Hukuk Devletinde Bireyin Özgürlüğü ve Devletin Güvenliği Çatışması

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Hukuk Devletinde Bireyin Özgürlüğü ve Devletin Güvenliği Çatışması"

Transkript

1 Hukuk Devletinde Bireyin Özgürlüğü ve Devletin Güvenliği Çatışması GİRİŞ Modern devletlerde ortaya çıkan çatışmalar arasında en başat olanlarından biri de bireyin özgürlüğü ile devlet güvenliğinin çatışmasıdır. Bu çatışmanın temelinde iktidar olgusu ve iktidarın toplumu biçimlendirmek üzere kullandığı hukuk, birey algısı, devlet, devlet algısı ve bu algılar bağlamında işleyen dinamikler yatmaktadır. Bu dinamikler bireyin ve devletin toplumsal konumlarını belirlerken ana eksen olarak sadece iktidarı baz aldıkları için böyle bir çatışma meydana gelmektedir. Bu bağlamda sözü geçen çatışmayı, bu çatışmanın topluma etkilerini ve bu etkilerin özellikle de modern hukuk devleti çerçevesi içerisinde doğurduğu patolojik durumu anlayabilmek için bu sorunun açımlanması elzemdir. Bu açımlama için ilk yapılması gereken iktidar olgusu ışığında sorunun kökenlerine inmektir. Bu doğrultuda temel sorunu açıklamadan önce sorunun kökenindeki iktidar olgusunun çatışmanın iki ekseni olan bireyin özgürlüğü ve devletin güvenliği bağlamında incelenmesi gerekmektedir. Bu yaklaşım doğrultusunda ileriki bölümlerde Özgür AKAN Stajyer Avukat Ankara Barosu Yayın Alt Kurulu Üyesi öncelikle size iktidar olgusunu daha sonra birey ve devletin bu olguyla girdiği ilişkileri açıklayacağım. Bu açıklama sayesinde elimizde asıl çatışmaya dair bir arka plan mevcut olacak, bu sayede de asıl çatışmayı inceleyebilmek ve onun şekillendirdiği toplumsal dinamikleri çözebilmek mümkün olacaktır. A. HUKUK DEVLETİ Hukuk devletini anlayabilmek için modern devletlerdeki iktidar olgusunu anlamamız gerekmektedir. Dolayısıyla öncelikle iktidar olgusu kavramının içini açmamız gerekecektir. a. İktidar Olgusu: İktidar, yani dar anlamıyla devlet, aslında, insanın insana başka bir anlam yüklemesi, emretme/itaat etme bölümlenmesinde bir küme insanın bir diğer küme insana yabancılığı anlamına gelmektedir. 1 Toplumun olduğu her yerde iktidar hep var olmuştur.2 Çünkü birinin 1 Marcel Gauchet, Anlam Borcu ve Devletin Kökenleri. İlkellerde Din ve Siyaset, çev. Ozan Erözden, Devlet kuramı, der. Cemal Bali Akal, Dost yay., Ankara 2000, s.36 2 Abdurrahman Saygılı, Modern Devletin Çıplak Sureti, s Hukuk Gündemi Haziran 2011

2 yöneten birinin yönetilen olması iktidarın doğasında vardır. Dolayısıyla bir küçük toplulukta dahi her zaman sivrilen kişi veya kişiler yönetme istenciyle diğerlerinin üzerinde tahakküm kurma ihtiyacı hissetmişlerdir. Bunun en belirli amacı ise güç istencidir. Güçlü olan iktidara sahip olur. Bunun adına da tarih sürecinde genel olarak biz bu yetkiyi tanrıdan aldık, tanrı bizi görevlendirdi temelinde şekillendirilen savlarla egemen olmayı sağlamak istemişlerdir. Çünkü en kestirme yol tanrı olgusunu kullanmaktır. Böylece insanlar tanrıdan korktukları için dünyadaki tanrının gölgesinden de korkacaklardı. Dolayısıyla egemenlik sağlamak bu insanlar için çocuk oyuncağına dönüşecekti. İktidar, bir kontrol mekanizması bir yönetim aygıtı olarak insanların yararına kullanılma gayesini kendisinde açık olarak modern devlette bulmuştur. Modern devlet öncesi dönemde iktidar ve kaynaklar iktidar sahipleri için kullanılıyordu. Ancak modern devletle beraber bu anlayış kırıldı ve artık iktidar, iktidar idaresinde halk için kullanılmaya başlandı. Devletsiz toplumlarda yasa ile uygulama birbirinden ayrılmamış, yani siyasal iktidar farklılaşmamıştır. Yasayı söyleyen de onu denetleyen de toplumun kendisidir. Dolayısıyla, bu toplum tipinde bir öndere rastlanmaz.3 Devletsiz toplumlarda, Önder, iktidarsız bir önderdir. Onun tek özelliği, söz sahibi olmasıdır ki, söz, hem teknik bir üstünlüğün ifadesidir hem de bir ödev niteliğindedir. Eni sonu önder denilen kişi, bir hakemden başka bir şey değildir.4 Kutsallaşmış toplumlar, bölünmüş toplumlardır. Toplum içinde bazı kişiler Yasa yı söy- 3 Abdurrahman Saygılı, Modern Devletin Çıplak Sureti, s.67 4 Abdurrahman Saygılı, Modern Devletin Çıplak Sureti, s.68 leyen olarak, kutsallığı temsil ederler ve bu yüzden de diğer kişilerden farklılaşırlar. İşte bu yüzden, toplum yöneten-yönetilen şeklinde ayrılmış, farklılaşmış, bölünmüş olurlar.5 Kurumsallaşmış siyasi iktidar ise, siyasi iktidarın kılıcı eline geçirmesi, zorlayıcı gücü de eline geçirmesi anlamına gelir ki yasa ile uygulama bir kaynakta birleşmiştir. Meşru şiddet kullanma tekeli siyasi iktidarın bir parçasıdır. Eğer laikleşme Papanın otoritesiyle (auctoritas) yasayı uygulayan kralın gücünün (potestas) birbirine karıştırılmamasıysa, bu külliyen yalandır. Çünkü ancak devletsiz toplumlarda ve kutsallaştırılmış toplumlarda yasa ile uygulama birbirinden ayrılmıştır. VIII. yy a kadar Katolik Kilisesi, Tanrısal olanla dünyevi olanın kesinlikle birbirinden ayrılmasını savunmuştur. Papa nın deyişiyle, ancak şeytan bu iki işlevi birleştirmeye çalışır.6 Modern devlet iktidar anlamında iplerin en sıkı elinde tutan yapıdır. Meşru şiddet tekeli, hakların dağıtımı, özgürlüklere saygı, örgütlenme, ceza ve infaz vs. olarak elinde güçlü silahları olan coğrafi açıdan sınırları belirli anayasal düzlemde kurumsallaşmış bir organizmadır. b. İktidar ve Hukuk Devleti: Hukuk devleti fikri, modern devleti hukuktan hareketle temellendirme ve örgütleme eğilimiyle belirlenir ve en kaba haliyleesasını, devlet kudretinin sınırlanması ve denetlenmesi oluşturur. Hukuk devletinde hukuk, devlet kudretinin hem temeli/meşruluk kaynağı hem de sınırı durumundadır.7 Dolayısıyla hukuk devleti ile hukuklu devlet 5 Abdurrahman Saygılı, Modern Devletin Çıplak Sureti, s.69 6 Abdurrahman Saygılı, Modern Devletin Çıplak Sureti, s.71 7 Mithat Sancar, Şiddet, Şiddet Tekeli ve Demokratik Hukuk Devleti, Doğu Batı, s Haziran 2011 Hukuk Gündemi 23

3 ya da devletin hukuku arasındaki fark buradan kaynaklanmaktadır. Hukuk devletinde siyasal iktidar dizginlenmiş bir siyasal iktidardır. Egemen güç hukuk kurallarının çizdiği meşru hattan ayrılmadan hareket etme ve hukuk devletine zarar vermeme koşuluyla vardır. Hukuk devleti fikrinin kurumsal olarak somutlaşmasının merkezi unsurlarını; bireylerin kamu erki karşısında hukuk öznesi olarak kabul edilmesi, özellikle devletin tasarrufundan çıkarılmış bireysel özgürlüklerin hukuken tanınması ve yargısal yoldan korunması, hukuksal eşitlik, siyasal sistemden ayrışmış bağımsız yargı, yasallık ilkesi, hukuk üretiminin (yasamanın) hukuken düzenlenmesi olarak özetlemek mümkün.8 Diğer yandan Max Stirner gibi yazarlara göre, hukukun yönetimi ile kişilerin yönetimi arasında fark yoktur. Sadece birincisinde, daha kaba bir kölelik varken, ikincisinde hukuksal form içinde bir kölelik söz konusudur. Her iki durumda da birey, bir başkasının iradesine tabi olmaktadır.9 İşte bu noktada hukuk devleti sanılanın aksine bireye geniş bir özgürlük yelpazesi içerisinde hareket alanı tanırken diğer yandan devleti sınırlı bir biçimde de olsa korumaya alır. Çünkü liberalizm tacının en değerli mücevheri 10 olan hukuk devleti bireylere son derece geniş haklar tanırken devletin de devamlılığını arzular. Locke un meşhur benzetmesiyle devlet, hizmetlerine ancak düzen içinde varoluş tehdit edildiğinde 8 Mithat Sancar, Şiddet, Şiddet Tekeli ve Demokratik Hukuk Devleti, Doğu Batı, s.39 9 M.Stirner, The Ego and His Own, trans. S.T.Byington, New York: Libertarian Book Club, 1963, s A. C. Hutchinson and P. Monathan, Introduction to A. C. Hutchinson & P. Monahan (eds.), The Rule of Law: İdeal or İdeology, Toronto: Carswelle, 1987, s.ix. başvurulan bir gece bekçisi olarak faaliyet gösterir.11 Dolayısıyla devlet, liberal düzenin devamlılığı ve koruyuculuğu görevi açısından önemlidir. Lord Acton un Güç yozlaştırmaya eğilimlidir, mutlak güç ise mutlak olarak yozlaştırır. 12 sözü tarihsel süreç içerisinde kesin olarak doğrulanmış ve Hayek in de dediği gibi iktidarın etkili bir şekilde sınırlandırılması, sosyal düzenin en önemli sorunudur 13 düşüncesi bizleri iktidarın sınırlandırılması yönünde hukuk devleti araçlarına yönlendirmiştir. Örneğin; seçimler, referandumlar, anayasa mahkemelerinin kurulması, idarenin mali sorumluluğu, kazanılmış haklara saygı, sivil toplum kuruluşlarının faaliyetleri gibi araçlarla iktidar minimalize edilerek bireylerin hukuksal güvenlikleri korunmaya çalışılmıştır. B. HUKUK DEVLETİ VE BİREY ÖZGÜRLÜĞÜ ÇATIŞMASI Devleti kendinde amaç olarak gören ve meşruluğunu kendi üreten bir siyasal kurum olarak algılayan Hegelci gelenek nihai analizde, iyi düzenlenmiş bir toplum, bireysel hak ve özgürlükler kavramına dayanmalıdır şeklindeki liberal önermeyi kabul etmez.14 Devlet, liberal siyasi gelenekte Hegelci kutsallaştırılmış devlet anlayışının aksine araç konumundadır. Bu araçla 11 Andrew Heywood, Siyaset, s Lord Acton, The History of Freedom and Other Essays, J.Neille ve R.V. Lawrence (eds.), (London, 1907), s.504 Aktaran R. Yumner, Devlet Kuramında Liberal Temalar: Devletin Sınırları (I), Toplum ve Bilim, 31/39 (Güz Güz 1987) : 45-57, s F. A. Hayek, Law, Legislation and Liberty, Vol. 3, London: Routledge & Kegan Paul, 1982, s A. W. Wood, Introduction to Hegel s Elements of The Philosophy of Right, s.xvi 24 Hukuk Gündemi Haziran 2011

