TARİH BULMACA KİTABI

Transkript

1 BULMACALAR TARİHİ FIKRALAR YAZILILARDAN İLGİNÇ CEVAPLAR TARİH BULMACA KİTABI KISSADAN HİSSELER EĞLENEREK ÖĞRENME HAZIRLAYAN ARİF ÖZBEYLİ

2 ARİF ÖZBEYLİ ERBAA ANADOLU ÖĞRETMEN LİSESİ TARİH ÖĞRETMENİ Öğretmen arkadaşlar rahatlıkla kullanabilirler. Sadece bir dua, bir teşekkür yeter.

3 TARİH BİLİMİNE GİRİŞ Soldan Sağa: -Geçmişi inceleyen bilim dalı İlave Utanma duygusu -Mezopotamya da kurulmuş ve Anadolu ya yazıyı getirmiş kavim - Özellikle para konulan kutu Bazılarına göre hareket diye tanımlanan - Var kelimesin sessizleri Ün,şan Bir Kur an suresi 5- Hititlerde bir sınıf 6-Küçük deniz aracı Kripton un simgesi 7-Tersi,Hititlerde tarihi yıllıklar Osmanlılarda Mali işlerde kullanılan takvim Yukarıdan Aşağıya:-Zamanı yıllara,aylara,haftalara günlere bölme metodu -Eserler - Bir millet İspanya da ayrılıkçı örgüt -Perslerin kurulduğu bölge Kısa taraf 5-Hal kelimesinin sessizleri Efsanevi bir kuş 6- Bir konunun hakimi 7-Bir göz rengi Mermer kelimesinin ilk hecesi 8-Eski dilde ay 9-Bir bayan ismi 0- Sodyumun simgesi Bir soru eki -Mısır da güneş tanrısı - Bir renk Hatibin Cevabı Güzel konuşması ile ünlü Çiçero nutuk veriyordu. Çiçeroyu çekemeyen bir avukat kalabalık arasından fırlayarak bağırdı. -Hey, ne havlayıp duruyorsun orada? Çiçero nun cevabı bir hatibe yakışır cinsten: -Ne yapayım, bir hırsız gördüm de... Dalkavuk Filozof ile dalkavuk konuşuyormuş. Filozof ne derse, dalkavuk onu tasdik ediyormuş. Nihayet sabrı tükenen filozof haykırmış : -Hiç olmazsa bir defa olsun itiraz et de, iki kişi olduğumuzu anlayalım be birader!.. Ama derisini yüzmez. Eski Roma da eyalet valilerinden biri, Kayser Tiberius a vergilerin artırılmasını teklif edince ondan şu cevabı almış: İyi çoban koyunlarının yününü kırpar ;ama derisini yüzmez. Veni,vidi,vici M.Ö 9 da Sezar, Pompe i takip ile Roma ya geldi. Buradan Mısır a geçen Sezar, Kleopatra ile tanıştıktan sonra tekrar Anadolu ya dönüp, Partlar la müthiş bir savaşa tutuştu. Uzun yıllar Doğu da kalan Sezar, Roma da dostlarından aldığı bir mektupta, kendisinin bu kadar zamandır neler yaptığı soruluyordu. Sezar, bu dostuna lakonik bir cevap verdi: - Veni,vidi,vici (Geldim,gördüm,yendim ) Sende mi Brütüs Sezar a M.Ö. te Senato içinde bir suikast hazırlanıp, yerinden hançerlenerek,feci bir şekilde öldürüldü. Bu sıralar 57 yaşında bulunan Sezar ilk hançer darbesinden sonra arkasına baktığında,evlatlığı Brütüs ün de hançerini kaldırıp saldırmakta olduğunu gördü. Sezar bunu beklemediğinden kendini tutamayıp: - Sende mi oğlum Brütüs? diyerek, kendini hançerlere teslim etti.

4 TARİH BİLİMİNE GİRİŞ Osmanlı Devletinde Vakanüvislerden önce olayların kaydını tutan görevli - Osmanlı Devleti'nde resmi tarihçi - Eski yazıları inceleyen tarihe yardımcı bilim dalı -Kısa süreli tek tek meydana gelen değişmelere verilen ad 5- Zamanı yıllara,aylara,haftalara, saatlere bölme metodu. 6-Tarihi olayları açıklamaya yarayan her türlü malzemeye verilen ad 7- Armalar ve mühürler bilimi 8- Selçuklu hükümdarı Melikşah zamanında yapılan takvim 9-Çanakkale'deki Bakır (Kalkolitik) dönemi yerleşimi 0- Ocak 96 yılından itibaren kullanmaya başladığımız takvim -Yozgat'ta bulunan Demir Çağı yerleşim yeri - Çorum'daki Demir Çağı yerleşim yeri -Tunç çağı yerleşim yerlerinden Ahlatlıbel'in bulunduğu il -Diyarbakır'da bulunan Güneydoğu Avrupa ve Türkiye'deki üretimle ilgili en eski yerleşim yeri 5-Yenitaş (Cilalı) Taş çağının diğer adı 6-Hikayeci tarih yazıcılığının en eski temsilcisi 7-Ateşin de bulunduğu Orta (Yontma ) Taş döneminin diğer adı 8-İnsan ırklarını inceleyen bilim dalı 9-Anadolu'ya yazıyı getiren Mezopotamya uygarlığı 0-Genellilik ve süreklilik gösteren,geniş boyutlu gelişmelere verilen ad -Tarih biliminin yöntemlerinden -İnsanlık tarihinin en eski şehir yerleşmesi kabul edilen Konya'daki yerleşim yeri - Canlıların birleri ve çevreleriyle olan ilişkilerini ve doğanın korunmasına yönelik çalışmalar yapan bir bilim dalıdır -Tarihi materyallarin tarihinin tespitinde tarihe yardımcı olan bilim dalı 5-Öğretici tarih yazılığının ilk temsilcisi kabul edilir 6-Asurluların ticari amaçlı olarak Kayseri'de kurdukları,yazının Anadolu'da kullanılmasını ve tarihi dönemlere geçişi sağlayan koloni 7-Eski paraları inceleyen bilim dalı 8-Dilleri inceleyen ve eski dilller konusunda tarihe yardımcı olan bilim dalı 9-Karain,Beldibi ve Belbaşı gibi Eski Taş Devrine ait mağarların olduğu il.

5 Sümerler Şehir Devleti İlk Yazı Başkent veya Kurulduğu Bölge MEZOPOTAMYA İlkler Din Sosyal Hayat ve Hukuk Çok tanrılı İlk yazılı kanunlar. (politeist) Tazminata dayalı. İlk yazılı kanunlar İlk destan: Gılgamış Akadlar Agade İlk imparatorluk Elamlar Sus Çok tanrılı (politeist) Çok tanrılı (politeist) İlk daimi ordu Babiller Babil Çok tanrılı (politeist) Çok tanrılı (politeist) Asurlular Ninova İlk atlı ordu Ninova da ilk kütüphane NOT: Mezopotamya da toplumsal yapı Sümerlerdeki gibidir. Halk ; -Soylular -Hürler - Köleler olmak Bilim Ekonomi Önemli Astronomi, Matematik Geometri Edebiyat Tarım İlk yazılı kanunları Sümer kralı Urgakina hazırlamıştır. üzere üçe ayrılır Tarım Tarım Kısasa dayalı hukuk Babil kanunlarından yararlanmışlardır. Astronomi Mezopotamya kanunlarını Babil kralı Hammurabi topladı. ORTA ASYA UYGARLIĞI İskitler İlk Türk topluluğu Eski Türk inancı Töre Hayvancılık Alp Er Tunga Destanı Kültürler Anav,Afanesyova,Andronova, Karasuk,Tagar Kavramlar Hayvan üslubu, Kurgan Mısır Uygarlığı Yeni krallık döneminde başkent Teb şehri idi. Kavramlar Piramit,Firavun,Nom Hint Uygarlığı (Hindistan da.yüzyıl-5.yüzyıl arasında Hint asıllı Gupta Devleti kurulmuştur) İlk kağıt: Papirüs Güneş yılına dayalı ilk takvim Pi sayısı:, Hititlerle ilk yazılı antlaşma Şu anda kullandığımız rakamlar (Hint Rakamları) Çok tanrılı (politeist) Brahmanizm (Hinduizm), Budizm Taoizm, Konfüçyüzm MISIR HİNDİSTAN Halk; soylular,din adamları,katipler,memurl ar,köylüler,işçiler ve köleler gibi sınıflardan oluşmuştur. Kast Sistemi: - Brahmanlar : Din adamları - Kşatriyalar: Asker ve asil - Vaisyalar: Tüccar ve çiftçi - Südralar: İşçi ve zanaatkar (esnaf) Astronomi, Geometri, Matematik Tıp Matematik Edebiyat Tarım, ticaret Tarım,ticaret Madencilik Kavramlar Ziggurat,Patesi, Lugal, Lugal Kalma, Site Tarım Ticaret Ölümden sonraki hayata inandıkları için ölülerini mumyalamışlar bu da tıbbın gelişmesini sağlamıştır. Mısır,M.Ö. 55 te Persler tarafından, M.Ö. tarihinde de Büyük İskender tarafından ele geçirilmiştir. M.Ö. 0 yılında da Romalılar Ptolemeler krallığına son vererek Mısır a hakim olmuşlardır. Kast sistemi dolayısıyla siyasi bir birlik kuramamışlar ve güçlü devletler kuramamışlardır. Dışarıdan gelenler tarafından yönetilmişlerdir. Kavramlar Raca

6 Çin Uygarlığı Pekin Pusula,kağıt,matbaa,barut,mürekkebi kullandılar. Taoizm, Budizm Konfüçyüzm ÇİN EGE Halk: - asiller ve -Köylüler Tarım,ticaret Ticari ilişkileri geliştirmek amacıyla Çin ile Yakındoğu ve Avrupa arasında İpek Yolu yapılmıştır. Girit Medeniyeti Knossos Çok tanrılı Ticaret Cilalı Taş Devri ne kadar uzanmaktadır. Miken Medeniyeti Yunan Medeniyeti Şehir Devletleri: En önemlileri Atina ve Sparta Çok tanrılı. Tanrıları insan biçiminde düşünmüşledir. Solon,Dragon ve Klistenes tarafından kanunlar yapılmıştır. Felsefe Matematik,Astron omi, Tıp Deniz ticareti, tarım, balıkçılık, hayvancılık Çok tanrılı Ticaret,tarım Akalar tarafından oluşturulmuştur. Boğazların hakimiyeti için Truvalılarla savaştılar. Bu savaşlar Homeros un İlyada Destanına konu olmuştur. Dorlar tarafından yıkılmışlardır. Dorlar tarafından oluşturulmuş bir medeniyettir. Klistenes kanunları genel olarak sınıf farklılıklarını ortadan kaldırmaya yöneliktir. Felsefe Ege havzasında (Yunanistan ve Batı Anadolu) ortaya çıkmıştır. Kavramlar Polis,Olimpiyat, NOT: Yunanistan da halk; büyük toprak sahipleri (asiller), hürler,köleler diye bölümlere ayrılmıştır. DOĞU AKDENİZ Fenikeliler Şehir Devletleri İlk alfabe Çok tanrılı Deniz ticareti Doğu medeniyetini batıya taşımışlar, ilk İbraniler Kudüs İlk tek tanrılı din (monoteizm) Yahudilik (Musevilik) Hz. Musa Persler Persepolis İlk düzenli posta teşkilatı. Perslerden kalan tek merkez Manyas Gölü yakınlardaki Daskilyon (Ergili) dur. Kavramlar Satrap İskender İmparatorluğu Makedonya Hellenistik merkezlerinden Bergama da Parşömen kağıdı bulunmuştur. Bergama, Asklepion sağlık merkezi ve Celcius Kütüphanesiyle dünyanın önemli sağlık ve kültür merkezlerinden biri olmuştur. Kavramlar Parşömen Roma İmpatorluğu Roma (İtalya) Güneş yılına dayalı takvimi geliştirerek Miladi takvimin temellerini, Fenike alfabesini geliştirerek Latin alfabesini oluşturmuşlardır. M.Ö. VI.YÜZYILDAN M.S. XI.YÜZYILA KADAR TÜRKİYE Zerdüşt (Mecusi): Ateşperest Hayvancılık, tarım,ticaret Çok tanrılı Ticaret,tarım,hayv ancılık Katolik Hıristiyanlık Oniki Levha Kanunları Roma da halk particiler ve plebler olarak ikiye ayrılmışlardır. Edebiyat, Astronomi Kavramlar Lejyon, Senato,Konsül,Havari,Papa,Partici,Pleb Doğu Roma İmparatorluğu İstanbul (Bizans) (Konstantinepolis) Ortodoks Hıristiyanlık alfabeyi oluşturarak Latin alfabesinin de temellerini atmışlardır. Tunus da Kartaca kolonisini kurmuşlardır. Kavramlar Tema,Patrik Ticaret En ünlü mimari eser Süleyman Mabedi Ticaret,tarım hayvancılık (Mescid-i Aksa) dır. Romalılar döneminde dünyanın dört bir tarafına sürülmüşlerdir. 98 yılında İsrail Devleti kuruldu. Anadolu ya hakim olmuşlar ve Yunanlılarla savaşmışlardır. Büyük İskender tarafından yıkılmıştır. Perslerden önce İran da Medler hakim olmuştur. Büyük İskender Asya seferi ile Perslere son vermiş, doğu ve batı kültürleri karışarak Hellenestik Dönem Medeniyeti (M.Ö.0- M.Ö.0) oluşmuştur. Roma Latin kültürünü ve Katolik Hıristiyanlığı temsil eder. Hıristiyanlık Milano Fermanı () ile serbest bırkılmış ve 8 yılında Roma İmparatorluğu nun resmi dini olmuştur Ticaret, tarım Bizans Helen kültürünü ve Ortodoks Hıristiyanlığı temsil eder.

