0321 Cevher Hazırlama Laboratuvarı I Kırma İşlemi ve Değerlendirilmesi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "0321 Cevher Hazırlama Laboratuvarı I Kırma İşlemi ve Değerlendirilmesi"

Transkript

1 Cevher Hazırlama Laboratuvarı I Kırma İşlemi ve Değerlendirilmesi Araştırma ve Tartışma Soruları a) Tek istinat kollu üstten mafsallı bir çeneli kırıcı ile çekiçli kırıcının basit şekillerini çizerek çalışma prensiplerini anlatınız. b) Boyut küçültme ile minerallerin kristal yapılarında bir değişme olup olmadığını araştırınız. c) Açık ve kapalı kırma devrelerinde kırıcı kapasitelerini şekil çizerek açıklayınız. 1. Deneyin amacı Kırma işlemini ve kırıcıları tanıma, cevher özellikleri ile kırma işlemi arasındaki ilişkiyi kavrayabilme, cevher özelliklerine göre kırıcı seçimi yapabilme, kırma devrelerini tanıma ve çözümleme deneyin amacını oluşturmaktadır. 2. Ufalama Ufalamanın amacı bağlı bulunan gang mineralleri ile değerli minerallerin birbirinden serbestleşmesini sağlamaktır. Ufalamanın mümkün olabilmesi için, dışarıdan kuvvet uygulayarak cisimleri birbirine bağlı tutan iç kuvvetlerin yenilmesi gerekir. Bu kuvvetler darbe, baskı (sıkıştırma) ve kesme (aşındırma) kuvvetleri şeklindedir. Ufalama ocakta patlatmayla başlamakta, kırma ve öğütme ile devam etmektedir. Kırma işlemleri Boyut Küçültme Oranı (BKO) 3-6 arasında kuru olarak yapılmaktadır. Ufalamayla birlikte yüzey alanı büyümektedir. Örneğin küp şeklindeki bir tane (x m 2 ) 8 eşit küpe bölündüğünde yüzey alanı (2x m 2 ) iki kat artmaktadır. Beslenen malzemenin max tan eboyutu Boyut Küçültme Oranı( BKO) Ufalanmıf malzemenin max tan eboyutu Ufalama iri kırma (1 m -10 cm), ince kırma (10 cm 1 cm) ve öğütme (-1 cm) şeklinde gerçekleştirilmektedir. Kırma boyut küçültme işleminin ilk basamağını meydana getirmektedir Ufalamanın Gayeleri Mineralleri serbest hale getirmek, Cevher zenginleştirme işlemi gerçekleştirebilmek için minerallerin serbest hale getirilmesi zorunludur. Aksi durumda zenginleştirme yapmak mümkün olmamaktadır. Zenginleştirme sırasında alınan Ara Ürünler çoğunlukla bağlı tanelerden oluşmaktadır. Dolayısıyla ara ürünler tesislerde genellikle tekrar boyut küçültme işlemine tabi tutulmaktadır. Hammaddenin aşırı ufalanmaya tabi tutulması ise maliyet arttırtıcı etkinin yanında zenginleştirme işlemine olumsuz etki (şlam oluşturma) yapmaktadır. Bu nedenle tane boyutunun istenen oranda küçültülmesi gerekmektedir. Zenginleştirme yöntemleri için istenen belirli büyüklük ve şekildeki tanelerin üretimi, Tane boyutunun önemli olduğu hususlarda endüstrinin istediği boyutta hammadde üretimi, Tanelerin yüzey alanını arttırmak, Taşımada kolaylık, şeklinde sıralanabilir.

2 Ufalamanın temel prensipleri Katılar genellikle farklı eksenler boyunca farklı özellikler gösteren homojen olmayan bir yapıda (kristal ve amorf yapı) bulunurlar. Minerallerin ve metallerin çoğu bulunu kristal yapıda (atomik ve moleküler kristal) bulunur. Kristal yapıda atom ve moleküllerin dizilişleri onları birlikte tutan fiziksel ve kimyasal bağların (iyonik bağ, kovalent bağ, hidrojen bağı, metalik bağ, Van der Waals bağı) büyüklük ve tipine bağlıdır. Ufalanmaya tabi tutulan malzemenin kırılabilmesi için gerekli kuvvet teorik olarak hesaplanırken iki varsayımdan hareket edilir. Kırma için malzeme içindeki bütün bağlar belirli bir limit noktasına kadar uzarlar ve bu noktadan sonra katı cisim pek çok sayıda her biri bir atom kalınlıkta düzlemlere ayrılmaktadır. Sadece klivaj düzlemleri civarındaki bağlar gerilmeye tabi tutulmaktadır. Gerçekte ise katı cisimler birinci modelin kabul ettiği kırılma kuvvetinin çok altında, ikinci modelde hesaplanan kuvvetin ise çok üstünde bir değerde kırılmaktadır. Atomlar arası bağlar gerildikleri zaman enerji depo eden küçük yaylara benzetilebilir. Kopma olmadığında serbest bırakıldığında enerjiyi geri verirler. Gerilme ve bunun sonucu olan uzama pratikte basma veya çekme kuvveti olarak ifade edilmektedir. Kayacı oluşturan minerallerin mekanik özelliklerine bağlı olan bir kopma meydana gelmektedir. Gerilmeler kayaç içerisindeki çatlak ve yarıkların olduğu yerde toplanmaktadır. Kopma çatlak, süreksizlik, klivaj, zayıf noktalar veya yüzeyler bölgesinde gelişmektedir. İri boyularda çatlak bulma ihtimali daha fazla olduğundan daha kolay kırılmaktadır. Atomlar arası bağlar kırılmayacak kadar az gerilmeye tabi olduklarında Hook kanununa göre aldıkları enerjiyi geri vermektedirler. Elastisite ( E) Gerilme kuvveti BirimUzama Elastisite (E) Young Modülu olarak bilinir ve uzama miktarının tatbik edilen kuvvetle orantılı olduğunu ifade etmektedir. Kopma meydana geldiğinde ise depo edilmiş olan enerji, serbest yüzey enerjisine veya başka bir deyişle yeni meydana gelen yüzeylerdeki atomların potansiyel enerjisine dönüşmektedir. Griffith bu durama göre Çatlağın yayılması ile serbest bırakılan elastik gerilme enerjisi, meydana gelen yeni yüzeylerin yüzey enerjisine eşit olduğu zaman çatlak kayaç içinde yayılmaktadır.

3 F X F x : malzemenin çekme kuvveti E : Elastisite (Young) modulü, : Yüzey enerjisi, L : Çatlak uzunluğu Buna göre; Malzemenin dayanımını etkileyen ana etkenler yüzey enerjisi ve çatlak uzunluğudur. Tane boyu küçüldükçe malzeme içinde büyük çatlak bulma olasılığı azalacağından tanelerin dayanımı, özgül yüzey alanı ve buna bağlı olarak yüzey enerjisi artacak ve tanenin mukavemeti artacaktır. İnce boyutlara inildikçe harcanacak enerji artacaktır. Enerji malzemenin şeklinin bozulması için harcanır (diskolasyon). Bu nedenle genellikle gevrek malzemeler parçalanır, sağlam malzemeler kopar. Tane içerisinde depo edilen enerjinin bir kısmı çatlağın yayılması ile serbest yüzey enerjisi haline geçmekte ve bu yüzeyler kimyasal olarak daha aktif, oksitlenmeye yatkın ve flotasyon reaktiflerine karşın duyarlılıkları yükselmektedir. Ufalama için gerekli enerji ortamda suyun bulunması halinde azalmaktadır. Katı yüzeyine bazı ilave kimyasal katkı maddelerinin yardımıyla enerji daha da azaltılabilmektedir. Bunun nedeni suyun ve kimyasal katkı maddelerinin yüzeye adsorplanması ve buradan çatlaklardaki bağları zayıflatması dolayısıyla kolay kırılmaya neden olmasıdır. Pratikte ufalama düzgün şekilde olmayan kayaçlara yapılmaktadır. Yükleme uniform olmayıp, çeşitli noktalardan uygulanmaktadır. Kırılma, basınç, gerilme ve kesme kuvvetleri etkisiyle olabilmektedir. Ufak parçaların azaltılması için baskı alanı küçültülmelidir. Bu durum kırıcılarda kırma yüzeylerinin oluklu yapılmasıyla sağlanmaktadır. Kırma yüzeyi kavisli olduğunda ise kırma zonu yukarı çıktığından daha çok ince malzeme üretilir. Şok ile kırmada oluşan taneler genellikle birbirine yakın boyuttadır. Aşındırma etkisiyle kırmada tanelerin birbirine teması sonucu görülür. Bu durum çok ince tanelerin oluşması nedeniyle cevher hazırlamada arzu edilmez. Örneğin kırıcıya yüksek besleme yapıldığında bu durum görülmektedir. Çarpma etkisiyle kırmada selektif bir kırma söz konusudur. Çünkü kırma sırasında parçalar özellikle zayıf olan yerlerden kırılmaktadır. Diskli kırıcılar örnek olarak verilebilir. Baskı zorlaması: Biri sabit biri hareketli ve zorlamayı ileten iki çalışan yüzey arasında taneler gidip gelme hareketi sırasında basınca tabi tutulurlar. Örneğin çeneli ve merdaneli kırıcılarda Kesme zorlaması: Nispeten küçük olan baskı kuvvetlerinin yanı sıra genellikle daha büyük ters yüklü kesme kuvvetlerinin etkisi altında gerçekleşir. Kesme zorlaması ile ufalamaya maruz kalan taneler birbirlerine göre ters yönlü hareket eden iki yüzey arasında bir gerilmeye maruz bırakılırlar. Un, kahve değirmeni gibi ufalayıcılar bu tip ufalanmaya örnektir. Ayrıca kendi ekseni etrafında dönen değirmenlerde (bilyalı ve çubuklu) kaskad çalışma şartlarında (değirmen hızı düşük) görülürler. Darbe zorlaması: Darbe yoluyla zorlama ya konik kırıcılarda olduğu gibi kırıcı koniler vasıtasıyla yada kendi ekseni etrafında dönen değirmenlerde (tambur) değirmenlerdeki gibi öğütücü ortam (katarakt) hareketidir. Çarpma zorlaması: Yüksek hızda serbest hareket eden tanelerin sabit bir çarpma elemanına veya diğerine çarpması halinde görülmektedir. Çarpma zorlaması ile ufalamada, parçalanma özellikle zayıf olan tane sınırları boyunca gerçekleşmektedir. Dolayısıyla selektif bir kırma söz konusudur. Örneğin şoklu, çekiçli kırıcı ve otojen öğütme verilebilir. 4E l 3

