Türkiye deki Güncel ç Siyasi Geliflmeler: Anayasa De iflikli i Tart flmalar

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Türkiye deki Güncel ç Siyasi Geliflmeler: Anayasa De iflikli i Tart flmalar"

Transkript

1 Türkiye deki Güncel ç Siyasi Geliflmeler: Anayasa De iflikli i Tart flmalar Prof. Dr. Levent Köker Osman Can arkadaşım gerçekten çok önemli bir konuşma yaptı fakat bazı noktalarda kendisine katılmıyorum. Özellikle de 1961 Anayasasının bir bütün olarak kötülenmesi gibi bir tablo ortaya çıkıyor halbuki bu Anayasanın 1961 den 71 askeri müdahalesine kadar olan biçimiyle 71 müdahalesinden sonra aldığı biçim arasında çok dramatik farklılıklar var; özellikle Anayasa Mahkemesinin kompozisyonu ve Yüksek Hakimler Kurulu nun kompozisyonu bakımından. Onlara konuşmamın daha sonraki yerlerinde de derinden değinmek gerekebilir ama şimdi hemen söyleyeyim isterseniz. 111

2 Türkiye deki Güncel ç Siyasi Geliflmeler: Anayasa De iflikli i Tart flmalar Mesela 61 Anayasasının ilk getirmiş olduğu Yüksek Hakimler Kurulu 18 üyeden oluşuyor. Bu 18 üyenin altısını TBMM, üçünü Millet Meclisi, üçünü Cumhuriyet Senatosu olmak üzere seçiyor. Diğer altı üyeyi ise birinci sınıfa ayrılmış adli yargı mensupları seçiyor. Geri kalan altısını da Yargıtay üyeleri kendi aralarından seçiyorlar. Bu aslında yüksek yargının oluşması bakımından bugün itiraz ettiğimiz demokratik meşrutiyet eksikliğinin aslında 1961 Anayasasının ilk düzenlenmesinde pekala karşılanmış olduğunu gösteriyor. Bunu sonra, 71 müdahalesinde, askerler beğenmedikleri için değiştirdiler ve gönüllerinde yatan aslanın da Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu olduğunu 1982 de anladık. Dolayısıyla şu anda referandum için Resmi Gazete de yayınlanarak halkoyuna sunulacak olan Anayasa değişikliklerinde Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu nun 1961 Anayasanın ilk halindeki demokratik meşrutiyete yakınlaşan bir değişiklik dahi getirmediğini de belirtecek olursak, 1961 Anayasası üzerinde, o ilk hali üzerinde biraz daha nüanslı düşünmek gerektiği ortaya çıkar diye düşünüyorum. Ben esas itibariyle Türkiye nin karşı karşıya bulunduğu sorunları iki ana başlığa ayırıp, Anayasa meselesinin bu iki başlık içinde nasıl ele alınması gerektiği ile ilgili bazı temel noktalara değineceğim. Sonra da bu önümüzdeki paketin yani meclisten geçen ve 12 Eylül de referanduma gitmesi beklenen Anayasa değişikliği paketinin bir eleştirisini yapmak istiyorum. Şimdi iki ana başlığa ayıracağım dedim meselemizi. Birinci başlık hepimizin çok sık duyduğu bugünlerde Türkiye de demokratik siyasi sürece bu terimi maruz görürsünüz inşallah musallat olmuş bulunan vesayetçi kontrol mekanizmaların ortadan kaldırılması. Birinci 112

3 Prof. Dr. Levent Köker sorunumuz bu. Yani askeri ve sivil bürokrasinin, askeri üst komuta kademesi aracılığıyla veya Milli Güvenlik Kurulu aracılığıyla yahut başka dolaylı yollarla, yargı bürokrasisinin de yüksek yargı, özellikle de Anayasa Yargısı üzerinden demokratik karar alma mekanizmalarında vesayetçi bir denetim sistemi mevcut. Bunu kaldırmadığınız sürece Türkiye demokrasisinin daha ileri bir standardı yakalaması mümkün görünmüyor. Birinci sorun bu. İkinci sorun da Türkiye de temel hak ve özgürlüklerle siyasi katılım imkanlarının daha geniş kapsamlı ve daha derinlikli bir demokratikleşme sürecini yaşaması gerekiyor. Toplumun siyasi katılım kanallarının daha da açılması lazım. Bununla kastettiğim daha adem-i merkeziyetçi bir yönetim yapısına, bir kamu yönetimi reformuna ihtiyacımız var. Ayrıca temel hak ve hürriyetlerin çağdaş standartlarının epeyce gerisindeyiz bütün reformlara rağmen Anayasası nın bütün bu kötü tarafları aslında 1995, 2001, 2004 ve sonrasındaki değişikliklerle epeyce törpülenmişti ama halen yapılması gereken şeyler var. Bu da ikinci boyutu oluşturuyor. Şimdi ikinci boyutla ilgili olarak şunları ön plana çıkarabiliriz. Zannediyorum öncelikli soru şu: bürokratik vesayet kontrolünün kaldırılması için ne yapmak lazım? Anayasa düzeyinde neleri değiştirmek lazım? İlk olarak, herhalde, askeri bürokrasisinin sivil kontrol altına alınması gerekiyor. Bunun da sembolik ifadesi Genelkurmay Başkanı nın doğrudan doğruya Milli Savunma Bakanlığı na bağlanmasından geçiyor. Şu anda Genelkurmay Başkanı nın Başbakan a karşı sorumlu olduğunu hükme bağlayan bir düzenleme var Anayasa da. Bu düzenlemenin bir bağlılık anlamına gelip gelmediği tam belli değil yani. Buradaki sorumluluğun ne ifade 113

4 Türkiye deki Güncel ç Siyasi Geliflmeler: Anayasa De iflikli i Tart flmalar ettiği tam bilinemiyor. Pratikte de esas itibariyle başka şekilde işlemiş olduğunu, başka örnekler bir yana, yakın geçmişte yaşadığımız Anayasa krizinde de görmüş bulunuyoruz. Yanılmıyorsam 12 Nisan 2007 tarihinde zamanın Genelkurmay Başkanı Yaşar Büyükanıt basın toplantısının ya sonunda veya çıkışta gazetecilere Cumhurbaşkanı nı tarif etti; yani yeni Cumhurbaşkanı laikliğe sözde değil özde bağlı olması gerektiğini söyleyerek Türkiye Büyük Millet Meclisi nin nasıl bir Cumhurbaşkanı seçmesi gerektiği konusunda bir işarette bulundu. Şimdi bu, mesela Genelkurmay Başkanı nın Anayasal statüsü çerçevesinde olması gereken bir şey mi? Yani bu sorumluluk neyi içeriyor? Bunun yerli yerine oturtulması gerekiyor. İşte milletimizin biraz Osman Can ın da söz ettiği gibi İttihat ve Terakki geçmişine de bağlanabilecek olan böyle bir askeri demokrasiyle özdeşleşmiş bir kuruluş tecrübesi var. O yüzden de belki bu tam yapılamıyor ama bunun gerçekleşmesi lazım. Son yapılan araştırmalar benim söyleyeceğim bu Anayasa meselesi değil ama önemli özellikle referans vermek gerekirse Ahmet İnsel in ve arkadaşlarının yaptığı çalışmalar, ordunun ayrıcalıklı bir sosyal zümre hâline geldiğini göstermektedir. Türkiye de böyle bir oluşuma 1960 darbesinin büyük katkısı olmuştur ama onun katkısını da büyütmemek lazım. Türk Silahlı Kuvvetleri nin Türkiye de ayrıcalıklı sosyal zümre haline gelmiş olduğunun tesbiti, maaş ve lojman ve diğer sosyal imkanlar bakımından olduğu kadar, ordu mensuplarının giderek kendilerini sivil hayattan tecrit etme eğilimlerinin yükselmesi bakımından da ortaya konulabiliyor. Dolayısıyla bu durumun da aslında çok demokratik gelişime izin verici bir sosyal yapılanma olmadığı görülüyor. Bunun da aslında giderilmesi lazım. 114

5 Prof. Dr. Levent Köker İkinci olarak askeri bürokrasi. Bilindiği gibi bir askeri yargı düzenimiz var. Bu askeri yargı düzeni demokratik standartlarla uyuşmuyor ve bu demokratik standartlarla uyuşmayan askeri yargının demokratik standartlara çekilmesi lazım. Bunun için Anayasa nın 145nci maddesindeki askeri yargının görev ve yetki alanının düzenlenmesi yeniden ele alınıp bu alanın daraltılması gerekiyor. Önümüzdeki Anayasa paketinde böyle bir düzeltme var ve mutlulukla gözlemliyoruz ki Türkiye siyasetinde askeri yargının görev ve yetki alanını daraltan bu Anayasa değişikliğine muhalefetin de tam destek verdiğini söyleyebiliyoruz. Dolayısıyla referanduma sadece bu madde gitse bence %95 oranında evet oyu alabilecek olan düzenleme söz konusu. Bürokratik vesayetçiliğin diğer ayağında ise anayasa yargısını görüyoruz. Anayasa yargısı gerçekten Batı daki emsallerinden farklı olarak, Türkiye de demokratik olmayan bir siyasi ve hukuki düzenin muhafızlığına dönüşmüştür. Buradaki muhafızlığı aslında bir tür gardiyanlık diye tercüme etmek lazım yani vesayetin buradaki karşılığı galiba böyle bir bekçilik görevi oluyor. İtalyan Anayasa Mahkemesi nin örneğin internet sayfasında İtalyan Anayasa Mahkemesi ni anlatan, Mahkeme nin değerli yargıçlarından birinin çok güzel bir yazısı var. Bu yazıda değerli yargıç anayasa mahkemelerinin, daha doğrusu anayasa yargısının iki türlü işlevi olduğundan bahsediyor. Bunlardan biri demokratik bir düzende vazgeçilmez olan temel hak ve özgürlüklerin korunması işlevi ve bu işlevi kendisine temel edinmiş anayasa yargısı örneğinin Amerika Birleşik Devletleri ndeki Supreme Court (Yüksek Mahkeme) olduğunu söylüyor. Buna karşılık Avrupa daki Anayasa Mahkemelerinin ise parlamenter sistemin, Osman Can ın da söylediği 115