7 ESKİÇAĞDA TÜRKİYE Soldan Sağa : - Ön Asya Medeniyetini batıya taşıyan ve ilk defa alfabeyi kullanan uygarlık - Takvim bilimi - Yunanistan göç eden Akaların Batı Anadolu da kurdukları uygarlık - Büyük Selçuklu hükümdarı Melikşah adına yapılan takvim 5- Yeni Taş çağı 6- Osmanlı Devleti nde mali işler için düzenlenen takvim7- İlk defa Sümerler tarafından kullanılan yazı 8-Kitabeleri inceleyen bilim 9-Parayı ilk defa kullanan ve ordularını paralı askerlerden oluşturan uygarlık 0- Anadolu nun bilinen ilk siyasi teşkilatı -Makedonya kralı II.Filip zamanında Yunan şehir devletlerinin de katılımıyla kurulan birlik - Van Gölü ve çevresinde Tuşpa merkez olmak üzere kurulan uygarlık -M.Ö 550 yılında İran merkez olmak üzere kurulan daha sonra Anadolu ve Mısır a hakim olan ve Büyük İskender tarafından yıkılan uygarlık - Türkiye ve Güneydoğu Avrupa da üretimle ilgili ilk buluntu merkezi 5- Doğu 6- Persler üzerine Asya seferine çıkarak doğu ve batı kültürlerinin kaynaşarak Helenistik Dönem Medeniyetinin oluşmasını sağlayan Makedonyalı hükümdar 7- Mısır la Hititler arasında Kuzey Suriye nin hakimiyeti için yapılan savaş ve antlaşma Yukarıdan Aşağıya : - Parşömen kağıdını kullanan Helenistik Dönemin merkezlerinden yılları arasında yaşayan devlet - Anadolu ya yazıyı getiren Asurluların Kayseri yakınlarında kurdukları ticari koloninin bulunduğu bölge - Toplumların uzun süre birlikte yaşamaları sonucu oluşturdukları değerler 5- Hititlerin Çorum yakınlarında yer alan başkentleri 6- Sami asıllı kavimler tarafından Mezopotamya da kurulan orduda atları kullanan uygarlık 7- Sümer şehir devletlerinden 8- Dilbilimi 9- Dünyanın ilk şehir yerleşmesi 0- Gordiyon başkent olmak üzere Kuzeybatı Anadolu da kurulan uygarlık Ben bilmek için öğrendim Tarih biyografisi ve monografi sahalarında erişilmesi çok güç bilgisiyle, dünya çapında bir şahsiyet olan İbnülemin Mahmud Kemâl (İnal) a sormuşlar: - Sizdeki bilginin çok azına sahib olmalarına rağmen sizden çok daha fazla tanınanlar var. Bunun sebebi nedir? Şöyle cevap vermiş: - Ben bilmek için öğrendim, onlarsa bilinmek için!

8 İLKÇAĞ ANADOLU UYGARLIKLARI

9 ESKİÇAĞDA TÜRKİYE VE ÇEVRESİ Soldan Sağa : - Yunanlı tarihin babası sayılan tarihçi - Fırat ve Dicle nehirleri arasında kalan bölge - Hitit tanrılarından - Mezopotamya nın yazıyı ilk defa kullanan uygarlığı 5-Mısırlılarla Hititler arasında yapılan savaş 6- Sümerlerde şehirleri yöneten rahip kral 7- Sami asıllı kavimler tarafından Mezopotamya da kurulan uygarlık 8- Mezopotamya da en geniş kanunları hazırlayan Hammurabi nin kralı olduğu devlet 9- Fenikeliler tarafından Kuzey Afrika da kurulan ticari amaçlı koloni 0- Sümerlerde kullanılan çok katlı tapınak - Sümer şehir devletlerinden - Yunan şehir devletlerine verilen isim - Mezopotamya da kurulmuş uygarlıklardan - Yunan asıllı filozof 5- Mısır krallarına verilen isim 6- Mısırlıların şeker kamışından yaptıkları kağıt Yukarıdan Aşağıya : - Dorların kurdukları medeniyet - Lübnan kıyılarında Sami asıllı kavimler tarafından şehir devletleri biçiminde kurulan uygarlık - Mısır da kurulan şehir devletleri - Yahudi ve İsrail Devletlerini kuran millet 5- Yunanistan da Miken, Anadolu da İyon uygarlığını kuran kavim 6- Mezopotamya da ilk düzenli kanunları hazırlayan Sümer kralı 7-Krallarına firavun adı verilen uygarlık 8-Eski bir çalgı 9- Mezopotamya daki bütün kanunları bir araya getirerek en geniş kanunları hazırlayan Babil kralı 0- Mezopotamya da kurulan Sami asıllı ilk imparatorluk - Homeros un İlyada ve Odise destanlarında Mikenlerle savaşları anlatılan uygarlık - M.Ö 550 yılında İran merkez olmak üzere kurulan daha sonra Anadolu ve Mısır a hakim olan ve Büyük İskender tarafından yıkılan uygarlık -Sümer şehir devletlerinden Büyük İskender M.Ö te Babil de öldü. Ölüm döşeğinde iken, etrafında bulunan generaller Devletin idaresini kime bırakacağını sorduklarında, İskender şöyle dedi: -En layık olana. Anibal, M.Ö. 0 yılında ana vatan Kartaca da Roma ordularına Zama Meydan Savaşı nda mağlup oldu. Roma sulh yapılabilmesi için Anibal in teslimini şart koşunca Anibal memleketten ayrıldı. Uzun müddet Girit te, Suriye de gezdikten sonra, Anadolu ya gelip Bitinya kralına sığındı. Ancak Roma burada da peşini bırakmadı. Artık kaçacak gücü de yoktu. Bu yüzdendir ki Anibal zehir şişesini ağzına boşaltırken: - Romalıları korkularından kurtaralım dedi. Öldüğünde 60 yaşında olan Anibal ın mezarı Gebze dedir. Sezar M.Ö. 50 yılında Roma üzerine yürüyordu. Senatoda bir korku ve heyecan vardır. Senatör Çiçero yaptığı bir konuşmada : - Sezar yaklaşmaktadır. Onu durduracak askerimiz varmıdır? Diye sorduğunda Pompe oturduğu yerden bir guru ve haşmetle : - Endişe etmeyiniz, İtalya nın neresinde olursam olayım, ayağımı yere vurduğum zaman oradan ordular fışkırtırım dedi. Ancak ne var ki Sezar ın ilerlemesine kimse mani olamıyordu. Fırsatı kaçırmayan Çiçero, Konsül Pompe ye yaklaşıp şöyle dedi: - Haydi bakalım, şimdi ayağını yere vur.

10 İLKÇAĞ UYGARLIKLARI Soldan Sağa: - İlk kez parayı kullanan başkenti Sard şehri olan ilkçağ uygarlığı - Tersi, İzmir in bir kasabası Utanma duygusu Geçmiş - Oturulan her bir bina Fer, dayanma gücü - Plan Açık 5- En kısa zaman dilimi Mısır da güneş tanrısı 6- Tersi, evvel Beyaz Kırmızı 7- Dirlik sisteminin bölümlerinden Neşet Ertaş ın bir türküsünde geçen bayan ismi 8- İran da kurulup Anadolu ya da hakim olan Büyük İskender tarafından yıkılan uygarlık 9- Kaz kelimesinin sessizleri Tersi, bir kürk hayvanı Tersi, bir gezegen 0- Tersi,bir bayan ismi - İlk defa Gazneli Mahmut tarafından kullanılan unvan Kırmızı İtalya da bir ova - Asya seferine çıkarak Helenistik Dönem in oluşmasını sağlayan,mısır a hakim olan ve Perslere son Makedonya hükümdarı Şaman Yukarıdan Aşağıya : - Arapça da olumsuzluk bildirir Bir amaca ulaşmak için belirlenen yol Bir nota Cengiz Han ın ölümünden sonra kurulan hanlıklardan Yunan Mitolojisi nde baş tanrı -Tersi, Lidyalıların başkenti Dolaylı anlatım Melek kelimesinin sessizleri - Dorların kurduğu medeniyet Mezopotamya şehir devleti 5- Rütbesiz asker Utanma duygusu Geniş meydan 6- Bir nota Her bir milletin geldiği etnik köken Yemin, misak 7- Türkü Zeka kelimesinin ilk hecesi 8- Uzaklık ifade eder Bir hayvan Utanma duygusu Hapse Gideceğimi Nereden Bilirim Ezop bir gün yolda giderken o bölgenin hakimine rast gelir. Hakim Nereye gidiyorsun diye sorar. Ezop Nereye gittiğimi bende bilmiyorum karşılığını verir. Bu cevaptan canı sıkılan hakim etrafındakilere emir verir, Ezop u yakalatıp hapse koydurur. Bunun üzerine Ezop hakime der ki: -Gördünüz mü, sözüm doğruymuş. Ben hapse gideceğimi nereden bilirdim? İşte Hocanızın Tarif Ettiği İnsan Budur Eflatun un öğrencilerine İnsan iki ayak üzerine yürüyen tüysüz bir hayvandır dediğini duyan Diyojen, hemen bir horoz yakalar, tüylerini yolduktan sonra Eflatun un dersanesinden içeri fırlatır. İşte çocuklar! Hocanızın tarif ettiği insan budur der. İskender ile Diyojen -Beni tanıdın mı? -Ben de Diyojen denilen adamım. -Sen benden korkmuyor musun? -Sen iyi adam mısın yoksa kötü bir adammısın? -İyi adamım.

11 İlkçağ uygarlıklarında ( Anadolu hariç) hiçbir hakkı olmayan sınıf. -Perslerin kurulduğu bölge.- -Bizans döneminde Anadolu'daki eyaletlere verilen İsim, -Anadolu'ya yazıyı getiren Mezopotamya uygarlığı. 5-Lidyalıların alışverişte kullandıkları araç. 6-Sümerlerde sitelerin başındaki rahip-kral. 7-Mısır'a hayat veren nehir. 8-Persler üzerine Asya seferine çıkarak Hellenistik Dönem Medeniyeti'nin oluşmasını sağlayan kral.büyük 9-Ege Göçleri ile Yunanistan'a gelen Dorların oluşturduğu medeniyet Anadolu'da bilimsel faaliyetlerin en fazla geliştiği medeniyet Bizans Devleti'nin diğer ismi, İlk defa Yunanistan'da düzenlenen spor oyunları Perslerin Anadolu'da oluşturdukları eyaletlerin yöneticileri İyonların ve Lidyalıların en önemli ekonomik faaliyeti, LİSANINI SÖVMEYE ALIŞTIRMA! TATLI DİLLİ OL. YOKSA ÖNÜNE GELENE HAVLA- YAN KÖPEKLERE DÖNERSİN. Keşke İçinde Adam Otursaydı Aristo yolda giderken oldukça yakışıklı bir adama rast gelir.bir de konuşup ta söylediği sözlerin,verdiği Cevapların cahilane ve ahmakane olduğunu görünce der ki: -Güzel bir ev.keşke içinde adam otursaydı! Kötü Alışkanlıklar Montaigne şöyle diyor: -Kötü alışkanlıklar, yavaş yavaş,sinsi sinsi İçimize İlk adımını atar.başlangıçta kuzu gibi sevimli,alçak gönüllüdür. Ama zamanla oraya yerleşip kökleşti mi öyle azılı, Öyle amansız bir yüz takınır ki kendisine gözle-rimizi bile kaldırmaya izin vermez. Hapse Gideceğimi Nereden Bilirdim Ezop bir gün yolda giderken o bölgenin hakimine rast gelir.hakim "Nereye gidiyorsun" diye sorar.ezop ''Nereye gittiğimi ben de bilmiyorum" karşılığını verir.bu cevaptan canı sıkılan hakim etrafındakilere emir verir, Ezop'u yakalatıp hapse koydurur.bunun üzerine Ezop hakime der ki: -Gördünüz mü sözüm doğruymuş. Ben hapse gideceğimi nereden bilirdim? İşte Hocanızın Tarif Ettiği İnsan Budur Eflatun'un öğrencilerine 'İnsan iki ayak üzerine yürüyen tüysüz bir hayvandır" dediğini duyan Diyojen hemen bir horoz yakalar,tüylerini yolduktan sonra Eflatun'un dershanesinden içeri fırlatır. "İşte çocuklar Hocanızın tarif ettiği insan budur" der. İskender ile Diyojen -Beni tanıdın mı? Ben İskender denilen adamım. -Ben de Diyojen denilen adamım, -Sen benden korkmuyor musun? -Sen iyi bir adam mısın yoksa kötü bir adam mısın? -İyi adamım. -Dünyada iyi adamdan kim korkar ki ben de senden korkayım?