4 2.3. Kırma işlemi ve Kırma Devre Tertibinde Dikkat Edilecek Noktalar Beslenen malzemenin tek aşamada ince boyutlara ufalanması teknik olarak uygun değildir. Kırıcı yapısı ve cevher özelliklerine göre boyut küçültmenin kademeli yapılması gerekir. BKO kırıcı seçiminde göz önünde tutulması gerekli önemli parametrelerden biridir. Elle veya martapikorlerle kırma birinci kırma öncesi ızgaralarda yapılır. Laboratuarlarda bu işlemler balyoz, çekiç, tokmak veya havanla gerçekleştirilir. Buradaki amaç kırıcı girişine uygun büyüklükte malzeme üretmektir. Kırma devreleri aşamalı olarak açık veya kapalı devre olarak çalıştırılmaktadır. Diğer kırıcı tipleri ile karşılaştırılırsa, jiratör kırıcıların çok büyük serbest besleme açıklıkları mevcuttur. Kapasiteleri yüksektir (>900 t/h) ve kırıcıya beslenen malzemeyi kontrol etmeden direkt besleme yapılabilir. Şoklu ve darbeli kırıcılar çatlak ve zayıf yerlerden kırma yaparla. Sonuçta taneler kübik ve küremsi şekilli kırılırlar. Bu kırıcıların BKO yüksektir. 3. Kırıcılar ve Özellikleri Kırma işlemi ve Kırma Devre Tertibinde Dikkat Edilecek Noktalar Çok çeşitli ve boyutta kırıcılardan hangisinin uygun olacağı kırıcıya beslenecek maksimum tane boyutuna, boyut küçültme oranına (BKO), kırıcı kapasitesine ve cevher özelliklerine bağlıdır. Beslenen malzemenin tek aşamada ince boyutlara ufalanması teknik olarak uygun değildir. Kırıcı yapısı ve cevher özelliklerine göre boyut küçültmenin kademeli yapılması gerekir. BKO kırıcı seçiminde göz önünde tutulması gerekli önemli parametrelerden biridir. Elle veya martapikorlerle kırma birinci kırma öncesi ızgaralarda yapılır. Laboratuarlarda bu işlemler balyoz, çekiç, tokmak veya havanla gerçekleştirilir. Buradaki amaç kırıcı girişine uygun büyüklükte malzeme üretmektir. Kırma devreleri aşamalı olarak açık veya kapalı devre olarak çalıştırılmaktadır. Diğer kırıcı tipleri ile karşılaştırılırsa, jiratör kırıcıların çok büyük serbest besleme açıklıkları mevcuttur. Kapasiteleri yüksektir (>900 t/h) ve kırıcıya beslenen malzemeyi kontrol etmeden direkt besleme yapılabilir. Şoklu ve darbeli kırıcılar çatlak ve zayıf yerlerden kırma yaparla. Sonuçta taneler kübik ve küremsi şekilli kırılırlar. Bu kırıcıların BKO yüksektir. Genel olarak BKO>30 ise 3 kademe kırma, BKO<30 ise 2 kademe kırma tercih edilir. Son kademede boyut kontrolü için kapalı devre tertip edilir. Çeneli kırıcının BKO oranı 4-7 arasında değişir. Kırıcılar Kırmada kullanılan kırıcılar; Birincil kırıcılar (çeneli diğer adıyla konkasör, Jirator), İkincil kırıcılar (konik, çekiçli), Üçüncül kırıcılar (çekiçli, merdanleri) ve hatta dördüncül kırıcılar şeklinde sınıflandırmak mümkündür. Aynı makineler hem birincil kırmada hem de ikincil kırmada kullanılabilmektedir. Ancak birincil kırıcıların kapasiteleri ve boyutları ikincil kırıcılardan yüksektir. Kırıcılar kırmayı sağlayan hareketin cinsine göre de sınıflandırılmaktadır: En küçük parçaya en küçük hareketi yapan kırıcılar (çift istinat kollu çeneli kırıcı) En büyük parçaya en küçük hareketi yapan kırıcılar, Küçük ve büyük parçalara aynı hareketi yapan kırıcılar (univeral tip). 4

5 Birincil Kırıcılar Çeneli kırıcılar Mafsallarına göre sınıflandırılırlar. Blake tipi Dodge tipi Universal tip En küçük parçaya en büyük En büyük parçaya en büyük Bütün parçalara aynı hareketi hareketi yapar hareketi yapar yapar Çift istinat kollu çeneli kırıcı Tek istinat kollu çeneli kırıcı En küçük parçaya en küçük hareketi yapar. Salgı genliği aşağıya doğru arttığı için aletin tıkanması bir ölçüde azalmış olur. Daha hafif ve kompakt bir dizayn elde edilmiştir. Eksantrik milin dairesel yörüngeli salgı hareketi vardır. Oynar çene boyunca yukarıdan aşağıya doğru değişen ve eliptik salgı hareketi vardır. Daha büyük kapasitelidir. Tıkanıklı beslemeye uygundur. Aşınma fazla ve bakım masrafları fazladır. Yatırım maliyeti düşüktür. Ara kademe kırıcısıdır. Blake Tipi kırıcılarda Yapı Unsurları ve Özellikleri Gövde : Kırıcının bütün parçalarını bir arada tutar. Çeşitli kuvvet ve şoklara dayanıklıdır. Tek parça yerine montaj kolaylığı için birkaç parçadan imal edilir. Çene ve çene plakaları : Çene ve gövde aşınmalara karşı mangenezli çelik alaşımlı plakalardan üretilir. Plakalar düz, genellikle kavisli ve girintili yapılır. Kavisli çene plakası kullanmakla kırıcıdaki ince kırma zonu yukarı taşınmış ve böylece tıkanma önlenmiş olur. Volanlar : Kırma yapılmadığı sırada enerji volanlarda depo edilir. Kırma zou : Çene plakaları ile yan plakalar arasında ve parçaların kırıcıya girişi ve çıkışı arasında kalan bölgeye kırma bölgesi denir. Bütün çeneli kırıcılar ağır boyutları ile tanımlanır (25 x 50 cm). Çeneli kırıcıya verilecek en büyük tane boyutu ağız açıklığının (ağzın küçük boyutu) %80-90 ını geçmemelidir. Aksi durumda parça aşağı inemez ve çeneler tarafından kavranamamaktadır. Çeneli kırıcılarda genellikle o kavrama açısı kullanılmaktadır. 26 o üzerinde açılar kapasite kaybına ve aşınmalara neden olur.

6 6 2 tan 2 1 : Kavrama açısı : Plaka ile parça arasında sürtünme katsayısı (Taşla-Çelik arasında 0.3) Boğaz açıklık ayarı : Aşınmaları azaltmak amacıyla kırıcı üzerinde bulunan kamalı ayar mekanizmasıyla bir dereceye kadar ayar yapılabilir. Salgı genliği ve ayarı : Hareketli çenenin maksimum genliği kırılacak malzemeye bağlıdır (1-7 cm). Sağlam, plastik özellik gösteren malzemeler için büyük, sert ve kırılgan malzemeler için küçük genlikler kullanılır. Salgı genliği arttıkça tıkanmalar azalmasına rağmen, daha fazla ince ürün alınmaktadır. Salgı genliği çene boyunca değişiktir. Kırıcı salgı genliği boğazdan ölçülen genliktir. Küçük ayar istinat kolun dayandığı arka uç yatağı seviyesini alçaltıp yükseltmekle yapılırken, büyük ayar eksantrik tertibatın değişmesiyle yapılır. Hız ve hız ayarı: Hız çeneli kırıcının boyutu ile ters orantılıdır ( dev/dk). Kırılacak parçaların aşağı doğru yeni bir pozisyona hareket edip tekrar tutulmalarına yetecek kadar süre olmalıdır. Hız artışı düz çenelerde ürün ebadını değiştirmezken, kavisli çenelerde daha ince ürün alınmasına neden olur. Hız arttıkça kapasite de artmaktadır. Motor tahrik sistemini değiştirmekle belirli sınırlar içinde hız ayarlanabilir. Kapasite : Cevher özellikleri, kırıcı yapısı, tesis kuruluşu gibi bir çok değişkene bağlıdır. Taggart çeneli kırıcı kapasitesiyle ile ilgili ampirik bir formül vermiştir. T 0. 6xLxS T : Kapasite (ton/saat) L : Ağız açıklığı (inç) S : Çıkış açıklığı (inç) Çok büyük ve çok küçük kırıcılar haricinde bu formülün doğru sonuç verdiği iddia edilmektedir Jiroskopik Döner kırıcılar Çeneli kırıcılara göre daha fazla kapasite elde etmek için geliştirilmiştir. Ana mil: Köprü ortasında asılı ve alt kısmı hızla dönebilen ve sabit kırma zonu içinde eksantrik jiroskopik hareketi nedeniyle konik bir alanı taramaktadır. Göbek veya kırıcı kafa: Sert mangan çeliğinden yapılmıştır. Çan şeklinde ana mil ile birlikte dönmektedir. Gövde ve kabuk: Üst gövde iç yüzeyleri konkavlarla kaplı, ters koni şeklindedir. Alt kısım ise muhafaza ve taşıyıcı görevindedir.

