Gelişmekte Olan Ülkelerde Ana Sanayi-Yan Sanayi İlişkilerinde Güvenin Öncülleri: TürkOtomotiv Sektörü

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Gelişmekte Olan Ülkelerde Ana Sanayi-Yan Sanayi İlişkilerinde Güvenin Öncülleri: TürkOtomotiv Sektörü"

Transkript

1 Gelişmekte Olan Ülkelerde Ana Sanayi-Yan Sanayi İlişkilerinde Güvenin Öncülleri: TürkOtomotiv Sektörü.Örneği S. Nazlı Wasti * S.ArzuWasti ** Özet: Firmalar arası güven yazını başta daha çok Amerikan ve Japon firmalarına odaklanmış olsa da son yıllarda başka uluslar. üzerine yapılmış çalışmalarda bir artış gözlenmektedir. Bu araştırmalar özellikle gelişmekte olan ülkelerde güven oluşumunun farklı dinamikleri olduğuna vurgu yapmaktadırlar. Bu çalışmanın amacı akademik yazında güvenin oluşumuna katkıda bulunduğu belirtilen değişkenlerin gelişmekte olan ülkelerin kendine has çevresel ve kültürel özelliklerinden nasıl etkilendiğini açıklayan bir model geliştirmektedir. Dyer ve Chu 'nun (2000) modelini temel alan bu çalışma, adıgeçen araştırmayla uyumlu olması açısından Türk otomotiv sektöründen örneklerle geliştirilmektedir. Çalışma görgül araştırmalara esas teşkil edebilecek önermeler sunmakta, kontrol değişkeni olarak kullanılması faydalı olacak örgütsel etmenlerden de bahsetmektedir.. Anahtar Sözcükler: Firmalararası güven, gelişmekte olan ülkeler, ulusal kültür, çevresel belirsizlik, Türk otomotiv sektörü. Antecedents ol Trust in Buyer-Supplier Relations in Developing Countries: The Caseolthe Turkish Automotive Sector Abstract: Despite the fact that academic literature on interfirm trust initially focused on US and Japanese firms, there has been an increase in studies ofother nations in recen! years. In particular, these studies haveunderlined thedifferent dynamics oftrust formation in developingcountries. The purpose of this study is to develop a model demonstrating how the antecedents oftrust differ as to the inherent environmental and cultural characteristics of develaping nations. Based on Dyer and Chu 's (2000) model, this study develops its arguments via examples from the Turkish automotive industry. The study presents a number ofpropositions that may constitute the foundation offuture empirical studies, and offers several organizatianal characteristics that may be helpful as control variables. Key Words: Interfirm trust, developing countries, national culture, environmental uncertainty, Turkish automotive sectoro Doç. Dr., Orta Do~ Teknik Üniversitesi İşletme Bölümü... Doç. Dr., Sabancı Üniversitesi Yönetim Bilimleri Fakültesi. Amme İdaresi Dergisi, Cilt 42 Sayı 1 Mart 2009, s

2 140 Amme İdaresi Dergisi Giriş Örgütler arasr~venalanındaak~d~fuik yaziındaki 'artiş (Ör". EriWsson- Lmıh, 2007; q~p, Sirgy - Bird, 200~; Jreland- Webb,2007;. Johnston,. McCutcheon, Stuart ~ Kerwo9d 2004; Kabadayı - Ryu, 2007; Kwon ve Suh, 2005; Miyamoto ve Rexha, 2004), güven konusunun ana sanayi-yan sanayi ilişkisindeki,~nçı:n}i bir noktaya vurgu yapmakta olduğlınunbir işareti olarak görlilebilmektedir.orgü:tlerarası güvenyazını baştadahaçok Amerikan ve Japon firmalanna pdaklanmiş, ABD'deki ayrıntılı sözleşme bazlı ilişkilerle Japonya' daki' kurumsallaşmışgüven. bazlı ilişkileri karşılaştırmaya dönük olmuştur (Bstieler - Hemmert, 2008, basımda; Choi, Lee - Kim, 1999). Güven oluşturan etmenler üzerineyapılan en geniş veriliçalışmalardan birindeoyer ve Chu(2000) ABD, Japon ve GüheyKore'de otomotivsektöründe faaliyet gösteren yan sanayicile': tll1ana sanayifirrrıalanna duyduğugüveninöncelleriniaraştırmışiardır; Yazarlarilişki süresi,yuz }'Üze iletişim oraııı:illşkinin sürekliliği;. ana sanayiden alınan destek ve ana sanayinin yansanayideki hissedarlık oranıinn yansanayinin ana sanayiyeduyduğu güveni oluşturduğu savını test etmişlerdir. 135 ABD'li, 101 Japon ve 217 Koreli otomotiv yan sanayiciden toplanan veriler ışığında yazar1arülkeler arası farklılıklar bulmuşlar, bu farklılıklarörgütler' arası. güvenin oluşmasında çevreııelortamın da etkili. old.uğuna işaretetn:ıiştir... Nitekimörgütler arası ilişkiler ve ana sanayi-yan sanayi arasındaki güven a lanındaabdve Japonya dışındakicoğrafi bölgeler ve başka uluslarhakkındaki yazında son yıllarda ciddi bir artış gözlenmekte ve bu çalışmalarözellikle ge dinamikleri olduğuna işaret lişmekteolan ülkelerde güven oluşumunun farklı etmektedir (ör., Liu, Di, Tao ~ Wang;'20Q'7;Nguyen,Weinstein -Meyer,2005; Wong - Then. - Skitmö're, 2000;'$ezen Yrlmaz, 2007; Yılmaz -Sezeni Özdenıir, 20(5).Şu.ça1ışmanın amaçı.geljşen yazınınışığın<;la Dyer ve C~u'nun (2000) önerdikleri güvenöncülleri modelinintürkiye gibige1işme:k1;e olan bit ülke ortamındane gibi modifikasyonlara ihtiyacıolacağını saptamaktır. Bir diğer deyişle, bu çalışma akademik yazında güveninoluşumunakatkıd,abulunduğu belirtilen değişkenlerin çevre ve kültürözelliklerinden nasıl etkilendiğini a. çıklayanbirmodel geliştirmektedir; Dyerve Chu'nun (2000) modeliyle.uyumlu olması açısındantartışmalarda Türkot6motiv sektöründenörnekler kullanılacaktır. Örgütler Arası Güven Oluşumunda çevresel ve KültüreLEtmenler Modelin: n.asılgeliştirildığini tartışmadah önce' güvenin bir' tanımım yapnıak faydalı olacaktm Akademik yazınagöre,güvenin birdençoktanımı. buluili11ak;. tadır ve her tipgüvenin öncülleri farkhlıkgösterebilmektedir. Bu çalışmada.temelalınacak tanım, örgütler arası güven çalışmalanndaen yaygın kullanılan güven tipi olan Sako'nun (Sako, 1992: 10) "iyiniyetgüveni" (goodwilltrust) tanımı olacaktır. "İyiniyet güveni" ilişkideki taraflanil ilişkiyi korumak ve deva

3 Gelişmekte Olan Ülkelerde Ana Sanayi-Yan Sanayi ilişkilerinde Güvenin Öncülleri 141 mını sağlamak için bir taahhütte builuldukları duygusunu ifade etmektedir. ı İyiniyet güveni hissedilen kimsenin, fırsatını bulsa ya da kendi çıkarına olsa da, adil olmayanavantajlar elde etmeye çalışmayacağı, karşı tarafsıkıntıda olduğu durumlarda ona yardım eli uzatacağıveya tercihli davranacağı beklenmektedir (Sako, ı 992: 10).. Neghandi'ye (1983) göre yönetsel uygulamalar ve etkinliklerinde örgütler ve ülkeler arası farkları anlamak ve açıklamakisteyenlerin, ölçek, teknoloji, coğrafi konum, ekonomik, siyasi vepazarla ilgili durumlar gibi bağlamsalve çevresel koşullarını en az sosyo-kültürel koşullar kadar hesaba katmaları gerekmektedir. Önerilen modelde kurumsal ve kültürel etmenler birbirinden bağımsız ancak birbiriyle etkileşim halinde olan ve örgütler arası güven öncüllerinin önemini doğrudan veya örgütsel özellikler (ör., yapı ve uygulamalar) aracılığı ile etkileyen değişkenlerolarak tanımlanmıştır (Redding, 2007). Kurumsal etmenler olarak yasal yaptırırnlar ve iktisadi istikrar incelenmiş ve bu iki değişkenin gelişmekte olan ülkelerde çevresel belirsizlik açısından tezahürü dikkate alınmıştır. örgütsel özellikler ise belli bir ulusalortam içerisinde de. varyans göstermeleri sebebiyle önerilen ilişkileri biçimleyici değişkenler olarak hesaba katılmakta, modelin görgül testlerinde en azından kontrol değişkenleri olarak ölçümlenmesi önerilmektedir. çevresel Belirsizlik Disiplinler arası güven araştırmalarında, makalelerin aslan payı kavramsal nitelikte olup, güven oluşumunun farklı bağlamlarda nasıl değişeceğini yeterince irdelememiştir (TilImar, 2006). Güvenle ilgili görgül araştırmalar çoğunlukla istikrarlı ve güvenilir bir yönetişim ve hiyerarşinin yerleşti ği uluslar ve örgüt~ lerde yapılmıştır (Tillmar, 2006). Sadece bu tiportamlarda yapılmış araştırmalara dayanmak güven oluştunnaya yarayan bu makro koşulların her yerde geçerli olduğunu varsaymaktadır (Tillmar - Lindkvist, 2007). Batılı. olmayan ortamlarda güven üzerine yapılmış çalışmalarda (Chil d - Mollering, 2003; Hagen - Choe, ı 998) ise kurumsal yapılanmalardaki farklılıkların önemli olduğu ve kayda alınması gerektiğibelirtilmektedir (Tillmar, 2006; Tillmar - Lindkvist, 2007). Gelişmekte olan ülkelerin en baskın özelliklerinden birisi çevresel belirsizliktir. çalışmamızda ele alacağımız belirsizlik bir pazardaki bir grup firmanın tamamını ortak olarak etkileyen siyasi, makro-ekonomik ve pazar belirsizliklerin tümü olarak tanımlanmaktadır (Beckman vd., 2004). Örgütler arası kurarnlar farklı kültürel ve yasal/politik çevreler göz önüne a lınmadığında eksik kalmaktadır (Zhang vd., 2003). Sağlam yasal rejimierin 0 Iuşmadığı, yasal düzenlernelerin değişmekte olduğu, ekonominin hızla büyüdü~. ı Sako'nun (1992) diğer güven tanımlan ise verilen vaatlerin tutulacağına dair duyulan "sözleşme güveni" (contractual trust) ve karşı tarafın ilişkide payına düşeni yapabileceğine dair duyulan "yeterlik goveni"dir (competence trust).

4 142 AmmeİdaresiDergisi 'ğü,;'>sanayi sektörlerin/yapısal dinamizmgôsterdiği,.. l.lmut.vaadetmekıe. 'birlikte devinimh pazarlarınoluştuğu;. fırsatçılığın kol gezdiğigelişmekte" olan ülke1erdeki ekonomikilişkiler ve kurumsal yapılanmalar güven ilişkilerinden çok etkilenmektedir(choi vd., 1999; Humphrey, 1998; Humphrey,~Schmitz, 1998, Luo, 2006). Gelişmekte olan ülkelerde mevzuat daha değişken,pazafbilgileri c nin~oğruhınması~daha~orolmakta,y~salsistem sözleşmelerin ihlaline4aha el ~ vetişli olabilmekted,ir. (Luo, 2006).q(;:lişmekte olan, zenginl~şmemiş ülk(;:lerde~ ki yasal prosedürlerin~daleti yerinegetirrrıekte zayıfkalması(ör., Djankqvvd., 2003;Child - Möllering, 2003; La Porta vd. 1998; Yu vd., 2006), bu tip yasal ortamlarda. güven yaratılması ve geliştirihnesiniönemli kılmakta (Child - Möllering, 2003), güvenin varlığı ekonomikilişkiıeri kolaylaştırmaktakritikbir roloynamaktadır (Yu vd., 2006). Gepel kabul gören birgörüşegöre çevr(;:sel beursizlik fırsatçılığadaha açık alışverişiere yol açınaktad1r(walker -Weber, 1984;Williamson, 198~). İş sözleşmelerinin etkili ljiryaptırımı olma,dığı ku~ rumsalortamlarda işlem maliyetleri artmakta ve kurumsal azgelişmişliktert ötürü firmalarınart niyetli. davranışlanm engellemek için gereken mekanizmaların geliştirilmesi masraflı olduğundan, örgütler ilişkiselyönetişim yöntemleri uygulaım1ya yönlendirilmektedir (Yu vd.,20q6). Yu vd. 'nin{2006} çalışmasınagöre, yan sanayici firmalar resmi yönetişim mekanizmalanna' itibar etmediklerinden, güven ekonomik ilişkileri yürütmekte daha önemli bir rol. oynayabilmektedir. Nguyen vd.'nin (2006)yasal pazarların, sözleşmelerin, özelitiülkdn veişbilgi 2 lerinin kısıtlı.olduğu Vietnamortamında yaptıklarıçalışmaya göre,güven bu tip ortamlarda işyııpmakiçin elzemolan gelişmişpazar kurumlarınınveyasal altyapmınyerinitutnıaktadır... Yazarlaraynca bu durumtın sadece Vietnam'ahas olmayıp, bu sorunlarmve onları aşmak içingeliştirilen:stratejilerin birçokge.,. 1işmekte olanülkeiçiıı.,geçerli olduğılna.diı<:ı<:at çekım~ktedir.., 'Arta sanayi~yan sanayi ilişkileriaçısından. bakıldığmda piyasa, koşullande~ ğişken olduğuzaman üretici firma' müşteri talebini karşılayacak seviyede ürete~ bilecek yan sanayicilere geçme esnekliğini korumak isteyecektir,. A.ynı. şekilde, teknolojik gelişmelerin sıkolduğu ortamlarda da ana sanayicininbelli yan sana~ yicitede güvenedayalı')rakın ilişkiler kurmuş olması, ana'sa11ayicinin daha gelişmişteknolojilere sahip yan sanayicilere. geçişiniengelleyebilmektedir (RyU: vd.,ı007)..gelişmelcte olan ülkelerde piyasa koşullannın'yeteknolojinin get irdiği hareketlilik ve belirsizlik, ortaklar arasında.güvene dayahilişkilerinkurulmasınıgüçleştirmektedir. Dolayısıylaörgütler arasında güvenidoğuran etmenlerin gelişmekte olan ortamlarda bazı farklılıklar göstermesi beklenebilmekte~ir. UlusalKültür Giiven sadece ekonomik ve olgu olmayıp sosyo-kültürel' öğelerle yaby{d~nı ilintilidir (Sako ~ Helper, 1998; Doney vd.,1998).,fukuyama'ya (l995)göreulaşılabilecekenyüksek örgütlerarası güven seviyesi, aile bağlannın iş ortamın