12 İLKÇAĞ UYGARLIKLARI Soldan Sağa: -Batı Anadolu'da Şart başkent olmak üzere kurulan ve ilk parayı kullanan ve Persler tarafından yıkılan uygarlık-ilk defa MIsır'da kullanılan resim yazısı-bazı bitkilerde mevcut olan ipliksi yapı -Tersi,içten-Allah(c.c)isimlerinden-Anayurt dışında ticari amaçlı kurulan yerleşim yeri-tersi.bir sora eki- Mezopotamya'da şehir devleti -Sır kelimesinin sessizleri-bir çoğul eki- Yiyecek maddelerinin saklandığı oda-anadolu da Çanakkale civarında kalkolitik dönem höyüğü-bir isim -Karadeniz kayığı- Eski bir edebi tür-bir çalgı-anlayış,kavrayış-bir rakam 5-Arapça ben-tersi,eski bir savaş aracı -Mezopotamya'da ki kanunları birleştirerek yeni kanunlar hazırlayan Babil hükümdarı-bir hayvan 6-Evin her bir bölümü-tersi,allah (c,c) isimlerinden-han kelimesinin sessizleri-bir kürk hayvanı-tersi.notada duraklama zamanı 7-Bir organımız-kütahya nın bir ilçesi-e ski den Fırat ve Di de nehirleri arasında kalan bölge-akılı olan,aklı basında 8-Asker başlığı-çok bilmiş-tersi.bir organımız-tersi,asar-ı..eski eserler)-nur yüzlü 9-Bir tıp teşhis yöntemi-bir oyun makinesi- Büyük,kocaman-Tersi,demiryolu istasyonu-mısır da bir nehir 0-Bir kürk hayvanı-bir nota-tersi,kareli kumaş-hayvanları evcilleştirildiği üretimin başladığı,yerleşik hayata geçilen Taş Devri dönemi -Bir bağlaç-lityum'un simgesi-ilaç-bir parçanın kısa olan tarafı-paranın yazısız kısmı-bir yiyecek-et kesme aleti -Frigyalılar tarafından dokunan halı ve kilimlere verilen isim-tersi,güney Amerika'da bir ülke-mektup üzerine yapıştırılır -Bir bölgeye düzenlenen asken harekat-kesin-bir çalgı-allah(e.c)isimlerinden-tersi,parsellenmiş her bir toprak parçası -Güneydoğu Anadolu Projesi-Cahiliye devri putlarından-erkeklerin yüzünde oluşan kıllar-karışık 5-Tersi,bir rakam-eski Yunan'da şehir devleti-bir hitab ünlemi-karakter, özellik-güney komşularımızdan 6-Bir Arap harfi-bir hat çeşidi-tersi,basamak-kat kelimesinin sessizleri-tersi,bir organımız 7- Kırmızı-Eski Yunan'da bütün yetkileri üzerinde toplayan polis y önetici si -Kraliçe-Bir nota-t ersi. teşhis 8-Tersi,geçmiş olayları inceleyen bilim dalı-laz kelimesinin sessizleri-mezopotamya'nın ilk uygarlığı-t ersi,büyük İskender tarafından yıkılan Iran uygarlığı 9-Bir peygamber-edebiyatla ilgili-ilaç-büyük Selçuklularda meliklerin eğitilmesiyle görevli tecrübeli devlet adamı 0-İlkçağda Anadolu'nun ilk uygarlığı-bir müsabakada karşı taraf-mezopotamya'da bir uygarlık-yardımlaşarak iş yapma

13 Yukarıdan Aşağıya: -Bir cismin sayısal olarak yer aldığı belge-bir yiyecek-beyaz-gerçek -İlk tek Tanrı inancının ortaya çıktığı kavim-tersi,vücutta benek-er şeklinde ortaya çıkan hastalık -Dal kelimesinin sessizleri-tersi; ilave-bir bilim dalı-tersi.bir çalgı -Tersi,bir askeri birlik-tersi, ilave-bir hayvan-uzaklık ifade eder 5-Yunanistan"dan göç ederek İyon şehir devletlerini kuran uygarlık-nesli tükenen filden büyük hayvan-ince urgan-ege Medeniyeti'nin ilk merkezi kabul edilen ada 6-Tersi, doktorun kısaltması-tersi,masa tenisinde kullanılan-arapça büyükler-bir organımız 7-Türkü-İlave- Bir çalgı-yarışmaların her bir bölümü-en eski yıllıkların kaldığı medeniyet 8-Tersi,asker botu-tersi, bir kişi yada kurum adına hareket-bir zırhlı araç 9-Farsça' da su-çelikten yapılmış buğday ambarı 0-Asurluların Kayseri'de kurdukları Pazar yeri-kırmızı-tutsak -Nefret-Büyük İskender'in Asya seferiyle doğu ve batı kültürle-rinin karışmasıyla ortaya çıkan medeniyet -Binalarda giriş bölümü-bir Yunan Tanrısı-Bir nota-çalışmamış -Bir bağlaç-telefon hitabı-tersi, Yunanca'da yaşasın-bir işi tam bilmeyen -Bir konu hakkında lıkır belirtme-hititlerde meclis-taşıma hayvanlarında kullanılır 5-Bir parçanın kısa tarafı-devlet malının kısaltması-eski bir savaş aracı-rütbesiz asker-utanma duygusu-bir nota 6-Tersi,bir Fenike şehir devleti-irade dışı yapılan hareket-tersi, müsabakalarda başarılı olunca alınır- İspanya "da ayrılıkçı bir örgüt 7- Tersi,Osmanlılarda vergi mükelleflerini tesbit etmek amacıyla yapılan sayım-tersi, karı şıklık 8-Ye-re yatma- Anadolu da Osmanlı Devle-ti zamanında çıkan isyanlar-tersi,farsça da su 9-Tersi,giyim eşyalarını taşımakta kullanılır-tersi,fenike şehir devletlerinden-beyaz-bir isteği kabul etmeme 0-İmanla ilgili-fliti ti erde tarihle ilgili yıllıklar-van gölü civarında kurulan ilkçağ uygarlığı -Tersi,eski bir edebi tür-utanma duygusu -Tersi,Osmiyum'un simgesi -Eserler(eski dilde)- Bir çoğul eki- İlk güneş yılına dayalı takvimin kullanıldığı ve mumyacılığın geliştiği uygarlık -Sıvı-Delil-Ateş- Tersi,ermiş -Tersi,kesin-Geniş yayvan kap-türkü-tersi,özellikle eşeklere takılır 5-İlk defa alfabe oluşturan medeniyet-tersi,çoğulun tersi-bir cetvel türü İYİ BİR BAŞLANGIÇ YARI YARIYA BAŞARI DEMEKTİR. ANDRE GİDE TARİH YAZILISINDAN İNCİLER - İLKÇAĞ UYGARLIKLARI Soru: Pankuş nedir? Cevap: İhtiyar halkın kralı tahttan indirmesi. Soru: İlkçağda Anadolu da bulunan kölelerin ne gibi hakları vardı? Cevap: Köleler bir suç işlediğinde diğer esnaf, memur, çiftçi gibi insanların aldığı cazanın /5 ini çekerlerdi. Soru: Anadolu da yazı ne zaman kullanılmaya başlamıştır? Cevap: Anadolu da ilk yazı insanların yazı yazmayı bilmedikleri zaman M.Ö 57 tarihinde başlamıştır. Soru: Fenikelilerin dünya medeniyetine katkıları nelerdir? Cevap: Fenikeliler 8 harften oluşan Uygur alfabesini getirmişlerdir. Soru: Fenikeliler hangi alanlarda ileri bir medeniyet meydana getirmişlerdir? Cevap: Denizleri genişlettiler. Soru: Miladi takvimin özelliklerini yazınız. Cevap: Hz.Muhammed in kullandığı takvimdir. Miladi takvim Ramazan ayının ilk gecesi olmuştur. Soru: Tarih okumanın faydalarını yazınız. Cevap: Tarihten örnekler vererek laf altında kalmamış oluruz. Mesela Arnavutlukta. Soru:Türklerin kullandıkları takvimleri yazınız. Cevap: Hicri Takvim,Miladi Takvim, Diyanet Takvimi Soru: Tarihi Devirleri yazınız. Cevap: İ.Ç,O.Ç,Y.Ç,Y.Ç Soru: Tarihin yöntemlerini belirtiniz. Cevap: Kulaktan kulağa geçmesiyledir. Soru: Cilalı Taş Devrinin özellikleri nelerdir? Cevap: Samanlardan ev yapmışlardır. Soru: Tarih hangi olayla başlar? Cevap: Tarih Fransız İhtilaliyle başlar (687)

14 İLKÇAĞ UYGARLIKLARI Soldan Sağa: - Gediz ve Küçük Menderes nehirleri arasında kurulmuştur. Başkentleri Sard şehridir. Kral Yolu bunlar tarafından kullanılmıştır.persler tarafından yıkılmışlardır. Alışverişte parayı ilk kullanan uygarlıktır. - Dorların saldırısı sonrası Batı Anadolu ya göç ederek İyon şehir devletlerini kuran kavim İlkel bir silah - Sümer şehir devletlerinden Mezopotamya da Sami asıllı kavimler tarafından kurulan ve ilk atlı birlikleri kuran ve Anadolu ya yazıyı taşıyan uygarlık Mezopotamya da Sami asıllı kavimler tarafından kurulan MÖ. 59 yılında Medler tarafından yıkılan uygarlık Mezopotamya nın güneydoğusunda kurulan bir uygarlık - Ortaçağda Fransa nın bulunduğu bölge Mezopotamya da Sami asıllı kavimler tarafından kurulan ve ilk daimi orduyu oluşturan uygarlık Eski dilde güneş Şiir şeklinde düzenlenmiş - Anne Tersi, yüzde çıkar Latince yeni Bir organımız Hafif ıslaklık 5- Tersi, halk dilinde bir hayvan Hint hükümdarı- Asya da yüksek bir bölge Tersi, ilave 6- Beyaz Zafer Bir yağış türü Eskiden büyükelçi için kullanılırdı 7- Eski dilde yiyecek Renkleri karışık olan Almanya da Reform u başlatan Luther soyadlı kişi Rütbesiz asker 8- Tersi, yüzyıl Tersi, Fas ta bir şehir Ren kelimesinin sessizleri Yarışmalarda uygulanan bir yöntem 9- Doğu Karadeniz de bir il Emeller Hatay çevresinde bulunan sıradağlar Bir meyve 0- Beyaz-İlk Türk topluluğu sayılan İskitler in diğer adı Tersi, inanç Hititlerde tarihi olayların tutulduğu yıllıklar - Bizans ta ortaya çıkan ayaklanma Hindistan da temeli eşitsizliğe dayalı sosyal sınıflardan oluşan sistem Sirisyumun simgesi Bir yağış türü - Macar devletini kuran sülale-tersi,ilave Utanma duygusu Tersi, Çanakkale nin bir,ilçesi - Hititlerin eskiden kullanılan ismi Zor konuşan Geri dönme- Osmanlı Devleti zamanında Adalar Denizi olarak adlandırılan deniz - Tersi, Ormanlar kralı Duman kiri Tersi, atik,girişken Tersi, Osmanlı Devleti döneminde bir yönetim birimi 5- Yazılı resmi belge İslam ın beş şartından biri 6- Hüküm verme,buyurma Özellikle damağın şişmesi Tersi, Çinlilerle Araplar arasında yapılan ve Türklerin İslamiyet e geçişinde önemli olan savaş Kısaca Maden Tetkik Arama Enstitüsü 7- Mısır da Güneş tanrısı Myanmar ın (Burma-Birmanya) başkenti Manisa nın bir ilçesi 8-Osmanlılarda sancağı taşıyan görevli Ana Antalya nın bir ilçesi 9- İma kelimesinin seslileri Tersi, Asya da bir ırmak Bir isim Afrika da bir ülke 0- Mezopotamya nın ilk uygarlığı İsa kelimesinin seslileri Afrika da piramitleri de yapan eski bir medeniyet