6 Türkiye deki Güncel ç Siyasi Geliflmeler: Anayasa De iflikli i Tart flmalar gibi, güçlendirilmesi için, ama demokratik bir parlamenter sistemin bir anlamda muhafızlığını yapma şeklinde bir işlevinin ön plana çıktığını söylüyor. Bu anlamda Avrupa daki anayasa mahkemelerinin daha farklı, kurulu siyasi sistemin koruyucusu ya da pekiştiricisi gibi bir işlevi var diyor. Türkiye deki Anayasa Mahkemesi, o zaman, bunların ikisine de uymuyor çünkü Türkiye deki Anayasa Mahkemesi demokratik parlamenter bir sistemin bekçiliğini veya temel hak ve hürriyetlerinin koruyuculuğunu yapmaktan ziyade bir tek parti zihniyetine göre adeta şekillenmiş olan bir cumhuriyet ideolojisini ne pahasına olursa olsun siyasi iradeye adeta dayatmak şeklinde birtakım kararlar alıyor. Özellikle Anayasa değişikliği konusundaki son eğilimlerinin de bu konudaki kanaatimizi güçlendirdiğini söyleyebiliriz. Bu açıdan bakıldığında, demokratik sistemin varlığı bakımından anayasa yargısının varlığı elzemdir denebilir ama, Türkiye için aslolan bu bağlamda Anayasa Mahkemesi nin kompozisyonu değiştirmek, daha demokratik meşruiyeti kuvvetli bir mahkeme oluşturmaktır. Mevcut paketteki Anayasa Mahkemesiyle ilgili değişiklik, ekleyeyim ki, kesinlikle bu ihtiyacı karşılayabilmekten uzaktır. Neden, derseniz: Anayasa Mahkemesi nde şu anda mevcut üyelerinin tamamı Cumhurbaşkanı tarafından seçilmektedir. Referanduma sunulan değişiklikler ise Anayasa Mahkemesi nin üye sayısını 11 den 17 ye çıkarmakta, fakat bunlardan 14 ünü yine Cumhurbaşkanı nın seçmesini öngörmektedir. Dolayısıyla buradaki farkı, üye sayısı dışında, anlamak son derece zordur Anayasa sının ilk haliyle mukayese etmek gerekirse: 1961 Anayasa sının ilk halinde Anayasa Mahkemesi nin 15 üyesinin yedisi doğrudan siyasi makamlar tarafından seçilmektedir. Bunların beşini Türkiye Büyük Millet Meclisi, ikisini yanlış hatırlamıyorsam 116

7 Prof. Dr. Levent Köker Cumhurbaşkanı tayin etmekteydi. Yani üyelerin yarıya yakını siyasi makamlar tarafından yarıdan bir fazlası da yüksek yargı organları tarafından gösterilen adaylar arasından Cumhurbaşkanı tarafından seçilmektedir. Aslında bugün de düşünülmesi gereken bu idi, yani 17 üyeye çıkan Anayasa Mahkemesi nin en az sekiz üyesinin Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından doğrudan seçilmesi gerekirdi. Biliyorsunuz Almanya da tamamını Bundestag ve Bundesrat yarı yarıya seçiyorlar. Türkiye de de bu aslında düşünülebilir ama nedense önümüzdeki değişiklik metni, bu konudaki yetkileri dorğudan veya bağlı atama biçiminde Cumhurbaşkanı na vermektedir. Cumhurbaşkanı nın 2012 yılından itibaren doğrudan halk tarafından seçilecek olması, buradaki demokratik meşruiyet açığını gidermez çünkü Cumhurbaşkanı nın doğrudan halk tarafından seçilmesiyle Cumhurbaşkanı nın parlamento tarafından seçilmesi arasında demokratik meşruiyetleri bakımından bence fazlaca bir fark yoktur çünkü parlamento da en nihayetinde serbest seçimlerle oluşmaktadır. Dolayısıyla şimdiki Cumhurbaşkanımız Sayın Abdullah Gül demokratik meşruiyeti ne kadar güçlüyse bundan sonra halk tarafından doğrudan seçilecek olan Cumhurbaşkanı nın demokratik meşruiyeti de o kadar güçlü olacaktır. Önemli olan burada mahkeme üyelerinin tayininde veya belirlenmesinde tek bir kişinin değil geniş bir heyetin söz sahibi kılınmasıdır. Çünkü parlâmento gibi geniş kesimleri temsil etme iddiası bulunan görece kalabalık heyetlerin nitelikli çoğunlukla, hatta salt çoğunlukla verecekleri kararların daha geniş bir toplumsal mutabakatı sağlama kabiliyetleri her zaman daha fazladır ve dolayısıyla demokratik meşruiyeti de daha kuvvetli olacaktır. Bu, yüzyıllar öncesinden Machiavelli nin dahi de işaret etmiş olduğu bir gerçektir aslında. Tek 117

8 Türkiye deki Güncel ç Siyasi Geliflmeler: Anayasa De iflikli i Tart flmalar kişi nasıl yönetime gelirse gelsin, yönetimde bulunduğu sürece hatalı yollara sapması, kişilerden oluşan kurullara göre çok çok daha kolaydır ve örneğin kişilik bir heyetin sürekli olarak yanlış kararlar alması çok daha az bir ihtimaldir. Dolayısıyla her zaman çoğunluklara ve çoğulculuğa daha fazla açık olmalıyız. Bürokratik vesayet kontrolünün giderilmesi konusunda değinmek istediğim üçüncü nokta yerel yönetimler, daha doğrusu adem-i merkeziyetçilik meselesi. Anayasamızda idareyi düzenleyen devlet idaresini, kamu idaresini düzenleyen başlıklar altında idarenin bütünlülüğü ilkesi uyarınca merkezi yönetimin yerel yönetimler üzerinde bir vesayet yetkisi bulunmaktadır. Bu yetkinin kullanım biçimi ve düzenleyişi, bunun yasalara yansıması, Türkiye deki kamu yönetimi bürokrasisinin aşırı merkeziyetçi olduğunu gösteriyor. Buna karşılık Türkiye, Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı nı imzalamış ve onaylamıştır. Bu, pratikte bizi bağlayan bir metin halindedir ama bu Şart ın Türkiye tarafından kabul edilmemiş hükümleri bulunmaktadır. Türkiye nin bu hükümlerden bazılarını da hayata geçirerek bu aşırı merkeziyetçiliği gidermesi, daha demokratik yönde gelişmek bakımından kaçınılmazdır. Bunların bazıları anayasayı ilgilendirmese de, önümüzdeki Anayasa paketinde merkeziyetçiliğin giderilmesine dönük bir çaba görmüyoruz. Şimdi sorunun ikinci boyutu. Bir diğer ifadeyle, Türkiye demokrasisinin Anayasa ile ilgili sorunlarının ikinci boyutunda ise temel hak ve özgürlüklerle ilgili sorunlar var demiştim. Bunların başında vatandaşlıkla ilgili tanım gelmektedir Anayasası nın aslında başımıza getirdiği bir sorundur bu ve halen devam etmektedir. Bu Anayasa da yer alan Türkiye Cumhuriyeti ne vatandaşlık bağı ile bağlı olan 118

9 Prof. Dr. Levent Köker herkes Türk tür ifadesi vatandaşlığın tanımı bakımından, örneğin Kürtleri doğrudan doğruya dışlamakta veya en azından bazı Kürt Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları kendilerinin bu tanımın kapsamında olmadıklarını düşünmektedirler. Bu, doğrudan doğruya Kürt sorunuyla bağlantılı olan bir maddedir ve pratikte herhangi bir anlamı var mıdır türünden bir stratejik soruyu aklımıza getirse bile, bence bu maddenin ya kaldırılması ya da daha demokratik bir içerik kazanacak şekilde değiştirilmesi lazım. Belki vatandaşlığı hiç tanımlamamak daha doğru bir yaklaşım olacaktır ama mevcut değişiklik paketinde bu yönde de bir değişiklik girişiminin esamesi dahi okunmamaktadır. Hiç kimse bundan uzun bir zamandır söz etmiyor. Ne siyasiler arasında ne de genel kamuoyunda, bir süredir, sanki genel vatandaşlık tanımıyla ilgili meselemiz yokmuş gibi davranılmaya başladı bu da çok enteresan bir durum. Bir diğer sorun Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi nin de tescil ettiği biçimde Türkiye de Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi nin ihlali ile sonuçlanan birtakım uygulamalara neden olan Anayasa nın 24ncü maddesidir. Bu 24ncü madde Türkiye nin bir anlamda laiklik anlayışını düzenliyor. Özellikle son fıkrasında ama sorun oluşturan bu son fıkrasından ziyade 24ncü maddede yer verilen din kültürü ve ahlak bilgisi derslerinin zorunlu olması meselesidir. Bu zorunluluğun kaldırılması gerekiyor. Türkiye Cumhuriyeti nin bu derslerin içeriğiyle ilgili yapmış olduğunu ileri sürdüğü değişiklikler, özellikle bu derslerin bu şekilde verilmesinden zarar gördüğünü düşünen Alevi vatandaşlarımızın sorunlarını ortadan kaldırmamıştır. Bu yöndeki davalar devam ediyor. Hem Danıştay ın hem Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi nin verdiği kararlar Türkiye Hükümeti nin bu konudaki savunmalarının geçerli olmadığını ortaya koymaktadır ama bu konu- 119

10 Türkiye deki Güncel ç Siyasi Geliflmeler: Anayasa De iflikli i Tart flmalar da da bir şey yapılmamaktadır. Aynen nüfus kağıdında din hanesinin yazılmaması gerektiğini bildiren son Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararı üzerinde de kimsenin bir şey konuşmak, bir şey söylemek istemediği gibi. Ne olacak nüfus kağıtlarındaki din hanesi? Biz istersek yazdırmayabilirmişiz. Tersine istersek yazdırmalıyız veya isteyen yazdırmalı şeklinde bir düzenlemenin olması daha doğrudur çünkü öbür türlü, yazılmasını istemeyen beyan etsin denmesi halinde bizim kendimizin inancını açıklamak durumunda kalmamız gibi bir durum söz konusu olur ve hiç kimse inancını açıklamak zorunda bırakılamaz, bu bir insan hakkı, biliyorsunuz. Aynı prensip din dersleri konusunda da ilan edilmektedir ve mahkumiyetlerin çoğu bu meseleye dayanmaktadır. Bunların giderilmesi lazım. Aynı şekilde Anayasa nın 42nci maddesinde Türkçeden başka hiçbir dil okullarda ana dil olarak okutulamaz diye bir hüküm var. Bu hüküm de demokratik standartlara uygun bir vatandaşlık anlayışının önünde önemli bir engel olmaktadır. Bu hükmün de değiştirilmesi hatta bence kaldırılması gerekmektedir. Türkçeden başka hiçbir dilin ana dil olarak okutulamayacağından şöyle bir şey anlaşılıyor sanki ya da anlaşılabilir diyelim. Biraz zorlama bir yorum olacağının farkındayım ama böyle de bir manayı içeriyor. En azından Kürt sorununun tarafları bakımından özellikle de bazı Kürtlerin bu yöndeki algısını dile getirmek yerinde olacaktır. Sanki Türkçeden başka bir ana dil Türkiye Cumhuriyeti nde yokmuş gibi bir mana çıkıyor buradan. Böyle bir mana çıkmasa bile yasal düzenlemelere baktığımızda örneğin Kürtçe öğretilmesini filan serbest bırakan birtakım kanunlar çıktı 2005 yılında yanılmıyorsam ama bu kanunun adı dahi bir tuhaf çünkü Türkçe dışındaki dilleri ya yabancı dil olarak tarif ediyor veyahut da geleneksel olarak kullanılan dil ve lehçe diye söylüyor. 120

