TÜRKİYE KİMYA SANAYİCİLERİ DERNEĞİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TÜRKİYE KİMYA SANAYİCİLERİ DERNEĞİ"

Transkript

1 TÜRKİYE KİMYA SANAYİCİLERİ DERNEĞİ 27.cı Yıl KİMYASAL FORUM E-BÜLTEN Eylül 2013 Bu Sayıdaki Konularımız Editörden KİMYA SANAYİİ İÇİN ELZEM GİRİŞİM: Marmara da Kimya Endüstri Parkı Konu Yazar Sayfa No. Timur ERK 3 Katma değeri yüksek Özalp ERKEY 5 kimyasallar Yeni nesil antibakteriyel etken maddeler Büyük Endüstriyel Kazaların Kontrolü Yönetmeliği ve AB nin Seveso III Direktifi Doğal bir polimer olan selüloz ve türevleri Doç. Dr. Tarık EREN Mustafa BAĞAN 13 Doç. Dr. Hacer DOĞAN Dr. Serdar SEZER 7 16 Değerli okurlarımız, Kimyasal Forum artık hem basılı olarak hem de elektronik ortamda yayınlanacaktır. Farklı tarihlerde, yılda iki defa basılı ve gene yılda iki defa elektronik olarak Sizlere sunulacaktır. Bu sayımızda yatırım yeri ve kümelenme konusunda, her zaman tartışılan ve umulan katma değeri yüksek kimyasallar hakkında ve iki tane de bilimsel makale sunulmaktadır. Umarız keyifli bir zaman geçirirsiniz. Saygılarımızla,

2 Sahibi: Yönetim Kurulu Adına Timur Erk Sorumlu Yazı İşleri Müdürü: Mustafa Bağan Yazı Kurulu Prof.Dr. Hasancan Okutan Prof. Dr. Ersan Kalafatoğlu Timur Erk Özalp Erkey Mustafa Bağan Dr. Caner Zanbak Erkan Baykut İdare yeri: Değirmen Sok. Şaşmaz Sitesi No:19 Duranbey Apt. D.9 Kozyatağı / Erenköy İstanbul Tel : (0216) KÜNYE Türkiye Kimya Sanayicileri Derneği E- Bülteni Dergimizde yayınlanan yazılar, yazarların görüşlerini yansıtmaktadır. Bu görüşler Derneğimizi bağlamaz. Buradaki bilgiler, referans gösterilmek kaydıyla, kısmen veya tamamen kullanılabilir. Dergimiz tüm okuyucularımızın yazılarına açıktır. Gönderilecek yazıların elektronik ortamda, varsa referanslarını içeren ve iki dosya kağıdını geçmeyecek şekilde olması tercih edilir. E-Bülten yönetimi, gönderilen yazının yayınlanıp yayınlanmaması hakkında karar verme yetkisine sahiptir. 2

3 KİMYA SANAYİİ İÇİN ELZEM GİRİŞİM: Marmara da Kimya Endüstri Parkı Timur ERK, Y.Kurulu Başkanı Ülkemizde cari açığı oluşturan sektörlerin başında ne yazık ki Kimya Sanayi Sektörü gelmektedir. İthalat ile ihracat arasındaki açığımız yaklaşık 25 Milyar Dolardır. Bunu oluşturan ithal kalemleri arasında en büyük payı Ara girdi kimyasalları almaktadır. Bu nedenle kısa gelecekte ithal edilen ürünler arasında birim kg. fiyatı 3 USD üzerinde olup yılda en az 100 Milyon USD ithalatı yapılan ara girdi kimyasalların bir kısmını ülkemizde üretmemiz vacip olmuştur. Bu nedenle uzun zamandır çalışmalar ve girişimler yapılmış ve; BAŞYAZI 1- Lojistik üstünlüğü 2- Alıcılara/ kullanıcılara yakınlığı 3- AR-GE ve İNOVASYON yapması kolay olan entelektüel sermayeye erişim kolaylığı, gibi nedenlerle Marmara Denizine kıyısı olan bölgeler taranmış ve en az 20 girişimcinin katılımıyla bir KİMYA ENDÜSTRİ PARKI kurulması kararı alınmıştır. Devlet işaret edilen yeri kamulaştıracak, Özel Endüstri Bölgesi olarak tescil edecek, alt yapıyı kuracak, sonra da belirlenecek koşullarla yatırımcılara uzun vadeli tahsis edilecektir. Böyle bir yer, Bandırma nın batısında öngörülmüş ve Master Plan çalışmalarına başlanmıştır. Sektörümüz için olmazsa olmaz konumuna gelmiş bulunan bu girişimin gerek yeni girişimciler, gerek ilintili tüm Bakanlıklar tarafından mutlaka desteklenmesi elzemdir. Kendini yaklaşık 40 seneden beri bu sektöre adamış bir kişi olarak bu yeni girişimin beni seneler sonra tekrar heyecanlandırdığını ve olumlu gelişmeleri gördükçe oldukça umutlandırdığını vurgulamak isterim. 3

4 BAŞYAZI (Devamı) Timur ERK, Y.Kurulu Başkanı Halen civarında olan girişimci adaylarının biran evvel artmasını isterim. A.T Kearney firmasına yaptırılan Master Planın biran evvel sonuçlandırılmasını ve Sayın Ali Babacan a söz verildiği gibi iletilmesini, canı gönülden arzu ederim. Diğer yandan 18 aylık bir çalışma sonucu ülkemizde üretilmesi önerilen 10 kimyasal / kimyasal gurubun TKSD ve KSP tarafından açıklanması sonrası bunların içinden 5 kimyasalın ön fizibilite projelerinin HACETTEPE ve TÜBİTAK MAM a yaptırıldığını ve Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Müsteşarına sunulduğunu müjdelerim. Bir de yukarıda izah ettiğim ve kod adı CHEMPORT olan projede bu ön fizibilitesi yapılmış 5 kimyasaldan birisinin üretildiğini görsem; bütün rüyalarının / hayallerinin gerçekleşmesini görmüş herkes gibi gözü arkada kalmadan bu dünyaya rahatça veda edebilirim. Timur ERK Saygılarımla, 4

5 KATMA DEĞERİ YÜKSEK KİMYASALLAR Özalp ERKEY, TKSD Y.Kurulu Başkan Vekili Kimya Sanayii tüm dünyada hammadde kaynaklarına bağlı olarak, farklı ürünler imal etmek üzere birçok maddeyi ithal etmektedir ve ülkemizde de kimyasalların büyük bir kısmı ithal edilmektedir. Bu ithalat ta cari açığın yükselmesine sebep olmaktadır. İşte bu sebeple Derneğimiz cari açığın Kimya Sektörüne düşen payının azaltılması düşüncesinden hareket ederek, Türkiye de ithal edilen ve kg birim fiyatı 3 $ ın, yıllık toplam ithalat değeri ise 50 milyon $ ın üzerinde olan, ilk olarak 50 adet kimyasal içeren bir liste hazırlamıştır. Hazırlanan bu liste, TKSD, TOBB, Türkiye Sanayi Meclisi ve KSP üyelerine gönderilmiş ve kendilerinden görüş istenmiştir. Gelen görüşlerle de bu 50 kimyasal 30 a, son olarak ta TOBB Türkiye Kimya Meclisi toplantısında bu miktar 10 kimyasal a düşürülmüştür. Dernek olarak ta bu 10 kimyasal ilk ve ikinci 5 diye belirlenmiştir. Bu 10 Kimyasal Madde tespitinden sonra da, bunların ön fizibilitelerinin yapılabilmesi için: TÜBİTAK MAM TOBB ETÜ Hacettepe Üniversitesi İle temasa geçilmiştir. Yapılan temaslar sonunda TÜBİTAK MAM ve Hacettepe Üniversitesi, bu çalışmaları yapabileceklerini belirterek ve gerekli çalışmaları neticelendirerek ön fizibilite raporlarını hazırlamış ve Derneğimize yollamışlardır. Derneğimiz bütün raporları inceleyerek TÜBİTAK ın iki raporu ile Hacettepe nin ilk üç raporunu sıralamaya sokmuştur. İlişik listede görüleceği üzere, yukarıda belirtilen öncelikli raporlar bundan sonra da Bilim ve Teknoloji Bakanlığı ile yapılacak ilk toplantıda kendilerine sunulacak ve bu projelerle ilgili Bakanlığın yatırımcılarla birlikte çalışmaları ortaya çıkarılacaktır. Derneğimiz olarak böyle bir çalışmaya ve ülkemizin cari açığının daha aşağıya çekilmesi imkanına yardımcı olduğumuz için de çok mutluyuz ve dileğimiz bu tür çalışmaların devamı ile ülkenin bu önemli probleminin düşürülmesinin temin edilmesidir. 5

6 İLK 5'e GİREN KİMYASALLAR 1 Stiren Bütadien Kauçuk 2 Doğal ve Aromatik Uçucu Yağlar 3 KATMA DEĞERİ YÜKSEK KİMYASALLAR LİSTESİ Metil Selüloz, Selüloz Asetat ve türevleri (Lintersbazlı gibi) 4 Silisyum Tetraklorür Başlangıçlı Ürünler (Silan bazlı gibi) 5 Nano İnorganik-Organik maddeler İKİNCİ 5'e GİREN KİMYASALLAR 1 Etilen Oksit ve Türevleri 2 Kömürden üretilen kimyasallar Nadir Toprak Metalleri (Toryum, Seryum, Terbiyum, 3 Germanyum gibi) Mühendislik Plastikleri (Poliamid, Polikarbonat- 4 Polimerler ve Plastomerler) Yüksek Performanslı ara ürünler (FinishOils, Boyut ve 5 Yüzey düzenleyiciler, Polisülfonlar) NOT : -Yukarıdaki liste yıllık toplam ithalatı 50 milyon doların ve birim kg fiyatı 3 doların üstünde olan kimyasallar arasından seçilerek oluşturulmuştur. -Bu çalışma aşağıda isimleri verilen kurumların 15 aylık çalışması neticesinde oluşan üründür Türkiye Kimya Sanayicileri Derneği TOBB Türkiye Kimya Sanayi Meclisi Kimya Sektör Platformu 6

7 YENİ NESİL ANTİBAKTERİYEL ETKEN MADDELER Doç. Dr. Tarık EREN, Yıldız Teknik Üniversitesi, Kimya Bölümü Yazı kapsamında özellikle polimer esaslı moleküllerin antibakteriyel etken madde olarak kullanılması hakkında bilgi verilecektir. Ag, TiO 2, ZnO gibi nanopartiküllerin uygulamaları kapsamında bir değerlendirme yapılmayacaktır. GİRİŞ Enfeksiyon hastalıkları yüzyıllardır insanoğlunun en önemli sorunlarından biri olmuştur. Salgınlar kimi zaman çağların açılıp kapanmasına sebep olmuş, kimi zamansa savaşlarda üstünlük sağlamak amacıyla kullanılmıştır. Öneğin veba, şarbon gibi hastalıkların önemli etkisi görülmüştür. Günümüzde de biyolojik savaş silahı olarak gündemi son derece meşgul eden şarbon vb. mikroorganizmalar vardır. Yani enfeksiyon hastalıkları zaman içerisinde şekil değiştirmiş olsa da insanlığın gündeminde sürekli olarak kalmıştır. Enfeksiyon kapmayı önlemede birinci etken çevre şartlarının sterilize edilmesidir. Örneğin, hastane ortamında hemşirenin giydiği tekstil malzemesi, yatak örtüsü, yer kaplaması, duvar boyası, toplu taşıma araçlarının aksamları, bakterilerin yaşayabileceği yüzeyler olup kişiden kişiye bulaşarak enfeksiyona sebep olmaktadır. Enfeksiyonların büyük bir bölümü hastanelerde oluşmaktadır. Hastane enfeksiyonları, hastanın hastaneye yattıktan saat sonra veya hasta taburcu olduktan sonra 10 gün içerisinde ortaya çıkan enfeksiyonlar olarak tanımlanır.[1] Hastane enfeksiyonları Dünya Sağlık Örgütünün (WHO) verilerine göre hastane enfeksiyonlarından ölümlerin gelişmiş ülkelerde ilk 10 ölüm nedeni içinde yer aldığı bildirilmektedir. Bu oran hastanede yatış süresinin uzamasıyla artmaktadır.[2] Amerika Birleşik Devletleri'nde yılda yaklaşık iki milyon hastane enfeksiyonu vakasının görülmektedir. Bunun sonucunda ölüm ve yaklaşık 6.7 milyar dolar ek maliyet ile karşılaşılmaktadır. Birleşik Krallık'ta ise ikinci derece enfeksiyonun sonucu yaklaşık 1.7 milyar dolar ek maliyet getirmektedir. Yaklaşık dört milyon nüfusu olan Norveç'te ise hastane enfeksiyonlarının 132 milyon dolar ek maliyet getirdiği belirtilmektedir.[3] Görüldüğü üzere, enfeksiyonlar hem hastanın ölümüne kadar gidebilen sağlık problemlerine hem de çok ciddi maddi kayıplara sebep olmaktadır. Peki bu denli olumsuz sonuçlar doğuran hastane enfeksiyonları önlenemez mi? Günümüzde hastane enfeksiyonları tamamen önlenemese de yapılan bazı uygulamalar sonucu önemli ölçüde azaltılıp kontrol altına alınabilmektedir. Bu amaçla değişik uygulamalarla beraber Centers for Disease Control and Preventation (CDC) yani enfeksiyon kontrol programları uygulanmaktadır. Ülkemizde yapılan bir araştırmada da etkili bir enfeksiyon kontrol programı ve eğitimi ile hastane enfeksiyonlarının sıklığının 3 yıl içerisinde önemli ölçüde azaldığı (1991: 7 %8,96, 1992:%5,36, 1993:%3,22) ve sonuçların istatistiki olarak anlamlı olduğu görülmüştür.[3]