15 Yukarıdan Aşağıya: -Mezopotamya da birkaç şehri egemenliği altına alan hükümdarlara verilen unvan- Yunan şehirlerinin başında bulunan krallara verilen isim-katolik kilisesinde bir ülkenin ya da bir bölgenin Katolik kilisesinden çıkarılması - Perslerin kurulduğu bölge Uzaklık ifade eder Tersi, bir ek Cet Eski dilde su Bir kürk hayvanı - Tersi, ilkel bir nehir taşıma aracı Sunma Bir kavim - Ok atmakta kullanılan araç Mısır firavunlarından Kısaca sayın İlimle uğraşan 5- Parazit Kıta Doğum yaptıran 6- Sulu kelimesinin ikinci hecesi Beyaz- İlke, prensip Tersi, İtalya nın başkenti 7- Güney komşularımızdan Eklemek Tersi, değerli bir taş 8- Fenikelilerin Kuzey Afrika da oluşturdukları koloni Tersi,İzmit te kurulu olan kağıt fabrikası - Tersi,bayanların başlarına taktıkları bir örtü 9- Tersi, bir yerleşim türü Nalan kelimesinin sessizleri İlaç- Eserler 0- Kur an da bir sure İslam da kutsal sayılan bir gün Beyaz İlave-Bir cismin kısa kenarı -Sodyumun simgesi Bir göreve tayin etme Utanma duygusu Savaşa katılmış asker - Peygamberimizin ikinci eşi Kriptonun simgesi Güzel kokan anlamında Bir hayvan Öncenin tersi - Mısır da Ptolemeler Krallığı nın son hükümdarı bayan (Bundan sonra Roma imp.dönemi başlamıştır) Hititlerde devlet yönetiminde de etkili olan kraliçe - İlkçağ uygarlıklarında bir tanrı- Red kelimesinin sessizleri Kırmızı 5- Tersi, öğüt verici küçük hikayeler Özellikle altın ölçmekte kullanılan bir ölçü birimi Değerli bir taş Bir soru eki 6- Kırmızı Liste kelimesinin ilk hecesi Tutsak olma,esirlik Mısır da Amenofis in oluşturmaya çalıştığı dindeki tanrı 7- Tersi, bir meyve Gerçek Çok olmayan Bir soru eki 8- Bir ağır taşıt markası Araçları durdurmaya yarayan sistem Ukrayna nın başkenti Tersi, sayıların esası 9- Kafası çalışan Türklerin Anadolu yu yurt edindiği savaş Kırmızı 0- Frigleri de yıkan bir kavim Gerçek Eski belgelerin saklandığı yer Hayata Dair İmkanlarının altında yaşa Bol bol gülümse, hem maliyeti sıfırdır hem de bedeline paha biçilmez. İnsanların adlarını hatırla. Asla birilerinin umudunu kırma. Belki de sahip oldukları tek şey odur. Karının en iyi arkadaşı ol! İlk izlenimlerine güvenme. Arkadaşlarına borç verirken ihtiyatlı davran, ikisini de kaybedebilirsin. Kaybedecek hiçbir şeyi kalmamış insanlardan uzak dur. Köprüleri atma. Aynı nehri kaç kez daha geçmek zorunda kalacağına şaşıracaksın. Büyük sözler vermekten korkma;ama yerine de getir. Hüküm vermeden önce her iki tarafı da dinle. Zarif ol. Kimseyi bile bile kendinden soğutma. Birisine seni seviyorum deme fırsatını kaçırma. Kimse tek başına başaramaz; sana yardımcı olanlara minnet duy. Zamanı ve sözleri dikkatsizce kullanma. İkisi de geri alınamaz. İnsanlara değerlerini hissettirebileceğin fırsatları kolla. Güzel giyinmek için çok uğraştığını bildiğin birine Harika görünüyorsun de. Şükret. Başladığın her işi bitir. Hiç kimsenin sözünü kesme. Seni ziyaretleri gelenleri ayakta karşıla. Telefonu coşkulu ve dinamik bir sesle aç. Anne ve babanın kahkahalarını banda kaydet. Ölmeden önce kendine bir mezar yeri satıl al ve sık sık oraya git. Keşke sözcüğü yerine bir daha ki sefere demeyi dene. Misafirlikte yemeği övmeyi unutma. Karnın açken asla yiyecek-içecek alışverişine çıkma. Gereğinden fazlasını alırsın. Unutma!Bir insanın en derin duygusal ihtiyacı, takdir edildiğini hissetmesidir. Yaşlan;ama paslanma. İyi bir avukat, muhasebeci ve tesisatçıya ahbap ol.

16 İLK TÜRK DEVLETLERİ Soldan Sağa : - Türklerin İslamiyet e geçmesini sağlayan savaş - Orta Asya da kurulan tarihte bilinen ilk Türk Devleti 5 - İslamiyet i ilk kabul eden ve Karahanlı Devleti nin kuruluşunda etkili kavim - 55 yılında Türk adıyla kurulan ilk Türk Devleti 5- Çinlilerle Türkler arasındaki mücadelenin ana konusu olan ticaret yolu 6- Göktürk kağanlarından li yıllarda Hıristiyanlığı kabul ederek Türk benliğini yitiren, Balkanların Cermenleşmesini önleyen Türk kavmi 8- İlk düzenli Türk ordusunu kuran, vatan düşüncesini ilk defa ortaya atan Asya Hun hükümdarı 9- Avrupa dan başlayıp Karadeniz e ulaşan bir nehir 0- Türk devletlerinden bazılarının yurt tuttuğu bölgedeki ırmaklardan -Göktürklerin türediklerine inandıkları soy - Büyük Selçuklu,Türkiye Selçuklu ve Osmanlı Devleti nin kuruluşunu sağlayan boy -II.Göktürk Devleti nin kurucusundan dolayı verilen ad -Büyük Bulgar Krallığı nın kurucusu 5- Alp Er Tunga destanı da olan, bilinen ilk büyük Türk topluluğu Yukarıdan Aşağıya : - Uygurların kabul ettiği ve hayvan ürünleri yemeyi ve savaşmayı yasaklayan dini inanış - Balamir tarafından kurulan ve Bizansla Margos,Anatolios Barışı,Roma İmparatorluğu ile Katalanum Savaşı nı yapan Türk Devleti - Attila nın Bizans la yaptığı ilk barışı - Avrupa Hun Devleti nin dış siyasetini büyük oranda belirleyen hükümdar 5-55 yılında Göktürkler tarafından yıkıldıktan sonra Macaristan merkez olmak üzere 56 yılında bir devlet kuran ve İstanbul u iki defa kuşatan Türk boyu 6-İlk defa yerleşik hayata geçen Türk topluluğu 7-Türklerin kutsal başkenti 8- II.Göktürk (Kutluk) Devleti nde Kutluk un ve Bilge Kağan ın vezirleri 9- Museviliği kabul eden Türk topluluğu 0- Askeri vali - İlk Türk denizcisi - Adalet örgütü Biz de demire çelikle cevap veririz Attila, Katalanum Savaşı ndan evvel Bizans a bir elçilik heyeti göndererek yıllık vergisini istedi. İmparator Marcianus Attila ya şu cevabı verdi: - Ben, altını dostlarıma veririm,başkalarına vereceğim sadece demirdir. Buna kızan Attila bir yandan savaş hazırlığı yapıyor ve bir yandan da Marcianus a şöyle cevap veriyordu: Hiç merak buyurmayın haşmetmeap! Pek mağrur ve şımarık olan III.Napolyon, Sultan Abdülaziz ile buluşacaktı. Fuad Paşa da ona refakat için Elize Sarayı na gelmişti. Fransa teşrifat nazırı, krala vaktin geldiğini hatırlatınca Napolyon, Fuad Paşa nın orada olduğunu unutup, Biraz beklesin,ne çıkar! diye çıkışmış;sonra da Fuad Paşa yı görüp mahçup olmuştu. Telafi için Paşa ya dönüp: -Aman Paşa! Sakın zat-ı şahaneye söyleme!deyince Paşa taşı gediğine koymuştu. -Hiç merak buyurmayın haşmetmeap! Hiç zat-ı şahanenin sizin hakkınızda söylediklerini haber veriyor muyum?

17

18 İSLAMİYETTEN ÖNCE TÜRK TARİHİ Soldan Sağa: -Milli adımızla kurulan Türk devleti-tarihte bilinen ilk Türk devleti-bir Bağlaç-Tersi,bir çalgı - Genel olarak çayırlar-katı bir şekilde yönetim oluşturma-bir nota-bir bitki- Mektuba yapıştırılır-rey -Türkiye nin uydusu- Bir isim-kırım yarımadasında bir kale-bir yiyecek- -Taşıt-Tersi,siyah-Eski bir silah türü-eski bir edebiyat türü(ölenin arkasından söylenirdi)5-teki! ikinci şahıs-yazı yazan kitap yazan kişi-hunlardan sonra Avrupa'ya göç eden Türk kavmi 6-Hayvan barınağı-güneşin doğduğu vakit-satrançta oyun bitişi-uzak doğuda bir güreş çeşidi 7- Eskiden hayvan hastalıklarına verilen ad-osmanlının, Portekiz saldırılarına karşı yardım ettiği Endonezya devleti-bir hayvan-bir meyve-arapça'da olumsuzluk ön eki 8-Göktürk Devleti'nin kurucusu-ii Göktürk(Kutlıık)Devleti'nin kurucusu-kıyafet- 9-İlerisi-Sessizlik,susma-Tok olmayan -Ermeni terör Örgütü-Bir yağış türü 0-Gülhane Askeri Tıp Akademisi'nin kısa yazılışı-ilimle ilgili - Eski Mısır'da güneş tanrısı-orta Asya'da bir nehir -Bir gübre çeşidi-avarlardan sonra Avrupa'ya göç eden bir Türk kavmi-eski Türkçede cennet- Yunanlıların Kıbrıs'ı Yunanistan'a bağlama düşüncesi -Tersi, ilgi-beyaz-asya Hun Devletinin bilinen ilk hükümdarı -Seri bir şekil de kendi kendine çalı şan-saçımızı tarar-tersi,ilave - Genel olarak çayırlar -Engel-Avrupa milletlerinin oluş-masını sağlayan göç-ced 5-Bir isim- Tersi,bir Frank kralı-avrupa Ekonomik Topluluğu-Bir gezegen-kötü bir olay karşısında ortaya çıkan vücut hareketsizliği 6-Tersi,evin giriş bölümü-ilave-uzaklık ifade eder 7- Kavimler göçü sırasında Hunların başında bulunan hükümdar-eski bir edebi tür- Hah. yaratıcı-doğu Roma imparatorluğu 8-İyon şehir devletlerini kuran kavim-kabaca evet-tersi, inleme-tersi,su-bir kişinin toplumdaki konumu-rey 9-Rad kelimesinin sessizleri - Sanayi de işi en iyi bilen kişi-bir nota-gözlem-bir isim 0-Avrupa Hun Devleti'nin diğer adı-avrupa Hun Devleti hükümdarlarından-76 yılında yıkılan devlet. ÜSTTE MAVİ GÖK ALTTA YAĞIZ YER YARATILDIĞINDA,İKİSİNİN ARASINDA İNSANOĞULLARI YARATIL- MIŞ. İNSANOĞULARININ ÜZERİNE ATALARIM DEDELERİM BUMİN HAKAN VE İŞTEMİ HAKAN TAHTA OTURMUŞ TAHTA OTURARAK, TÜRK HALKININ DEVLETİNİ VE YASALARINI YÖNETİVER- MİŞ,DÜZENLEYİVERMİŞLER. Kül-tekin yazıtı doğu yüzü

19 Yukarıdan Aşağıya: -Avrupa'ya göç eden Germen kavimlerinden-bir nota-bir Uygur hükümdarı-tersi, telefonu hitabı-tersi,eski dilde su -Türklerin İslamiyet'ten önceki kutsal başkenti-bir gezegen-türkiye'nin Avrupa yakası -Asya Hun hükümdarlarından-yazma kenarlarındaki süsleme-bir nota -Erkek keçi-ilaç-tersi, görevden alma-tersi,türkü 5-Talih-Gözleri görmeyen-övme 6-Tersi, bir isim-islamiyet'ten önce Türklerde meclis 7-Gök Tanrı'nın yönetim hakkını hükümdara vermesi-karda kayma-hayvan barınağı-orta Asya'da bir ırmak 8- Lal kelimesinin sessizleri-bir kuş cinsi-özellikle toprak ve cam sanayi-sinde kullanılan bir madde-bir kürk hayvanı 9- Bayıltıcı bir gaz-lezzet-anadolu ajansının kısaltması-uzaklık ifade eder 0-Gözlem-Merkez kelimesinin kısaltması-suç,hata -Eski dilde su-tersi,bir hayvan-atik ol an-tersi,ormanda avlanma işi -Orta Asya'da bir dağ-ilk Türk milliyetçisi kabul edi-lir-yanardağ püskürtür-bir nota -Tersi,bir kürk hayvanı-islam a uygun yapılan iş-bir ırk-genel olarak çayırlar-vilayet -Üye-Eskiden Türklerde ce-hennem kavramı-orta Amerika'da bir takımada 5-Bölüm.parça-Tersi,yüksek yerlerde bir yağış türü-güreşte bir oyun-bir meyve 6- Asya'da bir göl-fasıla-eski dilde su-bayıltıcı bir gaz-eski dilde su 7-Irak-Model,tarz-Gelir getiren mülk-öğüt veren kısa hikayeler 8-Tersi,bıçak kılıfı-tersi,bir yiyecek-doğu-galyum'un simgesi-lezzet 9-Kuzu sesi-en küçük yerleşim yeri-garp 0-Çinlilerle Türkler arasında mücadeleye sebep olan ticaret yolu-tersi,küçük bir eşkıya grubu-kamu İktisadi Kuruluşlarının kısaltması -İsrail'de bir göl-merkez kelimesinin kısaltması- Tersi,bir yiyecek türü-şan, nam -Tersi,üzmekten emir -Bir organımız-tersi,bir kürk hayvanı-kalın yün kumaş-bir deterjan markası-uzaklık ifade eder-birleşmiş Milletlerin kısaltması -Sağlam-Utanma duygusu-bir başkasını rahatsız eden-şaşırma ifadesi -Bir nota-galyum'un simgesi-islamiyet'ten önce Türklerin en büyük komşusu-f ersi,genel olarak~çayırlar-ahir,bitiş 5-Yerleşik hayata geçen ilk Türk topluluğu-akıl-küçük Karadeniz tekkesi-islamiyet'ten önce Türklerde cenaze merasimi GENÇLER, YAŞLILARIN APTAL OLDUKLARINI SANIRLARAMA YAŞLILAR, GENÇLERİN APTALLIK YAPTIKLARINI BİLİRLER George Chapman TARİH YAZILISINDAN İNCİLER - İSLAMİYETTEN ÖNCE TÜRK TARİHİ Soru:Uygurların Türk tarihindeki önemi nedir? Cevap: Tarihte ilk din değiştiren Türk devleti Uygurlardır. Katolik dinini kabul ettiler. Soru:Kurgan nedir? Ceavap: Toplu mezar Soru: Yuğ nedir? Yuğ: Mezar taşı. Cevap: Kızlara verilen başlık parası Soru:Türk destanlarını yazınız. Cevap: Fatih Destanı,II.Murat Destanı, Hz.Muhammed Destanı Soru: Balbal nedir? Cevap: Savaşta şehit düşen asker Cevap:Türklere eskiden güvenilmez kısmık diye verilen isimdir. Cevap: Mezarın başına yapılan direk. Cevap:Ölünün mezarına dikilen atının kemikleri. Cevap: Şehitlerin başına konan taş. Soru: Hatun kimdir? Cevap: Hanım demektir. Soru: Otağ nedir? Cevap: Atları otlayanlara denir. Soru: Bengü kelimesini bir cümle ile açıklayınız. Cevap: İlçeden büyük olan yerlere denir.