5 Gelişmekte Olan Ülkelerde Ana Sanayi-Yan Sanayi ilişkilerinde Güvenin Öncülleri ı 43 daki yeri veya bireylerin sosyalleşme sürecindeki uluslararası.farklar gibi birtakım kültürel öğelerden etkilenmektedir: Güvenin örgütler arası ortaklıkların ba~ şarısındaki önemi, bu olgunun Batılı olmayan. ortamlarda da aynı önemi taşıyıp taşımadığı yada ilişkilerde güvenin oluşumunda kültürler arası farklılıklar olup olmadığı sorularını beraberindegetirıniştir (Bstieler - Hemmert, 2008). Bazı görgül çalışmalar, örgütler arası işbirliklerinde oluşmuş güvenin ülkeler arasın~. da farklılık gösterdiğini, kültürel etkilerin örgütler arası güven oluşumundadoğrudan etkili olduğunu göstermiştir (Bstieler - Hemmert, 2008; Dyer - Chu, 2000, 2003; Htıff - Kelley, 2003, 2005). Örneğin, Bstieler ve Hemmert'in (2008, basımda) Avusturya'yakıyasla Kore'de güvenin oluşmasının daha zor olduğuna dair bulguları, Fukuyama'mn (1995) örgütler arasıgüvenin oluşumunda kültürler ve ülkeler arasında farklılıklar olduğu savını destekler niteliktedir. Doney vd. (ı 998) ise farklı kültürelbağlamlarda güvenin farklı süreçlerle geliştiğini bulmuşlardır. ~u tartışmaya ek olarak güveninistenirliği de kültürlere bağlı olabilmektedir. Örnekvermek gerekirse, Cannon vd. (1999) daha toplulukçu kültürelortamlarda güven tesisinin dahaönemli olduğunu tartışmışlardır. Doney vd. (1998) güvenin oluşum süreçlerindeki kültürel farklılıkları araştırmak için Hofstede'nin (1980) çerçevesini kullarimışlardır. Hofstede'nin (1980) boyutlarına göre Türk kültürü tophdukçu, belirsizliktenkaçınan, kadınsı, ve yüksek güç mesafeli olarak tanımlanmaktadır. Eldeki çalışma bu boyutlardan ikisine, toplulukçuluk and belirsizlikten kaçınmaya, ve Hall' ın (1976) önerdiği yüksek-düşük bağlam (highversus düşük bağlam) boyutlarına odaldanacaktır.' Çizelge ı 'de görüldüğü üzere, Türkiye, Japonya ve Güney Kore topluhıkçuluk ve belirsizlikten kaçınrna boyutlarında ABD'e kıyasla birbirlerine daha yakındırlar. Çizelge ı. Hofstede'nin Kültürel Boyutlarında Türkiye, Japonya, G. Kore ve ~D'nin Sıralamaları Belirsizlikten KadınsıhW Bireycilik! Güç mesafesi kaçınma Erkeksilik Toplulukçuluk. Türkiye Japonya i G. Kore ABD Not: Hofstede (l980)'den alınmıştır. ı Hofstede'ye (1980) göre toplulukçuluk ve güç mesafesi birbirleriyle yüksek korelasyon göstermektedir (ı=.67). Buna göre, çoğu toplumda bu iki kültürelolgu biı;birini izlemektedir. Doney vd.'nin (l998) analizine göre ise toplulukçuluk ve yüksek güç mesafesi'ın güven kurma süreçlerine etkisi birbirine çok paraleldir. Erkeksilik-kadınsIIıkHofstede'nin sonuçları arasında en az geçerlenmiş'olanı olduğundan (ör., House, Javidan, Hanges - Dorfman, 2002), mevcut tartışmaya eklenmemiştir.

6 144 AmmeİdaresiDergisi Birçok ülke topltıhıkçuolarak taminlansada,.. sadecejaponya'da butopım lukçı;ıluğun. örgütiçine,de taştığıgözlenmektedir (Tayeb,.] 994). Triahdis:e:. (1994) göre, toplulukçulargrupiçi ve grupdışı. kimseleri net bir şekildeayırmakta, biranlaşmazlık durumundagrup dışıkimselere karşı son derecekatı davramriaktadm Türkiye'debaskın grup üyeliğiaile etrafında olduğundan, Türklerin kanba'ğ1dışındaki kimselere:güven duyl;lpyardımlaşmalangüçoırnaktadır(tüsiad,.1921),. Benzertartışınalar Kore 'nin toplulukçuluğuiçin' de yapılmaktadır. Örfiı.!ğin;Yoo ve Lee?nin(1987) çalışmasınagere, Korelilenara~ sında örgütlereıyakın arkadaşlara ve ulusal çıkarlaradllyı;ılan sadakathey zaman ailenin ihtiyaçlanndan sonragelrriektedir. Bu durum Japon toplulukçuluğuyla çelişen bir durumdur. Kashima- Callan'a (l994) göre, aile ya da ev (ie)benzetmesi Japon örgütlerinitanımlamakta'uygun olsa da,.geleneksel Japonhane yapls1akraba1ık/hıs~m1iküzerine 1rurulutoplulukçuluktan farklılık gösterınekte.: dir. Bunun sebebi'butoplulukçuluği1nakrabalıkilişkilerinden de öteye;hısıin olrnayançalışanhıra da uzanmasıdır. Geleneksel Japon aile Sİsteminde,. haneler dozoku adıverilen geniş gruplarhaline gelebilmekte, aile varlıklannın bir kısmının aıctanmıyla bunke denilenşube haneleroluşiurulabilmektedir.bunke'nin oluşturulması akrabııhkbağı gerek.tirmenıekte, bazen başanlı birhane çalışıınını ödüllendirme amacıyla,da yapılabilnıetkedir. Kashima ye Cal1an'a (1994) göre bugeleneksel hatlarjaponya'daki modernsanayi örgütlerinintemel özelliklerini oluşturmuştur, Buörgütler birbiriyle belirgin.akrabalığıolmayan, ancak örgütün hedefleriiçin yakınen yardımlaşan bir çalışanekibinden oluşmaktadır. Redding, Normanve>$chlander (1994}de Japon toplulukçuluğunun sadece aile aidiyeti üzerine değil, paylaşılan sadakatler, ortak hedefler ve karşılıklı güven üzerine kurulu olduğunl,! öne sürmüşlerdir. Dolayısıyla Türkiye,' Kore ve Japoı'lya,. ABD'e göre toplulukçu sayılasalarda bu kültürler arasında Japonya diğer iki ülkeden farklı öiellikler gösterebilırtektedir. Bundan sonraki bölümde, Dye:r ve Chu'nun (20Q0) çalışmalannda iyiniyet güveninin.öncülleri olarak sunduklan değişkenlerin Türkiye ortamına uygunluğu yl;lkanda çizilen. kurumsal ve kültürel çerçeve kapsamında tartışılacak,ge. lişmekte ol<,ı.n ülkelerde örgütler arası güveni geliştirileceğine inanılan değişkenler tanıtılacaktır. Türk OtomotivSektöründe Ana Sanayi'-Yan Sa.nayi Ilişkilerinde GÜveni:öÖnc.ü1lerİ Türk otomotiv sektörü, seri üretimde yanm yüzyıllık geçmişiylegörece genç birsektördür. Türkotomotiv sektöründe ana sanayi-ilişkileri her zaman tutarlı bir çizgi izlememiştir(oüleş vd., 1997). Siyasi ve ekonomik belirsizliğin; kapasite fazlalığının, yoğun rekabetin bıılili1duğu bu sektörde ana s~nayi-yan sart,ayi ilişkilerin.zamap zaman gerginlikler gözlenmiştir. aunun yanı sıra, kalifiye yan sanayi fırmalannın.sayıcayetersizoluşu uzun süreli ilişkiler dpğurnıuş olsa da

7 Gelişmekte Olan Ülkelerde Ana Sanayi-Yan Sanayi ilişkilerinde Güvenin Öncülleri 145 bu ilişkilerin güvenden çok karşılikiı bağımlılık üzerinekurulmuş olması mümkündür. Sektörün bu nitelikleri örgütler arası güvenin öncüllerinin tartışılmasına çok uygun bit ortam yaratmaktadır. Aynı zamanda, bu çalışmaya temel teşkil eden Dyer ve Chu (2000) modeli de ABD, Japonya ve Güney Koreotomotiv sanayileri üzerine kurulmuştur. Dolayısıyla Türkiye'de de bu sektörde örgütler arası güvenin öncülleri hakkında önermelerin geliştirilmesi sektör farklılığının doğuracağı uyumsuzlukları giderecektir. ilişkinin Süresi ve Niteliği Dyer ve Chu (2000) sosyolojik güven yazınından esinlenerek, birbirleriyle uzun süredir ilişkide bulunan tarafların birbirlerine güven duyacakları önerisini sunmuşlardır. Güvenin gelişimi ilişkiye bir zaman boyutuna bir yatırımı vurgulamaktadır (Ring, 1997). Bir diğer deyişle, güven kümülatif ana ve yan sanayi etkileşimlerin rotasını belirleyen, tarihe bagımlı bir olgudur (Rousseau vd., 1998). Buna paralelolarak denebilir ki, hem birlikte çalışma tecrübesinin kendisi; hem de bu tecrübe sırasında birlikte çalışılan kimselerle ilgili bilgi artışı, birbirini tanıma ve anlama süreçleri sayesinde güven gelişmektedir (Blois, 1999). Tecrübe arttıkça, firmaların ilişkilerindeki kritik silkinme dönerplerini başarıyla aşmış olma ve birbirlerinin kendine özgü yönlerini tanımış olma olasılığı artmaktadır (Doney -Cannon, 1997). Doney ve Cannon'a (1997) göre, birlikte geçirilmiş süre her iki grubun ilişkiye yaptıkları bir yatırımdır ve tahmin etme süreçlerine İlişki yıllandıkça daha çok başvurulabilmektedir. Bir bakıma güven geçmişteki tatminkar tecrübelerin bir birikimidir (Das - Teng, 1998; Sako Helper, 1998). İlişkinin bit geçmişi olduğu durumlarda, geçmiş iş olaylarının çıktılan ınüteakipetkileşiınler içinbir çerçeve oluşturmaktadır. ilişkinin bu şekilde. önden kestirilebilir oluşu, çok sayıda yüzeysel ilişki yerine az sayıda uzun vadeli, samimi.ilişki kurmayı tercih eden toplulukçulara cazip gelmektedir (Triandis, 1994). Ayrıca belirsizlikten kaçınan kültürlerdetahmin edilebilirlik güven oluşumunda çok değerli olmaktadır (Doney vd., 1998). Bu tartışmalara bakıldığında görülmektedir ki Türkiye gibi ortamlarda ilişkinin. geçmişinin oluşumunda önemli bir yeri bulunmaktadır. çevresel belirsizlik açısından bakıldığında, ilk etapta geçmiş tecrübelerin sonucundaki bilgi birikimi ve tecrübenin belirsizliği azaltarak güven oluşumuna daha açık bir ortam yanitacağı düşünülebilir. Ancak buradaki varsayım "güvenin geçmiş tatminkar tecrübelerin birikimi" olmasıtanımıyla çelişmektedir. Örneğin, Türkiye'deki otomotivana sanayi-yan sanayi ilişkilerikurulduk1arından bu yana çok tutarlı bir rota izlememiştir. Siyasi ve ekonqmik belirsizlik, kapasite fazlalığı ve yoğunrekabetin hakim olduğu bu sektörde ana ve yan sanayi ilişkilerinde dönem dönem gerginlikler yaşanmıştır (Güleş vd., 1997). Tedarikçi sayısının yetersizliği ana sanayinin yan sanayici değiştirme fırsatlarınıkısıt1adı

8 146 Ammeİdp,rf!si Dergisi ğıil,clan; uzun sür~li,jli ki1eryaşanınış;ols,ada,. bu,uzl:l11 ilişl\.i1erin karşılı~lı gut, vendenç.ok, karşıhklıbı,ığımlılık temelli <;ıjduğu,dadüşünülepilmektedir.. Bı.kP:P bir ortamda, pyer 've cim (2000) ve Gounaris ve Venetis (2002) gibi yazarların aksine, güvenin, ilişki süresi veya devamlılığıyla ilintili olmadığı, geçrniştecrübelerin gelecekteki belirsizliği azaltma konusunda (özellikle detiirkiye gibi belirsiz,likten kaçınan tqplumlarda) etkisiz>kaldığı da tartışıla,bilmektedir. Diğer bir deyişle, uzun süreli ilişkiler yeterlik gü"eni veya sözı~şme güvenininohışrı:ıa,., sında etkili olabiise de iyiniyet güvenine etki etmeyebiırnekt,edir. '... Bu durumda Dyer ve Chu'nun (2000) önerdiği gibi güvenin bir öhcülüôı'~2 rak ilişkinin salt süresine bakılması; yakın ilişkilyri tercih eden ve belirsizlikten kaçınan, ancakbunları sağlayacak çevresel etmenlere sahip olmayan gelişmekte olı:ıniilkelereuygu:nolmayacaktır. İlişkinin nitelikselözellikleri ve tutarlılığının güven oluşumunaetkisi claha belirginolacaktır. Ônerme 1:,Tül'kiyegibi belirsizliğirthakim olduğu:çevresel koşul1ardaıhş~ ki süresinin örgütler arası güven oluşumunaetkisi olmayacaktıt. Yan sanayi finnasınınana sanayiye duyduğu güven, ilişki boyunca ana sanayinin tutarlı olarakolurrtlu davranışlar göstennesıne bağlı olacaktır. :Qaşı~rtgıç I)estekıeriv~Yardımlaı: "'Yukarıda da.kisaca'değinildiğiüzere~ 'ilişkide güç'dengesizlikleri olduğu takditde,'güveninöluşmasıgüçleşmektedit(fawcett'-magrtari'- Williaıns;'2004} ve güvenin 'geliştirilmesi,büyükölçüde baskın tarafın insiyatifinde olmaktadır (Humphrey-Schmitz, 1998). Sako ve Helper'a (1998) göre oto1notivsektöründe ana sanayiningenelde yan sanayiden daha güçlü bir konumu vardır. Bu güç dengesi anaaktqrleriptürk ve bölgesel standartlarda dey fınnalardan, OllıŞtu:ğu (Qz"J999), yan'.saı;ıı:ıyicilerin de çoğunlukla KOBİ olduğu {TMMOBMakina Mühendisleri, Odası web sitesi}türk otomotiv sektqründe de geçerlidir: Budu..; rumtürkotomotiv yan sanayicilerini daha finansal ve stratejikolarak daha savunmasızkılmaktadır. Bununyanı sıra, Türkotomotiv üreticileri parça tedarik. çil~riyerinesistenı tedarikçi1eri aramaktadır.yan sanayicilerin sistem tedarikçisi:olmalan içinkt!nqifuünlerinitasar1arna yeteneklerinin, yanı sıra yönetselbe~ cerilerini de arttıracak kaynakları toparlamaları gerektif;n'1ektedir. Bukaynaklar finnadışı destekler olmadanneredeyse ij,nkansız. olmakta (Dlusoy, 2003),hu durum daanasanayiden gt!lec~k yardımı dahadakritik kılmaktadır.. Türkiyegibi gelişmekteolan ülkelerdeki ana sanayi-yan sanayiarasındaki güveni anlamak için ö:zel bir tür yardım ya dadestek önemligörünmektedir. Giileşvd. 'nin,' (1997)ç,alışmasına.gÖ'rel'ürkotomotivsektörün:iin gelişimi Larnnıing'in (1993).ge1işmiş ülkeler için tarif ettiğidörtkademelimodeldeki eğriylehemen hemenaymdır.farkll'qlankısım, Türkotomotiv sektörününer... ken yıllarınınözel koşullarinı yansıtan birinci aşamanın ilk yarısıdm Sektörün kuruluş yıllarında araçlarınher yıl artan oranda yerli parçabarındınnalarıge~.