8 Hastane enfeksiyonlarına sebep olan etkenlerin başında katater kullanımı gelmektedir. Damar içine yerleştirilen kateter adı verilen tüpler, son yıllarda tıbbın vazgeçilmezlerinden biri haline gelmiştir. Kateterler; sıvı tedavileri, hemodiyaliz, damar yolu açma, parenteral besleme, çeşitli ilaçların infüzyonu vb. pek çok işlem için gereklidir. Bu sıklıkla kullanılan kateterlerin en büyük handikapı enfeksiyon sorunlarına yer açmalarıdır. A.B.D de yapılan bir araştırmada yılda ortalama 150 milyon kateter yapıldığı ve bunların ortalama kadarının kateter kaynaklı dolaşım sistemi enfeksiyonuna sebep olduğu ortaya konmuştur.[4] Ülkemizde de 13 yoğun bakım ünitesini baz alarak yapılan bir araştırmada, uygulanan her 100 kateterden 17,6 sında kateter kaynaklı bakteri tespiti yapılmıştır.[5] Kateter uygulamalarının tek başına bu kadar yüksek sayıda enfeksiyona sebebiyet vermesi, kateterlerin antimikrobiyal hale getirilme çalışmalarını hızlandırmıştır yılında Fleming in penisilini keşfetmesinden bu yana, bakterilerin yol açtığı tüberküloz, belsoğukluğu, zatürre vb. hastalıkların tedavisinde antibiyotikler kullanılmıştır. Antibiyotikler, bakterileri öldürerek veya üremelerini durdurarak etkisiz hale getirip, hastaya zarar vermediğinden, keşfiyle beraber tıp dünyasında yeni bir çığır açılmıştır. Ancak kullanılmaya başlanmalarından sonra bakterilerin bu antibiyotiklere direnç geliştireceği öngörülememiştir. Antibiyotiklerin hızlı bir şekilde kullanımının artmasıyla beraber, bakteriler de kendi yaşamlarını devam ettirebilmek için çeşitli değişimler geçirmek zorunda kalmıştır. Şekil 1. Farklı şekillerdeki bakteriler Antibakteriyel etken maddenin sentezlenmesi ve geliştirilmesi sırasında dikkat edilmesi gereken bazı özellikler bulunmaktadır. Bu özelliklerin başlıcaları şöyledir: Geniş spektruma sahip olması (gram pozitif ve gram negatif bakterilere karşı etkin olması), uzun süre ortam şartlarına dayanıklı olması ve özellikle vücud içerisinde kullanılacak ise (örn kataterler, yara bandı gibi) toksik olmaması gerekmektedir. Günümüzde sterilizasyon kapsamında doğal/sentetik polimer katkı maddelerinin kullanıldığı görülmektedir. antibakteryel polimerler üzerine birçok yayın yapılmaktadır. Bu polimerlerin genelde katyonik yapıda olduğu görülmekte, ayrıca hidrofobik grupların katyonik gruplara oranı önemli ölçüde bakteriye karşı etkinliği belirlemektedir. 8

9 ANTİMİKROBİYAL POLİMERLER Biosidal polimerlere örnek olarak ammonium tuzları, fosfonyum tuzları, sulfonyum tuzları, N-halamin bağlı polimer zincirleri ve bunun gibi antibakteryel özellik gösteren yapılar katkı olarak kullanılmaktadır. Özellikle tekstil malzemelerinin yüzeylerini antibakteryel hale getirmek için klorohalamin türevleri kullanılmaktadır. Bu malzemeler klor salınımı yaparak bakterilerin ölmesini ve sterilizasyonu sağlar. Yıkama sırasında zamanla klor konsantrasyonu azalsa da tekrar klorloma yaparak malzeme antibakteryel özelliğini kazanabilir. Önemli bir dezavantajı ise kullanılan tekstil fiberini klor salgılamasından dolayı zamanla rengini ve yapısını etkiler. Şekil 2 de klor halamine esaslı polimerin sentezi görülmektedir.[6] Şekil 2. Klorhalamin esaslı polimerin sentezi Polihekzametilen biguanides (PHMBs) özellikle kontak lens solüsyonlarında antibakteryel/antifungal malzeme olarak kullanılmaktadır. Şekil 3 de dimetilamino grubu ile fonksiyonel hale getirilen polistirenin proton alış verişinden dolayı trimetilamino grubu ile fonsiyonel hale getirilen polistirenden daha iyi bir aktivite gösterdiği görülmüştür.[7] Şekil 3. Polistiren esaslı katyonik polimerler 9

10 Alkillenmiş Polietileniminler (PEI) cam yüzeylere bağlandıktan sonra yüzeylerin antibakteryel özellikleri incelenmiş ve% oranında S. aureus, S. epidermidis, P.aeruginosa, ve E. coli gibi mikroorganizmaları yok ettiği görülmüştür. [8] PEI, pamuk, yün, poliester ve naylon tekstillerin yüzeylerine graft edildikten sonra bu yüzeylere antibakteryel özellik kazandırdığı yapılan çalışmada belirtilmiştir. Piridin bazlı polimerik dezenfekte maddelerin bakterilere karşı etkili bir şekilde öldürücü özellik taşıdığı bilinmektedir. Katyonik piridin polimerleri ortam ph sından etkilenmez ve geniş ph aralığında çalışılmasına yardımcı olur. Literatür incelendiğinde bu kapsamda yapılan önemli çalışmalar bulunmaktadır. Örneğin, Klibanov ve grubunun yaptıkları çalışmalarda cam, tekstil malzemesi gibi çeşitli yüzeylerin poli-4-vinil piridin bağlandıktan sonra farklı alkil bromürler ile tuzlarını oluşturmuşlardır. [9] Özellikle altı karbonlu yapılarda bakteri çoğalımının önemli bir ölçüde azaldığı görülmüştür. Şekil 4 de örnek olarak antibakteryel polimer ile modifiye edilmiş olan cam yüzeyin bakteri konsantrasyonuna etkisi görülebilir. Şekil 4. Poli-4-vinil piridin tuzu bazlı cam yüzeyin antibakteryel etkisi. (Klibanov, A. M. Journal of Material Chemistry 2007, 17, ) Polietilen tereftalat (PET) özellikle kardiovaskular implant malzemelerde mekanik özellileri ve yarı biyouyumluluğundan dolayı sıkça kullanılmaktadır. Literatürde PET lere antibakteryel özelliği kazandırmak için çok çeşitli stratejiler denenmiştir. Örneğin, PET yüzeyi önce N-hekzil bromide poli(4-vinil-piridin) ile modifiye edilmiş ve E. coli ye karşı etkili olduğu belirtilmiştir.[10] Kitin, yeryüzünde selülozdan sonra en çok bulunan biyopolimerdir. Eldesi genellikle yengeç ve karides gibi kabuklu deniz canlılarının kabuğundan yapılır. Kitinin deasetilasyonu sonucu elde edilen lineer bir aminopolisakkarittir.(şekil 5) Kitosan, poli-[b-(1,4)-2-amino-2-deoksi-b-dglukopiranoz] kimyasal yapısındadır. Yapısında bulunan NH 2 - grupları, kitosanın fiziksel ve kimyasal özelliklerinin temelini oluşturur. Beyaz renkte, kokusuz, tatsız, yarı şeffaf partikül ve toz halinde bir madde olan kitosan sindirim enzimlerine karşı dayanıklıdır ancak bazı bakteriler tarafından parçalanabilir. Sadece asidik ph lı çözücülerde(<6.0 ph) çözünür. Güçlü bir adsorban yapıya sahip olan kitosanın, endüstride önemli bir kullanım alanı vardır. Biyolojik olarak uyumlu olması, biyoparçalanabilirliği ve toksik olmaması sebebiyle de bir çok medikal uygulamada ve ilaç sanayiinde kullanılır. 10

11 Şekil 5. Kitinin deasetilasyonu(electronicjournalof TextileTechnologies Vol: 3, No: 2, 2009 (92-103) Kitosanın kuaterner amonyum tuzlarının antimikrobiyal aktiviteleri alkil değişken zincirlerinin uzunluğunun artmasıyla beraber artırmıştır ve bu artış artan lipofilik türevlerinin katkısına verilir. Son zamanlarda tüketicilerin, kimyasal koruyucular içermeyen gıdalara yönelmesi ve kitin, kitosan ve türevleri gibi doğal polimerlerin Staphylococcusaureus, Bacillus cereus, Escherichia coli, Proteusvulgaris gibi bakteriler, Saccharomyces cerevisiaeve Rhodotorula glutensis gibi mayalar ve Zygomycetes dışındaki küfler gibi değişik gruplardaki mikroorganizmalara karşı gösterdiği antimikrobiyel aktivite, bu polimerlere olan ilgiyi artırmıştır. Kitosanın gıda teknolojisindeki en önemli kullanım şekli; film halinde meyve ve sebzelerin üzerine kaplanarak, bu maddelerin kalitesi ve raf ömrünü arttırmasıdır. Kitosanla kaplanmış ve kaplanmamış çilekler, 13 C de depolandığında kontrol grubunda 1 gün sonra fungal bulaşı tespit edilirken; kitosanla kaplanmış olanlarda ancak 5 gün sonra bir bulaşıya rastlanmıştır. 14 gün depolama sonunda ise; 15 mg/ml düzeyinde kitosanla kaplı çileklerin, yine aynı funguslar (Botrytis cinerea ve Rhizopus stolonifer) tarafından bozulması %60 oranında azalmış ve aynı zamanda bu meyvelerin olgunlaşmaları sırasında hiçbir fitotoksisiteye rastlanmamıştır.[11] Dialildimetilamonyumklorit(DADMAC) monomerlerinin bir araya gelmesiyle oluşan, antimikrobiyal etki gösteren maddedir. PolyDADMAC yük yoğunluğu yüksek olan bir katyonik polimerdir. Bu özelliğinden dolayı ayrıca iyi bir çöktürücüdür. 11