20 İSLAMİYETTEN ÖNCE TÜRK TARİHİ Soldan Sağa: - İslamiyeti ilk kabul eden ve İlk Müslüman Türk devleti olan Karahanlıların kuruluşunda önemli rol oynayan Türk boyu Türklerin İslamiyeti kabul ettikleri ve kağıdın İslam dünyasında kullanılmaya başlandığı savaş Bilinen ilk Türk devleti - Nehir Beyaz - Erkek ördek 99 yılında Atatürk ün çalışamaları ile Türkiye ye katılan bölge Tersi, mavera - Türk Sanat Müziğinde bir makam Eğitimle uğraşan kişi Tersi, I.Murat ve II.Murat devrinde Haçlı ordularının yenilgiye uğratıldığı savaş - Gol kelimesinin sessizleri Kişinin özellikle resmi işlerde kullandığı belirteci Tersi, Mezopotamya uygarlıklarının bir çoğunun bağlı olduğu ırk Nikelin simgesi Yüzyıl 5-Temel, esas Göktürk Devleti nin kurucusu Göktürklere ait destan Araçlarda hareketin oluşmasını sağlayan temel birimlerden 6- Kolay olmayan Polanyalı Mühim olma Tuna ve İtil olmak üzere iki kola ayrılan Türk boyu 7-Tersi, sessizlik Radonun simgesi Sır Zor kelimesinin sessizleri 8- Bir işi yapmak için kullanılan araç- Hunlarda ilk Türk milliyetçisi kabul edilir- Bir haber ajansı Tersi, bir soru eki Mesajın ulaşmasını sağlar 9- Bir şeye bağlanma Bir gıdanın bayatlaması sonucu çıkar Uzaklık ifade eder Ruslarla Kıpçaklar arasındaki mücadeleyi anlatan Rus destanı Bir yiyecek Bir bitki 0-Bir Kızılderili kabilesi Türklerin kutsal kabul ettikleri başkentleri Orta Asya da bir dağ İsim - Güneşin doğma vakti Marka kelimesinin ilk hecesi Bir kişiyi hatırlayan - Bir ek Bir kürk hayvanı İslamiyetten önce Türklerde mezar Türklerle Çinliler arasındaki mücadelenin temel sebebi olan ticaret yolu - Bir Japon ismi İlave Bir nota Tersi, bir şeye bağlanma Lüks deniz teknesi

21 -Avrupa (Batı) Hun Devleti hükümdarlarından Tersi,bir yağış türü Bir bayan ismi Geniş otlak Tersi, futbolda topun kale çizgisini geçmesi 5-Tersi, kalsiyumun simgesi Yemin,misak Eski dilde su Göktürklerde Bumin Kağan a bağlı olarak batı bölgelerini yöneten yabgu İslamiyetten önce ölülerin arkasından okunan şiirler,ağıtlar 6-Eski dilde su Tersi, azı kelimesinin seslileri Başlıca içeceğimiz psikolojide içinde hazza ulaşmayı amaç edinmiş istek ve duygular diye tanımlanır Saf,temiz Bir hastalık 7- Bir hükümdarlık unvanı İkinci Göktürk devleti zamanında yaşamış vezir Uygurların kabul ettiği din Bir nota Şal kelimesinin sessizleri 8- Bir erkek ismi Fasıla İstanbul Ticaret Odası Tersi, gayrimeşru ilişki Türkçede bir ek 9- Arapça da halk Bir ay Sodyumun simgesi Görüntüyü yansıtır Bir Türk boyu Utanma duygusu 0- Ağacın bölümlerinden Tersi, bir hitap Gelenek,örf Tersi,bir erkek ismi Beyaz - Kırgızlara ait destan Tersi, eski dilde köpek Küçük parça Lityumun simgesi Tersi, ağır, şekilsiz - Attila nın Bizans ın vergisini iki katına çıkardığı antlaşma Bir cetvel türü Rus hükümdarı Tersi, Türk Sanat Müziğinde bir makam Dört tarafı sularla çevrili kara parçası -Tersi, isim Hastalığın sürekli hale gelmesi Bir görevi yerine getirme Tersi, bir çalgı aleti Bir kişiyi görevden uzaklaştırma Güreşte bir oyun Ezmekten emir - Akıl İlgi Rönesans döneminde bir ressam Tayin etme 5- Burgontlarla (Almanlar) Hunların savaşlarını anlatan Alman destanı Bir soru eki Bir teşhis hastalık yöntemi- Utanma duygusu- Fenike şehir devletlerinde Yukarıdan Aşağıya : -80 yılında Uygur Devleti ni yıkarak devletlerini kuran Türk boyu Avrupa da kurulan ilk Türk devleti Asya Hunlarının ikinci hükümdarı -Asya da bir göl Tersi, bir deniz aracı Baryumun simgesi Kilikya bölgesini oluşturan illerden - Tersi, semer kelimesinin sessizleri Anadolu da yapılan ilkçağ tapınağı Dört tarafı sularla çevrili kara parçası Tersi, bir bitki Eski dilde su - Güney Avrupa da yaşayan bir ırk Bir yiyecek Akışkan olan İnce kalın tahta 5- Tersi, kutu kelimesinin ilk hecesi Birinci Dünya Savaşı nda batıdaki muharebelerden İslamiyetten önce Türklerde hakimiyetin Gök Tanrı tarafından verildiği inancı Belirti Ataya hitap Sokullu nun doğduğu kasaba 6-Çok olmayan Tersi, bir meyve Yüzyıl Tasdik Tersi, yöntem 6- Takma ad Bir rüzgar çeşidi Göktürklere ait kitabeler Tersi, Avrupa da bir nehir 8- İlkçağda İyon şehir devletlerini kuran uygarlık Yüce, çok büyük İsim Arapça da bir hitap Tersi, olmaktan emir Gümüşün simgesi 9-Bir meyve suyu markası Yükselti Şehirlerin etrafını çeviren duvar Bir şeyin olmasına yardımcı olma 0- Bir erkek ismi İlk Türk denizcisi Göktürk hükümdarlarından Arabaların serinlemesi için kullanılır - Asya Hun Devleti nin bilinen ilk hükümdarı Lityumun simgesi Hakimiyet Uzaklık ifade eder Bir hayvan Şehirlerin girişlerinde yer alan kemer - Tersi, Mısır yakınlarında bir çöl İslamiyetten önce Türklerin komşu ülkesi Muazzam,büyük,koca Bir rakam Mavera Beyaz -Tersi, bir nehir aracı Tersi, Kıbrıs ta bir şehir Tersi, bir bayan ismi Taramaktan emir - Dost, arkadaş Bir bitki Akıl Bir Uygur hükümdarı 5- İngilizce de dişil o Gam kelimesinin sessizleri Tersi, ipliğin sarıldığı araç Tersi,üstün tersi Ela kelimesinin seslileri Bir haber ajansı 6- Ana Galyumun simgesi Sodyumun simgesi Peygamberimizi öven şiirler Bir şeyleri koymaya yarayan duvara monte edilen araç 7- Bir hayvan Tersi,bir İslam alimi..sina - Fasıla İslamiyetten önce Arap yarımadasında kurulan devletlerden Beyaz Artırma 8- Sarmaktan emir Besmelenin başlangıcı Emir İlk Türk topluluğu 9- Yay kelimesinin sessizleri Ulama,ilave etme Dişte şişme,cerahat Tersi, çok hassas olan,çekinen 0-Orman Genel Müdürlüğü Küçük parça Mısır da güneş tanrısı Bir Sabar hükümdarı - Küba nın başkenti Avusturya ve Rusya nın 8.yüzyılın sonlarında Osmanlı Devleti ni paylaşma tasarılarında Romanya çevresinde kurmayı düşündükleri devlet Avrupa ya göç eden zamanla Hıristiyanlığı kabul ederek benliğini yitiren Türk boyu -Bir kürk hayvanı Tersi, Kur an da bir sure Tersi, aynısı Dikkatsiz, sağa sola çarpan Bir yiyecek - Tersi, yabancı bir futbolcu Bir meyve Tersi,jimnastikte bir hareket Anne Bir hayvan - Tersi, bir bitki Bir Türk bölgesinin başkenti İslamiyetten önce Türklerde aile Yüksekokul 5- Türk adıyla kurulan İlk Türk devleti Göktürklerden sonra Orta Asya da hakim olan ve ilk defa yerleşik hayata geçen Türk topluluğu Karadeniz in kuzeyinde yaşamış Türk boyu Sen onu taşırsın. Sasani hükümdarlarından Andşir Babegan, tabibine -Bir günde ne kadar yemek yemeli?diye sordu. Doktoru: -Üç yüz gram kadar yeter, diye cevap verdi. Babegan: -Bu kadarcık şey insana ne kadar kuvvet verir ki? Diyerek bunu az bulunca, tabip şu karşılığı verdi: -Bu kadarı seni taşır. Bundan fazla olursa sen onu taşırsın.

22 Mete'nin mensubu bulunduğu Türk devleti İslamiyet'ten önce Türklerde devlet müşaviri, aygucı. Üge -İslamiyet'ten önce Türklerde cenaze merasimi. -İslamiyet'ten önce Türklerde miras payı. Ülüş 5-Avrupa'nın bugünkü etnik yapısının oluşmasını sağlayan olay Museviliği kabul eden, Karadeniz'in kuzeyine hakim olmuş Türk boyu Yerleşik hayata geçen ilk Türk boyu Bir Moğol kavmi Ötüken Uygurlarının yıkılmasından sonra kurulan iki Uygur devletinden biri Maveraünnehir'e yerleşmeye çalışan Müslüman Arap devleti Bulgarların kurduğu bir devlet Orta Asya'da bir ırmak.. -İslamiyet'ten önce Türklerde devlet. -Arapların Maveraünnehir'e girmesini engelleyen Türk boyu Çinlilerle mücadelenin en önemli sebebi olan ticaret yolu.... KİMDE TEFEKKÜR VARSA, 0 KİMSE İÇİN HER ŞEYDE İBRET VARDIR. Mevlana Celaleddin-i Rumi Svendai Rus knezi Vladimir ile Peçenek başbuğ Svendal 988 yılında Trubej nehri kıyılarında karşılaştılar. Nehri bir tarafın da Ruslar,öteki tarafında da Peçenek Türkleri bulunuyordu.iki tarafında savaşabilmesi için,iki taraftan birinin nehri geçmesi şarttı.ancak iki tarafta nehri geçip savaşmaya cesaret edemiyorlardı.uzun bir bekleyişten sonra Peçenek başbuğu Svendal 5 nehrin kıyısına gelip şöyle bağırdı: "Sen kendi adamlarından birini seç,bende seçeyim.onlar huzurumuzda vuruşsunlar.eğer senin adamın galip gelirse,üç sene savaşmayacağız.eğer benim adamım galip gelirse,üç sene savaşacağız." Rus knezi teklifi kabul etti. Tarihi kaynaklara göre Rus pehlivanı,peçenek pehlivanın pençeleri arasında can vermişti. Bari su içsinler Romalılar savaşa giderken kafes içinde kutsal saydıkları piliçleri de beraberinde götürürlerdi.şayet piliçleri ka-fes içindeki yemleri yememiş iseler,bu hayra alamet sayılmazdı.klodius zamanında Drepene savaşma giden Romalılar,piliçlerin yemlerini yemediklerini İmparatora bildirince,klodius: -"Mademki yem yemiyorlar,bari su içsinler" diyerek hayvanları denize attı. Böyle durmazdın Aristo öğrencilerinden birine bir mesele tarif ettikten sonra der ki; -Anladın mı? -Evet. -Ama senin anladığına delalet eden bir işaret göremiyorum. -O işaret nedir? -Güleryüz. Anlamış olsaydın, sevinirdin.böyle durmazdın.