11 Prof. Dr. Levent Köker Kanunun adı: Yabancı Dil Eğitimi Ve Öğretimi İle Türk Vatandaşlarının Farklı Dil ve Lehçelerinin Öğrenilmesi Hakkında Kanun. Yani Kürtçe burada anadil olmuyor da, Kürtçe ya da Arapça bir Türkiye Cumhuriyeti vatandaşının anadili değil de geleneksel olarak kullandığı bir dil veya Türkçenin bir lehçesi gibi tarif ediliyor. Bundan çok demokratik bir neticenin çıkmayacağı açık. Üstelik şöyle de bir durumumuz var. Türkiye Cumhuriyeti UNESCO nun üyesi ve UNESCO her sene benim bildiğim 21 Şubat ta anadil günü kutluyor Türkiye Cumhuriyeti bu anadil gününü kutluyor mu kutlamıyor mu bu anadil günü de resmi dillerin dışında kalan dillerin yaşaması, geliştirilmesi, kendisini gerçekleştirmesi, eğitim ve kültürü bu diller aracılığıyla öğretmesi filan gibi imkanların temin edilmesi bakımından önem verilen bir şey ve bizim bu anlayışta olmadığımız bu 42nci maddenin yazımından da, Kürtçe nin bir miktar serbestleştirilmesine dönük olarak çıkarılmış bazı yasal düzenlemelerdeki adlandırmalardan da anlaşılıyor. Şimdi son bir nokta. Bunlar benim özellikle işaret etmek istediğim Türkiye demokrasisinin daha derinleşmesi ve kapsamının genişlemesi bakımından özellikle işaret edilmesi gereken noktalar. Bir son nokta var belki burada. Ona da dikkat çekmeli. Anayasa nın 68nci maddesinin 4ncü fıkrasında siyasi partilerin kapatılma sebepleri yazıyor ve bu sebeplere de kimse dokunmuyor, yani Anayasa nın 68nci maddesinin 4ncü fıkrasında yazılı olan siyasi partilerin kapatılma sebepleri de aslında tümden kaldırılması gerekiyor hatta bizim gibi memleketlerde parti kapatmayı tümden kaldırmak yerinde bir yaklaşım olur. Hatta Alman dostlarımız bilmeyeceklerdir muhtemelen ama, örnek vereceğim. Ankara da, Kızılay meydanında bir göbek var. O göbekte bir de sola dönülmez işareti var. Muhtemelen o işaret şoförler 121

12 Türkiye deki Güncel ç Siyasi Geliflmeler: Anayasa De iflikli i Tart flmalar tarafından çok iyi anlaşılmıyor diye bir de kocaman tabela asmışlar. Sola dönmek yasaktır yazıyor. Ayrıca yazıyla, işaret yetmiyor diye. Bence, bunun gibi Türkiye de de Anayasa ya açıkça siyasi parti kapatmak yasaktır diye bir madde koymak yerinde olur ve böylece bunu herhangi bir yargı organının yorum (veya takdir) meselesi haline olmaktan bütünüyle çıkarmış oluruz. Ama biz ne yapıyoruz? İşte bu son birkaç dakikada da onu söyleyeyim isterseniz. Şimdi önümüzde bir Anayasa değişikliği meselesi var. Bu Anayasa değişikliği kısmi bir Anayasa değişikliği, bir bütüncül Anayasa yenilenmesi içermiyor. Bir defa şunu sormak gerekiyor bu değişikliği sahiplenenlere. Niçin kısmi bir Anayasa değişikliği? Yani neden bir bütüncül Anayasa değişikliği değil? Çünkü Türkiye biliyorsunuz veya hatırlayacaksınız, 2007 Cumhurbaşkanı seçimi sırasında yaşanan kriz üzerinden 22 Temmuz 2007 erken seçimlerine giderken, en başta AK Parti olmak üzere birçok parti Türkiye ye yeni sivil ve demokratik bir Anayasa vaadi ile seçime girdi. AK Parti nin, MHP nin filan seçim beyannamelerinin ilk sayfalarında hemen hemen aynı terimlerle sivil demokratik yeni bir Anayasa diye, böyle bir vaatle girildi ve yoğun olarak Anayasa tartışmalarıyla kamuoyunun meşgul olduğu bir mesele üzerinden seçim sonuçları Adalet ve Kalkınma Partisi nin %47 lik bir oy oranıyla adeta gel bu yeni Anayasayı yap şeklinde bir cevapla bu seçimden çıkıldı. Üstelik seçime katılma oranı %85 in üzerindeydi ve Türkiye de çok az rastlanan bir temsil oranıyla kullanılan oyların %87 sinden fazlası sandalye karşılığı buldu. Yani şu anki parlamento 22 Temmuz da öyle bir oluştu ki, hem Anayasa tartışmaları üzerinden oluştu ve hem bu kadar büyük bir temsil gücüyle oluştu ve o tarihten itibaren Adalet ve Kalkınma Partisi bir türlü nasıl yeni bir Anayasa istediğini, nasıl bir yeni Anayasa düzenlemesini öngördüğünü bize 122

13 Prof. Dr. Levent Köker açıklamadı. Açıklamamakla kalmadı bir de Milliyetçi Hareket Partisiyle birlikte Anayasanın iki maddesini, 10ncu ve 42nci maddelerini değiştirmeye yöneldiler. Bu değişikliğin gerekçesi de üniversitede halen devam etmekte olan başörtüsü yasağının kaldırılması idi. Fakat yapılan değişikliklerin bana sorarsanız bu yasağı kaldırmakla hiçbir alakası yoktu. Fakat aynı absürdlük içinde Anayasa Mahkemesi de anılan değişikliklerin bu yasağı kaldıracağından bahsederek, yasağın kaldırılmasının da laiklik ilkesinin altını oyacağı gerekçesiyle bu değişiklikleri iptal etti. Yani iptal ne kadar yanlış ve gayrihukuki idiyse, değişiklikler de o kadar yanlıştı. Şimdi ikinci defa Adalet ve Kalkınma Partisi geçen 3 yıl sonra yine bütüncül bir Anayasa paketinin ne olduğunu açıklamaktansa Anayasada bölük pörçük değişiklikler yapmaya yöneliyor. Bunların özünde 3 maddenin oluşturduğunu biliyorduk. Herkes öyle söylüyordu. Osman Can da zannederim konuşmasında kısmen buna temas etti. İşte Anayasa Mahkemesi nin kompozisyonunun değiştirilmesi, HSYK nın kompozisyonunun değiştirilmesi ve siyasi parti kapatmanın zorlaştırılması. Tabi bu üçüncü konu Türkiye Büyük Millet Meclisi nden geçmedi. Bence iyi de oldu çünkü siyasi parti kapatmayla ilgili değişikliğin de bence demokratik standartları yakalamaktan son derece uzak bir görüntüsü vardı. Bir defa garip bir biçimde dava açılma anında Türkiye Büyük Millet Meclisi nde grubu bulunan siyasi partilerin her birinden 5 er üye alacaksınız da o komisyon karar verecek. Niye Türkiye Büyük Millet Meclisi nin tümü nitelikli çoğunlukla veya bilemediniz salt çoğunlukla buna karar vermiyor? Bunu anlamak mümkün değil. İkincisi parti kapatma sebeplerini ortadan kaldırmıyorsun. Parti kapatma sebepleri o kadar geniş, muğlak ve içine herşeyi doldurabileceğiniz şekilde ifade edilmiştir ki Türkiye 123

14 Türkiye deki Güncel ç Siyasi Geliflmeler: Anayasa De iflikli i Tart flmalar Anayasası nda, ister bir komisyon karar versin, ister bir başsavcı tek başına karar versin her durumda herhangi bir siyasi parti için kapatma davası açabilecek soyutlukta, genişlikte ve muğlaklıkta ifadeler var. Bunlara niye dokunulmuyor mesela? Anlaşılır gibi değil. Neyse ki bu geçmedi. Şimdi gene kendi parti kapatma rejimimizle başbaşayız. Bu rejim bizim Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi nde defalarca, arka arkaya mahkum olmamıza neden olmasına rağmen hiç kimse bunun aslını değiştirmeye yönelmiyor. AK Parti de dahil. Geri kalanlar ise, örnek olduğu için söyledim, Anayasa Mahkemesi nin ve HYSK nun kompozisyonu ile ilgili değişikliklerde 1961 Anayasasının ilk halinin çok gerisindedir. Dolayısıyla ben onları herhangi bir biçimde demokratikleştirici değişiklikler olarak görmüyorum. Yetkilerin Cumhurbaşkanına verilmesi büyük bir çelişkidir Anayasa değişiklikleri ile, çünkü Türkiye de zaten parlamenter sistemle bağdaşmayacak ölçüde güçlü yetkileri olan bir Cumhurbaşkanı vardır. Bu Cumhurbaşkanının bu kadar güçlü yetkilere sahip olması yasama yürütme ve yargıyla ilgili güçlü yetkilere sahip olması Orgeneral Kenan Evren e göre bu elbisenin biçilmiş olduğunu bize anlatıyor. Ama şimdi Özal dan sonra ve Demirel den sonra gene bir sivil Cumhurbaşkanı var ve üstelik bu Cumhurbaşkanı şimdi halk tarafından seçilecek. Acaba yetkileri giderek artırılan bir Cumhurbaşkanı ile birlikte bu Anayasa değişlikleri üzerinden Türkiye başkanlık sistemine mi kaydırılmak isteniyor? diye bir soru meşru olarak aklımıza geliyor. Çünkü bu değişiklik paketi mecliste görüşülürken Sayın Başbakan iki defa kameralar önünde, televizyon ekranlarında gazetecilere 2011 seçimlerinde halkımdan başkanlık sistemi için yetki isteyeceğim diye açıklamada bulundu. Şimdi eğer başkanlık sistemi için Türkiye halkından yetki istemek durumu varsa 124