12 Şekil 6. PolyDADMAC Sentezi (http://www4.ncsu.edu/~hubbe/dadm.htm) Selüloz ve kağıt sanayi, tekstil, kozmetik, atıkların arıtılması ve su arıtma sistemleri en çok kullanıldığı alanlardır. Son yıllarda yapılan çalışmalarda DADMAC ın güçlü bir antimikrobiyal ajan olduğu ortaya konmuştur. SONUÇ Günümüzde bakterilerin direnç kazanması ve kullanılan antibiyotiklerin etkinliklerinin azalmasından dolayı antibakteriyel yüzeylerin geliştirilmesine ihtiyaç duyulmaktadır. Hastanede kullanılan tekstil malzemelerinin, katater tüplerinin yer kaplamalarının yanısrıa duvar boyalarının antibakteryel hale getirilmesi önem arz etmektedir. Görüldüğü gibi ölüm oranlarının ve sağlık masraflarının azalması için etkinliği yüksek toksik özelliği düşük etken maddelerin geliştirilmesi önemlidir. Kaynak [1] T.C. Sayıştay Bakanlığı Performans Denetim Raporu Hastane Enfeksiyonları ile Mücadele. Aralık, 2007 [2] [3] Hastane Enfeksiyonları: Korunma ve Kontrol Sempozyum Dizisi No:60, Ocak 2008 Sayfa: [4] Aygün Gökhan- Hastane Enfeksiyonları: Korunma ve Kontrol Sempozyum Dizisi No:60, Ocak 2008 Sayfa: [5] Aygün Gökhan- Kateter İlişkili Bakteremi Yönetimi. Yoğun Bakım Dergisi 2006; [6] Hasan B. Kocer, S.D. Worley, R.M. Broughton, T.S. Huang (2011). A novel N-halamine acrylamide monomer and its copolymers for antimicrobial coatings. Reactive& Functional Polymers ] [7] Gelman, M. A.; Weisblum, B.; Lynn, D. M.; Gellman, S. H.(2004) Org. Lett. 6, [8] Lin, J.; Qiu, S.; Lewis, K.; Klibanov, A. M.(2002) Biotechnol. Prog. 18, [9] Tiller, J. C.; Lee, S. B.; Lewis, K.; Klibanov, A. M.(2002) Biotechnology and Bioengineering 79, [10] Cen, L.; Neoh, K. G.; Kang, E. T.(2003) Langmuir 19, [11] El Ghaouth A, Arul J, Asselin A, Benhamou N. (1992). Antifungal activity of chitosan on post-harvest pathogens: induction of morphological and cytological alterations in Rhizopus Stolonifer. Mycol. Res., 96,

13 Büyük Endüstriyel Kazaların Kontrolü Yönetmeliği ve AB nin Seveso III Direktifi Mustafa BAĞAN, TKSD Genel Sekreteri 1- GİRİŞ Çevre ve Şehircilik Bakanlığı (ÇŞB) tarafından, Tarihli sayılı Resmi Gazete de, tehlikeli madde bulunduran tesislerde büyük endüstriyel kazaların kontrol edilmesi veya bu kazaların etkilerinin en aza indirilmesi amacıyla Büyük Endüstriyel Kazaların Kontrolü Yönetmeliği yayınlanmıştır. Bu Yönetmelik Avrupa Birliği nin 96/82/EC sayılı ve 09/12/1996 tarihli Direktifiyle(Seveso II) birebir uyumludur. Yönetmeliğin kapsamında temel olarak, Ek I in Bölüm 1 ve Bölüm 2 sinde listelenen kimyasal maddeleri, verilen sınır değerler çerçevesinde bulunduran tesisler yer almaktadır. Bu tür tesisler bulundurdukları kimyasal madde eşik miktarlarına göre de üst seviyeli veya alt seviyeli kuruluşlar olarak belirlenmektedir. Şekil 1 : Yönetmeliğin uygulanması 13

14 2- YÖNETMELİĞİN UYGULANMASI Yönetmeliğin Bildirimler MADDE 7 paragraf 5 inde; (5) İşletmeci, birinci fıkra uyarınca gönderilen bildirimi, ayrıca Çevre ve Orman Bakanlığının resmi internet sitesinde kurulan elektronik sistem yoluyla da yapar denilmektedir. Buna göre kuruluşların, ÇŞB nin adresindeki web portalına giriş yapmaları ile bu portalın çıkaracağı sonuca göre alt veya üst seviyeli kuruluş olarak sınıflandırılmakta ya da kapsam dışı olarak belirlenmektedir. 2.a. Alt Seviyeli Kuruluşlar Temel olarak, Ek-I, Bölüm 1 veya 2 de yer alan tablolardaki kimyasalları kolon 2 deki eşik değerlere eşit veya üzerinde ancak kolon 3 teki eşik değerlerin altında bulunduran kuruluşlar Alt Seviyeli olarak belirlenmektedir. Bu tür kuruluşların temel sorumlulukları Madde 8 de verilmektedir; büyük kazaların önlenmesi ile ilgili politikasını (BKÖP) belirten bir büyük kaza önleme politikası belgesini, bu Yönetmeliğin yürürlük tarihine kadar hazırlar ve bunu muhafaza eder. Bu politika, uygun araçlar, yapılar ve yönetim sistemleri kullanılarak, çevre ve insanlar için yüksek seviyede bir koruma sağlayacak şekilde belirlenir. Bu politika hazırlanırken de Yönetmeliğin Ek-III ünde yer alan temel ilkeler göz önünde bulundurulmalıdır. 2.b. Üst Seviyeli Kuruluşlar Bu tür kuruluşlar, Ek-I, Bölüm 1 veya 2 de yer alan tablolardaki kimyasalları kolon 3 deki eşik değerlere eşit veya üzerinde bulunduran kuruluşlardır. Temel sorumlulukları Madde 9, 10, 11, 12, 13, 14 ve 15 te verilmektedir. Sorumlulukları özetleyecek olursak: 1. Büyük Endüstriyel Kazaları Önleme Politikası(BEKÖP) 2. Güvenlik Raporu(GR) 3. Dahili Acil Durum Planı(DADP) hazırlanması gerekmektedir Yukarıdaki unsurların içinde en temel ancak en zor ve meşakkatli olanı Güvenlik Raporunun (GR) hazırlanmasıdır. Çünkü GR nin hareket noktası risk değerlendirmesidir. Özellikle karmaşık proseslerin olduğu, örneğin rafineri gibi tesislerde çok komplike hale gelmekte, çok zaman, kaynak ve konusunda uzman eleman gerektirmektedir. Diğer taraftan madde 9, paragraf (5) e göre Güvenlik Raporu ve Acil Durum Planı rehberleri yayınlanacaktır denilmektedir ancak aradan 3 seneden fazla bir süre geçmesine rağmen bu rehberler henüz yayınlanmamıştır. Güvenlik raporu ile ilgili olarak 6331 sayılı İş sağlığı ve Güvenliği kanununun 29.cu maddesinde de Güvenlik Raporu ve Büyük Kaza Önleme Politika Belgesinin hazırlanması istenmektedir. Güvenlik Raporunun hazırlanması için son tarih tür. 14

15 Bu arada Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından Büyük endüstriyel kazaların önlenmesi ve etkilerinin azaltılması hakkında yönetmelik taslağı hazırlanmış olup taslak hakkında endüstrinin görüşleri alınmıştır. Bu taslakta uygulama tarihleri açısından bazı esneklikler getirilmiştir ancak henüz kesin bir şey yoktur. 3- AB nin SEVESO III Direktifi AB nin 04/07/2012 tarih ve 2012/18/EC sayılı Direktifi(Seveso III)* mevcut bulunan 96/82/EC (Seveso II) Direktifi iptal ederek 1 Haziran 2015 ten itibaren yürürlüğe girecektir. Yeni Direktifteki en önemli değişiklik, AB nin 1272/2008 Tüzüğü (CLP) ile getirilen yeni sınıflandırma kriterleridir. Bir önceki Seveso II Direktifinde, tehlikeli kimyasalların sınıflandırılması 67/548/EEC ve 99/45/EC Direktiflerine göre yapılmaktaydı. Seveso III de ise CLP ye göre yapılmıştır. Yeni Direktifin 1 Haziran 2015 ten itibaren yürürlüğe giriş nedeni de 67/548/EEC ve 99/45/EC Direktiflerinin aynı tarihte yürürlükten kalkmasıdır. Yeni sınıflandırma(clp) ya göre Ek-I de yer alan maddeler listesine ait bir alıntı aşağıda sunulmaktadır. Şekil 2: SevesoIII Direktifinin madde listesinden alıntı *KAYNAKÇA 15

16 Doğal bir polimer olan selüloz ve türevleri Doç. Dr. Hacer DOĞAN, Dr. Serdar SEZER TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi Kimya Enstitüsü 1.Selüloz ve Özellikleri Selüloz, yeryüzünde en fazla bulunabilen ve yenilenebilir bir polimer kaynağıdır. Bitkilerde hücre yapısının büyük bir bölümünü oluşturan kâğıt, yapay ipek ve patlayıcı maddelerin yapımında kullanılan bir karbonhidrat (C 6 H 10 O 5 ) olarak bilinmektedir. Bu karbonhidrat çoğunlukla odun hücre duvarındaki lignin ve diğer polisakkaritler (hemiselüloz) ile bulunmaktadır. Pamuk bitkisinin fotosentez yoluyla saf olarak ton/yıl selüloz sentezlendiği tahmin edilmektedir (Klemm, 2004). Kimyasal yapı olarak selüloz, belirli sayıda glikoz moleküllerinin bir eter köprüsü ile bağlanması sonucunda meydana gelmiş düz zincirli doğal bir polimerdir. Selüloz formülündeki ((C6H10O5)n) glikoz molekül sayısını gösteren polimerizasyon derecesi (n), en az birkaç yüz ile birkaç bin arasında olmaktadır. Selülozun molekül ağırlığı arasında değişirken, tekrarlanan monomer sayısı arasında olmaktadır. Glikoz birimleri, kimyasal reaksiyona hassas olan ve ester (selüloz asetat ve nitrat) ve eter (etil selüloz) oluşturan üç hidroksil grup içermektedir. Tekrarlanan birim olan glikoz, 1-4 glikosidik ( β ) bağları ile bağlanmaktadır (Şekil 1). Düzgün lineer zincir yapısı nedeniyle selüloz kristal yapıdadır ve selüloz polimeri suyu seven (hidrofilik) özellik gösterdiği halde suda çözünmemektedir. Bu da hidroksil grupları arasındaki moleküllerde oluşan hidrojen bağ ve kristal yapıdan kaynaklanmaktadır. Şekil 1. Selüloz β-d glikoz polimeri (http://www.brooklyn.cuny.edu/bc/ahp/lad/c4c/c4c_polysaccharides.html) 16

17 Kimyasal Forum Selülozun ana kaynağı odun olup, pamuk, saman, ve diğer odun olmayan bitkilerden de elde edilmektedir. Şekil 2 de odundaki selülozun yerleşimi şematik olarak gösterilmektedir. Şekil 2. Odunda selülozun yerleşimi (Biermann, 1993) 17

18 Odundaki selüloz, hemiselüloz olarak adlandırılan diğer karbonhidratlar, lignin, mineral maddeler ve reçine gibi maddelerden meydana gelen birçok safsızlık ile birlikte bulunmaktadır (Şekil 3). Selüloz ve diğer madde miktarları odun ve bitki türlerine gore değişiklik göstermektedir. Pamuk elyafındaki selüloz ise, hemen hemen saf halde bulunmaktadır. Tablo 1 den de görüldüğü gibi pamukta selüloz içeriği %95 ve lignin içeriği %1 iken, odunda selüloz içeriği %40-50 arasında ve lignin içeriği de %15-30 arasında değişmektedir. Doğal selüloz, değişen zincir uzunluğuna sahip olup, polimerizasyon derecesi 1000 ila arasındadır. Selülozun polimerizasyon derecesi selüloz hammaddesine ve bu hammaddeye uygulanan işlemlere bağlı olmaktadır. Pamuk selülozun polimerizasyon derecesi arasındadır. Şekil 3. Odunu meydana getiren kimyasal bileşenler(biermann, 1993) Tablo 1. Selüloz içeren bazı hammaddelerin kimyasal bileşimi (Klemm, 2004) Ham madde Bileşim, % Selüloz Hemiselüloz Lignin Ekstraktifler Sert Odun Yumuşak Odun Pamuk ,4 Mısır Sapı Keten Kendir Jüt Kenaf Rami Saman Özel amaçlar için kullanılan selüloz türlerinde söz konusu safsızlıkların olması istenilmemektedir. Bu safsızlıklardan arındırılmış selüloz, alfa selüloz olarak bilinmektedir. Selülozdaki alfa selüloz içeriğini arttırmak için özel saflaştırma işlemleri uygulanmaktadır. (Casey, 1960) 18