4 oluşturmaya çalıştığı zeminde kullandığı en önemli dinamik hukuk devleti dir. Bu kavramla devlet, kendi koyduğu kurallara uyma yükümü altında tutulmakta ve bireyin devlet gücü karşısında keyfiliğe maruz kalması engellenmektedir. Hukuk devleti anlayışının hâkim olması, gerçekten de devletin keyfi işlemlerine karşı bir güvence olarak görülmektedir.15 Hiç kuşkusuz liberal düşünce geleneği içinde hukuk devleti kavramına en büyük katkıyı yapan düşünürlerin başında yasa yapmak insanlık tarihindeki en büyük devrimdir diyen Hayek gelmektedir.16 Hayek in temel felsefesi özgürlük düşüncesidir. Hayek klasik liberallere benzer biçimde özgürlüğü negatif anlamda tanımlamıştır. Siyasal güç elde etme ya da metafiziksel anlamdaki özgürlük tanımlarını reddeden Hayek, özgürlüğü bireyin bir dış faktörün zorlamasına maruz kalmaksızın kendi kendisinin efendisi olarak kendi seçimini kendisinin yapması anlamında kabul etmektedir.17 Ona göre bireysel özgürlükler ancak kanun teminatı altında yaşanabilir. Bu bakımdan Hayek in özgürlük için gerekli gördüğü kanunların temel özelliği tarafsız ve özgürlüğün önünü açıcı mahiyette olmasıdır.18 Bu anlamda hukuk devleti ile mutlak egemenlik kavramları birbirlerini karşıtlar. Buradan yola çıkarak şu sonuca varabiliriz: hukuk devleti özgürlük kavramı üzerine inşa edilmiş sui generis 15 R. A. Cosgrove, The Rule of Law: Albert Venn Dicey, Victorian Jurist, London: Macmillan, 1980, s Ömer Çaha, İdeoloji İle Hukuk Arasında Devlet, Doğu Batı, s F. A. Hayek, The Constitution of Liberty, London and Henley: Routledge and Kegan Paul, 1976, s Ömer Çaha, İdeoloji İle Hukuk Arasında Devlet, Doğu Batı, s. 109 bir kavramdır. Bunun özünde de iktidar ile toplumun dikey değil yatay düzlemde konumlanmış olması yatar. Hukuk devletinde iktidar bireyin alanına müdahale ettiği anda çatışma da bu andan itibaren başlar. İktidar, yasama faaliyeti ile bireyin özel alanına etki eder. Kant a göre, hukuk kurallarına uyan birey, aslında oluşumuna doğrudan ya da dolaylı olarak katıldığı iradeye uymaktadır. Diğer bir deyişle birey neticede kendi iradesine uymaktadır. Hayek de genel soyut kurallar bütünü anlamında hukuka uyduğumuzda, bir başka kişinin iradesine tabi olmuyoruz; dolayısıyla özgürüz. 19 diyerek Kant a katılmaktadır. Bu düşünceler, temelinde doğru olmakla birlikte iktidarı elinde bulunduranların davranış biçimlerine göre de anlam kazanmaktadır. Bu açıdan, eldeki iktidar erki bireyin özgürlük alanını daraltabileceği gibi oldukça genişletebilir de. Burada önemli olan birey özgürlüğü bağlamında iktidar erkinin kötü ellere geçip geçmemesi sorunudur. C. HUKUK DEVLETİ VE DEVLET GÜVENLİĞİNİN ÇATIŞMASI Merkezinde iktidar olan bu çatışmayı incelerken öncelikle devlet kavramını tanımlayıp ardından bu çatışmayı derinlemesine inceleyeceğiz. Modern devletin ortaya çıkmasında önemli etkileri olan Hobbes düşüncesinde, devlet in ilk ve tek amacı yurttaşların güvenliğini sağlamaktır ve Artefact ı kuran Sosyal Sözleşme nin nedeni de bunun sağlanmasıdır. Bu yüzden Hobbes, Egemen e itaat yükümlülüğünün sınırını güvenlikle 19 F. A. Hayek, The Constitution of Liberty, London and Henley: Routledge and Kegan Paul, 1976, s. 153 Haziran 2011 Hukuk Gündemi 25

5 çizer: Güvenliğin sağlanmadığı yerde itaat beklenemez.20 Zira insanın, hayatını koruma ve fizik varlığını sürdürme eğilimi, onu, bu amaç ardında, diğer insanlarla anlaşmaya, mutlak eşitlik ve özgürlüğünden vazgeçmeye yönelmiştir. Hukuk devleti, en kısa ifadesiyle hukukla sınırlandırılmış devlet olmakla beraber hukuk devletinin başlıca amacı bireyin ve toplumun devlete karşı korunmasıdır. Liberal düşüncenin ürünü olan hukuk devletinde devletten beklenen sadece yaşam güvenliğinin sağlanmasıdır. Bunun dışında devletin müdahaleci yaklaşımı kabul edilmez. Locke un bekçi devlet benzetmesiyle anlatmak istediği de budur. Bu açıdan bakıldığında Locke un toplumsal sözleşmesi, devletin güvenliği sağlama yükümünün ihlali noktasında bireye itaatsizlik özgürlüğü getirmektedir. Devletin güvenliği bağlamında Max Weber in devlet düşüncesine de değinmek gerekir. Weber e göre devlet, meşru şiddet kullanma tekeli olarak tanımlanır. Bu doğrultuda, şiddetin devletin tekeline verilmesinin anlamı toplumsal çatışmaların varlığı halinde bunu sonlandıracak üst yapının devlet olarak görülmesinden ibarettir. Şiddet tekelinin iç barışı sağlama karşılığında devlete verildiği düşünüldüğünde, devletin en önemli görevi de toplumdaki çatışma ve uyuşmazlıkların tarafların şiddete başvurmalarına gerek kalmayacak şekilde çözülmesini sağlamak olarak belirlenecektir.21 Hukuk devletini modern devletin sertliğine karşı geliştirilmiş bir emniyet kemeri olarak düşünebiliriz. Malum, 20 Cemal Bali Akal, Sivil Toplumun Tanrısı, Engin Yay.,İstanbul 1995, s Mithat Sancar, Şiddet, Şiddet Tekeli ve Demokratik Hukuk Devleti, Doğu Batı, s.39 emniyet kemerinin tasarlanıp geliştirilebilmesi için, önce otomobilin icat edilmesi gerekmiştir. 22 Ancak bu noktada da hukuk devletinin emniyet kemeri olarak vazifesini kendisinden beklenen biçimde tam olarak yerine getirebilmesi ise otomobil in hız limitini aşmamasına bağlıdır. Bu çerçevede düşünüldüğünde hukuk devleti ve onun kurumları tek başına emniyet kemeri vazifesi görmeye muktedir değildir. Çünkü hukuk devleti, tarihsel süreçte edindiğimiz tecrübelerle, egemenin hukuk devletinin en önemli enstrümanı olan yasa yapma faaliyetinde güttüğü amaç ve yasanın içeriğini belirleme yetkisi sebebiyle bireyin özgürlüğünü ve güvenliğini hiçe sayan bir düzenin kurulmasına engel olamamıştır. Hitler Almanyası nın baş hukukçusu ve teorisyeni Carl Schmitt in ifadesi bütün anlatılanları özetler niteliktedir. Ona göre, olağanüstü halde devlet, hukuku, kendini koruma hakkına dayanarak askıya alır. 23 Başka bir anlatımla, devlet her şeyin üstündedir. Hukuk devleti sınırları içerisinde ortaya çıkabilecek olağanüstü tehlikede devletin güvenliği bireyin özgürlüğü ve güvenliğine tercih edilecektir. Machiavelli, Bodin, Hegel ve Hobbes un devleti gibi Schmitt in devleti de kutsal ve bir o kadar da otoriter bir yapı sergiler. Aynı şekilde Machiavelli de, Prens adlı eserinin 18. bölümünde de belirttiği gibi devletin bekası söz konusu olduğunda prense, sadakat ve merhametten vazgeçebileceği konusunda telkinler vermektedir. Bu hususta Bodin in egemeni mutlak ve devredilmez; Hegel in devleti 22 Jack Donnelly, Teoride ve Uygulamada Evrensel İnsan Hakları, çev. Mustafa Erdoğan Levent Korkut, Yetkin Yay., Ankara 1995, s Carl Schmitt, Siyasi İlahiyat Egemenlik Kuramı Üzerine Dört Bölüm, Dost Yay., Ankara 2002, s Hukuk Gündemi Haziran 2011