7 7 Jiroskopik döner kırıcıların 2 ana tipi vardır. Oynar Milli Kırıcı ağzında küçük, boğaza doğru daha büyük bir salgı genliği yapılır. Tıkanma azdır. Sabit Milli Genlik sabittir. Küçük ve büyük parçalara aynı hareketi yapmaktadır. Kapasite yüksektir, tıkanmalar olur Döner kırıcıların pek çoğunda aşırı yükleme halinde hidrolik bir sistem vasıtasıyla ana mil aşağı doğru hareket ettirilerek, tıkanmaya neden olan parçaların aşağı düşmesi sağlanır. Jiroskopik kırıcılar tam süre ile kırma yaparlar. Bu nedenle kapasiteleri yüksektir. 900 t/h kapasitelerde bunlar seçilirler. Döner kırıcılar giriş açıklıkları ve kırıcı kafa alt çaplarıyla tanınırlar (42 x 70, 107 x 178 cm) Primer Kırıcıların Karşılaştırılması Bir tesiste çeneli veya döner kırıcının hangisinin kullanılacağına karar vermede en önemli faktörler, kırıcının kavraması istenen besleme malının maksimum tane büyüklüğü ve kapasitesidir. Döner kırıcıların kırma kapasiteleri yüksektir. Jiroskopik kırıcılar devamlı çalışırken, çeneli kırıcılar fasılalı olarak çalışırlar. Çenelik kırıcı bütün kırma yüzeyi ile yarı sürede kırma yaparken, döner kırıcılar yarım yüzeyleri ile tam sürede kırma yaparlar. Jiroskopik döner kırıcılar tıkanıklı beslemeye uygundur. Dolayısıyla kırma zonu sürekli dolu tutulabilmektedir. Döner kırıcılar büyük işletmeler için daha avantajlıdır. Maksimum kapasitesi ton cevher başına enerji sarfiyatı daha azdır. Çeneli kırıcılar kapasiteden ziyade kırıcı ağız açıklığının önemli olduğu hallerde daha avantajlıdır. Tesis dizaynında faydalı bir ampirik formül Taggart tarafından aşağıdaki şekilde verilmiştir; Kıırılacak cevher miktarı(t/h) Agiz 2 açikligi (m ) Çeneli kırıcı kullanmak aksi takdirde döner kırıcı kullanmak avantajlıdır Çeneli kırıcının ilk yatırım ve bakım masrafları döner kırıcıdan biraz daha düşüktür. Çeneli kırıcının bakım, montaj ve taşınma gibi avantajları vardır. Killi, rutubetli ve plastik özellik gösteren malzemelerin kırılmasında daha büyük salgı genliği nedeniyle çeneli kırıcı daha avantajlıdır. Döner kırıcılar daha ziyade sert, aşındırıcı malzemeler için tercih edilir. Hem çeneli kırıcının hem de döner kırıcıların ufalama oranları 3-11 arasında değişir.

8 İkincil Kırıcılar (Sekonder kırıcılar) Primer kırıcılardan daha küçük ve hafif kırıcılardır. Bu kırıcılara 15 cm den küçük boyutta malzeme beslenmektedir. Genel olarak ikincil (sekonder) kırıcılar aynı ufalama oranına sahip birincil kırıcılardan daha fazla enerji tüketir ve daha fazla aşınırlar. Sekonder kırma işlemlerinde en çok jiroskopik döner kırıcıların modifiye edilmiş şekli olan konik kırıcılar kullanılmaktadır. Çekiçli, çarpmalı ve darbeli kırıcılar ise kömür, kalker, çakıltaşı gibi kolay kırılan malzemeler, merdaneli kırıcılar ise özel uygulamalarda kullanılmaktadır Konik kırıcılar Oynar milli jiroskopik döner kırıcıya benzemektedir. Ana mil, kırıcı kafa ve göbek, kesik koni şeklinde 3 parçadan oluşur. Daha kısa olan ana mil, üstten asılma yerine kırıcı kafa altında bulunan alt gövdeyle irtibatlı küresel yatak tarafından taşınmaktadır. Geniş bir ağız açıklı gerekmediğinden üst gövde diğer döner kırıcılarda olduğu gibi, yukarıdan aşağıya daralan bir biçimde değil, genişleyen bir kesik koni şeklindedir. Kırılan malzeme için daha geniş bir boşalma alanı sağlar. Bu konik kırıcıya yüksek kapasite temin eder. Konik kırıcılar kırıcı kafa alt çapı ile tanınırlar. Göbek konisi salgı genliği primer kırıcılardan 5 kat daha fazla olabilir. Konik kırıcılarda yüksek dönme hızları ( dev/dk) kullanılır. Salgı genliği ve hız büyük olduğundan dolayı malzeme basınçtan ziyade darbe etkisiyle kırılır. Ufalama oranları 3-7 olmasına rağmen bazı durumlarda 28 e kadar çıkabilmektedir. Symons Konik kırıcısı Piyasada en çok tercih edilen kırıcıdır. İki tipi vardır. Standart tip: İkincil kırma işlemleri için tasarlanmıştır. Kısa kafalı tip: Daha ince veya üçüncül (tersiyer) kırma için tasarlanmıştır. İkisi arasındaki en önemli fark kırma zonundadır. Standart tipte kırma zonu basamak şeklinde astarlarla kaplıdır ve böylece daha iri besleme (0.5-6 cm) yapılabilir. Kısa kafalı tipte kırıcı kafanın konikliği daha diktir. Böylece ince malzemenin tıkanması önlenmiş olur.

9 Symons konik kırıcının önemli bir özelliği gövdenin çevresi boyunca eşit aralıkla yerleştirilmiş yaylar veya bir hidrolik sistemin, kırma zonuna sert bir parçanın girmesi durumunda kırıcının hasara uğramaması için üst gövdeye esneklik vermesidir. Ayrıca sert malzemenin kırılması sırasında yaylar devamlı açık kalırsa iri parçaların kaçma ihtimali artmaktadır Diskli kırıcılar Bu kırıcılar özel şekilli konik kırıcılardır. Çok ince ürün elde etmek için kullanılılar. Taş ocaklarında büyük miktarda -1 cm boyutunda kum veya çakılın ekonomik olarak elde edilmesinde uygulama alanı bulmuştur. Konik kırıcılardan temel farkı, kırma zonunun yapısıdır. Kırma hareketi, kırma zonunda tabakalı şekilde dizilen tanelerin darbe aşındırma yoluyla ufalanmasına dayanır. Kırma işlemi diğer konik kırıcılardaki tek tabaka halinde değildir. Tanelerin birbirleri üzerinde kırılması nedeniyle aletin çıkış açıklığı ayarı ile elde edilen ürün boyutu diğer kırıcılardaki gibi direkt ilişkili değildir. Taş ocaklarında açık devre halinde çalıştırıldıklarında, küp şeklinde -1cm altında belirli bir kum oranında mıcır üretilir Darbeli (impact) kırıcılar Hem birincil (primer) hem de ikilci (sekonder) kırma kademesinde kullanılır. Basınçla kırılan parçalarda iç gerilmeler daha sonra çatlamalara neden olurlar. Darbe ise ani kırılmalara neden olmakta ve parça içinde gerilme bırakmazlar. Bu durum tuğla yapımı, bina inşaatı, yol yapımı, çimento için önemlidir. Diğer önemli avantaj kübik yapıda ürün vermesidir. Taş ocaklarında mıcır üretiminde kullanılırlar. %15 den fazla silis olan cevherler için uygun değildir. Kömür, kalker, jips, çakıl ve beton agrega için uygundur. Yüksek ufalama oranı (BKO=40) istendiğinde, kırılan üründe fazla ince malzemenin zararlı olmadığı hallerde ve cevherin aşındırıcılığı fazla değilse primer kırma işlemlerinde kullanılabilirler. Çelikten yapılmış çeper içinde, yatay bir eksen etrafında dönen bir göbek ve bu göbeğin çevresine yerleştirilmiş çekiçler bulunmaktadır. Çekiçler mangan çeliği veya kromium karbit ihtiva eden nodüler dökme demirden aşınmaya dayanıklı olarak yapılmaktadır. Dik milli ve yatay milli olarak üretilirler. Dik milli olanların astar aşınması azdır. Dönen çekiçler üzerine parça önce çekiç darbesi ile sonra öğütme plakaları ve birbirlerine çarparak kırılırlar. Kırma bölgesinin altı açık veya bir elek-ızgara ile kaplıdır. 9

10 10 Çekiçli ve sabit paletli tipleri vardır. Sabit paletlide kırma rotorda, çekiçlide çekiçlerde gerçekleştirilmektedir. Rotor dönme hızları dev/dk arasında değişmektedir. Darbeli kırıcılar giriş ağız boyutlarıyla tanımlanır (45x60 cm) Merdaneli (rolls) kırıcılar Yatay ve paralel eksenler etrafında zıt yönlerde dönen iki silindirden ibarettir. Kırılacak parça bu iki tambur arasına girerek baskı zorlaması ile kırılır. Gövde (gergi çubuğu ve gergi yayı), merdaneler ve volanlar ana yapı unsurlarıdır. Merdaneli kırıcılar diğer kırıcılara nazaran daha az ince malzeme içeren ürün verirler ve ufalama oranları (BKO=2-4) düşüktür. Uygun bir ufalama oranı elde edebilmek amacıyla besleme malı boyutlarına göre çok büyük çaplı merdaneler yapılması gereği en önemli dezavantajıdır. Bu nedenle pahalı bir kırıcıdır. Gravite uygulanan tesislerde, çok kırılgan, yapışkan, kalker, kömür, jips, fosfat ve yumuşak demir cevherinde uygulama alanları bulunmaktadır. tan N 2 olmalıdır. N Cos 2 D S D d : Sürtünme katsayısı N : Kavrama açısı, D: Merdane yarıçapı, d : Tane yarıçapı, S : Merdaneler arası yarı mesafe, Cevher-merdane arası sürtünme katsayısı = olduğundan N max = 30 o yi geçmez. Düz yüzeyli merdaneler ince kırmada, oluklu ve dişli merdaneler iri kırmada tercih edilir. Yumuşak ve yapışkan demir cevheri, kırılgan kömür ve kireç taşı gibi malzemelerin iri kırmasında kullanılır. Merdaneli kırıcılar merdane çapları ve genişlikleriyle tanımlanırlar. Teorik kapasite; C 188.5* n* D* W * g * s C : Teorik kapasite, n : merdane hızı (dev/dk), D : merdane çapı (m), W : merdane genişliği (m), g : Besleme malının özgül ağırlığı (kg/m3), s : merdaneler arası mesafe (m) Pratik kapasite teorik kapasitenin %25 i kadardır.