19 Holoselüloz, bitkisel hammaddedeki ligninin alımından sonra bu bitkisel hammaddede kalan toplam karbonhidrat kısım için kullanılan bir deyimdir. Alfa selüloz, bitkisel maddelerin %18 lik NaOH te çözünmeyen bölümü olmasından dolayı, alkali hidroksitte çözünmeyen ve gerçek selüloz içeriğini ifade eden bir terimdir. Beta Selüloz, alkali hidroksitte parçalanmış selüloz miktarının bir ölçüsü olup, bitkisel hammaddenin alkalide çözünen kısmıdır. Bu çözeltideki beta selüloz, asetik asit katılmasıyla çöktürülebilmektedir. Gama selüloz, hemiselüloz (pentozan ve heksozanlar) miktarını gösteren bir ifadedir. Gama selüloz, alkaliyle çözünen kısmından asetik asitte çöktürüldükten sonra elde edilen süzüntüdeki alkolde çöken kısmı oluşturmaktadır. Yüksek alfa selülozların elde edilişinde, alfa olmayan bileşenlerin yani pentozanların, parçalanmış selülozların, poliüronitlerin, düşük molekül ağırlıklı heksozanlar ve diğer selülozik olmayan artıkların alkali ile ekstrakte edilerek uzaklaştırılması gerekmektedir. Selüloz I, hammaddede bulunan doğal selülozu, Selüloz II ise doğal selülozun çözündürüldükten sonra çöktürülmesi sonucu elde edilen selüloz moleküllerini ifade etmek için kullanılmaktadır. Selüloz molekülünde oksijen ve hidrojen atomları arasındaki mesafe 3 Å veya daha az olduğunda, bu moleküller birbiriyle etkileşime girerek moleküller içi (intramolecules) ve moleküller arası (intermolecules) hidrojen bağlanmayı oluşturmaktadır(şekil 4).(Gardner, 1974) Şekil 4.Moleküller içi ve moleküller arası hidrojen bağlanma (http://www.tappi.org/content/events/10nano/papers/12.5.pdf) 19

20 Molekül içindeki hidrojen bağları, anhidroglikoz birimlerini asetal bağlar etrafındaki serbest olan çok sınırlı bir bölgeyi tutturmaktadır (Şekil 4). Bu da selüloz molekülüne belirli bir sertlik, yani rijidite vermektedir. Ancak birbirini takip eden glikoz birimlerinin 180 derece dönmesi sonucu oluşan (1-4) β bağlanması, selüloz molekülünün bir çubuk gibi rijit molekül olmasını engellemektedir(krassing, 1986). Moleküller arası hidrojen bağlanmasının, aynı düzlemde birbirine yakın olan selüloz moleküllerinin C-6 ve C-3 pozisyonundaki OH grupları arasında olduğu bilinmektedir. Tek bir selüloz molekülündeki bağlanmamış hidroksil grupları 3 Å dan yakın olan gruplarla hidrojen bağı oluşturma eğiliminde bulunacaktır. Selüloz, birim hücre boyutlarında ve zincir polaritesindeki farklılıklar nedeniyle birkaç kristal yapıda bulunmaktadır. Doğal selüloz, Selüloz I olarak gösterilmektedir. Selüloz I haricindeki selüloz II de, selülozun en önemli kristal yapılarından birini oluşturmaktadır. Selüloz II, çözünmüş selülozun sulu ortamda çöktürülmesi sonucu elde edilmektedir. Bir diğer kristal yapı ise, Selüloz III olarak adlandırılmakta ve doğal selülozun sıvı amonyakla(-30 C altında) veya organik aminle muamele edilmesi sonucu elde edilmektedir. Çözünmüş selülozlarda (Selüloz II) moleküller arası hidrojen bağlanmanın, selüloz I ile karşılaştırıldığında daha kompleks olduğu belirtilmektedir. Tam paralel olmayan zincirler, sadece zincirler arası değil düzlemler arası hidrojen bağlanmasının oluşumuna da neden olabilmektedir (Klemm, 2004) Doğal selüloz mikrofibrili, yaklaşık 3.5 nm çapındaki en küçük morfolijik birimdir. Mikro- ve makrofibriller, selüloz elyafının hücre duvarının yapı birimlerini oluşturmaktadır. Elyaflar, farklı yoğunluk ve yapı gösteren fibril pozisyondaki farklı tabakalardan oluşmaktadır. Selülozun Kağıt Üretiminde Kullanımı Birçok bitkide elyaf şeklinde bulunan selüloz kağıt yapımında temel bir ham maddedir. Selülozun ayrılması için odun ve diğer hammaddelerin kimyasal veya mekaniksel işlemlere tabi tutulması gerekmektedir. Mekaniksel proses, odunun veya diğer ham maddelerin mekanik yollarla lifsel duruma dönüştürülmesini sağlamaktadır. Bu proseste hamur verimi yüksektir (yaklaşık %95), fakat hamurun saflığı düşüktür. Kimyasal prosesler odunun, lignini ve diğer safsızlıkları seçerek ayıran kimyasal maddelerle pişirilerek liflerin ayrılmasını ve bir oranda temizlenmesini içine alır. Bu proseste verim mekaniksel hamur üretimine göre çok daha düşüktür (%45-55), fakat selüloz çok daha saf olarak elde edilmektedir. Sanayi ölçüde üç ana kimyasal proses mevcut olup, bunlar soda, sülfat ve sülfit prosesleridir. Yarı kimyasal proseste hem kimyasal hem mekaniksel yöntem kullanılmaktadır. Odunu yumuşatmak için bir ön ısı işleminden veya kimyasal işlemden sonra odunu mekaniksel yolla lifsel hale dönüştürülmektedir. Kimyasal proses ile odundan ligninin giderilmesinde uygulanan işlemler Şekil 5 de gösterilmektedir. 20

Metalurji Mühendisliğine Giriş. Yrd. Doç. Dr. Rıdvan YAMANOĞLU

Metalurji Mühendisliğine Giriş. Yrd. Doç. Dr. Rıdvan YAMANOĞLU Metalurji Mühendisliğine Giriş Yrd. Doç. Dr. Rıdvan YAMANOĞLU Esasını makromoleküllü organik maddelerin oluşturduğu yapay veya doğal maddelerin kimyasal yoldan dönüştürülmesiyle elde edilirler. Organik

Detaylı

KOMPOZİTLER Sakarya Üniversitesi İnşaat Mühendisliği

KOMPOZİTLER Sakarya Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Başlık KOMPOZİTLER Sakarya Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Tanım İki veya daha fazla malzemenin, iyi özelliklerini bir araya toplamak ya da ortaya yeni bir özellik çıkarmak için, mikro veya makro seviyede

Detaylı

- Bioanalytic; Biyokimya otoanalizörleri için test kitleri üretimi,

- Bioanalytic; Biyokimya otoanalizörleri için test kitleri üretimi, Testonic kitleri Colin Kimya Sanayi ve Ticaret A.Ş. Tarafından üretilmektedir. Colin Kimya Sanayi ve Ticaret A.Ş. - Colin; Tekstil yardımcı kimyasalları üretimi http://www.colin.com.tr - Vilso; Endüstriyel

Detaylı

ayxmaz/biyoloji Adı: 1.Aşağıda verilen atomların bağ yapma sayılarını (H) ekleyerek gösterin. C N O H

ayxmaz/biyoloji Adı: 1.Aşağıda verilen atomların bağ yapma sayılarını (H) ekleyerek gösterin. C N O H Adı: 1.Aşağıda verilen atomların bağ yapma sayılarını (H) ekleyerek gösterin. C N O H 2.Radyoaktif izotoplar biyologları için önemlidir? Aşağıda radyoakif maddelerin kullanıldığı alanlar sıralanmıştır.bunlarla

Detaylı

ÖNEMLİ BOR BİLEŞİKLERİ

ÖNEMLİ BOR BİLEŞİKLERİ ÖNEMLİ BOR BİLEŞİKLERİ Melike YILDIRIM, Berkay İLYAS Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Kimya Mühendisliği Bölümü, Kurupelit / Samsun mellike_yldrm@hotmail.com, berkayilyas@gmail.com Bu

Detaylı

EVDE KİMYA SABUN. Yağ asitlerinin Na ve ya K tuzuna sabun denir. Çok eski çağlardan beri kullanılan en önemli temizlik maddeleridir.

EVDE KİMYA SABUN. Yağ asitlerinin Na ve ya K tuzuna sabun denir. Çok eski çağlardan beri kullanılan en önemli temizlik maddeleridir. EVDE KİMYA SABUN Yağ asitlerinin Na ve ya K tuzuna sabun denir. Çok eski çağlardan beri kullanılan en önemli temizlik maddeleridir. CH 3(CH 2) 16 COONa: Sodyum stearat (Beyaz Sabun) CH 3(CH 2) 16 COOK:

Detaylı

UÇ KAĞIDI VE UÇ KAĞIDI MÜREKKEBİ (Yanmamış) Bağlayıcı Olarak Kullanılan Girdiler

UÇ KAĞIDI VE UÇ KAĞIDI MÜREKKEBİ (Yanmamış) Bağlayıcı Olarak Kullanılan Girdiler UÇ KAĞIDI VE UÇ KAĞIDI MÜREKKEBİ (Yanmamış) Bağlayıcı Olarak Kullanılan Girdiler 1 2-izononil siklohekzan 1,2 Bağlayıcı dikarboksilat (DINCH) 166412-78-8 431-890-2 2 Akrilik reçine Bağlayıcı 3 Butil akrilat-stiren

Detaylı

TEKSTİL MATERYALLERİNİN YANMA MEKANİZMASI VE LİMİT OKSİJEN İNDEKS DEĞERLERİ

TEKSTİL MATERYALLERİNİN YANMA MEKANİZMASI VE LİMİT OKSİJEN İNDEKS DEĞERLERİ T.C. MARMARA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TEKSTİL EĞİTİMİ ANABİLİM DALI TEKSTİL MATERYALLERİNİN YANMA MEKANİZMASI VE LİMİT OKSİJEN İNDEKS DEĞERLERİ HAZIRLAYAN DERSİN ADI :SELCAN KAYAN : ENSTRÜMANTAL

Detaylı

Elyaf Karışımlarının Boyanması

Elyaf Karışımlarının Boyanması Elyaf Karışımlarının Boyanması 1 Karışım Liflerin Gerekliliği Karışım terimi, iplik üreticileri tarafından, iki ya da daha fazla iplik çeşidinden komponent liflerin karışımıyla oluşmuş iplikleri, tek bir

Detaylı

BARTIN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ MALZEME LABORATUARI II DERSİ AKIMLI VE AKIMSIZ KAPLAMALAR DENEY FÖYÜ

BARTIN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ MALZEME LABORATUARI II DERSİ AKIMLI VE AKIMSIZ KAPLAMALAR DENEY FÖYÜ BARTIN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ MALZEME LABORATUARI II DERSİ AKIMLI VE AKIMSIZ KAPLAMALAR DENEY FÖYÜ Gelişen teknoloji ile beraber birçok endüstri alanında kullanılabilecek

Detaylı

HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME

HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ KĐMYA ÖĞRETMENLĐĞĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME 8. SINIF FEN VE TEKNOLOJĐ DERSĐ 3. ÜNĐTE: MADDENĐN YAPISI VE ÖZELLĐKLERĐ KONU: BAZLAR ÇALIŞMA YAPRAĞI

Detaylı

Yalova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Polimer Mühendisliği Bölümü. Polimer Nedir?

Yalova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Polimer Mühendisliği Bölümü. Polimer Nedir? Yalova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Polimer Mühendisliği Bölümü Polimer Nedir? Monomer olarak adlandırılan basit moleküllerin kimyasal bağlarla bağlanması sonucu oluşan yüksek molekül ağırlıklı maddelerdir.