15 Prof. Dr. Levent Köker 2011 seçimlerinde ve Sayın İçişleri Bakanı nın da defalarca telafuz ettiği üzere 2011 seçimleri bir Anayasa seçimi olacaksa, 2007 anayasa seçimleri değil miydi gibi bir soru geliyor akla seçimleri de bir Anayasa seçimiydi seçimi bir Anayasa seçimi olacaksa ve bu seçim sürecinde başkanlık sistemi için yetki istenecekse o zaman bu şimdi yapılan değişikliklerin manası nedir? Çünkü öyle anlaşılıyor ki başkanlık sistemi için yetki istenecek ve alınırsa o zaman yepyeni bir anayasa yapmak lazım yani 82 Anayasası nın biraz daha değiştirilerek başkanlık sistemine çevrilmesi iyice absürd olacak. Dolayısıyla yeni bir Anayasayla başkanlık sistemi ancak inşa edilebileceğine göre çünkü başkanlık sisteminin demokratik bir netice verebilmesi için Türkiye de federasyonu da düşünmek lazım ama bu pek telafuz edilmiyor. Federasyonun olmadığı başkanlık sistemleri maatteessüf askeri ya da sivil diktatörlüklerle sonuçlanmıştır; başkanlık sisteminin tarihsel pratiği özetle budur. En belirgin başkanlık sistemi, tutarlı demokratik başkanlık sistemi Amerika Birleşik Devletleri sistemidir. O da biliyorsunuz başkanlık federal yönetimde merkezi devletteki uygulanan modelin hemen hemen aynısının eyaletlerde de yani federe devletlerde de aynen uygulandığı bir modeldir. Amerikan modeline dönük bir değişiklik isteniyorsa bilemiyoruz. Şimdi, son bir iki husus daha bu paketle ilgili de yapılan 10ncu ve 42nci maddedeki değişiklikler meclisteki 411 milletvekilinin oyuyla kabul edilmişti. Yani Adalet ve Kalkınma Partisi nin dışında Milliyetçi Hareket Partisi grubu ve onun dışında işte o zamanki DTP grubu filan da destek vermişti yani toplumun önemli bir kesimini temsil eden güçler 2008 değişikliklerine destek vermişlerdi ama şimdi yapılan değişiklikler sadece Adalet ve Kalkınma Partisi nin grubunun oylarıyla gerçekleştirilmiştir. Dolayısıyla bu değişiklikler hazırlanışları 125

16 Türkiye deki Güncel ç Siyasi Geliflmeler: Anayasa De iflikli i Tart flmalar açısından da bana sorarsanız sadece Adalet ve Kalkınma Partisi nin istediği değişiklikler niteliğindedir. Tabi referandum sonucunun, referandum olup olmayacağı ayrı bir konu ama referandum sonucunun bu yönde tecelli edip etmeyeceği ayrı bir meseledir ama bunun Adalet ve Kalkınma Partisi grubuna münhasır yani sadece onlarla belirlenmiş bir Anayasa değişikliği olduğu da söz götürmez. Sözlerimi şöyle bitireyim isterseniz: Anayasa Mahkemesi bir karar verecek. Önce, bu davayı görüşüp görüşmemeye karar verecek. Osman Can ın söylediği gibi. Görüşmeye karar verirse de bazı maddeleri tümünü veya bir bölümünü falan iptal edebilir yine 2008 de yaptığı gibi ve bunu referandum öncesinde yapabilir. Hukuken bunu yapabilir mi diye sorarsanız? O konuda kesin bir şey söylemem doğru olur mu şu aşamada bilmiyorum ama bence şu aşamada yapmaması daha yerinde olur. Ama yaparsa da şaşırmayacağız çünkü 2008 de de iptal edememesi gereken veya yetkisini aşarak iptal ettiği Anayasa değişiklikleri söz konusuydu. Marx ın bir sözüyle bitireyim. İsterseniz bunu İngilizce söyleyim, belki Alman dostlarımız da anlar, tercüme zor olabilir: History repeats itself. First time it s tragedy. Second time it s farce diyor Marx. Yani, Tarih tekerrür eder. İlkinde trajedi ikincisinde ise fars ya da komedi diye çevirmemiz lazım. Anayasa Mahkemesi bir iptal kararı veririse, ben de kendi payıma biraz güleceğim diye düşünüyorum. 126

ANAYASA HUKUKU (İKTİSAT VE MALİYE BÖLÜMLERİ) 2014 2015 GÜZ DÖNEMİ ARASINAV 17 KASIM 2014 SAAT 09:00

ANAYASA HUKUKU (İKTİSAT VE MALİYE BÖLÜMLERİ) 2014 2015 GÜZ DÖNEMİ ARASINAV 17 KASIM 2014 SAAT 09:00 ANAYASA HUKUKU (İKTİSAT VE MALİYE BÖLÜMLERİ) 2014 2015 GÜZ DÖNEMİ ARASINAV 17 KASIM 2014 SAAT 09:00 A. ANLATIM SORUSU (10 puan) Temsilde adalet yönetimde istikrar kavramlarını kısaca açıklayınız. Bu konuda

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER...IX

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER...IX ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER...IX BIRINCI BÖLÜM ANAYASA HUKUKUNUN KISA KONULARI 1. 1961 Anayasası ile 1982 Anayasası nın Hazırlanış ve Kabul Ediliş Süreçlerindeki Farklılıklar...1 2. Üniter, Federal ve Bölgeli

Detaylı

1-Hâkim ve Savcılar idari görevleri dolayısıyla aşağıdaki kurumlardan hangisine bağlıdır?

1-Hâkim ve Savcılar idari görevleri dolayısıyla aşağıdaki kurumlardan hangisine bağlıdır? 1-Hâkim ve Savcılar idari görevleri dolayısıyla aşağıdaki kurumlardan hangisine bağlıdır? A) Cumhurbaşkanlığı B) Başbakanlık C) Adalet Bakanlığı D) Halk E) HSYK 3-Aşağıdakilerden hangisi adli yargının

Detaylı

MEHMET UTKU ÖZTÜRK 1961 KURUCU MECLİSİ

MEHMET UTKU ÖZTÜRK 1961 KURUCU MECLİSİ MEHMET UTKU ÖZTÜRK 1961 KURUCU MECLİSİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR... XIX GİRİŞ...1 1. DEMOKR AT PARTI İKTIDARININ SONUNA DOĞRU...9 1.1. DP nin Muhalefete Karşı Tutumu...9 1.1.1.

Detaylı

Biz yeni anayasa diyoruz

Biz yeni anayasa diyoruz Biz yeni anayasa diyoruz Ocak 05, 2015-9:32:00 AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Mustafa Şentop, "Biz 'anayasa değişikliği' demiyoruz, 'yeni anayasa' diyoruz. Türkiye'nin anayasayla ilgili sorunu ancak

Detaylı

Hükümet in TSK İçinde Oluşturduğu Paralel Yapılar; Cumhurbaşkanı ve AYİM nin Konumu..

Hükümet in TSK İçinde Oluşturduğu Paralel Yapılar; Cumhurbaşkanı ve AYİM nin Konumu.. 28 Nisan 2014 Basın Toplantısı Metni ; (Konuşmaya esas metin) Hükümet in TSK İçinde Oluşturduğu Paralel Yapılar; Cumhurbaşkanı ve AYİM nin Konumu.. -- Silahlı Kuvvetlerimizde 3-4 yıldan bu yana Hava Kuvvetleri

Detaylı

DERSİMİZİN TEMEL KONUSU

DERSİMİZİN TEMEL KONUSU DERSİMİZİN TEMEL KONUSU 1 1. TÜRK HUKUKUNUN TEMEL KAVRAMLARINI TANIMAK 2. TÜRKIYE DE NELER YAPABİLİRİZ SORUSUNUN CEVABINI BULABİLMEK DERSİN KAYNAKLARI 2 SİZE GÖNDERİLEN MATERYAL: 1. 1982 Anayasası: https://www.tbmm.gov.tr/anayasa/anayasa_2011.pdf

Detaylı

TEMEL HUKUK DERS NOTLARI SON HAFTA. Öğr. Gör. Erkan ÇAKIR

TEMEL HUKUK DERS NOTLARI SON HAFTA. Öğr. Gör. Erkan ÇAKIR TEMEL HUKUK DERS NOTLARI SON HAFTA Öğr. Gör. Erkan ÇAKIR ANAYASANıN TEMEL ILKELERI 2 1. madde Türkiye devleti bir cumhuriyettir. 2. Madde Cumhuriyetin nitelikleri Cumhuriyetçilik Başlangıç ilkeleri Atatürk

Detaylı

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN TEMEL HUKUK BU DERSTE NELER ÖĞRENECEĞİZ? Yargı nedir? Türk hukukunda yargının bölümleri Anayasa Yargısı İdari Yargı Adli Yargı TEMEL HUKUK YARGI Yargı, devletin hukuk

Detaylı

TÜRKİYE TİPİ BAŞLANLIK SİSTEMİ MODEL ÖNERİSİ. 1. Başkanlık Sistemi Tartışmasının Temel Gerekçeleri

TÜRKİYE TİPİ BAŞLANLIK SİSTEMİ MODEL ÖNERİSİ. 1. Başkanlık Sistemi Tartışmasının Temel Gerekçeleri TÜRKİYE TİPİ BAŞLANLIK SİSTEMİ MODEL ÖNERİSİ Mehmet Uçum 1. Başkanlık Sistemi Tartışmasının Temel Gerekçeleri a. Tartışmanın Arka Planı Ülkemizde, hükümet biçimi olarak başkanlık sistemi tartışması yeni

Detaylı

3.Meclisin faaliyetlerine ara vermemesi şeklinde olan meclisin her zaman açık olması yasamanın hangi ilkesi ile ilgilidir?

3.Meclisin faaliyetlerine ara vermemesi şeklinde olan meclisin her zaman açık olması yasamanın hangi ilkesi ile ilgilidir? 1.Aşağıdakilerden hangisi Anayasa Mahkemesinin sadece şekil olarak incelediği bir konudur? A) Anayasa değişiklikleri B) İç Tüzükler C) KHK D) Kanunlar E) Tüzükler 3.Meclisin faaliyetlerine ara vermemesi

Detaylı

T.C. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI Basın Bürosu Sayı: 19

T.C. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI Basın Bürosu Sayı: 19 09/04/2010 BASIN BİLDİRİSİ Anayasa değişikliğinin Cumhuriyetin ve demokrasinin geleceği yönüyle neler getireceği neler götüreceği dikkatlice ve hassas bir şekilde toplumsal uzlaşmayla değerlendirilmelidir.