11 11 4. Kırma Deneyi Sırasında Yapılacak İşlemler a) Deney hakkında bilgi, b) Araç, gereç ve malzeme hazırlığı, c) Kullanılacak kırıcılar hakkında bilgi, d) Kırılacak malzemenin özelliklerinin belirlenmesi, e) Çeneli kırıcının deney için hazırlanması, f) Serbestleşme boyutuna göre kırıcı ağız ve boğaz açıklıklarının belirlenmesi, g) Eleksiz açık devre kırma başlangıç süresinin belirlenmesi, h) Malzemenin çeneli kırıcıya beslenmesi ve kırmanın gerçekleştirilmesi, i) Kırma bitiş süresinin belirlenmesi, j) Malzemenin alınması ve çeneli kırıcının temizlenmesi, k) Çekiçli kırıcının deney için hazırlanması, l) Elekli açık devre kırma başlangıç süresinin belirlenmesi, m) Çeneli kırıcı ürünü malzemenin çekiçli kırıcıya beslenmesi ve kırma işlemi, n) Kırma bitiş süresinin belirlenmesi, o) Kırılmış ürünün çekiçli kırıcıdan alınması ve çekiçli kırıcının temizlenmesi. 5. Değerlendirme Soruları a) Deneysel çalışmalarda kullandığınız kırıcıların boyut küçültme oranlarını belirleyiniz. b) Deneysel çalışmalarda kullandığınız cevher için çeneli ve çekiçli kırıcının pratik kapasitelerini ton/saat (t/h) cinsinden hesaplayınız. c) Cevher özelliklerinin kırma işlemine ve kırıcıların kapasitelerine olan etkilerini açıklayınız. d) Deneyde uyguladığınız kırma işleminin aşamalarını, bir boyut küçültme akım şemasında gösteriniz. e) Bilyalı öğütmeye malzeme hazırlamak amacıyla üç kademeli kırma tesisi akım şeması çiziniz. f) Saatte 660 ton olan bir cevher ağız boyutları 160*210 cm olan kırıcıda ufalanmak isteniyor. Bu işlem için hangi birincil kırıcıyı seçersiniz, neden? g) Bir cevher 100 mm altına kırılmak isteniyor. Yeni besleme miktarı 250 ton/saat cevherde %65 oranında +100 mm (100 mm den iri) cevher mevcuttur. Kırıcıda çıkan kırılmış üründe +100 mm oranı %15 dir. Eleğin eleme verimini %92 kabul ederek; Kırıcının açık devre çalışma şeklini çizerek, kırıcıya ve eleğe gelen yükü hesaplayınız. Kırıcının kapalı devre çalışma şeklini çizerek, kırıcıya ve eleğe gelen toplam yükü hesaplayınız.

0321 Cevher Hazırlama Laboratuvarı I Kırma İşlemi ve Değerlendirilmesi

0321 Cevher Hazırlama Laboratuvarı I Kırma İşlemi ve Değerlendirilmesi 1 Araştırma ve Tartışma Soruları 0321 Cevher Hazırlama Laboratuvarı I Kırma İşlemi ve Değerlendirilmesi a) Tek istinat kollu üstten mafsallı bir çeneli kırıcı ile çekiçli kırıcının basit şekillerini çizerek

Detaylı

TANE KÜÇÜLTME. Tane Küçültme Cihazları

TANE KÜÇÜLTME. Tane Küçültme Cihazları 1 TANE KÜÇÜLTME Tane küçültme terimi, katı tanelerin kesilerek, kırılarak veya parçalanarak daha küçük boyutlardaki taneciklere ayrılmasını kapsayan tüm yöntemlere verilen ortak bir addır. Proses endüstrilerinde

Detaylı

3. KIRMA-ELEME DEVRELERİNİN TASARIMI

3. KIRMA-ELEME DEVRELERİNİN TASARIMI 21 3. KIRMA-ELEME DEVRELERİNİN TASARIMI Ufalama (boyut küçültme) devrelerinin yatırım tutarlarının ve işletme giderlerinin tüm cevher hazırlama ve zenginleştirme tesisinin maliyeti ve giderleri içindeki

Detaylı

TOKLUK VE KIRILMA. Doç.Dr.Salim ŞAHĠN

TOKLUK VE KIRILMA. Doç.Dr.Salim ŞAHĠN TOKLUK VE KIRILMA Doç.Dr.Salim ŞAHĠN TOKLUK Tokluk bir malzemenin kırılmadan önce sönümlediği enerjinin bir ölçüsüdür. Bir malzemenin kırılmadan bir darbeye dayanması yeteneği söz konusu olduğunda önem

Detaylı

MALZEME BİLGİSİ DERS 7 DR. FATİH AY. www.fatihay.net fatihay@fatihay.net

MALZEME BİLGİSİ DERS 7 DR. FATİH AY. www.fatihay.net fatihay@fatihay.net MALZEME BİLGİSİ DERS 7 DR. FATİH AY www.fatihay.net fatihay@fatihay.net GEÇEN HAFTA KRİSTAL KAFES NOKTALARI KRİSTAL KAFES DOĞRULTULARI KRİSTAL KAFES DÜZLEMLERİ DOĞRUSAL VE DÜZLEMSEL YOĞUNLUK KRİSTAL VE

Detaylı

İmalat Yöntemleri. Prof. Dr. Akgün ALSARAN

İmalat Yöntemleri. Prof. Dr. Akgün ALSARAN İmalat Yöntemleri Prof. Dr. Akgün ALSARAN Sınıflandırma Kütlesel şekilverme 1. Dövme 2. Haddelme 3. Ekstrüzyon 4. Tel çekme Sac şekilverme 1. Eğme 2. Derin çekme 3. Germe 4. Kesme Dövme Dövme, darbe ve

Detaylı

ISC. Sekonder Darbeli Kırıcılar. Yüksek performans, mükemmel kübik ürünler. s e r i s i

ISC. Sekonder Darbeli Kırıcılar. Yüksek performans, mükemmel kübik ürünler. s e r i s i ISC s e r i s i Sekonder Darbeli Kırıcılar Yüksek performans, mükemmel kübik ürünler ISC serisi sekonder darbeli kırıcılar, benzersiz ağır hizmet tipi 4 bıçaklı rotor dizaynı ve kırıcı gövde tasarımı ile

Detaylı

TEKNOLOJİNİN BİLİMSEL İLKELERİ. Bölüm-4 MALZEMELERDE ÇEKME-BASMA - KESME GERİLMELERİ VE YOUNG MODÜLÜ. 4.1. Malzemelerde Zorlanma ve Gerilme Şekilleri

TEKNOLOJİNİN BİLİMSEL İLKELERİ. Bölüm-4 MALZEMELERDE ÇEKME-BASMA - KESME GERİLMELERİ VE YOUNG MODÜLÜ. 4.1. Malzemelerde Zorlanma ve Gerilme Şekilleri Bölüm-4 MALZEMELERDE ÇEKME-BASMA - KESME GERİLMELERİ VE YOUNG MODÜLÜ 4.1. Malzemelerde Zorlanma ve Gerilme Şekilleri Malzemeler genel olarak 3 çeşit zorlanmaya maruzdurlar. Bunlar çekme, basma ve kesme

Detaylı

Teknoloji: Elde bulunan mevcut maddelerden yararlanarak istenilen ürünün elde edilmesi

Teknoloji: Elde bulunan mevcut maddelerden yararlanarak istenilen ürünün elde edilmesi Teknoloji: Elde bulunan mevcut maddelerden yararlanarak istenilen ürünün elde edilmesi Her türlü alet ve ekipman vs kısımlar Mekanik Kimyasal Maddenin iç yapısında bir değişiklik Organik inorganik Hammadde

Detaylı

2.1. GİRİŞ BÖLÜM 2 - CEVHER HAZIRLAMA

2.1. GİRİŞ BÖLÜM 2 - CEVHER HAZIRLAMA 2.1. GİRİŞ BÖLÜM 2 - CEVHER HAZIRLAMA Tabiatta bilinen 2500 tür mineral bulunmasına rağmen bunlardan ancak 250 kadarı ticari değer taşıyan yataklarda bulunmaktadır. Bu minerallerin oluşturduğu cevherden

Detaylı

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MADEN İŞLETME LABORATUVARI. (2014-2015 Bahar Dönemi) BÖHME AŞINMA DENEYİ

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MADEN İŞLETME LABORATUVARI. (2014-2015 Bahar Dönemi) BÖHME AŞINMA DENEYİ KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MADEN İŞLETME LABORATUVARI (2014-2015 Bahar Dönemi) BÖHME AŞINMA DENEYİ Amaç ve Genel Bilgiler: Kayaç ve beton yüzeylerinin aşındırıcı maddelerle

Detaylı

İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ. 00321 CEVHER HAZIRLAMA LABORATUVARI l ÖĞÜTME DENEY FÖYÜ

İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ. 00321 CEVHER HAZIRLAMA LABORATUVARI l ÖĞÜTME DENEY FÖYÜ İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 00321 CEVHER HAZIRLAMA LABORATUVARI l ÖĞÜTME DENEY FÖYÜ DENEY HAZIRLIK SORULARI 1) Öğütme nedir? Öğütme işleminin gerçekleştirildiği endüstriyel uygulamalara

Detaylı

322 Cevher Hazırlama Laboratuarı II Yoğunluk Farkına göre Zenginleştirme FALCON KONSANTRATÖR ile ZENGİNLEŞTİRME

322 Cevher Hazırlama Laboratuarı II Yoğunluk Farkına göre Zenginleştirme FALCON KONSANTRATÖR ile ZENGİNLEŞTİRME 1. Giriş 322 Cevher Hazırlama Laboratuarı II Yoğunluk Farkına göre Zenginleştirme FALCON KONSANTRATÖR ile ZENGİNLEŞTİRME Falcon cihazı temel olarak bir ayırma oluğu ile devamlı çalışan bir santrifüjün

Detaylı

IPC. Primer Darbeli Kırıcılar. Yüksek küçültme oranı, daha iyi performans. s e r i s i

IPC. Primer Darbeli Kırıcılar. Yüksek küçültme oranı, daha iyi performans. s e r i s i IPC s e r i s i Primer Darbeli Kırıcılar Yüksek küçültme oranı, daha iyi performans IPC Serisi primer darbeli kırıcılar, çağın gereksinimlerini karşılamak üzere tasarlanmış yeni jenerasyon darbeli kırıcılardır.

Detaylı

Hakkımızda. Rulman Servisi

Hakkımızda. Rulman Servisi Rulman Servisi 1981 Hakkımızda 1973 yılından itibaren sektörün içinde yer alan Rulman Servisi nin sahipleri, 1982 yılında kendi firmasıyla sektörel firmalar arasında yerini almıştır. Çalışma faaliyetlerini

Detaylı

IVC. Dik Milli Kırıcılar. Kusursuzluğu tecrübe edin. s e r i s i

IVC. Dik Milli Kırıcılar. Kusursuzluğu tecrübe edin. s e r i s i IVC s e r i s i Dik Milli Kırıcılar Kusursuzluğu tecrübe edin. IVC serisi dik milli kırıcılar genellikle kırma eleme tesislerinin tersiyer ya da dördüncül aşamalarında kullanılmaktadır. Değişik tipte kırıcı

Detaylı

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü ÇEKME DENEYİ 1. DENEYİN AMACI Mühendislik malzemeleri rijit olmadığından kuvvet altında deforme olup, şekil ve boyut değişiklikleri gösterirler. Malzeme özelliklerini anlamak üzere mekanik testler yapılır.

Detaylı

T.C. BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MIM331 MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR DERSİ

T.C. BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MIM331 MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR DERSİ T.C. BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MIM331 MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR DERSİ 3 NOKTA EĞME DENEY FÖYÜ ÖĞRETİM ÜYESİ YRD.DOÇ.DR.ÖMER KADİR

Detaylı

MALZEME BİLİMİ. Mekanik Özellikler ve Davranışlar. Doç. Dr. Özkan ÖZDEMİR. (DERS NOTLARı) Bölüm 5.

