KEÇİ YETİŞTİRİCİLİĞİNDE BÜTÜNSEL YAKLAŞIM

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "KEÇİ YETİŞTİRİCİLİĞİNDE BÜTÜNSEL YAKLAŞIM"

Transkript

1 KEÇİ YETİŞTİRİCİLİĞİNDE BÜTÜNSEL YAKLAŞIM Doç.Dr. Dilek ARSOY Yakın Doğu Üniversitesi, Veteriner Fakültesi, Zootekni ve Hayvan Besleme Bölümü, Zootekni AD-KIBRIS Bu makale, modern konvansiyonel hayvancılık sisteminde görülen olumsuz sonuçları ekoloji, ekonomi, üretim, sağlık ve tüketim konularında ortaya koyar. Bu sonuçların giderilmesi ve çiflikten çatala sağlıklı gıda anlayışı içerisinde, hayvan keçi yetiştiriciliğinde ve keçiden elde edilen gıda ürünlerinde bütünsel yönetim ve slow food yaklaşımı (alternatif gıda ağları) ile alternatif bir keçi yetiştiriciliği ve gıda tasarımı ortaya koymaya çalışır. Modern Konvansiyonel Hayvancılık Sistemi ve Getirdiği Sonuçlar Hayvansal ve bitkisel ürünlerin ve gıdanın üretiminde, sanayi modellerinin taklit edilerek yapılan üretim, uzun vadede sürdürülemez ve kısa vadede gittikçe doğal olmaktan ve sağlıktan uzaklaşan bir üretim şekli olmaktadır. Bu kapsamda, hayvan yetiştiriciliğinde ve gıdanın elde edilişi ve tüketilmesinde; Geleneksel sistem; Koyun ve özellikle keçi yetiştiriciliği geleneksel yapısını hali hazırda korumaktadır. Konvansiyonel tarımsal işler kapsamında ise gelişmiş ülkeler diye tanımlanan ülkeler, ellerinde yaratmış oldukları artı değerleri gelişmekte olan ya da az gelişmiş ülkelerdeki üreticilere, küresel firmalar aracılığı ile modern tarımsal yaklaşım çerçevesinde kitlesel olarak üretir ve satarlar. Bugün Türkiye de sığır yetiştiriciliğinde uygulanan yöntem yerli ırk hayvanların yetiştirildiği küçük aile işletmeleri hariç tamamıyla bu durumdadır. Koyun ve keçi yetiştiriciliğinde ise sistem sığır kadar sınaî tarım araçlarına ve sistemine bağlı değildir, ancak ciddi baskı altındadır. İleri tarım işleri diye nitelenen kavram ise gıda ile ilgili büyüyen çevresel ve toplumsal sorunlara modern tarım- gıda anlayışı açısından organik, biyoorganik çözümler sunarak sanayinin büründüğü en ilginç biçimlerin tarımdaki ifadesidir ki üretici ve tüketici açısından konvansiyonel üretimin bütün özellikle ekonomik olumsuzluklarını içerir. Sertifikalandırma, garantili üretim süreçlerinde üretilmiştir etiketleri de bu anlayışın hukuksal temsilidir. Gıda temin ve tüketim sistemlerinde; 1.Üretici ve tüketici arasındaki mesafe açılmış güven kaybolmuştur. Sığır eti ve sütündeki durum budur. 2. Üretimin ve arzın yeri, birçok ürünün kalitesi ve doğası üzerindeki etkisini zamanla yitirmiştir ve metalaştırmıştır (Roep & Wiskerke 2006) (Ör:kola ve süt reklamları) 3. Malların ve hizmetlerin mübadele edilebilir ve yer değiştirebilir olması rekabete ve belirli küresel grupların daha fazla yerel ya da küçük grupların ise tükenmeye doğru gitmelerine yol açmaktadır (Marsden 2006). Sonuç olarak; 1.Çiftçi aile gelirleri azalmış, parakendecinin payı artmıştır (Hoste et al 2004). 2.Çevresel kirlenme ve ekolojik bozulmayla yer altı sularına nitrit, nitrat, havaya amonyak ve metan, ilaç kalıntıları, topraktaki fosfat doyumu, karbon sorunları vd (Goodlass et al 2003) gerçekleşmektedir. Aynı zamanda biyolojik çeşitlilik ve varyasyonda dramatik biçimde azalmaktadır. Türkiye de tavukçuluk ve bitkisel tohum kesinlikle bu durumdadır. Sığırcılık ise bu bağlamda doyuma ulaşmak üzeredir. TAGEM tarafından yürütülen gen kaynaklarını koruma projeleri bu nedenlere dayanmaktadır. Elimizde kalan yegâne kaynak hali hazırda koyun ve keçidir. 3. Yüksek verim için özel olarak modern ya da genetik teknikler kullanılarak üretilmiş ve standartlaştırılmış bitki ve hayvan ırklarının yetiştirilmesi ile birlikte taze ürünlerin organoleptik kalitesi ve çeşitliliği de çok büyük bir kayba uğramıştır ve katkı maddeleri oranı artmıştır. 4. Üretici ve tüketici arasındaki mesafenin gitgide açılması sonucunda güvensizlik ve belirsizliğin artışı da beraberinde gelmekte ve gıda panikleri

2 tetiklenmektedir. BSE (Deli Dana) ve FMD (Şap) krizleri, LSD, zoonozlar et sanayi ve modern üretim üzerinde büyük şaibeye yol açmıştır (Vuylsteke et al 2004). Etiket ve belge yoluyla sisteme güven oluşturulmaya çalışılmaktadır. 5. Obezlik ve metabolik sorunlar kaygı verici boyuttadır (beslenme yetersizliği, şeker hastalığı-kalp ve kanser vakalarının hızla artışı). Modern Konvansiyonel Üretime Karşı Alternatif Gıda Ağları 1.Hipermodern gıda coğrafyası; Tarım-gıda modernleşme sürecinin hızlanması olarak tanımlanır ve modern konvansiyonel üretimin çıkmazlarını işgücünden tasarruf ederek, işlevsel gıdalar yaratarak, kalite güvence sistemleri uygulayarak ve hiper modern makineler kullanarak çözmeye çalışır (Scrinis 2007). 2.Alternatif gıda coğrafyası (bütünsel ve bölgesel);üretim ve tüketim arasındaki mesafenin kısalmasına, yerel koşullara özgü hayvan cins ve ırklarının kullanılmasına, çevresel sürdürülebilirliğin artmasına, sağlıklı gıda üretiminin sağlanmasına ve tüketiciler açısından kalite ve güven unsurunun oluşmasına neden olur. Alternatif gıda coğrafyası bütünleşmiş ve bölgesel gıda yönetim tarzını içerir (Sonnino and Marsden 2006). Alternatif Gıda Ağları giderek daha fazla kendine yer edinmeye ve tüketici tarafından tercih edilir olmaya başlamıştır (Morgan at all 2006). Bu yaklaşımda Almanya da bulunan TEGUT (300 şubesi ve yıllık cirosu 1 milyar Euro' u aşan bir aile şirketi) RHÖNGUT et ürünleri firması pazar paylarını birleşmeler ve rekabetle artırmaya çalışan diğer süpermarket zincirlerinin aksine ayrıksı, yüksek kalitede ürünlere yönelmiştir (Schaer et al 2006). Türkiye de ise bir dondurma şirketi bu konuda çok iyi bir örnektir. Yerel bir dondurma tarzını keçi sütü ve yerel salep üretimi ile birleştirerek tam da geleneksel, üreticiyi destekleyen, istihdam alanı yaratan ve yerel bir ürünü marka haline getirebilen bir sistemi tamamen geleneksel, el yordamı ile kurmuştur. Keçi sütü konusundaki gelişimde bu dondurma şirketi ciddi itici rol oynamıştır. Türkiye de çok da aşina olduğumuz ve aslında geleneksel olarak sürdürdüğümüz ancak bunu bir teori ve sisteme dahil etmediğimiz köylü pazarları, mezatlar, açık kasaplar, kendin pişir kendin ye konseptleri, köy kahvaltıları gibi modern konvansiyonel üretimde ortadan kaldırılmaya çalışılan yerel geleneksel sistemlerin tamamını saymak mümkündür. Alternatif gıda coğrafyasının önemli bir ayağı da kentsel gıda stratejileridir. Bu stratejinin özelliği gıdayla doğrudan veya dolaylı ilgili, insan sağlığında iyileşme, çevre kalitesini artırma, yaşam kalitesini artırma, istihdam, sosyal adalet, bütünlük, sağlıklı ve koruyucu üretim politikalarını içine alan hedeflerin birbiriyle bütünleşmesini içerir (Friedman 2007). Türkiye de Buğday Ekolojik Yaşam Derneği, TA TU TA ekolojik çiftlik, Analı kuzulu projesi, Perma kültür, Tohum Takas ağı, ekolojik pazarlar, yerel panayırlar gibi bir dizi projeler yürütülmektedir. Hayvancılıkta Alternatif Gıda Ağları Kapsamında Bütünsel Yönetim/Slow food Bütün çiftlik hayvan türlerinin yetiştirilmesinde kullanılabilen ekolojik döngülerin ve üretim süreçlerinin basit, akıllı ve verimli biçimde kullanılması ile elde edilen hayvansal ürünleri, üretim ve tüketim zinciri içerisinde sağlıklı, güvenli, karlı, toplumsal ve yerel sorumlulukları taşıyan bir sistem bütünü olarak yönetebiliriz. İfade etmeye çalıştığımız hayvansal üretimdeki bütünsel yönetim süreci; 1.Konvansiyonel hayvancılığın yarattığı ekonomik, sosyolojik ve ekolojik sorunları ve maliyetleri taşımayan 2.Uygulandığı meraları ıslah eden; toprak ve flora ile faunanın kalite ve miktarını arttırırken biyolojik çeşitliliği de koruyan ve artıran 3.Küçük ve orta ölçekte ekonomik katma değer yaratan 4.Gelişmiş bir altyapıya ihtiyaç duymaması ve düşük yatırım ve işletim maliyetleriyle, farklı yerel dinamiklerde uygulanabilen 5.İnsan kaynaklı iklim değişikliklerinin başlıca nedenlerinden biri olan konvansiyonel hayvancılığın aksine karbon