9 Gelişmekte Olan Ülkelerde Ana Sanayi-Yan Sanayi İlişkilerinde Güvenin Öncülleri 147 rekmekteyd( Devletin bu koşulu sonucunda, araçlardaki yerlilik oranı 1973 somında %60'aulaşmış, müteakip yıllarda üreticilerin izin anlaşmalarındaki yerlilik şartı%8s'e yükselmiştir (Erdoğdu, 1999). Yerli yan sanayicilerin azlığı ve yerli tedarik zorunluluğunun artniası, ana sanayicileri kendi tedarik tabaniarını kurınak amacıyla yan sanayicilere finansal ve teknik destek sağlamaya itmiştir. Daha önce otomotiv parça üretmemiş birçok yan sanayici otomotiv üreticilerine parça üretmeleri için desteklenmiş ve teşvik edilmiştir. Genelde kısıtlı finansal ve teknik kaynakları olan yan sanayi KOBİ'leri için büyüyen otomotiv yan sanayiine girmeleri, işgücü maliyetlerinin düşüklüğüne rağmen, bu dış yardımlar olmadan mümkün olmamıştır. Başlangıç desteği, birçok yan sanayici yönetsel ve teknik becerilerini arttırmış ve ihracatta faalolmasına rağmen bugiliı bile sürniektedir. Gümrük Birliği sonrasında yenimodel çeşidiniarttırma baskısı, ithal araç oranının % 70'leri aşması ve kalifiye yan sanayici sayısınıngörece düşüklüğü sebebiyle otomotiv ü reticileri sıkça yetenekli yerli yan sanayicilere daha önce çalışmadıkları yeni bir parçanın üretimi için teklifler götürmektedirler. Türk otomotiv sektörü büyük ölçüde yabancı teknolojiye bağımh olduğundan, Türkiye'de üretimine başlanacak yeni araç modellerinin teknolojik şartlarının ana sanayi firmaları tarafından teknolojik olarak daha az gelişmiş yan sanayicilere aktarılması gerekmektedir. Bununla birlikte, üreticiler teknik eğitim, spesifikasyonların belirlemnesinde ortak çalışma, teknoloji transferi gibi teknik destekler ve kalıp ücretlerinin karşf lanması ve ön ödemeler gibi finansal destekler sunmaktadırlar. Gelişmekte olan ülkelerde yeni teknolojiler sıklıkla operasyonların veriinliliğini artırmak isteyen çok uluslu firmalar tarafından yerli fırmalara tanıtılmakta ve uygulamalar geliştirilmektedir(lee, 1997; Lawrence - Lewis, 1996). Bu tip yardımlargelişmekte olan ülkelerdeki yan sanayiciler tarafından çok değerli bulunmaktadır. Ana sa": nayinin her zaman parça ithal etmek gibibir seçeneği olduğu bilindiğinde, yan sanayicisine yardım teklif eden ve bu yönde yatırım yapan bir ana sanayici, yan sanayici nezdinde teknoloji ve pazar açılarından çevresel belirsizliği azaltmış ve güvenin doğmasına uygun bir ortam sağlamış olmaktadir. Kültürel boyutlar ve yenilikçi faaliyetler arasındaki ilişkiyi araştıran çok sayıda çalışma bulunmaktadır (ör., Kedia vd., 1992; Morrisvd., 1994; Nakata ve Sivakumar, 1996; Shane, 1992, 1993). Hofstede'ye (1980: 184) göre, Türkiye gibi belirsizlikten kaçınmanın yüksek olduğu toplumlarda başarının tanımı güvenceden geçmekte ve yaşamda güvencesağlama için daha çok gayret gösterilmektedir. Bu tip toplultilarda başarısızlıktan korku dahafazia, risk alma daha düşük olmakta~ır. Shane'e (1993) göre kişi başımilligelir ve sanayi yapısı gibi değişkenlerin varyansının üstüne, güç mesafesi, bireycilik ve belirsizlikten kaçınma ulusal yenilikçilik oranlarındaki farklılaşmayı açıklamaktadır. Ulusal kültürün girişimcilikle de ilgisi saptanmıştır. Morris vd.'e (1993) göre iseorta düzeyde bireyci 'toplumlarda girişimciliğin en yüksek olduğu gözlenmektedir.

10 148 AmmeİdaresiDergisi Mpell~r. ve. Thomas 'a ıoo 1) görekültiltel boyutlard~n1j~lirsizlikten k~çınıp,a ve bireycilik farklıülkelerdegirişinıc;iiikyaklaşımlarını açıklamaktadw. Diğer bir deyişle,b(dirsizliktenkaçınmanın yüksek,bireyciliğin çok olduğukültürler daha girişimci olmaktadıf.tfukiye'nin de toplulukçu ve belirsizjikten çok kaçınan birtoplum olduğu düşüllülünce, hayatta kalmak için pazaı;ıngereklerini sağlamaya çalışarı bir yan sanayicininyeni bir teknolojinin yada ürün gnıbunım risklerini tek başına.üstlenmesi güç olmakta, bu riski kenılisiyle paylaşmaya hazır bir.ana sanayicinindesteği yansanayici. için belirsizliği azaltarak örgütler ı:ırası güvenin oluşumuna katkıdabulunmaktadır. Örgütler arası bağlantılar, teknolojik kapasitenin tam gelişemediği ve pazarın yan sanayiciilere yeterli düzeyde teknolojik ya da yönetsel yetkinlik oluşturn1ada vesileyaratmadığı.d.ıınırnlarda özellikleönemli olmaktadır (ıvarsson - Alvsta111, 2004). Yu vd.' e (2006) göre, küçük ölçekli fim1aların bir anlaşmazlık dunimımda yı:ısal sistemi kul1ı:ınmakya da arıaşanayicilerindenpnansal taahhütler.isternek için güç ve kaynaklarıyoktur. İlişkideki taraflardan biri diğerine ilişki şartlarının ötesinde bir cömertlik gösterdiğindegüven doğmaktadır (Doney vd., 1998; Mayer - Davis, 1999; Mayer vd., 1995). Dyer ve Chu (2000) ve Yu vd.'e (4006) göre bir otomotiyfueticisininyan sanayicisinet~k:nik.sorunlarınıçözme,.. de, Üfetim maliyetlepni.düşürmedeveyaenvanter yönetimi gibi konularda yardımteklif etmesi,bir.iyinet ve bağlılık mesajı ve üreticinin samimi birşekilde alakadar olduğu şeklinde algılamnaktadıl Örneğin, toplulukçujapon ortamında, ana'sanayicininyan sanayicideki bazı operasyonel sorunları çözmekte yardımcı olması yansanayicilerin güven duyaı;ak karşılık vermelerini. teşvik etmiştir (Dyer -Chu, 2000; I;Iagen - Choe, 1998), yu vd.'e (2006) göre yerlitedwkçilere doğrudan yardım teklifleri karşılıklıbağımlılığı arttırmak ve yan sanayiqiden haksız şekilde faydalanılmayacağıyönülldeen güçlü sinyaller olmaktaılır. Bu tip yardımlarrutinleşirse hem güven oluşturmak hem de yan sanayiden olumlu karşılık alınabilmektedir. Ana sanayicilerin tedarik zincirindeki ortaklarının yeteneklerini geliştirmesi için yaptığı yatırımlar başka sektörelortamlarda da güvenin bir öncülü olarak bplunmuştur (fawcett vd.; 2004).. Bu bilgilerin tşığll1da aşağıdaki öl1ennel~r sunulabilmektedir: Önerme 2a: İlişkininözellikle başlangıcında güçlütarafın (ana sanayi)da: ha zayıftarafa (yan sanayi) yardım ve destekte bulunniasının,. zayıf tarafın güçlütarafa duyduğu güvene yaptığı olumlu etki bireyci kültürlere kıyasla toplulukçubir kültüre sahiptürkiye'de daha fazla olacaktır. Önerİlle 2b :İ1işkiuin özellikle-başlanglc1l1dagüçlütatafıri (ana sanayi)idaha zayıf tarafa (yan sanayi) yardım vedestektebuıunnı.asının, zayıftarafın güçlü tarafa'duyduğu güveneyaptığıolumlu ethbelirsizliktenaz kaçınan kültürlere kıyaslabelirsizlikten çok kaçınan birkültüre sahip Türkiye'de dahafazlaolacaktır.

11 Gelişmekte Olan Ülkelerde Ana Sanayi-Yan Sanayi ilişkileriiıde Güvenin Öncülleri 149 Önerme le: ilişkinin özellikle başlangıcındagüçlü tarafın (ana sanayi) daha zayıf tarafa (yan sanayi) yardım ve destekte bulunmasının, zayıf tarafın güçlü tarafa duyduğu güvene yaptığı olumlu etki çevresel belirsizliğin görülmediği gelişmiş ülkelere kıyasla Türkiye'de daha fazla olacaktır. ilişkinin Sürekliliği ilişkinin devamlılığı ya da sürekliliği de ilişkinin süresiyle yakından ilintili bir kavramdır. Dyer ve ehu'ya (2000) göre bir ana sanayicinin aynı yan sanayi-' ciyle ilişkisini devam ettirmeyeistekli olması yan' sanayici tarafından güvenilir olarak algılanmasına sebep olabilmektedir. Buradaki varsayım; karşı tarafla öngörülebilir gelecekte birlikte çalışmayı bekleyen bir örgütün fırsatçı davramşt~ bulunmayacağıdır (Joshi - Stump, 1999; Standifırd - Marshall; 2000). Bu mantıklayazarlar, bir ana sanayicinin sık sık yan sanayici değiştirmesinin ve yan sanayiciler arasındaki rekabeti kızıştırmasının yan sanayicilerin hissettikleri belirsizliği arttırıp onların nezdindeki güvenini azaltacağını öne sürmektedirler. Devamlılık ve tekrar arzeden alışverişierin Türkiye gibi belirsizlikten kaçınan kültürlerde daha da önemli olması beklenir. Bunun sebebi, bu tip kültürlerde istikrann maddi getiriden daha değerli olmasıdır (Hofstede, 1980). istikrar çevresel belirsizliğin azalması'yoluyla da güven artışına yol açabilmektedir. i lişkide istikrar toplulukçuluk ekseninde yüksek olan kültürler için de önemlidir (Doney vd., 1998). Branzei vd.'e (2007) göre, toplulukçu kültürler ilişkileri büyük ölçüdebağımlı olarak görürler. Bağımlılık, güven duyan tarafı ihmal ve zarara maruz bırakmakta, güvenen tarafın isteklerinin yerine getirilmemesi riskini doğurmaktadır. Bu risklerden konmmak için toplulukçular istikrarlı, sadakat gösteren ortaklar aramakta, tutarsızlardan kaçınmaktadırlar. Olaya bir de Türk otomotiv sanayiinden tipik bir örnekle bakmak mümkündür: Yukanda da belirtildiği üzere, güçlü bir üreticinin daha güçsüz yan sanayi~. cisinden taleplerini elde edebildiği sürece uzun vadeli bir yaklaşıma sahip olma~ sı daha küçük bir ihtimaldir. Diğerbir deyişle, güçlü bir üreticinin kısa vadeli çıkarlimndan uzun vadeli hedefler için feragat etmesine gerek olmamaktadır (Ryu vd., 2007). Bu durumda ana sanayicinin kendi isteğiyle ilişkisinde uzun vadeli bir yaklaşımda bulunması ya,n sanayicide güven oluşturan bir etmen olacaktır. Bu tartışmalann ışığında şu önermeler sunulabilmektedir:. Önerme 3a: ilişkinin sürekliliğinin örgütler arası güven oluşumıma olumlu etkisi bireyci kültürleregöre topluhikçu Türk kültüründe daha fazla olacaktır. Önerme 3b: İlişkinin sürekliliğinin örgütler arası güven oluşumuna olumlu etkisi belirsizliktenaz kaçınan kültürlere göre belirsizlikten çok kaçınan Türk kültüründe daha fazla olacaktır.

12 150 Amme İdaresi Dergisi Önerme" 3c: İl1şkinin sürekliliğinin örgiitler,'arasıgüven.oluşumunaolumlu etkisi.çevresel.behrsizliğin görülmediği gelişmiş, ülkelere kıyasla1;ürkiye' de dahajazla o lacaktır. iletişim Güvenin oluşması sadece seçilmiş bilgilerin alışverişinidegil, açıkiletişimi degerektinnektedir(fawcett vd., 2004). Diğer bir deyişle! güven ancaks.:ık, a çıkive dürüst iletişiminolduğudurumlarda yeşerebilmektedir (Fawcett:vd., 2004). Das ve Teng (1998) iletişim ve proaktif bilgi alışverişininortaklar,arasındakigüveni pekiştirmekiçin ekbir taktikolduğunu öne SÜrmektedirler. Tekrarlananetkileşimler tarafların birbirlerininöncelikve motivasyonlannı daha iyi anlamasınaizin verınektedir (Humphrey -. Schmitz, 1 ~98) vegiivenin. temelini oluşturmaktadır (Zhartgvd., 2003). İletişimsayesindefinnalarbirbirlerinin gü~ venilirliği ve iııartdıncılığı hakkındakanıt toplamaktadıto B.u sayede iletjşim.behrsizlikten kaçınmanınyüksek'olduğutoplumlar içinönem1iaddedilebilmekte~ dir. ' Ayrıca iletişim devamlı etkileşime önayak. olduğu için ortaklann, ortak değer ve normlar geliştirme yoluyla güven oluşturmalanna yardımcı olmaktadır. pyerve Chu'ya(2000) göre yüz YÜZe iletişini ana sanayi-yan sanayiara~ındaki güveni 1) kişisel ilişkilerin kurulmasıyoluyla sosyalyı:qitınmların etkinliğini arttınnak ve 2) firmalann güvenilme~.ortaklan ayıklan11ılanna yardımcı olacak bilgileri sağlamakyollarıyla arttırmaktadır. ' '., ' Yapılan araştırmalarda (ör., Dyer - Chu, 2000} yüz yüzeiletişimin düzeyi o larak ölçülen iletişim yoğunluğunun: güveninöncüllerinden biri Qlarakçıkmadığı gözlenmektedir. Nitekim Dyer ve Chu'n]ln(2000) çalışması göstermelctedir ki ABD' li yan sanayicilerle olan yüzyüze iletişim verimli olmayanbirşekilde,, pazaj!lı)fetrrıek v,e SUç]l başkasına atmakla geçmektedir. Blina göre iletişimin i çeriğinin, aktanlap.bilginin niteliğinin. vebilgialışverişitıdeki mütekabiliyetin bilgi aktanmsıklığından vetarzından daha önemli olduğu söylenebilmektedir (Dyer -Chu,2000; Kotabe -Domoto - Martin, 2003; Liker - Kamath - Wasti Nagamachi, 1996; Sako, 1998). Çin, Japonya, Kore gibi Doğu Asya ülkeleri ve Türkiye dış çevrenin, durumun ve sözsüz davranışlann. iletişimde çokönemli olduğu, yüksek bıığlam kültürleri grubuna girmektedir (Boyacıgiller - Adler, 1991; Hall, 1976). Yüksek bağlam kültürlü taraflar ilişkinin içeriği hakkındııııy: nntılannyanısıra bağlamsalbazı k:onularda (ör., karşı tarafın temsilcilerinin kişisel tavır ve inançlan, sosyal statüleri, karşıdakifirmanın örgütsel kültürü) gö~ rece dahaçokmiktarda iletişimegereksinimduymaktadırlar. Bununsonucunda yüksek bağlam küıtürlerinde nispeten az tanınan bir ortakfirmaya giiveriduy..: makdaha zor olmaktadır (Huff - Kelley, 2003, 2005). Yüksek bağlam kültürlerde Qrtaklığın gereklerini yerinegetiı-meııinötesinde karşı' tarafın. değerleı:idirilmesi içingerekli' çerçeveyioluşturmakaçısmdaniletişim özellikle önemli olmaktadır. Buna karşılık düşük bağlam kültürlerinde partnerlerdahaçok o anki