Detaylı

Sosyal Düzen Kuralları. Toplumsal Düzen Kuralları. Hukuk Kuralları Din Kuralları Ahlak Kuralları Görgü Kuralları Örf ve Adet Kuralları

Sosyal Düzen Kuralları. Toplumsal Düzen Kuralları. Hukuk Kuralları Din Kuralları Ahlak Kuralları Görgü Kuralları Örf ve Adet Kuralları TEMEL HUKUK Sosyal Düzen Kuralları Toplum halinde yaşayan insanların yerine getirmek zorunda oldukları ödevleri ve kullanacakları yetkileri belirten kurallara, sosyal düzen kuralları veya sadece sosyal

Detaylı

ÖZETLE. Türk ye Cumhur yet Cumhurbaşkanlığı S stem

ÖZETLE. Türk ye Cumhur yet Cumhurbaşkanlığı S stem ÖZETLE Türk ye Cumhur yet Cumhurbaşkanlığı S stem MiLLETiN ONAYIYLA Mevcut Anayasa da Cumhurbaşkanı, Türkiye Cumhuriyeti Devleti nin başıdır. Sistemin işleyişi, devletin bekası ve vatanın bütünlüğü, Türkiye

Detaylı

ANAYASA DEĞĠġĠKLĠKLERĠ HAKKINDA GÖRÜġ VE ÖNERĠLERĠMĠZ

ANAYASA DEĞĠġĠKLĠKLERĠ HAKKINDA GÖRÜġ VE ÖNERĠLERĠMĠZ 5 Aralık 2011 ANAYASA DEĞĠġĠKLĠKLERĠ HAKKINDA GÖRÜġ VE ÖNERĠLERĠMĠZ I.YENĠ BĠR ANAYASA MI? GENĠġ KAPSAMLI BĠR ANAYASA DEĞĠġĠKLĠĞĠ MĠ? Anayasa hazırlığıyla ilgili olarak kamuoyunda önemli bir tartışma yaşanıyor:

Detaylı

LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi

LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi 1. HAFTA: OSMANLI ANAYASAL GELİŞMELERİ [Türk Anayasa Hukukukun Bilgi Kaynaklarının Tanıtımı:

Detaylı

ANAYASA DERSĐ (41302150) (2010-2011 GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI) CEVAP ANAHTARI

ANAYASA DERSĐ (41302150) (2010-2011 GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI) CEVAP ANAHTARI ANAYASA DERSĐ (41302150) (2010-2011 GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI) CEVAP ANAHTARI ANLATIM SORULARI 1- Bir siyasal düzende anayasanın işlevleri neler olabilir? Kısaca yazınız. (10 p) -------------------------------------------

Detaylı

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000)

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) 14.08.2014 SIRA SIKLIK SÖZCÜK TÜR AÇIKLAMA 1 1209785 bir DT Belirleyici 2 1004455 ve CJ Bağlaç 3 625335 bu PN Adıl 4 361061 da AV Belirteç 5 352249 de

Detaylı

Fikret BABAYEV * * Azerbaycan Anayasa Mahkemesi Başkanı

Fikret BABAYEV * * Azerbaycan Anayasa Mahkemesi Başkanı Fikret BABAYEV * Sayın Başkan, değerli katılımcılar! Öncelikle belirtmek isterim ki, bugün bu faaliyete iştirak etmek ve sizlerle bir arada bulunmak benim için büyük bir mutluluktur. Bu toplantıya ve şahsıma

Detaylı

GENEL OLARAK DEVLET TEŞKİLATI SORULARI

GENEL OLARAK DEVLET TEŞKİLATI SORULARI 1.... ilkesi, Devlet organları arasında üstünlük sıralaması anlamına gelmez. Belli devlet yetki ve görevlerinin kullanılmasından ibaret olup bununla sınırlı medeni bir iş bölümü ve işbirliği olduğunu anlatır.

Detaylı

ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARININ TÜRLERİ VE NİTELİKLERİ

ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARININ TÜRLERİ VE NİTELİKLERİ Ayrıntılı Bilgi ve On-line Satış İçin www.hukukmarket.com İSMAİL KÖKÜSARI Erzincan Üniversitesi Hukuk Fakültesi ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARININ TÜRLERİ VE NİTELİKLERİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... vii İÇİNDEKİLER...ix

Detaylı

İnsanların birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenleyen kurallara hukuk denir. Hukuk kurallarını koyan, uygulanıp uygulanmadığını

İnsanların birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenleyen kurallara hukuk denir. Hukuk kurallarını koyan, uygulanıp uygulanmadığını İnsanların birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenleyen kurallara hukuk denir. Hukuk kurallarını koyan, uygulanıp uygulanmadığını denetleyen en yüksek organ ise devlettir. Hukuk alanında birlik

Detaylı

KAMU YÖNETİMİ. 5.Ders. Yrd.Doç.Dr. Uğur ÖZER

KAMU YÖNETİMİ. 5.Ders. Yrd.Doç.Dr. Uğur ÖZER KAMU YÖNETİMİ 5.Ders Yrd.Doç.Dr. Uğur ÖZER 1 TÜRK KAMU YÖNETİMİNİN YAPISI (MERKEZ ÖRGÜTÜ) DEVLETİN TEMEL ORGANLARI KAMU YÖNETİMİNİN YAPISI MERKEZ (BAŞKENT) ÖRGÜTÜ Cumhurbaşkanı Bakanlar kurulu Başbakan

Detaylı

CUMHURBASKANININ YETKİ VE SORUMLULUKLARI

CUMHURBASKANININ YETKİ VE SORUMLULUKLARI CUMHURBASKANININ YETKİ VE SORUMLULUKLARI CİFT BASLILIK BİTİYOR Cumhurbaşkanı ile Başbakanın yetkileri birleştiriliyor. Cumhurbaşkanı yürütmenin başı oluyor. Yönetimde çift başlılık ortadan kalkıyor. Cumhurbaşkanları

Detaylı

ANAYASA HUKUKU DERSİ

ANAYASA HUKUKU DERSİ ÇOKTAN SEÇMELİ SORULAR HİTİT ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ İKTİSAT BÖLÜMÜ (İÖ) ANAYASA HUKUKU DERSİ ARA SINAVI (11 Kasım 2010 Saat 19:00) 1- Amerikan modeli anayasa yargısı için aşağıdakilerden

Detaylı

KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ ÖĞRETİM YILI II. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ DERS TARİHİ 1. DERS SAATİ 2.

KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ ÖĞRETİM YILI II. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ DERS TARİHİ 1. DERS SAATİ 2. KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ 2015-2016 ÖĞRETİM YILI II. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ DERS TARİHİ 1. DERS SAATİ 2. DERS SAATİ 15.02.2016 Türk Hukukunun Bilgi Kaynakları - Mevzuat, Yargı

Detaylı

İDARİ YARGI DERSİ (VİZE SINAVI)

İDARİ YARGI DERSİ (VİZE SINAVI) SORULAR İDARİ YARGI DERSİ (VİZE SINAVI) 1- İdarenin denetim yollarından biri olarak, idari yargının gerekliliğini tartışınız (10 p). 2- Dünyadaki idari yargı sistemlerini karşılaştırarak, Türkiye nin mensup

Detaylı

İDARİ YARGI ( ADL104U )

İDARİ YARGI ( ADL104U ) İDARİ YARGI ( ADL104U ) KISA ÖZET kolayaof.com İDARİ YARGI - ADL104U İÇİNDEKİLER Ünite Ünite Adı Sayfa Ünite 1 : İdarenin Denetlenmesi 1 Ünite 2 : İdari Yargı Yetkisi Ve Yargı Düzenleri 4 Ünite 3 : İdari

Detaylı

SİYASET ÜSTÜ DÜŞÜNMEK Pazar, 30 Kasım :00

SİYASET ÜSTÜ DÜŞÜNMEK Pazar, 30 Kasım :00 Türkiye de siyaset yalnızca oy kaygısı ile yapılıyor Siyasete popülizm hakimdir. Bunun adı ucuz politika dır ve toplumun geleceğine maliyet yüklemektedir. Siyaset Demokrasilerde yapılır. Totaliter rejimler

Detaylı

KPSS 2007 GK (50) DENEME 3 / 52. SORU 50. Aşağıdakilerden hangisi hukuk devleti ilkesinin gereklerinden biri değildir? A) Yasal idare B) Devlet faaliyetlerinin belirliliği C) İdarenin mali sorumluluğu

Detaylı

TARİHSEL VE TOPLUMSAL GELENEK

TARİHSEL VE TOPLUMSAL GELENEK İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ 5 KISALTMALAR 17 BİRİNCİ BÖLÜM: TARİHSEL VE TOPLUMSAL GELENEK I. İSLAMİYET ÖNCESİNDE KURULAN DEVLETLER VE ANAYASAL YAPI 20 A. HUN DEVLETİ (MÖ. IV. yy.-ms 4. yy) 20 B. GÖKTÜRK DEVLETİ

Detaylı

Devletin Şefleri Cumhurbaşkanları

Devletin Şefleri Cumhurbaşkanları Devletin Şefleri Cumhurbaşkanları Cumhuriyetin kuruluşu Anadolu insanının iman, namus, bağımsızlık, özgürlük, vatan ve millete sevgi ile bağlılığının inancı ve iradesi ile kendisine önderlik yapan Mustafa

Detaylı

İdari Yargının Geleceği

İdari Yargının Geleceği İdari Yargının Geleceği Av. Zühal SİRKECİOĞLU DÖNMEZ* * Ankara Barosu. İdari Yargının Geleceği / SİRKECİOĞLU DÖNMEZ Ülkemiz Hukuk Fakültelerinde iki Ana Bilim dalı vardır: Özel Hukuk ve Kamu Hukuku. Özel

Detaylı

2-) Türkiye de tek dereceli seçim ilk kez hangi seçimlerde uygulanmıştır? A) 1942 B) 1946 C) 1950 D) 1962 E) 1966

2-) Türkiye de tek dereceli seçim ilk kez hangi seçimlerde uygulanmıştır? A) 1942 B) 1946 C) 1950 D) 1962 E) 1966 1-) 1921 Anayasası ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır? A) Milli egemenlik ilkesi benimsenmiştir B) İl ve nahiyelerde yerinden yönetim ilkesi kabul edilmiştir. C) Yasama ve yürütme kuvvetleri

Detaylı

BAŞKANLI PARLAMENTER SİSTEM

BAŞKANLI PARLAMENTER SİSTEM Yard. Doç. Dr. ŞULE ÖZSOY Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi BAŞKANLI PARLAMENTER SİSTEM Cumhurbaşkanının Halk Tarafından Seçildiği Parlamenter Hükümet Modeli ve Türkiye İçin Tavsiye

Detaylı

Cumhuriyet Halk Partisi

Cumhuriyet Halk Partisi 1 Cumhuriyet Halk Partisi AB Konseyi Başkanı Herman Van Rompuy Türkiye de temaslarına CHP Lideri Kılıçdaroğlu ile görüşerek başladı. Görüşmeye katılan Loğoğlu açıklamalarda bulundu ve soruları yanıtladı.