3 nötr /negatif bir etki yaratarak iklim değişimleriyle mücadele eden (Duru 2011) 6.Yatırım ve işletmenin büyük sermaye grupları tarafından yönlendirildiği, ileri tarım işleri kapsamında zorunlu ve aracı şirketlere bağlı sertifikalandırmanın olduğu, maliyeti yüksek organik mücadele yöntemlerinin kullanıldığı Organik hayvancılığa alternatif olabilen 7.Hayvansal üretim açısından doğa dostu doğal ürünler sunabilen 8.Özel olarak bu sistemle yetiştiriciliği yapılan hayvanlardan elde edilen ekolojik ürünleri güvence altına alan ve geleneksel mirası koruyarak örgütlü bir biçime dönüştüren 9.Küçük ve orta ölçekli işletmelerin en az girdi ile maksimum gelir elde edebileceği ve büyük oranda kendi başlarına ya da kooperatif, üretici birlikleri ve kolektif köy sürüleri vasıtasıyla ortak paylaşım yoluyla yapabilecekleri bir yetiştirme ve yönetim sürecidir. Günümüzde hayvancılıkta en büyük sorun nedir diye sorduğumuzda girdiler ve çıktılar arasında ekonomik, verim ve sağlık açısından farktır diyebiliriz. Şu anda bu farkın en küçük olduğu yetiştiricilik küçükbaş hatta keçi yetiştiriciliğidir. Bu yetiştiricilik biçimi ise üreticiyi kalkındıracak ve tüketiciyi ekonomik ve sağlıkla ilgili konularda ikna edebilecek bir yetiştiricilik modelidir. Bütünsel yönetimde otlatma Yirminci yüzyılın ortalarına kadar yerleşik toplumlar meralarını ortak kullanarak, yaylacılık yaparak, otlama mevsiminde ortak sürüleme yaparak hayvancılığı devam ettirdiler. Hali hazırda özellikle koyun ve özellikle keçicilikte bu durum Türkiye'de devam etmekte ancak süt keçiciliğinin form değiştirmesiyle birlikte yavaş yavaş süt inekçiliğinde yaşanan sürece giriş yapılmak istenmekte ve bu dinamik zorlanmaktadır. 20.yüzyılda yaşanan büyük nüfus artışı, daralan meralar, aşırı otlatma kırsaldaki demografik yapının bozulması, sulak alanların kuruması, su ve toprak kirliliği ile meraların ekolojik dengesi bozuldu. Meralar hem toplam yüz ölçümü hem de verim anlamında çöküşe geçmeye başladı ve modern klasik kalkınmacı ön kabullerin olduğu "feedlot" olması gereken olgu olarak sunuldu ve bu sistem içerisinde zamanla oluşan olumsuzluklar hayvan refahı kavramının çıkmasına neden oldu. Hâlbuki modern hayvancılık sisteminin yarattığı gizli ekonomik maliyet ve ekolojik yıkım göz ardı edildi ve düşük fosil yakıt fiyatları nedeniyle sürdürülebilirlikten son derece uzak olduğu özellikle şu anda süt inekçiliğinde (1 kg süte fiyatı ile 1.3 kg süt yemi alınabilmekte, sütün ortalama maliyeti 1,106 TL, Ulusal süt konseyi, 2014) ve sığır besiciliğinde ortaya çıktı (İşletme giderlerinin %55-65 kadarını yem maliyeti,%10 enerji,%10-15 işçilik, %2-4 ilaç, aşı, veteriner giderleri) Bugün Türkiye de yüksek seyreden özellikle et fiyatları ve süt fiyatları bu durumun önemli bir göstergesidir. Entansif yetiştirme sistemlerinde karlılığı enerji (petrol üretim zirveleri), (Hopkins 2008) üzerinden hesapladığımızda zarar kaçınılmazdır. (İthal besin hammaddeleri, ithal hayvanlar, makineleşmiş tarımdan elde edilen yem hammaddeleri, gübre yönetimi vs) Sonuçta bu kadar mekanize olduğu halde karşımıza sağlık açısından güvenliği tartışılan hastalıklar (domuz gribi, kuş gribi, BSE, Scrapi, vektör kaynaklı hastalıklar, Schmallenberg, Histophilus enf, Tüberküloz vd.) söz konusudur. Ekstansif ve bütüncül mera yönetimi sisteminde ve doğal çevre koşullarının bilindiği durumlarda ise enfeksiyonların insidansının ve bazı nematodların azaltılabileceği (Brundson,1980;Sellers 1982), hayvan hastalıklarının doğal tarihinde hastalık insidansının hiçbir şey yapmaksızın ya da konakçı parazit ilişkisinin çevresel düzenlenmesi suretiyle azaltılabileceği (Thrusfield, 1986) hastalıkların kontrolü ve eradikasyonu içinde değerlendirilmektedir. "Bütünlükçü mera yönetim"i tüm sistemi basit, akılcı sistemi optimize eden uygulamaları ile modern konvansiyonel ya da hiper modern sistemlere bir alternatif olarak çıkmaktadır. Bu sistemin önde gelen uygulayıcısı ve araştırıcısı Zimbabweli bir biyolog, çevreci olan Allan Savory ve Savory Enstitüsüdür. Sistemin yola çıktığı ana tema; bugünkü hayvancılığı M.Ö yıl öncesindekine benzer şekilde yaparsak hem meraları ıslah eder hem de ekonomik ve katma değeri yüksek bir hayvancılık yapmış oluruz. Kabaca sistem o

4 bölgedeki mikro ve makro eko-döngü değişkenlerine (bitki örtüsü çeşidi, toprağın yapısı, iklim, coğrafya, hâkim rüzgârlar, yükseltiler, yön vd) bağlı olarak bölümlenmiş meralarda olabilecek en fazla hayvan ve en sık dönüşüm aralığı ile (mümkünse 1 gün) uygulanan bir mera yönetimidir ve 3 (biyolojik izleme, finansal plan, toprak ve hayvan yönetimi) ana bileşeni vardır. Sistem tarihsel süreçte yaşanan " sık sürüler ve hızlı hareket " etme koşullarını günümüze uyarlamaktan geçer. Hayvanlar bölünmüş parsellerde sıkışık bir şekilde bulunduğunda hızla ve ayrım yapmadan otlar. Gün sonunda gübre organik madde olarak toprakta kalır, otlanmayan otlar basılarak toprağa geri döner, otlanan bitkilerin aynı boyda olan kökleri beslenmediğinden organik olarak toprağa karışır ve aynı zamanda yeni bir kök ve gövde oluşumu ile döngü devam eder. Bu arada çorak kalmış parsellerin ıslahı için ise sürü güçlü bir alanda otlatılıp dışkılama için çorak parsele de alınabilir. Sistem İsveç de, Amerika da, Zimbabwe de, Avustralya da özellikle sığır yetiştiriciliğinde kullanılmaya başlayan bir sistem ve çiftçiler kendilerine "Carbon Farmers" adını veriyorlar ki sistemin en önemli özelliği karbonu toprağa gömmek. Kısaca iklim değişikliği ile mücadele ediyor ve bunu 1.konvansiyonel ya da feed lot tipi hayvancılığı mera hayvancılığı ile ikame ederek yapıyor. 2.Yeryüzünde karbonun en çok bulunduğu yer olan üst toprağın miktarını ve içeriğini ekolojik döngülerle artırarak karbon depolanmasını gerçekleştiriyor. Günümüzde bilinen gerçek modern-konvansiyonel tip hayvancılığın iklim değişikliğinin en önemli nedenlerinden biri olduğu (Dolaylı; tarımsal üretim, Doğrudan ise yığılı dışkıların nitro oksit üretmesi ve hayvanların doğalarına uygun olmayan yemleme nedeniyle çıkan metan gazı ). FAO (2006)'nun açıklamasına göre dünyada toplam küresel sera gazı salınımlarının %18'i modern konvansiyonel hayvancılıktan oluşuyor ve buna hayvancılık amaçlı toprak değişimlerini ( ormanların yok edilerek hayvan yemi amaçlı dikim) de katarsak oranın %27 gibi çok yükseldiği görülüyor. Örneğin Türkiye'de toplam ekilebilir arazi içerisinde yem bitkileri ekimi 2012 yılı itibariyle % 9,2'dir ve 2003 den bu yana her yıl artarak devam etmiştir. Yıllık kaba yem ihtiyacı 55 milyon ton olup bunun 45, milyon tonu büyükbaş, 9, milyon tonu küçükbaşlar içindir (Çelik, 2013).BMY şu anda 12 milyon hektarlık bir alanda uygulanıyor ve dönüm başına yaklaşık 450 kg canlı hayvan varlığını doyurabilecek bir biokütle taşıyor (Savory Institute 2015). Gerçek şu ki Türkiye' de (süt keçiciliğinin bir bölümü hariç) ve az gelişmiş ülkelerde keçi yetiştiriciliğinde bütüncül yönetim geleneksel bir şekilde yaşanıyor, ancak akıllı yöntemler ile tasarım değişikliğine ihtiyaç duyuyor. Yetiştirme sisteminde yapılacak akılcı tasarım beraberinde elde edilen ürünün de ekolojik, doğal ve sağlıklı olmasıyla sonuçlanıyor ki bu da tüketicinin talebini artırarak üreticinin karını yükseltiyor. Slow food (Yavaş gıda) Şu anda küçükbaş hayvancılık üretiminde ve ürünlerindeki hizmet ve deneyim, görülmeye ve kullanılmaya değer ilginçlikle ve yeni toplumsal dinamikleri gözeterek ortaya çıkması gerekir. Slow food kavramı, duyumsal deneyimin kaynaklandığı bilgi ve örgütlenme biçimleri ile birlikte özellikleri olan ürünlerin güvence altına alınmasını ve değerlendirilmesini içerir ve kültürel çeşitliliği ve ekolojik üretimi de beraberinde getirir. Slow food kapsamında hayvansal üretimde gıda kalitesi ve güvenliği, insani sürdürülebilir sağlıklı gıda kaynaklarının üretilmesi kapsamında hayvan ve insan sağlığını korumayı ve doğayı gözetmeyi savunur. Bu konu, hayvansal üretimde kullanılan hayvan türüne, ırkına, beslenmesine ve yönetim biçimine bağlı olarak en az stresle doğal yaşamına uygun hayvan refahı ve immuniteyi içermektedir. Aynı zamanda refah kapsamında en yakın mezbahaya nakli, kesim koşullarını, koruyucu hekimlik faaliyetlerini ve koruyucu sürü sağlığı programlarının uygulanmasını kapsar.

5 Keçi Yetiştiriciliği ve Bütünsel yönetim/slow food Bu kapsamda, bütünsel sürü yönetimi ve slow food kapsamında değerlendirilebilecek hayvansal ürünler tüm çiftlik hayvanlarını kapsayan bir süreçtir. Ancak burada özellikle keçi yetiştiriciliğinde bu süreci tanımlamak ve devreye sokmak Türkiye de keçi yetiştiriciliğinin hali hazırda bütünsel yönetime çok uygun altyapı taşımasından dolayıdır. Bütünsel sürü yönetimi keçi yetiştiriciliğin amacı olan süt ve özellikle et olarak elde edilen hayvansal ürünlerin gıda olarak ağlarının güçlendirilmesinde, yerel, küçük orta ölçekli işletmelerin doğa dostu üretim yaparak insan gıdası olarak kullanılan hayvansal ürünlerin son kullanıcı olan insana ve üreticiye sağlıklı ve ekonomik olarak kazandırılmasını amaçlar. Dünyada hayvan varlığında son 7 yılda keçi ve manda sayısı, sığır ve domuza oranla daha hızlı artmış, koyun varlığı ise pek değişmemiştir. Dünyada toplam 1,5 milyar baş sığır, 195 milyon baş manda, 1 milyar baş koyun, 920 milyon baş keçi bulunmaktadır (FAO STAT, 2012).Türkiye de ise 2013 yılı itibariyle yaklaşık 12.5 milyon baş sığır, 29 milyon baş koyun, 9.5 milyon baş keçi bulunmakta olup, keçide AB keçi varlığının % 41 ile bölgede 1. sıradadır. Kırmızı et üretim miktarları keçi eti ton, koyun eti ton, sığır eti ise tondur (TUİK 2014 verileri). Türkiye toplam süt üretimi 2013 yılında 18 milyon tondur. Üretilen bu sütün % 91,4 ünü inek sütü, % 6 sını koyun sütü, % 2,3 ünü keçi sütü ve % 0,3 ünü ise manda sütü oluşturmaktadır ( T.C.Kalkınma Bakanlığı Özel İhtisas komisyonu Raporu 2014) GTHB verilerine göre toplam kırmızı et üretiminde ithalatın payı 2010'da yüzde 8, 2011 yılında yüzde 7 olmuştur. Kırmızı et tüketiminde ise, ithalatın payı 2010 da yüzde 15, 2011'de yüzde 22 dir ( T.C.Kalkınma Bakanlığı Özel İhtisas Komisyonu Raporu 2014). Kırmızı et üretim ve tüketimi içerisinde keçi etinin payının yükseltilmesi için çalışmalar yapılmalıdır. Keçi eti ve sütünün diğer hayvansal ürünlere göre özellikle slow food kapsamında ele aldığımızda önemli avantajları bulunmaktadır. Şimdiye kadar keçi üzerinde yürütülen politikalar özellikle kıl keçi ve melezlerinin azaltılması yönünde olmuştur. Oysa kaliteli et ve sütteki açığın en sağlıklı ve ekonomik kapatma şekillerinden biri keçi yetiştiriciliği olmalıdır. Ayrıca Türkiye'de bütüncül yönetim kapsamında dayanıklı kıl keçi ve melezlerinin yetiştiriciliğinin bu sisteme entegre edilmesi çok önemlidir. Yetiştirme sistemi açısından bütüncül otlatma sistemine oldukça yakın bir şekilde ekolojik üretimden söz etmek mümkündür. Hatta kıl keçisi ve melezlerinin yetiştiriciliğinde tamamen serbest otlama sistemi varlığını korumaktadır. Bu da modern konvansiyonel hayvan yetiştiriciliğinin getirdiği olumsuzlukları taşımadığı anlamına gelmekte ancak durum yeteri kadar talep oluşturacak girişimlerden yoksun bulunmaktadır. Keçi sütünün yararlılıkları ve diğer sütler ile olan farkları kısaca; keçi sütü inek sütüne oranla %13 daha fazla kalsiyum, %25 daha fazla Vitamin B6, % 47 daha fazla Vitamin A, %134 daha fazla potasyum içerir ( Luke and Keith 1992). Keçi sütü yağının yaklaşık % 99'u trigliseritlerden oluşur. Keçi sütünün, kısa zincirli yağ asitlerince zengin olması özellikle sindirim yeteneği henüz gelişmemiş bebeklerin beslenmesinde keçi sütünden yararlanılmasını ya da keçi sütünden üretilmiş bebek mamalarının kullanımını esas kılmıştır. Keçi sütünde yağ taneciklerinin çapının küçük olması, sindirimini kolaylaştırır. Ayrıca keçi sütü proteinlerinden alfa-s1 kazein içeriğinin düşük olması sebebiyle de yumuşak bir pıhtı oluşturarak mide - barsak (gastro-intestinal) sağlığının korunmasına yardımcıdır. Ayrıca inek sütünden farklı olarak keçi sütü aglütinin içermez. Böylece keçi sütündeki yağ inek sütündeki gibi topaklanmaz, üstte birikmez. Bu da sindirimi ve absorbsiyonu kolaylaştırmaktadır. Yani keçi sütü doğal homojenize bir süttür. Keçi sütü Konjuge Linoleik Asit (CLA) dediğimiz bir yağ asidince de oldukça zengindir. Bu asit vücudumuz tarafından üretilmeyen, dışarıdan alınması gereken (esansiyel) yağ asitlerinden biridir. Bu asit yağların vücutta depolanmasına yardım