23 7 İSLAM TARİHİ VE MEDENİYETİ Soldan Sağa : - Mekkelilerin Müslümanları siyasi bir güç olarak tanıdıkları antlaşma - Hz.Ömer döneminde Sasanilerin ilk defa yenilgiye uğratıldıkları savaş(66) -Peygamberimizin ilk savaşı - Medinelilerin peygamberimize ilk biatı 5-Hindistan da temeli eşitsizliğe dayalı sosyal bir örgüt 6- Peygamberimiz döneminde Bizans la yapılan ilk savaş 7- Müslümanların yenilgiye uğradıkları ilk savaş 8- Peygamberimize güvenilir anlamında verilen unvan 9-Mekke den Medine ye göç edenlere yardım eden Medineli Müslümanlar 0- Mekke den Medine ye göç - Kur an da bir sure - Dört Halife Dönemi nden sonra kurulan devlet - Adaletiyle tanınmış ikinci İslam halifesi -Peygamberimizin ilk eşi 5- Peygamberimizin sözleri 6- Emevilerin Maveraünnehir e girmesini engelleyen Türgiş hükümdarı Yukarıdan Aşağıya: - Abbasiler devrinde çıkan dini ve siyasi özellikli bir isyan - Hz. Hüseyin in I.Yezit tarafından şehit edildiği olay - Mekkelilerin son defa Medine üzerine geldikleri sefer -Emevilerden sonra kurulan,ilhanlı hükümdarı Hülagü Han tarafından 58 yılında yıkılan devlet 5-Mekke nin fethinden sonra çevredeki müşrik kavimlerle yapılan savaş 6- Döneminde Kerbela Olayının meydana geldiği Emevi halifesi 7-Peygamberimizin dedesi 8- Mekke yi yöneten kabile 9- Tarık bin Ziyad ın İspanya yı fethiyle(7) temeli atılan Abbasi Devleti nin kuruluşundan kısa bir süre sonra (756) İspanya da kurulan Emevi Devleti 0- Şehirli Arap - Kast Sistemi nde pis işlerle uğraştıkları kabul edilen sınıf - Peygamberimizin annesi - Mekke den Medine ye göç eden Müslümanlar Bir gün bir sahabi, Allah Resulü nün huzuruna gelerek cahiliyeye ait bir canavarlığı şöyle dile getirmişti.: Ya Resulallah!Biz cahiliye devrinde kız çocuklarımızı diri diri gömerdik. Benim de bir kız çocuğum vardı. Annesine Bunu giydir, dayısına götüreceğim dedim. Hanımım dediğimi yaptı. Çocuk hakikaten dayısına gideceğini zannediyor ve cıvıl cıvıl koşuşuyordu. Elinden tutup daha önce kazdığım bir kuyunun yanına getirdim. Ona kuyuya bakmasını söyledim. O tam kuyuya bakayım derken, sırtına bir tekme vurdum ve onu kuyuya yuvarladım. Fakat nasılsa, eliyle kuyunun ağzına tutundu. Bir taraftan çırpınıyor, diğer taraftan da: Babacığım üzerin tozlandı. Deyip elbisemi silmeye çalışıyordu. Buna rağmen bir tekme daha vurdum ve onu diri diri toprağa gömdüm. Adam bunu anlatırken Allah Resulü ve yanındakiler hıçkıra hıçkıra ağlıyorlardı. Orada oturanlardan birisi Be adam Resulallah ı hüzün içinde bıraktın deyince, Efendimiz adama: Bir daha anlat dedi. Adam hadiseyi bir kere daha anlattı. Peygamberimizin gözünden süzülen yaşlar mübarek sakalından aşağıya akıyordu.

24 İSLAM TARİHİ- HZ.MUHAMMED DÖNEMİ E Mekke'den Medine'ye göç edenlere verilen isim - Müslümanların ilk göçettkleri bölge - Mekkelilerle Müslümanlar araında yapılan savaş - Bizans'la yapılan ilk savaş 5- Mekkelilerin son defa Müslümanlar üzerine gelmeleri ile yapılan savaş 6- Mekkelilerin Hicret'le göç ettikleri bölge 7- Peygamberimizin son seferi 8- Peygamberimizin Mekke'den göç etmesine verilen isim 9- Mekkelilerle Müslümanlar arasında yapılan savaş 0- Peygamberimizin göç etmek için ilk gittiği şehir - Yahudilerin elinden alınarak Şam ticaret yolunun güven altına alındığı kale - Mekkelilerle Müslümanların ikinci savaşı - Kabe'nin bulunduğu Müslümanların göç etmek zorunda kaldıkları, 60 yılında ele geçirdikleri şehir - Mekke'nin fethinden sonra çevre kabilerle yapılan ve Müslümanların Arabistan yarımadasının en önemli siyasi gücü haline gelmelerine yol açan savaş 5- Hz. Muhammed'e Medinelilerin biat ettikleri yer

25 Peygamberimizin Mekke'den Medine'ye göçü Peygamberimizin Mekkelilerle yaptığı ikinci savaş. -İlk defa Hz. Ömer devrinde oluşturulan teşkilat Halifeliği saltanat haline getiren sülale Bizanslıların yenilgiye uğratılarak Suriye'nin ele geçirildiği savaş Türk asıllı bir hadis bilgini Tarık bin Ziyad tarafından fethedilen bölge Hz. Hüseyin'i şehit ederek Kerbela olayına sebebiyet veren Emevi halifesi İspanya'da kurulan Emevi Devleti Emevilerden sonra kurulan devlet İran'ın ele geçirildiği ve Sasani Devleti'nin yıkıldığı savaş İbn-i Sina'nın geliştirdiği bilim dalı -Kuzey Arabistan'da İslamiyet'ten önce kurulan bir devlet Medinelilerin Peygamberimize ilk biati Emevilerin başkenti. 6-El-Harezmi ile zirve noktasına ulaşan bilim dalı İlk İslam parasını basan ve Arapça' nın resmi dil olmasını sağlayan Emevi halifesi. 8-Kağıdın Çin'den Türkistan'a getirildiği şehir Kadisiye savaşıyla ele geçirilen bölge. İNSANLARIN EN HAYIRLISI, AHLAKI GÜZEL OLANDIR. Hadis-i Şerif Delinin Biriyim Zalim Haccac, Abdullah bin Zübeyr'i şehit ettikten sonra Medine'ye gelir.bu olay üzerine gelişmeleri İzlemek için Haccac tebdili kıyafet eder,yaşlı bir bedevinin şehirden içeri girdiğini görür. Kendisine der ki: -Ya Şeyh! Medine'de ne var yok? -Ah sorma, halleri pek yaman! -Ne oldu? -Ne olacak Abdullah bin Zübeyr gibi bir zatı şehit ettiler. -Kim etti? -Haccac denilen o Allahın belası,o zalim herif! -Ya Şeyh sen Haccac'ı görsen tanır mısın? -Hayır. -(Yüzünü açıp) İşte Haccac benim. -Ey kardeş sen de beni tanıyor musun? -Hayır. -Beni Amir kabilesinden delinin biriyim. Ne söylediğimize yaptığımı bilmem. Haccac İhtiyarın tedbirinden hoşlanır ve kendisini affeder. İşte Bende öyle Yaptım Bilginlerden birine edepsiz adamın biri saldırır ve tekme atar. Bilgin karşılık vermez. Görenler "Niçin mukabele etmedin" diye sorarlar.bilgin şu cevabı verir:

26 İSLAM TARİHİ Soldan Sağa:- İspanya da kurulan Emevi Devleti Tıp alanında ünlü bilim adamının ikinci adı - Emevilerin kurucusu Tersi, tatlı yiyecek - İlaç Tersi, kuzu sesi- Tersi, bromun simgesi - Tersi, ihtiyaç için hayvan öldürme işi Tersi, dünyanın uydusu Bir işi yapan, işleyen, 5- Hayvan barınağı Tersi, Hz. Hüseyin in şehit edilmesine yol açan Emevi halifesi Bir kürk hayvanı 6- Yardımlaşarak iş yapma Bir nota 7- Yarışmalarda, koşularda her bir bölüm En kısa zaman dilimi Kırmızı 8- Abbasi halifelerinden Harun.. Bir bağlaç 9- On bir ayın sultanı Bir çoğul eki Yukarıdan Aşağıya:- Abbasilerden önce kurulmuş kurucusu Hz. Muaviye olan devlet - Hanefiliğin kurucusu İmam-ı Azam Ebu Hanife nin asıl ismi Vücuttan çıkan bir tür sıvı - Tersi, isim Tersi, onda bir oranında alınan vergi - Öz olmayan El bombası o çekilince patlar 5- Tersi, vilayet Gelecek Uzaklık ifade eder 6- Aza Dolaylı olarak anlatma 7- Şeb-i Aruz törenlerinde dönen kişi 8- Tersi, Fatih Sultan Mehmet in oğlu Hayvan barınağı 9- Peygamberimizin (s.a.v) hayatını anlatan eser 0- Vilayet Vilayet - Bir meyve Ermeni terör örgütü - Bağdat merkez olmak üzere Ebul Abbas Abdullah tarafından kurulan İslam Devleti. İçimde bir gurur hissettim ve onu öldüreyim dedim. Hz.Ömer, hutbe esnasında bir ara, hiç münasebet yokken mevzuu değiştirir: Ya ömer,der,daha dün baban Hattab ın develerini güden bir çobandın. Hutbeden iner. Sorarlar: Durup dururken bunu söylemeye sevk eden neydi? Cevap verir: Aklıma halife olduğum geldi. Başka bir gün,sırtında bir çuval dolaşıyordu. Niçin böyle dolaştığını soranlara: İçimde bir gurur hissettim ve onu öldüreyim dedim. Allah ım sen onun yüzünü karart, boynunu kes ve kanını dök Bir gün Haccaa-ı Zalim şen tabiatlı, temiz itikatlı Kümeyl bin Ziyad ı ihanet suçuyla, bir azap ve ceza ile bağlatıp meclisine getirir ve : -Benim hakkımda niçin yakışıksız sözler söyledin ve beddua eyledin? der. Kümeyl inkar eder. Haccac: -Filan bağda, filan ve filanla otururken beni andığınız vakit sen Allah ım sen onun yüzünü karart, boynunu kes ve kanını dök demedin mi? -Evet, ben o bağda, asma üzerinde, tam karşımda salkım koruk görüp ona baktım ve bu sözleri söyledim. Benim muradım koruğun durumu idi. Yoksa mü minlerin emirine sövmek değildi, der. Haccac a Kümeyl in cevabı hoş gelip onu bağışladı.

27 İSLAM TARİHİ Soldan Sağa: -Hz.Muhammed in (s.a.v) dedesi Bir nota - Bir yapıştırıcı markası Eski dilde şaka - Medinelilerin peygamberimize biat ettikleri yer Ters, bir bayan ismi Arabistan da eskiden kullanılan bir dil - Peygamberimizin kazandığı ilk zafer Bir çoğul eki 5- Tersi, bir nota Kısaca bakınız Hububat, buğday ve arpa cinsi bitkilere verilen ad 6- İslamiyet öncesi Arabistan da kurulan devlet Tümör Artırma 7- Türkiye nin uluslar arası trafik işareti Allah ın (c.c) esirgemesi,yardımı Eski dilde köpek 8- Eklemek, ilave etmek Komşu bir devlet 9- Yemeklere kattığımız hoş kokulu bir bitki Ölümden sonraki alem Tersi,cerahat 0- Kısaca Kara Kuvvetleri Hz.Ömer döneminde 66 yılında Sasani Devleti ile yapılan savaş - İrlanda Kurtuluş Örgütü Tersi, Yüce Allah ın insanlarla birlikte kendisine ibadet etmek için yarattığı görünmeyen varlık Bir geyik türü - Pas Farsça da yeni - İslam tarihinde üçüncü halife Tersi, kesilmiş olan - Kuzu sesi - Hz. Ali döneminde Hz.Muaviye ile yapılan savaş Peygamberimizin hicret ettiği yer 5- Hz.İsa dan önce Hz.Ali döneminde Hz.Aişe ile yaşanan olay Tersi, sıkıntı Yukarıdan Aşağıya : - İslamiyet in ortaya çıktığı yarımada Osmiyum un simgesi -Pantolona takılır Tersi, Hz.Ömer döneminde fethedilen ülkelerden - İsim Eski Güney Amerika medeniyetlerinden Mazhar- Fuat Özkan üçlüsü - Bir acı bitki İlave Katışıksız 5- Hakimiyet, güç Eski dilde kırmızı Tersi,kama nın kılıfı 6- Bir soru eki İnleme Bir cins değerli taş 7- Peygamberimizin ilk kaybettiği savaş Mekke den Medine ye göç eden Müslümanlar 8- Sporda bir üst kademeye çıkma Tersi, istek Kuzu 9- Donmuş su Geçmiş olayları inceleyen bilim dalı Kötü,fena 0- Tersi, bir göz rengi Deriden yapılıp, ayağa girilen bir cins çarık Ramazan da yapılan bir ekmek çeşidi - Bir nota Yüce Allah ın bir ismi 00 lü yıllarda Gırnata (Granada) da Yusuf Ebu l Hallac tarafından yaptırılan, bir üniversitenin giriş kapılarından birinin nefis kitabesinde şunlar okunmaktadır; Dünya hayatı şu dört şey üzerinde dayanıp durur. -Hikmet sahiplerinin taşıdığı ilim; -Yetkili kimselerin göstereceği adalet; -İyi ve salih kimselerin duası; -Yiğitlerin cesareti;