Detaylı

Prof. Dr. Serdar S. Çelebi TOBB- T. Kimya Sanayi Meclisi Danışmanı 17 Temmuz 2012, İSTANBUL

Prof. Dr. Serdar S. Çelebi TOBB- T. Kimya Sanayi Meclisi Danışmanı 17 Temmuz 2012, İSTANBUL YENİ TEŞVİK SİSTEMİNİN KİMYA ve PLASTİK SEKTÖRLERİ İÇİN DEĞERLENDİRİLMESİ Prof. Dr. Serdar S. Çelebi TOBB- T. Kimya Sanayi Meclisi Danışmanı 17 Temmuz 2012, İSTANBUL 1 YENİ TEŞVİK SİSTEMİ HAKKINDA GENEL

Detaylı

Zeyfiye TEZEL Mehmet KARACADAĞ

Zeyfiye TEZEL Mehmet KARACADAĞ PROJENİN ADI: POLİMER KATKILI ASFALT ÜRETİMİNİN ARAŞTIRILMASI Zeyfiye TEZEL Mehmet KARACADAĞ ( Kimya Bilim Danışmanlığı Çalıştayı Çalışması 29 Ağustos-9 Eylül 2007) Danışman: Doç.Dr. İsmet KAYA 1 PROJENİN

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü TESİSE KABUL EDİLECEK ATIKLAR VE KODLARI

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü TESİSE KABUL EDİLECEK ATIKLAR VE KODLARI TESİSE KABUL EDİLECEK ATIKLAR VE KODLARI 01 03 09 01 03 07 dışındaki alüminyum oksit üretiminden çıkan kırmızı çamur 01 04 10 01 04 07 dışındaki tozumsu ve pudramsı atıklar 01 05 04 Temizsu sondaj ı ve

Detaylı

MESLEK KOMİTELERİ ORTAK TOPLANTISI

MESLEK KOMİTELERİ ORTAK TOPLANTISI MESLEK KOMİTELERİ ORTAK TOPLANTISI 11 Eylül 2015 Mustafa TACİR İSO Meclis Üyesi KİMYASAL ÜRÜNLER İLE PLASTİK VE KAUÇUK ÜRÜNLERİN İMALATI 17. Grup Temel Kimya Sanayii 18. Grup Boya, Vernik, Reçine ve Çeşitli

Detaylı

Endüstriyel Su Arıtımına Uyarlanmış Çözümler

Endüstriyel Su Arıtımına Uyarlanmış Çözümler Endüstriyel Su Arıtımına Uyarlanmış Çözümler Michael Lyko Tarihçe Geleneği Olan Bir Partner 1 1 Tarihçe Geleneği Olan Bir Partner Wiesbaden da tam otomatik SPIRA-CEL spiral sarım üretim hattının işletmeye

Detaylı

TOPRAK TOPRAK TEKSTÜRÜ (BÜNYESİ)

TOPRAK TOPRAK TEKSTÜRÜ (BÜNYESİ) TOPRAK Toprak esas itibarı ile uzun yılların ürünü olan, kayaların ve organik maddelerin türlü çaptaki ayrışma ürünlerinden meydana gelen, içinde geniş bir canlılar âlemini barındırarak bitkilere durak

Detaylı

Biyogaz Temel Eğitimi

Biyogaz Temel Eğitimi Biyogaz Temel Eğitimi Sunanlar: Dursun AYDÖNER Proje Müdürü Rasim ÜNER Is Gelistime ve Pazarlama Müdürü Biyogaz Temel Eğitimi 1.Biyogaz Nedir? 2.Biyogaz Nasıl Oluşur? 3.Biyogaz Tesisi - Biyogaz Tesis Çeşitleri

Detaylı

TERMOPLASTİKLER, TERMOSETLER, ELESTOMERLER, FİBERLER

TERMOPLASTİKLER, TERMOSETLER, ELESTOMERLER, FİBERLER 1 TİCARİ POLİMERLER TERMOPLASTİKLER, TERMOSETLER, ELESTOMERLER, FİBERLER Polimerler yaşamın her kesitinde bulunan doğal ve sentetik çok çeşitli maddelerdir. Örneğin, selüloz, nişasta ve pamuk organik,

Detaylı

KÜKÜRT DİOKSİT GAZI İLE ÜLEKSİT TEN BORİK ASİT ÜRETİMİ

KÜKÜRT DİOKSİT GAZI İLE ÜLEKSİT TEN BORİK ASİT ÜRETİMİ KÜKÜRT DİOKSİT GAZI İLE ÜLEKSİT TEN BORİK ASİT ÜRETİMİ İbrahim Hakkı Karakaş a*,mehmet Çopur b, M. Muhtar Kocakerim c, Zeynep Karcıoğlu Karakaş d a Bayburt Üniversitesi, Bayburt Meslek Yüksek Okulu, Bayburt

Detaylı

3 )Peroksitlerle deney yapılırken aşağıdakilerden hangisi yapılmamalıdır?

3 )Peroksitlerle deney yapılırken aşağıdakilerden hangisi yapılmamalıdır? 1)Aşağıdakilerden hangisi kuvvetli patlayıcılar sınıfına girer? Dumansız barut Kibrit Roket yakıtı Havai fişek Dinamit** 2) Yanıcı sıvıları parlayıcı sıvılardan ayıran en önemli fark aşağıdakilerden hangisidir?

Detaylı

7. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi 4. Ünite: Madde ve Yapısı Konu: Elementler ve Sembolleri

7. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi 4. Ünite: Madde ve Yapısı Konu: Elementler ve Sembolleri ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞĐMĐ 7. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi 4. Ünite: Madde ve Yapısı Konu: Elementler ve Sembolleri Çalışma Yaprağı Konu Anlatımı-Değerlendirme çalışma Yaprağı- Çözümlü

Detaylı

III-Hayatın Oluşturan Kimyasal Birimler

III-Hayatın Oluşturan Kimyasal Birimler III-Hayatın Oluşturan Kimyasal Birimler MBG 111 BİYOLOJİ I 3.1.Karbon:Biyolojik Moleküllerin İskeleti *Karbon bütün biyolojik moleküllerin omurgasıdır, çünkü dört kovalent bağ yapabilir ve uzun zincirler

Detaylı

MALZEME SEÇİMİNİN ÖNEMİ VE MÜHENDİSLİK MALZEMELERİ. Doç.Dr. Salim ŞAHİN

MALZEME SEÇİMİNİN ÖNEMİ VE MÜHENDİSLİK MALZEMELERİ. Doç.Dr. Salim ŞAHİN MALZEME SEÇİMİNİN ÖNEMİ VE MÜHENDİSLİK MALZEMELERİ Doç.Dr. Salim ŞAHİN MALZEME SEÇİMİNİN ÖNEMİ Günümüzde 70.000 demir esaslı malzeme (özellikle çelik) olmak üzere 100.000 den fazla kullanılan geniş bir

Detaylı

ENDÜSTRİYEL BİYOTEKNOLOJİ

ENDÜSTRİYEL BİYOTEKNOLOJİ ENDÜSTRİYEL BİYOTEKNOLOJİ Prof. Fazilet VARDAR SUKAN EBİLTEM 3 Nisan 2013, Ankara Tanımlar Biyoteknoloji Biyoekonomi Giriş Endüstriyel Biyoteknoloji sınırları, ürünlerin niteliği ve hangi sektöre hizmet

Detaylı

HAYATIMIZDA ASİTLER VE BAZLAR

HAYATIMIZDA ASİTLER VE BAZLAR HAYATIMIZDA ASİTLER VE BAZLAR Yaygın Olarak Kullanılan Bazı Asitler 1) Sülfürik asit (H 2 SO 4 ) Halk arasında zaç yağı veya dumanlı asit olarak bilinir. Yoğun kıvamlı, renksiz, kokusuz bir sıvıdır. Suda

Detaylı

Organik Atıkların Değerlendirilmesi- BİYOGAZ: Üretimi ve Kullanımı ECS KĐMYA ĐNŞ. SAN. VE TĐC. LTD. ŞTĐ.

Organik Atıkların Değerlendirilmesi- BİYOGAZ: Üretimi ve Kullanımı ECS KĐMYA ĐNŞ. SAN. VE TĐC. LTD. ŞTĐ. Organik Atıkların Değerlendirilmesi- BİYOGAZ: Üretimi ve Kullanımı ECS KĐMYA ĐNŞ. SAN. VE TĐC. LTD. ŞTĐ. BİYOGAZ NEDİR? Anaerobik şartlarda, organik atıkların çeşitli mikroorganizmalarca çürütülmesi sonucu

Detaylı

MESLEK KOMİTELERİ ORTAK TOPLANTISI

MESLEK KOMİTELERİ ORTAK TOPLANTISI MESLEK KOMİTELERİ ORTAK TOPLANTISI 1 Ekim 2014 Haluk ERCEBER İSO Meclis Üyesi KİMYASAL ÜRÜNLER İLE PLASTİK VE KAUÇUK ÜRÜNLERİN İMALATI 17. Grup Temel Kimya Sanayii 18. Grup Boya, Vernik, Reçine ve Çeşitli

Detaylı

Özel Formülasyon DAHA İYİ DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA YUMURTA IÇIN AGRALYX!

Özel Formülasyon DAHA İYİ DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA YUMURTA IÇIN AGRALYX! Özel Formülasyon DAHA İYİ Yumurta Verimi Kabuk Kalitesi Yemden Yararlanma Karaciğer Sağlığı Bağırsak Sağlığı Bağışıklık Karlılık DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA YUMURTA IÇIN AGRALYX!

Detaylı

KALİTELİ SÜT NASIL ELDE EDİLİR?

KALİTELİ SÜT NASIL ELDE EDİLİR? KALİTELİ SÜT NASIL ELDE EDİLİR? Prof. Dr. METİN ATAMER Dr. EBRU ŞENEL ANKARA ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ SÜT TEKNOLOJİSİ BÖLÜMÜ Kaliteli süt üretimi için sağlanması gereken koşullar; Sağlıklı inek Özenli

Detaylı

MALZEMELERİN GERİ KAZANIMI

MALZEMELERİN GERİ KAZANIMI MALZEMELERİN GERİ KAZANIMI PROF. DR. HÜSEYİN UZUN HOŞGELDİNİZ 1 KOMPOZİT ATIKLARIN GERİ DÖNÜŞÜMÜ Farklı malzemelerden yapılmış, elle birbirinden ayrılması mümkün olmayan ambalajlara, kompozit ambalaj adı

Detaylı

HYDROTERMAL YÖNTEMİYLE NİKEL FERRİT NANOPARTİKÜLLERİN SENTEZİ VE KARAKTERİZASYONU

HYDROTERMAL YÖNTEMİYLE NİKEL FERRİT NANOPARTİKÜLLERİN SENTEZİ VE KARAKTERİZASYONU ÖZET HYDROTERMAL YÖNTEMİYLE NİKEL FERRİT NANOPARTİKÜLLERİN SENTEZİ VE KARAKTERİZASYONU Zeynep KARCIOĞLU KARAKAŞ a,*, Recep BONCUKÇUOĞLU a, İbrahim H. KARAKAŞ b a Atatürk Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi,

Detaylı

TANIMI Aktif karbon çok gelişmiş bir gözenek yapısına ve çok büyük iç yüzey alanına sahip karbonlaşmış bir malzemedir.

TANIMI Aktif karbon çok gelişmiş bir gözenek yapısına ve çok büyük iç yüzey alanına sahip karbonlaşmış bir malzemedir. AKTİF KARBON NEDİR? TANIMI Aktif karbon çok gelişmiş bir gözenek yapısına ve çok büyük iç yüzey alanına sahip karbonlaşmış bir malzemedir. Bu nitelikler aktif karbona çok güçlü adsorpsiyon özellikleri

Detaylı

KARBON ve CANLILARDAKİ MOLEKÜL ÇEŞİTLİLİĞİ

KARBON ve CANLILARDAKİ MOLEKÜL ÇEŞİTLİLİĞİ KARBON ve CANLILARDAKİ MOLEKÜL ÇEŞİTLİLİĞİ Karbonun önemi Hücrenin % 70-95ʼ i sudan ibaret olup, geri kalan kısmın çoğu karbon içeren bileşiklerdir. Canlılığı oluşturan organik bileşiklerde karbon atomuna

Detaylı

FINEAMIN 06 kullanılan kazan sistemlerinin blöfleri yalnızca ph ayarlaması yapılarak sorunsuzca kanalizasyona dreyn edilebilir.