13 Gelişmekte Olan Ülkelerde Ana Sanayi-Yan Sanayi ilişkilerinde Giivenin Öncü/leri ı5 ı görünürdavranış ve hedefleri ü,zerinden değerlendirildıkleri için iletişirrıin görece önemi dahaaz olmaktadır (Bstieler - Hemmert, 2008, basımda). ABD gibi yasal sözleşmelere vurgu yapılan düşük bağlam kültürlerinin aksine, yüksek bağlam kültürleri daha çok yüzyüze kişisel anlaşmalara,dayanmaktadır. Düşük bağlam kültürlerinde herhangi bir durum hemen görülebilen veya bulunabilen gerçekler ve davranışlar ışığında değerlendirilmekte, buna karşılık yüksek bağlam kültürlerinde mevcut ilişkilerin durumu ve bağlamsal etriıenlere daha çok dikkat edilmektedir. Örneğin, Japonya'da tedarik ilişkisel bazda olup, asgaridüzeyde tarif ~dilmiş sözleşmeler yüz yüze temaslarla icra edilmektedir (Hagen - Chöe, 1998). Türkiye gibigeleneksel toplumlarda da yakın kişisel ilişkiler, iş yapmanın yaygın bir yöntemidir (Bodur - Madsen, 1993; Güdüm - Kavas, 1996). Gayrı resmi anlaşma kavramı yavaş ve hantal bir adli sistemin bulunduğu Türk ortamı (TÜSİAD, 1998, 2002) için özellikle yerindedir. Yasal sözleşmelerin yaptırımı zor olduğu için sözleşmeler genelde kısa dönemli olmakta, ekonomik koşullardaki oynaklık: sözlerin tutulmamasını adeta teşvik et-, mekte ya da meşrukılmaktadır (Bedir, 1999, 2002).3 Türk ekonomik veyasal kurumsal çerçevesinde sözleşmeler aslında maliyetleri arttırabilmektedir: Enflasyonist bir ekonorriide bir davanın sonuçlarını beklemek bazen davanın olası getirilerini edinmekten daha masraflı olabilmektedir (Oba - Semerciöz,':2005). Buna göre yan sanayiciler ana sanayicilerin verdikleri taahhütleri açık yaptırımlar veya yazılı sözleşme şartlan üzerinden değil, ana sanayinin teminat sağlayan Sözleşmelerin ortak gayrı resmi icraatini izleyerek çıkarsamaya çalışacaklardır. 'lık riskini azaltmadığı böyle bir ortamda, belirsizlikten kaçınan firmalar için karşı tarafın verdiğ! sözlü taahhütlet ayrı bir öneme sahip olmaktadır. Oba ve Senierciöz'ün (2005) birorganize sanayi bölgesinde yaptıklan araştırn1aya göre katılımcı firmaların %97'si işlemlerinde sözleşmekullanmadıklannı ifade etmişlerdir. Bodur ve Madsen'a (1993) göre iseyazılı sözleşmelerkonusunda faz~ la ısrarcı olan ortaklar karşı tarafa güvenmedikleri mesajını vermektedir. Bu görüşlerin ışığında aşağıdaki önermeler yapıhı.bilnıektedir: Önerme 4a: Firmalann birbirini tanımasına yarayacak içerikteki iletişimin örgütler arası güven oluşumuna olumlu etkisi çevresel belirsizliğin görülmediğigelişmiş ülkelere kıyasla Türkiye'de daha fazlaolacaktır. Önernıe 4b: Firmaların birbirini tanımasına yarayacakiçerikteki iletişimin örgütler arası güven oluşumuna olumlu etkisi düşük bağlam kültürlü ülkelere kıyasla yüksek bağlam bir kültüre sahiptürkiye'de daha fazla olacaktır Bedir'e göre (1999) Türk otomotivyan sanayi firmaları arasındaki yaygın kanı, ana sanayininkendi pazarınındaralmasldurumunda yan sanayiye verdiği siparişlerin azalacağı ya da iptal edileceğidir. Bu durum yan sanayicilerin ölçek ekonomilerini yakalamak amacıyla birden çok müşteriyle çalışmalarına nedenolmuştur.,; Bedir' e (2002) göre bu durum ana ve yan sanayi arasındaki yardımlaşmanm azlığına bir sebeptir.

14 152 Amme İdaresi Dergisi Öııerıı;ıe.4c: Firmaların birbirini tanımasımı. yarayacak içerikte]ci~letişimin. örgütler arasıgüven' oluşumunaolumlu ~tkisibelirsiz1ikten az kaçınan kültürlere kıyasla belirsizlikten çok kaçınan bir kültüre sahip Türkiye'de daha fazlaolacaktır.. Hisseda.rlık '. Japon işletmesistemlerindegüvenoluşturanuygulamalarq.anbiri de ana ve yan sanayi 'arasında dikeykldretsu yapılanmasıbağlamındagörülen karşılıklı hissedarhktır (Dyer - Quchi, 1993). Ana sanayinin yan sanayicilerinin hisselerine sahip olması yan sanayi tarafından anasanayininuzun vadeli biri1işkiyeyaptığı sağlam bir yatırım olarakalgılanabilmektedir (Sako - Helper, 1998). Birtili "rehinealışverişi" uygulamasıyıa karşılıklı' yatınmlann yaratılması, gelişmekte olan ülkelerde sıkça görillen belirsiz çevresel koşullardazınıni güven, itibar ve etiğin zaaflanm aşmaktadtr (Choi vd., 1999). '. Ancak Türk fim1alaniıdahissedarlık Avrupalı ve Amerikalı benzerlerin.ekıyasla dahakonsantredir (Gündüz - Jatoğlu, '2003). Kamubankalanbiryana bırakıldığınga, bankacılık ve sanayinin hemenhemen tamamı aile şirketidir ve ai... le hissedarlığı Türk özel sektörünün en göze çarpan özelliklennden biri halindedir. (Bodur - Madsen, 1993; Uğurlu, 2000; Yurtoğlu, 2000; GÜt;soy - Aydoğan, 2002). Bedir'in (1999) ()tomotiv sanayii üzerine yaptığıçalışma da ana sanayicilerin birlikte çalıştığı fırmalann %94'ünün bağımsız firmalar olduğunu göstermektedir. Dolayısıyla Dyer ve Chu'nun (2000) varsayımların aksine, hissedarlığın Türk ortamında örgütler arası güven oluşturmakta bir etkisi olmayacağına dair aşağıdaki önerme sunulabilmektedir: '.. ÖnerDle 6:. Karşılıklı hissedarlığın Türk ortamındaörgütler arasıgüven 0 luşumunaetkisi olmayacaktır. KontroLDeğişkenleri:' ÖrgütselEtmenler. :., -. Ana sanayi-yan~anayi ilişkiieri11in çevreselvekültürelöğelerin dışmda, tarafların örgütsel özelliklerinden kaynaklanan d~rumlardan da etkilen~ceğişüphesizdir. Bu ya.zıda Türk otomotiv sektörüyle ilgili olarak bazı genellemeler yapılmış dahi'olsa,finnadan firmaya farklılık gösterecek özelliklerinbuhinması ve bunlann örgütler arasıgüveneetki etmesidoğaldır. Özellikle firmalararası güç dengelerini etkileyen etmenlerin örgütler arasıgüveni etkilemesi beklenebilmektedir. YUka:rrdakiönerrneler Türkotomotiv sektörunebakıloığında anasa.nayi ve yan sanayiarasındaana sanayi lehine ciddiölçek, finansalgüç ve teknolojik donanım farklan olduğu varsayımı üzerine kurulmaktadır. Bu varsayım adıgeçen sektöraçısından büyük ölçüde geçerli olmakla birlikte sektör-içi varyasyonl1.pda hesaba,katılrriasıg~elcrnektedit. Yansanayicilerdenbazı1a:tı gerek kendi ölçekleri, gerekmaddi kaynaklan, gerekse yabancı'fırmalaria kurdukları

15 Gelişmekte Olan Ülkelerde Ana Sanayi-Yan Sanayi İlişkilerinde Güvenin Öncülleri 153 ortaklıklarla kendilerine daha sağlam bir pazarhk pozisyonu yaratmışolabile~ ceklerdir.. Örneğin, kendi gayretleriyle ya da yabancı ortaklıkları aracılığıyla teknoloji geliştirebilen, ölçek ekonomileri sayesinde rekabetçi bir maliyet yapısı olan, ihracat yaparak çok sayıda müşteri bulabilenbir yan sanayicinin, ana sanayiden gelecek destek ve yardımlara veya ilişkiyi devamlı kılmak üzere yaptığı yatınmlara tepkisinin, bu destek ya da alımlara bağımlı olan bir yan sanayiciyle aynı olması beklenmemektedir. Bu durumda ana sanayiden gelen destek ve yardımlar ve ana sanayinin ilişkinin sürekliliğine yaptığı yatınmların yan sanayicinin duyduğu güvene olan etkisi, ana sanayi firmasına göre daha kuvvetli pozisyonda durabilen yan sanayiciler için dahaa.z olacaktır. ' İletişim ve ilişkinin niteliğiyle ilgili önermeler de örgütsel etmenlere göre değişim gösterebilmektedir.özellikle sektörde yeni faaliyet göstermeye başlayan firn1alar Türk otomotiv tarihindeki iniş-çıkışlara maruz kalmamış durumdadırlar. Bu tip firmalarda ilişkiriin niteliğindeki varyasyon azlığı güvenle oluşacak ilişkiyi zayıflatabilecektir. Aynı zamanda, yönetsel uygulamalardaki yenilikler sebebiyle firmalar arasıiletişim, eşgüdüfi1 ve bilgi paylaşımının doğal ve elzem kabul edildiği bir ortamda, mesafeli ilişkilerin büyük ölçüde yerini "partnerlik"lere bıraktığı bir dönemde çalışmış genç firmalar açısından bakıldığında iletişimin güvene etkisinin daha az olmasıbeklenebilmektedir. Dolayısıyla belli bir ana sanayi firmasıylaçalışan yansanayifirmalarının 1) örgütsel büyüklüğünün, 2) ana sanayinin alımlarına bağımlılık derecesinin, 3) ana sanayiden gelecek teknolojik ve/veya finansal desteğe bağımlılık derecesinin, 4) yabancı ortaklıklan olup olmadığının, 5) yan sanayicinin kaç yıldır bu sektörde faaliyet gösterdiğinin de kontrol değişkeni olarak görgül çalışmalarda yer almasında fayda görülmektedir. Tartışma Son yillarda artanörgütler arası güven yazını, konunun yönetsel bir etmen olarak önemini ortaya koymaktadır, Ancak birçok yönetim konusu gibi tamamen ekonomik bir kavrain olmayan örgütler arası güven de çevreselortam ve kültürden bağımsız olarak düşünülememektedir, Nitekim güven oluşumunda ye gelişiminde ülkeler arası bazı farklar akademik yazında sunulmuştur. Bu çalışma daha önceki yazında tüm ülkelerde kabul görecekmişçesine ortaya atılan bazı değişkenlerin Türkiye'ye has koşullarda örgütler arası güvenin oluşumunda farklı sonuçlar çıkarabileceğini iddia etmektedir. Türkiye'nin kendine has özelliklerinden çevresel belirsizlik ve kültürel boyutlar olarak yüksek-düşük bağlam, toplulukçuluk ve belirsizlikten kaçınına ele alınarak görgül çalışmalara temel oluşturabilecek bazı önermeler sunulmuştur. Bu çalışma Türkiye'nin koşullanndan ve özellikle de -geçmiş güven yazınının önemli bir kısmıyla uyumlu olmak amacıyla -Türk otomotiv sektöründeki ana ve yan sanayi ilişkilerinin evriminden destek aldıysa da önermelerin bu or

16 154 Ammeddaresi Dergisi tarrl1a'.; kı sıtlı kaldığım,düşünmemekgerekir; Gelişmekte' olan ülkelerittbirçok ortak tarafıbulunabilmektedir;'ömeğin, gelişmekte olan ülkelerinhepsıninya~ sal sistemlerinin zayıfolduğu iddiası ilketapta kabul görmeyebilir.ancakbirçok çalışma'cör. Djankov.vd., 2003'; Child~ Möller1ng, 2003; La Porta vd., 1998; Luo, 2006; Yu vd., 2006}fakir veyagelişmekte olanülkelerde yasal ~üreçlerinadaletsağlamakta zayıf kaldığını..göstermiştir. Dolayısıyla.geliştirilen önerrrtelerçevreselpelirsizliğin bellikültürelboyutlada örtüştüğü birçok'ortam.,. da geçerli sayıl;ıbilecektir. '. Yapısı Türk otomotiv ' sektörüne benzer durumda. 0 lansektöderde (güçlü ve büyük ölçekliana sanayi, KOBİ'lerdenoluş.an yan sanayi)önermelerin birkısmı' tamolarak uyadanabilecektil. Kaynakça Beckrnan, c..m, - Haunschild, P,R.- Phillips, D.. J. (2004), "Priends orstran~ers? Firm-Specifıc Uucertainty, Market Uncertainty, and Network Partner Selection,:' Organization Science, Vol. 15, No.3, s. 259'-275. Bedir,Atila (1999), Gelişmiş Otomotiv San(lyilerinde Ana-Yan Sanayi İlişkileri ve Türkiye 'de Otomotiv Yan Sanayinin Geleceği, Uzmanlık Tezi, Devlet Planlama Teşkilatı, Ankara. \ Bedir, Atila(2002), ()torn;tiv S~r,ı,ayii OelişrnePerspektiji,Rapor No: 2(j60, Deviet Planlama Teşkilatı,Ankara:'.. Blois,K. J. (1999), "Trust in Business to B~siıiess Relationsl,ıips: AnEvaluatiou.of!ts Status", Journal ofmanagement Studies, VoL 36,No. 2,s.197~215: Bodur, M. -Madsen,t. K. (1993), "Danish Foreign Investments in Turkey," European Business Review, Vol. 93,No. 5, s BoyacıgilIer, N.A. - Adler, N. J. (1991 l, "The Parochial Dinosaur: organizational Science in a Global Context", Academy ofmanagement Review, Vol. 16, No. 2, s '. Braw:e.i,.0., Vertınsky, 1,- Camp II, R. D. (2007), "Culture~Contingt!nt Signs ortrust i~ Emergent ReIationships", OrganizationalBehavior and Human Decision Processes, Vol: 104, Sayrı, s. ote 82. Bstieler, L.-Hemmert,M. (2008), "Developing Ttust İn VeıiicalProduct DeY~lbi)IDent Partnerships: A Comparison of South Korea and Austria", Journal o/world Business, Vol. 43,No. 2. Canri0p., LP.-Doney,ı>.:M. -MulIen, M.R. (1999),"A Cross~Cultı:ıralExarrlina1:ion of. the EffeCts oftrust andsupplierperformance on Long-Term Buyer-SuppIier Relationships", AmericanMarketing AssocationC()nference BildirilerKitabı, Vol. 10, Chicago;,s , Child, J... Möllenng, G., 2003, "Contextual Confidence and Active TrustDevelopment inthe Chinese Business Environment," OrganizatiônScience, VöL 14, No; 1, s.69 80;