28 İSLAM TARİHİ Soldan sağa: -Peygamberimizin dedesi-mısır ile Arabistan yarımadasında yer alan çöl ya da eski bir Müslüman bir Türk hekimi-peygamberimizin göç ettiği şehir -Rütbesiz asker-bir yapıştırıcı markası-şaka-üye-doğu da kullanılan bir kız ismi - Bir İspanyol ismi -Peygamberler şehri-orta Doğu' da yaşamış bir kavim-bir erkek ismi-isim -Brezilya'nın uluslararasında kullanılan plaka işareti-gözleri görmeyen-tersi, Müslüman bir astronomi alimi-giyecekleri ısı yoluyla düzelten gereç 5-Latince'de üç- Eski Türklerde ağabey-bağışlama-dört Halife döneminden sonra kurulan ve halifeliği saltanat haline getiren sülale.devlet 6- Güney Arabistan'da İslamiyet öncesi kurulmuş bir devlet-islam ın beş şartından biri-zulüm eden-uzaklık ifade eder- Tersi,nam,şan 7-Türk Standartları Enstitüsü Kurumu -Kölelikten kurtulma-gün ağarması-savunma amaçlı yapılmış yapı 8- Utanma duygusu-dilsiz-olgunlaşmış kişi-vefasız-kötü 9-Sokak kabadayıları atar-kalmaktan emir-bir sayı-bir harfin okunuşu- Tersi,kervansaray 0-Hz. Ömer döneminde,66 yılında Sasani ordusunun yenilgiye uğratıldığı savaş-bir haber ajansı-hz Hüseyin in şehit edildiği yer -İrlanda Kurtuluş Örgütü-Sert bir cisim-halk dilinde hala-sonra-ilk defa Abbasilerde görev yapan ve halifeden soma gelen devlet adamı -Kadisiye Savaşı ile ele geçirilen bölge-kur'an'da bir sure-emevilerin kurucusu-kırmızı - Tersi.Kuzey Atlantik Paktı-Tersi.Eski dilde yemek-tersi. Trakya 'da bir hitap şekli-hz, Ali'nin oğullarından biri -Hz. Ali ile Hz. Muaviye'nin karşı karşıya geldiği savaş-tersi,halk dilinde ne yapayım-kalay ın simgesi-bir çalgı aleti-yüzyıl 5-Tersi,bir kıyı tipi-hz. Ali ile Hz. Ayşe'nin karşı karşıya gelmesine yol açan olay-söz söyleme-çanakkale savaşlarında kazanılan bir muharebe 6-Osmanlı Devleti'nde II.Mahmut 'un Sened-i İttifak ı imzaladığı halk sınıfı-tersidir döneme adını veren bîr çiçek- Bir nota-tersi,ordu Yardımlaşma Kurumu 7-Nokta kelimesinin kısaltması Emevilerden soma hüküm süren hanedan-türk Müslüman bir matematik bilgini 8-Atik olan-inleme-bir nota-onda bir oranında alman ürün ver-gisi-tersi,türkiye'nin uluslararası plaka işareti-bir yiyecek 9-Eski dilde eserler-deve- Mekkelilerle Müslümanların imzaladıkları barış-utanma duygu-su 0 -Abbasiler zamanında kurulan tercüme bürosu.kütüphane ve akademiden oluşan kuruluş-hareket eden araçların genel adı- Gömlek ve ceket ya-kalarına takılır-bir kürk hayvanı.

29 Yukarıdan aşağıya: -İslamiyet'in doğduğu bölge-.islam halifesi-eski dilde su -Lira-Bir kız ismi-tersi,güzel koku veren bitkiler-bir şey içmek için kullanılan küçük kap -Hastalığa çare-cebe kelimesinin ikinci hecesi-hacda ziyaret edilen dağ-at yavrusu -Bir gübre çeşidi-bir şeyi bir-kaç defa uygulamak-büyük derslik veya toplantı salonu-para çekme ve haberleşmeyi kolaylaştıran optik alet 5-Kolay olmayan-kek kelimesinin sessizleri-tersi.bir böcek 6-Bir som eki- Bir şeyi ortadan kaldırma.temizleme-tersi,bey az-tersi, dünyanın uydusu-kırmızı 7-Peygamberimizin Mekkelilere yenildiği savaş-sıkıntı verme-kur'an-ı Kerim de ki anlamlı her cümle-tersi.osmanlılarda çarşı ve pazarlardan alınan vergi 8-Yarışmalarda koşulacak mesafenin bölümleri-tersi,bir mobilya boyası-meydan kelimesinin ikinci hecesi-su kaynağı 9-Ama-Bir soru eki-ilk peygamber-inleme 0-İz,belirti-Yemin-Eğitim alanlarının her bir bölümü-ilaç -Bir nota-askeri eğitim-bir uzunluk ölçüsü-prensip -Verme-Büyük-Tersi,bir ünlem-en kısa zaman dilimi-bir göz rengi -Yaşlı,ihtiyar-Eski dilde su-bir bağlaç-kabaca evet -Her bir elektrik devresi-tersi,vilayet-islamiyet ten önce Türklerde siyasi hakimiyetin Gök Tanrı tarafından verilmesi inancı-araba lambası-tümör 5-Gök-Duman kiri-bir soru eki- Basit nehir aracı-dört tarafı suyla kaplı kara parçası 6-Cennet bahçesi-sasani Devleti'nin yıkılmasına ve İran'ın ele geçirilmesini sağlayan savaş-eski dilde gece 7-Eski dilde kelimenin basma geldiği zaman olumsuzluk belirtir-eski dilde su-sonra-bir organımız-avuç içi 8-Büyüklük-Tersi.isim-Eksikliğinde guatr hastalığına yol açan kimyasal madde- Tersi,Brom'un simgesi 9-Kırmızı-Olay-Tatlılar üzerine sürülür-köpek 0-Tersi,evvel-Tersi,o an-eski dilde köy.küçük yerleşim yeri -Naz-Eski dilde ruhlar-büyük şirketler -Akıl sahibi şuurlu insanları,kendi irade ve şuurlarıyla hayra sevk eden ilahi kanun -Amaç,gaye-Musibet-Sahip olma -Vilayet-Ürkek kelimesinin ilk hecesi -I. Balkan Savaşı'nda yapılan Londra Antlaşması ile kabul edilen sınır Midye- -Çanakkale Muharebe alanlarından bir kör-fez - Peygamberimizin üstün özelliklerini anlatan şiirler-paranın kullanılması ile ilgili-askeri hiyerarşi de üste bağlı olan- Otlak 5-İspanya'da kumlan Emevi Devleti-Abbasi halifelerinin en ünlüsü. Harun Reşit in zamanında bir deli tanrılık davasına kalkışır. Ve halk arasında gezerek Alemin Huda sıyım diye söyler. Tutup Harun Reşit in Huzuruna getirirler. Harun, deliyi söyletip özüne sözüne bakar ve deliyi imtihan eder. -Geçen yıl da biriniz akılsızlık edip peygamberlik davasında bulundu, emir ettik idam edip boynunu vurdular, der. Deli: -Ey benim makbul kulum, iyi etmişsin ve sevap yoluna girmişsin. Çünkü o yalancıya ben daha peygamberlik vermemiş ve risaletle göndermemiştim. Halife Harun Reşit,İmam Ebu Yusuf u zamanın temyiz mahkemesi reisliğine getirmişti. Adamın biri ona bir soru sordu ve bilmiyorum cevabını aldı. Adam; -Nasıl bilmezsin, bir de devlet hazinesinden maaş alıyorsun, diye çıkıştı. Ebu Yusuf ta şöyle cevap verdi; -Kardeşim, bize bildiğimiz şeylere maaş veriliyor. Eğer bilmediklerimiz için bir ücret alsaydık devletin hazinesi yetmezdi. Valilik Sınavı Hz. Ömer halifeliği sırasında önemli bir adamı vilayetlerinden birine vali olarak atamış. Vali adayı atamasını almak için Hz.Ömer in odasına gelmiş.hz.ömer o sırada bir çocuğu sevip okşuyormuş. Atama kağıdını bekleyen vali, çocuğun kim olduğunu sormuş ve kimsesiz bir yetim olduğunu öğrenince, halifeye hayretle bakıp: -Aman efendim, benim birkaç çocuğum var. Hiç birini okşamam, benden öyle korkarlar ki gözlerini kaldırıp yüzüme bakmaya bile cesaret edemezler! demiş. Hz.Ömer ise o sırada memurun getirdiği atama emrini hemen yırtıp atmış ve: -Kendi evladına şefkati olmayan adamın halka merhameti olamaz, diye taş yürekli babayı valilikten almış... Batı dillerine geçmiş bazı Arapça kelimeler: Admiral,Alkohol,Amalgam, Arsenal,Artischocke, Atlas, Benzin, Benzol, Borax,Cafe, Chiffre,Diwan, Dragun, Gitarre,Gala,Ingwer,Koffer,Magazin, Merinoschaff,Natron, Orange,Raket, Safari,Schirokko,Sterling,Trafik,Waran,Zenit,Zucker v.b (Avrupa nın Üzerine Doğan İslam Güneşi,Dr.Sigrid Hunke

30 İSLAM TARİHİ Soldan Sağa: - Emevilerden sonra Bağdat başkent olmak üzere kurulan ve İlhanlı hükümdarı Hülagü Han tarafından yıkılan İslam Devleti Dört Halife döneminden sonra kurulan, halifeliğin saltanat haline geldiği, ırkçı bir politika izleyen ve Abbasiler tarafından yıkılan devlet Bir bayan ismi Hz. Hüseyin in Hz. Muaviye nin oğlu Yezit döneminde şehit edildiği olay İnleme Batınilerin faaliyetlerini yürüttükleri ve Hülagü Han tarafından ele geçirilen müstahkem kale İri, gürbüz çocuk - Bir ağaç türü Sırlar İspanya yı fetheden komutan Lidyalıların başkenti - Banmaktan emir Bir göreve getirmek Tersi, bir organımız Birinci tekil şahıs zamiri Bir hükümdarlık unvanı 5- Bir erkek ismi İkinci İslam halifesi Bir hükümdarlık unvanı Tersi, dert, sıkıntı Kırmızı 6- Ela kelimesinin seslileri Saçı olmayan İsim Yoksulluk Geç olmayan Aracın hareketini sağlayan parçalardan 7- Kat kelimesinin sessizleri Kalın uzun tahta parçası Bir haber ajansı Notada duraklama zamanı 5 yılında Fatih Sultan Mehmet tarafından yıkılan devlet 8- Allah ın Kılıcı (seyfullah) unvanı verilmiş sahabe- Kraliçe Osmanlı döneminde bilinmeyen tarihler için kullanılan bir kelime-ile kelimesinin seslileri 9- Tersi, bir böcek ilacı markası Hoş kokulu anlamında bir kelime Saç teli Gayret, çaba Radon elementinin sembolü 0- Belirti Türkiye Atam Enerjisi Kurumu Bir organ Kesin Emevi Devleti nin kurucusu -Peygamberimizin hayatını anlatan eser Mekke den Medine ye göç eden Göç etme Tersi, ülke dışına çıkarken istenen belgelerden