FINEAMIN 06 kullanılan kazan sistemlerinin blöfleri yalnızca ph ayarlaması yapılarak sorunsuzca kanalizasyona dreyn edilebilir. Kazan Kimyasalları FINEAMIN 06 Demineralize su kullanlan, yüksek basınçlı buhar sistemleri için korozyon ve kireçlenmeyi önleyici kimyasal Kullanıcı ve Çevre Dostu: FINEAMIN 06, doğada hemen hemen tümüyle

Detaylı

Hazırlayan: İnş.Yük.Müh. Yasin Engin yasin.engin@gmail.com www.betonvecimento.com

Hazırlayan: İnş.Yük.Müh. Yasin Engin yasin.engin@gmail.com www.betonvecimento.com ATIK SU ARITMA TESIİSIİ UÇUCU KUÜ L KULLANIMI Hazırlayan: İnş.Yük.Müh. Yasin Engin yasin.engin@gmail.com www.betonvecimento.com 12/1/2014 1. GİRİŞ Atık su arıtma tesislerinde özellikle atık su ile temas

Detaylı

SABUN SENTEZİ (Yağların Hidrolizi veya Sabunlaştırılması)

SABUN SENTEZİ (Yağların Hidrolizi veya Sabunlaştırılması) SABUN SENTEZİ (Yağların Hidrolizi veya Sabunlaştırılması) Gerek hayvansal yağlar gerekse bitkisel (nebati) yağlar, yağ asitlerinin gliserin (gliserol) ile oluşturdukları oldukça kompleks esterlerdir. Bu

Detaylı

ALIQUAT-336 EMDİRİLMİŞ HP-20 ve HP-2MG REÇİNELERİYLE SULU ÇÖZELTİLERDEN Cr(VI) GİDERİLMESİNDE POLİMER ADSORBAN TÜRÜNÜN ETKİSİNİN İNCELENMESİ

ALIQUAT-336 EMDİRİLMİŞ HP-20 ve HP-2MG REÇİNELERİYLE SULU ÇÖZELTİLERDEN Cr(VI) GİDERİLMESİNDE POLİMER ADSORBAN TÜRÜNÜN ETKİSİNİN İNCELENMESİ ALIQUAT-336 EMDİRİLMİŞ HP-2 ve HP-2MG REÇİNELERİYLE SULU ÇÖZELTİLERDEN Cr(VI) GİDERİLMESİNDE POLİMER ADSORBAN TÜRÜNÜN ETKİSİNİN İNCELENMESİ M. ARDA *, Ö. SOLAK **, N. KABAY **, M. YÜKSEL **, M. AKÇAY **,

Detaylı

ORGANĠK BĠLEġĠKLER. 2. ÜNİTE 6. Bölüm

ORGANĠK BĠLEġĠKLER. 2. ÜNİTE 6. Bölüm ORGANĠK BĠLEġĠKLER 2. ÜNİTE 6. Bölüm Organik ve Anorganik BileĢiklerin Ayırt Edilmesi Kimya bilimi temelde organik ve anorganik olmak üzere ikiye ayrılır. * Karbonun oksitleri (CO, CO 2 ) * Karbonatlar

Detaylı

T.C. KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ. Rektörlüğü ne. Fakültemizde bulunan Ar-Ge Laboratuarı 2014 Yılı Faaliyet Raporu ektedir.

T.C. KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ. Rektörlüğü ne. Fakültemizde bulunan Ar-Ge Laboratuarı 2014 Yılı Faaliyet Raporu ektedir. T.C. KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ Rektörlüğü ne Fakültemizde bulunan Ar-Ge Laboratuarı 2014 Yılı Faaliyet Raporu ektedir. Ek. 1 Genel Bilgiler Ek. 2 Bilimsel Sonuç Raporu i. Özet ii. Projeden Yayımlanan Makaleler

Detaylı

CETP KOMPOZİTLERİN DELİNMELERİNDEKİ İTME KUVVETİNİN ANFIS İLE MODELLENMESİ MURAT KOYUNBAKAN ALİ ÜNÜVAR OKAN DEMİR

CETP KOMPOZİTLERİN DELİNMELERİNDEKİ İTME KUVVETİNİN ANFIS İLE MODELLENMESİ MURAT KOYUNBAKAN ALİ ÜNÜVAR OKAN DEMİR CETP KOMPOZİTLERİN DELİNMELERİNDEKİ İTME KUVVETİNİN ANFIS İLE MODELLENMESİ MURAT KOYUNBAKAN ALİ ÜNÜVAR OKAN DEMİR Çalışmanın amacı. SUNUM PLANI Çalışmanın önemi. Deney numunelerinin üretimi ve özellikleri.

Detaylı

DERS ĐÇERĐKLERĐ GÜZ YARIYILI: GMB 501 Uzmanlık Alan Dersi (4 0 0)

DERS ĐÇERĐKLERĐ GÜZ YARIYILI: GMB 501 Uzmanlık Alan Dersi (4 0 0) DERS ĐÇERĐKLERĐ GÜZ YARIYILI: GMB 501 Uzmanlık Alan Dersi (4 0 0) Gıda Mühendisliği Anabilim Dalında Enstitümüz tarafından yüksek lisans tez programları kabul edilen yüksek lisans öğrencileri için danışman

Detaylı

Malzeme Bilgisi. Mühendsilik Malzemeleri - RÜ

Malzeme Bilgisi. Mühendsilik Malzemeleri - RÜ Malzeme Bilgisi 1 Giriş Genel anlamda, gereksinme duyulan maddelerin tümüne malzeme denir. Teknik dilde ise malzeme sözcüğünden özellikle, mühendislik yapıtlarının gerçekleştirilebilmesi için gerekli katı

Detaylı

KİRLİLİK KATSAYISI. 4 KOİ, AKM, Yağ-Gres, ph

KİRLİLİK KATSAYISI. 4 KOİ, AKM, Yağ-Gres, ph SEKTÖR GIDA SANAYİ ALT SEKTÖR KİRLİLİK KATSAYISI KİRLİLİK PARAMETRELERİ Nişasta,Un ve Makarna Üretimi 4 KOİ, AKM, ph Maya Üretimi KOİ, AKM, Yağ-Gres, Top-N, Top-P, ph Sitrik Asit Üretimi KOİ, AKM, Yağ-Gres,

Detaylı

DETERJAN VE DEZENFEKTANLAR. Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi 2006

DETERJAN VE DEZENFEKTANLAR. Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi 2006 DETERJAN VE DEZENFEKTANLAR Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi 2006 ÖNEMLİ! Gıdaları insanların sağlıklarını çok ciddi şekilde etkiler. Bu nedenle, gıda üreten kişilerin temizlik kurallarına uyması çok önemlidir.

Detaylı

GIDA ve TARIM KİMYASI LABORATUVARI TEST VE ANALİZLERİ - 2015

GIDA ve TARIM KİMYASI LABORATUVARI TEST VE ANALİZLERİ - 2015 BİTKİSEL VE HAYVANSAL YAĞ ANALİZLERİ GT 1 KIRILMA İNDİSİ TS 4960 EN ISO 6320 50 GT 2 ÖZGÜL AĞIRLIK (YOĞUNLUK) TS 4959 40 GT 3 İYOT SAYISI (Katı ve Sıvı Yağlarda) EN ISO 3961 60 GT 4 İYOT SAYISI (Ekstre

Detaylı

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ LİSANS PROGRAMI TÜRKİYE'DE ÇEVRE SORUNLARI DOÇ. DR.

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ LİSANS PROGRAMI TÜRKİYE'DE ÇEVRE SORUNLARI DOÇ. DR. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ LİSANS PROGRAMI TÜRKİYE'DE ÇEVRE SORUNLARI DOÇ. DR. SEVİM BUDAK Katı Atıklar Dünya nüfusu gün geçtikçe ve hızlı bir şekilde artmaktadır.

Detaylı

matris: a (Mo) (sünek) woven fibers cross section view fiber: g (Ni 3 Al) (kırılgan)

matris: a (Mo) (sünek) woven fibers cross section view fiber: g (Ni 3 Al) (kırılgan) Kompozitler Kompozitler İki veya daha fazla malzeme grubuna ait malzemelerin bir araya getirilerek daha üstün özellikli malzeme oluşturulmasıdır. Cam takviyeli plastikler, beton, araba lastiği gibi örnekler

Detaylı

FEN ve TEKNOLOJİ / ASİT VE BAZLAR GÜNLÜK YAŞAMDA ASİT VE BAZLAR

FEN ve TEKNOLOJİ / ASİT VE BAZLAR GÜNLÜK YAŞAMDA ASİT VE BAZLAR GÜNLÜK YAŞAMDA ASİT VE BAZLAR 1 Yüzyıllardır doğayı ve doğadan elde edilebilecek maddeleri keşfetme arzusu içinde olan insanoğlu 1400'lü yıllarda o güne kadar bilinmeyen bir asidi, yani HCl (hidrojen klorür,

Detaylı

ÇİMENTO FABRİKALARINDA ALTERNATİF YAKIT OLARAK KULLANILACAK ATIK KODLARI

ÇİMENTO FABRİKALARINDA ALTERNATİF YAKIT OLARAK KULLANILACAK ATIK KODLARI ÇİMENTO FABRİKALARINDA ALTERNATİF YAKIT OLARAK KULLANILACAK ATIK KODLARI ATIK KODU ATIK AÇIKLAMASI 16 01 03 Ömrünü tamamlamış lastikler 08 03 19* Dağıtıcı yağ 08 04 17* Reçine yağı KULLANILMIŞ LASTİKLER

Detaylı

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI 6.Endüstriyel Kirlenme Kontrolü - Nötralizasyon Yrd. Doç. Dr. Kadir GEDİK Birçok endüstrinin atıksuyu asidik veya bazik olduğundan alıcı ortama veya kimyasal ve/veya

Detaylı

KÖMÜRÜN GAZLAŞTIRILMASI YOLUYLA ELDE EDİLEN SENTEZ GAZINDAN METANOL ÜRETİMİ

KÖMÜRÜN GAZLAŞTIRILMASI YOLUYLA ELDE EDİLEN SENTEZ GAZINDAN METANOL ÜRETİMİ Ek 2 ULUSAL ÖĞRENCİ TASARIM YARIŞMASI PROBLEM TANIMI KÖMÜRÜN GAZLAŞTIRILMASI YOLUYLA ELDE EDİLEN SENTEZ GAZINDAN METANOL ÜRETİMİ 1. Giriş Türk kömür rezervlerinden metanol üretimi Kömürden metanol üretimi,

Detaylı

ASİT-BAZ VE ph. MÜHENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN. Yrd. Doç. Dr. Atilla Evcin Afyonkarahisar Kocatepe Üniversitesi 2006

ASİT-BAZ VE ph. MÜHENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN. Yrd. Doç. Dr. Atilla Evcin Afyonkarahisar Kocatepe Üniversitesi 2006 ASİT-BAZ VE ph MÜHENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Asitler ve bazlar günlük yaşantımızda sıkça karşılaştığımız kavramlardan biridir.insanlar, her nekadar asetil salisilik asit ve

Detaylı

Dokuz Eylül Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü YAPI MALZEMESİ -I

Dokuz Eylül Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü YAPI MALZEMESİ -I Dokuz Eylül Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü YAPI MALZEMESİ -I 14. Polimerler 14.1.Polimerizasyon 14.2.Plastiklerin mühendislikte kullanımı ve özellikleri 14.3.Plastik katkı maddeleri 14.4.Lif donatılı

Detaylı

KANALİZASYONLARDA HİDROJEN SÜLFÜR GAZI OLUŞUMU SAĞLIK ÜZERİNE ETKİLERİ

KANALİZASYONLARDA HİDROJEN SÜLFÜR GAZI OLUŞUMU SAĞLIK ÜZERİNE ETKİLERİ KANALİZASYONLARDA HİDROJEN SÜLFÜR GAZI OLUŞUMU SAĞLIK ÜZERİNE ETKİLERİ Bu Çalışma Çevre Orman Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Sayın Prof. Dr. Mustafa Öztürk tarafından 2006 yılında yapılmıştır. Orijinal

Detaylı

Üzerinde kontrollü kopya kaşesi bulunmayan basılı kopyalar kontrolsüz dokümandır.