17 ~---- ~-~~~~~--~----~----~-~~ ,--- Gelişmekte Olan Ülkelerde Ana Sanayi-Yan Sanayi ilişkilerinde Güvenin Ö~cülleri 155 Choi, Chong Ju - Lee, SooHee - Kim, Jai Boem(1999), "ANote oncountertrade: Contractual Uncertaintyahd TransactionGovernance in Emerging Economies",. Journal ofinternational Business Studies,Vol. 30, No. 1, s Das, T. K. - Teng, B. S. (1998), "Between Trust and Control: Developing Contidence in Partner Cooperation in Al1iances", Aeademy ofmanagement Review, Vo1.23, s Djankov, Simeon - La Porta, Rafael- Lopez-de-Silan~s, Florendo -Slıleifer, Andrei (2003), "Courts", The Quarterly Journal ofeeonomies, Vol. 118,No. 2, s Doney, Patricia M. -Cannon, JosephP. - Mullen, Michael R. (1998), "Understanding the Influence ofnational Cultiıre On the Development oftrust", Aeademy of Management Review, Vol. 23, No. 3, s Dyer, Jeffrey H. - Chu, Wujin (2000), "The Determinants of Trust in Supplier Automaker Relationships inthe U.S., Japan, and Korea", Journal ofinternational Business Studies, Vol. 31, No. 2, s Erdoğdl1, M. Mustafa (1999), "TheTurkish and SouthKorean Automobile lıı.dustries and the Role of the State in Tlıeir Development", ODTÜ Gelişme Dergisi, Cilt 26, Sayı 1-2, s Eriksson, P. E. - A. Laan (2007), "Procurement Effects on Trust and Control in Client Contractor Relationships," Engineering, Construction and Architectural Management, Vol. 14, No.A, s Fawcett, Stanley E. ~ Magnan, Gregory M. - Williams, Alvin J. (2004), "Supply Chain Trust is Within Your Grasp", SUpplyChain Management Review, Vol. 8, No. 2, s Fukuyarna,F. (1995), Trust: The Social Virtues and the Creation ofprosperity, Free Press, New York. Gao, Tao - Sirgy, M. Joseph - Bird, MonroeM. (2005), "Reducing Buyer Decision. Making Uncertainty in Organizatiolıal Purchasing: Can Supplier Trust, Commitrnent, and Dependence Help?",Journal ofbusiness Research, Vol. 58, No. 4, s Gounaris, Spiros P. - Venetis, Karin (2002), "Trust in Industrial Service Relationships: Behavioral Consequences, Antecedents, and the Moderating Effectofthe Duration of the Relationship", Journal ofserviees Marketing, Vol. 16,No. 7, s Güdüm, A. G. - Kavas, A. (1996), "Turkish Industrial Purchasing Managers' Perceptions offoreign andnational Industnal Suppliers," European Journal of Marketing, Vol. 30, No.8, s Güleş, Hasan K. - Burgess, Tom F. - Lynch, James E. (1997), "The Evolution of Buyersupplier Relationshipsin the Automotive Industries of Emerging European Economies: The Case of Turkey", European Journal ofpurchasing and Supply Management, Vol. 3, No. 4, s. 209~219. Gündüz L. - Tatoğlu, E. (2003), "A Comparison ofthe Financial Characteristics of Group Affiliated and Independent Firms in Turkey," European Business Review, Vol. 15, No. 1, s

18 156 Amme İdaresiDergisi Gürsoy;G:- Aydoğan,KP(2002),'f'Equity OWnersmp Structı.tte,İtisk Takingiand Perforınance: An EmpiTicaf.lnvestigatioh in: Tmkish Listed Companies,"Emerging Market Financeand Trade, Vol. 38, No. 6, s Hagen, JamesM.'-Chöe'j;Soonkyoö (1998), "Tnistfu Jap:mese'Interfırm Relations: Institutioilal Sancticins Mattei'\Academy ofmanagementreview, Vol. 23, No. 3, s HalI;E.T. (1976),Beyond Culture, Doubleday, New York. Hofstede, Geert (1980), Culture 's C()iıs'equences,Sage, BeverlyHills. House, R.<ıvıansour,J.- Hanges'P. - Dorfman, P.(2002), "UıideistanCıing C&turesand Implicit Leadership Theories Across the Globe: An!ıitroduction to Project GLOBE," Journal of World Business, Vol. 37, No. 1, s~ Huff,L. - Kelley,L. (2003), "Levels oforganizational Tnıst in: Individualist Versuı> Col1ectivisfSocieties: A Seven-NationStudy", Organization Science, Vol. B,No. 1, s. 8'1'-:'90. Huff, L. - Kelley, L. (2005), "Is Collectiyism a Liability? Thelnıpact of Cu1ture on OrganizationalTrust and Customer Orientation: ASeven-Nation Study," Journal of Business Research, Vol. 58, s Humpmey, John ( 1998),. "Trust and T~lQ1sformation pf SupplierRt(lations in: Indian Industty",Christeıtane ve Reinhard Baclııriann(Ed.) TrustTVithin andbetween Organizations, Oxford University Press, Oxford,s Humphrey,Jolın- Schmitz, Hubert (1998), "'Trust a~djnter~firınrelations in the Developiiıg and Transition Economies", The Journal ofdevelopment Studies, Vol. 34, No., 4, s ; IretanCı, R. D. - Webb, i W. (2007),"A Multi~TheoreticPerspective ontrustand Power in Strategic SupplyChains", Journal ofopehztions Managemenl, Vol. 25, s. 482~97. Ivarsson,I,-Alvstam.,.ç.,G. (2004),"Jıı!emationalTechnologyytansfer Through Locat Business Linkages:The Case ofvolvo Trucks and Their Domestic Suppliersin. India", Oxford DevelopmentStudies, VoL32, No. 2, s Johnston, Dayid A. -McCutcheon, David M. - Stu~, F. Ian-Kerwood,Hazel(2004), "Effec,ts of Supplier Trust on Performance of Cooperative Supplier Relationships", Journal ojoperationsmanagement, Vol. 22; No. 1, s ~. Joshi,A. W. - Stump, R.L. (1999), "Determiliants ofcommitment and Opporturıism: Ihtegratirı~ and Exteil4ing Insight~", Cdnadian Journal ofadl/'linistrative Sciences, Vol. 16, No. 4, s Kabadayı, S. - Ryu, S. (2007), "TheProtectionofthe Trustor Tfu:ough the Use of CoIltrol Mechanisms and!tsperformance Implications", JournalafBusiness. & Industrial Marketing, Vol. 22, No. 4,8. 26~271,. Kashima, Y. - Callan, V, 1. (1994), "The Japanese Workgroup~';Triandis, RC., Dunnette, M., - Hough, L. (Eds.) Handbook ofindustrial and Organizational

19 Gelişmekte Olan Ülkelerde Ana Sanayi-Yan Sanayi ilişkilerinde Güvenin Öncülleri 157 Psychology, Vol. 4, 2. baskı, Consulting Psychologists Press, Palo Alto, CA, s ' Kedia, B. L. - Keller, R. ~ Julian, S. (1992), "Dimensions ofnational Culture and Productivity ofr&d Units", Journal ofhigh Technology Manag~ment, Vol. 3, s Kotabe,Masaaki - Martin; Xavier - Domoto, Hiroshi (2003), "Gainingfrom Vertical Partnerships: Knowledge Transfer, Relationship Duration, and Supplier Performance Improvement in the U.S. and Japanese Automotive Industries", Strategic Management Journal, VoL. 24, No. 4, s.293-j16. K won, Ik-Whan G. - Suh, Taewon (2005), "Trust, Conmritment and Relationships in SupplyChain Management: A Path Analysis", Supply Chain Management: An International Journal, Vol. 10, No. 1, s , La Porta, Rafael- Lopez-de-Silanes, Florencio - Sh1eifer, Andrei - Vishny, Robert W. (1998), "Lawand Finance", JournalafPo/ilical Economy, Vol. 106, No. 6, s Lamming, Richard (1993), Beyand Partnership: Strategies for Innovalian and Lean Supply, The Manufacturing Practitioners Series, Prentice Hall, Londra. Lawrence, John J. - Lewis, Holly H. (1996), "Understanding The Use of Just-in-Time Purchasing in a Developing Country: The Cas e ofmexico", International Journalaf Operations and Production Management, Vol. 16, No. 6, s Lee, Choong Y. (1997), "HT Adoption by SmaIl Manufacturers in Korea", Journalaf Smail Business Management, Vol. 35, No. 3, s Liker, Jeffi"ey K. - Kamath, Rajart R. - Wasti, S. Nazli - Nagamachi,.Mitsuo (1996),, "Supplier Involvement in Automotive Component Design: Are There ReaIly Large U.S.-Japan Differences?' Research Policy, Vol. 25, No. 1, s Liu Y. - Li, Y. - Tao, L. - Wang, Y. (2007) "Relationship StabiIity, Trust and Relational Risk in Marketing Channels: Evidence from China", IndustrialMarketing Management, basımda. Luo, Yadong (2006), "Opportunism in Inter-FirmExchanges in Emerging Markets", Management and Organization Review, Vol. 2, No. 1, s Mayer, R. C. -Davis, J. H. (1999), "The Effect ofthe Performance Appraisal System on Trustfor Management: A Field Quasi-Experiment", JournalafApplied Psychology, Vol. 84, No. 1, s Mayer, R. C. - Davis, J. H." - Schoorman, F. D. (1995), "An Integrative Model of Organizationa1 Trust", Academy ofmanagementreview, Vol. 20, No. 3, s Miyamoto, Tadayuki - Rexha, Nexhmi (2004), "Determinants ofthree Facetsof Customer Trust: A Marketing Model ofjapanese Buyer-SuppIier Relationship', Journal ofbusiness Research, Vol. 57, No. 3;s Morris, M: H. - Avila, R. A. "Allen, J. (1993), "Individualism and the Modem Corporation: ImplicatiollS for Innovation and Entrepreneurship", Journalaf Management, Vol. 19, No. 3, s

20 158 Ammeİdaresi Dergisi MorrisıM. H. - Davi~ı,D.. ~. Aııen, J. (1994)j "F9steringCoIJ1()rate,Entrepreneursııip; Cross-CulturalComparisons ofthe Importance ofindividualismand Collectiv\sIll,ıı Journal ofinternational Business Studies, VoL.25,No. 1, s. 65~89. Mueller, S.L.- Thomas, A. S.(2001), "Culture and El1trepreneurial Potential:ANine Country Study oflocus of Control and Innovativeness," Journal ofbusiness V~nturing, VoL l6"s,,5j-75. Nakata, C. - Siyakuııiar,K. (1996), "Nı:ıtio,ıııılCulture and New,Jjrq.dııct DeveloPIllel1t: An İntegrativeRevie",", Journal o/marketing, Vol. 60,s.JH 7n.. N eghandi, A. R. (1983), "Cross-Cultural Management Research:. Trends,and Future Directions",.journal ofinten:ıational Business Studies,yol. 14, No. 2, s. 17"28. Nguyen,ThangV. - Weinstein, Marc" Meyer, Alım D. (2005), "Developu'tent oftrust: A Study of Interfırm Relationships in Vietnam", AsiaPaçiflçJournalof Nanagement, 'Yol. 22, No. 3,s; 211"235.. Ooa,ıBeyza - Semerciöz"Fatih (2005);'~Antecedents of Truştinlndustrial Districts:An Empirical AnalysisofInter-Firm Relationsin a. Turkishlndustrial District", Entrepreneurship & Regional Development, VoL)}, No. 3, s Öz, Özlem (1999), The Competitive AdvantageofNations.' TheCaseofTurkey, A14ersJıoj"Ashgate; Redding" S. G, (2007); Separating, Cultur~fron:ı Institutions:1JıeUs~ ofsemantiç Spaçes as a Conoeptual Domain, andthecase QfChina,lNSEAD Euro-Asia Cürnparative ResyarchCentre, Facııltyal1d ResearchWorkingPaper. Redding, S. G. - Norman, A. - Schlander, A. (1994), "The Nature ofindividual Attaclıment t.othe ürganization:a Review ofeastasian Variations", Triandis, RC., Dunnette, M. ve Hough,L.(Ed.), Handbookoflndustrial and, Organizational Psyçhology, Vol. 4, 2. baskı,consultingpsychologists Press,Pıılo Alto, CA, s '.' R.lııg,Peter SmithÔ99"?);"Processes Faci'itating Reliance on Tıustrn Inter Organizational Networks", Ebers, M. (Ed.), The Formation ofirıter-organizati~nal Networks, üxford University Press, üxford,s Rousseau, D. M. - Sitkin, S. B. -Burt,R. S. - Canıerer; C(1998), "Not So Different After All: A Crossdiscipline View oftrusc, Aeademy ofmanagement Review, VQl. 23, No. 3, s Ryıi,S.- Park, 1. E. - Min, S. (2007), "Factörs ofdetermillingt()ng~term ürientation in Interfırm Relationships", Journal ofbusiness Researeh, basımda.. Sako, Mari(1992),Priees, Quality and Trust: Interj'irmRefations in Britain and Japan, Cambridge University Press, Caınbridge... Sako, Mari (1998), 'TheJııiormation Requirements oftrust ins.llpplier Relati0ııs: Evidence From Japan, Europe and the Uriited States', Laz~ric,N.- Lorenz, E. (Eds.), Trust and.economie Learning, Edward EIgar Publishing, CheItenham, s

İşletme (Türkçe) - 1. yarıyıl. Academic and Social Orientation Hukukun Temelleri Fundamentals of Law TR

İşletme (Türkçe) - 1. yarıyıl. Academic and Social Orientation Hukukun Temelleri Fundamentals of Law TR - - - - - Bölüm Seçin - - - - - Gönder İşletme (Türkçe) - 1. yarıyıl 141000000001101 Akademik ve Sosyal Oryantasyon Academic and Social Orientation 1 0 0 1 0 1 TR 380000000001101 Hukukun leri Fundamentals

Detaylı

Endüstri Mühendisliği - 1. yarıyıl. Academic and Social Orientation. 441000000001101 Fizik I Physics I 3 0 1 4 4 6 TR

Endüstri Mühendisliği - 1. yarıyıl. Academic and Social Orientation. 441000000001101 Fizik I Physics I 3 0 1 4 4 6 TR - - - - - Bölüm Seçin - - - - - Gönder Endüstri Mühendisliği - 1. yarıyıl 141000000001101 Akademik ve Sosyal Oryantasyon Academic and Social Orientation 1 0 0 1 0 1 TR 441000000001101 Fizik I Physics I

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: Erdem KIRKBEŞOĞLU Doğum Tarihi: 12 Ocak 1982 Unvanı: Öğr. Gör. Dr. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Sigortacılık ve Risk Yönetimi Başkent

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. M. Arcan TUZCU

Yrd. Doç. Dr. M. Arcan TUZCU Yrd. Doç. Dr. M. Arcan TUZCU Siyasal Bilgiler Fakültesi İşletme Bölümü Öğretim Üyesi EĞİTİM Doktora Yüksek Lisans Lisans Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Bölümü 1999 2003 Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme

Detaylı

Tablo-1 %100 İNGİLİZCE İŞLETME BÖLÜMÜ - 8 YARIYILLIK LİSANS MÜFREDATI

Tablo-1 %100 İNGİLİZCE İŞLETME BÖLÜMÜ - 8 YARIYILLIK LİSANS MÜFREDATI Tablo-1 %100 İNGİLİZCE İŞLETME BÖLÜMÜ - 8 YARIYILLIK LİSANS MÜFREDATI GEDİZ ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ YARIYILI: I FIRST SEMESTER ATA 101*** Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi I

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 7. Yayınlar 7.1. Uluslararası hakemli dergilerde yayınlanan makaleler (SCI & SSCI & Arts and Humanities)

ÖZGEÇMİŞ. 7. Yayınlar 7.1. Uluslararası hakemli dergilerde yayınlanan makaleler (SCI & SSCI & Arts and Humanities) ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Gonca ATICI 2. Doğum Tarihi: 07.05.1975 3. Unvanı: Doçent 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans İngilizce İktisat İstanbul Üniversitesi 1997 Y. Lisans Para-Banka

Detaylı

Yönetim Bilişim Sistemleri (Karma) - 1. yarıyıl. 380000000001101 Hukukun Temelleri Fundamentals of Law 2 0 0 2 2 5 TR

