hazreti Peygamberimiz in (sallallahu aleyhi ve sellem) getirdiği din olup bunu kabul etmek, Allah a ve resulüne itaat etmektir. 2 İslam ın şartı kaçtır? İslam ın şartı beştir.

Detaylı

SANAT FELSEFESİ. Sercan KALKAN Felsefe Öğretmeni

SANAT FELSEFESİ. Sercan KALKAN Felsefe Öğretmeni SANAT FELSEFESİ Sercan KALKAN Felsefe Öğretmeni Estetik güzel üzerine düşünme, onun ne olduğunu araştırma sanatıdır. A.G. Baumgarten SANATA FELSEFE İLE BAKMAK ESTETİK Estetik; güzelin ne olduğunu sorgulayan

Detaylı

FOCUS ON LANGUAGE and MULTI MEDIA LANGUAGE ASSISTANT

FOCUS ON LANGUAGE and MULTI MEDIA LANGUAGE ASSISTANT June21,2011 ADEEPAPPROACH TOTURKISH SUGGESTIONCARDFORSELF DIRECTEDLEARNING CARDNUMBER:7 THEME:DİNVEFELSEFE RELIGIONANDPHILOSOPHY (Sufilik,İslâmiyeteGiriş,FârâbiveÇokkültürlülük) (Sufism,IntroductiontoIslam,Farabiand

Detaylı

İmam - hatip liseleri, imamlık, hatiplik ve Kur'an kursu öğreticiliği gibi dini hizmetlerin yerine getirilmesi ile görevli elemanları yetiştirmek

İmam - hatip liseleri, imamlık, hatiplik ve Kur'an kursu öğreticiliği gibi dini hizmetlerin yerine getirilmesi ile görevli elemanları yetiştirmek İmam - hatip liseleri, imamlık, hatiplik ve Kur'an kursu öğreticiliği gibi dini hizmetlerin yerine getirilmesi ile görevli elemanları yetiştirmek amacıyla dini eğitim veren hem mesleğe, hem de yüksek öğrenime

Detaylı

Giresun/Bulancak Sarayburnu Camii

Giresun/Bulancak Sarayburnu Camii GİRESUN 2014 İslami İlimler Fakültesi; 08 Eylül 2012 tarih ve 28405 Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Bakanlar Kurulu nun 25 Temmuz 2012 tarih ve 2012/3527 Sayılı Kararı ile Giresun Üniversitesi

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS EKONOMİYE GİRİŞ I ECON 111 1 3 + 0 3 7. Yrd. Doç. Dr. Alper ALTINANAHTAR

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS EKONOMİYE GİRİŞ I ECON 111 1 3 + 0 3 7. Yrd. Doç. Dr. Alper ALTINANAHTAR DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS EKONOMİYE GİRİŞ I ECON 111 1 3 + 0 3 7 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili İngilizce Dersin Seviyesi Lisans Dersin Türü Dersin Koordinatörü Dersi Verenler

Detaylı

KELÂMÎ MEZHEPLER VE FIRKALAR. Adem Sezgin UZUN 1

KELÂMÎ MEZHEPLER VE FIRKALAR. Adem Sezgin UZUN 1 e-makâlât Mezhep Araştırmaları, VII/1 (Bahar 2014), ss. 261-265. ISSN 1309-5803 www.emakalat.com KELÂMÎ MEZHEPLER VE FIRKALAR Ali Rabbânî Gülpâyigânî, Önsöz Yayıncılık, İstanbul 2014 456 sayfa, Adem Sezgin