6 eden LPL enziminin çalışmasına engel olur ve vücutta depolanan yağ miktarının azaltılmasına yardımcı olur (Woodford 2007). Keçi, özelikle de oğlak eti birçok Avrupa ülkesinde (Fransa ve İspanya ve Güney Amerika), Cabritos, Kuzey Avrupa da Chevon, adı verilen 1 aylık yaştaki süt oğlakları pazarda dana ve kuzu etinden 2-3 kat yüksek fiyatla satılmaktadır. Karkas ağırlığı kg. olan oğlaklardan elde edilen bu etin yağ içeriği de oldukça düşüktür (Clegg 2010). Keçi etinde %27,8 protein, % 9.22 yağ bulunmakta, koyun ve sığır etine oranla yağ içeriği %50-65 düzeyinde daha düşüktür. Keçi etinde B1, B2 ve B3 vitamin miktarı diğer etlere nazaran daha yüksektir. Keçi, doymamış yağ asitlerinin zenginliği, doymuş yağların azlığı bakımından önemli ve sağlıklı bir protein kaynağıdır. Keçi eti daha doğrusu oğlak eti tüketiminin hak ettiği yeri bulması önemlidir, bunun yegâne yolu tüketiciye etin özelliklerinin doğru aktarılması gelir. Keçi sütünde ve etinde bulunan caprylic asit özellikle son yıllarda kanser tedavilerinde supplement olarak kullanılmaktadır. Çalışmalar CLA nın plazma kolesterol seviyesini düzenlediğini bildirmişlerdir. Hayvanlar üzerinde yapılan çalışmalar CLA nın antikarsinojenik etkisi olduğunu göstermiştir. CLA nın insan metabolizması üzerine bilinen etkileri birçok çeşit kanser hücresi üzerine anti-proliferatif ve pro-apoptotoik etkisi olduğudur. Bu da CLA yı kanser tedavisinde muhtemel doğal terapotik ajan olması yönünden ilgi çekici hale getirir (Haug et all 2007). Sonuç Yetiştirilme ve pazarlama sistemleri açısından keçi değerlendirildiğinde; Avrupa ve Amerika da özellikle çevreci ve etnik grupların farklı nedenlerle de olsa 1980 li yıllardan sonra keçi eti ve ürünlerine talepleri oluşmuş ve yıllar itibariyle artmaya devam etmektedir. Türkiye'de ise geleneksel olarak keçi eti, sütü ve peyniri tüketilmekte, ancak işlenmiş ya da modern gıda sistemlerinde satışı ve pazarlaması sütteki son yıllardaki gelişmeler hariç bulunmamaktadır. Özellikle son 10 yılı kapsayan süt keçisi yetiştiriciliğinin yaygınlaşması ve önemli bir aşama kaydetmesi nedeniyle özellikle erkek hayvanların daha iyi koşullarda değerlendirilmesi ve bununla ilgili yol haritası yapılması gereği bulunmaktadır. Bu yol haritasında, keçi yetiştiriciliğinin güçlü yanlarının (sağlık, doğal-ekolojik yetiştirmemakul/düşük maliyet, dayanıklı yerli ırklar ya da melezleri, dinsel-mezhepsel farklılığın olmaması) üreticiye ve tüketiciye ekonomi, kalite ve sağlık konularında daha fazla yarar sağlaması hedefine odaklanarak makalede belirtilmeye çalışılan şekilde bir yetiştiricilik ve gıda tasarımı yapılması uygun olacaktır. Türkiye de ve hali hazırda dünyada keçi yetiştiriciliği sosyo ekonomik ve coğrafi koşullardan kaynaklansa da çok büyük bir bölümü ekstansif yetiştiricilik şeklinde yapılmaktadır. Süt keçisinde ise sistem giderek modern konvansiyonel sisteme doğru zorlanmaktadır. Oysa keçi yetiştiriciliğinin özellikle günümüz sığır yetiştiriciliğinden ve bir miktar koyun yetiştiriciliğinden farkı ve en önemli güçlü yanı hali hazırda konvansiyonel hayvancılığı mera hayvancılığı ile ikame etmesi ve ekolojik döngülere uygun yetiştirilmesidir. Sistemin diğer bir güçlü yanı ise yetiştirme sisteminin bütünsel yetiştiriciliğe dönüşebilmesi ve ürünlerin slow food kapsamında değerlendirilebilir olmasıdır. Bu kapsamda; 1.Küresel düşün: AB sığır eti endüstrisi istikrarsız yem fiyatları, ekonomik çevre zorlukları ile rekabetçi bir döneme girmiştir yılına kadar, büyükbaş hayvan eti fiyatının % 11, küçükbaş hayvan et fiyatının % 4 oranında yükseleceği öngörülmektedir (OECD FAO Tarım Öngörüleri Raporu, ). Güçlü yanlar kapsamında ihracatla ilgili pazarın araştırılması. Düşük maliyet avantajını üretici ve tüketici yönünde pozitife dönüştür. 2.Keçi eti tüketiminde yerel tüketime ilişkin yeni tasarımlar yap ve bunun aracısız üretici örgütleri yoluyla kent tüketimine ulaşmasına ilişkin yapıyı kur.

7 3.Sağlık avantajını kullan: Sağlıklı keçi eti, sütü ve yararlılıkları konusunda farkındalık yaratılması (sütte yapıldı ve yapılmakta). Çiftlikten çatala konseptinde keçiyi hak ettiği yere yerleştir. 4.Gastronomi kapsamına al: Keçi eti ile yapılan yemek kültürünün çoğaltılması, örneklenmesi ve medyanın da yardımıyla sunulması ve önemli restaurantların menülerine sokulması için tanıtımlar, projeler düzenle. Özel günler için oğlak etinin kullanılması için reklam tasarımı yapılmasını sağla, organoleptik dezavantajlarını (koku) sağlığa vurgu yaparak avantaj haline getir. Keçi peyniri ve şarap ikilisini dünyada olduğu gibi ön plana çıkar. 5.Slow food olarak değerlendir: Yerel kasaplarda ve büyük marketlerin ekolojik stantlarında az bulunan özel bir et olduğuna dair durumun yaratılması. Keçi eti ve sütünün ( süt, peynir, dondurma ve hatta süt reçeli, diğer süt ürünleri kapsamında son 10 yılda yol kat etmiştir) Gıda tasarımı ve tasarımcıları yoluyla klasik, geleneksel ve pek de önemsenmeyen keçi etine stratejik ve hizmet tasarımları uygulamak ve adetlerden, geleneklerden ve tarihten gelen eğilimlerle birleştirerek ve SLOW FOOD konseptinde tüketiciye sunmak (Şu anda benzer bir uygulamayı İzmir İli Koyun- Keçi Birliği başlatmış durumda). Çeşitli ülkelerle karşılaştırma yapıldığında Türkiye hayvancılığında girdi maliyetleri oldukça yüksektir ve günden güne de artmaktadır. Artan girdi maliyetlerine ek olarak; üretici-toplayıcı-besicitüccar-işleyici-toptancı-perakendeci ve tüketiciden oluşan pazarlama zincirinde, tüketici fiyatlarında üretici payının pek çok üründe giderek azalması, üretime verilen desteklerin aslında üretimden sonraki süreçlere aktığını göstermektedir. Özellikle keçi etinde bu durumu da dikkate alarak slow food kapsamında mümkün olduğu kadar yerel ve lezzet durakları oluşturmak suretiyle aracıları ortadan kaldırılarak yeni bir tasarım oluştur. 6.Yetiştirme sistemlerini, doğal ve ekolojik ve hayvan refahına uygunluğunu ön plana çıkar: Bütüncül yönetim avantajını kullan ve tanıt. Hayvan refahına mutlaka vurgu yap.iyi hayvancılık uygulamaları kapsamında bütüncül mera yönetiminin desteklenmesini sağla. Ekstansif yetiştiricilik ya da bütüncül yönetim yetiştiriciliğinde hayvanlarda (sığır, domuz, koyun tavuk ve keçi) insan sağlığını tehdit eden Salmonella, Campylobacter ve E.coli, influenza A virus gibi etkenlerin bulunma ve bulaşma riskinin daha az olduğu (Brown et all, 2009) konusunu tüketiciye anlat. Sürü sağlığı programlarını öncelikle koruyucu önlemler çerçevesinde ve biyogüvenlik kapsamında uygula. Yetiştirme uygulamalarını gıdayı etkileyebilen olumsuzluklar dışında uygulama (ör: koku bezi köreltmesi) Veteriner Hekim olarak birincil amacımız sağlıklı hayvan ve sağlıklı gıda yetiştiriciliğidir. Bugüne kadar entansif hayvan yetiştiriciliğinin getirmiş olduğu hastalık, stres ve yetiştirme hataları, metabolik hastalıklar vd. konusunda bilgi sahibiyiz ve bunları gidermek için önlemler alıyoruz. Açıklanmaya çalışılan sistemde ise kontrollü ekstansif yetiştiricilik olarak adlandırabileceğimiz bütüncül yönetim ve yavaş gıda kapsamında koruyucu sürü sağlığı yöntemlerini uygulamak ve gıdanın daha ekolojik ve sağlıklı elde edilmesini ve tanıtılmasını sağlamak adına Veteriner Hekimlere büyük rol düşmektedir. Ayrıca Veteriner Hekim olarak toplumsal dinamik, ekonomi ve tüketici eğilimleri konusunda farkındalığımızın oluşması ve buna ilişkin yetiştirme, sağlık, pazarlama konularında etkin ve belirleyici olabilmek çok önemlidir. Özellikle yükselen değer olan keçi sütü ve etinde Veteriner Hekimlerin bilgi ve deneyimi ile alternatif yöntemleri uygulayabilen üreticilerin elde ettikleri ürün değerli olduğunda hem kendileri hem de Veteriner Hekimler için ekonomik karlılık da beraberinde gelecektir. Kaynaklar 1.Brown-Brandl TM, Berry ED, Wells E. Arthur T & Nienaber JA (2009). Impacts of individual animal response to heat and handling stresses on Escherichia coli and E. coli O157:H7 fecal shedding by feedlot cattle. Foodborne Pathogens and Disease, 6: Brundson R.V.(1980).Principles of Helminth Control.Veterinary Parasitology.6,