Detaylı

KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ ÖĞRETİM YILI I. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ

KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ ÖĞRETİM YILI I. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ 2014 2015 ÖĞRETİM YILI I. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ DERS TARİHİ 1. DERS SAATİ 2. DERS SAATİ 15.09.2014 TANIŞMA DERSİ TANIŞMA DERSİ 17.09.2014 22.09.2014

Detaylı

HUKUK. Soru Bankası İÇTİHAT

HUKUK. Soru Bankası İÇTİHAT HUKUK Soru Bankası ÇTHT G SS - TÜK. TH VT TM T.- 1 SOU G SS - TÜK. TH VT TM T.- 1 SOU 1.. Federal devletin tüzel kişiliği yoktur.. Federe devletlerin ayrılma hakkı yoktur.. Federe devletlerin uluslararası

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Tevfik Sönmez KÜÇÜK Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi PARTİ İÇİ DEMOKRASİ

Yrd. Doç. Dr. Tevfik Sönmez KÜÇÜK Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi PARTİ İÇİ DEMOKRASİ Yrd. Doç. Dr. Tevfik Sönmez KÜÇÜK Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi PARTİ İÇİ DEMOKRASİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... IX İÇİNDEKİLER...XIII KISALTMALAR...XXI TABLOLAR

Detaylı

Türkiye'de "Decentralization" Süreci

Türkiye'de Decentralization Süreci Türkiye'de "Decentralization" Süreci 30 Nisan 2013 Bahçeşehir Üniversitesi İlker Girit Ahmet Ketancı Türkiye'de "Decentralization" Süreci Decentralization Prensipleri Türkiye deki Tarihi Süreç Türkiye

Detaylı

Türkiye de Zorunlu Din Dersi Uygulaması

Türkiye de Zorunlu Din Dersi Uygulaması Türkiye de Zorunlu Din Dersi Uygulaması Derya Kap* Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi nin (AİHM)16 Eylül 2014 tarihli zorunlu din dersinin mevcut içerikle uygulanamayacağına dair hükmü, Türkiye de din dersi

Detaylı

ANAYASAL ÖZELLİKLER. Federal Devlet

ANAYASAL ÖZELLİKLER. Federal Devlet ANAYASAL ÖZELLİKLER Ulus devlet, belirli bir toprak parçası üzerinde belirli bir nüfus ve egemenliğe sahip bir örgütlenmedir. Ulus-devlet üç unsura sahiptir: 1) Ülke (toprak), 2) Nüfus, 3) Egemenlik (Siyasal-Yönetsel

Detaylı

Yeni Anayasa Nasıl Olmalı, Nasıl Yapılmalı?

Yeni Anayasa Nasıl Olmalı, Nasıl Yapılmalı? tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Yeni Anayasa Nasıl Olmalı, Nasıl Yapılmalı? 12 Aralık 2011, Ankara Slide 2 Çerçeve TEPAV nedir? Yeni anayasa neden önemlidir? Yeni anayasa sürecinin ana

Detaylı

TÜRK ANAYASA DÜZENİ Bahar dönemi Ara sınavı

TÜRK ANAYASA DÜZENİ Bahar dönemi Ara sınavı TÜRK ANAYASA DÜZENİ 2016 Bahar dönemi Ara sınavı 1. Divan-ı Hümayun hangi Osmanlı padişahı döneminde kurulmuştur? A) I. Osman B) Orhan C) II. Murat D) III. Selim E) II. Mahmut 2. Divan-ı Hümayunun kaldırılmasıyla

Detaylı

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN BU DERSTE NELER ÖĞRENECEĞİZ? Hukukun kaynakları Normlar hiyerarşisi Hukukun Kaynakları Hukukta kaynak kavramı, hukukun varlık kazanabilmek ve yürürlüğe geçebilmek için hangi

Detaylı

Yargı ÜNİTE. Amaçlar. İçindekiler

Yargı ÜNİTE. Amaçlar. İçindekiler Yargı ÜNİTE 9 Amaçlar Bu üniteyi çalıştıktan sonra; Yargı bağımsızlığı kavramını tanımlayabilecek, Yargı içinde yer alan farklı mahkemeleri ve bunların görevlerini öğreneceksiniz. İçindekiler Yargı Yetkisi

Detaylı

2 Ders Kodu: KMY Ders Türü: Seçmeli 4 Ders Seviyesi Yüksek Lisans

2 Ders Kodu: KMY Ders Türü: Seçmeli 4 Ders Seviyesi Yüksek Lisans TÜRKİYE NİN GÜNCEL ANAYASAL SORUNLARI 1 Ders Adi: TÜRKİYE NİN GÜNCEL ANAYASAL SORUNLARI 2 Ders Kodu: KMY5120 3 Ders Türü: Seçmeli 4 Ders Seviyesi Yüksek Lisans 5 Dersin Verildiği Yıl: 1 6 Dersin Verildiği

Detaylı

HAKİMLER VE SAVCILAR YÜKSEK KURULU DEĞİŞİKLİK TEKLİFİ HAKKINDA BİLGİ NOTU

HAKİMLER VE SAVCILAR YÜKSEK KURULU DEĞİŞİKLİK TEKLİFİ HAKKINDA BİLGİ NOTU HAKİMLER VE SAVCILAR YÜKSEK KURULU DEĞİŞİKLİK TEKLİFİ HAKKINDA BİLGİ NOTU HSYK Teklifi Teklif; 2797 sayılı Yargıtay Kanunu, 6087 sayılı Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Kanunu, 4954 sayılı Türkiye Adalet

Detaylı

Cumhuriyet Halk Partisi

Cumhuriyet Halk Partisi 1 Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu: Gezi Parkından dünyaya yansıyan ses daha fazla özgürlük, daha fazla demokrasi sesidir. Tarih : 15.06.2013 Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu Türkiye de görev yapan yabancı

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ 5 KISALTMALAR 21

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ 5 KISALTMALAR 21 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ 5 İÇİNDEKİLER II KISALTMALAR 21 GİRİŞ 25 A. ANAYASACIL1K VE ÖZGÜRLÜK 25 1. Giriş 25 2. Önceki Türk Anayasalarının Özgürlük Açısından İrdelenmesi 32 a. 1876 Kanuni Esasisi 32 b. 1921 Teşkilatı

Detaylı

İÇİNDEKİLER TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI. Madde Sayfa BAŞLANGIÇ...17 BİRİNCİ KISIM. Genel Esaslar. I. Devletin şekli... 1...19

İÇİNDEKİLER TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI. Madde Sayfa BAŞLANGIÇ...17 BİRİNCİ KISIM. Genel Esaslar. I. Devletin şekli... 1...19 İÇİNDEKİLER TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI Madde Sayfa BAŞLANGIÇ...17 BİRİNCİ KISIM Genel Esaslar I. Devletin şekli... 1...19 II. Cumhuriyetin nitelikleri... 2...19 III. Devletin bütünlüğü, resmî dili,

Detaylı

GJYKATA KUSHTETUESE УСТАВНИ СУД CONSTITUTIONAL COURT. Dava No: KO 29/11. Başvurucu. Sabri Hamiti ve Kosova Meclisinin diğer milletvekilleri

GJYKATA KUSHTETUESE УСТАВНИ СУД CONSTITUTIONAL COURT. Dava No: KO 29/11. Başvurucu. Sabri Hamiti ve Kosova Meclisinin diğer milletvekilleri REPUBLIKA E KOSOVËS - РЕПУБЛИКА КОСОВO - REPUBLIC OF KOSOVO GJYKATA KUSHTETUESE УСТАВНИ СУД CONSTITUTIONAL COURT Priştine, 30 Mart 2011 Nr. ref.: OM 108/11 Dava No: KO 29/11 Başvurucu Sabri Hamiti ve Kosova

Detaylı

DEMOKRASİ, LİBERALİZM VE SINIRLI DEVLET 1

DEMOKRASİ, LİBERALİZM VE SINIRLI DEVLET 1 DEMOKRASİ, LİBERALİZM VE SINIRLI DEVLET 1 Prof.Dr.Coşkun Can Aktan Liberalizm ve demokrasi birbirleriyle uyuşabilmelerine rağmen aynı şey değildirler. Liberalizm devlet gücünün kapsamı, demokrasi ise bu

Detaylı

Vatandaşlar koalisyonun kurulmamasından MHP yi sorumlu tutuyor. Marpoll Kamuoyu Araştırma Şirketi, Ağustos ayı gündem araştırma sonuçlarını açıkladı.

Vatandaşlar koalisyonun kurulmamasından MHP yi sorumlu tutuyor. Marpoll Kamuoyu Araştırma Şirketi, Ağustos ayı gündem araştırma sonuçlarını açıkladı. K.MARAŞ'TA SON ANKET Anket Sonuçları MHP yi İşaret Etti Vatandaşlar koalisyonun kurulmamasından MHP yi sorumlu tutuyor. Marpoll Kamuoyu Araştırma Şirketi, Ağustos ayı gündem araştırma sonuçlarını açıkladı.

Detaylı

Özgürlükleri daha da güçlendirmek istiyoruz

Özgürlükleri daha da güçlendirmek istiyoruz Özgürlükleri daha da güçlendirmek istiyoruz Kasım 09, 2013-11:57:28 anda bulunduğu noktadan asla geri gitmez" dedi. anda bulunduğu noktadan asla geri gitmez, bunun teminatı AK Parti ve AK Parti hükümetleridir"

Detaylı

Prof. Dr. OKTAY UYGUN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi DEMOKRASİ. Tarihsel, Siyasal ve Felsefi Boyutlar

Prof. Dr. OKTAY UYGUN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi DEMOKRASİ. Tarihsel, Siyasal ve Felsefi Boyutlar Prof. Dr. OKTAY UYGUN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi DEMOKRASİ Tarihsel, Siyasal ve Felsefi Boyutlar İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER...v GİRİŞ... 1 Birinci Bölüm Antik Demokrasi I. ANTİK DEMOKRASİNİN

Detaylı

AĞUSTOS 2015 GÜNDEM ARAŞTIRMASI NA DAİR

AĞUSTOS 2015 GÜNDEM ARAŞTIRMASI NA DAİR AĞUSTOS 2015 GÜNDEM ARAŞTIRMASI NA DAİR Marpoll Kamuoyu Araştırma Şirketi, kamuoyunu yani halkın kanaatlerini karar alıcıların ve uygulayıcıların meşruiyetini sürdüren önemli bir faktör olarak görmektedir.

Detaylı

DEMOKRASİ VE SAYDAMLIK ENSTİTÜSÜ www.dse.org.tr

DEMOKRASİ VE SAYDAMLIK ENSTİTÜSÜ www.dse.org.tr DEMOKRASİ VE SAYDAMLIK ENSTİTÜSÜ www.dse.org.tr YENİ ANAYASA DEĞİŞİKLİK ÖNERİLERİMİZ (TCBMM Başkanlığı na iletilmek üzere hazırlanmıştır) 31.12.2011 İletişim: I. Anafartalar Mah. Vakıf İş Hanı Kat:3 No:

Detaylı

ODTÜ G.V. ÖZEL LĠSESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ZÜMRESĠ. 2011-2012 Eğitim-Öğretim Yılı. Ders Adı : Siyaset ÇalıĢma Yaprağı 13 SĠYASET

ODTÜ G.V. ÖZEL LĠSESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ZÜMRESĠ. 2011-2012 Eğitim-Öğretim Yılı. Ders Adı : Siyaset ÇalıĢma Yaprağı 13 SĠYASET ODTÜ G.V. ÖZEL LĠSESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ZÜMRESĠ 2011-2012 Eğitim-Öğretim Yılı Ders Adı : Siyaset ÇalıĢma Yaprağı 13 Adı Soyadı : No: Sınıf: 11/ SĠYASET Siyaset; ülke yönetimini ilgilendiren olayların bütünüdür.