Üzerinde kontrollü kopya kaşesi bulunmayan basılı kopyalar kontrolsüz dokümandır. . /. /2015 Sayın....Üniversitesi MKÜ MARGEM bünyesinde bulunan cihaz ve analiz yöntemleri için EK te belirtilmiştir. Saygılarımla. MARGEM Md. Sayfa: 1 / 9 TOPRAK ANALİZLERİ ph Analizi Toprak 30 50 g İletkenlik

Detaylı

ÇEVRESEL ETKİ DEĞERLENDİRMESİ İZİN VE DENETİM GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İZİN VE LİSANS DAİRESİ BAŞKANLIĞI

ÇEVRESEL ETKİ DEĞERLENDİRMESİ İZİN VE DENETİM GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İZİN VE LİSANS DAİRESİ BAŞKANLIĞI ÇEVRESEL ETKİ DEĞERLENDİRMESİ İZİN VE DENETİM GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İZİN VE LİSANS DAİRESİ BAŞKANLIĞI Yalçın KARACA Şube Müdürü 1 İzin/Lisansa Tabi İşletme ve Faaliyetler Tesisler ve faaliyetler, Kirletici Vasıfları

Detaylı

MALZEME TEKNOLOJİLERİ - ZAAFLAR

MALZEME TEKNOLOJİLERİ - ZAAFLAR MALZEME TEKNOLOJİLERİ - ZAAFLAR Kompozit/Plastik Makine Malzeme Ön Rapor EK 2i ÖNCELİKLİ ALANLARDA TÜRKİYE NİN GEREKSİNİMLERİ 2023 PERSPEKTİFİ 1. AR-GE kültürü 2. Eğitim / bilgi veri tabanı 3. Maddi kaynak

Detaylı

SAĞLIKTA NANOTEKNOLOJİ

SAĞLIKTA NANOTEKNOLOJİ SAĞLIKTA NANOTEKNOLOJİ Uzm. Hem. İlknur Yayla *Acıbadem Kozyatağı Hastanesi Hemşirelik Hizmetleri Müdürü, Acıbadem Sağlık Grubu Ameliyathaneler ve MSÜ Koordinatörü Hazırlanma Tarihi: 23 Mart 2016 http://www.haberturk.com/saglik/haber/536313-kanserde-nano-teknoloji-mucizesi

Detaylı

BORİK ASİTİN MADDELERİN YANICILIĞI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

BORİK ASİTİN MADDELERİN YANICILIĞI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ BORİK ASİTİN MADDELERİN YANICILIĞI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ PROJENİN AMACI Bor madeninden elde edilen borik asitin maddelerin yanıcılığını geciktirici özelliğinin araştırılması amaçlanmaktadır. GİRİŞ Günümüzden

Detaylı

İki ve üç kovalent bağa sahip moleküller doymamış olarak isimlendirilirler.

İki ve üç kovalent bağa sahip moleküller doymamış olarak isimlendirilirler. İki ve üç kovalent bağa sahip moleküller doymamış olarak isimlendirilirler. Her biri tek kovalent bağa sahip hidrokarbona, doymuş hidrokarbon denir ve mevcut bağlarından biri kopmadan yeni bir atom bağlanamaz.

Detaylı

TEBLİĞ. b) 31/12/2004 tarihli ve 25687 sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinin 4 ve 38 inci maddeleri,

TEBLİĞ. b) 31/12/2004 tarihli ve 25687 sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinin 4 ve 38 inci maddeleri, 14 Aralık 2011 ÇARŞAMBA Resmî Gazete Sayı : 28142 Çevre ve Şehircilik Bakanlığından: TEKSTİL SEKTÖRÜNDE ENTEGRE KİRLİLİK ÖNLEME VE KONTROL TEBLİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç ve Kapsam, Hukuki Dayanak ve Tanımlar

Detaylı

MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU. Bölüm 1 : Ürün ve Tedarikçi Kimlik Kartı Ürün Adı: İzober Taşyünü Levha, Şilte ve Prefabrik Boru

MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU. Bölüm 1 : Ürün ve Tedarikçi Kimlik Kartı Ürün Adı: İzober Taşyünü Levha, Şilte ve Prefabrik Boru MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU Bölüm 1 : Ürün ve Tedarikçi Kimlik Kartı Ürün Adı: İzober Taşyünü Levha, Şilte ve Prefabrik Boru Üretici Firma: Beşler Tekstil San.Tic. A.Ş O.S.B 20 Cad. No: 54 38070 KAYSERİ

Detaylı

ÖMRÜNÜ TAMAMLAMIŞ LASTİKLERİN GERİ KAZANIMINDA PİROLİZ YÖNTEMİ

ÖMRÜNÜ TAMAMLAMIŞ LASTİKLERİN GERİ KAZANIMINDA PİROLİZ YÖNTEMİ ÖMRÜNÜ TAMAMLAMIŞ LASTİKLERİN GERİ KAZANIMINDA PİROLİZ YÖNTEMİ Onursal Yakaboylu Aslı İşler Filiz Karaosmanoğlu 1 Onursal Yakaboylu - Atık Sempozyumu / Antalya 19/04/2011 İÇERİK Lastik Atık lastik Atık

Detaylı

www.ceyka.com.tr KİMYA SANAYİ VE DIŞ TİC.LTD.ŞTİ.

www.ceyka.com.tr KİMYA SANAYİ VE DIŞ TİC.LTD.ŞTİ. KİMYA SANAYİ Ceyka çevre teknolojileri ve kimya konusunda hizmet veren bir mühendislik, danışmanlık ve dış ticaret firmasıdır. Firmamız konusunda uzman uluslararası firmalarla işbirliği içinde endüstriyel

Detaylı

EKONOMİ BAKANLIĞI GİRDİ TEDARİK STRATEJİSİ 2013-2015

EKONOMİ BAKANLIĞI GİRDİ TEDARİK STRATEJİSİ 2013-2015 EKONOMİ BAKANLIĞI GİRDİ TEDARİK STRATEJİSİ 2013-2015 GİTES NİÇİN GEREKLİ? Sorunlar; Emtia fiyatlarındaki dalgalanmalar ve artışlar, Dünya girdi kaynaklarının geleceğine yönelik belirsizlikler, Girdi tedarik

Detaylı

DOLGULU KOLONDA AMONYAK ÇÖZELTİSİNE KARBON DİOKSİTİN ABSORPSİYONU

DOLGULU KOLONDA AMONYAK ÇÖZELTİSİNE KARBON DİOKSİTİN ABSORPSİYONU DOLGULU KOLONDA AMONYAK ÇÖZELTİSİNE KARBON DİOKSİTİN ABSORPSİYONU Duygu UYSAL, Ö. Murat DOĞAN, Bekir Zühtü UYSAL Gazi Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Kimya Mühendisliği Bölümü ve Temiz Enerji Araştırma

Detaylı

Şekil 1. Elektrolitik parlatma işleminin şematik gösterimi

Şekil 1. Elektrolitik parlatma işleminin şematik gösterimi ELEKTROLİTİK PARLATMA VE DAĞLAMA DENEYİN ADI: Elektrolitik Parlatma ve Dağlama DENEYİN AMACI: Elektrolit banyosu içinde bir metalde anodik çözünme yolu ile düzgün ve parlatılmış bir yüzey oluşturmak ve

Detaylı

FTALİK ASİT ESTER İÇEREN ATIKSULARDAN TEMİZ ÜRETİM TEKNOLOJİSİ İLE SU VE ALKOL GERİ KAZANIMI İÇİN HİBRİT BİR PROSES

FTALİK ASİT ESTER İÇEREN ATIKSULARDAN TEMİZ ÜRETİM TEKNOLOJİSİ İLE SU VE ALKOL GERİ KAZANIMI İÇİN HİBRİT BİR PROSES FTALİK ASİT ESTER İÇEREN ATIKSULARDAN TEMİZ ÜRETİM TEKNOLOJİSİ İLE SU VE ALKOL GERİ KAZANIMI İÇİN HİBRİT BİR PROSES Prof. Dr. Bülent KESKİNLER Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü Çevre Müh. Böl. Öğretim üyesi

Detaylı

TEKSTİL LİFLERİNİN GENEL ÖZELLİKLERİ

TEKSTİL LİFLERİNİN GENEL ÖZELLİKLERİ DOĞAL LİFLER SELÜLOZ ESASLI DOĞAL LİFLER Pamuk CO Selüloz 1.50-1.55 - - 180-220 7.0-11 Keten LI Selüloz 1.43-1.52 - - 200-240 8.0-12 PROTEİN ESASLI DOĞAL LİFLER Yün WO Keratin 1.30-1.39 - - 150-170 13-18

Detaylı

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ÇEVRECİ ŞEHİRLERE DOĞRU Kadir DEMİRBOLAT İklim Değişikliği Dairesi Başkanı 7 Temmuz 2012, Gaziantep Çevreci Şehircilik; Yaşam kalitesi yüksek, Çevreye duyarlı, Tarihi ve kültürel

Detaylı

Risk potansiyelinin azaltılması Çevre tehditlerinin önlenmesi Masrafların düşürülmesi

Risk potansiyelinin azaltılması Çevre tehditlerinin önlenmesi Masrafların düşürülmesi Su-Hijyen-Yönetimi - İçme suyu- - Kullanım suyu- - İşleme suyu- -Sulu işlem ve kullanım sürecinde yüzeyler- Risk potansiyelinin azaltılması Çevre tehditlerinin önlenmesi Masrafların düşürülmesi Su dezenfeksiyonu

Detaylı

ARITMA ÇAMURUNDAN BİYOGAZ ÜRETİMİ VE ENERJİ TASURRUFU

ARITMA ÇAMURUNDAN BİYOGAZ ÜRETİMİ VE ENERJİ TASURRUFU ARITMA ÇAMURUNDAN BİYOGAZ ÜRETİMİ VE ENERJİ TASURRUFU Doç.Dr. K.Süleyman YİĞİT*, Mustafa GÜNDÜZ**, Gülay ŞERİT** Yrd.Doç.Dr. Mustafa YEĞİN*, Muhammet SARAÇ** İlhan BAYRAM***, Ünal BOSTAN***, Hakan PİR**

Detaylı

İ Ç İ NDEKİ LER. Çevre Mühendisliği ve Bilimi İçin Kimyanın Temel Kavramları 1. Fiziksel Kimya ile İlgili Temel Kavramlar 52.

İ Ç İ NDEKİ LER. Çevre Mühendisliği ve Bilimi İçin Kimyanın Temel Kavramları 1. Fiziksel Kimya ile İlgili Temel Kavramlar 52. İ Ç İ NDEKİ LER Ön Söz xiii K I S I M 1 Çevre Mühendisliği ve Bilimi İçin Kimyanın Temel Kavramları 1 BÖLÜM 1 Giriş 3 1.1 Su 4 1.2 Atık Sular ve Su Kirliliği Kontrolü 5 1.3 Endüstriyel ve Tehlikeli Atıklar

Detaylı

Üç farklı malzeme türünden imal edilen ve günlük haya6a sıkça karşılaş9ğımız ürünlerden biri, gazlı içecek kaplarıdır. Gazlı içecekler alüminyum

Üç farklı malzeme türünden imal edilen ve günlük haya6a sıkça karşılaş9ğımız ürünlerden biri, gazlı içecek kaplarıdır. Gazlı içecekler alüminyum Üç farklı malzeme türünden imal edilen ve günlük haya6a sıkça karşılaş9ğımız ürünlerden biri, gazlı içecek kaplarıdır. Gazlı içecekler alüminyum (metal) kutularda (üs6e), cam (seramik)(ortada) ve plasek

Detaylı

Acinetobacter Salgını Kontrolü. 07.03.2014 Uzm. Hem. H. Ebru DÖNMEZ

Acinetobacter Salgını Kontrolü. 07.03.2014 Uzm. Hem. H. Ebru DÖNMEZ Acinetobacter Salgını Kontrolü 07.03.2014 Uzm. Hem. H. Ebru DÖNMEZ Acinetobacter baumannii Hastalarda kolonize olarak ciddi enfeksiyonlara, septik şoka ve ölümlere yol açan nonfermentatif, gram-negatif

Detaylı

MMT113 Endüstriyel Malzemeler 9 Polimerik Malzemeler. Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2014-2015 Güz Yarıyılı