8 3.Clegg M.E (2010). "Medium-chain triglycerides are advantageous in promoting weight loss although not beneficial to exercise performance". International Journal of Food Sciences and Nutrition 61 (7): Çelik A (2013). Türkiye de Yem Bitkileri Desteklerinin Ekiliş ve Üretim Üzerine Etkisi.17 Eylül Ankara.Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı 6.Food and Agriculture Organization of the United Nations (2012).The Statistics Division 5.Friedmann H (2007). Scaling up: Bringing public institutions and food service corporations into the project for a local, sustainable food system in Ontario, Agriculture and Human Values, 24(3), pp Goodlass G, Halberg N. & Verschuur G (2003). Input output accounting systems in the European community an appraisal of their usefulness in raising awareness of environmental problems, European Journal of Agronomy, 20(4), pp Haug A, Hostmark A, Harstad O (2007). Bovine milk in human nutrition- a reveiw. Lipits in health and disease.25: Hopkins R (2008).The Transition Handbook From Oil Dependency to local Resilience, Green Books 9.Hoste R, Bondt N. & Ingenbleek P T M (Ed.) (2004). Visie op de varkenskolom, Wetenschapswinkel Wageningen UR Rapport 207 (Wageningen: Wetenschapswinkel WUR) 10.Luke B and Keith L G (1992). Calcium requirements and the diets of women and children. The journel of reproductive medicine, 37(8): Manzini E (2011).Tarım, Gıda ve Tasarım. Dağılımlı Bir Ekonomide Yeni Gıda Ağları. Kırsal Kalkınmada Alternatif ve Yeni Yaklaşımlar. Yayın No:4.Kırsal Kalkınma Merkezi 12.Marsden T K (2006). Denial or diversity? Creating new spaces for sustainable development, Journal of Environmental Policy and Planning, 8(2), pp Morgan K, Marsden T K & Murdoch J (2006). Worlds of Food: Place, Power, and Provenance in the Food Chain (Oxford: Oxford University Press) 14.OECD FAO (2015). Tarım Öngörüleri Raporu, www.oecd.org,(Erişim tarihi: ) 15.Schaer B. Knickel K. & Strauch C (2006). Tegut supermarket and Rho ngut meat processing:regional embedding as a marketing strategy, in D. Roep & J. S. C. Wiskerke (Eds) Nourishing Networks: Fourteen Lessons about Creating Sustainable Food Supply Chains, pp (Doetinchem: Reed Business Information) 16.Scrinis G (2007). From techno-corporate food to alternative agri-food movements, Local Global, 4, pp Roep D & Wiskerke J S C (2006). Nourishing Networks: Fourteen Lessons about Creating. Sustainable Food Supply Chains (Doetinchem: Reed Business Information). 18.Rostow W W(1960). The Stages of Economic Growth: A Non-Communist Manifesto, Cambridge Cambridge University Press 19.Sellers R F(1982). Eradication- local and national. In:The Control of Infectious Diseases in Farm Animals. British Veterinary Association Trust Project on the Future of Animal Health Control,London 20.Sonnino R. & Marsden T K (2006). Beyond the divide: Rethinking relationships between alternative and conventional food networks in Europe, Journal of Economic Geography, 6(2), pp Thrusfield M (1986).Veterinary EpidemiologyThe Control of Diseases. Butterworth ve Co.Ltd. England 22.T.C.Kalkınma Bakanlığı Özel İhtisas Komisyonu Raporu (2014). Ankara 23.Türkiye İstatistik Kurumu (2014). Hayvancılık İstatistikleri 24.Vuylsteke A Vackier I, Verbeke W & Van Huylenbroeck G (2004). Desk Study on Consumer Behaviour Towards Sustainable Food Products Synthesis Report (SUS-CHAIN Deliverable 11) (Ghent: Ghent University,Dep. of Agricultural Economics) 25. Savory Institute (2015).Holistic Management.www.savoryinstitute.com 26.Woodford K (2007). Devil in the Milk: Illness, Health and Politics: A1 and A2 Milk. Wellington New Zealand: Craig Potton Publishing

ORGANİK MANDA YETİŞTİRİCİLİĞİ. Vet. Hek. Ümit Özçınar

ORGANİK MANDA YETİŞTİRİCİLİĞİ. Vet. Hek. Ümit Özçınar ORGANİK MANDA YETİŞTİRİCİLİĞİ Vet. Hek. Ümit Özçınar ORGANİK TARIM VE HAYVANCILIK NEDİR? Organik tarımın temel stratejisi, kendine yeterli bir ekosistem oluşturarak, bu ekosistemdeki canlıların optimum

Detaylı

Türkiye de hayvancılık sektörünün önündeki sorunları iki ana başlık altında toplamak mümkündür. Bunlar;

Türkiye de hayvancılık sektörünün önündeki sorunları iki ana başlık altında toplamak mümkündür. Bunlar; Tarımı gelişmiş ülkelerin çoğunda hayvancılığın tarımsal üretim içerisindeki payı % 50 civarındadır. Türkiye de hayvansal üretim bitkisel üretimden sonra gelmekte olup, tarımsal üretim değerinin yaklaşık

Detaylı

BÜYÜKBAŞ-KÜÇÜKBAŞ HAYVAN VARLIĞI VE SÜT ÜRETİMİ MEVCUT DURUMU TÜRKİYE İZMİR KARŞILAŞTIRMASI

BÜYÜKBAŞ-KÜÇÜKBAŞ HAYVAN VARLIĞI VE SÜT ÜRETİMİ MEVCUT DURUMU TÜRKİYE İZMİR KARŞILAŞTIRMASI KÜRESEL KRİZ VE TARIM SEKTÖRÜ BÜYÜKBAŞ-KÜÇÜKBAŞ HAYVAN VARLIĞI VE SÜT ÜRETİMİ MEVCUT DURUMU Kenan KESKİNKILIÇ İzmir Ticaret Borsası Ar-Ge Müdürlüğü Aralık 2015 İZMİR TİCARET BORSASI Sayfa 0 BÜYÜKBAŞ-KÜÇÜKBAŞ

Detaylı

TÜRKİYE DE TARIMIN GELECEĞİ ve AVANTAJLAR

TÜRKİYE DE TARIMIN GELECEĞİ ve AVANTAJLAR TÜRKİYE DE TARIMIN GELECEĞİ ve AVANTAJLAR Halil AGAH Kıdemli Kırsal Kalkınma Uzmanı 22 Kasım 2016, İSTANBUL 1 2 SUNUM PLANI TARIMDA KÜRESELLEŞME TÜRK TARIM SEKTÖRÜ VE SON YILLARDAKİ GELİŞMELER TARIMDA

Detaylı

KONYA-EREĞLİ TİCARET BORSASI TÜRKİYE DE VE İLÇEMİZDE HAYVANCILIK SEKTÖRÜ SORUNLARI

KONYA-EREĞLİ TİCARET BORSASI TÜRKİYE DE VE İLÇEMİZDE HAYVANCILIK SEKTÖRÜ SORUNLARI KONYA-EREĞLİ TİCARET BORSASI 2015 TÜRKİYE DE VE İLÇEMİZDE HAYVANCILIK SEKTÖRÜ SORUNLARI TÜRKİYE DE HAYVANCILIK SEKTÖRÜ Ülkemiz coğrafi özellikleri bakımından her türlü hayvansal ürün üretimi için uygun

Detaylı

TEMEL ZOOTEKNİ KISA ÖZET KOLAY AÖF

TEMEL ZOOTEKNİ KISA ÖZET KOLAY AÖF DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. TEMEL ZOOTEKNİ KISA ÖZET KOLAY AÖF Kolayaöf.com

Detaylı

İZMİR DE SÜT SEKTÖRÜNE BAKIŞ

İZMİR DE SÜT SEKTÖRÜNE BAKIŞ İZMİR DE SÜT SEKTÖRÜNE BAKIŞ Büyük tarımsal ekonomiler sıralamasında 7. sırada yer alan ülkemiz tarımının milli gelire, istihdama ve dış ticarete katkısı giderek artmaktadır. Tarım sektörü; 2008 yılında

Detaylı

BVKAE www.bornovavet.gov.tr

BVKAE www.bornovavet.gov.tr Türkiye Veteriner İlaçları Pazarı Sorunlar ve Çözüm Önerileri Uluslararası Süt Sığırcılığı ve Süt Ürünleri Çalıştayı ve Sergisi 28-29 Nisan, 2008 - Konya İsmail Özdemir VİSAD - Veteriner Sağlık Ürünleri

Detaylı

Besi Hayvanları Pazarlama Politikası ve Canlı Hayvan Borsaları Komitesi. Sonuç Raporu

Besi Hayvanları Pazarlama Politikası ve Canlı Hayvan Borsaları Komitesi. Sonuç Raporu Besi Hayvanları Pazarlama Politikası ve Canlı Hayvan Borsaları Komitesi Sonuç Raporu Ana Başlıklar Kayıt Sistemi Hayvan Pazarları ve Canlı Hayvan Ticaret Borsaları Desteklemeler Sektörel Paydaşlar Mevzuat

Detaylı

Türkiye Keçi Sütü Üretimi ve Keçi Sütünün Özellikleri. Özgül Anitaş Saadet Bingöl Ercan Mevliyaoğulları. Ç.Ü.Z.F, Zootekni Bölümü, Balcalı, Adana

Türkiye Keçi Sütü Üretimi ve Keçi Sütünün Özellikleri. Özgül Anitaş Saadet Bingöl Ercan Mevliyaoğulları. Ç.Ü.Z.F, Zootekni Bölümü, Balcalı, Adana Türkiye Keçi Sütü Üretimi ve Keçi Sütünün Özellikleri Özgül Anitaş Saadet Bingöl Ercan Mevliyaoğulları Ç.Ü.Z.F, Zootekni Bölümü, Balcalı, Adana Giriş Günümüzde keçi yetiştiriciliği önemi gittikçe artan

Detaylı

AR&GE BÜLTEN 2016 OCAK-ŞUBAT SEKTÖREL SÜT SEKTÖRÜNE BAKIŞ

AR&GE BÜLTEN 2016 OCAK-ŞUBAT SEKTÖREL SÜT SEKTÖRÜNE BAKIŞ SÜT SEKTÖRÜNE BAKIŞ Şebnem BORAN Ülkemiz ve bölgemiz tarım ekonomisi içerisinde hayvancılık sektörünün oldukça önemli bir payı bulunmaktadır. Hayvansal ürünler toplumun yeterli ve dengeli beslenmesindeki

Detaylı

BULDAN HAYVAN YETİŞTİRİCİLİĞİ

BULDAN HAYVAN YETİŞTİRİCİLİĞİ BULDAN HAYVAN YETİŞTİRİCİLİĞİ Behiye AKSOY(DENGİZ), Nazif EKİCİ Buldan Tarım İlçe Müdürlüğü ÖZET Bu çalışma da Buldan merkez, belde köylerinde hayvan yetiştiriciliği ve yakın gelecekteki durumu incelenmiştir.