Detaylı

GEREDE MÜFTÜLÜĞÜ 2014 YILI IV. ÜNCÜ DÖNEM (EKİM-KASIM-ARALIK AYLARI) VAAZ PROGRAMI

GEREDE MÜFTÜLÜĞÜ 2014 YILI IV. ÜNCÜ DÖNEM (EKİM-KASIM-ARALIK AYLARI) VAAZ PROGRAMI GEREDE MÜFTÜLÜĞÜ 2014 YILI IV. ÜNCÜ DÖNEM (EKİM-KASIM-ARALIK AYLARI) VAAZ PROGRAMI TARİH GÜN VAKİT ADI SOYADI UNVANI VAAZIN KONUSU VAAZIN YAPILDIĞI YER 3.10.2014 CUMA ÖĞLEDEN ÖNCE HASAN İZMİRLİ İlçe Müftüsü

Detaylı

2014 YILI KUTLU DOĞUM HAFTASI SEMPOZYUMU HZ. PEYGAMBER VE İNSAN YETİŞTİRME DÜZENİMİZ

2014 YILI KUTLU DOĞUM HAFTASI SEMPOZYUMU HZ. PEYGAMBER VE İNSAN YETİŞTİRME DÜZENİMİZ 1 2014 YILI KUTLU DOĞUM HAFTASI SEMPOZYUMU HZ. PEYGAMBER VE İNSAN YETİŞTİRME DÜZENİMİZ DÜZENLEYEN Diyanet İşleri Başkanlığı Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü SEMPOZYUMUN GEREKÇESİ Yüce Allah, tekamül ve gelişime

Detaylı

Lisans Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi 1994. Y. Lisans S. Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler /Temel İslam Bilimleri/Hadis 1998

Lisans Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi 1994. Y. Lisans S. Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler /Temel İslam Bilimleri/Hadis 1998 ÖZGEÇMİŞ 1. Adı ve Soyadı :Muammer BAYRAKTUTAR 2. Ünvanı : Yrd. Doç. Dr. 3. Görevi : Öğretim Üyesi/Dekan Yrd. 4. Görev Yeri : Kilis 7 Aralık Üniversitesi İlahiyat Fakültesi 5. İletişim : muammerbayraktutar@hotmail.com

Detaylı

Kâşif Hamdi OKUR, Ismanlılarda Fıkıh Usûlü Çalaışmaları: Hâdimî Örneği, İstanbul: Mizah Yayınevi, 2010, 125-127.

Kâşif Hamdi OKUR, Ismanlılarda Fıkıh Usûlü Çalaışmaları: Hâdimî Örneği, İstanbul: Mizah Yayınevi, 2010, 125-127. Kâşif Hamdi OKUR, Ismanlılarda Fıkıh Usûlü Çalaışmaları: Hâdimî Örneği, İstanbul: Mizah Yayınevi, 2010, 125-127. Elif Büşra DİLBAZ E-mail: ikkizzler_89@hotmail.com Nasslar ile hükümler arasındaki ilişkinin

Detaylı

T.C. YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürlüğü DOKTORA PROGRAMLARI TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMLARI

T.C. YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürlüğü DOKTORA PROGRAMLARI TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMLARI PROGRAM ALES PUAN TÜRÜ T.C. Uyruklu Ü N İ P T.C. YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürlüğü 2015-2016 Eğitim-Öğretim Yılı Güz Yarıyılı Anabilim / Bilim Dalları Lisansüstü Öğrenci Kontenjanları

Detaylı

KATILIM BANKALARI Tespitler, Tenkitler, Teklifler

KATILIM BANKALARI Tespitler, Tenkitler, Teklifler KATILIM BANKALARI Tespitler, Tenkitler, Teklifler Tespitler Modern dünyada ekonomi, hayatın neredeyse tamamını oluşturuyor ve bir araç değil asıl amaç olarak görülüyor. İslam da ise ekonominin, iyi bir

Detaylı

KİTAPLARA İMAN. 1 Vahiy nedir? Allah Teâla nın Cebrail (aleyhisselam) vasıtasıyla peygamberlerine bildirdiği ilahî emirlerdir.