6 ise kutsallaştırılmış ve bireyin karşısında mutlak hakka sahip bir varlık olarak telakki edilmiştir. Bu da bize gösteriyor ki devleti, bireyin üzerinde ve bireyi devlet içinde bir unsur olarak gören düşüncelerde hukuk devleti sınırlı kalmaktadır. D. BİREYİN ÖZGÜRLÜĞÜ VE DEVLETİN GÜVENLİĞİ ÇATIŞMASI Dostoyevski, tanrı olmasaydı her şey mubah olurdu diye yazmıştı. (işte bu söz, varoluşçuluğun çıkış noktasıdır.) Gerçekten de, tanrı yok ise her şey yeğdir (mubahtır), hiçbir şey yasak değildir.24 Bu cümleden olarak üç büyük baba yı anımsayabiliriz. İnsan var olduğundan beri güç ve otorite kavramlarıyla özdeşleşen baba ya biat etmiştir. Bu anlamda büyük büyük baba tanrı, büyük baba devlet, baba ise aile babası (peter familias) olarak görülmüştür. Bu saptama ile eğer devlet varsa, tıpkı tanrı ve aile reisinin kaçınılmaz otoritesini kabul ettiğimiz gibi her şey serbest olmaz denilebilir. Çünkü devleti kabul ediyorsak tanrıyı da kabul ederiz. Tanrı varsa o zaman uyulacak kurallar da vardır. Devlet varsa özgürlük bir yere kadardır. Bu noktada toplumsal sözleşme ile tam özgür doğa durumundan uygar topluma geçişi sağlayan ve bireyin özgürlüğü ve devletin varlığını sürdürmesi karşıtlığını toplum sözleşmecileri bağlamında değerlendirecek olursak Hobbes düşüncesinde özgürlük, insanın davranışlarını kısıtlayan dış engellerin bulunmamasıdır. Özgür insan da zekâ ve gücünün elverdiği ölçüde dilediğini yapan kişidir. Yasa insanın davranışlarını sınırlandırdığına göre devlet düzeni içinde 24 J. P. Sartre, Varoluşçuluk, çev. Asım Bezirci, Yazko Yay. İstanbul 1980, s.63 kişinin ancak yasanın yasaklamadığı şeyleri yapmak ve yalnızca onları yapmak özgürlüğü vardır.25 Özgürlük Hobbes ta yasa ile sınırlanmıştır. Ayrıca devlet, kendi koyduğu kurallarla da bağlanmamış olduğundan devlete yani Leviathan a karşı da direnme hakkı yoktur bireyin. Çünkü Hobbes un devleti mutlak monarşik bir devlet olup birey, sosyal sözleşme yoluyla özgürlüğünü güvenliği ile değiş-tokuş etmiştir. Dolayısıyla devlete karşı direnme hakkını da kaybetmiştir. Ancak Locke un toplum sözleşmesi Hobbes unkinden farklıdır. Bu bağlamda Locke, siyasi topluluğu meydana getiren sosyal sözleşmeyi, her iki taraf için de uyulması mecburi hükümler ihtiva eden, her iki tarafa da karşılıklı mükellefiyetler yükleyen ve bunların yerine getirilmemesi halinde feshi mümkün olan gerçek bir sözleşme olarak kabul etmektedir.26 Locke a göre devlet bireylerin hak ve özgürlüklerini koruma yükümlülüğünü ihlal edecek olursa, halk ona itaat etme yükümlülüğünü yerine getirmek zorunda olmayacaktır. Yani halkın, Hobbes ta olmayan bir hakkı, devlete karşı direnme hakkı gibi bir silahı vardır. Bununla beraber geçmişi çok eskilere dayanan direnme hakkını en ciddi anlamda irdeleyen St. Thomas d Aquin olmuştur. Ona göre, halk, iktidarı zorbalıkla ele geçiren veya meşru yoldan gelmekle beraber sonradan zulüm yoluna sapan hükümdarlara karşı ayaklanmak ve onu devirmek hakkına sahiptir.27 Saint Thomas ın yanı sıra ortaçağda bu fikre 1324 yılında yazmış olduğu Defensor Pacis adlı eseri 25 Thomas Hobbes, Leviathan, çev. Selim Lim, Yapı Kredi Yay., İstanbul 2005, bölüm xiv, s.128, bölüm xxi, s.221,223 vd. 26 A. D. Ritchie, British Philosophers, (London, 1950), s Janet, op. cit., c.i, s , Haziran 2011 Hukuk Gündemi 27

7 ile Marcillius Patavinus da temas etmiştir. Marcillius, egemenliğin asıl sahibi olan halkın, yürütme organı iktidarını kötüye kullandığı takdirde onu değiştirmek veya devirmek hakkına sahip olduğu görüşünü savunmuştur. 18.yy.ın büyük şöhretleri Rousseau ve Montesquieu, direnme hakkına hiç temas etmemişlerdir. Rousseau, kurmuş olduğu sistemin mantığı icabı direnme hakkına zaten yer vermezdi. Çünkü ona göre bütün iktidar genel irade dedir, başka bir deyişle toplumdadır. Yasama iktidarı doğrudan doğruya toplumda olunca, toplumun hukuka aykırı kanunlar çıkararak kendi kendisine baskı yapması diye bir şey elbette bahis konusu olamaz ve gene, toplumun kendi kendisine karşı ayaklanması da elbette düşünülemez.28 Montesquieu, direnme sorunsalını Rousseau ya göre daha farklı nedenden görmezden gelmiştir. Ona göre, asıl mesele, bir baskı ve zulüm rejiminin kurulmasını önlemektir. Bunun tılsımı da, kuvvetlerin ayrılması prensibinde saklıdır. Bu prensibin tam olarak uygulandığı ve iktidarın iktidarı durdurduğu bir rejimde hürriyetler teminat altına alınmış ve zulüm önlenmiş olacağından, zulme karşı direnme diye bir mesele de ortaya çıkmayacaktır. Montesquieu bundan o kadar emindir ki, mekanizmanın işlememesi ihtimali üzerinde durmayı bile lüzumsuz saymıştır.29 Tam özgürlük hali olarak değerlendirebileceğimiz doğa durumu na bir göz atacak olursak, Hobbes bu durumu insan insanın kurdudur (homo homini lupus) cümlesiyle bir kaos hali olarak tanımlar. Çünkü 28 Duguit, Traité, c. iii, s.744; Barthelemy et Duez, op.eit., s Burdeau, Traité, c,iii, s.486 ona göre insanlar arasındaki mücadele üç nedendendir: rekabet, güvensizlik ve herkesten üstün olma tutkusu. Bu nedenler insanları sürekli savaşmaya itecektir. Bu savaş herkesin herkesle, herkesin herkese karşı savaşıdır ve geçici bir hal değildir. Böyle bir savaş ortamında güvenliğin olmayacağı, sanat ve edebiyatın gelişemeyeceği, teknikte, bilimde ve sanayide hiçbir ilerlemenin olmayacağı ve toplum hayatının da devam edemeyeceği açıktır.30 Rousseau, İnsanlar özgür doğarlar, oysa her yerde zincire vurulmuşlardır. sözleri ile başlayan Toplum Sözleşmesi eserinde insanların tabiat hali döneminde özgür ve eşit olduklarını ancak zaman içerisinde evrilerek mülkiyet düşüncesi ile beraber çatışmaya başlamışlardır. Rousseau, insanlar arasındaki eşitsizliğin kaynağını mülkiyetin toplumdaki barış durumunu ortadan kaldırmış olmasına bağlar ve uygar topluma ise bir sözleşmeyle geçildiğini söyler. Locke a göre de tabiat hali bir kaos halidir. Çünkü insanların can ve mal güvenliği, özgürlükleri tehlikededir. Dolayısıyla insanların bundan kurtulmak istemesinin gayesini de şöyle açıklar: insanların devletlerde birleşmelerinin ve kendilerini yönetimlerin altına sokmalarının asıl amacı, benim mülkiyet genel adı altında topladığım, canlarının, özgürlüklerinin ve mallarının korunmasıdır. 31 Locke un da ifade ettiği gibi bireysel özgürlüklerin, özellikle mülkiyet hakkının ve güvenliğin sağlanması adına birey toplum sözleşmesi ile devlete 30 Thomas Hobbes, Leviathan, çev. Selim Lim, Yapı Kredi Yay., İstanbul 2005, bölüm xiii, s John Locke, Uygar Yönetim Üstüne İkinci İnceleme Sivil Toplumda Devlet, çev. Serdar Taşçı-Hale Akman,Metropol Yay., Ankara Hukuk Gündemi Haziran 2011

8 bağlanmıştır. Bu fikirler doğrultusunda bugünkü liberal demokratik düzen tesis edilmiştir. SONUÇ Temelde devlet, iktidar ve hukuk devleti kavramlarını kullanmak suretiyle açıklamaya çalıştığım bireyin özgürlüğü ve devlet güvenliği çatışması, modern devletin kurulmasından beri süregelen en önemli çatışmalardan birisidir. Bugünkü modern devletin temellerini atan toplum sözleşmecileri yönünden özellikle liberal kuramın ilk temsilcilerinden Locke açısından aslolan bireyin özgürlüğüdür. Devlet güvenliği ise ikincil bir kavram olmakla beraber kendisini, bireyin özgürlüğü ve güvenliği tehdit edildiği anda göstermektedir. Buradaki temel sorun, bu çatışmanın yönetiliş tarzıdır. Bunun için de kullanılan argüman hukuk devleti ve onun mekanizmalarıdır. Birey, özgür olamadığı müddetçe devletin varlığının bir anlamı yoktur. Bu anlamda hukuk devleti bireyin özgürlüğünün teminatıdır. Özgürlük, ancak, başta anayasa olmak üzere yasalar ve bilinçli toplum fertleriyle tüm kurumları iyi işletilebilen bir hukuk düzeninde korunabilir. Bu bağlamda gücün rasyonel yönetiminin önemi burada ortaya çıkmaktadır ve devletin yetkilerini kullanmasında da onu denetleyen bir mekanizmanın varlığı, özgürlüklerin korunması ve gelişmesi bakımından kati suretle gerekli olmaktadır. Bibliyografya AKAL Cemal Bali, Sivil Toplumun Tanrısı, 2. Baskı, Engin Yayıncılık, İstanbul 1995 BURDEAU, traité COSGROVE R. A., The Rule of Law: Albert Venn Dicey, Victorian Jurist, London: Macmillan, 1980 ÇAHA Ömer, İdeoloji İle Hukuk Arasında Devlet, Doğu Batı Sayı 13 DUGUIT Leon, traité DONNELLY Jack, Teoride ve Uygulamada Evrensel İnsan Hakları, çev. Mustafa Erdoğan-Levent Korkut, Yetkin Yayınevi, Ankara 1995 GAUCHET Marcel, Anlam Borcu ve devletin kökenleri. İlkellerde din ve siyaset, çev. Ozan Erözden, Devlet Kuramı, der. Cemal Bali Akal, Dost Yay., Ankara 2000 HOBBES Thomas, Leviathan, çev. Selim Lim, Yapı Kredi Yay., İstanbul 2005 HEYWOOD Andrew, Siyaset, çev. Bekir Berat Özipek-Bican Şahin-Mete Yıldız-Zeynep Kopuzlu-Bahattin Seçilmişoğlu- Atilla Yayla, Liberte Yay., Ankara 2006 HAYEK Friedrich A., The Constitution of Liberty, London and Henley: Routledge and Kegan Paul, 1976 LOCKE John, Uygar Yönetim Üstüne İkinci İnceleme Sivil Toplumda Devlet, çev. Serdar Taşçı-Hale Akman,Metropol Yay., Ankara 2002 RITCHIE A. D., British of Philosophers,(London, 1950) SAYGILI Abdurrahman, Modern Devletin Çıplak Sureti, Ankara Üniversitesi Basımevi 2010 SANCAR Mithat, Şiddet, Şiddet Tekeli ve Demokratik Hukuk Devleti, DOĞU BATI, Ankara 2008 SARTRE Jean Paul, Varoluşçuluk, çev. Asım Bezirci, Yazko Yay., İstanbul 1980 STIRNER Max, The Ego and His Own, trans. S. T. Byington, New York: Libertarian Book Club, 1963 SCHMITT Carl, Siyasi İlahiyat: Egemenlik Kuramı Üzerine Dört Bölüm, çev. Emre Zeybekoğlu, Dost Yay., Ankara 2002 WEBER Max, Sosyoloji Yazıları, çev. Taha Parla, İletişim Yay., İstanbul 2006 WOOD A. W., Introduction to Hegel s Elements of the Philosophy of Right Haziran 2011 Hukuk Gündemi 29