Detaylı

TÜRKİYE DE ve DÜNYA DA HAYVANSAL ÜRETİM. Prof. Dr. Numan AKMAN A.Ü. Ziraat Fakültesi

TÜRKİYE DE ve DÜNYA DA HAYVANSAL ÜRETİM. Prof. Dr. Numan AKMAN A.Ü. Ziraat Fakültesi TÜRKİYE DE ve DÜNYA DA HAYVANSAL ÜRETİM Prof. Dr. Numan AKMAN A.Ü. Ziraat Fakültesi TARIM ZİRAAT_1 Tarım. İng. Agriculture Büyük Türkçe Sözlük: Bitkisel ve hayvansal ürünlerin üretilmesi, kalite ve verimlerinin

Detaylı

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ: FAO NUN BAKIŞ AÇISI. Dr. Ayşegül Akın Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü Türkiye Temsilci Yardımcısı 15 Ekim 2016

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ: FAO NUN BAKIŞ AÇISI. Dr. Ayşegül Akın Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü Türkiye Temsilci Yardımcısı 15 Ekim 2016 İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ: FAO NUN BAKIŞ AÇISI Dr. Ayşegül Akın Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü Türkiye Temsilci Yardımcısı 16 Ekim Dünya Gıda Günü Herkesin gıda güvenliğine ve besleyici gıdaya ulaşma

Detaylı

Tarım & gıda alanlarında küreselleşme düzeyi. Hareket planları / çözüm önerileri. Uluslararası yatırımlar ve Türkiye

Tarım & gıda alanlarında küreselleşme düzeyi. Hareket planları / çözüm önerileri. Uluslararası yatırımlar ve Türkiye Fırsatlar Ülkesi Türkiye Yatırımcılar için Güvenli bir Liman Tarım ve Gıda Sektöründe Uluslararası Yatırımlar Dr Mehmet AKTAŞ Yaşar Holding A.Ş. 11-12 Şubat 2009, İstanbul sunuş planı... I. Küresel gerçekler,

Detaylı

Dünyada ve Türkiye de Endüstriyel Süt İşleme

Dünyada ve Türkiye de Endüstriyel Süt İşleme Dünyada ve Türkiye de Endüstriyel Süt İşleme Dünyada üretilen toplam süt miktarı farklı kuruluşlar tarafından açıklanmaktadır. Bu kuruluşlar temelde birbirleriyle bağlantılı olmalarına rağmen veri toplama

Detaylı

Polonya ve Çek Cumhuriyeti nde Tahıl ve Un Pazarı

Polonya ve Çek Cumhuriyeti nde Tahıl ve Un Pazarı Polonya ve Çek Cumhuriyeti nde Tahıl ve Un Pazarı Polonya da 400-450 un değirmeni olduğu biliniyor. Bu değirmenlerin yıllık toplam kapasiteleri 6 milyon tonun üzerine. Günde 100 tonun üzerinde üretim gerçekleştirebilen

Detaylı

Tarım Tarihi ve Deontolojisi Dersi 14.Hafta SÜRDÜRÜLEBİLİR TARIM VE GİRDİ KULLANIMI. Dr. Osman Orkan Özer

Tarım Tarihi ve Deontolojisi Dersi 14.Hafta SÜRDÜRÜLEBİLİR TARIM VE GİRDİ KULLANIMI. Dr. Osman Orkan Özer Tarım Tarihi ve Deontolojisi Dersi 14.Hafta SÜRDÜRÜLEBİLİR TARIM VE GİRDİ KULLANIMI Dr. Osman Orkan Özer SÜRDÜRÜLEBİLİR TARIM VE GİRDİ KULLANIMI Sürdürülebilir tarım; Günümüz kuşağının besin gereksinimi

Detaylı

Sağlıklı Tarım Politikası

Sağlıklı Tarım Politikası TARLADAN SOFRAYA SAĞLIKLI BESLENME Sağlıklı Tarım Politikası Prof. Dr. Ahmet ALTINDĠġLĠ Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü ahmet.altindisli@ege.edu.tr Tarım Alanları ALAN (1000 ha)

Detaylı

İZMİR DE SÜT HAYVANCILIĞI

İZMİR DE SÜT HAYVANCILIĞI İZMİR DE SÜT HAYVANCILIĞI Şebnem BORAN Gözde SEVİLMİŞ Süt özellikle protein, yağ, vitamin (C vitamini hariç) ve mineraller (başta kalsiyum ve fosfor olmak üzere) gibi beslenmede çok önemli olan toplam

Detaylı

Koyun ve keçi sütü ve ürünlerinin üretiminde karşılaşılan temel sorunlar ile muhtemel çözüm önerileri

Koyun ve keçi sütü ve ürünlerinin üretiminde karşılaşılan temel sorunlar ile muhtemel çözüm önerileri Koyun ve keçi sütü ve ürünlerinin üretiminde karşılaşılan temel sorunlar ile muhtemel çözüm önerileri Prof. Dr. Veysel AYHAN Türkiye Damızlık Koyun-Keçi Yetiştiricileri Merkez Birliği (TÜDKİYEB) Genel

Detaylı

Prof. Dr. Zafer ULUTAŞ. Gaziosmanpaşa Üniversitesi

Prof. Dr. Zafer ULUTAŞ. Gaziosmanpaşa Üniversitesi Prof. Dr. Zafer ULUTAŞ Gaziosmanpaşa Üniversitesi Beslenme için gerekli Protein İhtiyacı Sağlıklı beslenme için günlük tüketilmesi gereken protein miktarının kişi başı 110g arasında olması arzu edilir.

Detaylı

Patatesin Dünyadaki Açlığın ve Yoksulluğun Azaltılmasındaki Yeri ve Önemi

Patatesin Dünyadaki Açlığın ve Yoksulluğun Azaltılmasındaki Yeri ve Önemi Patatesin Dünyadaki Açlığın ve Yoksulluğun Azaltılmasındaki Yeri ve Önemi Prof. Dr. Necmi İŞLER M.K.Ü. Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü Antakya/HATAY Güney Amerika kökenli bir bitki olan patates

Detaylı

TÜRKİYE DE SIĞIR YETİŞTİRİCİLİĞİ

TÜRKİYE DE SIĞIR YETİŞTİRİCİLİĞİ TÜRKİYE DE SIĞIR YETİŞTİRİCİLİĞİ Prof. Dr. Salahattin KUMLU DGRV-Türkiye Temsilciliği Eğitim Ekibi Merzifon, 2012 Türkiye de sığır varlığı ve süt verimi Eylül 2012 2 Sığır varlığı ve süt verimi İnek sayısı

Detaylı

ÖNSÖZ. Dr. Ahmet ALTIPARMAK Antalya Valisi BAKA Yönetim Kurulu Başkanı. Tuncay ENGİN BAKA Genel Sekreteri

ÖNSÖZ. Dr. Ahmet ALTIPARMAK Antalya Valisi BAKA Yönetim Kurulu Başkanı. Tuncay ENGİN BAKA Genel Sekreteri ÖNSÖZ Gelişmiş ülkelerde 1900 lü yılların başlarından itibaren kurulmuş olan kalkınma ajansları, ülkemizde yeni benimsenmiş bir modeldir. Kalkınma Ajansları; bölgesel düzeyde kamu kesimi, özel kesim ve

Detaylı

GELENEKSEL GIDA VE DİĞER TEMEL KAVRAMLAR

GELENEKSEL GIDA VE DİĞER TEMEL KAVRAMLAR GELENEKSEL GIDA VE DİĞER TEMEL KAVRAMLAR 2016 Geleneksel gıdalar, her kültürde olduğu gibi Türkiye de de coğrafya, iklim, tarımsal üretim imkanları ve hepsinin üzerinde de «geleneksel yaşam tarzının» etkisi

Detaylı

Dünyada 3,2 milyon tona, ülkemizde ise 40 bin tona ulaşan pestisit tüketimi bunun en önemli göstergesidir. Pestisit kullanılmaksızın üretim yapılması

Dünyada 3,2 milyon tona, ülkemizde ise 40 bin tona ulaşan pestisit tüketimi bunun en önemli göstergesidir. Pestisit kullanılmaksızın üretim yapılması Pestisit; herhangi bir istenmeyen canlının (zararlı organizma), yayılmasını engelleyen, uzaklaştıran ya da ondan koruyan her türlü bileşik ya da bileşikler karışımıdır. Tarımda pestisitler, zararlı organizmaları

Detaylı

>BİLGİ. Fransa da Büyükbaş hayvancılık. Durumu. www.franceagrimer.fr

>BİLGİ. Fransa da Büyükbaş hayvancılık. Durumu. www.franceagrimer.fr >BİLGİ Fransa da Büyükbaş hayvancılık Durumu www.franceagrimer.fr Situ Hayvan hastalıklarıyla mücadele, Tarım, Gıda ve Ormancılık Bakanlığı nın önceliklerinden biridir. Finansal, teknik ve insan kaynaklarını

Detaylı

AR&GE BÜLTEN. İl nüfusunun % 17 si aile olarak ifade edildiğinde ise 151 bin aile geçimini tarım sektöründen sağlamaktadır.

AR&GE BÜLTEN. İl nüfusunun % 17 si aile olarak ifade edildiğinde ise 151 bin aile geçimini tarım sektöründen sağlamaktadır. İzmir İlinin Son 5 Yıllık Dönemde Tarımsal Yapısı Günnur BİNİCİ ALTINTAŞ İzmir, sahip olduğu tarım potansiyeli ve üretimi ile ülkemiz tarımında önemli bir yere sahiptir. Halen Türkiye de üretilen; enginarın

Detaylı

KIRMIZI ET SEKTÖRÜNÜN SORUNLARI ve ÇÖZÜM ÖNERİLERİ. Dr. Ahmet YÜCESAN Ulusal Kırmızı Et Konseyi Bşk. İSTANBUL 2014

KIRMIZI ET SEKTÖRÜNÜN SORUNLARI ve ÇÖZÜM ÖNERİLERİ. Dr. Ahmet YÜCESAN Ulusal Kırmızı Et Konseyi Bşk. İSTANBUL 2014 KIRMIZI ET SEKTÖRÜNÜN SORUNLARI ve ÇÖZÜM ÖNERİLERİ Dr. Ahmet YÜCESAN Ulusal Kırmızı Et Konseyi Bşk. İSTANBUL 2014 Ulusal Kırmızı Et Konseyi Ulusal Kırmızı Et Konseyi; 5488 sayılı Tarım Kanununun 11.maddesinde

Detaylı

3. ULUSLARARASI BİYOSİDAL KONGRESİ

3. ULUSLARARASI BİYOSİDAL KONGRESİ 3. ULUSLARARASI BİYOSİDAL KONGRESİ 22-25 Kasım 2016 ANTALYA GIDA VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Veteriner Sağlık Ürünleri ve Halk Sağlığı Daire Başkanlığı Türkiye de Veteriner Tıbbi Ürünlerin Mevcut Durumu,

Detaylı

21. Yüzyıl İçin Planlama Seminerleri 2015 Sonbahar III. 21. Yüzyılda Toprak, Tarım ve Gıda. 1/3 Yücel ÇAĞLAR İletişim:

21. Yüzyıl İçin Planlama Seminerleri 2015 Sonbahar III. 21. Yüzyılda Toprak, Tarım ve Gıda. 1/3 Yücel ÇAĞLAR İletişim: 21. Yüzyıl İçin Planlama Seminerleri 2015 Sonbahar III 21. Yüzyılda Toprak, Tarım ve Gıda 1/3 Yücel ÇAĞLAR İletişim: oduncugil@yahoo.com DÜŞÜNSEL BAĞIMLILIK: BAKIŞ AÇILARI - KAVRAMLAR - TERİMLER Çevre

Detaylı

Conjugated Linoleic Acid

Conjugated Linoleic Acid Conjugated Linoleic Acid Conjugated Linoleic Acid (CLA) GENEL BAKIŞ Konjuge linoleik l ik asit bir omega-6 esansiyel yağğ asidi olan linoleik asit (LA) in 28 geometrik ve pozisyonel izomerlerini kapsar.

Detaylı

Enerji ve İklim Haritası

Enerji ve İklim Haritası 2013/2 ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Enerji ve Çevre Yönetimi Dairesi Başkanlığı Enerji ve İklim Haritası Uzm. Yrd. Çağrı SAĞLAM 22.07.2013 Redrawing The Energy Climate Map isimli kitabın çeviri özetidir.