MALZEME BİLİMİ. Mekanik Özellikler ve Davranışlar. Doç. Dr. Özkan ÖZDEMİR. (DERS NOTLARı) Bölüm 5. MALZEME BİLİMİ (DERS NOTLARı) Bölüm 5. Mekanik Özellikler ve Davranışlar Doç. Dr. Özkan ÖZDEMİR ÇEKME TESTİ: Gerilim-Gerinim/Deformasyon Diyagramı Çekme deneyi malzemelerin mukavemeti hakkında esas dizayn

Detaylı

Bir cismin içinde mevcut olan veya sonradan oluşan bir çatlağın, cisme uygulanan gerilmelerin etkisi altında, ilerleyerek cismi iki veya daha çok

Bir cismin içinde mevcut olan veya sonradan oluşan bir çatlağın, cisme uygulanan gerilmelerin etkisi altında, ilerleyerek cismi iki veya daha çok Bir cismin içinde mevcut olan veya sonradan oluşan bir çatlağın, cisme uygulanan gerilmelerin etkisi altında, ilerleyerek cismi iki veya daha çok parçaya ayırmasına "kırılma" adı verilir. KIRILMA ÇEŞİTLERİ

Detaylı

LABORATUVARDA YAPILAN ANALİZLER

LABORATUVARDA YAPILAN ANALİZLER Laboratuvar Adı: Yapı Malzemesi ve Beton Laboratuvarı Bağlı Olduğu Kurum: Mühendislik Fakültesi- İnşaat Mühendisliği Bölümü Laboratuvar Sorumlusu: Yrd. Doç. Dr. M. Haluk Saraçoğlu E-Posta: mhsaracoglu@dpu.edu.tr

Detaylı

ADANA BİLİM VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ MADEN VE CEVHER HAZIRLAMA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ CEVHER VE KÖMÜR HAZIRLAMA LABORATUVARI CİHAZ KATALOĞU

ADANA BİLİM VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ MADEN VE CEVHER HAZIRLAMA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ CEVHER VE KÖMÜR HAZIRLAMA LABORATUVARI CİHAZ KATALOĞU ADANA BİLİM VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ MADEN VE CEVHER HAZIRLAMA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ CEVHER VE KÖMÜR HAZIRLAMA LABORATUVARI CİHAZ KATALOĞU 1 CİHAZLAR Çeneli Kırıcı (Büyük)... 3 Çeneli Kırıcı (Küçük)...

Detaylı

İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ. 00321 CEVHER HAZIRLAMA LABORATUVARI l ÖĞÜTME DENEY FÖYÜ

İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ. 00321 CEVHER HAZIRLAMA LABORATUVARI l ÖĞÜTME DENEY FÖYÜ 1. DENEY HAZIRLIK SORULARI İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 00321 CEVHER HAZIRLAMA LABORATUVARI l ÖĞÜTME DENEY FÖYÜ a) Bir cevher hazırlama terimi olarak Öğütme nedir? Öğütme tane boyu ne demektir?

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI KİMYA TEKNOLOJİSİ KIRICI VE ÖĞÜTÜCÜLER 524KI0298

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI KİMYA TEKNOLOJİSİ KIRICI VE ÖĞÜTÜCÜLER 524KI0298 T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI KİMYA TEKNOLOJİSİ KIRICI VE ÖĞÜTÜCÜLER 524KI0298 Ankara, 2012 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında yer alan yeterlikleri

Detaylı

Fizik 101-Fizik I 2013-2014. Statik Denge ve Esneklik

Fizik 101-Fizik I 2013-2014. Statik Denge ve Esneklik 1 -Fizik I 2013-2014 Statik Denge ve Esneklik Nurdan Demirci Sankır Ofis: 364, Tel: 2924332 2 İçerik Denge Şartları Ağırlık Merkezi Statik Dengedeki Katı Cisimlere ler Katıların Esneklik Özellikleri 1

Detaylı

Sandvik, ufalama prosesinde yatırım, işçilik ve enerji. Vibrocone. Sahip Bir Kırıcı: Öğütme Performansına. Tanıtım www.madencilik-turkiye.

Sandvik, ufalama prosesinde yatırım, işçilik ve enerji. Vibrocone. Sahip Bir Kırıcı: Öğütme Performansına. Tanıtım www.madencilik-turkiye. Tanıtım www.madencilik-turkiye.com Öğütme Performansına Sahip Bir Kırıcı: Vibrocone Bu bir reklamdır. Sandvik, ufalama prosesinde yatırım, işçilik ve enerji maliyetlerini düşüren, dolayısıyla daha ekonomik

Detaylı

İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ. 00321 CEVHER HAZIRLAMA LABORATUVARI l ELEK ANALİZİ DENEYİ

İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ. 00321 CEVHER HAZIRLAMA LABORATUVARI l ELEK ANALİZİ DENEYİ İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 00321 CEVHER HAZIRLAMA LABORATUVARI l ELEK ANALİZİ DENEYİ ARAŞTIRMA-TARTIŞMA SORULARI a) Mineral mühendisliği bakımından tane ve tane boyutu ne demektir? Araştırınız.

Detaylı

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MADEN İŞLETME LABORATUVARI

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MADEN İŞLETME LABORATUVARI DENEY ADI: EĞİLME (BÜKÜLME) DAYANIMI TANIM: Eğilme dayanımı (bükülme dayanımı veya parçalanma modülü olarak da bilinir), bir malzemenin dış fiberinin çekme dayanımının ölçüsüdür. Bu özellik, silindirik

Detaylı

MAK-204. Üretim Yöntemleri

MAK-204. Üretim Yöntemleri MAK-204 Üretim Yöntemleri Taşlama ve Taşlama Tezgahı (12.Hafta) Kubilay ASLANTAŞ Afyon Kocatepe Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Makine Eğt. Bölümü Taşlama Đşleminin Tanımı: Belirli bir formda imal

Detaylı

NEFELİNLİ SİYENİT Sodyum & Potasyum Feldspat B & S YATIRIM A.Ş. KIRŞEHİR NEFELİN İŞLETMELERİ

NEFELİNLİ SİYENİT Sodyum & Potasyum Feldspat B & S YATIRIM A.Ş. KIRŞEHİR NEFELİN İŞLETMELERİ NEFELİNLİ SİYENİT Sodyum & Potasyum Feldspat B & S YATIRIM A.Ş. KIRŞEHİR NEFELİN İŞLETMELERİ B& S YATIRIM A.Ş. Kırşehir Nefelin İşletmeleri w w w. b s ya t i r i m.co m.t r Ankara Merkez Kırşehir Nefelin

Detaylı

2. Amaç: Çekme testi yapılarak malzemenin elastiklik modülünün bulunması

2. Amaç: Çekme testi yapılarak malzemenin elastiklik modülünün bulunması 1. Deney Adı: ÇEKME TESTİ 2. Amaç: Çekme testi yapılarak malzemenin elastiklik modülünün bulunması Mühendislik tasarımlarının en önemli özelliklerinin başında öngörülebilir olmaları gelmektedir. Öngörülebilirliğin

Detaylı

SERTLİK DENEYİ MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ. 1. Sertlik Deneylerinin Amacı

SERTLİK DENEYİ MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ. 1. Sertlik Deneylerinin Amacı 1. Sertlik Deneylerinin Amacı Malzemeler üzerinde yapılan en genel deney, sertliğinin ölçülmesidir. Bunun başlıca sebebi, deneyin basit oluşu ve diğerlerine oranla numuneyi daha az tahrip etmesidir. Diğer

Detaylı

MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI

MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI YORULMA P r o f. D r. İ r f a n K A Y M A Z P r o f. D r. A k g ü n A L S A R A N A r ş. G ör. İ l y a s H A C I S A L İ HOĞ LU Aloha Havayolları Uçuş 243: Hilo dan Honolulu

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9B - BURULMA DENEYİ

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9B - BURULMA DENEYİ BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9B - BURULMA DENEYİ GİRİŞ Mekanik tasarım yaparken öncelikli olarak tasarımda kullanılması düşünülen malzemelerin

Detaylı

Vizyonumuz. Misyonumuz. Kalite Politikamız

Vizyonumuz. Misyonumuz. Kalite Politikamız Vizyonumuz Teknolojiyi sürekli takip ederek müşterilerimizin ihtiyaç ve beklentilerinin ötesinde hizmet sunmak; talep edilen ürünleri eksiksiz ve zamanında teslim ederek müşterilerimizle iyi ilişkilerimizi

Detaylı

Yığma yapı elemanları ve bu elemanlardan temel taşıyıcı olan yığma duvarlar ve malzeme karakteristiklerinin araştırılması

Yığma yapı elemanları ve bu elemanlardan temel taşıyıcı olan yığma duvarlar ve malzeme karakteristiklerinin araştırılması Yığma yapı elemanları ve bu elemanlardan temel taşıyıcı olan yığma duvarlar ve malzeme karakteristiklerinin araştırılması Farklı sonlu eleman tipleri ve farklı modelleme teknikleri kullanılarak yığma duvarların

Detaylı

Deneyin Amacı Çekme deneyinin incelenmesi ve metalik bir malzemeye ait çekme deneyinin yapılması.

Deneyin Amacı Çekme deneyinin incelenmesi ve metalik bir malzemeye ait çekme deneyinin yapılması. 1 Deneyin Adı Çekme Deneyi Deneyin Amacı Çekme deneyinin incelenmesi ve metalik bir malzemeye ait çekme deneyinin yapılması. Teorik Bilgi Malzemelerin statik (darbesiz) yük altındaki mukavemet özelliklerini

Detaylı

ZnS (zincblende) NaCl (sodium chloride) CsCl (cesium chloride)

ZnS (zincblende) NaCl (sodium chloride) CsCl (cesium chloride) Seramik, sert, kırılgan, yüksek ergime derecesine sahip, düşük elektrik ve ısı iletimi ile iyi kimyasal ve ısı kararlılığı olan ve yüksek basma dayanımı gösteren malzemelerdir. Malzeme özellikleri bağ

Detaylı

RULMANLAR YUVARLANMALI YATAKLAR-I. Makine Elemanları 2. Doç.Dr. Ali Rıza Yıldız. BURSA TECHNICAL UNIVERSITY (BTU) Department of Mechanical Engineering

RULMANLAR YUVARLANMALI YATAKLAR-I. Makine Elemanları 2. Doç.Dr. Ali Rıza Yıldız. BURSA TECHNICAL UNIVERSITY (BTU) Department of Mechanical Engineering Makine Elemanları 2 YUVARLANMALI YATAKLAR-I RULMANLAR Doç.Dr. Ali Rıza Yıldız 1 Bu Bölümden Elde Edilecek Kazanımlar Yuvarlanmalı Yataklamalar Ve Türleri Bilyalı Rulmanlar Sabit Bilyalı Rulmanlar Eğik

Detaylı

BARTIN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ METALURJİ ve MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ METALİK MALZEMELERİN DARBE DENEY FÖYÜ. Arş. Gör.