Türk-Alman Üniversitesi. Hukuk Fakültesi. Ders Bilgi Formu

Türk-Alman Üniversitesi. Hukuk Fakültesi. Ders Bilgi Formu Türk-Alman Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ders Bilgi Formu Dersin Adı Dersin Kodu Dersin Yarıyılı Devlet Kuramı HUK 310 6 ECTS Ders Uygulama Laboratuar Kredisi (saat/hafta) (saat/hafta) (saat/hafta) 3 2

Detaylı

Prof. Dr. OKTAY UYGUN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi DEMOKRASİ. Tarihsel, Siyasal ve Felsefi Boyutlar

Prof. Dr. OKTAY UYGUN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi DEMOKRASİ. Tarihsel, Siyasal ve Felsefi Boyutlar Prof. Dr. OKTAY UYGUN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi DEMOKRASİ Tarihsel, Siyasal ve Felsefi Boyutlar İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER...v GİRİŞ... 1 Birinci Bölüm Antik Demokrasi I. ANTİK DEMOKRASİNİN

Detaylı

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ 209 ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nun 20 Aralık 1993 tarihli ve 47/135 sayılı Kararıyla ilan edilmiştir.

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Engin ŞAHİN Fatih Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü Öğretim Üyesi KURUCU İKTİDAR. politik bir yaklaşım

Yrd. Doç. Dr. Engin ŞAHİN Fatih Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü Öğretim Üyesi KURUCU İKTİDAR. politik bir yaklaşım Yrd. Doç. Dr. Engin ŞAHİN Fatih Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü Öğretim Üyesi KURUCU İKTİDAR politik bir yaklaşım İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR...XIII GİRİŞ...1

Detaylı

ANAYASA DERSĐ (41302150) (2010-2011 GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI) CEVAP ANAHTARI

ANAYASA DERSĐ (41302150) (2010-2011 GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI) CEVAP ANAHTARI ANAYASA DERSĐ (41302150) (2010-2011 GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI) CEVAP ANAHTARI ANLATIM SORULARI 1- Bir siyasal düzende anayasanın işlevleri neler olabilir? Kısaca yazınız. (10 p) -------------------------------------------

Detaylı

DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ

DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ 215 DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nun 25 Kasım 1981 tarihli ve 36/55 sayılı Kararıyla ilan edilmiştir.

Detaylı

ODTÜ G.V. ÖZEL LĠSESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ZÜMRESĠ. 2011-2012 Eğitim-Öğretim Yılı. Ders Adı : Siyaset ÇalıĢma Yaprağı 13 SĠYASET

ODTÜ G.V. ÖZEL LĠSESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ZÜMRESĠ. 2011-2012 Eğitim-Öğretim Yılı. Ders Adı : Siyaset ÇalıĢma Yaprağı 13 SĠYASET ODTÜ G.V. ÖZEL LĠSESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ZÜMRESĠ 2011-2012 Eğitim-Öğretim Yılı Ders Adı : Siyaset ÇalıĢma Yaprağı 13 Adı Soyadı : No: Sınıf: 11/ SĠYASET Siyaset; ülke yönetimini ilgilendiren olayların bütünüdür.

Detaylı

YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ

YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ Yazar : Erdem Denk Yayınevi : Siyasal Kitabevi Baskı : 1. Baskı Kategori : Uluslararası İlişkiler Kapak Tasarımı : Gamze Uçak Kapak

Detaylı

Ümit GÜVEYİ. Demokratik Devlet İlkesi Çerçevesinde. Seçimlerin Yönetimi ve Denetimi

Ümit GÜVEYİ. Demokratik Devlet İlkesi Çerçevesinde. Seçimlerin Yönetimi ve Denetimi Ümit GÜVEYİ Demokratik Devlet İlkesi Çerçevesinde Seçimlerin Yönetimi ve Denetimi İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR... XI GİRİŞ...1 Birinci Bölüm Teorik Boyutuyla Genel Kavramsal Çerçeve

Detaylı

MEHMET AKİF ETGÜ Erzincan Üniversitesi Hukuk Fakültesi KAMU HUKUKUNDA MÜLKİYET HAKKI VE AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ NİN MÜLKİYET HAKKINA BAKIŞI

MEHMET AKİF ETGÜ Erzincan Üniversitesi Hukuk Fakültesi KAMU HUKUKUNDA MÜLKİYET HAKKI VE AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ NİN MÜLKİYET HAKKINA BAKIŞI Ayrıntılı Bilgi ve On-line Satış için www.hukukmarket.com MEHMET AKİF ETGÜ Erzincan Üniversitesi Hukuk Fakültesi KAMU HUKUKUNDA MÜLKİYET HAKKI VE AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ NİN MÜLKİYET HAKKINA BAKIŞI

Detaylı

T.C. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI Basın Bürosu Sayı: 19

T.C. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI Basın Bürosu Sayı: 19 09/04/2010 BASIN BİLDİRİSİ Anayasa değişikliğinin Cumhuriyetin ve demokrasinin geleceği yönüyle neler getireceği neler götüreceği dikkatlice ve hassas bir şekilde toplumsal uzlaşmayla değerlendirilmelidir.

Detaylı

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI Uluslararası Arka Plan Uluslararası Arka Plan Birleşmiş Milletler - CEDAW Avrupa Konseyi - Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi

Detaylı

Giriş. evre, çalkantılı bir dönem, ağır bir kriz dönemidir. Gerçekten de siyasal düşünceler tarihine

Giriş. evre, çalkantılı bir dönem, ağır bir kriz dönemidir. Gerçekten de siyasal düşünceler tarihine Giriş Cumhuriyete Devreden Düşünce Mirası: Tanzimat ve Meşrutiyet in Birikimi başlıklı bu çalışma, Cumhuriyet Türkiyesi nde siyasal düşünce hayatına etki eden düşünce akımlarını inceleyen kapsamlı bir

Detaylı

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN BU DERSTE NELER ÖĞRENECEĞİZ? Hukukun Dallara Ayrılması (Kamu Hukuku-Özel Hukuk) Kamu Hukuku Özel Hukuk Ayrımı Hukuk kuralları için yapılan eski ayrımlardan biri, hukukun kamu

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Evra ÇETİN. İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi nin 8-11. maddeleri Bağlamında. Çalışanların Hakları

Yrd. Doç. Dr. Evra ÇETİN. İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi nin 8-11. maddeleri Bağlamında. Çalışanların Hakları Yrd. Doç. Dr. Evra ÇETİN İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi nin 8-11. maddeleri Bağlamında Çalışanların Hakları İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... V İÇİNDEKİLER...VII GİRİŞ...1 I. Konunun Önemi...1 II. Çalışan Kavramının

Detaylı

KAMU YÖNETİMİ PROGRAMI

KAMU YÖNETİMİ PROGRAMI İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ PROGRAMI SİYASAL DÜŞÜNCELER TARİHİ YARD. DOÇ. DR. MUSTAFA GÖRKEM DOĞAN 7. ERKEN MODEN DÖNEMDE SİYASAL DÜŞÜNCE 7 ERKEN MODEN DÖNEMDE

Detaylı

İş Yeri Hakları Politikası

İş Yeri Hakları Politikası İş Yeri Hakları Politikası İş Yeri Hakları Politikası Çalışanlarımızla olan ilişkilerimize değer veririz. İşimizin başarısı, küresel işletmemizdeki her bir çalışana bağlıdır. İş yerinde insan haklarının

Detaylı

Dr. Serkan KIZILYEL TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN KISITLANMASINDA KAMU GÜVENLİĞİ ÖLÇÜTÜ

Dr. Serkan KIZILYEL TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN KISITLANMASINDA KAMU GÜVENLİĞİ ÖLÇÜTÜ Dr. Serkan KIZILYEL TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN KISITLANMASINDA KAMU GÜVENLİĞİ ÖLÇÜTÜ Yay n No : 3075 Hukuk Dizisi : 1512 1. Baskı Şubat 2014 İSTANBUL ISBN 978-605 - 333-102 - 5 Copyright Bu kitab n bu

Detaylı

KAMU DÜZENİ K AVR AMI

KAMU DÜZENİ K AVR AMI Dr. Özge OKAY TEKİNSOY Hacettepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Görevlisi İDARE HUKUKUNDA KAMU DÜZENİ K AVR AMI İÇİNDEKİLER SUNUŞ... vii ÖNSÖZ...xi İÇİNDEKİLER... xiii KISALTMALAR...xxi GİRİŞ...1

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ STRATEJİK ARAŞTIRMALAR MERKEZİ DEMOKRASİ KAVRAMI AÇISINDAN DEVLET VE DİN İLİŞKİLERİ

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ STRATEJİK ARAŞTIRMALAR MERKEZİ DEMOKRASİ KAVRAMI AÇISINDAN DEVLET VE DİN İLİŞKİLERİ BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ STRATEJİK ARAŞTIRMALAR MERKEZİ DEMOKRASİ KAVRAMI AÇISINDAN DEVLET VE DİN İLİŞKİLERİ Enes SANAL Ankara, 2014 Giriş Siyasal iktidar ile din arasındaki ilişkiler, tüm çağlar boyunca toplumsal

Detaylı

Doç. Dr. Ahmet M. GÜNEŞ Yalova Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi ÇEVRE HUKUKU

Doç. Dr. Ahmet M. GÜNEŞ Yalova Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi ÇEVRE HUKUKU Doç. Dr. Ahmet M. GÜNEŞ Yalova Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi ÇEVRE HUKUKU İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR...XXI Birinci Bölüm Çevre Hukukunun Temelleri I. Genel Olarak...1

Detaylı

ESKİŞEHİR ATATÜRK MESLEK LİSESİ 2. DÖNEM 1. YAZILI YOKLAMA SORULAR.