Yönetim Bilişim Sistemleri (Karma) - 1. yarıyıl. 380000000001101 Hukukun Temelleri Fundamentals of Law 2 0 0 2 2 5 TR - - - - - Bölüm Seçin - - - - - Gönder Yönetim Bilişim Sistemleri (Karma) - 1. yarıyıl 141000000001101 Akademik ve Sosyal Oryantasyon Academic and Social Orientation 1 0 0 1 0 1 TR 380000000001101 Hukukun

Detaylı

2014-2020 Erasmus+ Programı. Key Action 2 (KA2) İyi ve Yenilikçi Uygulamalar için İşbirliği

2014-2020 Erasmus+ Programı. Key Action 2 (KA2) İyi ve Yenilikçi Uygulamalar için İşbirliği 2014-2020 Erasmus+ Programı Key Action 2 (KA2) İyi ve Yenilikçi Uygulamalar için İşbirliği (Cooperation & Innovation for Good Practices) 21 Kasım 2013 ELAZIĞ Bütçe dağılımı Anahtar Faaliyet 1 (KA1) % 63

Detaylı

Yar. Doç. Dr. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi

Yar. Doç. Dr. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Yar. Doç. Dr. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi TR-06590 Cebeci, Ankara Tel.: (0312) 319 77 20 den 340 Faks: (0312) 319 77 36 E-posta: kibritci@dialup.ankara.edu.tr URL: http://dialup.ankara.edu.tr/~kibritci/

Detaylı

Ders Programı Sağlık Yönetimi Bölümü

Ders Programı Sağlık Yönetimi Bölümü Ders Programı Sağlık Yönetimi Bölümü BİRİNCİ YIL 1. Dönem (Güz) 2. Dönem (Bahar) Dersin Adı T U Kredi Dersin Adı T U Kredi Akademik ve Sosyal Oryantasyon 1 0 1 Toplum ve Sağlık 0 Yönetim ve Organizasyon

Detaylı

TÜRKİYE DE YAZILIM SEKTÖRÜ KONFERANSI

TÜRKİYE DE YAZILIM SEKTÖRÜ KONFERANSI TÜRKİYE DE YAZILIM SEKTÖRÜ KONFERANSI Derya FINDIK Bilim ve Teknoloji Politikası Çalışmaları Anabilim Dalı 29 Aralık 2011 TEKPOL ün Tanıtımı Bilim ve Teknoloji Politikası Çalışmaları (TEKPOL) 1 Ocak 1998

Detaylı

Banka Kredileri ve Büyüme İlişkisi

Banka Kredileri ve Büyüme İlişkisi Banka Kredileri ve Büyüme İlişkisi Cahit YILMAZ Kültür Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İstanbul c.yilmaz@iku.edu.tr Key words:kredi,büyüme. Özet Banka kredileri ile ekonomik büyüme arasında

Detaylı

2nd International Defence Industry New Investments & Innovation Conference

2nd International Defence Industry New Investments & Innovation Conference 21 EKİM 2015 / 21 OCTOBER 2015 2. ULUSLARARASI SAVUNMA SANAYİİ YENİ YATIRIMLAR VE İNOVASYON KONFERANSI 2nd International Defence Industry New Investments & Innovation Conference 5*The Green Park Hotel,

Detaylı

Günümüzde en önemli rekabet gücü. Araştırma ve Geliştirme AR-GE. Günümüzde en önemli Ar-Ge Nedir? Yrd. Doç. Dr. M. Volkan Türker

Günümüzde en önemli rekabet gücü. Araştırma ve Geliştirme AR-GE. Günümüzde en önemli Ar-Ge Nedir? Yrd. Doç. Dr. M. Volkan Türker Marmara Üniversitesi İşletme Fakültesi İşletme Bölümü Teknoloji ve Yenilik Yönetimi Dersi Araştırma ve Geliştirme AR-GE Yrd. Doç. Dr. M. Volkan Türker 1 Günümüzde en önemli rekabet gücü Daha önce değindiğimiz

Detaylı

Lojistik Yönetimi Bölümü

Lojistik Yönetimi Bölümü Lojistik Yönetimi Bölümü 2014-2015 Dönemi Akademik Kadro: Yrd.Doç.Dr. Fatih ACAR Prof. Dr. Funda YERCAN Bölüm Başkanı Yrd.Doç.Dr. Dinçer YARKIN Yrd.Doç.Dr. Aziz BAKAY Araş.Gör. Gökhan KIRBAÇ Akademik Çalışmalar

Detaylı

ulu Sosy Anahtar Kelimeler: .2014, Makale Kabul Tarihi:21.10.2014 2014, Cilt:11, 163-184

ulu Sosy Anahtar Kelimeler: .2014, Makale Kabul Tarihi:21.10.2014 2014, Cilt:11, 163-184 ulu.2014, Makale Kabul Tarihi:21.10.2014 Sosy Anahtar Kelimeler: 2014, Cilt:11, 163184 The Relaionship Between Social Capital of Schools And Organizational Image Based On Perceptions of Teachers Abstract:The

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Siyasal Bilgiler Fakültesi / Ankara Üniversitesi 1992

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Siyasal Bilgiler Fakültesi / Ankara Üniversitesi 1992 Adı Soyadı: Hasan VERGİL Ünvanı: Prof. Dr. Öğrenim Durumu: ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Siyasal Bilgiler Fakültesi / Ankara Üniversitesi 1992 İktisat Bölümü Y.

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ. Adı Soyadı: Kurtuluş Yılmaz GENÇ. Unvanı: Doçent Doktor. Doğum Tarihi: 29.09.1972; Çiftlik Köyü, Görele, Giresun

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ. Adı Soyadı: Kurtuluş Yılmaz GENÇ. Unvanı: Doçent Doktor. Doğum Tarihi: 29.09.1972; Çiftlik Köyü, Görele, Giresun ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: Kurtuluş Yılmaz GENÇ Unvanı: Doçent Doktor Doğum Tarihi: 29.09.1972; Çiftlik Köyü, Görele, Giresun Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/ Üniversite Yıl Program

Detaylı

DERSLİK KAPASİTE. Öğre nci Sayıs ı. Bölü m Kodu. Grup Adı. Ders Kodu. Sınav Saati. Duru m PROG. Sınav Tarihi. Zorunlu. Ders Adı

DERSLİK KAPASİTE. Öğre nci Sayıs ı. Bölü m Kodu. Grup Adı. Ders Kodu. Sınav Saati. Duru m PROG. Sınav Tarihi. Zorunlu. Ders Adı PROG Bölü m Kodu Ders Kodu Ders Adı Grup Adı Zorunlu Duru m Öğre nci Sayıs ı Sınav Tarihi EKONOMETRİ PR. EAS 102 İktisada Giriş 2 B Zorunlu Aktif 80 11.04.2016 09:00 EKONOMETRİ PR. EC 360 Merkez Bankacılığı

Detaylı

MANAGEMENT OF HYBRID STRUCTURES A CASE STUDY IN RETAILING

MANAGEMENT OF HYBRID STRUCTURES A CASE STUDY IN RETAILING ZET p Temelde a, bir. Bu perspektifle, perakendecilik gelecekteki Anahtar kelimeler: MANAGEMENT OF HYBRID STRUCTURES A CASE STUDY IN RETAILING ABSTRACT This study aims to analyze the hybrid forms, as an

Detaylı

DERS KODU DERS ADI İÇERİK BİLİM DALI T+U+KR AKTS

DERS KODU DERS ADI İÇERİK BİLİM DALI T+U+KR AKTS İŞLETME İ ANABİLİM DALI, BİLİM DALI DERS HAVUZU DERS KODU DERS ADI İÇERİK BİLİM DALI T+U+KR AKTS 345000000000506 Çokuluslu Şirket Stratejileri Dersin amacı, katılımcılarla çokuluslu şirketlerin küresel

Detaylı

YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ

YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ 2014 OCAK SEKTÖREL YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ Nurel KILIÇ Yurtdışı müteahhitlik hizmetleri sektörü, ekonomiye döviz girdisi, yurt dışında istihdam imkanları, teknoloji transferi ve lojistikten ihracata

Detaylı

GASTRONOMİ VE MUTFAK SANATLARI - 1. YARIYIL. Academic and Social Orientation. 345000000001101 Genel İşletme General Business 3 0 0 3 3 6 TR

GASTRONOMİ VE MUTFAK SANATLARI - 1. YARIYIL. Academic and Social Orientation. 345000000001101 Genel İşletme General Business 3 0 0 3 3 6 TR GASTRONOMİ VE MUTFAK SANATLARI - 1. YARIYIL 141000000001101 Akademik ve Sosyal Oryantasyon Academic and Social Orientation 1 0 0 1 0 1 TR 345000000001101 Genel İşletme General Business 3 0 0 3 3 6 TR 811000000001103

Detaylı

Acil Durum Yönetim Sistemi ICS 785 - NFPA 1600

Acil Durum Yönetim Sistemi ICS 785 - NFPA 1600 Acil Durum Yönetim Sistemi ICS 785 - NFPA 1600 Başlarken Acil Durum Yönetim Sistemi Kendilerini acil durumlarda da çalışmaya hedeflemiş organizasyon ve kurumların komuta, kontrol ve koordinasyonunu sağlama

Detaylı

Derece Alan Üniversite Yıl Lisans (B.Sc.)

Derece Alan Üniversite Yıl Lisans (B.Sc.) ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Dilek Sağlık Özçam 2. Doğum Tarihi: 06.04.1966 3. Ünvanı: Yrd.Doçent.Dr. 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans (B.Sc.) Gıda Müh. ODTÜ 1989 Y. Lisans (MBA) İşletme

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans 1. Adı Soyadı: Ayşe Begüm Ötken ÖZGEÇMİŞ 2. Doğum Tarihi: 08.08.1977 3. Ünvanı: Yrd. Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Y. Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkiler Y. Human Resource

Detaylı

15.660 Stratejik İnsan Kaynakları Yönetimi. MIT Sloan School of Management

15.660 Stratejik İnsan Kaynakları Yönetimi. MIT Sloan School of Management 15.660 Stratejik İnsan Kaynakları Yönetimi MIT Sloan School of Management Stratejik İnsan Kaynakları Yönetiminde Hedef Sürdürülebilir rekabet avantajını ve buna ulaşmak için gerekli değişiklikleri hayata

Detaylı

EDCON YURTDISI EGITIM Kanada Sertifika Programları. BÖLGE Program Başlangıç Tarihleri Süre (Ay) İngilizce Şartı

EDCON YURTDISI EGITIM Kanada Sertifika Programları. BÖLGE Program Başlangıç Tarihleri Süre (Ay) İngilizce Şartı ALGONQUIN CENTENNIAL OTTAWA Marketing Research and Business Intelligence, Ocak, Mayıs 42 Hafta 15724 Marketing Management, Ocak, Mayıs 1 yıl IELTS 6.5 (her bantta min 14260 Paralegal 1 yıl 6.0) veya TOEFL

Detaylı

2013-2014 ACADEMIC YEAR CURRICULUM OF DEPARTMENT OF LOGISTICS MANAGEMENT FIRST SEMESTER

2013-2014 ACADEMIC YEAR CURRICULUM OF DEPARTMENT OF LOGISTICS MANAGEMENT FIRST SEMESTER 2013-2014 ACADEMIC YEAR CURRICULUM OF DEPARTMENT OF LOGISTICS MANAGEMENT FIRST SEMESTER ENG 102 Akademik Sunum Becerileri Academic Presentation Skills 2 2 3 6 HVI 101 Sivil Havacılığa Giriş Introduction

Detaylı

Kısaca. Müşteri İlişkileri Yönetimi. Nedir? İçerik. Elde tutma. Doğru müşteri 01.06.2011. Genel Tanıtım

Kısaca. Müşteri İlişkileri Yönetimi. Nedir? İçerik. Elde tutma. Doğru müşteri 01.06.2011. Genel Tanıtım Kısaca Müşteri İlişkileri Yönetimi Genel Tanıtım Başar Öztayşi Öğr. Gör. Dr. oztaysib@itu.edu.tr 1 MİY Genel Tanıtım 2 MİY Genel Tanıtım İçerik Müşteri İlişkileri Yönetimi Nedir? Neden? Tipleri Nelerdir?

Detaylı

2012-2013 EĞİTİM ÖĞRETİM YILINDAN İTİBAREN GEÇERLİ OLACAK NEVŞEHİR ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ İKTİSAT-İ.Ö

2012-2013 EĞİTİM ÖĞRETİM YILINDAN İTİBAREN GEÇERLİ OLACAK NEVŞEHİR ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ İKTİSAT-İ.Ö I. YIL YY KODU Z/S DERSİN ADI DERSİN İNGİLİZCE ADI HAFTALIK DERS SAATI ECTS KREDİSİ İKTİÖ-101 Z Davranış Bilimleri Introduction to Behavioral Sciences 3+0-3 3 İKTİÖ-103 Z Genel Muhasebe-I Financial Accounting

Detaylı

EK: SENATO ONAYI ALMIŞ MEVCUT EKDAL PROGRAMLARI A) GENEL EKDALLAR Genel ekdallar tüm öğrencilere açıktır.

EK: SENATO ONAYI ALMIŞ MEVCUT EKDAL PROGRAMLARI A) GENEL EKDALLAR Genel ekdallar tüm öğrencilere açıktır. EK: SENATO ONAYI ALMIŞ MEVCUT EKDAL PROGRAMLARI A) GENEL EKDALLAR Genel ekdallar tüm öğrencilere açıktır. HUKUK EKDALI (Aşağıdaki derslerden 4/5 adet) LAW250 Main Concepts of Turkish Law/IR 263 Fundamental

Detaylı

Hofstede, 1980. Kültürleri Birbirinden Ayıran Öğeler. 40 ülkedeki IBM çalışanlarının (116 bin) tutum ve değerlerini ölçen anketler uyguladı

Hofstede, 1980. Kültürleri Birbirinden Ayıran Öğeler. 40 ülkedeki IBM çalışanlarının (116 bin) tutum ve değerlerini ölçen anketler uyguladı Hofstede, 1980 Kültürleri Birbirinden Ayıran Öğeler 40 ülkedeki IBM çalışanlarının (116 bin) tutum ve değerlerini ölçen anketler uyguladı Kültürleri Birbirinden Ayıran Öğeler 1.Bireycilik/Toplumculuk (Individualism/CollecMvism)

Detaylı

ÇALIŞMA EKONOMİSİ VE ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİ BÖLÜMÜ DERS PROGRAMI

ÇALIŞMA EKONOMİSİ VE ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİ BÖLÜMÜ DERS PROGRAMI ÇALIŞMA EKONOMİSİ VE ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİ BÖLÜMÜ DERS PROGRAMI İKT101 İktisada Giriş I 3+0 5 İKT102 İktisada Giriş II 3+0 5 İŞL113 Genel İşletme 4+0 5 İŞL223 İşletme Yönetimi 3+0 5 MAT179 Matematik 3+0

Detaylı

tepav Kasım2012 N201280 DEEĞERLENDİRMENOTU ÜRÜN TİCARETİNİN FİNANSALLAŞMASININ TARIMSAL ÜRÜN VE GIDA FİYATLARINA ETKİLERİ

tepav Kasım2012 N201280 DEEĞERLENDİRMENOTU ÜRÜN TİCARETİNİN FİNANSALLAŞMASININ TARIMSAL ÜRÜN VE GIDA FİYATLARINA ETKİLERİ DEEĞERLENDİRMENOTU Kasım2012 N201280 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Efşan NAS ÖZEN 1 Araştırmacı, TEPAV Gıda ve Tarım Politikaları Araştırma Enstitüsü ÜRÜN TİCARETİNİN FİNANSALLAŞMASININ

Detaylı

- Seçmeli Ders - - - - - 8. - Seçmeli Ders - - - - - 8. - Seçmeli Ders - - - - - 8. - Seçmeli Ders - - - - - 8