KİTAPLARA İMAN. 1 Vahiy nedir? Allah Teâla nın Cebrail (aleyhisselam) vasıtasıyla peygamberlerine bildirdiği ilahî emirlerdir. TEMEL DİNİ BİLGİLER KİTAPLARA İMAN 1 Vahiy nedir? Allah Teâla nın Cebrail (aleyhisselam) vasıtasıyla peygamberlerine bildirdiği ilahî emirlerdir. 2 Kutsal kitap neye denir? Allah ın emir ve yasaklarını,

Detaylı

2015 2016 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 8. SINIF DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ DERSİ KONU VE KAZANIMLARININ ÇALIŞMA TAKVİMİNE GÖRE DAĞILIM ÇİZELGESİ

2015 2016 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 8. SINIF DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ DERSİ KONU VE KAZANIMLARININ ÇALIŞMA TAKVİMİNE GÖRE DAĞILIM ÇİZELGESİ KONU VE ININ ÇALIŞMA TAKVİMİNE GÖRE DAĞILIM ÇİZELGESİ Öğrenme Alanı: İNANÇ 1. ÜNİTE: KAZA VE KADER EYLÜL Öğrencilerle Tanışma, Dersin Amacı ve İşleniş Şekli. Öğretmeni tanır ve dersin amacı, derste işlenecek

Detaylı

AİLE DİNİ REHBERLİK BÜROSU

AİLE DİNİ REHBERLİK BÜROSU DİN HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TİREBOLU MÜFTÜLÜĞÜ AİLE VE DİNİ REHBERLİK BÜROSU MUTLULUĞUNUZA REHBERLİK EDER Yüce Allah ın aileye bahşettiği sevgi ve rahmetin çeşitli unsurlarla beslenmesi gerekir. Bunların

Detaylı

Ana Stratejimiz Milletimizle Gönül Bağımızdır BÜLTEN İSTANBUL B İ L G. İ NOTU FİLİSTİN MESELESİ 12 de. 2014 İÇİN 3 HEDEFİMİZ, 3 DE ÖDEVİMİZ VAR 3 te

Ana Stratejimiz Milletimizle Gönül Bağımızdır BÜLTEN İSTANBUL B İ L G. İ NOTU FİLİSTİN MESELESİ 12 de. 2014 İÇİN 3 HEDEFİMİZ, 3 DE ÖDEVİMİZ VAR 3 te 9 da AK YIL: 2012 SAYI : 164 26 KASIM 01- ARALIK 2012 BÜLTEN İL SİYASİ VE HUKUKİ İŞLER BAŞKANLIĞI T E Ş K İ L A T İ Ç İ H A F T A L I K B Ü L T E N İ 4 te Ana Stratejimiz Milletimizle Gönül Bağımızdır

Detaylı

YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERİSTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ HAZIRLIK SINIFLARI (NORMAL VE İKİNCİ ÖĞRETİM) GÜZ MAZERET SINAV PROGRAMI

YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERİSTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ HAZIRLIK SINIFLARI (NORMAL VE İKİNCİ ÖĞRETİM) GÜZ MAZERET SINAV PROGRAMI YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERİSTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ HAZIRLIK SINIFLARI (NORMAL VE İKİNCİ ÖĞRETİM) GÜZ MAZERET SINAV PROGRAMI 13.00-14.15 Sarf ve Nahiv 13.00-14.15 İmla İnşa ve Okuma 1-A-B-C SINIFLARI (NORMAL VE

Detaylı

2014 2015 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 8. SINIF DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ DERSİ KONU VE KAZANIMLARININ ÇALIŞMA TAKVİMİNE GÖRE DAĞILIM ÇİZELGESİ

2014 2015 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 8. SINIF DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ DERSİ KONU VE KAZANIMLARININ ÇALIŞMA TAKVİMİNE GÖRE DAĞILIM ÇİZELGESİ KONU VE ININ ÇALIŞMA TAKVİMİNE GÖRE DAĞILIM ÇİZELGESİ Öğrenme Alanı: İNANÇ 1. ÜNİTE: KAZA VE KADER EYLÜL Öğrencilerle Tanışma, Dersin Amacı ve İşleniş Şekli. İlk Ders Genelgesi 1. Allah Her Şeyi Bir Ölçüye