BARTIN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ METALURJİ ve MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ METALİK MALZEMELERİN DARBE DENEY FÖYÜ. Arş. Gör. BARTIN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ METALURJİ ve MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ METALİK MALZEMELERİN DARBE DENEY FÖYÜ Arş. Gör. Emre ALP 1.Metalik Malzemelerin Darbe Deneyi Darbe deneyi gevrek kırılmaya

Detaylı

BIVITEC. Yüksek ayırt edici sistemde zor elenebilir dökme ürünler

BIVITEC. Yüksek ayırt edici sistemde zor elenebilir dökme ürünler BIVITEC Yüksek ayırt edici sistemde zor elenebilir dökme ürünler Amaç Eleme amaçlı tasnif dökme ürünlerin işlenmesinde önemli bir adımdır. Binder+Co şirketi BIVITEC i, konvansiyonel eleme tekniğinin yetersiz

Detaylı

DARBE DENEYİ MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ. 1. Metalik Malzemelerin Darbe Deneyi

DARBE DENEYİ MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ. 1. Metalik Malzemelerin Darbe Deneyi 1. Metalik Malzemelerin Darbe Deneyi Darbe deneyi gevrek kırılmaya neden olabilecek şartlar altında çalışan malzemelerin mekanik özelliklerinin saptanmasında kullanılır. Darbe deneyinin genel olarak amacı,

Detaylı

Endüstriyel Yatık Tip Redüktör Seçim Kriterleri

Endüstriyel Yatık Tip Redüktör Seçim Kriterleri Endüstriyel Yatık Tip Redüktör Seçim Kriterleri Gelişen imalat teknolojileri ile birlikte birim hacimde daha yüksek tork değerlerine sahip redüktörihtiyacı kullanıcıların en önemli beklentilerinden biri

Detaylı

KONVEYÖR BANTLARINIZIN TEMİZLİĞİ VE BAKIMINDA EN İYİ SEÇİM

KONVEYÖR BANTLARINIZIN TEMİZLİĞİ VE BAKIMINDA EN İYİ SEÇİM Tasarım Mühendislik Imalat AYIK BAND San ve Tic. Ltd. Sti IMES 103. Sokak, Nº. 14 Y. Dudullu, Istanbul, Türkiye Tel: + 90 216 365 10 66 Faks: + 90 216 314 34 55 E-posta: bilgi@ayikband.com Web: www.ayikband.com

Detaylı

HALBACH & BRAUN. Madencilik ve hammadde sektörlerine hizmet veren H&B tüm dünyada kendini kanıtlamıştır.

HALBACH & BRAUN. Madencilik ve hammadde sektörlerine hizmet veren H&B tüm dünyada kendini kanıtlamıştır. HALBACH & BRAUN Bir aile şirketi olan H&B 1997 den bu yana Almanya Sprockhövel de faaliyet göstermektedir. Halbach Braun ürünleri yaratıcı ve sürekli yenilenen teknolojileri ile yer altı madenciliğinde

Detaylı

Makine Elemanları II Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Konik Dişli Çarklar DİŞLİ ÇARKLAR

Makine Elemanları II Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Konik Dişli Çarklar DİŞLİ ÇARKLAR Makine Elemanları II Prof. Dr. Akgün ALSARAN Konik Dişli Çarklar DİŞLİ ÇARKLAR İçerik Giriş Konik dişli çark mekanizması Konik dişli çark mukavemet hesabı Konik dişli ark mekanizmalarında oluşan kuvvetler

Detaylı

GÜNEŞ KIRICI SİSTEMLER

GÜNEŞ KIRICI SİSTEMLER GÜNEŞ KIRICI SİSTEMLER YAPI MARKET SAN.TİC.LTD.ŞTİ. Genellikle ticari amaçlı binalarda kullanılan, güneş enerjisinden maksimum derecede yararlanmak veya onu kontrol etmek amaçlı uygulanan sistemlerdir.

Detaylı

YAPI MALZEMESİ OLARAK BETON

YAPI MALZEMESİ OLARAK BETON TANIM YAPI MALZEMESİ OLARAK BETON Concrete kelimesi Latinceden concretus (grow together) ) kelimesinden gelmektedir. Türkçeye ise Beton kelimesi Fransızcadan gelmektedir. Agrega, çimento, su ve gerektiğinde

Detaylı

BANTLI KONVEYÖRLER HAZIRLAYANLAR : GÖKHAN DURMAZ 20100254033 CEM ULUSOY 20100254032

BANTLI KONVEYÖRLER HAZIRLAYANLAR : GÖKHAN DURMAZ 20100254033 CEM ULUSOY 20100254032 BANTLI KONVEYÖRLER HAZIRLAYANLAR : GÖKHAN DURMAZ 20100254033 CEM ULUSOY 20100254032 TARİHÇESİ Sonsuz bantla taşıma çok eski zamanlardan beri kullanılmaktadır. 1868 yıllında İngiliz mühendis Lyster kauçukla

Detaylı

YAYLAR. Bu sunu farklı kaynaklardan derlenmiştir.

YAYLAR. Bu sunu farklı kaynaklardan derlenmiştir. YAYLAR Gerek yapıldıktan malzemelerin elastiktik özellikleri ve gerekse şekillerinden dolayı dış etkenler (kuvvet, moment) altında başka makina elemanlarına kıyasla daha büyük bir oranda şekil değişikliğine

Detaylı

BA KENT ÜNİVERSİTESİ. Malzemeler genel olarak 4 ana sınıfa ayrılabilirler: 1. Metaller, 2. Seramikler, 3. Polimerler 4. Kompozitler.

BA KENT ÜNİVERSİTESİ. Malzemeler genel olarak 4 ana sınıfa ayrılabilirler: 1. Metaller, 2. Seramikler, 3. Polimerler 4. Kompozitler. MALZEMELER VE GERĐLMELER Malzeme Bilimi mühendisliğin temel ve en önemli konularından birisidir. Malzeme teknolojisindeki gelişim tüm mühendislik dallarını doğrudan veya dolaylı olarak etkilemektedir.

Detaylı

YUVARLANMALI YATAKLAR I: RULMANLAR

YUVARLANMALI YATAKLAR I: RULMANLAR Rulmanlı Yataklar YUVARLANMALI YATAKLAR I: RULMANLAR Prof. Dr. İrfan KAYMAZ Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Giriş Rulmanlı Yataklar Bu bölüm sonunda öğreneceğiniz konular: Yuvarlanmalı

Detaylı

AGREGALAR Çimento Araştırma ve Uygulama Merkezi

AGREGALAR Çimento Araştırma ve Uygulama Merkezi AGREGALAR Çimento Araştırma ve Uygulama Merkezi Agregalar, beton, harç ve benzeri yapımında çimento ve su ile birlikte kullanılan, kum, çakıl, kırma taş gibi taneli farklı mineral yapıya sahip inorganik

Detaylı

MİS KONSANTRE MASALARI

MİS KONSANTRE MASALARI MİS KONSANTRE MASALARI Masa, giren cevheri pasa, ara ürün ve cevher olarak 3 e ayırmaktadır. Şase üzerinde kullanılan malzeme Play-Wood dur. Play-Wood un üzerine muşamba kullanılmaktadır. Masa şanzıman

Detaylı

KOMPOZİTLER Sakarya Üniversitesi İnşaat Mühendisliği

KOMPOZİTLER Sakarya Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Başlık KOMPOZİTLER Sakarya Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Tanım İki veya daha fazla malzemenin, iyi özelliklerini bir araya toplamak ya da ortaya yeni bir özellik çıkarmak için, mikro veya makro seviyede

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY - 3 ÜÇ NOKTALI EĞİLME DENEYİ

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY - 3 ÜÇ NOKTALI EĞİLME DENEYİ BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY - 3 ÜÇ NOKTALI EĞİLME DENEYİ GİRİŞ Yapılan herhangi bir mekanik tasarımda kullanılacak malzemelerin belirlenmesi

Detaylı

2. KLİNKER HAMMADDELERİ

2. KLİNKER HAMMADDELERİ İçerik İÇERİK 1.GİRİŞ... 1.1 Çimentonun Tarihi... 1.2 Çimento Fırınlarındaki Gelişmeler... 1.3 Türkiye de Çimento... 1.4 Çimento Üretimi... 1.5 Klinker Üretim Yöntemleri... 1.5.1 Yaş Yöntemle Klinker Üretimi...

Detaylı

Orijinal Ağır Tip Boru Anahtarı

Orijinal Ağır Tip Boru Anahtarı Kelepçeleme lar Orijinal Ağır Boru ı Dünyanın lider boru anahtarı üreticisi RIDGID, günümüzde her uygulamaya uygun tip ve boyutta milyonlarca anahtar üretmektedir. Şu andaki tüm RIDGID anahtarlarının atası

Detaylı

= σ ε = Elastiklik sınırı: Elastik şekil değişiminin görüldüğü en yüksek gerilme değerine denir.

= σ ε = Elastiklik sınırı: Elastik şekil değişiminin görüldüğü en yüksek gerilme değerine denir. ÇEKME DENEYİ Genel Bilgi Çekme deneyi, malzemelerin statik yük altındaki mekanik özelliklerini belirlemek ve malzemelerin özelliklerine göre sınıflandırılmasını sağlamak amacıyla uygulanan, mühendislik

Detaylı

Prof.Dr.İrfan AY. Arş.Gör.T.Kerem DEMİRCİOĞLU. Öğr. Murat BOZKURT. Balıkesir - 2008

Prof.Dr.İrfan AY. Arş.Gör.T.Kerem DEMİRCİOĞLU. Öğr. Murat BOZKURT. Balıkesir - 2008 MAKİNA * ENDÜSTRİ Prof.Dr.İrfan AY Arş.Gör.T.Kerem DEMİRCİOĞLU Öğr. Murat BOZKURT * Balıkesir - 2008 1 PLASTİK ŞEKİL VERME YÖNTEMLERİ METALE PLASTİK ŞEKİL VERME İki şekilde incelenir. * HACİMSEL DEFORMASYONLA

Detaylı

FRACTURE ÜZERİNE. 1. Giriş

FRACTURE ÜZERİNE. 1. Giriş FRACTURE ÜZERİNE 1. Giriş Kırılma çatlak ilerlemesi nedeniyle oluşan malzeme hasarıdır. Sünek davranışın tartışmasında, bahsedilmişti ki çekmede nihai kırılma boyun oluşumundan sonra oluşan kırılma nedeniyledir.