ESKİŞEHİR ATATÜRK MESLEK LİSESİ 2. DÖNEM 1. YAZILI YOKLAMA SORULAR. SORULAR. 1. Anadolu bilgeliğinde ahlak anlayışının ortak özelliklerinden beş tanesini yazınız.(20 puan) 2. Ahlaki yargıları diğer yargılardan ayıran özellikleri karşılaştırmalı olarak yazınız.(16 puan)

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Siyasal Düşünceler Tarihi PSIR 201 3 3 + 0 3 5

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Siyasal Düşünceler Tarihi PSIR 201 3 3 + 0 3 5 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Siyasal Düşünceler Tarihi PSIR 201 3 3 + 0 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

Emrah URAN TÜRKİYE DEKİ BAĞIMSIZ İDARİ OTORİTELERİN İDARİ YAPTIRIM YETKİSİ

Emrah URAN TÜRKİYE DEKİ BAĞIMSIZ İDARİ OTORİTELERİN İDARİ YAPTIRIM YETKİSİ Emrah URAN TÜRKİYE DEKİ BAĞIMSIZ İDARİ OTORİTELERİN İDARİ YAPTIRIM YETKİSİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR... XIX GİRİŞ...1 Birinci Bölüm EKONOMİK KAMU DÜZENİ EKSENİNDE BAĞIMSIZ İDARİ

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI 6 1 TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI Kavramlar Türk Bayrağı Kanunu İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (11. Protokol ile Düzenlenen Metin) Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (11.

Detaylı

İNSAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ

İNSAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ 203 İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi İNSAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun 10 Aralık 1948 tarih ve 217 A(III) sayılı Kararıyla ilan edilmiştir. 6 Nisan 1949 tarih ve

Detaylı

1.Ünite: SOSYOLOJİYE GİRİŞ A) Sosyolojinin Özellikleri ve Diğer Bilimlerle İlişkisi

1.Ünite: SOSYOLOJİYE GİRİŞ A) Sosyolojinin Özellikleri ve Diğer Bilimlerle İlişkisi SOSYOLOJİ (TOPLUM BİLİMİ) 1.Ünite: SOSYOLOJİYE GİRİŞ A) Sosyolojinin Özellikleri ve Diğer Bilimlerle İlişkisi Sosyoloji (Toplum Bilimi) Toplumsal grupları, örgütlenmeleri, kurumları, kurumlar arası ilişkileri,

Detaylı

MEF ÜNİVERSİTESİ HUKUK LİSANS DERS PROGRAMI BİRİNCİ YIL. I. Yarıyıl II. Yarıyıl Kodu Dersin Adı T U AKTS Kodu Dersin Adı T U AKTS HUK 103

MEF ÜNİVERSİTESİ HUKUK LİSANS DERS PROGRAMI BİRİNCİ YIL. I. Yarıyıl II. Yarıyıl Kodu Dersin Adı T U AKTS Kodu Dersin Adı T U AKTS HUK 103 MEF ÜNİVERSİTESİ UK LİSANS DERS PROGRAMI BİRİNCİ YIL I. Yarıyıl. Yarıyıl Kodu Dersin Adı T U AKTS Kodu Dersin Adı T U AKTS 103 HISTR 201 101 105 107 TURK 101 ENG 101 Roma Hukuku: Genel Hükümler Atatürk

Detaylı

Tablo 4. Ders Programı 13 Ekim 2015 tarihli Akademik Kurul da değiştirilmiş metin BİRİNCİ YIL

Tablo 4. Ders Programı 13 Ekim 2015 tarihli Akademik Kurul da değiştirilmiş metin BİRİNCİ YIL Tablo 4. Ders Programı 13 Ekim 2015 tarihli Akademik Kurul da değiştirilmiş metin BİRİNCİ YIL I. Yarıyıl. Yarıyıl Kodu Dersin Adı T U AKTS Kodu Dersin Adı T U AKTS 103 HISTR 211 101 105 107 TURK 111 ENG

Detaylı

Türk Göç ve İltica Hukukunun Temelleri:

Türk Göç ve İltica Hukukunun Temelleri: Türk Göç ve İltica Hukukunun Temelleri: Yasal Statünün Belirlenmesine İlişkin Sorunlar Prof. Dr. Bülent ÇİÇEKLİ HSYK Sunum Planı 1) Terminoloji 2) Disiplin Olarak 3) Göç ve İltica Hukukunun Kaynakları

Detaylı

ANAYASA HUKUKU (İKTİSAT VE MALİYE BÖLÜMLERİ) 2014 2015 GÜZ DÖNEMİ ARASINAV 17 KASIM 2014 SAAT 09:00

ANAYASA HUKUKU (İKTİSAT VE MALİYE BÖLÜMLERİ) 2014 2015 GÜZ DÖNEMİ ARASINAV 17 KASIM 2014 SAAT 09:00 ANAYASA HUKUKU (İKTİSAT VE MALİYE BÖLÜMLERİ) 2014 2015 GÜZ DÖNEMİ ARASINAV 17 KASIM 2014 SAAT 09:00 A. ANLATIM SORUSU (10 puan) Temsilde adalet yönetimde istikrar kavramlarını kısaca açıklayınız. Bu konuda

Detaylı

Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü. Kadına Şiddet Raporu

Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü. Kadına Şiddet Raporu Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü Kadına Şiddet Raporu 1 MİRBAD KENT TOPLUM BİLİM VE TARİH ARAŞTIRMALARI ENSTİTÜSÜ KADINA ŞİDDET RAPORU BASIN BİLDİRİSİ KADIN SORUNU TÜM TOPLUMUN

Detaylı

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER Modern Siyaset Teorisi Dersin Kodu SBU 601 Siyaset, iktidar, otorite, meşruiyet, siyaset sosyolojisi, modernizm,

Detaylı

LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi

LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi 1. HAFTA: OSMANLI ANAYASAL GELİŞMELERİ [Türk Anayasa Hukukukun Bilgi Kaynaklarının Tanıtımı:

Detaylı

KURAM VE ARAŞTIRMA. NEUMAN (2000), CHP-3 Theory and Research

KURAM VE ARAŞTIRMA. NEUMAN (2000), CHP-3 Theory and Research KURAM VE ARAŞTIRMA NEUMAN (2000), CHP-3 Theory and Research NEDEN? KURAM (TEORİ) NASIL? Hemen her araştırma bir kuram ile ilişkilidir. Kuramı nasıl kullanmalı? SOSYAL KURAM İDEOLOJİ İKİSİ DE olguları açıklar;

Detaylı

(DEÜ Hukuk Fakültesi Kamu Hukuku Bölümü Anayasa Hukuku Anabilim Dalı)

(DEÜ Hukuk Fakültesi Kamu Hukuku Bölümü Anayasa Hukuku Anabilim Dalı) GAU AKADEMİK PERSONEL AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ FORMU Prof.Dr. Meltem DİKMEN CANİKLİOĞLU Kastamonu 01/08/1962 Profesör 07/12/2010 (DEÜ Hukuk Fakültesi Kamu Hukuku Bölümü Anayasa Hukuku Anabilim Dalı) İzmir Ekonomi

Detaylı

YILDIZ TEKNİKTE YENİ ANAYASA PANELİ

YILDIZ TEKNİKTE YENİ ANAYASA PANELİ YILDIZ TEKNİKTE YENİ ANAYASA PANELİ Yıldız Teknik Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İktisat Bölümü, 24 Kasım 2011 Perşembe günü Üniversitemiz Merkez Kampüsü Hünkar Salonu nda, hem Üniversitemizin

Detaylı

VII. ULUSLARARASI BALKAN BÖLGESİ DÜZENLEYİCİ YARGI OTORİTELERİ KONFERANSI MAYIS 2012, İSTANBUL

VII. ULUSLARARASI BALKAN BÖLGESİ DÜZENLEYİCİ YARGI OTORİTELERİ KONFERANSI MAYIS 2012, İSTANBUL VII. ULUSLARARASI BALKAN BÖLGESİ DÜZENLEYİCİ YARGI OTORİTELERİ KONFERANSI 28-30 MAYIS 2012, İSTANBUL Yargının Bağımsızlığı ve Yasama ve Yürütme Güçleriyle İşbirliği Türkiye Cumhuriyeti Hâkimler ve Savcılar

Detaylı

MODERN DEVLET İN ÇIPLAK SURETİ

MODERN DEVLET İN ÇIPLAK SURETİ MODERN DEVLET İN ÇIPLAK SURETİ The Bare Aspect of the Modern State Abdurrahman SAYGILI ÖZET Modern devlet dediğimiz yapıyı anlamak için, modern öncesi oluşumlara da bakmak gerekir. Böylece siyasal iktidarın

Detaylı

GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ Felsefe Bölümü DERS İÇERİKLERİ

GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ Felsefe Bölümü DERS İÇERİKLERİ GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ Felsefe Bölümü DERS İÇERİKLERİ I.SINIF I.YARIYIL FL 101 FELSEFEYE GİRİŞ I Etik, varlık, insan, sanat, bilgi ve değer gibi felsefenin başlıca alanlarının incelenmesi

Detaylı

DEVLETİN SINIRLANDIRILMASI VE ANAYASAL DEMOKRASİ

DEVLETİN SINIRLANDIRILMASI VE ANAYASAL DEMOKRASİ DEVLETİN SINIRLANDIRILMASI VE ANAYASAL DEMOKRASİ Prof.Dr.Coşkun Can Aktan Bütün insanlarda bir tehlike mevcuttur. Özgür bir ülke için tek kural şu olmalıdır: Güce sahip olan herkes halkın özgürlüğü için

Detaylı

İNSAN HAKLARı. Kısa Tarihi ve Felsefi Temelleri. Doç. Dr. Doğan Göçmen Adıyaman Üniversitesi-Felsefe Bölümü Adıyaman Üniversitesi 10 Aralık 2010

İNSAN HAKLARı. Kısa Tarihi ve Felsefi Temelleri. Doç. Dr. Doğan Göçmen Adıyaman Üniversitesi-Felsefe Bölümü Adıyaman Üniversitesi 10 Aralık 2010 İNSAN HAKLARı Kısa Tarihi ve Felsefi Temelleri Doç. Dr. Doğan Göçmen Adıyaman Üniversitesi-Felsefe Bölümü Adıyaman Üniversitesi 10 Aralık 2010 İnsan hakları düşüncesi tamamlanmamış bir düşüncedir İnsan