Detaylı

Kur an ın varlık mertebelerini beyan eder misiniz ve ilahi vahiyde lafızların yerinin ne olduğunu

Kur an ın varlık mertebelerini beyan eder misiniz ve ilahi vahiyde lafızların yerinin ne olduğunu Question Kur an ın varlık mertebelerini beyan eder misiniz ve ilahi vahiyde lafızların yerinin ne olduğunu belirtir misiniz? Kur an ın lafızdan soyut olduğu bir merhale var mıdır? Answer: Her şeyin lâfzî

Detaylı

İslam Ahlâk Düşüncesi Projesi

İslam Ahlâk Düşüncesi Projesi Ahlâk Düşüncesi Projesi İSLAM İSLAMAHLÂK AHLÂKDÜŞÜNCESİ DÜŞÜNCESİ PROJESİ PROJESİ düşüncesi düşüncesiiçerisinde içerisindepek pekçok çokdisiplin disiplintarafından tarafındantartıtartışılagelmiş şılagelmiş

Detaylı

Özet. Gelişen küresel ekonomide uluslararası yatırım politikaları. G-20 OECD Uluslararası Yatırım Küresel Forumu 2015

Özet. Gelişen küresel ekonomide uluslararası yatırım politikaları. G-20 OECD Uluslararası Yatırım Küresel Forumu 2015 G-20 OECD Uluslararası Yatırım Küresel Forumu 2015 Gelişen küresel ekonomide uluslararası yatırım politikaları Ekonomi Bakanligi Ev Sahipliginde Özet 5 Ekim 2015 Hilton Istanbul Bosphorus Hotel İstanbul,

Detaylı

Almanya da İslami banka ürünlerinin talep potansiyeli

Almanya da İslami banka ürünlerinin talep potansiyeli Almanya da İslami banka ürünlerinin talep potansiyeli A) İslami Bankacılık ile ilgili bilgi 1. Daha önce İslami Bankacılık konusunda bir şey duydunuz mu? (Açıklama, Soru 4) İslami Bankacılığın temelinde

Detaylı

ISSN 2146-7846 ISSN 2146-7846

ISSN 2146-7846 ISSN 2146-7846 ISSN 2146-7846 J ISSN 2146-7846 J Yayınlayan Kurum / Publishing Institution: Bozok Üniversitesi İlahiyat Fakültesi / Bozok University Revelation Faculty Dil/Language: Türkçe, İngilizce, Arapça, Almanca,

Detaylı

KİTAP DEĞERLENDİRMELERİ

KİTAP DEĞERLENDİRMELERİ KİTAP DEĞERLENDİRMELERİ Osman Aydınlı, İslam Düşüncesinde Aklîleşme Süreci Mutezilenin Oluşumu ve Ebu l-huzeyl Allaf, Ankara Okulu Yayınları, Ankara 2001, 287 s. (ISBN 975-8190-35-0) Mezhepler, içinde

Detaylı

2016 YILI RAMAZAN AYI VAAZ VE İRŞAD PROGRAMI

2016 YILI RAMAZAN AYI VAAZ VE İRŞAD PROGRAMI 1 İsmail İPEK İl Müftüsü Sultan Bayezit Camii 5.6.2016 Pazar Yatsı Rahmet Ayı Ramazan 2 Mehmet BUŞKUN Vaiz Sultan Bayezit Camii 6.6.2016 Pazartesi Öğle Rahmet Ayı Ramazan 3 Adem AYRANCI Müftü Yardımcısı

Detaylı

HZ. PEYGAMBER DÖNEMİNDE SAĞLIK HİZMETLERİNDE KADINLARIN YERİ Levent Öztürk, Ayışığı Kitapları, İstanbul 2001, 246 s. Fatmatüz Zehra KAMACI