Detaylı

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN BU DERSTE NELER ÖĞRENECEĞİZ? İdare nedir? Organik anlamda idare-fonksiyonel Anlamda İdare Hukuk devleti İdare teşkilatı İdari davalar İDARE HUKUKU Devletin 3 fonksiyonu vardır:

Detaylı

ÜST YARGIYA ANAYASA DARBESİ

ÜST YARGIYA ANAYASA DARBESİ Kontrolsüz Güç Arayışında İktidarın Halk Oyunu ÜST YARGIYA ANAYASA DARBESİ Anayasa Mahkemesi nde kadrolaşma girişimi Anayasa Mahkemesi ile ilgili değişiklikler incelendiğinde, mahkemenin üye sayısı artırılarak,

Detaylı

KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ ÖĞRETİM YILI I. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ DERS TARİHİ 1. DERS SAATİ 2.

KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ ÖĞRETİM YILI I. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ DERS TARİHİ 1. DERS SAATİ 2. KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ 2015 2016 ÖĞRETİM YILI I. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ DERS TARİHİ 1. DERS SAATİ 2. DERS SAATİ 28.09.2015 30.09.2015 05.10.2015 07.10.2015 12.10.2015 TANIŞMA

Detaylı

İÇİNDEKİLER SUNUŞ...IX KISALTMALAR... XIII I. BÖLÜM SEÇİM DÖNEMİ

İÇİNDEKİLER SUNUŞ...IX KISALTMALAR... XIII I. BÖLÜM SEÇİM DÖNEMİ I İÇİNDEKİLER SUNUŞ......IX KISALTMALAR... XIII I. BÖLÜM SEÇİM DÖNEMİ A. SEÇİM DÖNEMİNE GİRİŞ... 3 Cumhurbaşkanlığı Seçimi... 3 Erken Seçim Kararı... 4 B. SEÇİM DÖNEMİNDEKİ YASAL DÜZENLEMELER... 5 C. SEÇİM

Detaylı

Yargı yetkisi bağımsız mahkemelerin vatandaşlar arasında çıkan anlaşmazlıkları çözmek, devlet ve vatandaş arasındaki anlaşmazlıkları gidermek, hukuki

Yargı yetkisi bağımsız mahkemelerin vatandaşlar arasında çıkan anlaşmazlıkları çözmek, devlet ve vatandaş arasındaki anlaşmazlıkları gidermek, hukuki YARGI Yargı yetkisi bağımsız mahkemelerin vatandaşlar arasında çıkan anlaşmazlıkları çözmek, devlet ve vatandaş arasındaki anlaşmazlıkları gidermek, hukuki düzene uymayanlara hangi cezanın verileceğini

Detaylı

1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim

1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim 1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim Türkiye de 2007 genel milletvekili seçimlerine ilişkin değerlendirme yaparken seçim sistemine değinmeden bir çözümleme yapmak pek olanaklı değil. Türkiye nin

Detaylı

TÜRK YARGI SİSTEMİ YARGITAY Öğr. Gör. Ertan Cem GÜL MYO Hukuk Bölümü Adalet Programı

TÜRK YARGI SİSTEMİ YARGITAY Öğr. Gör. Ertan Cem GÜL MYO Hukuk Bölümü Adalet Programı TÜRK YARGI SİSTEMİ YARGITAY Öğr. Gör. Ertan Cem GÜL MYO Hukuk Bölümü Adalet Programı Yargıtay, tanımı Anayasa ile yapılan, işlevleri, mensupları ve bunların seçimi ve diğer kuruluş esasları, Anayasa'da

Detaylı

ANAYASAMIZI HAZIRLIYORUZ - 5-

ANAYASAMIZI HAZIRLIYORUZ - 5- ANAYASAMIZI HAZIRLIYORUZ - 5- Değerlendirme Raporu Doğrudan ve Temsili Demokrasi Merkezi ve Yerel Yönetimler Şeffaflık www.tkmm.net 1 2 ANAYASAMIZI HAZIRLIYORUZ (Halk konuşuyor, TBMM dinliyor) Türkiye

Detaylı

ELLER YIKANMADAN ÜST BAŞ TEMİZLENMEZ YARGI REFORMUNUN ÖNCELİĞİ

ELLER YIKANMADAN ÜST BAŞ TEMİZLENMEZ YARGI REFORMUNUN ÖNCELİĞİ ELLER YIKANMADAN ÜST BAŞ TEMİZLENMEZ VEYA YARGI REFORMUNUN ÖNCELİĞİ Bildiğimiz gibi Ekonomistler Platformu belirli bir olgunluğa ulaştıktan sonra, bazı grup üyeleri ekonomi düzeyinin ötesinde temiz toplum

Detaylı

Başkentteki Yardımcı Kuruluşlar. Türkiye nin Yönetim Yapısı Doç. Dr. Aslı Yağmurlu

Başkentteki Yardımcı Kuruluşlar. Türkiye nin Yönetim Yapısı Doç. Dr. Aslı Yağmurlu Başkentteki Yardımcı Kuruluşlar Türkiye nin Yönetim Yapısı Doç. Dr. Aslı Yağmurlu Yardımcı Kuruluşlar Hükümete veya bakanlıklara görevlerinde yardımcı olmak, belirli konularda görüş bildirmek, bir idari

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Birinci Bölüm ANAYASA KAVRAMI

İÇİNDEKİLER. Birinci Bölüm ANAYASA KAVRAMI İÇİNDEKİLER Birinci Bölüm ANAYASA KAVRAMI Soru 1 : "Anayasa" deyince ne anlaşılır, ne anlamak gerekir? 7 Soru 2 : Türk tarihindeki anayasa hareketlerinin başlıca aşamaları ve özellikleri nelerdir? 15 İkinci

Detaylı

Dr. Serdar GÜLENER TÜRKİYE DE ANAYASA YARGISININ DEMOKRATİK MEŞRULUĞU

Dr. Serdar GÜLENER TÜRKİYE DE ANAYASA YARGISININ DEMOKRATİK MEŞRULUĞU Dr. Serdar GÜLENER TÜRKİYE DE ANAYASA YARGISININ DEMOKRATİK MEŞRULUĞU İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... V İÇİNDEKİLER...IX KISALTMALAR... XVII TABLOLAR LİSTESİ... XIX ŞEKİLLER LİSTESİ...XXIII GİRİŞ...1 Birinci Bölüm

Detaylı

Yerel Demokrasi, Yerel Hukuk ve Evrensel Değerler

Yerel Demokrasi, Yerel Hukuk ve Evrensel Değerler Yerel Demokrasi, Yerel Hukuk ve Evrensel Değerler 2000 li yıllara gelindiğinde iç dinamikler, Türkiye nin uluslararası hukuk taahhütleri, AB süreci, bölgesel ve küresel gelişmelerin etkisiyle değişim kaçınılmaz

Detaylı

2015 YILI 25. DÖNEM MİLLETVEKİLİ GENEL SEÇİMİNDE ADAY OLMAK İSTEYEN KAMU GÖREVLİLERİYLE İLGİLİ REHBER

2015 YILI 25. DÖNEM MİLLETVEKİLİ GENEL SEÇİMİNDE ADAY OLMAK İSTEYEN KAMU GÖREVLİLERİYLE İLGİLİ REHBER 2015 YILI 25. DÖNEM MİLLETVEKİLİ GENEL SEÇİMİNDE ADAY OLMAK İSTEYEN KAMU GÖREVLİLERİYLE İLGİLİ REHBER A- İLGİLİ MEVZUAT Türkiye Cumhuriyeti Anayasası nın 76. maddesinin son fıkrasında; hâkimler ve savcılar,

Detaylı

R A P O R. Doç. Dr. Fatih YARDIMCIOĞLU Arş. Gör. Furkan BEŞEL. Mayıs 2015

R A P O R. Doç. Dr. Fatih YARDIMCIOĞLU Arş. Gör. Furkan BEŞEL. Mayıs 2015 R A P O R 1 Doç. Dr. Fatih YARDIMCIOĞLU Arş. Gör. Furkan BEŞEL Mayıs 2015 Sunuş 4.264 kişi ile yüz yüze görüşme şeklinde yapılan anket bulgularına dayanan bu rapor, Mart- Nisan 2015 tarihinde Sakarya ilinin

Detaylı

Personel alımları devam edecek

Personel alımları devam edecek Personel alımları devam edecek Şubat 25, 2012-11:55:50 Bozdağ, AA Editör Masası'nda Anadolu Ajansı'nın yurt dışı, yurt içi temsilcileriyle birim editörlerinin sorularını yanıtladı. Bekir Bozdağ, ''Diyanet'te

Detaylı

YENİ AKİT GAZETESİ İNTERNET SAYFASINDAKİ 16 03 2015 TARİHLİ HABERE İLİŞKİN YORUMUM AŞAĞIDADIR. Erdoğan: Bedeli suç işleyen ödesin

YENİ AKİT GAZETESİ İNTERNET SAYFASINDAKİ 16 03 2015 TARİHLİ HABERE İLİŞKİN YORUMUM AŞAĞIDADIR. Erdoğan: Bedeli suç işleyen ödesin YENİ AKİT GAZETESİ İNTERNET SAYFASINDAKİ 16 03 2015 TARİHLİ HABERE İLİŞKİN YORUMUM AŞAĞIDADIR Erdoğan: Bedeli suç işleyen ödesin Erdoğan, Balıkesir Ekonomi Ödülleri Töreni nde konuştu: Ben diyorum ki,

Detaylı

tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Temmuz2017 N201722

tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Temmuz2017 N201722 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Temmuz2017 N201722 POLİTİKA NOTU Dr. Levent Gönenç 1 Merkez Direktörü Hukuk Çalışmaları Merkezi DAR BÖLGE SEÇİM SİSTEMİ TARTIŞMALARI Basına yansıyan haberlere

Detaylı

bireysel özgürlük dayanışma eşit haklar öz saygı katılım

bireysel özgürlük dayanışma eşit haklar öz saygı katılım bireysel özgürlük dayanışma eşit haklar öz saygı katılım Temel haklar Santé Belçika herkese vatandaşlık ve İnsan Haklarına saygıyı temin eden Demokratik Devlet hakka saygıyı temin eder. Devlet, sadece

Detaylı

1.Cumhurbaşkanının Meclise geri gönderemediği ve kabule etmek zorunda olduğu tek kanun aşağıdakilerden hangisidir? I. Cumhurbaşkanı. II.