Detaylı

Grafik-1: Avrupa Birliğinde Haftalık Dana Karkas Ortalama Fiyatları / 100 KG

Grafik-1: Avrupa Birliğinde Haftalık Dana Karkas Ortalama Fiyatları / 100 KG 1. KIRMIZI ET SEKTÖRÜNDEKİ GELİŞMELER a. Kırmızı Et Sektörü Pazar Analizi AVRUPA BİRLİĞİ: Grafik-1: Avrupa Birliğinde Haftalık Dana Karkas Ortalama Fiyatları / 100 KG Kaynak: Avrupa Birliği Komisyonu,

Detaylı

Fao Gıda Fiyat Endeksi

Fao Gıda Fiyat Endeksi FAO Gıda Fiyatları Ticareti FAO gıda fiyat endeksi, uluslararası gıda emtia fiyatlarına ilişkin değişimleri aylık olarak ölçen bir endekstir. 5 emtia grubuna (et, mandıra, şeker, hububat ve yağ) dahil

Detaylı

BAKLİYAT DOSYASI. 4 TÜRKİYE ABD 240 Kaynak: FAO

BAKLİYAT DOSYASI. 4 TÜRKİYE ABD 240 Kaynak: FAO BAKLİYAT DOSYASI Dünya üzerinde tarımı çok eski yıllardan beri yapılmakta olan yemeklik dane baklagillerin diğer bir deyişle bakliyat ürünlerinin insan beslenmesinde bitkisel kaynaklı protein gereksiniminin

Detaylı

TÜRKİYE DE VE DÜNYA DA DEVEKUŞU YETİŞTİRİCİLİĞİ

TÜRKİYE DE VE DÜNYA DA DEVEKUŞU YETİŞTİRİCİLİĞİ TÜRKİYE DE VE DÜNYA DA DEVEKUŞU YETİŞTİRİCİLİĞİ Dünya da genelde hayvansal üretim ticari işletmeler tarafından yapılmaktadır. Dünyadaki hayvansal gıda eksikliliğini gidermek, daha ekonomik ürün elde etmek

Detaylı

NIRLINE. NIRLINE ile Ham Maddelerinizde Yağ Asidi Tayini, Sürdürülebilir Besleme ile Sizi Geleceğe Taşır!

NIRLINE. NIRLINE ile Ham Maddelerinizde Yağ Asidi Tayini, Sürdürülebilir Besleme ile Sizi Geleceğe Taşır! ile Ham Maddelerinizde Yağ Asidi Tayini, Sürdürülebilir Besleme ile Sizi Geleceğe Taşır! KONU Yağ Asidi Profillerinin Hayvan Beslemedeki Önemi ve Analizleri İLGİ ile Ham Maddelerinizde Yağ Asidi Tayini,

Detaylı

FAO GIDA FİYAT ENDEKSİ

FAO GIDA FİYAT ENDEKSİ FAO GIDA FİYAT ENDEKSİ FAO gıda fiyat endeksi, uluslararası gıda emtia fiyatlarına ilişkin değişimleri aylık olarak ölçen bir endekstir. 5 emtia grubuna (et, mandıra, şeker, hububat ve yağ) dahil toplam

Detaylı

MEVZUATLAR KANUNLAR. TEBLİĞ, TALİMAT ve KARARLAR YÖNETMELİKLER KANUNLAR. Zirai Mücadele ve Zirai Karantina Kanunu

MEVZUATLAR KANUNLAR. TEBLİĞ, TALİMAT ve KARARLAR YÖNETMELİKLER KANUNLAR. Zirai Mücadele ve Zirai Karantina Kanunu T.C. ANTALYA VALİLİĞİ Tarım İl Müdürlüğü MEVZUATLAR KANUNLAR 6968 Sayılı Zirai Mücadele ve Zirai Karantina Kanunu. 5179 Sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin

Detaylı

KÜRESELLEŞME STRATEJİLERİ İÇERİSİNDE TÜRKİYE SÜT SEKTÖRÜ NE YAPACAK?

KÜRESELLEŞME STRATEJİLERİ İÇERİSİNDE TÜRKİYE SÜT SEKTÖRÜ NE YAPACAK? KÜRESELLEŞME STRATEJİLERİ İÇERİSİNDE TÜRKİYE SÜT SEKTÖRÜ NE YAPACAK? Dr. İsmail MERT ASÜD Genel Sekreteri 3. TİRE SÜT SEMPOZYUMU 11 Haziran 2015 SÜTÜN ÜRETİM DEĞERİNİN PAYI Üretim Değeri Dünyada: Tarımsal

Detaylı

AÇLIĞIN ÖNLENMESĠ ve GIDA GÜVENCESĠNĠN SAĞLANMASI

AÇLIĞIN ÖNLENMESĠ ve GIDA GÜVENCESĠNĠN SAĞLANMASI AÇLIĞIN ÖNLENMESĠ ve GIDA GÜVENCESĠNĠN SAĞLANMASI Yrd. Doç. Dr. Mustafa ERBAġ Sultan ARSLAN A. Nur DURAK Akdeniz Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü erbas@akdeniz.edu.tr Sunum Planı

Detaylı

Grafik-1: Avrupa Birliğinde Haftalık Dana Karkas Ortalama Fiyatları / 100 KG

Grafik-1: Avrupa Birliğinde Haftalık Dana Karkas Ortalama Fiyatları / 100 KG 1. KIRMIZI ET SEKTÖRÜNDEKİ GELİŞMELER a. Kırmızı Et Sektörü Pazar Analizi AVRUPA BİRLİĞİ: Grafik-1: Avrupa Birliğinde Haftalık Dana Karkas Ortalama Fiyatları / 100 KG Kaynak: Avrupa Birliği Komisyonu,

Detaylı

Gıda Piyasalarının Değişen Dinamikleri. Türkiye Tarım/Gıda Sanayii nin Rekabet Gücü

Gıda Piyasalarının Değişen Dinamikleri. Türkiye Tarım/Gıda Sanayii nin Rekabet Gücü Gıda Piyasalarının Değişen Dinamikleri Türkiye Tarım/Gıda Sanayii nin Rekabet Gücü Uluslararası ve Ulusal Gıda Piyasalarının Değişen Dinamikleri Global Mal Ticareti, 2010 yılı itibariyle US$15 trilyon

Detaylı

Trakya Kalkınma Ajansı. www.trakyaka.org.tr. Edirne İlinde Yem Bitkileri Ekilişi Kaba Yem Üretiminin İhtiyacı Karşılama Oranı

Trakya Kalkınma Ajansı. www.trakyaka.org.tr. Edirne İlinde Yem Bitkileri Ekilişi Kaba Yem Üretiminin İhtiyacı Karşılama Oranı Trakya Kalkınma Ajansı www.trakyaka.org.tr Edirne İlinde Yem Bitkileri Ekilişi Kaba Yem Üretiminin İhtiyacı Karşılama Oranı EDİRNE YATIRIM DESTEK OFİSİ EDİRNE İLİNDE YEM BİTKİLERİ EKİLİŞİ, MERALARIN DURUMU

Detaylı

Proje alanı, süresi ve bütçesi

Proje alanı, süresi ve bütçesi 1 Proje Gelişim Süreci Projenin amacı Proje alanı, süresi ve bütçesi İşbirliği yapılan kurumlar Proje Bileşenleri Proje Faaliyetleri 2/21 Mart 2011 Mart 2011 Mart 2012 Mart 2012 Haziran 2012 Haziran 2013

Detaylı

GIDA GÜVENLİĞİ VE YENİ TARIM POLİTİKASINA İLİŞKİN ÖNERİLER

GIDA GÜVENLİĞİ VE YENİ TARIM POLİTİKASINA İLİŞKİN ÖNERİLER GIDA GÜVENLİĞİ VE YENİ TARIM POLİTİKASINA İLİŞKİN ÖNERİLER 30 10 2013 topraksuenerji-ulusal güvenlik denince çoğu zaman zihnimizde sınırda nöbet tutan askerler, fırlatılmaya hazır füzeler, savaş uçakları

Detaylı

Tarım ve Kırsal Kalkınma Mali Destek Programı

Tarım ve Kırsal Kalkınma Mali Destek Programı KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ GIDA TARIM VE ENERJİ BAKANLIĞI Tarım ve Kırsal Kalkınma Mali Destek Programı 2014 yılı Proje Teklif Çağrısı Değerlendirme Sonuçları Referans No: KKTC-14-GTEB-01 Bu program

Detaylı

Gıda Güvenliği, GDO lar ve Sağlıklı Beslenme. Yrd.Doç.Dr.Memduh Sami TANER (Ph.D.)

Gıda Güvenliği, GDO lar ve Sağlıklı Beslenme. Yrd.Doç.Dr.Memduh Sami TANER (Ph.D.) Gıda Güvenliği, GDO lar ve Sağlıklı Beslenme Yrd.Doç.Dr.Memduh Sami TANER (Ph.D.) SAĞLIKLI BESLENME Vücudumuzda dakikada 10 milyon hücre ölür ve bir o kadarı da yenilenir. Ortalama 100 günde (beyin ve

Detaylı

KUZEY DOĞU ANADOLU BÖLGESİ TARIM SEKTÖRÜ GZFT (SWOT) ANALİZİ(2012)

KUZEY DOĞU ANADOLU BÖLGESİ TARIM SEKTÖRÜ GZFT (SWOT) ANALİZİ(2012) T.C. KUZEYDOĞU ANADOLU KALKINMA AJANSI KUZEY DOĞU ANADOLU BÖLGESİ TARIM SEKTÖRÜ GZFT (SWOT) ANALİZİ(2012) Dr. Mehmet Ali ÇAKAL TRA1 2012 Her hakkı saklıdır. İÇİNDEKİLER 1. KAPSAM... 3 2. KUZEY DOĞU ANADOLU

Detaylı

SÜT SEKTÖRÜNDE MEVCUT DURUM. Yusuf GÜÇER Ziraat Mühendisi İzmir İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü

SÜT SEKTÖRÜNDE MEVCUT DURUM. Yusuf GÜÇER Ziraat Mühendisi İzmir İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü SÜT SEKTÖRÜNDE MEVCUT DURUM Yusuf GÜÇER Ziraat Mühendisi İzmir İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü TARIMSAL ÜRETİM DEĞERİ BİTKİSEL VE HAYVANSAL ÜRETİMDE İZMİR İN ÜLKE SIRALAMASINDAKİ YERİ (TUİK-2014)

Detaylı

TARIM EKONOMİSİ ve İŞLETMECİLİĞİ. Dr. Osman Orkan Özer

TARIM EKONOMİSİ ve İŞLETMECİLİĞİ. Dr. Osman Orkan Özer TARIM EKONOMİSİ ve İŞLETMECİLİĞİ Dr. Osman Orkan Özer osman.ozer@adu.edu.tr Ders İçeriği 1. Tarım Ekonomisinin Kapsamı 2. Tarımın Türkiye Ekonomisine Katkısı 3. Tarımsal Üretim Ekonomisi (3. ve 4. hafta)

Detaylı

4.GIDA GÜVENLİĞİ KONGRESİ KAPANIŞ BİLDİRGESİ

4.GIDA GÜVENLİĞİ KONGRESİ KAPANIŞ BİLDİRGESİ 4.GIDA GÜVENLİĞİ KONGRESİ KAPANIŞ BİLDİRGESİ Bu kapanış bildirgesinde yer alan aşağıdaki maddeler 4.Gıda Güvenliği Kongresinin çeşitli oturumlarında ve panellerinde dile getirilen ortak görüşlerin özetlenmesiyle