HZ. PEYGAMBER DÖNEMİNDE SAĞLIK HİZMETLERİNDE KADINLARIN YERİ Levent Öztürk, Ayışığı Kitapları, İstanbul 2001, 246 s. Fatmatüz Zehra KAMACI sakarya üniversitesi ilahiyat fakültesi dergisi 9 / 2004 s. 219-223 kitap tanıtımı HZ. PEYGAMBER DÖNEMİNDE SAĞLIK HİZMETLERİNDE KADINLARIN YERİ Levent Öztürk, Ayışığı Kitapları, İstanbul 2001, 246 s. Fatmatüz

Detaylı

Hacettepe Üniversitesi Enerji Piyasaları Uygulama ve Araştırma Merkezi

Hacettepe Üniversitesi Enerji Piyasaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Hacettepe Üniversitesi Enerji Piyasaları Uygulama ve Araştırma Merkezi 3 Mayıs 2012 tarihinde Müdürlüğüne atandığım Enerji Piyasaları Uygulama ve Araştırma Merkezi nin Yönetim Kurulu 12 Haziran 2012 tarihinde

Detaylı

İmam-ı Muhammed Terkine ruhsat olmayan sünnettir der. Sünnet-i müekkededir.[6]

İmam-ı Muhammed Terkine ruhsat olmayan sünnettir der. Sünnet-i müekkededir.[6] K U R B A N Şartlarını hâiz olub,allah a yaklaşmak amacıyla kesilen kurban;hz. Âdem in çocuklarıyla başlayıp [1],Hz. İbrahim-in oğlu İsmail-in kurban edilmesinin emredilmesi[2],daha sonra onun yerine koç

Detaylı

Fazlurrahman Kimdir? - İlyas Uçar - Ebû Rudeyha - Evvâh - Kişisel Bilgi Sitesi

Fazlurrahman Kimdir? - İlyas Uçar - Ebû Rudeyha - Evvâh - Kişisel Bilgi Sitesi Batı'nın gösterdiği bilimsel ve teknolojik sıçrama karşısında İslam dünyasının geri kalmasının en önemli sebeplerinden birisi olarak, bütün kurum ve tezahürleriyle "geleneksel din telakkisi"nin tesbit

Detaylı

1.Ünite: SOSYOLOJİYE GİRİŞ A) Sosyolojinin Özellikleri ve Diğer Bilimlerle İlişkisi

1.Ünite: SOSYOLOJİYE GİRİŞ A) Sosyolojinin Özellikleri ve Diğer Bilimlerle İlişkisi SOSYOLOJİ (TOPLUM BİLİMİ) 1.Ünite: SOSYOLOJİYE GİRİŞ A) Sosyolojinin Özellikleri ve Diğer Bilimlerle İlişkisi Sosyoloji (Toplum Bilimi) Toplumsal grupları, örgütlenmeleri, kurumları, kurumlar arası ilişkileri,

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ ERCİYES ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ (H. Mehmet Bayraktar İlahiyat Fakültesi) TANITIM KİTAPÇIĞI (2014-2015) KAPAK İLAHİYAT FAKÜLTESİ Tarihçe 16 Aralık 1965 tarihinde Yüksek İslam Enstitüsü adıyla Milli

Detaylı

2015 YILI 3. DÖNEM ÜÇ AYLIK VAAZ- IRŞAT PROGRAMI. 20.7.2015 Pazartesi Öğleden Önce Şevket ŞİMŞEK Uzman Vaiz Kapucu Camii

2015 YILI 3. DÖNEM ÜÇ AYLIK VAAZ- IRŞAT PROGRAMI. 20.7.2015 Pazartesi Öğleden Önce Şevket ŞİMŞEK Uzman Vaiz Kapucu Camii VAAZIN 2015 YILI 3. DÖNEM ÜÇ AYLIK VAAZ- IRŞAT PROGRAMI VAİZİN TARİHİ GÜNÜ VAKTİ ADI SOYADI ÜNVANI GÖREV YAPACAĞI YER KONUSU 20.7.2015 Pazartesi Öğleden Önce Şevket ŞİMŞEK Uzman Vaiz Kapucu Camii PEYGAMBERİMİZİN

Detaylı

SEÇMELİ DERSLER (Öğrenci aşağıda belirtilen en az 2 (iki) dersten başarılı olmalıdır.)