Detaylı

Sosyal psikoloji bakış açısıyla İş Sağlığı ve Güvenliği İle İlgili Kurallara Uyma Durumunun İncelenmesi. Prof. Dr. Selahiddin Öğülmüş

Sosyal psikoloji bakış açısıyla İş Sağlığı ve Güvenliği İle İlgili Kurallara Uyma Durumunun İncelenmesi. Prof. Dr. Selahiddin Öğülmüş Sosyal psikoloji bakış açısıyla İş Sağlığı ve Güvenliği İle İlgili Kurallara Uyma Durumunun İncelenmesi Prof. Dr. Selahiddin Öğülmüş Canlılar hayatta kalmak için güdülenmişlerdir İnsan hayatta kalabilmek

Detaylı

Felsefe 1 N.Ö. Klasik Mantık II. Sema Önal Z-08 Z-08. Erken Dönem Türk Düşüncesi. Erken Dönem. Felsefesi. Kamil ŞAHİN Z-08. Ruh Sağlığı Psikolojisi

Felsefe 1 N.Ö. Klasik Mantık II. Sema Önal Z-08 Z-08. Erken Dönem Türk Düşüncesi. Erken Dönem. Felsefesi. Kamil ŞAHİN Z-08. Ruh Sağlığı Psikolojisi Felsefe N.Ö İngilizce İngilizce Tarihi Tarihi Klasik Mantık Klasik Mantık Korkut Aydın Korkut Aydın Bilgi Bilgi Ortaçağ Ortaçağ Türk Dili Türk Dili Sosyoloji Tarihi I Sosyoloji Tarihi I Sosyoloji Tarihi

Detaylı

Doç. Dr. Nusret İlker ÇOLAK Kocaeli Üniversitesi Hukuk Fakültesi İdare Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi KİTLE İLETİŞİM HUKUKU

Doç. Dr. Nusret İlker ÇOLAK Kocaeli Üniversitesi Hukuk Fakültesi İdare Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi KİTLE İLETİŞİM HUKUKU Doç. Dr. Nusret İlker ÇOLAK Kocaeli Üniversitesi Hukuk Fakültesi İdare Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi KİTLE İLETİŞİM HUKUKU İÇİNDEKİLER İKİNCİ BASKIYA ÖNSÖZ...VII BİRİNCİ BASKIYA ÖNSÖZ... IX İÇİNDEKİLER...

Detaylı

KAMU YÖNETİMİ PROGRAMI

KAMU YÖNETİMİ PROGRAMI İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ PROGRAMI SİYASAL DÜŞÜNCELER TARİHİ YARD. DOÇ. DR. MUSTAFA GÖRKEM DOĞAN 5. ORTA ÇAĞDA SİYASET FELSEFESİ 5 ORTA ÇAĞDA SİYASET FELSEFESİ

Detaylı

AVRUPA GÜVENLİK VE İŞBİRLİĞİ KONFERANSI SONUÇ BİLDİRGESİ (HELSİNKİ BELGESİ)

AVRUPA GÜVENLİK VE İŞBİRLİĞİ KONFERANSI SONUÇ BİLDİRGESİ (HELSİNKİ BELGESİ) 439 AGİK Sonuç Bildirgesi AVRUPA GÜVENLİK VE İŞBİRLİĞİ KONFERANSI SONUÇ BİLDİRGESİ (HELSİNKİ BELGESİ) 3 Temmuz 1973'te Helsinki'de açılan ve 18 Eylül 1973'ten 21 Temmuz 1985'e kadar Cenevre'de süregelen

Detaylı

Demokrasiler ve Azınlık Talepleri

Demokrasiler ve Azınlık Talepleri Demokrasiler ve Azınlık Talepleri Üzerine Düşünceler Baskın Oran Başlıca kaynak: B.Oran, Küreselleşme ve Azınlıklar. 5. baskı, Ankara, İmaj Yayınevi, 2009 baskinoran@gmail.com www.baskinoran.com Azınlık:

Detaylı

Kadına Yönelik. Siddete Karsı. Uluslararası. Dayanısma Günü 25KASIM. Av. Selcen BAYÜN Stj. Av. Narin Ceren DİNÇER. 110 Hukuk Gündemi 2013/2

Kadına Yönelik. Siddete Karsı. Uluslararası. Dayanısma Günü 25KASIM. Av. Selcen BAYÜN Stj. Av. Narin Ceren DİNÇER. 110 Hukuk Gündemi 2013/2 Kadına Yönelik Siddete Karsı Uluslararası Dayanısma Günü 25KASIM Stj. Av. Selcen BAYÜN Stj. Av. Narin Ceren DİNÇER 110 Hukuk Gündemi 2013/2 İnsan Hakları herkes içindir; yalnız erkekler için değil. sözleri

Detaylı

Tüm Kamu Personeli İçin GYS. Görevde Yükselme Sınavlarına Hazırlık El Kitabı. Konu Anlatımı + Soru Bankası

Tüm Kamu Personeli İçin GYS. Görevde Yükselme Sınavlarına Hazırlık El Kitabı. Konu Anlatımı + Soru Bankası Tüm Kamu Personeli İçin GYS Görevde Yükselme Sınavlarına Hazırlık El Kitabı Konu Anlatımı + Soru Bankası Memurluk, Şeflik, Uzmanlık, Şube Müdürlüğü ve Diğer Unvanlar Adalet Bakanlığı Aile ve Sosyal Politikalar

Detaylı

Sayı: 27/2013 İYİ İDARE YASASI. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:

Sayı: 27/2013 İYİ İDARE YASASI. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi nin 11 Kasım 2013 tarihli Onbirinci Birleşiminde Oybirliğiyle kabul olunan İyi İdare Yasası Anayasanın 94 üncü maddesinin (1) inci fıkrası gereğince Kuzey

Detaylı

DEMOKRASİ VE SAYDAMLIK ENSTİTÜSÜ www.dse.org.tr

DEMOKRASİ VE SAYDAMLIK ENSTİTÜSÜ www.dse.org.tr DEMOKRASİ VE SAYDAMLIK ENSTİTÜSÜ www.dse.org.tr YENİ ANAYASA DEĞİŞİKLİK ÖNERİLERİMİZ (TCBMM Başkanlığı na iletilmek üzere hazırlanmıştır) 31.12.2011 İletişim: I. Anafartalar Mah. Vakıf İş Hanı Kat:3 No:

Detaylı

DERS PROFİLİ. Siyaset Kuramı I POLS 305 Güz 5 3+0+0 3 5

DERS PROFİLİ. Siyaset Kuramı I POLS 305 Güz 5 3+0+0 3 5 DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS Siyaset Kuramı I POLS 305 Güz 5 3+0+0 3 5 Ön Koşul Yok Dersin Dili Ders Tipi Dersin Okutmanı Dersin Asistanı Dersin Amaçları

Detaylı

TBMM DIŞİLİŞKİLER VE PROTOKOL MÜDÜRLÜĞÜ TARAFINDAN HAZIRLANMIŞTIR

TBMM DIŞİLİŞKİLER VE PROTOKOL MÜDÜRLÜĞÜ TARAFINDAN HAZIRLANMIŞTIR A V R U P A B İİ R L İİ Ğ İİ H U K U K U 1)) AVRUPPA TOPPLLULLUK HUKUKUNU OLLUŞŞTURAN TEEMEELL ANTLLAŞŞMALLAR BİRİNCİ İL HUKUK 1951-Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu Antlaşması 18/3/1951 de Paris'de imzalandı.

Detaylı

TÜRKİYE DE KADINLARIN SİYASAL HAYATA KATILIM MÜCADELESİ VE POZİTİF AYRIMCILIK

TÜRKİYE DE KADINLARIN SİYASAL HAYATA KATILIM MÜCADELESİ VE POZİTİF AYRIMCILIK TÜRKİYE DE KADINLARIN SİYASAL HAYATA KATILIM MÜCADELESİ VE POZİTİF AYRIMCILIK TürkİYE KADIN DERNEKLERİ FEDERASYONU Türkiye Kadın Dernekleri Federasyonu 1976 Yılında kurulmuş ülke genelinde 50.500 üyesi

Detaylı

Türk Ticaret Kanunu nda Kurumsal Yönetim (Corporate Governance)

Türk Ticaret Kanunu nda Kurumsal Yönetim (Corporate Governance) Yrd. Doç. Dr. Cafer EMİNOĞLU Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ticaret Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Türk Ticaret Kanunu nda Kurumsal Yönetim (Corporate Governance) İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII

Detaylı

DERS PROFİLİ. Amerikan Siyaseti POLS 233 Güz 3 3+0+0 3 6. Yrd. Doç. Dr. Ödül Celep

DERS PROFİLİ. Amerikan Siyaseti POLS 233 Güz 3 3+0+0 3 6. Yrd. Doç. Dr. Ödül Celep DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS Amerikan Siyaseti POLS 233 Güz 3 3+0+0 3 6 Ön Koşul Yok Dersin Dili Ders Tipi Dersin Okutmanı Dersin Asistanı Dersin Amaçları

Detaylı

KİMLİK, İDEOLOJİ VE ETİK Sevcan Yılmaz

KİMLİK, İDEOLOJİ VE ETİK Sevcan Yılmaz KİMLİK, İDEOLOJİ VE ETİK Sevcan Yılmaz Adem in elması nasıl boğazında kaldı? Adem: Tanrım, kime görünelim kime görünmeyelim? Tanrı: Bana görünmeyin de kime görünürseniz görünün. Kovuldunuz. Havva: Ama

Detaylı

Murat Çokgezen. Prof. Dr. Marmara Üniversitesi

Murat Çokgezen. Prof. Dr. Marmara Üniversitesi Murat Çokgezen Prof. Dr. Marmara Üniversitesi 183 SORULAR 1. Ne zaman, nasıl, hangi olayların, okumaların, faktörlerin veya kişilerin tesiriyle ve nasıl bir süreçle liberal oldunuz? 2. Liberalleşmeniz

Detaylı

(Resmî Gazete ile yayımı: 11.12.1992 Sayı : 21432 Mükerrer)

(Resmî Gazete ile yayımı: 11.12.1992 Sayı : 21432 Mükerrer) 25 Kamu Hizmetinde Örgütlenme Hakkının Korunmasına ve İstihdam Koşullarının Belirlenmesi Yöntemlerine İlişkin 151 Sayılı Sözleşmenin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmî Gazete ile yayımı:

Detaylı

Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi 4 Aralık 2013. Dr. K. Ahmet Sevimli Yardımcı Doçent Uludağ Üniversitesi Hukuk Fakültesi

Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi 4 Aralık 2013. Dr. K. Ahmet Sevimli Yardımcı Doçent Uludağ Üniversitesi Hukuk Fakültesi Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi 4 Aralık 2013 Dr. K. Ahmet Sevimli Yardımcı Doçent Uludağ Üniversitesi Hukuk Fakültesi K. Ahmet Sevimli Kimdir? 1972 yılında İstanbul da doğdu. 1990 yılında Bursa

Detaylı

ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI Ve TÜRKİYE ÜZERİNE ETKİLERİ

ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI Ve TÜRKİYE ÜZERİNE ETKİLERİ ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI Ve TÜRKİYE ÜZERİNE ETKİLERİ ÇERÇEVE SUNU Gülçiçek ÖZKORKMAZ Başkanlık Baş Danışmanı Mukim Özel Temsilciler Direktörü ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI ve TÜRKİYE ÜZERİNE

Detaylı

KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK?

KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK? KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK? Dünyada mal ve hizmet hareketlerinin uluslararası dolaşımına ve üretimin uluslararasılaşmasına imkan veren düzenlemeler (Dünya Ticaret Örgütü, Uluslararası

Detaylı

Nisan 2011. Tedarikçi Davranı Kuralları

Nisan 2011. Tedarikçi Davranı Kuralları Nisan 2011 Tedarikçi Davranı Kuralları Group_SupplierCodeofConduct_April2011_TUR.doc 1 GİRİŞ Sodexo için işlerin yürütülmesinde yüksek etik kuralları çok önemlidir. Bu sebepten dolayı ilişkide olduğumuz

Detaylı

İnsanların tek başına yeteneği, gücü, zamanı ve çabası kendi istek ve ihtiyaçlarını karşılama konusunda yetersiz kalmaktadır.

İnsanların tek başına yeteneği, gücü, zamanı ve çabası kendi istek ve ihtiyaçlarını karşılama konusunda yetersiz kalmaktadır. DR.HASAN ERİŞ İnsanların tek başına yeteneği, gücü, zamanı ve çabası kendi istek ve ihtiyaçlarını karşılama konusunda yetersiz kalmaktadır. Bu nedenle yönetimin temel görevlerinden birisi, örgütü oluşturan

Detaylı

ULUSAL İNSAN HAKLARI KURUMLARI ULUSLARARASI STANDARTLARA UYGUNLUĞUN YORUM İLKELERİ

ULUSAL İNSAN HAKLARI KURUMLARI ULUSLARARASI STANDARTLARA UYGUNLUĞUN YORUM İLKELERİ Doç. Dr. Abdurrahman EREN İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi ULUSAL İNSAN HAKLARI KURUMLARI ULUSLARARASI STANDARTLARA UYGUNLUĞUN YORUM İLKELERİ İÇİNDEKİLER

Detaylı

ÖNSÖZ... vii KISALTMALAR... xix GİRİŞ...1 I- KONUNUN TAKDİMİ...1 II- BİLGİ-İŞLEM TEKNOLOJİLERİ VE HUKUK İLİŞKİSİ - KONUNUN SINIRLANMASI...

ÖNSÖZ... vii KISALTMALAR... xix GİRİŞ...1 I- KONUNUN TAKDİMİ...1 II- BİLGİ-İŞLEM TEKNOLOJİLERİ VE HUKUK İLİŞKİSİ - KONUNUN SINIRLANMASI... xi İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... vii KISALTMALAR... xix GİRİŞ...1 I- KONUNUN TAKDİMİ...1 II- BİLGİ-İŞLEM TEKNOLOJİLERİ VE HUKUK İLİŞKİSİ - KONUNUN SINIRLANMASI...3 III- TERMİNOLOJİ...6 A- Teknik Terminoloji...6

Detaylı

ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Uluslararası İlişkiler Bölümü Hukuka Giriş - II Dersi Av. Murat Fehmi Pınar Laik Devlet Ödevi Hazırlayan: Eda DENİZ 040307017 Bolu Mart

Detaylı

Hükümet in TSK İçinde Oluşturduğu Paralel Yapılar; Cumhurbaşkanı ve AYİM nin Konumu..

Hükümet in TSK İçinde Oluşturduğu Paralel Yapılar; Cumhurbaşkanı ve AYİM nin Konumu.. 28 Nisan 2014 Basın Toplantısı Metni ; (Konuşmaya esas metin) Hükümet in TSK İçinde Oluşturduğu Paralel Yapılar; Cumhurbaşkanı ve AYİM nin Konumu.. -- Silahlı Kuvvetlerimizde 3-4 yıldan bu yana Hava Kuvvetleri

Detaylı

YAPI KREDİ İHBAR VE BİLDİRİM KANALLARI BEYANI

YAPI KREDİ İHBAR VE BİLDİRİM KANALLARI BEYANI YAPI KREDİ İHBAR VE BİLDİRİM KANALLARI BEYANI İÇİNDEKİLER 1. Amaç ve Uygulama Kapsamı 1 2. Kabul Edilemez Davranışlar 1 2.1 Kabul Edilemez Davranışların Bildirimi 1 2.2 Kabul Edilemez Davranışların Sonuçlandırılması

Detaylı

İMAN/İNANÇ ve TANRI TASAVVURU GELİŞİMİ JAMES FOWLER

İMAN/İNANÇ ve TANRI TASAVVURU GELİŞİMİ JAMES FOWLER İMAN/İNANÇ ve TANRI TASAVVURU GELİŞİMİ JAMES FOWLER Fowler ın kuramını oluşturma sürecinde, 300 kişinin yaşam hikayelerini dinlerken iki şey dikkatini çekmiştir: 1. İlk çocukluğun gücü. 2. İman ile kişisel

Detaylı

SAĞLIK HİZMETLERİNİN ÖZEL HUKUK KİŞİLERİ TARAFINDAN YÜRÜTÜLMESİ

SAĞLIK HİZMETLERİNİN ÖZEL HUKUK KİŞİLERİ TARAFINDAN YÜRÜTÜLMESİ Dr. HÜSEYİN MELİH ÇAKIR Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi İdare Hukuku Anabilim Dalı SAĞLIK HİZMETLERİNİN ÖZEL HUKUK KİŞİLERİ TARAFINDAN YÜRÜTÜLMESİ İÇİNDEKİLER SUNUŞ...VII ÖNSÖZ... IX İÇİNDEKİLER...XIII

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 1995 Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasası nın Kurduğu Hükümet Rejimi (1998)

ÖZGEÇMİŞ. 1995 Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasası nın Kurduğu Hükümet Rejimi (1998) ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı Oktay Uygun 2. Doğum Tarihi 18. 01. 1963 3. Unvanı Profesör 4. Öğrenim Durumu Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Hukuk Fakültesi İstanbul Üniversitesi 1985 Yüksek Lisans Kamu Hukuku

Detaylı

DERS PROFİLİ. Uluslararası Hukuk II POLS 302 Bahar 6 3+0+0 3 5

DERS PROFİLİ. Uluslararası Hukuk II POLS 302 Bahar 6 3+0+0 3 5 DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS Uluslararası Hukuk II POLS 302 Bahar 6 3+0+0 3 5 Ön Koşul POLS 301 Dersin Dili Ders Tipi Dersin Okutmanı Dersin Asistanı

Detaylı

İLK TÜRK DEVLETLERİNDE HUKUK

İLK TÜRK DEVLETLERİNDE HUKUK İLK TÜRK { DEVLETLERİNDE HUKUK Hukuk Anlayışı Hukuk fertlerin bir arada barış ve güven içinde yaşamasını sağlamak amacıyla oluşturulan hak ve kanunların bütünüdür. Bir devletin uzun ömürlü olabilmesi için

Detaylı

Dr. Muzaffer AKDOĞAN AVRUPA BİRLİĞİ KAMU ALIMLARINDA SÖZLEŞME SONRASI İHTİLAFLARIN ÇÖZÜM YOLLARI VE TÜRKİYE UYGULAMASI

Dr. Muzaffer AKDOĞAN AVRUPA BİRLİĞİ KAMU ALIMLARINDA SÖZLEŞME SONRASI İHTİLAFLARIN ÇÖZÜM YOLLARI VE TÜRKİYE UYGULAMASI Dr. Muzaffer AKDOĞAN AVRUPA BİRLİĞİ KAMU ALIMLARINDA SÖZLEŞME SONRASI İHTİLAFLARIN ÇÖZÜM YOLLARI VE TÜRKİYE UYGULAMASI İÇİNDEKİLER ESERİ TAKDİM...VII ÖNSÖZ... IX İÇİNDEKİLER... XI KISALTMALAR LİSTESİ...

Detaylı

Biz de yazımızda bunu irdeleyelim, yani vergi aslında af olur mu sorusunun cevabını irdeleyelim istedik.

Biz de yazımızda bunu irdeleyelim, yani vergi aslında af olur mu sorusunun cevabını irdeleyelim istedik. Vergi barışı, Hazine'ye varlık barışından daha çok gelir getirir 23.11.2009 Bumin Doğrusöz Geçen günlerde yine vergi affı dedikoduları çıktı. Bu arada bir toplantıda Maliye Bakanı, vergide af olmayacağını

Detaylı

2011 OCAK. 2010 Cu Fri. 2011 Cu Fri JANUARY. ARALIK DECEMBER Sa Tue. ŞUBAT FEBRUARY Sa Tue. Perşembe Thursday. Pazartesi Monday.

2011 OCAK. 2010 Cu Fri. 2011 Cu Fri JANUARY. ARALIK DECEMBER Sa Tue. ŞUBAT FEBRUARY Sa Tue. Perşembe Thursday. Pazartesi Monday. OCAK JANUARY Her fert istediğini düşünmek, istediğine inanmak, kendine mahsus siyasi bir fikre sahip olmak, seçtiği bir dinin icaplarını yapmak veya yapmamak hak ve hürriyetine sahiptir. Kimsenin fikrine

Detaylı

TOPLUMSAL TABAKALAŞMA ve HAREKETLİLİK

TOPLUMSAL TABAKALAŞMA ve HAREKETLİLİK TOPLUMSAL TABAKALAŞMA ve HAREKETLİLİK TOPLUMSAL TABAKALAŞMA Ü s t S ı n ı f Orta Sınıf Alt Sınıf TOPLUMSAL TABAKALAŞMA Toplumsal tabakalaşma dünya yüzeyindeki jeolojik katmanlara benzetilebilir. Toplumların,

Detaylı

1. HAFTA KIG126. İş Sağlığı ve Güvenliği Mevzuatı. Öğr. Gör. E. Ekmel SULAK. ekmelsulak@karabuk.edu.tr

1. HAFTA KIG126. İş Sağlığı ve Güvenliği Mevzuatı. Öğr. Gör. E. Ekmel SULAK. ekmelsulak@karabuk.edu.tr 1. HAFTA KIG126 Öğr. Gör. E. Ekmel SULAK ekmelsulak@karabuk.edu.tr Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi 2 GİRİŞ Bilindiği üzere çalışanlar açısından 2 temel risk söz konusudur;

Detaylı

Bölüm 1: Felsefeyle Tanışma

Bölüm 1: Felsefeyle Tanışma İÇİNDEKİLER Bölüm 1: Felsefeyle Tanışma 1. FELSEFE NEDİR?... 2 a. Felsefeyi Tanımlamanın Zorluğu... 3 i. Farklı Çağ ve Kültürlerde Felsefe... 3 ii. Farklı Filozofların Farklı Felsefe Tanımları... 5 b.