Detaylı

TÜRKİYE VE DÜNYADA KANATLI SEKTÖRÜNÜN GENEL DURUMU

TÜRKİYE VE DÜNYADA KANATLI SEKTÖRÜNÜN GENEL DURUMU TÜRKİYE VE DÜNYADA KANATLI SEKTÖRÜNÜN GENEL DURUMU Resim 1: Bakanlığımızca Geliştirilen Yerli Hibritlerimiz (ATAK S). 1. Kanatlı sektörü ile ilgili üretim, tüketim ve istihdam Bakanlığımız, 1930 lu yıllarda

Detaylı

AMASYA KÜÇÜKBAŞ HAYVAN YETİŞTİRİCİLİĞİ VE SORUNLARI

AMASYA KÜÇÜKBAŞ HAYVAN YETİŞTİRİCİLİĞİ VE SORUNLARI AMASYA KÜÇÜKBAŞ HAYVAN YETİŞTİRİCİLİĞİ VE SORUNLARI Mustafa UYAR Birlik Başkanı 26.09.2012 1 26.09.2012 2 Amasya ili küçükbaş hayvan varlığı TÜİK 2011 verilerine göre; 97.800 baş koyun, 29.370 baş keçi

Detaylı

LAND DEGRADATİON. Hanifi AVCI AGM Genel Müdür Yardımcısı

LAND DEGRADATİON. Hanifi AVCI AGM Genel Müdür Yardımcısı ARAZİ BOZULUMU LAND DEGRADATİON Hanifi AVCI AGM Genel Müdür Yardımcısı LAND DEGRADATİON ( ARAZİ BOZULUMU) SOİL DEGRADATİON (TOPRAK BOZULUMU) DESERTİFİCATİON (ÇÖLLEŞME) Arazi Bozulumu Nedir - Su ve rüzgar

Detaylı

2 3 4 5 6 2006 2007 2008 2009 2010 Antalya, Isparta, Burdur 3.996.228 4.537.170 4.742.685 5.210.194 7.465.360 Manisa, Afyon, Kütahya, Uşak 4.711.300 4.924.994 6.127.161 6.408.674 7.107.187 Adana, Mersin

Detaylı

HATAY TARIM VİZYONU

HATAY TARIM VİZYONU HATAY TARIM VİZYONU 2016-2021 2 BİTKİSEL ÜRETİM VİZYONU Zeytin üretiminde Türkiye 3.cüsü olan Hatay da, üretimle birlikte katma değer sağlayacak işleme ve paketleme tesislerinin kurulumuna sağlanan destekler

Detaylı

Fao Gıda Fiyat Endeksi

Fao Gıda Fiyat Endeksi FAO gıda fiyat endeksi, uluslararası gıda emtia fiyatlarına ilişkin değişimleri aylık olarak ölçen bir endekstir. 5 emtia grubuna (et, mandıra, şeker, hububat ve yağ) dâhil toplam 73 gıda maddesi fiyatının,

Detaylı

TÜRKİYE NİN STRATEJİK VİZYONU PROJESİ

TÜRKİYE NİN STRATEJİK VİZYONU PROJESİ İÇİNDEKİLER TÜRKİYE NİN STRATEJİK VİZYONU 2023 PROJESİ - SEKTÖREL PERSPEKTİF - STRATEJİK VİZYON BELGESİ ( TASLAK ) TARIM, GIDA VE HAYVANCILIK ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA, SÜRDÜRÜLEBİLİR TARIM, GIDA

Detaylı

ÖDEMİŞ İLÇESİNDE PATATES ÜRETİMİ, KOŞULLAR ve SORUNLAR

ÖDEMİŞ İLÇESİNDE PATATES ÜRETİMİ, KOŞULLAR ve SORUNLAR ÖDEMİŞ İLÇESİNDE PATATES ÜRETİMİ, KOŞULLAR ve SORUNLAR GİRİŞ Solanaceae familyasına ait olduğu bilinen patatesin Güney Amerika`nın And Dağları nda doğal olarak yetiştiği; 16. yüzyılın ikinci yarısında

Detaylı

GELENEKSEL GIDALAR VE COĞRAFİ İŞARET

GELENEKSEL GIDALAR VE COĞRAFİ İŞARET GELENEKSEL GIDALAR VE COĞRAFİ İŞARET 2015 YÖRE Fransa Köken ve kalite adlandırmaları Ulusal enstitüsü (INAO) göre ; İçinde bir tarımsal üretim ve fiziki ortam ile beşeri faktörler kümesinin bulunduğu ve

Detaylı

GIDA ARZI GÜVENLİĞİ VE RİSK YÖNETİMİ

GIDA ARZI GÜVENLİĞİ VE RİSK YÖNETİMİ GIDA ARZI GÜVENLİĞİ VE RİSK YÖNETİMİ Bekir ENGÜRÜLÜ Tarım Reformu Genel Müdürlüğü Tarım Sigortaları ve Doğal Afetler Daire Başkanı Haziran 2016 SUNUM PLANI DÜNYADA TARIMIN GÖRÜNÜMÜ TÜRKİYE TARIMINA BAKIŞ

Detaylı

KALINTILARI. Pestisit nedir? GIDALARDAKİ PESTİSİT KALINTILARI 1. pestisit kalınt kaynağı. güvenilirmidir. ? Güvenilirlik nasıl l belirlenir?

KALINTILARI. Pestisit nedir? GIDALARDAKİ PESTİSİT KALINTILARI 1. pestisit kalınt kaynağı. güvenilirmidir. ? Güvenilirlik nasıl l belirlenir? Tükettiğimiz imiz gıdalarg daların n güvenilirlig venilirliği i hayati derecede önemlidir KALINTILARI Dr. K.Necdet Öngen Gıdalarımızdaki pestisit kalıntıları konusunda neyi ne kadar biliyoruz? Tükettiğimiz

Detaylı

GIDA ve KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Dursun KODAZ Gıda Mühendisi Gıda İşletmeleri ve Kodeks Daire Başkanlığı

GIDA ve KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Dursun KODAZ Gıda Mühendisi Gıda İşletmeleri ve Kodeks Daire Başkanlığı GIDA ve KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Dursun KODAZ Gıda Mühendisi Gıda İşletmeleri ve Kodeks Daire Başkanlığı GENEL MÜDÜRLÜK YAPISI GIDA VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ-ORGANİZASYON ŞEMASI GENEL MÜDÜR GENEL MÜDÜR

Detaylı

Grafik-1: Avrupa Birliğinde Haftalık Dana Karkas Ortalama Fiyatları / 100 KG

Grafik-1: Avrupa Birliğinde Haftalık Dana Karkas Ortalama Fiyatları / 100 KG 1. KIRMIZI ET SEKTÖRÜNDEKİ GELİŞMELER a. Kırmızı Et Sektörü Pazar Analizi AVRUPA BİRLİĞİ: Grafik-1: Avrupa Birliğinde Haftalık Dana Karkas Ortalama Fiyatları / 100 KG Kaynak: Avrupa Birliği Komisyonu,

Detaylı

Gıdalardaki Pestisit Kalıntıları. Dr. K.Necdet Öngen

Gıdalardaki Pestisit Kalıntıları. Dr. K.Necdet Öngen GIDALARDAKİ PESTİSİT KALINTILARI Dr. K.Necdet Öngen Tükettiğimiz gıdaların güvenilirliği hayati derecede önemlidir Gıdalarımızdaki pestisit kalıntıları konusunda neyi ne kadar biliyoruz? Tükettiğimiz gıdalar

Detaylı

SAĞLIK SEKTÖRÜ RAPORU

SAĞLIK SEKTÖRÜ RAPORU SAĞLIK SEKTÖRÜ RAPORU İçindekiler DÜNYA ÜRETİMİ... 3 DÜNYA TİCARETİ... 4 TÜRKİYE DE İLAÇ ve ECZACILIK ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ... 5 Türkiye de Sağlık Harcamaları... 5 TÜRKİYE DE DIŞ TİCARET... 6 İhracat... 7 İthalat...

Detaylı

Tarım Sayımı Sonuçları

Tarım Sayımı Sonuçları Tarım Sayımı Sonuçları 2011 DEVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ İstatistik ve Araştırma Dairesi Ocak 2015 TARIM SAYIMININ AMACI Tarım Sayımı ile işletmenin yasal durumu, arazi kullanımı, ürün bazında ekili alan, sulama

Detaylı

BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (BAKA) TARIMSAL AR-GE PROJE DESTEKLERİ

BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (BAKA) TARIMSAL AR-GE PROJE DESTEKLERİ BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (BAKA) TARIMSAL AR-GE PROJE DESTEKLERİ Selin ŞEN Şubat 2015 SUNUM PLANI I. TARIMSAL AR-GE PROJE DESTEKLERİ II. TARIMSAL AR-GE PROJELERİ DESTEK SÜRESİ VE TUTARI III. DESTEKLENEN

Detaylı

2003-2011 T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN BOLU

2003-2011 T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN BOLU T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI 2003-2011 DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN BOLU Türk tarımını kalkındırmadan Türkiye yi kalkındıramayız Recep Tayyip ERDOĞAN Başbakan Ekolojik denge ve küresel gıda

Detaylı

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık İÇİNDEKİLER FİNANS, BANKACILIK VE KALKINMA 2023 ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA: FİNANS VE BANKACILIK ALT TEMALAR Türkiye Ekonomisinde Kalkınma ve Finans Sektörü İlişkisi AB Uyum Sürecinde Finans ve Bankacılık

Detaylı

TÜRKİYE DE SÜT HAYVANCILIĞI POLİTİKALARI

TÜRKİYE DE SÜT HAYVANCILIĞI POLİTİKALARI TÜRKİYE DE SÜT HAYVANCILIĞI POLİTİKALARI DOÇ.DR. AYŞE UZMAY ZMO İzmir Şubesi Yönetim Kurulu Üyesi E.Ü. Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü 1 İÇERİK DÜNYADA SÜT ÜRETİMİ TÜRKİYE DE SÜT HAYVANCILIĞI POLİTİKALARI

Detaylı

Türkiye de Kırmızı Et Pazarlaması

Türkiye de Kırmızı Et Pazarlaması Atatürk Üniv. Ziraat Fak. 34 (4), 361-366, 2003 Türkiye de Kırmızı Et Pazarlaması Vedat DAĞDEMİR Avni BİRİNCİ Tecer ATSAN Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Erzurum (dagdemir@atauni.edu.dr)

Detaylı

AVUSTURYA VE MACARİSTAN DA TAHIL VE UN PAZARI

AVUSTURYA VE MACARİSTAN DA TAHIL VE UN PAZARI AVUSTURYA VE MACARİSTAN DA TAHIL VE UN PAZARI Avusturya da un üretimi sağlayan 180 civarında değirmen olduğu tahmin edilmektedir. Yüzde 80 kapasiteyle çalışan bu değirmenlerin ürettiği un miktarı 500 bin

Detaylı

İYİ TARIM UYGULAMALARI GAP-TEYAP KEREM AKDOĞAN

İYİ TARIM UYGULAMALARI GAP-TEYAP KEREM AKDOĞAN İYİ TARIM UYGULAMALARI GAP-TEYAP KEREM AKDOĞAN İyi Tarım Uygulamaları (GAP) İyi Tarım Uygulamaları (GAP- Good Agricultural Practices); bitkisel ve hayvansal ürünlerin mikrobiyolojik gıda zararlarını en

Detaylı

SULAMA VE ÇEVRE. Küresel Su Bütçesi. PDF created with pdffactory trial version www.pdffactory.com. Yrd. Doç. Dr. Hakan BÜYÜKCANGAZ

SULAMA VE ÇEVRE. Küresel Su Bütçesi. PDF created with pdffactory trial version www.pdffactory.com. Yrd. Doç. Dr. Hakan BÜYÜKCANGAZ Sulama? Çevre? SULAMA VE ÇEVRE Yrd. Doç. Dr. Hakan BÜYÜKCANGAZ SULAMA: Bitkinin gereksinimi olan ancak doğal yağışlarla karşılanamayan suyun toprağa yapay yollarla verilmesidir ÇEVRE: En kısa tanımıyla