SEÇMELİ DERSLER (Öğrenci aşağıda belirtilen en az 2 (iki) dersten başarılı olmalıdır.) PSİKOLOJİ BÖLÜMÜ YAN DAL DERSLERİ DERSLER DERSİN KODU DERSİN ADI KREDİ PSİ 101 Psikolojiye Giriş I PSİ 10 Araştırma Teknikleri I PSİ 10 Psikoloji için İstatistik I PSİ 01 Sosyal Psikoloji I PSİ 0 Gelişim

Detaylı

Dua Dua, insan ile Allah arasında iletişim kurma yollarından biridir. İnsan, dua ederken Allah ın kendisini işittiğinin bilincindedir. İnsan dua ile dileklerini aracısız olarak Allah a iletmekte ondan

Detaylı

Ýkbal in Düþünce Dünyasý der. Ahmet Albayrak Ýstanbul: Ýnsan Yayýnlarý, 2004. 352 sayfa.

Ýkbal in Düþünce Dünyasý der. Ahmet Albayrak Ýstanbul: Ýnsan Yayýnlarý, 2004. 352 sayfa. Kitâbiyat Ýkbal in Düþünce Dünyasý der. Ahmet Albayrak Ýstanbul: Ýnsan Yayýnlarý, 2004. 352 sayfa. Eser Önsöz, Hint alt kýtasýndan sahasýnda otorite olan Müslüman ilim adamlarý tarafýndan kaleme alýnmýþ

Detaylı

7- Peygamberimizin aile hayatı ve çocuklarla olan ilişkilerini araştırınız

7- Peygamberimizin aile hayatı ve çocuklarla olan ilişkilerini araştırınız 4. SINIFLAR (PROJE ÖDEVLERİ) Öğrenci No 1- Dinimize göre Helal, Haram, Sevap ve Günah kavramlarını açıklayarak ilgili Ayet ve Hadis meallerinden örnekler veriniz. 2- Günlük yaşamda dini ifadeler nelerdir

Detaylı

YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH BÖLÜMÜ LİSANSÜSTÜ PROGRAMLARI

YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH BÖLÜMÜ LİSANSÜSTÜ PROGRAMLARI YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH BÖLÜMÜ LİSANSÜSTÜ PROGRAMLARI TARİH TEZLİ YÜKSEK LİSANS Tezli yüksek lisans programında eğitim dili Türkçedir. Programın öngörülen süresi 4

Detaylı

10.SINIF TÜRK EDEBİYATI DERSİ KURS KAZANIMLARI VE TESTLERİ

10.SINIF TÜRK EDEBİYATI DERSİ KURS KAZANIMLARI VE TESTLERİ EKİM AY HAFTA DERS SAATİ KONU ADI KAZANIMLAR TEST NO TEST ADI 1 EDEBİYAT TARİHİ / TÜRK EDEBİYATININ DÖNEMLERE AYRILMASINDAKİ ÖLÇÜTLER 1.Edebiyat tarihinin uygarlık tarihi içindeki yerini.edebiyat tarihinin