Detaylı

TOPLUMSAL CİNSİYET TOPLUMDA KADINA BİÇİLEN ROLLER VE ÇÖZÜMLERİ

TOPLUMSAL CİNSİYET TOPLUMDA KADINA BİÇİLEN ROLLER VE ÇÖZÜMLERİ 445 TOPLUMSAL CİNSİYET TOPLUMDA KADINA BİÇİLEN ROLLER VE ÇÖZÜMLERİ Aydeniz ALİSBAH TUSKAN* 1 İnsanların bir biçimde sınıflanarak genel kategoriler oturtulması sonucunda ortaya çıkan kalıplar ya da bir

Detaylı

Doğal Afetler ve Kent Planlama

Doğal Afetler ve Kent Planlama Doğal Afetler ve Kent Planlama Yer Bilimleri ilişkisi TMMOB Şehir Plancıları Odası GİRİŞ Tsunami Türkiye tektonik oluşumu, jeolojik yapısı, topografyası, meteorolojik özellikleri nedeniyle afet tehlike

Detaylı

Türkiye Büyük Millet Meclisi nde ( TBMM ) 26 Mart 2015 tarihinde 688 Sıra Sayılı Kanun ( 688 Sıra Sayılı Kanun ) teklifi kabul edilmiştir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi nde ( TBMM ) 26 Mart 2015 tarihinde 688 Sıra Sayılı Kanun ( 688 Sıra Sayılı Kanun ) teklifi kabul edilmiştir. Türkiye Büyük Millet Meclisi nde ( TBMM ) 26 Mart 2015 tarihinde 688 Sıra Sayılı Kanun ( 688 Sıra Sayılı Kanun ) teklifi kabul edilmiştir. 688 Sıra Sayılı Kanun uyarınca, İnternet Ortamında Yapılan Yayınların

Detaylı

SAF GAYRİMENKUL YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş. RÜŞVET VE YOLSUZLUKLA MÜCADELE POLİTİKASI

SAF GAYRİMENKUL YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş. RÜŞVET VE YOLSUZLUKLA MÜCADELE POLİTİKASI SAF GAYRİMENKUL YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş. RÜŞVET VE YOLSUZLUKLA MÜCADELE POLİTİKASI 1. Amaç: Rüşvet ve Yolsuzlukla Mücadele Politikasının (Politika) amacı SAF GYO A.Ş nin ( Şirket ) faaliyet gösterdiği sektörde

Detaylı

Hürriyet Mah. Taşocağı Cad. No: 72/3 Kağıthane İstanbul GSM: 0554 213 51 79 E-mail: buket.turann@gmail.com

Hürriyet Mah. Taşocağı Cad. No: 72/3 Kağıthane İstanbul GSM: 0554 213 51 79 E-mail: buket.turann@gmail.com Hakkımızda Buket Turan Hukuk ve Danışmanlık Ofisi, hukukun her alanında faaliyet gösteren bir ofistir. Büromuz müvekkillerin hukuki sorunlarına en uygun, hızlı ve ekonomik çözümler üretmektedir. Tecrübeli

Detaylı

ÖZGÜRLÜK. Nigel Ashford. Özgürlük Nedir? John Stuart Mill

ÖZGÜRLÜK. Nigel Ashford. Özgürlük Nedir? John Stuart Mill ÖZGÜRLÜK Nigel Ashford Özgürlük adını hak eden tek özgürlük biçimi, diğer insanları kendi doğrularından yoksun bırakmadan ya da onları gerçekleştirmeye çalışmalarını engellemeden, kendi doğrumuzu kendi

Detaylı

KAMU TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

KAMU TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI KAMU TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI Anabilim Dalı: Kamu PROGRAMIN TANIMI: Kamu Yönetimi Yüksek Lisansı programının açılmak istenmesindeki amaç; kamu ve özel sektör sistemi içerisindeki problemleri ve ihtiyaçları

Detaylı

MEŞRUTİYET DÖNEMİNDE OSMANLI DEVLET TEŞKİLATI

MEŞRUTİYET DÖNEMİNDE OSMANLI DEVLET TEŞKİLATI MEŞRUTİYET DÖNEMİNDE OSMANLI DEVLET TEŞKİLATI II. Mahmut ve Tanzimat dönemlerinde devlet yöneticileri, parçalanmayı önlemek için ortak haklara sahip Osmanlı toplumu oluşturmak için Osmanlıcılık fikrini

Detaylı

CODE OF CONDUCT. Tedarikçiler ve İş Ortakları İçin

CODE OF CONDUCT. Tedarikçiler ve İş Ortakları İçin CODE OF CONDUCT Tedarikçiler ve İş Ortakları İçin Versiyon: 2.0 Geçerlilik başlangıç tarihi: 01 Ocak 2015 İletişim: MAN SE, Compliance Awareness & Prevention, Oskar-Schlemmer-Straße 19-21, 80807 München

Detaylı

Bilmek Bizler uzmanız. Müşterilerimizi, şirketlerini, adaylarımızı ve işimizi biliriz. Bizim işimizde detaylar çoğu zaman çok önemlidir.

Bilmek Bizler uzmanız. Müşterilerimizi, şirketlerini, adaylarımızı ve işimizi biliriz. Bizim işimizde detaylar çoğu zaman çok önemlidir. Randstad Group İlkesi Başlık Business Principles (Randstad iş ilkeleri) Yürürlük Tarihi 27-11 -2009 Birim Grup Hukuk Belge No BP_version1_27112009 Randstad, çalışma dünyasını şekillendirmek isteyen bir

Detaylı

Barış, Hürriyet ve Adalet. Türkiye de hukuk devleti ilkesinin güçlendirilmesi hususunda bulunabilinecek her girişim ve

Barış, Hürriyet ve Adalet. Türkiye de hukuk devleti ilkesinin güçlendirilmesi hususunda bulunabilinecek her girişim ve Barış, Hürriyet ve Adalet Türkiye de hukuk devleti ilkesinin güçlendirilmesi hususunda bulunabilinecek her girişim ve önerilecek her çözüm önerisi zorunlu olarak, evvela Türkiye deki devlet geleneği anlayışı

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Birinci Bölüm ANAYASA KAVRAMI

İÇİNDEKİLER. Birinci Bölüm ANAYASA KAVRAMI İÇİNDEKİLER Birinci Bölüm ANAYASA KAVRAMI Soru 1 : "Anayasa" deyince ne anlaşılır, ne anlamak gerekir? 7 Soru 2 : Türk tarihindeki anayasa hareketlerinin başlıca aşamaları ve özellikleri nelerdir? 15 İkinci

Detaylı

1 SOSYOLOJİNİN DÜNYADA VE TÜRKİYE DE GELİŞİMİ

1 SOSYOLOJİNİN DÜNYADA VE TÜRKİYE DE GELİŞİMİ ÖNSÖZ İÇİNDEKİLER III Bölüm 1 SOSYOLOJİNİN DÜNYADA VE TÜRKİYE DE GELİŞİMİ 15 1.1. Sosyolojinin Tanımı 16 1.2. Sosyolojinin Alanı, Konusu, Amacı ve Sınırları 17 1.3. Sosyolojinin Alt Disiplinleri 18 1.4.

Detaylı

İstanbul İmam Hatip Liseliler Derneği YÖNERGESİ

İstanbul İmam Hatip Liseliler Derneği YÖNERGESİ AKADEMİ BİRLİĞİ YÖNERGESİ Birinci Bölüm Genel Hükümler Amaç Madde 1 tarafından yürürlüğe konan bu yönergenin amacı, Akademi Birliği nin amacını, görev, yetki ve çalışma alanlarını düzenlemektir. Tanımlar

Detaylı

IFLA İnternet Bildirgesi

IFLA İnternet Bildirgesi IFLA İnternet Bildirgesi Bilgiye engelsiz erişim özgürlük, eşitlik, küresel anlayış ve barış için temeldir. Bu nedenle, Kütüphane Dernekleri Uluslararası Federasyonu (IFLA) belirtir ki: Düşünce özgürlüğü,

Detaylı

KAMU YÖNETİMİ LİSANS PORGRAMI

KAMU YÖNETİMİ LİSANS PORGRAMI İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ LİSANS PORGRAMI ANAYASA HUKUKU DOÇ. DR. KASIM KARAGÖZ SEÇİMLER, TEMEL HAK VE HÜRRİYETLER SEÇİMLER OY HAKKI SEÇİM SİSTEMLERİ TEMEL HAK

Detaylı

DERSİMİZİN TEMEL KONUSU

DERSİMİZİN TEMEL KONUSU DERSİMİZİN TEMEL KONUSU 1 1. TÜRK HUKUKUNUN TEMEL KAVRAMLARINI TANIMAK 2. TÜRKIYE DE NELER YAPABİLİRİZ SORUSUNUN CEVABINI BULABİLMEK DERSİN KAYNAKLARI 2 SİZE GÖNDERİLEN MATERYAL: 1. 1982 Anayasası: https://www.tbmm.gov.tr/anayasa/anayasa_2011.pdf

Detaylı

Cumhuriyet Halk Partisi

Cumhuriyet Halk Partisi 1 Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu: Gezi Parkından dünyaya yansıyan ses daha fazla özgürlük, daha fazla demokrasi sesidir. Tarih : 15.06.2013 Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu Türkiye de görev yapan yabancı

Detaylı

Dr. MUTLU KAĞITCIOĞLU PARA PİYASASI KURUMLARINA YÖNELİK EKONOMİK KOLLUK FAALİYETİ

Dr. MUTLU KAĞITCIOĞLU PARA PİYASASI KURUMLARINA YÖNELİK EKONOMİK KOLLUK FAALİYETİ Dr. MUTLU KAĞITCIOĞLU PARA PİYASASI KURUMLARINA YÖNELİK EKONOMİK KOLLUK FAALİYETİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... V İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR... XVII GİRİŞ...1 A. Para Piyasası Kurumları...5 1. Genel Olarak Para

Detaylı