- Seçmeli Ders - - - - - 8. - Seçmeli Ders - - - - - 8. - Seçmeli Ders - - - - - 8. - Seçmeli Ders - - - - - 8 Öğretim Planı Dönemi I Adı - - - - - - 8 - - - - - - 8 - - - - - - 8 - - - - - - 8 Toplam AKTS 32 Dönemi II Adı BUS797 Master Seminar Zorunlu 0 2 0 0 6 ISL797 Yüksek Lisans Seminer Zorunlu 0 2 0 0 4 ISL740

Detaylı

Özet Tanıtım Dokümanı

Özet Tanıtım Dokümanı Özet Tanıtım Dokümanı Istanbul, 2012 UME GLOBAL, kurumsal finansman / özel girişim sermayesi alanlarında danışmanlık hizmeti veren güvenilir bir ortaktır Geçmiş Deneyimler Toplamda 70 yılı aşkın endüstri,

Detaylı

TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ

TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ a. Sektörün Dünya Ekonomisi ve AB Ülkelerindeki Durumu Dünya mobilya üretimi 2010 yılında yaklaşık 376 milyar dolar olurken, 200 milyar dolar olan bölümü üretim

Detaylı

DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi

DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi Balanced Scorecard DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi Bu yöntemin ortaya çıkışı 1990 yılında Nolan Norton Enstitüsü sponsorluğunda gerçekleştirilen, bir yıl süren ve birçok şirketi kapsayan Measuring performance

Detaylı

Ulaştırma ve Lojistik Üniversitesi

Ulaştırma ve Lojistik Üniversitesi 1.Adı Soyadı: GÖZDE YANGINLAR 2. Doğum Tarihi: 19.08.1985.Unvanı: Yrd.Doç.Dr. 4.Öğrenim Durumu: Doktora 5. Çalıştığı Kurum: Beykent Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Yüksek lisans Ulaştırma ve Lojistik

Detaylı

ANKARA KALKINMA AJANSI. www.ankaraka.org.tr

ANKARA KALKINMA AJANSI. www.ankaraka.org.tr ANKARA KALKINMA AJANSI www.ankaraka.org.tr TÜRKİYE'NİN En Genç Kalkınma Ajansı Ankara Kalkınma Ajansı bölge içi gelişmişlik farklarını azaltmak, bölgenin rekabet gücünü artırmak ve gelişimini hızlandırmak

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ FORMU KİŞİSEL BİLGİLER EĞİTİM DURUMU. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler ALMIŞ OLDUĞU AKADEMİK VEYA İDARİ GÖREVLER

ÖZGEÇMİŞ FORMU KİŞİSEL BİLGİLER EĞİTİM DURUMU. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler ALMIŞ OLDUĞU AKADEMİK VEYA İDARİ GÖREVLER ÖZGEÇMİŞ FORMU KİŞİSEL BİLGİLER Adı Soyadı Atıl TAŞER Ünvanı Yrd. Doç. Dr. Birimi İİBF Doğum Yeri Kütahya Doğum Tarihi 10/0/1974 E-Posta atil.taser@bilecik.edu.tr taseratil@yahoo.com EĞİTİM DURUMU Derece

Detaylı

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ?

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? Dr. Fatih Macit, Süleyman Şah Üniversitesi Öğretim Üyesi, HASEN Bilim ve Uzmanlar Kurulu Üyesi Giriş Türk Konseyi nin temelleri 3 Ekim 2009 da imzalanan Nahçivan

Detaylı

Doç. Dr. Güner GÜRSOY

Doç. Dr. Güner GÜRSOY ÖZGEÇMİŞ Doç. Dr. Güner GÜRSOY 1. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Doktora Institute of Economics and Social Sciences, Business Administration, Finance. Bilkent University, Ankara, Turkey 2001

Detaylı

Amerikan Ticaret Servisi Hizmetinizde: ABD-Türk İş Geliştirme ile Türk Rekabetine Destek. ABD Büyükelçiliği Ankara 9-10 Aralık 2010

Amerikan Ticaret Servisi Hizmetinizde: ABD-Türk İş Geliştirme ile Türk Rekabetine Destek. ABD Büyükelçiliği Ankara 9-10 Aralık 2010 Amerikan Ticaret Servisi Hizmetinizde: ABD-Türk İş Geliştirme ile Türk Rekabetine Destek ABD Büyükelçiliği Ankara 9-10 Aralık 2010 ABD den Satın Almanın Sebepleri: Kalite. ABD ürünleri ve hizmetleri mükemmel

Detaylı

Birleşmiş Milletler Asya ve Pasifik Ekonomik ve Sosyal Komisyonu (UNESCAP)

Birleşmiş Milletler Asya ve Pasifik Ekonomik ve Sosyal Komisyonu (UNESCAP) Birleşmiş Milletler Asya ve Pasifik Ekonomik ve Sosyal Komisyonu (UNESCAP) Kurtuluş Aykan* Küresel mali krizin ortaya çıkardığı en önemli gerçek, ekonomik sorunların bundan böyle artık tek tek ülkelerin

Detaylı

1: EKONOMİ HAKKINDA GENEL BİLGİLER...

1: EKONOMİ HAKKINDA GENEL BİLGİLER... İÇİNDEKİLER Bölüm 1: EKONOMİ HAKKINDA GENEL BİLGİLER... 1 1.1. Ekonomi, İhtiyaç, Kıtlık ve Tercih... 1 1.2. Mal, Hizmet ve Fayda... 3 1.3. Üretim Faktörleri... 3 1.3.1. Emek... 4 1.3.2. Doğa... 4 1.3.3.

Detaylı

Oya Özengin Türkiye de hisse senedi piyasası ve döviz piyasası arasındaki oynaklığın yayılma etkisi, 2008

Oya Özengin Türkiye de hisse senedi piyasası ve döviz piyasası arasındaki oynaklığın yayılma etkisi, 2008 ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Saadet Kasman 2. Doğum Tarihi : 20.12. 1969 3. Unvanı : Prof.Dr. 4. Öğrenim Durumu : Derece Alan Üniversite Yıl Doktora Ekonomi Vanderbilt University, ABD 2002 Y.Lisans Ekonomi

Detaylı

ÜSİMP 2013 Altıncı Ulusal Kongresi, 09-10 Mayıs 2013, Düzce Üniversitesi

ÜSİMP 2013 Altıncı Ulusal Kongresi, 09-10 Mayıs 2013, Düzce Üniversitesi Yrd.Doç.Dr. Altan Özkil Atılım Üniversitesi Sav. Tekno. Uyg. ve Arşt. Merkezi Müdürü Prof.Dr. Hasan AKAY Atılım Üniversitesi Rektör Yardımcısı ÜSİMP 2013 Altıncı Ulusal Kongresi, 09-10 Mayıs 2013, Düzce

Detaylı

Kümelenme ile İlgili Kavramlar

Kümelenme ile İlgili Kavramlar Program 25 Ağustos 2014 Kümelenme Kümelenme İle İlgili kavramlar Türkiye de kümelenme politikaları Başarılı küme örnekleri Ostim Savunma ve Havacılık Kümelenmesi İnegöl Mobilya Kümelenmesi Yalova Saksılı

Detaylı

Sektör eşleştirmeleri

Sektör eşleştirmeleri Sektör eşleştirmeleri Çek Cumhuriyeti ve Türkiye Avrupa Futbol Şampiyonası 2016 Sektör: Makina / Mühendislik Maça ilişkin ön inceleme 3:3 * Sektöre yönelik Atradius un alacak risk ve iş performansı değerlendirmesinde

Detaylı

BPO A.Ş. YETKİNLİK MODELİ

BPO A.Ş. YETKİNLİK MODELİ BPO A.Ş. YETKİNLİK MODELİ BAHADIR MAZAK BPO OTOMOTİV A.Ş. GELİŞİM SORUMLUSU MAYIS-2013 YETKİNLİK Yetkinlik; belirli bir alanda ki görev ve sorumlulukları yerine getirebilme kabiliyetidir Yetkinlikler;

Detaylı

İK nın Değişen Rolü Beklentiler Çözüm Önerileri. Emre Kavukcuoğlu Mart 2015, İstanbul

İK nın Değişen Rolü Beklentiler Çözüm Önerileri. Emre Kavukcuoğlu Mart 2015, İstanbul İK nın Değişen Rolü Beklentiler Çözüm Önerileri Emre Kavukcuoğlu Mart 2015, İstanbul Rekabetin Değişen Kaynağı Maddi Varlıklar Maddi Olmayan Varlıklar 68% 80% 17% 32% 1975 1985 1995 2010 Kaynak: Ocean

Detaylı

CURRICULUM VITAE. Assoc.Prof.Dr. Güner GÜRSOY

CURRICULUM VITAE. Assoc.Prof.Dr. Güner GÜRSOY CURRICULUM VITAE Assoc.Prof.Dr. Güner GÜRSOY Istanbul Kemerburgaz University Director of Graduate School of Social Sciences & Faculty Member of Economics and Administrative Sciences, International Logistics

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl. İngilizce İşletme Yönetimi Doktora Programı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl. İngilizce İşletme Yönetimi Doktora Programı ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: Pervin ERSOY Unvanı: Öğretim Görevlisi Doktor E-Mail: pervin.ersoy@yasar.edu.tr; pervinersoy@gmail.com Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl

Detaylı

Adres : Atılım Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Endüstri Mühendisliği Bölümü C Blok No:216 06836 İncek Ankara

Adres : Atılım Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Endüstri Mühendisliği Bölümü C Blok No:216 06836 İncek Ankara UĞUR BAÇ YARDIMCI DOÇENT E-Posta Adresi : ugur.bac@atilim.edu.tr Telefon (İş) : 3125868759- Telefon (Cep) : Faks : 3125868091 Adres : Atılım Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Endüstri Mühendisliği Bölümü

Detaylı

Bilimsel Araştırma Yöntemleri I

Bilimsel Araştırma Yöntemleri I İnsan Kaynakları Yönetimi Bilim Dalı Tezli Yüksek Lisans Programları Bilimsel Araştırma Yöntemleri I Dr. M. Volkan TÜRKER 7 Bilimsel Araştırma Süreci* 1. Gözlem Araştırma alanının belirlenmesi 2. Ön Bilgi

Detaylı

İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLERDE OTORİTE KAYNAK: SourceOECD

İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLERDE OTORİTE KAYNAK: SourceOECD İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLERDE OTORİTE KAYNAK: SourceOECD Metin TUNÇ Ekonomik İşbirliği ve Gelişme Örgütü, 1948 yılında aralarında kurucu üye olarak Türkiye nin de bulunduğu Avrupa ülkeleri tarafından Organization

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 1. Adı Soyadı: EZGİ UZEL AYDINOCAK. 2. Doğum Tarihi: 11/05/1982. 3. Ünvanı: YARD.DOÇ.DR. 4. Öğrenim Durumu: DOKTORA

ÖZGEÇMİŞ. 1. Adı Soyadı: EZGİ UZEL AYDINOCAK. 2. Doğum Tarihi: 11/05/1982. 3. Ünvanı: YARD.DOÇ.DR. 4. Öğrenim Durumu: DOKTORA ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: EZGİ UZEL AYDINOCAK 2. Doğum Tarihi: 11/05/1982 3. Ünvanı: YARD.DOÇ.DR. 4. Öğrenim Durumu: DOKTORA Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Ulaştırma ve Lojistik İstanbul Üniversitesi

Detaylı

YAZ OKULU TARİHLERİ. Yaz Okulu için yeni ders kayıtları 18-19 Temmuz 2012 tarihlerinde OASIS sistemi üzerinden yapılacaktır.

YAZ OKULU TARİHLERİ. Yaz Okulu için yeni ders kayıtları 18-19 Temmuz 2012 tarihlerinde OASIS sistemi üzerinden yapılacaktır. 27.06.2012 YAZ OKULU TARİHLERİ 2011-2012 öğretim yılı Yaz Okulu dersleri 23 Temmuz - 7 Eylül 2012 tarihleri arasında yapılacak ve 10-15 Eylül 2012 tarihleri arasında da Yaz Okulu sınavları gerçekleştirilecektir.

Detaylı

Lojistikte Girişimcilik ve Kobi'ler (LOJ 429) Ders Detayları

Lojistikte Girişimcilik ve Kobi'ler (LOJ 429) Ders Detayları Lojistikte Girişimcilik ve Kobi'ler (LOJ 429) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Lojistikte Girişimcilik ve Kobi'ler LOJ 429 Her İkisi 3 0 0

Detaylı

ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI Ve TÜRKİYE ÜZERİNE ETKİLERİ

ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI Ve TÜRKİYE ÜZERİNE ETKİLERİ ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI Ve TÜRKİYE ÜZERİNE ETKİLERİ ÇERÇEVE SUNU Gülçiçek ÖZKORKMAZ Başkanlık Baş Danışmanı Mukim Özel Temsilciler Direktörü ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI ve TÜRKİYE ÜZERİNE

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Dağıtılmış Gecikmeli Modellerin Analizi ve Firma Verilerine Uygulanması, Prof. Dr. Ali Hakan Büyüklü

ÖZGEÇMİŞ. Dağıtılmış Gecikmeli Modellerin Analizi ve Firma Verilerine Uygulanması, Prof. Dr. Ali Hakan Büyüklü ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: Ferda Yerdelen Tatoğlu Doğum Tarihi: 25 07 1978 Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Ekonometri İstanbul Üniversitesi 1998 Y. Lisans Ekonometri İstanbul Universitesi

Detaylı

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 Prof. Dr. Yıldırım Beyazıt ÖNAL 6. HAFTA 4. GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERE ULUSLAR ARASI FON HAREKETLERİ Gelişmekte olan ülkeler, son 25 yılda ekonomik olarak oldukça

Detaylı

I. YIL YY KODU Z/S DERSİN ADI DERSİN İNGİLİZCE ADI HAFTALIK DERS SAATI (T + U)-KREDISI

I. YIL YY KODU Z/S DERSİN ADI DERSİN İNGİLİZCE ADI HAFTALIK DERS SAATI (T + U)-KREDISI NEVġEHĠR ÜNĠVERSĠTESĠ ĠKTĠSADĠ VE ĠDARĠ BĠLĠMLER FAKÜLTESĠ ĠġLETME N.Ö. BÖLÜMÜ LĠSANS ÖĞRETĠM PLANI I. YIL YY KODU Z/S DERSİN ADI DERSİN İNGİLİZCE ADI HAFTALIK DERS SAATI İŞL-101 Z Davranış Bilimleri-I

Detaylı

GİRİŞİMCİNİN GÜNDEMİ

GİRİŞİMCİNİN GÜNDEMİ GİRİŞİMCİNİN GÜNDEMİ Girişimcinin Gündemi GİRİŞİMCİLER VE KOBİ LER AÇISINDAN MARKA VE ÖNEMİ Günal ÖNCE Günümüzde markalara, Amerikan Pazarlama Birliği nin tanımladığının yanı sıra sadece sahip oldukları

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans (B.Sc.) İşletme Kara Harp Okulu 1988 Y. Lisans (MBA) İşletme

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans (B.Sc.) İşletme Kara Harp Okulu 1988 Y. Lisans (MBA) İşletme 1. Adı Soyadı: Güner GÜRSOY ÖZGEÇMİŞ 2. Doğum Tarihi: 12.08.1966 3. Ünvanı: Doçent 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans (B.Sc.) İşletme Kara Harp Okulu 1988 Y. Lisans (MBA) İşletme Naval

Detaylı

MESLEK KOMİTELERİ ORTAK TOPLANTISI 17 Haziran 2014

MESLEK KOMİTELERİ ORTAK TOPLANTISI 17 Haziran 2014 MESLEK KOMİTELERİ ORTAK TOPLANTISI 17 Haziran 2014 Ali EREN İSO Yönetim Kurulu Üyesi MAKİNE, AKSAM VE METAL EŞYA İMALATI 27. Grup Genel Amaçlı Makine ve Aksam Sanayii 28. Grup Özel Amaçlı Makine Sanayii

Detaylı

TAKİPÇİ ÜLKELER, PİYASA YAPICI ÜLKELERE KARŞI: KÜRESEL ENTEGRASYONUN NERESİNDEYİZ?