Detaylı

- Gerilme ve Gerinme ikinci dereceden tensörel büyüklüklerdir. (3 puan)

- Gerilme ve Gerinme ikinci dereceden tensörel büyüklüklerdir. (3 puan) MAK437 MT2-GERİLME ÖLÇÜM TEKNİKLERİ SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ I. öğretim II. öğretim A şubesi B şubesi ÖĞRENCİ ADI NO İMZA TARİH 30.11.2013 SORU/PUAN

Detaylı

1. Giriş 2. Yayınma Mekanizmaları 3. Kararlı Karasız Yayınma 4. Yayınmayı etkileyen faktörler 5. Yarı iletkenlerde yayınma 6. Diğer yayınma yolları

1. Giriş 2. Yayınma Mekanizmaları 3. Kararlı Karasız Yayınma 4. Yayınmayı etkileyen faktörler 5. Yarı iletkenlerde yayınma 6. Diğer yayınma yolları 1. Giriş 2. Yayınma Mekanizmaları 3. Kararlı Karasız Yayınma 4. Yayınmayı etkileyen faktörler 5. Yarı iletkenlerde yayınma 6. Diğer yayınma yolları Sol üstte yüzey seftleştirme işlemi uygulanmış bir çelik

Detaylı

Yusuf Bayar Makina Y. Müh ysfbyr@gmail.com

Yusuf Bayar Makina Y. Müh ysfbyr@gmail.com VİBRASYONLU DEĞİRMENLER Yusuf Bayar Makina Y. Müh ysfbyr@gmail.com 1-GENEL Bilyalı değirmenlerde kullanılan, bilya, çelik çubuk, alubit bilya,fıçı bilya ile öğüten, ama kendisi dönmeyen değirmenlerdir.

Detaylı

PMS / MİNİ 250 ZEYTİN İŞLEME SİSTEMİ

PMS / MİNİ 250 ZEYTİN İŞLEME SİSTEMİ PMS / MİNİ 250 ZEYTİN İŞLEME SİSTEMİ POLAT MAKİNA SANAYİ VE TİCARET A.Ş. Astim Organize Sanayi Bölgesi (P.K. 105) AYDIN / TÜRKİYE TEL : +90 (256) 231 04 73 (pbx) FAX : +90 (256) 231 04 78 www.polatas.com.tr

Detaylı

HOŞGELDİNİZ MIG-MAG GAZALTI KAYNAK PARAMETRELERİ. K ayna K. Sakarya Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi. Teknolojisi. Teknolojisi

HOŞGELDİNİZ MIG-MAG GAZALTI KAYNAK PARAMETRELERİ. K ayna K. Sakarya Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi. Teknolojisi. Teknolojisi MIG-MAG GAZALTI KAYNAK PARAMETRELERİ K ayna K K ayna K Teknolojisi Teknolojisi HOŞGELDİNİZ Doç. Dr. Hüseyin UZUN Kaynak Eğitimi Ana Bilim Dalı Başkanı 1 /27 KAYNAK PARAMETRELERİ VE SEÇİMİ Kaynak dikişinin

Detaylı

MAK-204. Üretim Yöntemleri. (8.Hafta) Kubilay Aslantaş

MAK-204. Üretim Yöntemleri. (8.Hafta) Kubilay Aslantaş MAK-204 Üretim Yöntemleri Vidalar-Vida Açma Đşlemi (8.Hafta) Kubilay Aslantaş Kullanım yerlerine göre vida Türleri Bağlama vidaları Hareket vidaları Kuvvet ileten vidaları Metrik vidalar Trapez vidalar

Detaylı

Konu: Yüksek Hassasiyetli Yağ Keçelerinin Takviye Bilezik Kalıplarının Üretiminde Kullanılan Takım Çelikleri ve Üretim Prosesleri

Konu: Yüksek Hassasiyetli Yağ Keçelerinin Takviye Bilezik Kalıplarının Üretiminde Kullanılan Takım Çelikleri ve Üretim Prosesleri Nurettin ÇALLI Fen Bilimleri Ens. Öğrenci No: 503812162 MAD 614 Madencilikte Özel Konular I Dersi Veren: Prof. Dr. Orhan KURAL İTÜ Maden Fakültesi Konu: Yüksek Hassasiyetli Yağ Keçelerinin Takviye Bilezik

Detaylı

MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ II FİNAL SINAVI 22.05.2015 Numara: Adı Soyadı: SORULAR-CEVAPLAR

MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ II FİNAL SINAVI 22.05.2015 Numara: Adı Soyadı: SORULAR-CEVAPLAR MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ II FİNAL SINAVI 22.05.2015 Numara: Adı Soyadı: 1- (24 Puan) Şekildeki 5.08 cm çaplı 38.1 m uzunluğunda, 15.24 cm çaplı 22.86 m uzunluğunda ve 7.62 cm çaplı

Detaylı

MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI

MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI PERÇİN VE YAPIŞTIRICI BAĞLANTILARI P r o f. D r. İ r f a n K A Y M A Z P r o f. D r. A k g ü n A L S A R A N A r ş. G ör. İ l y a s H A C I S A L İ HOĞ LU Perçin; iki veya

Detaylı

1 MAKİNE ELEMANLARINDA TEMEL KAVRAMLAR VE BİRİM SİSTEMLERİ

1 MAKİNE ELEMANLARINDA TEMEL KAVRAMLAR VE BİRİM SİSTEMLERİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ III Bölüm 1 MAKİNE ELEMANLARINDA TEMEL KAVRAMLAR VE BİRİM SİSTEMLERİ 11 1.1. SI Birim Sistemi 12 1.2. Boyut Analizi 16 1.3. Temel Bilgiler 17 1.4.Makine Elemanlarına Giriş 17 1.4.1 Makine

Detaylı

METALİK MALZEMELERİN GENEL KARAKTERİSTİKLERİ BAHAR 2010

METALİK MALZEMELERİN GENEL KARAKTERİSTİKLERİ BAHAR 2010 METALİK MALZEMELERİN GENEL KARAKTERİSTİKLERİ BAHAR 2010 WEBSİTE www2.aku.edu.tr/~hitit Dersler İÇERİK Metalik Malzemelerin Genel Karakteristiklerİ Denge diyagramları Ergitme ve döküm Dökme demir ve çelikler

Detaylı

3.KABARTILI DİRENÇ KAYNAĞI. 05.05.2015 Dr.Salim ASLANLAR 1

3.KABARTILI DİRENÇ KAYNAĞI. 05.05.2015 Dr.Salim ASLANLAR 1 3.KABARTILI DİRENÇ KAYNAĞI 05.05.2015 Dr.Salim ASLANLAR 1 KABARTILI DİRENÇ KAYNAĞI Kabartılı direnç kaynağı, seri imalat için ekonomik bir birleştirme yöntemidir. Uygulamadan yararlanılarak, çoğunlukla

Detaylı

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ Doç.Dr.İrfan AY-Arş.Gör.T.Kerem DEMİRCİOĞLU MAKİNE PARÇALARINI ETKİLEYEN KUVVETLER VE GERİLMELER

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ Doç.Dr.İrfan AY-Arş.Gör.T.Kerem DEMİRCİOĞLU MAKİNE PARÇALARINI ETKİLEYEN KUVVETLER VE GERİLMELER MAKİNE PARÇALARINI ETKİLEYEN KUVVETLER VE GERİLMELER Dış Kuvvetler : Katı cisimlere uygulanan kuvvet cismi çekmeye, basmaya, burmaya, eğilmeye yada kesilmeye zorlar. Cisimde geçici ve kalıcı şekil değişikliği

Detaylı

ATOM HAREKETLERİ ve ATOMSAL YAYINIM

ATOM HAREKETLERİ ve ATOMSAL YAYINIM ATOM HAREKETLERİ ve ATOMSAL YAYINIM 1. Giriş Malzemelerde üretim ve uygulama sırasında görülen katılaşma, çökelme, yeniden kristalleşme, tane büyümesi gibi olaylar ile kaynak, lehim, sementasyon gibi işlemler

Detaylı

METALURJİ VE MALZEME MÜH. LAB VE UYG. DERSİ FÖYÜ

METALURJİ VE MALZEME MÜH. LAB VE UYG. DERSİ FÖYÜ METALURJİ VE MALZEME MÜH. LAB VE UYG. DERSİ FÖYÜ ALIN KAYNAKLI LEVHASAL BAĞLANTILARIN ÇEKME TESTLERİ A- DENEYİN ÖNEMİ ve AMACI Malzemelerin mekanik davranışlarını incelemek ve yapılarıyla özellikleri arasındaki

Detaylı

BETONARME KESİTLERİN EĞİLME MUKAVEMETLERİNİN BELİRLENMESİNDE TEMEL İLKE VE VARSAYIMLAR

BETONARME KESİTLERİN EĞİLME MUKAVEMETLERİNİN BELİRLENMESİNDE TEMEL İLKE VE VARSAYIMLAR BETONARME KESİTLERİN EĞİLME MUKAVEMETLERİNİN BELİRLENMESİNDE TEMEL İLKE VE VARSAYIMLAR BASİT EĞİLME Bir kesitte yalnız M eğilme momenti etkisi varsa basit eğilme söz konusudur. Betonarme yapılarda basit

Detaylı

ÖZET. Basit Makineler. Basit Makine Çeşitleri BASİT MAKİNELER

ÖZET. Basit Makineler. Basit Makine Çeşitleri BASİT MAKİNELER Basit Makineler Basit Makine Nedir? Günlük hayatımızda yaptığımız işleri kolaylaştırmak için bir takım araçlar kullanırız. Bir kuvvetin yönünü, büyüklüğünü ya da bir kuvvetin hem büyüklüğünü hem de yönünü

Detaylı

BETON KARIŞIM HESABI. Beton; BETON

BETON KARIŞIM HESABI. Beton; BETON BETON KARIŞIM HESABI Beton; Çimento, agrega (kum, çakıl), su ve gerektiğinde katkı maddeleri karıştırılarak elde edilen yapı malzemesine beton denir. Çimento Su ve katkı mad. Agrega BETON Malzeme Türk