Detaylı

SÜRDÜRÜLEBİLİR TARIM ve BİTKİ KORUMA

SÜRDÜRÜLEBİLİR TARIM ve BİTKİ KORUMA SÜRDÜRÜLEBİLİR TARIM ve Hasan Kıroğlu SÜRDÜRÜLEBİLİR GELİŞME Bu günden yarına herkes için daha iyi bir yaşam olanağı sağlama düşüncesi. - Beslenme, Eğitim, Sağlık, Güvenlik, Çevre ve GÖNENÇ SÜRDÜRÜLEBİLİR

Detaylı

Sürdürülebilir Pestisit Kullanımı

Sürdürülebilir Pestisit Kullanımı Sürdürülebilir Pestisit Kullanımı Doç. Dr. Seral YÜCEL Dr. Hale GÜNAÇTI Adana Biyolojik Mücadele Araştırma İstasyonu Dünyanın en önemli sorunlarından biri hızla artan nüfusudur. Dünya nüfusunun gittikçe

Detaylı

ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ ÖĞRETİM YILI II. (BAHAR) YARIYILI FİNAL SINAV PROGRAMI (ESKİ YÖNETMELİĞE TABİİ ÖĞRENCİLER İÇİN)

ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ ÖĞRETİM YILI II. (BAHAR) YARIYILI FİNAL SINAV PROGRAMI (ESKİ YÖNETMELİĞE TABİİ ÖĞRENCİLER İÇİN) Tarih Saat D. Kodu Dersin Adı Sınav Salonu 08-10 BB-306 BAHÇE BİT. FİZYOLOJİK ESAS. FTSS 10-12 BB-202 BAHÇE BİTKİLERİ KM-8,9 06.06.2011 07.06.2011 08.06.2011 09.06.2011 ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ

Detaylı

TKDK DESTEKLERİ AKSARAY YATIRIM DESTEK OFİSİ

TKDK DESTEKLERİ AKSARAY YATIRIM DESTEK OFİSİ AKSARAY YATIRIM DESTEK OFİSİ ARALIK 2014 101-1 Süt Üreten Tarımsal İşletmelere Yönelik Destekler Tarımsal işletmelerin sürdürülebilirliklerini ve birincil ürünlerin üretiminde genel performanslarını geliştirmek,

Detaylı

Özel Formülasyon DAHA İYİ DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA YUMURTA IÇIN AGRALYX!

Özel Formülasyon DAHA İYİ DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA YUMURTA IÇIN AGRALYX! Özel Formülasyon DAHA İYİ Yumurta Verimi Kabuk Kalitesi Yemden Yararlanma Karaciğer Sağlığı Bağırsak Sağlığı Bağışıklık Karlılık DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA YUMURTA IÇIN AGRALYX!

Detaylı

İl başkanlarına hükümetin tarım politikalarını anlattı

İl başkanlarına hükümetin tarım politikalarını anlattı İl başkanlarına hükümetin tarım politikalarını anlattı Mart 08, 2012-7:46:36 Bakan Eker, tarımın zannedildiği gibi sadece üreticilerle değil, gıdadan dolayı toplumun tamamını ilgilendiren bir konu olduğunu,

Detaylı

2003-2011 T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN KARABÜK

2003-2011 T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN KARABÜK T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI 2003-2011 DESTEK BİZDEN, ÜRETİM SİZDEN KARABÜK Türk tarımını kalkındırmadan Türkiye yi kalkındıramayız Recep Tayyip ERDOĞAN Başbakan Ekolojik denge ve küresel

Detaylı

KIRŞEHİR SANAYİ RAPORU

KIRŞEHİR SANAYİ RAPORU KIRŞEHİR SANAYİ RAPORU KIRŞEHİR SANAYİ RAPORU KIRŞEHİR SANAYİ RAPORU Şekil 1 Kırşehir Sanayi Rekabetçilik Eksenleri İş Yapma Düzeyi Yenilikçilik potansiyeli Girişimcilik Düzeyi Teşviklerden yararlanma

Detaylı

Franchise. Tanıtım Dosyası

Franchise. Tanıtım Dosyası Franchise Tanıtım Dosyası İÇERİK ; I. BÖLÜM : MITTO VE FROZEN YOGURT II. BÖLÜM: FROZEN ÜRÜN ÇEŞİTLERİ III. BÖLÜM: TERCİH EDİLEN ALANLAR IV. BÖLÜM: FRANCHISE VERİLEN HİZMETLER V. BÖLÜM: MITTO NEDEN CAZİP?

Detaylı

ORGANİK AVRUPA AVRUPA ORGANİK GIDA PAZARI VE SANAYİSİNİN STRATEFİK BİR PROFİLİ

ORGANİK AVRUPA AVRUPA ORGANİK GIDA PAZARI VE SANAYİSİNİN STRATEFİK BİR PROFİLİ ORGANİK AVRUPA AVRUPA ORGANİK GIDA PAZARI VE SANAYİSİNİN STRATEFİK BİR PROFİLİ Çevre, Avrupa boyunca organik tarım alanlarına dönüşüm için bir motivasyon olarak etkilidir ve genellikle bir ülke bazında

Detaylı

Çaldıran daha önceleri Muradiye İlçesinin bir kazası konumundayken 1987 yılında çıkarılan kanunla ilçe statüsüne yükselmiştir.

Çaldıran daha önceleri Muradiye İlçesinin bir kazası konumundayken 1987 yılında çıkarılan kanunla ilçe statüsüne yükselmiştir. Çaldıran Tarihçesi: İlçe birçok tarihi medeniyete ev sahipliği yapmıştır. Medler, Bizanslılar, Urartular, İranlılar ve son olarak Osmanlı devleti bu ilçede hâkimiyet sürmüşlerdir. İlçenin tarih içerisindeki

Detaylı

Grafik-1: Avrupa Birliğinde Haftalık Dana Karkas Ortalama Fiyatları / 100 KG

Grafik-1: Avrupa Birliğinde Haftalık Dana Karkas Ortalama Fiyatları / 100 KG 1. KIRMIZI ET SEKTÖRÜNDEKİ GELİŞMELER a. Kırmızı Et Sektörü Pazar Analizi AVRUPA BİRLİĞİ: Grafik-1: Avrupa Birliğinde Haftalık Dana Karkas Ortalama Fiyatları / 100 KG Kaynak: Avrupa Birliği Komisyonu,

Detaylı

ULUSAL SÜT KONSEYĠ ARAġTIRMA VE DANIġMA KURULU SÜT SEKTÖRÜ 2010 YILI GENEL DEĞERLENDĠRME RAPORU 2.ÜLKEMĠZ SÜT HAYVANCILIĞINDA MEVCUT DURUM

ULUSAL SÜT KONSEYĠ ARAġTIRMA VE DANIġMA KURULU SÜT SEKTÖRÜ 2010 YILI GENEL DEĞERLENDĠRME RAPORU 2.ÜLKEMĠZ SÜT HAYVANCILIĞINDA MEVCUT DURUM ULUSAL SÜT KONSEYĠ ARAġTIRMA VE DANIġMA KURULU SÜT SEKTÖRÜ 2010 YILI GENEL DEĞERLENDĠRME RAPORU 1.GĠRĠġ Ülkelerin teknolojik alanda hızlı gelişmeleri, ülkede yaşayan bireylerin sağlıklı ve yeterli beslenmeleri

Detaylı

Çevre Yüzyılı. Dünyada Çevre

Çevre Yüzyılı. Dünyada Çevre Çevre Yüzyılı Çevre; canlıların yaşamı boyunca ilişkilerini sürdürdüğü dış ortamdır. Hava, su ve toprak bu çevrenin fizikî unsurlarını; insan, hayvan, bitki ve diğer mikroorganizmalar ise, biyolojik unsurlarını

Detaylı

World Energy Outlook Dr. Fatih BİROL UEA Baş Ekonomisti İstanbul, 1 Aralık 2011

World Energy Outlook Dr. Fatih BİROL UEA Baş Ekonomisti İstanbul, 1 Aralık 2011 World Energy Outlook 2011 Dr. Fatih BİROL UEA Baş Ekonomisti İstanbul, 1 Aralık 2011 Bağlam: halihazırda yeterince kaygı verici olan eğilimlere yeni zorluklar ekleniyor Ekonomik kaygılar dikkatleri enerji

Detaylı

T.C. ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ BİGA MESLEK YÜKSEKOKULU MÜDÜRLÜĞÜ DERS İÇERİKLERİ

T.C. ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ BİGA MESLEK YÜKSEKOKULU MÜDÜRLÜĞÜ DERS İÇERİKLERİ BÖLÜM: Bitkisel ve Hayvansal Üretim T.C. PROGRAM: Büyük ve Küçükbaş Hayvan Yetiştiriciliği I. YARIYIL 00101 Matematik I (2 0 2), Sayılar, Cebir, Denklemler ve Eşitsizlikler, Fonksiyonlar, Logaritma, Trigonometri,Geometri

Detaylı

Dünya Mısır Pazarı ve Türkiye

Dünya Mısır Pazarı ve Türkiye Dünya Mısır Pazarı ve Türkiye Günümüzde çok amaçlı bir kullanım alanına sahip olan Mısır, Amerika Kıtası keşfedilene kadar dünya tarafından bilinmemekteydi. Amerika Kıtasının 15. yüzyıl sonlarında keşfedilmesiyle

Detaylı

Havza Rehabilitasyon Projeleri Planlaması, Uygulaması ve Çıkarımlar. Halil AGAH Kırsal Kalkınma Uzmanı Şanlıurfa, 2013

Havza Rehabilitasyon Projeleri Planlaması, Uygulaması ve Çıkarımlar. Halil AGAH Kırsal Kalkınma Uzmanı Şanlıurfa, 2013 Havza Rehabilitasyon Projeleri Planlaması, Uygulaması ve Çıkarımlar Halil AGAH Kırsal Kalkınma Uzmanı Şanlıurfa, 2013 Havza Rehabilitasyonu Planlaması İÇERİK Tanımlar (Havza, Yönetim ve Rehabilitasyon)

Detaylı

Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi

Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi Temmuz 2014 1 Milyar $ I. Cam Sektörü Hakkında 80 yıllık bir geçmişe sahip olan Türk Cam Sanayii, bugün camın ana gruplarını oluşturan düzcam (işlenmiş camlar dahil),

Detaylı

TEPAV FAPRI İstişare Platformu Toplantısı

TEPAV FAPRI İstişare Platformu Toplantısı tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı TEPAV FAPRI İstişare Platformu Toplantısı 12 Haziran 2013 Çerçeve Tarım ve gıda sektörleri pek çok bileşene sahip Karmaşık bir yapı var Farklı seviyelerde

Detaylı

ORMAN KAYNAKLARININ TURİZM AMAÇLI TAHSİSİNE İLİŞKİN SORUNLAR VE ÇÖZÜMLERİ ODC: 906

ORMAN KAYNAKLARININ TURİZM AMAÇLI TAHSİSİNE İLİŞKİN SORUNLAR VE ÇÖZÜMLERİ ODC: 906 ISBN: 978-605-4610-19-8 ORMAN KAYNAKLARININ TURİZM AMAÇLI TAHSİSİNE İLİŞKİN SORUNLAR VE ÇÖZÜMLERİ ODC: 906 The Determinition of The Problems and Solution ways, Interested in Allocated Forest Resources

Detaylı

DOĞU AKDENİZ, DOĞU ANADOLU, GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ TOHUMCULUK İHTİYAÇ ANALİZİ

DOĞU AKDENİZ, DOĞU ANADOLU, GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ TOHUMCULUK İHTİYAÇ ANALİZİ DOĞU AKDENİZ, DOĞU ANADOLU, GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ TOHUMCULUK İHTİYAÇ ANALİZİ KISALTMALAR KISALTMALAR AB ADNKS AR-GE BÜGEM EB FAO GSMH GSKD ISTA ISF İLO İŞKUR KB KOBİ KOSGEB GKGM TB TÜBİTAK TÜİK TTSM

Detaylı