TAKİPÇİ ÜLKELER, PİYASA YAPICI ÜLKELERE KARŞI: KÜRESEL ENTEGRASYONUN NERESİNDEYİZ? DEĞERLENDİRMENOTU Aralık2013 N201345 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı İdil BİLGİÇ ALPASLAN 1 Araştırmacı, Ekonomi Etütleri İrem KIZILCA 2 Araştırmacı, Ekonomi Etütleri TAKİPÇİ ÜLKELER,

Detaylı

4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU

4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU 4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU Yeni Dönem Türkiye - AB Perspektifi Transatlantik Ticaret ve Yatırım Ortaklığı: Fırsatlar ve Riskler ( 21-22 Kasım 2013, İstanbul ) SONUÇ DEKLARASYONU ( GEÇİCİ ) 1-4. Türkiye

Detaylı

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI. Sürdürülebilirlik vizyonumuz

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI. Sürdürülebilirlik vizyonumuz SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI Sürdürülebilirlik vizyonumuz 150 yıllık bir süreçte inşa ettiğimiz rakipsiz deneyim ve bilgi birikimimizi; ekonomiye, çevreye, topluma katkı sağlamak üzere kullanmak, paydaşlarımız

Detaylı

CRM Müşteri İlişkileri Yönetimi

CRM Müşteri İlişkileri Yönetimi Yrd. Doç. Dr. Fazlı YILDIRIM fazli.yildirim@okan.edu.tr Oda: C522 www. fazliyildirim.com BIS364 Rekabet Avantajı İçin ç Müşteri ş İlişkileri Yönetimi Abdullah BOZGEYİK CRM Integration Marketing Strategy

Detaylı

YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ MALİYE BÖLÜMÜ LİSANSÜSTÜ PROGRAMLARI

YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ MALİYE BÖLÜMÜ LİSANSÜSTÜ PROGRAMLARI YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ MALİYE BÖLÜMÜ LİSANSÜSTÜ PROGRAMLARI YÜKSEK LİSANS PROGRAMLARI MALİYE Tezli Yüksek Lisans Programı Maliye tezli yüksek lisans programının eğitim

Detaylı

Ders Kodu Ders Adı Grup Gün Ders Saatleri Başlangıç Ders Saati Bitiş Ders No Sınıf 1 ADL102 HUKUK USULÜ BİLGİSİ GR01 Perşembe 1000 1050 3.

Ders Kodu Ders Adı Grup Gün Ders Saatleri Başlangıç Ders Saati Bitiş Ders No Sınıf 1 ADL102 HUKUK USULÜ BİLGİSİ GR01 Perşembe 1000 1050 3. Ders Kodu Ders Adı Grup Gün Ders Saatleri Başlangıç Ders Saati Bitiş Ders No Sınıf 1 ADL102 HUKUK USULÜ BİLGİSİ GR01 Perşembe 1000 1050 3.DERS B123 2 ADL102 HUKUK USULÜ BİLGİSİ GR01 Perşembe 1100 1150

Detaylı

ÇALIŞMA RAPORU KONU: TURİZM YÖNETİMİ PROGRAM: TURİZM YÖNETİMİ VE PLANLAMA TÜRÜ/SÜRESİ: LİSANSÜSTÜ DİPLOMA, 04/10/2010 01/10/2011

ÇALIŞMA RAPORU KONU: TURİZM YÖNETİMİ PROGRAM: TURİZM YÖNETİMİ VE PLANLAMA TÜRÜ/SÜRESİ: LİSANSÜSTÜ DİPLOMA, 04/10/2010 01/10/2011 ÇALIŞMA RAPORU KONU: TURİZM YÖNETİMİ PROGRAM: TURİZM YÖNETİMİ VE PLANLAMA TÜRÜ/SÜRESİ: LİSANSÜSTÜ DİPLOMA, 04/10/2010 01/10/2011 HAZIRLAYAN: MURAT KOÇAK Müfettiş KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI Teftiş Kurulu

Detaylı

Sermaye Piyasası Kurulu Başkanı. Dr. Vahdettin Ertaş. Finansal Erişim Konferansı. Açılış Konuşması. 3 Haziran 2014

Sermaye Piyasası Kurulu Başkanı. Dr. Vahdettin Ertaş. Finansal Erişim Konferansı. Açılış Konuşması. 3 Haziran 2014 Sermaye Piyasası Kurulu Başkanı Dr. Vahdettin Ertaş Finansal Erişim Konferansı Açılış Konuşması 3 Haziran 2014 Sn. Hazine Müsteşarım, Sn. BDDK Başkanım, Dünya Bankasının ülke direktörü Sn. Raiser, yurtiçinden

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans İngiliz Edebiyatı Pomona College Üniversitesi 1985

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans İngiliz Edebiyatı Pomona College Üniversitesi 1985 ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: Tanses Yasemin Gülsoy Doğum Tarihi: Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans İngiliz Edebiyatı Pomona College Üniversitesi 1985 Y. Lisans

Detaylı

ZORLUKLAR, FIRSATLAR VE STRATEJĐLER

ZORLUKLAR, FIRSATLAR VE STRATEJĐLER Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası FĐNANSAL EĞĐTĐM VE FĐNANSAL FARKINDALIK: ZORLUKLAR, FIRSATLAR VE STRATEJĐLER Durmuş YILMAZ Başkan Mart 2011 Đstanbul Sayın Bakanım, Saygıdeğer Katılımcılar, Değerli Konuklar

Detaylı

İNGİLİZCE İŞLETME ANABİLİM DALI YÖNETİCİLER İÇİN İŞLETME YÖNETİMİ 2014-2015 GÜZ YARIYILI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI DERS GÖREVLENDİRMELERİ

İNGİLİZCE İŞLETME ANABİLİM DALI YÖNETİCİLER İÇİN İŞLETME YÖNETİMİ 2014-2015 GÜZ YARIYILI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI DERS GÖREVLENDİRMELERİ YÖNETİCİLER İÇİN İŞLETME YÖNETİMİ 2014-2015 GÜZ YARIYILI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI Dersin Adı Öğretim Üyesi Gün ve Saat Derslik Kadrosunu Bulunduğu Birim 1.Dönem MBA 7027 Research Methods and Statistics

Detaylı

... v. BURSA EKONOMISININ 2003 YILI DEGERLEMESI Prof.Dr.Ali CEYLAN

... v. BURSA EKONOMISININ 2003 YILI DEGERLEMESI Prof.Dr.Ali CEYLAN --.... v. BURSA EKONOMISININ 2003 YILI DEGERLEMESI Prof.Dr.Ali CEYLAN 1.GİRİş Bilindiği gibi,dünya ekonomisi son 3-4 yıldır ciddi anlamda büyüme sancıları çekmektedir. Bu anlamda, ABD ekonomisindeki yavaşlama

Detaylı

3. Gün: Stratejik Yönetim ve Performans Yönetimi İlişkisi

3. Gün: Stratejik Yönetim ve Performans Yönetimi İlişkisi 3. Gün: Stratejik Yönetim ve Performans Yönetimi İlişkisi Tapio Laamanen 12 Ocak 2011 1 Hükümet Programının Stratejiler Aracılığıyla Uygulaması Kurumsal strateji süreci aşağıdakilerle sıkı bir bağlantı

Detaylı

DIŞ TİCARET BEKLENTİ ANKETİ 2014 2. ÇEYREĞİNE İLİŞKİN BEKLENTİLER

DIŞ TİCARET BEKLENTİ ANKETİ 2014 2. ÇEYREĞİNE İLİŞKİN BEKLENTİLER DIŞ TİCARET BEKLENTİ ANKETİ 2014 2. ÇEYREĞİNE İLİŞKİN BEKLENTİLER 14 Nisan 2014 T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI EKONOMİK ARAŞTIRMALAR VE DEĞERLENDİRME GENEL MÜDÜRLÜĞÜ GİRİŞ "Öncü Göstergeler" Erken Uyarı Mekanizmaları

Detaylı

Ana sanayi firmalarının yan sanayiye yaptıkları ilişkiye has yatırımın öncülleri: Türk Otomotiv Sanayiinde bir araştırma

Ana sanayi firmalarının yan sanayiye yaptıkları ilişkiye has yatırımın öncülleri: Türk Otomotiv Sanayiinde bir araştırma ODTÜ Gelişme Dergisi, 35 (Özel Sayı), 2009, 315-340 Ana sanayi firmalarının yan sanayiye yaptıkları ilişkiye has yatırımın öncülleri: Türk Otomotiv Sanayiinde bir araştırma S. Nazlı Wasti Orta Doğu Teknik

Detaylı

TALEP YANLI YENİLİK: FARKLI ÖZELLİKLERDEKİ FİRMALAR İÇİN ROLÜNÜN BELİRLENMESİ

TALEP YANLI YENİLİK: FARKLI ÖZELLİKLERDEKİ FİRMALAR İÇİN ROLÜNÜN BELİRLENMESİ TALEP YANLI YENİLİK: FARKLI ÖZELLİKLERDEKİ FİRMALAR İÇİN ROLÜNÜN BELİRLENMESİ Yeşim Üçdoğruk Dokuz Eylül Üniversitesi AYTEP-27.01.2011 Literatür Ar-Ge Harcamaları ~ Yenilik Faaliyetleri Farklı firmaların

Detaylı

TR42 DOĞU MARMARA KALKINMA AJANSI 2014 YILI MALİ DESTEK PROGRAMLARI BİLGİ NOTU

TR42 DOĞU MARMARA KALKINMA AJANSI 2014 YILI MALİ DESTEK PROGRAMLARI BİLGİ NOTU Doğu Marmara Kalkınma Ajansı 2014 Yılı Mali Destek Programları 2014 Yılı Mali Destek Programları kapsamında 6 farklı mali destek Programı 11 Kasım 2013 tarihinde ilan edilmesi planlanmaktadır. Toplam 25.100.000

Detaylı

KARAR 3) İşletme Bölüm Başkanlığının belirtilen Erasmus öğrencisi hakkındaki alınan bölüm kurul kararı görüşüldü.

KARAR 3) İşletme Bölüm Başkanlığının belirtilen Erasmus öğrencisi hakkındaki alınan bölüm kurul kararı görüşüldü. 3.05.01 18 KARAR ) İşletme Bölüm Başkanlığının belirtilen Erasmus öğrencisi hakkındaki alınan Erasmus Yüksek Öğretim Değişim Programı çerçevesinde 011-01 Öğretim dönemi Bahar Yarıyılında Almanya nın Ludwigshafen

Detaylı

ENERJİ GÜVENLİĞİ ÇALIŞTAYI Türkiye Nükleer Güç Programı 2030

ENERJİ GÜVENLİĞİ ÇALIŞTAYI Türkiye Nükleer Güç Programı 2030 VİZYON BELGESİ(TASLAK) ENERJİ GÜVENLİĞİ ÇALIŞTAYI Türkiye Nükleer Güç Programı 2030 (03-05 Aralık 2015, İstanbul) BÖLÜM 1 Nükleer Güç Programı (NGP) Geliştirilmesinde Önemli Ulusal Politika Adımları Temel

Detaylı

İzmit Meslek Yüksekokulu Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Programı

İzmit Meslek Yüksekokulu Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Programı İzmit Meslek Yüksekokulu Muhasebe ve ergi Uygulamaları Programı Listesi 1. YARIYIL Adı T L U 9905005 AIT105 Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi I Zorunlu Türkçe 2 0 0 2 2 9903309 YDB103 İngilizce I Zorunlu

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Adı Soyadı: Mehmet YAZICI Doğum Tarihi: 23 Kasım 1973 Ünvanı: Yardımcı Doçent Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl

ÖZGEÇMİŞ. Adı Soyadı: Mehmet YAZICI Doğum Tarihi: 23 Kasım 1973 Ünvanı: Yardımcı Doçent Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: Mehmet YAZICI Doğum Tarihi: 23 Kasım 1973 Ünvanı: Yardımcı Doçent Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl İktisat İstanbul Üniversitesi 1995 Y. İşletme Yönetimi Doğuş Üniversitesi

Detaylı

EK-3 ÖZGEÇMİŞ (ÖRNEK FORM) Derece Alan Üniversite Yıl

EK-3 ÖZGEÇMİŞ (ÖRNEK FORM) Derece Alan Üniversite Yıl 1. Adı Soyadı: Mehmet Ali KÖSEOĞLU 2. Doğum Tarihi: 22/08/1977 3. Unvanı: Yardımcı Doçent 4. Öğrenim Durumu: EK-3 ÖZGEÇMİŞ (ÖRNEK FORM) Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Orman Endüstri İstanbul Üniversitesi

Detaylı

MODÜLER ÜRETİM ve TEDARİKÇİ PARKLARI

MODÜLER ÜRETİM ve TEDARİKÇİ PARKLARI MODÜLER ÜRETİM ve TEDARİKÇİ PARKLARI Timuçin in Bayraktar TEMSA TEMSA TEMSA NIN TARİHÇESİ ilk YILLARDA ÇELiK KONSTRÜKSÜYON VE TAAHHÜT işleri YAPAN TEMSA DA DÖNÜM NOKTASI KOMATSU İLE 1983 YILINDA, MITSUBISHI

Detaylı

2012-2013 EĞİTİM ÖĞRETİM YILINDAN İTİBAREN GEÇERLİ OLACAK NEVŞEHİR ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ İŞLETME İ.Ö

2012-2013 EĞİTİM ÖĞRETİM YILINDAN İTİBAREN GEÇERLİ OLACAK NEVŞEHİR ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ İŞLETME İ.Ö NEVŞEHİR ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ İŞLETME İ.Ö. BÖLÜMÜ LİSANS ÖĞRETİM PLANI I. YIL YY KODU Z/S DERSİN ADI DERSİN İNGİLİZCE ADI HAFTALIK DERS SAATI İŞLİÖ-101 Z Davranış Bilimleri-I

Detaylı

SAĞLIK / TIBBİ CİHAZ KAMU ALIMLARI HAKKINDA TESPİT VE ÖNERİLER

SAĞLIK / TIBBİ CİHAZ KAMU ALIMLARI HAKKINDA TESPİT VE ÖNERİLER SAĞLIK / TIBBİ CİHAZ KAMU ALIMLARI HAKKINDA TESPİT VE ÖNERİLER SİP E İLİŞKİN YASAL DÜZENLEMELER 663 sayılı KHK nın 13. ve 50. maddeleri, 6518 sayılı Kanunun 45. ve 52. Maddelerine istinaden Bilim, Sanayi

Detaylı

Yard. Doç. Dr. Ceyda MADEN EYİUSTA

Yard. Doç. Dr. Ceyda MADEN EYİUSTA Yard. Doç. Dr. Ceyda MADEN EYİUSTA İstanbul Kemerburgaz Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Uluslararası Ticaret Bölümü Tel: + 90 212 604 01 00 4059 E-mail: ceyda.maden@kemerburgaz.edu.tr

Detaylı

TÜRKİYE CERN FIRSATINI KAÇIRDI

TÜRKİYE CERN FIRSATINI KAÇIRDI DEĞERLENDİRMENOTU Aralık2012 N201288 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Bilgi ASLANKURT 1 Araştırmacı, Ekonomi Etütleri H. Ekrem CUNEDİOĞLU 2 Araştırmacı, Finans Enstitüsü TÜRKİYE CERN

Detaylı