Detaylı

www.muhendisiz.net Basınç Ayar Supabının Çalışması :

www.muhendisiz.net Basınç Ayar Supabının Çalışması : DPA TİP YAKIT POMPALARI Distiribitör yakıt pompalarının en büyük özeliği ;yakıtı bir Distiribitör gibi motor ateşleme sırasına göre ve eşit miktarlarda enjökterlere gönderilmesidir. Teknik avantajı da

Detaylı

Bükme ve Düzeltme. Özel bükme ve şekillendirme ihtiyaçları için geniş geçim. Güvenebileceğiniz kalitede. Tesisat 7 5. Enstrüman 8 3 Üçlü Bükme 1 1

Bükme ve Düzeltme. Özel bükme ve şekillendirme ihtiyaçları için geniş geçim. Güvenebileceğiniz kalitede. Tesisat 7 5. Enstrüman 8 3 Üçlü Bükme 1 1 Bükme ve Düzeltme Özel bükme ve şekillendirme ihtiyaçları için geniş geçim. Güvenebileceğiniz kalitede. Tip No inç. Sayfa Boru Bükmeler Tesisat 7 5 8-4 10-18 8.2 Enstrüman 8 16-1 2 6-12 8.2 Üçlü Bükme

Detaylı

CĠSMĠN Hacmi = Sıvının SON Hacmi - Sıvının ĠLK Hacmi. Sıvıların Kaldırma Kuvveti Nelere Bağlıdır? d = V

CĠSMĠN Hacmi = Sıvının SON Hacmi - Sıvının ĠLK Hacmi. Sıvıların Kaldırma Kuvveti Nelere Bağlıdır? d = V 8.SINIF KUVVET VE HAREKET ÜNİTE ÇALIŞMA YAPRAĞI /11/2013 KALDIRMA KUVVETİ Sıvıların cisimlere uyguladığı kaldırma kuvvetini bulmak için,n nı önce havada,sonra aynı n nı düzeneği bozmadan suda ölçeriz.daha

Detaylı

14.Şeker Pancarı Ekim Makinaları

14.Şeker Pancarı Ekim Makinaları Pancar tohumları büyüklükleri ve çimlenme yetenekleri farklı tohumlardır. İri tohumlar fazla embriyolu olup çimlenme yüzdeleri yüksektir. Küçük tohumlar ise tek embriyolu olup çimlenme yetenekleri düşüktür.

Detaylı

Yüksek basınçlı merdaneli değirmenler (YBMD) enerji

Yüksek basınçlı merdaneli değirmenler (YBMD) enerji Tanıtım www.madencilik-turkiye.com Dr. Birol Sönmez Metso Proses Teknoloji ve İnovasyon birol.sonmez@metso.com Metso HRC TM : Enerji Etkin Boyut Küçültme Teknolojisi Bu bir reklamdır. Yüksek basınçlı merdaneli

Detaylı

ÖN ÇÖKTÜRME HAVUZU DİZAYN KRİTERLERİ

ÖN ÇÖKTÜRME HAVUZU DİZAYN KRİTERLERİ ÖN ÇÖKTÜRME HAVUZU DİZAYN KRİTERLERİ Ön çöktürme havuzlarında normal şartlarda BOİ 5 in % 30 40 ı, askıda katıların ise % 50 70 i giderilmektedir. Ön çöktürme havuzunun dizaynındaki amaç, stabil (havuzda

Detaylı

ÇELİK YAPILARDA BİRLEŞİM ARAÇLARI

ÇELİK YAPILARDA BİRLEŞİM ARAÇLARI ÇELİK YAPILARDA BİRLEŞİM ARAÇLARI Çelik yapılarda kullanılan birleşim araçları; 1. Bulon ( cıvata) 2. Kaynak 3. Perçin Öğr. Gör. Mustafa EFİLOĞLU 1 KAYNAKLAR Aynı yada benzer alaşımlı metallerin yüksek

Detaylı

YAPI MALZEMESİ AGREGALAR

YAPI MALZEMESİ AGREGALAR YAPI MALZEMESİ AGREGALAR 1 YAPI MALZEMESİ Agregalar en önemli yapı malzemelerinden olan betonun hacimce %60-%80 ini oluştururlar. Bitümlü yol kaplamalarının ağırlıkça % 90-95, hacimce %75-85 ini agregalar

Detaylı

TAHRİBATLI MALZEME MUAYENESİ DENEYİ

TAHRİBATLI MALZEME MUAYENESİ DENEYİ TAHRİBATLI MALZEME MUAYENESİ DENEYİ MAK-LAB15 1. Giriş ve Deneyin Amacı Bilindiği gibi malzeme seçiminde mekanik özellikler esas alınır. Malzemelerin mekanik özellikleri de iç yapılarına bağlıdır. Malzemelerin

Detaylı

Toprak frezeleri. 15.10.2012 Prof.Dr.Rasim OKURSOY 1

Toprak frezeleri. 15.10.2012 Prof.Dr.Rasim OKURSOY 1 15.10.2012 Prof.Dr.Rasim OKURSOY 1 Toprak frezeleri, titreşimli dipkazanlar ve kuyruk mili tırmıkları ile birlikte hareketini traktörün kuyruk milinden alarak çalışan toprak işleme aletlerindendir. Birçok

Detaylı

Sıkıştırma enerjisi arttıkça optimum su muhtevası azalmakta, kuru birim hacim ağırlık artmaktadır. Optimum su muhtevasına karşılık gelen birim hacim

Sıkıştırma enerjisi arttıkça optimum su muhtevası azalmakta, kuru birim hacim ağırlık artmaktadır. Optimum su muhtevasına karşılık gelen birim hacim KOMPAKSİYON KOMPAKSİYON Zeminlerin stabilizasyonu için kullanılan en ucuz yöntemdir. Sıkıştırma, zeminin kayma mukavemetini, şişme özelliğini arttırır. Ancak yeniden sıkışabilirliğini, permeabilitesini

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI FOTOVOLTAİK PANELLERİN ÇEŞİTLERİ VE ÖLÇÜMLERİ DERSİN ÖĞRETİM

Detaylı

MAK-204. Üretim Yöntemleri. Frezeleme Đşlemleri. (11.Hafta) Kubilay ASLANTAŞ Afyon Kocatepe Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Makine Eğt.

MAK-204. Üretim Yöntemleri. Frezeleme Đşlemleri. (11.Hafta) Kubilay ASLANTAŞ Afyon Kocatepe Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Makine Eğt. MAK-204 Üretim Yöntemleri Freze Tezgahı Frezeleme Đşlemleri (11.Hafta) Kubilay ASLANTAŞ Afyon Kocatepe Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Makine Eğt. Bölümü Freze tezgahının Tanımı: Frezeleme işleminde

Detaylı

Plast Link 254X Serisi PL254X Serisi Güçlü ve Kullanışlı.

Plast Link 254X Serisi PL254X Serisi Güçlü ve Kullanışlı. Plast Link 254X Serisi PL2540C PL2540P PL2540R PL2541 PL254X Serisi Güçlü ve Kullanışlı. PL254X serisi modüler bantlar 25,4mm (1 ) hatveli 8.8 mm kalınlığında olup; farklı ölçülerde taşıyıcı profilleri

Detaylı

İmal Usulleri. Fatih ALİBEYOĞLU -8-

İmal Usulleri. Fatih ALİBEYOĞLU -8- Fatih ALİBEYOĞLU -8- Giriş Dövme, darbe veya basınç altında kontrollü bir plastik deformasyon sağlanarak, metale istenen şekli verme, tane boyutunu küçültme ve mekanik özelliklerini iyileştirme amacıyla

Detaylı

MALZEME BİLGİSİ DERS 8 DR. FATİH AY. www.fatihay.net fatihay@fatihay.net

MALZEME BİLGİSİ DERS 8 DR. FATİH AY. www.fatihay.net fatihay@fatihay.net MALZEME BİLGİSİ DERS 8 DR. FATİH AY www.fatihay.net fatihay@fatihay.net BÖLÜM IV METALLERİN MEKANİK ÖZELLİKLERİ GERİLME VE BİRİM ŞEKİL DEĞİŞİMİ ANELASTİKLİK MALZEMELERİN ELASTİK ÖZELLİKLERİ ÇEKME ÖZELLİKLERİ

Detaylı

Chapter 22: Tornalama ve Delik Açma. DeGarmo s Materials and Processes in Manufacturing

Chapter 22: Tornalama ve Delik Açma. DeGarmo s Materials and Processes in Manufacturing Chapter 22: Tornalama ve Delik Açma DeGarmo s Materials and Processes in Manufacturing 22.1 Giriş Tornalama, dışı silindirik ve konik yüzeylere sahip parça işleme sürecidir. Delik açma, işleme sonucunda

Detaylı

Bernoulli Denklemi, Basınç ve Hız Yükleri Borularda Piezometre ve Enerji Yükleri Venturi Deney Sistemi

Bernoulli Denklemi, Basınç ve Hız Yükleri Borularda Piezometre ve Enerji Yükleri Venturi Deney Sistemi Bernoulli Denklemi, Basınç ve Hız Yükleri Borularda Piezometre ve Enerji Yükleri Venturi Deney Sistemi Akışkanlar dinamiğinde, sürtünmesiz akışkanlar için Bernoulli prensibi akımın hız arttıkça aynı anda

Detaylı

Redüktörler genel olarak sahip oldukları dişli tiplerine göre sınıflandırılırlar.

Redüktörler genel olarak sahip oldukları dişli tiplerine göre sınıflandırılırlar. REDÜKTÖR TİPLERİ VE ÖZELLİKLERİ Redüktörler genel olarak sahip oldukları dişli tiplerine göre sınıflandırılırlar. Helisel dişli redüktörler Sonsuz dişli redüktörler Konik dişli redüktörler Planet dişli

Detaylı

ÇATI KONSTRÜKSİYONLARINDA GAZBETON UYGULAMALARI Doç.Dr.Oğuz Cem Çelik İTÜ Mimarlık Fakültesi Yapı Statiği ve Betonarme Birimi

ÇATI KONSTRÜKSİYONLARINDA GAZBETON UYGULAMALARI Doç.Dr.Oğuz Cem Çelik İTÜ Mimarlık Fakültesi Yapı Statiği ve Betonarme Birimi ÇATI KONSTRÜKSİYONLARINDA GAZBETON UYGULAMALARI Doç.Dr.Oğuz Cem Çelik İTÜ Mimarlık Fakültesi Yapı Statiği ve Betonarme Birimi ÖZET Donatılı gazbeton çatı panellerinin çeşitli çatı taşıyıcı sistemlerinde

Detaylı