MMT113 Endüstriyel Malzemeler 9 Polimerik Malzemeler. Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2014-2015 Güz Yarıyılı MMT113 Endüstriyel Malzemeler 9 Polimerik Malzemeler Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2014-2015 Güz Yarıyılı Polimerik malzemelerin kullanımı her yıl ortalama % 7 büyümektedir. Yıllık tüketimleri yaklaşık 120

Detaylı

Gerdirilmiş Poli Propilen (tek veya çift yönlü) (OPP ve BOPP)

Gerdirilmiş Poli Propilen (tek veya çift yönlü) (OPP ve BOPP) YÜZEY GERİLİMİNİN ÖNEMİ Ambalaj sanayinde, ambalaj malzemesi olarak kullanılan malzemelerin üzerine basılan mürekkebin malzemeye yapışması, ambalajın kullanım alanına ve kullanım şartlarına uygunluğunun

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü Sayı: 43986390-150//5134 24.04.2015 Konu: Geçici Faaliyet Belgesinin Yeniden Düzenlenmesi SOM ATIK DEPOLAMA LAB. İNŞ. SAN.VE TİC. A.Ş. ÇALTILIDERE KÖYÜ DÜMBÜLDEKTEPE MEVKİİ ALİAĞA ALİAĞA / İZMİR İlgi:

Detaylı

10 Mart 2015 SALI Resmî Gazete Sayı : 29291 TEBLİĞ

10 Mart 2015 SALI Resmî Gazete Sayı : 29291 TEBLİĞ 10 Mart 2015 SALI Resmî Gazete Sayı : 29291 TEBLİĞ Çevre ve Şehircilik Bakanlığından: TEKSTİL SEKTÖRÜNDE ENTEGRE KİRLİLİK ÖNLEME VE KONTROL TEBLİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA TEBLİĞ MADDE 1 14/12/2011

Detaylı

BÜYÜK ENDÜSTRİYEL KAZALARIN KONTROLÜ HAKKINDA YÖNETMELİK

BÜYÜK ENDÜSTRİYEL KAZALARIN KONTROLÜ HAKKINDA YÖNETMELİK Çevre ve Orman Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü BÜYÜK ENDÜSTRİYEL KAZALARIN KONTROLÜ HAKKINDA YÖNETMELİK Ayşe Pınar AKLAN Kimyasallar Yönetimi Dairesi Başkanlığı Endüstriyel ve Kimyasal Kazalar

Detaylı

11. Mineraller ve bunlardan elde edilen ürünler No İsmi Tanımı Zorunlu bildirimler

11. Mineraller ve bunlardan elde edilen ürünler No İsmi Tanımı Zorunlu bildirimler 11. Mineraller ve bunlardan elde edilen ler No İsmi Tanımı Zorunlu bildirimler 11.1.1 karbonat ( i ) [Kireçtaşı] 11.1.2 Kalkerli deniz kabukları 11.1.3 ve magnezyum karbonat Kireç taşı gibi kalsiyum karbonat

Detaylı

25.03.2015 KİMYA NEDİR? KİMYA BİLİMİ OLMASAYDI

25.03.2015 KİMYA NEDİR? KİMYA BİLİMİ OLMASAYDI Korozyon genel anlamda, malzemenin bulunduğu ortamda özelliklerini kaybederek parçalanması ve kullanılmaz hale gelmesidir. KOROZYON NEDİR? Duzce University, Kaynaslı Vocational College, Corrosion Research

Detaylı

ALKALİNİTE. 1 ) Hidroksitler 2 ) Karbonatlar 3 ) Bikarbonatlar

ALKALİNİTE. 1 ) Hidroksitler 2 ) Karbonatlar 3 ) Bikarbonatlar ALKALİNİTE Bir suyun alkalinitesi, o suyun asitleri nötralize edebilme kapasitesi olarak tanımlanır. Doğal suların alkalinitesi, zayıf asitlerin tuzlarından ileri gelir. Bunların başında yer alan bikarbonatlar,

Detaylı

ÇANAKKALE BOĞAZINDAKİ CHLOROPHYTA ENTEROMORPHA YOSUNUNDAN POTASYUM HİDROKSİT DESTEKLİ KATALİZÖR VARLIĞINDA BİYODİZEL ELDESİ

ÇANAKKALE BOĞAZINDAKİ CHLOROPHYTA ENTEROMORPHA YOSUNUNDAN POTASYUM HİDROKSİT DESTEKLİ KATALİZÖR VARLIĞINDA BİYODİZEL ELDESİ TÜBİTAK-BİDEB KİMYAGERLİK, KİMYA ÖĞRETMENLİĞİ VE KİMYA MÜHENDİSLİĞİ KİMYA LİSANS ÖĞRENCİLERİ ARAŞTIRMA PROJESİ EĞİTİMİ ÇALIŞTAYI (KİMYA-2 ÇALIŞTAY 2011) ÇANAKKALE BOĞAZINDAKİ CHLOROPHYTA ENTEROMORPHA YOSUNUNDAN

Detaylı

00220 Gıda Biyokimyası

00220 Gıda Biyokimyası 00220 Gıda Biyokimyası Hazırlayan: Doç.Gökhan DURMAZ 00220 Gıda Biyokimyası-Şubat 2013 1 Bu notların hazırlanmasında aşağıdaki eserlerden yararlanılmıştır; Biyokimya, Engin Gözükara, Nobel Tip Kitabevi,

Detaylı

KİŞİSEL TEMİZLİK ÜRÜNLERİ TAVSİYE EDİLEN PERAKENDE SATIŞ FİYAT LİSTESİ

KİŞİSEL TEMİZLİK ÜRÜNLERİ TAVSİYE EDİLEN PERAKENDE SATIŞ FİYAT LİSTESİ KİŞİSEL TEMİZLİK ÜRÜNLERİ TAVSİYE EDİLEN PERAKENDE SATIŞ FİYAT LİSTESİ Hijyenmax Sıvı Sabunlar ve El Dezenfektanları 9225375 Hijyenmax Antibakteriyel Köpük Sabun SIVI 5,00 5,27 4 117,02 TL 22,23 TL 468,08

Detaylı

EĞİMLİ ÇATILARDA NİHAİ ÇATI KAPLAMA MALZEMELERİ 2005 YILI SEKTÖR BÜYÜKLÜĞÜ ARAŞTIRMASI

EĞİMLİ ÇATILARDA NİHAİ ÇATI KAPLAMA MALZEMELERİ 2005 YILI SEKTÖR BÜYÜKLÜĞÜ ARAŞTIRMASI EĞİMLİ ÇATILARDA NİHAİ ÇATI KAPLAMA MALZEMELERİ 2005 YILI SEKTÖR BÜYÜKLÜĞÜ ARAŞTIRMASI Adil Baştanoğlu, Kemal Çolakoğlu, Cafer T. Selçuk, Jozef Bonfil Çatıder - Teknik Konular - Sektör büyüklüğü çalışma

Detaylı

Elastik ve Hafif Doğal Taş Kaplaması çok amaçlı kullanım

Elastik ve Hafif Doğal Taş Kaplaması çok amaçlı kullanım Elastik ve Hafif Doğal Taş Kaplaması çok amaçlı kullanım www.litho-flex.com Binlerce yıldır doğal taş bir yapı malzemesi olarak birçok farklı alanlarda kullanılmıştır. Lithoflex Doğal Taş Kaplaması klasik

Detaylı

Kristalize Teknolojisi Parex K11 Kristalize Sistemler

Kristalize Teknolojisi Parex K11 Kristalize Sistemler Kristalize Teknolojisi Parex K11 Kristalize Sistemler İçerik Parex K11 CWA 6-10 Parex K11 Slurry 11-12 Parex K11 Matryx 13-14 Su yalıtımı işi, niş piyasaların çokluğuyla karakterize edilir. Pazar segmentlerinin

Detaylı

BÜYÜK ENDÜSTRİYEL KAZALARIN KONTROLÜ HAKKINDA YÖNETMELİK

BÜYÜK ENDÜSTRİYEL KAZALARIN KONTROLÜ HAKKINDA YÖNETMELİK Çevre ve Orman Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü BÜYÜK ENDÜSTRİYEL KAZALARIN KONTROLÜ HAKKINDA YÖNETMELİK Kimyasallar Yönetimi Dairesi Başkanlığı Endüstriyel ve Kimyasal Kazalar Şubesi Müdürlüğü

Detaylı

Meyve ve Sebze Depolanması ve İhracatında Kullanılan Modifiye Atmosfer Ambalajlarındaki Gelişmeler Doç. Dr. Fatih ŞEN

Meyve ve Sebze Depolanması ve İhracatında Kullanılan Modifiye Atmosfer Ambalajlarındaki Gelişmeler Doç. Dr. Fatih ŞEN Meyve ve Sebze Depolanması ve İhracatında Kullanılan Modifiye Atmosfer Ambalajlarındaki Gelişmeler Doç. Dr. Fatih ŞEN Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü fatih.sen@ege.edu.tr Modifiye

Detaylı

Yapı, Yapıştırıcı & Söve Harcı Kimyasalları

Yapı, Yapıştırıcı & Söve Harcı Kimyasalları Yapı, Yapıştırıcı & Söve Harcı Kimyasalları Şirketimiz Kimteks 30 yılı aşkın süren iş hayatında, dürüstlüğü, çevre duyarlılığı ve etik anlayışıyla pazarda kendine sağlam bir yer edinmiştir. Uzun yıllar

Detaylı

ENERJİ AKIŞI VE MADDE DÖNGÜSÜ

ENERJİ AKIŞI VE MADDE DÖNGÜSÜ ENERJİ AKIŞI VE MADDE DÖNGÜSÜ Ekosistem, birbiriyle ilişkili canlı ve cansız unsurlardan oluşur. Ekosistem, bu unsurlar arasındaki madde ve enerji dolaşımı ile kendini besler ve yeniler. Madde döngüsü

Detaylı

1/26 KARBON-KARBON KOMPOZİTLERİ

1/26 KARBON-KARBON KOMPOZİTLERİ 1/26 KARBON-KARBON KOMPOZİTLERİ Karbon-Karbon Kompozitlerin Genel Özellikleri Yüksek elastik modül ve yüksek sıcaklık mukavemeti (T > 2000 o C de bile mukavemet korunur). Sürünmeye dirençli Kırılma tokluğu

Detaylı

ESKA FİLTRASYON Yiğitler mh. E2 sk. Otosansit 19. Blok No:25 Yıldırım BURSA / Türkiye Fax + Tel: +90 224 452 55 73 www.eskametall.

ESKA FİLTRASYON Yiğitler mh. E2 sk. Otosansit 19. Blok No:25 Yıldırım BURSA / Türkiye Fax + Tel: +90 224 452 55 73 www.eskametall. ESKA FİLTRASYON Yiğitler mh. E2 sk. Otosansit 19. Blok No:25 Yıldırım BURSA / Türkiye Fax + Tel: +90 224 452 55 73 www.eskametall.com ESKA FİLTRASYON Hakkımızda 30 Yıllık tecrübe geçmişi olan Lenzing Teknik

Detaylı

İNŞAAT SEKTÖRÜ. 1. Duvar blokları 2. Asmolen bloklar 3. Yapıştırma harcı 4. Sıva kumu 5. Şap kumu 6. Dolgu malzemesi

İNŞAAT SEKTÖRÜ. 1. Duvar blokları 2. Asmolen bloklar 3. Yapıştırma harcı 4. Sıva kumu 5. Şap kumu 6. Dolgu malzemesi İNŞAAT SEKTÖRÜ 1. Duvar blokları 2. Asmolen bloklar 3. Yapıştırma harcı 4. Sıva kumu 5. Şap kumu 6. Dolgu malzemesi Pomza, inşaat sektöründe hafif beton elde edilmesinde agrega olarak kullanılmaktadır.

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YER SEVİYESİ OZON KİRLİLİĞİ BİLGİ NOTU

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YER SEVİYESİ OZON KİRLİLİĞİ BİLGİ NOTU T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YER SEVİYESİ OZON KİRLİLİĞİ BİLGİ NOTU Temmuz 2014 OZON NEDİR Ozon (O 3 ) üç tane oksijen atomunun birleşmesi ile oluşmaktadır. Ozon, atmosferde

Detaylı