Detaylı

KARA YOLLARINDA TRAFiK GÜVENLİGİ VE TRAFiK KAZALARlN EKONOMİK AÇlDAN BİR DEGERLENDİRMESİ

KARA YOLLARINDA TRAFiK GÜVENLİGİ VE TRAFiK KAZALARlN EKONOMİK AÇlDAN BİR DEGERLENDİRMESİ SAÜ Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 5.Cilt, 1.Sayt (M art 2001) 29.. 35 KARA YOLLARINDA TRAFiK GÜVENLİGİ VE TRAFiK KAZALARlN EKONOMİK AÇlDAN BİR DEGERLENDİRMESİ Abdulmuttalip DEMiREL, Ali Paydar AKGÜNGÖR

Detaylı

ÇOCUK DOSTU SOKAK PROJESĠ ÖĞRETMEN EĞĠTĠMLERĠ ARA RAPORU

ÇOCUK DOSTU SOKAK PROJESĠ ÖĞRETMEN EĞĠTĠMLERĠ ARA RAPORU ÇOCUK DOSTU SOKAK PROJESĠ ÖĞRETMEN EĞĠTĠMLERĠ ARA RAPORU 1. Eğitimin Amac Eğitimin amac, ilkokullara bağl anasnf ve birinci snf öğretmenlerine Çocuk Dostu Sokak ve sokağn çocuklarn gelişimlerine katklarna

Detaylı

7.Ünite: ESTETİK ve SANAT FELSEFESİ

7.Ünite: ESTETİK ve SANAT FELSEFESİ 7.Ünite: ESTETİK ve SANAT FELSEFESİ Estetik ve Sanat Felsefesi Estetiğin Temel Soruları Felsefe Açısından Sanat Sanat Eseri Estetiğin Temel Kavramları Estetiğin Temel Sorunlarına Yaklaşımlar Ortak Estetik

Detaylı

TEVRAT VE İNCİL DE İSLÂM A UYGUN ABDEST, NAMAZ, ORUÇ, HAC, ZEKAT, KURBAN İBÂDETİ VE ÎMAN ESASLARI

TEVRAT VE İNCİL DE İSLÂM A UYGUN ABDEST, NAMAZ, ORUÇ, HAC, ZEKAT, KURBAN İBÂDETİ VE ÎMAN ESASLARI TEVRAT VE İNCİL DE İSLÂM A UYGUN ABDEST, NAMAZ, ORUÇ, HAC, ZEKAT, KURBAN İBÂDETİ VE ÎMAN ESASLARI Halil YAVUZ Emekli müftü ÖNSÖZ Hamd, şânı yüce olan Allah(c.c) a, salât-ü selâm O nun kulu ve Rasûlü Muhammed

Detaylı

TUTANAK 13/05/2015. : Türkiye Kooperatif İstatistiklerinin Geliştirilmesi Projesi. : ILO Türkiye Ofisi, Ankara

TUTANAK 13/05/2015. : Türkiye Kooperatif İstatistiklerinin Geliştirilmesi Projesi. : ILO Türkiye Ofisi, Ankara 13/05/2015 TUTANAK Konu Yer : Türkiye Kooperatif İstatistiklerinin Geliştirilmesi Projesi : ILO Türkiye Ofisi, Ankara Tarih/Saat : 13 Mays 2015, Saat:10.00-12.00 Gündem Gerekenler : Kooperatif İstatistiklerinin

Detaylı

PROGRAMLAR. Türk Din Musikisi Lisans Programı

PROGRAMLAR. Türk Din Musikisi Lisans Programı PROGRAMLAR Türk Din Musikisi Lisans Programı Konservatuvarımız Türk Müziği Bölümü kapsamında açılmış olan program genel amacıyla, ülkemiz topraklarındaki tarihsel müzik geleneklerinin inceliklerini kavramış,

Detaylı

KUR-AN VE YORUMU İSLAM DÜŞÜNCESİNDE YORUMLAR

KUR-AN VE YORUMU İSLAM DÜŞÜNCESİNDE YORUMLAR KUR-AN VE YORUMU İSLAM DÜŞÜNCESİNDE YORUMLAR 1.) DİN ANLAYIŞI Din: Allah tarafından vahiy yoluyla gönderilen, insanları özgür ifadeleriyle iyiye ve doğruya yöneltmeyi amaçlayan kurallar bütünüdür. Dinin