1.Cumhurbaşkanının Meclise geri gönderemediği ve kabule etmek zorunda olduğu tek kanun aşağıdakilerden hangisidir? I. Cumhurbaşkanı. II. 1.Cumhurbaşkanının Meclise geri gönderemediği ve kabule etmek zorunda olduğu tek kanun aşağıdakilerden hangisidir? A) Bütçe Kanunu B) Türk Medeni Kanunu C) Milletlerarası Anlaşmalar D) Seçim Kanunundaki

Detaylı

EKİM 2014 KAHRAMANMARAŞ SELİM IŞIK

EKİM 2014 KAHRAMANMARAŞ SELİM IŞIK EKİM 2014 KAHRAMANMARAŞ SELİM IŞIK TEMEL KAVRAMLAR Kamu Kamuoyu Bir ülkedeki halkın bütünü, halk, amme. Belirli bir konu ve olay hakkında toplumun büyük bir kesimi veya belli gruplar tarafından benimsenen

Detaylı

MEŞRUTİYET DÖNEMİNDE OSMANLI DEVLET TEŞKİLATI

MEŞRUTİYET DÖNEMİNDE OSMANLI DEVLET TEŞKİLATI MEŞRUTİYET DÖNEMİNDE OSMANLI DEVLET TEŞKİLATI II. Mahmut ve Tanzimat dönemlerinde devlet yöneticileri, parçalanmayı önlemek için ortak haklara sahip Osmanlı toplumu oluşturmak için Osmanlıcılık fikrini

Detaylı

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN BU DERSTE NELER ÖĞRENECEĞİZ? Hukukun kaynakları (devam) Hukukun Kaynakları Hukukta kaynak kavramı, hukukun varlık kazanabilmek ve yürürlüğe geçebilmek için hangi yolları içermesi

Detaylı

ÜYE ROBERT CAROLAN TARAFINDAN BİLDİRİLEN KARŞIOY VE MUTABIK GÖRÜŞ YAZISI

ÜYE ROBERT CAROLAN TARAFINDAN BİLDİRİLEN KARŞIOY VE MUTABIK GÖRÜŞ YAZISI Priştine, 31 Ekim 2012 Nr. Ref.: MMP 304/12 ÜYE ROBERT CAROLAN TARAFINDAN BİLDİRİLEN KARŞIOY VE MUTABIK GÖRÜŞ YAZISI Başvuru No: KO 61/12 Kosova Cumhuriyeti Meclis Başkanı tarafından 22 Haziran 2012 tarihinde

Detaylı

CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİMİ VE SİYASİ ANALİZ

CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİMİ VE SİYASİ ANALİZ İÇ POLİTİKA CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİMİ VE SİYASİ ANALİZ OCAK 2007 SARIKONAKLAR İŞ MERKEZİ C. BLOK D.16 AKATLAR İSTANBUL-TÜRKİYE 02123528795-02123528796 www.turksae.com CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİMİ VE SİYASİ ANALİZ

Detaylı

Bazı makalelerde, bu iptal kararı ile kanuni temsilcilerin geçmişe yönelik sorumluluklarının kalktığına dair yorumlar okuyoruz.

Bazı makalelerde, bu iptal kararı ile kanuni temsilcilerin geçmişe yönelik sorumluluklarının kalktığına dair yorumlar okuyoruz. Not: Makaleler yazarın kişisel görüşünü ifade etmekte olup kaleme alındığı tarihteki mevzuat düzenlemeleri açısından geçerlidir. Daha sonra meydana gelecek değişimler uygulamada farklılık yaratabilir.

Detaylı

Anayasa Hukuku Tek Numaralı Öğrenciler Vize Sınavı Cevap Anahtarı

Anayasa Hukuku Tek Numaralı Öğrenciler Vize Sınavı Cevap Anahtarı Anayasa Hukuku Tek Numaralı Öğrenciler Vize Sınavı Cevap Anahtarı I. Varsayımsal olay: Büyük Okyanus ta yer alan B, C, D ve E adalarının biraraya gelmesiyle 1990 yılında kurulan A Devleti Anayasası nın

Detaylı

İDARE VE İDARE HUKUKU İLE İLGİLİ KAVRAMLAR

İDARE VE İDARE HUKUKU İLE İLGİLİ KAVRAMLAR İÇİNDEKİLER Önsöz Bölüm 1 İDARE VE İDARE HUKUKU İLE İLGİLİ KAVRAMLAR 1.1.İdare Kavramı 1.1.1.İdare Kavramının Tanımı 1.1.2.İdare ile Yasama, Yürütme ve Yargının İlişkisi- Organik Anlamda İdare 1.1.3. İdari

Detaylı

SEÇİM SİSTEMLERİ SUNUŞU

SEÇİM SİSTEMLERİ SUNUŞU SEÇİM SİSTEMLERİ SUNUŞU Erol Tuncer TESAV Vakfı Başkanı 26 Ekim 2013 (Ülke Politikaları Vakfı nın düzenlediği Açık Oturum) I.TARİHÇE İki dereceli seçim sistemi: 1877 den 1943 seçimlerine kadar Tek dereceli

Detaylı

ÖZEN ÜLGEN ANAYASA YARGISINDA İPTAL KARARLARININ ETKİLERİ

ÖZEN ÜLGEN ANAYASA YARGISINDA İPTAL KARARLARININ ETKİLERİ ÖZEN ÜLGEN ANAYASA YARGISINDA İPTAL KARARLARININ ETKİLERİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR... XVII GİRİŞ...1 Birinci Bölüm ANAYASA MAHKEMESİ İPTAL KARARLARININ ZAMAN BAKIMINDAN ETKİSİ

Detaylı

GÜCLÜ DEMOKRASİ GÜCLÜ MECLİS MECLİS CUMHURBASKANINI VE BAKANLARI DENETLİYOR

GÜCLÜ DEMOKRASİ GÜCLÜ MECLİS MECLİS CUMHURBASKANINI VE BAKANLARI DENETLİYOR GÜCLÜ DEMOKRASİ GÜCLÜ MECLİS MECLİS CUMHURBASKANINI VE BAKANLARI DENETLİYOR Cumhurbaşkanının sorumsuzluğu ortadan kalkıyor, yani yetkili ama sorumsuz olmaktan çıkıyor. Mevcut anayasada Cumhurbaşkanı denetlenemiyor,

Detaylı

YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ

YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ Yazar : Erdem Denk Yayınevi : Siyasal Kitabevi Baskı : 1. Baskı Kategori : Uluslararası İlişkiler Kapak Tasarımı : Gamze Uçak Kapak

Detaylı

CHP İLÇE BAŞKANI RECAİ SEYMEN TEKRAR ADAY

CHP İLÇE BAŞKANI RECAİ SEYMEN TEKRAR ADAY CHP İLÇE BAŞKANI RECAİ SEYMEN TEKRAR ADAY CHP Bodrum İlçe Başkanı Recai Seymen, 29 Kasım Pazar günü yapılacak olan Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) İlçe Kongresinde ilçe başkanlığına tekrar aday olduğunu

Detaylı

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ 2015 2016 Eğitim Öğretim Yılı Anayasa Hukuku Vize Mazeret Sınavı Cevap Anahtarı Tek Numaralı Öğrenciler 15.02.2016 I. Olay: Anayasasında merkezi yönetimin kuruluş

Detaylı

KARAR 1 (672 sayılı KHK ile kamu görevinden çıkarılmaya dair) Davalı : Başbakanlık /ANKARA

KARAR 1 (672 sayılı KHK ile kamu görevinden çıkarılmaya dair) Davalı : Başbakanlık /ANKARA KARAR 1 (672 sayılı KHK ile kamu görevinden çıkarılmaya dair) Davalı : Başbakanlık /ANKARA Davanın Konusu : Uyuşmazlık, davacının 672 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Kamu Personeline İlişkin Alınan Tedbirlere

Detaylı

Bilgi Raporu. KONYA TİCARET ODASI Etüt Araştırma Servisi. Tarih: 21.03.2008. Sayı : 2008/12/106 Konu : TÜRKİYE DE VE AVRUPA DA PARTİ KAPATMALARI

Bilgi Raporu. KONYA TİCARET ODASI Etüt Araştırma Servisi. Tarih: 21.03.2008. Sayı : 2008/12/106 Konu : TÜRKİYE DE VE AVRUPA DA PARTİ KAPATMALARI KONYA TİCARET ODASI Etüt Araştırma Servisi Tarih: 21.03.2008 Bilgi Raporu Sayı : 2008/12/106 Konu : TÜRKİYE DE VE AVRUPA DA PARTİ KAPATMALARI Hazırlayan: Seyida ERKEK TÜRKİYE DE VE AVRUPA DA PARTİ KAPATMALARI

Detaylı

Türkiye küçük Millet Meclisleri Mayıs 2014 O.P. Raporu

Türkiye küçük Millet Meclisleri Mayıs 2014 O.P. Raporu Türkiye küçük Millet Meclisleri Mayıs 2014 O.P. Raporu 1 1 Cumhurbaşkanlığı Seçimi Yetki ve Sorumlulukları www.tkmm.net 2 Ortak Paydalar 1- Cumhurbaşkanını halkın seçmesi memnuniyet verici ama mevcut seçim

Detaylı

VERGİ SİRKÜLERİ NO: 2014/77. 6545 Sayılı Kanunla Vergi Yargılamasına ve Ticaret Mahkemelerine İlişkin Getirilen Yenilikler

VERGİ SİRKÜLERİ NO: 2014/77. 6545 Sayılı Kanunla Vergi Yargılamasına ve Ticaret Mahkemelerine İlişkin Getirilen Yenilikler DRT Yeminli Mali Müşavirlik ve Bağımsız Denetim A.Ş. Nurol Maslak Plaza Ayazağa Mah. Büyükdere Cad. A ve B Blok No:255-257 Kat:5 Maslak/İstanbul, Türkiye Tel: + 90 (212) 366 60 00 Fax: + 90 (212) 366 60

Detaylı

TÜRKİYE SOSYAL, EKONOMİK VE POLİTİK ANALİZ SEPA 5

TÜRKİYE SOSYAL, EKONOMİK VE POLİTİK ANALİZ SEPA 5 TÜRKİYE SOSYAL, EKONOMİK VE POLİTİK ANALİZ SEPA 5 HAZİRAN 2012 Araştırmacılar Derneği üyesi olan GENAR, araştırmalarına olan güvenini her türlü denetime ve bilimsel sorgulamaya açık olduğunu gösteren Onur

Detaylı

Sayın Konuklar; Saygıdeğer konuklar,

Sayın Konuklar; Saygıdeğer konuklar, Türkiye Büyük Millet Meclisinin Sayın Başkanı; Yüksek Yargı Kurumlarının çok değerli Başkanları; Sayın Büyükelçiler; Avrupa Konseyinin çok değerli temsilcileri; Uluslararası Kuruluşların değerli temsilcileri

Detaylı

TÜSİAD YÖNETİM KURULU BAŞKANI HALUK DİNÇER İN KADIN-ERKEK EŞİTLİĞİ HAKKINDA HER ŞEY KISA FİLM YARIŞMASI ÖDÜL TÖRENİ KONUŞMASI

TÜSİAD YÖNETİM KURULU BAŞKANI HALUK DİNÇER İN KADIN-ERKEK EŞİTLİĞİ HAKKINDA HER ŞEY KISA FİLM YARIŞMASI ÖDÜL TÖRENİ KONUŞMASI TÜSİAD YÖNETİM KURULU BAŞKANI HALUK DİNÇER İN KADIN-ERKEK EŞİTLİĞİ HAKKINDA HER ŞEY KISA FİLM YARIŞMASI ÖDÜL TÖRENİ KONUŞMASI 7 Ocak 2015 İstanbul, Sabancı Center Sayın Konuklar, Değerli Basın Mensupları,

Detaylı