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Rıfat ATAY

Yrd. Doç. Dr. Rıfat ATAY Öğrenim Durumu LİSANS Üniversite : Marmara Üniversitesi Akademik Birim : ahiyat Fakültesi : İstanbul Mezuniyet ı : 990 YÜKSEK LİSANS DOKTORA Yrd. Doç. Dr. Rıfat ATAY Doğum Yeri ve Tarihi : Karaman / 0..966

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ BİYOSİSTEM MÜHENDİSLİĞİ PROGRAMI SON SINIF ÖĞRENCİ ANKET FORMU. Aralık,2013

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ BİYOSİSTEM MÜHENDİSLİĞİ PROGRAMI SON SINIF ÖĞRENCİ ANKET FORMU. Aralık,2013 ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ BİYOSİSTEM MÜHENDİSLİĞİ PROGRAMI SON SINIF ÖĞRENCİ ANKET FORMU Sevgili U.Ü.Ziraat Fakültesi Biyosistem Mühendisliği Programı Öğrencileri, Aralık,2013 Uludağ Üniversitesi

Detaylı

KİŞİSEL BİLGİLER. İlyas CANİKLİ. Yrd. Doç. Dr. Temel İslam Bilimleri

KİŞİSEL BİLGİLER. İlyas CANİKLİ. Yrd. Doç. Dr. Temel İslam Bilimleri KİŞİSEL BİLGİLER Adı-Soyadı: İlyas CANİKLİ Unvan: Yrd. Doç. Dr. Doğum Yeri ve Yılı: Samsun-Terme/ 1966 Bölüm: Temel İslam Bilimleri Tel: 0530 9576891 E-Posta: icanikli@mynet.com; ilyascanikli@gmail.com

Detaylı

T.C. BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ GÖNEN MESLEK YÜKSEKOKULU TURİZM VE OTELCİLİK BÖLÜMÜ İNANÇ TURİZMİ

T.C. BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ GÖNEN MESLEK YÜKSEKOKULU TURİZM VE OTELCİLİK BÖLÜMÜ İNANÇ TURİZMİ T.C. BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ GÖNEN MESLEK YÜKSEKOKULU TURİZM VE OTELCİLİK BÖLÜMÜ İNANÇ TURİZMİ DANIŞMAN:Özer YILMAZ HAZIRLAYAN: Erşad TAN,Tacettin TOPTAŞ İÇİNDEKİLER GİRİŞ I-İNANÇ TURİZMİ A- İnanç Kavramı

Detaylı

II. ULUSLARARASI HELÂL ÜRÜN EKONOMİSİ SEMPOZYUMU

II. ULUSLARARASI HELÂL ÜRÜN EKONOMİSİ SEMPOZYUMU II. ULUSLARARASI HELÂL ÜRÜN EKONOMİSİ SEMPOZYUMU (GİYİM-KUŞAM) 6-7 MART 2016 SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TÜRKİYE GİRİŞ Tarih boyunca insan, bedenini başkalarının bakışlarından saklayan kıyafetten arî olmamıştır.

Detaylı

Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Lisans Programı

Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Lisans Programı Yeni Nesil Devlet Üniversitesi SİYASAL BİLGİLER FAKÜLTESİ Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Lisans Programı 2015-2016 Tanıtım Broşürü Bölüm Hakkında Genel Bilgiler Kamu Yönetimi, işlevsel anlamda kamu politikaları

Detaylı

Batı Toplumuna İlk Kez Rakip Çıkardık

Batı Toplumuna İlk Kez Rakip Çıkardık Batı Toplumuna İlk Kez Rakip Çıkardık İslam Coğrafyasının en batısı ile en doğusunu bir araya getiren Asya- Afrika- Balkan- Ortadoğu Üniversiteler Konseyi Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde resmen kuruldu.

Detaylı