31 - Eski bir Türk hükümdarlık unvanı Bir soru eki Ulamaktan emir Cet Eski Mısır da güneş tanrısı Bir nota Alparslan döneminde fethedilen Kars taki kale - Bir nota Üye Emeviler döneminde Tarık bin Ziyad tarafından fethedilen ve Müslümanların Avrupa ya ayak basmasına yol açan fetih Tersi, bir göz rengi - Bir organımız Fatih tarafından 60 yılında fethiyle Bizans ı diriltme umutlarının söndürüldüğü fetih Arapça sarhoşluk Balığı avlamak için kullanılan yem 5- Tersi, İtalya nın başkenti Endülüs Emevi Devleti nin başkenti Bir dinlenme aracı Tersi, bir kürk hayvanı Bir nota 6- Sirisyumun simgesi Adale -Tümör Baryumun simgesi Kripton un simgesi Fransız krallarının çok kullandıkları isimlerden Bazen 7- Tersi, Yunanistan ın başkenti Balık tutmakta kullanılır Tersi, haya Bir ağaç türü Bir nota 8- Nehir taşıtı Tersi, türkü Mustafa Kemal in Trablusgarb ta savaştığı bölgelerden Mersin in bir ilçesi Hakimiyet 9- Akıcı olan Sam kelimesinin sessizleri Tulu kelimesinin ilk hecesi Çayın kıvama gelmesi Dişin iltihaplanması 0 Sodyumun simgesi Ayılmaktan emir Tersi, gerçek Kabe nin bulunduğu şehir - Tersi, Kur an da bir sure En kısa zaman dilimi Sav kelimesinin sessizleri Peygamberimizin 68 yılında Mekke li müşriklerle yaptığı antlaşma Ateş - Tersi, kargaşa ortamı Fatih zamanında yapılan Kırım seferi ile ele geçirilen ve İstanbul antlaşması ile Rusya ya bıraktığımız kale İnanma,inanç Daş kelimesinin sessizleri Birbirine dokunma - Hz. Ali ile Hz. Muaviye arasında yapılan savaş Bir damar çeşidi Gelecek Ünlü Türk matematikçisi - Lisans Üstü Eğitim Sınavı Utanma duygusu Çok olmayan Misak,yemin Tersi, Ofiste resim programı - Peygamberimizi öven şiirler 5- Bayan 7 yılında Emevilerle Franklar arasında meydana gelen ve Müslümanların batıdaki son ilerleyiş noktalarını belirleyen savaş Muhtar,yarı bağımsız Tersi, halk arasında entelektüel Yukarıdan Aşağıya: -Medinelilerin Peygamberimize biat ettikleri yer 66 yılında Sasani ordusunun yenilgiye uğratıldığı ve Irak ın fethedildiği savaş Nihavent Savaşı (6) ile Hz. Ömer döneminde yıkılan devlet Tersi, adale - Bekarlık Müsaade Kıbrıs ta bir şehir Yurt, vatan - Kalın örtü Tersi, inleme Sevgili Tersi, dördüncü İslam halifesi Tersi,kabaca yanından kovma - Araçlarda bir fren çeşidi Büyük firmaların ortak hareketi ile oluşan şirket Ölümü ifade eden bir halk deyişi Tersi,Selçuklulara da başkentlik yapmış İran da bir şehir 5- Eski dilde kılıç Kalmaktan emir Utanma duygusu Bir peynir çeşidi Utanma duygusu Eski döneminde kullanılan bir tedavi yöntemi 6- Den, e kadar anlamında kullanılan kelime Sözcük Bir yağış türü Sıcaklık Sodyumun simgesi 7-Bir nota -Ladik olup olmadığının sorusu Tersi, İskitler Mal kelimesinin sessizleri Rapor kelimesinin kısaltması 8- Tersi, mavera Seviye Belirleme Sınavı- Akıl Tersi, serbest bırakma 9- Mısır da güneş tanrısı Gözleri görmeyen İnleme, ağlama Avrupa Ekonomik Topluluğu Tersi, yurt 0- Türk- İslam Devletleri zamanında yaşamış bir bilim adamı Pek güzel Abbasi Halifesini Büveyhoğullarının baskısından kurtaran Büyük Selçuklu hükümdarı Osmanlı Devleti nde kadının yönettiği yönetim birimi - Sarmaktan mir Yemek niyetiyle hayvan öldürme Tersi, bir çamaşır suyu markası Şehirleri koruyan kalın duvarlar Notada duraklama işareti - Almanya nın eski para birimi İlaveli Farsça da dudak Göçebe Araplar Kamer - Bir göz rengi Yas tutan Mısır da güneş tanrısı Beytullah, Mekke de bulunan Müslümanlarca kutsal sayılan mabet Rütbesiz asker Anlam - Canlı, var olan Evvel Lübnan bölgesinde Fenikeliler tarafından kurulan şehir devletlerinden Adem oğlu Kabaca evet 5- Simge, sembol Tersi, Mustafa Kemal in Trablusgarp Savaşı nda savaştığı cephelerden Tersi, top oynanan alan Bir cismin kısa tarafı Balkanlarda bir nehir 6- Bir peygamber Gelecek Eskiden müzik eserlerinin çalındığı araç Utanma duygusu Titiz kelimesinin sessizleri 7- Yunanistan la aramızda meydana gelen mübadele anlaşmazlığı Bir görevi yerine getirme, bir müzik parçasını çalma Bir ay Peygamberimizin kabrinin bulunduğu şehir 8- Bir nota Hint hükümdarı Katlı yatak Peygamberimiz döneminde Mekke de hakim olan kavim Tersi, Rize kelimesinin ilk hecesi 9- Tersi, delil Bir tür marmelat Varların tersi - Kab kelimesinin sessizleri Allah ın isimlerinden 0- Bir kömür türü Tersi, kalın sesli Yemek yapılan oda Akıl İnternet üzerinden okunan kitap - Rütbesiz asker Hz. İbrahim dinine inanan kimse Bir bayan ismi Ata takılır - Gözlem Dağın en yüksek bölümü Fasıla Bir bayan ismi - İnanma, inanç Bir haber ajansı Kavgalı Kabak kelimesin sessizleri Serbest bırakma, kölelikten bırakma - Tersi, bir şeye bağlanma Tersi, Güney Amerika daki medeniyetlerden Bir kez daha Nehir aracı Üçüncü İslam halifesi 5- İspanya da Emeviler tarafından kurulan devlet Sasani Devleti nin yıkıldığı savaş Tersi, Hititlere eskiden verilen isim Devasız Dert İbn-i Sina ya bir gün şöyle bir soru sorulmuş: -Her derdin bir devası vardır derler. Dünyada devası olmayan dert yok mudur? Büyük alim şöyle cevap vermiş: -Derdin devasızı, iyinin kötüye muhtaç olmasıdır!

32 TÜRK DÜNYASI I Soldan Sağa : - Oğuzlar tarafından 08 yılında kurulan ve Anadolu nun Türkleşmesini sağlayan devlet - Büyük Selçuklu Devleti nin döneminde Anadolu nun Türleşmesinin olduğu, Anadolu da ilk Türk devletlerinin kurulduğu hükümdar dönemi - Malazgirt Savaşı ile Anadolu nun kapılarını Türklere açan Büyük Selçuklu hükümdarı - Afganistan çevresinde Alp Tekin tarafından kurulan devlet 5- Selçuklu Devleti nde bir kısım asker ve devlet görevlilerine belirli bölgelerden vergi kaynaklarının tahsis edilmesi ve buna karşılık olarak onlardan devlet için hizmet beklenmesi usulü 6- Büyük Selçuklu Devleti nin fiilen kurulmasını sağlayan, Gaznelilerin yıkılma sürecine girmesine yol açan savaş 7-60 yılında İlhanlı ordusunu Ayn-ı Calut Savaşı nda yenilgiye uğratan Memlük hükümdarı 8- Karahanlılarda ilk Müslüman Türk hükümdarı 9- Selahaddin-i Eyyubi nin Haçlıları yenilgiye uğratarak Kudüs ü ele geçirdiği savaş 0- Mercidabık ve Ridaniye Savaşları ile Memlükleri yenilgiye uğratarak bu devlete son veren Osmanlı hükümdarı -Hindistan a 7 sefer yaparak İslamiyet in bu bölgede yayılmasını sağlayan hükümdar - Türklerin İslamiyet e geçmelerini sağlayan Çinlilerle Araplar arasında yapılan savaş - İslam hukukuna göre,bir mü min alınteri ile kazandığı malından bir bölümünü,insanların hayrına olacak bir iş için ebediyyen tahsis ve tevkif etmesi - Büyük Selçuklu Devleti nden ayrılarak Anuş Tigin tarafından kurulan ve Yassıçemen Savaşı ndan sonra yıkılan Türk-İslam Devleti 5- Güzel yazı yazma sanatı Yukarıdan Aşağıya : - Tasavvuf ehli,mutasavvıf - İlk Türk İslam devletlerinde adalet işlerine bakan görevli - Batinilerin müstahkem kalesi - Karahıtaylılara Katvan Savaşı nda yenilen ve 5 yılında Türkmenlere esir düşen 57 yılında ölümüyle devlet sona eren Büyük Selçuklu hükümdarı 5- Karluk,Yağma ve Çiğil Türkleri tarafından kurulan İlk Türk İslam Devleti 6-Mısır da Abbasilerden ayrılarak kurulan İlk Türk-İslam Devleti 7- Sultan Sencer in Karahıtaylılara yenildiği savaş 8- Anadolu nun kapılarını Türklere açan, Anadolu da ilk Türk Devletlerinin kurulmasına ve Haçlı Seferlerinin başlamasına yol açan savaş Sultan Alparslan ın Merv şehrindeki türbe kitabesi şu şekildedir. Ey Alparslan ın göklere yükselmiş şan ve şöhretini görenler, gelin de onun nasıl toz toprak olduğunu görün. A. Geylanî Hazretlerinin üzerine hiç sinek konmazdı. Onun bu haline vakıf olanlardan biri sordu. - Üzerinize sinek konduğunu hiç görmüyoruz? Sebebi nedir? Şu cevabı verdi: - Niçin konsun ki? Üzerimde ne dünyanın pekmezi var, ne de ahiretin balı

33 TÜRK DÜNYASI II Soldan Sağa : - Cengiz Moğol Devleti nin parçalanması sonrasında Türkistan da kurulan ve zamanla Türkleşen ve Müslümanlaşan Moğol devleti - Altınorda Devleti nin İslamiyet i ilk kabul eden hükümdarı - Tolunoğuları,İhşidler, Eyyubiler, Memlükler gibi Türk İslam devletleri ve Fatımi Devleti nin kurulduğu bölge - Timur a iki defa yenilerek devletinin parçalanmasına yol açan Altınorda hükümdarı 5- Hükümdarın emir ve buruklarının yer aldığı belge 6-50 yılında İran da Şah İsmail tarafından kurulan devlet 7-56 yılında Hülagü Han tarafından İran ve Irak ta kurulan Türk-Moğol Devleti 8- Nizamülmülk tarafından Bağdat ta kurulan medreseler 9- Özbek hanlıklarından 0-8 yılında Rusya ile İran arasında imzalanan Kuzey Azerbaycan ı Rusya ya bırakan antlaşma - Eski Türk hükümdarlık unvanlarından Yukarıdan Aşağıya : - Selçukluların hakim olduğu en güney bölgesi - Altınorda Devleti nin parçalanmasına, Osmanlı Devleti nin fetret dönemini yaşamasına yol açan hükümdar - Cengiz Han ın ölümünden sonra torunu Batu Han tarafından Karadeniz in kuzeyinde kurulan ve Türleşen,İslamlaşan devlet - Safevi hükümdarlarına verilen unvan 5- Özbek Hanlıklarından 6- Kırgızlara ait destan 7- Gazneliler zamanında yazılan Firdevsi tarafından yazılan eser 8- Altınorda Hanlığı nın parçalanması sonucu ortaya çıkan ve 75 yılında Osmanlı Devletine bağlanan hanlık 9-56 yılında Hindistan da kurulan Türk İslam Devleti 0- İlk Türk İslam devletlerinde Nasirüddin Tusi nin ilk rasathaneyi kurduğu şehir - Cengiz Han ın ölümünden sonra Moğolistan ve Çin de kurulan Moğol asıllı devlet - Babür tarafından yazılan eser yılında bağımsızlığın ilan eden, Osmanlı Devleti nden yardım alan 877 yılında ölümü ile torakları işgal edilen Kaşgar hükümdaı, Yakup Bey Timur Han, ölüm döşeğinde şunları söyledi: "Oğullarım, Milletin refahını, saadetini sağlamak için sizlere bıraktığım vasiyeti ve tüzükleri iyi okuyun, asla unutmayı ve tatbik edin. Milletin dertlerine derman bulmak vazifenizdir. Zayıfları koruyun, yoksulları zenginlerin zulmüne bırakmayın. "Adalet ve iyilik etmek" düsturunuz, rehberiniz olsun. Benim gibi uzun saltanat sürmek isterseniz, kılıcınızı iyice düşünerek çekiniz, bir defa çektikten sonra da onu ustalıkla kullanınız. Aranıza nifak tohumları ekilmemesi için çok dikkatli olun. Bazı nedimleriniz ve düşmanlarınız nifak tohumları saçmaya, bundan faydalanmaya çalışacaklardır. Fakat vasiyetimde size idare şeklini, ana ilkelerini gösterdim. Bunlara sadık kalırsanız taç başınızdan düşmez. Ölüm döşeğinde söylenen babanızın bu sözlerini unutmayın. Benden sonra hakan, Pir Muhammed Cihangir olacaktır. Ona, bana itaat eder gibi itaat edeceksiniz. Kumandanlarım, şimdi itaat yemini ediniz!" (Ve bütün kumandanlar, saray adamları, ağlayarak yemin ettiler.)

34 Selçuklu Devleti'ni içten yıkmaya çalışan Batıni lideri -07 yılında Romen Diyojen'i yenilgiye uğratan Selçuklu hükümdarı -Semerkant'ta oluşturulan gözlemevi. -Safevilerin kurulduğu bölge. 5-Harizmşahlar döneminde yaşamış bîr İslam alimi, 6-Eyyubilerden sonra Mısır'da kurulan devlet. 7-Safevi hükümdarlarına verilen unvan. 8-Divan-ı Hikmet adlı eserin yazan ilk Türk mutasavvıfı. 9-Tuğrul Bey'in siyasi nüfuzuna son verdiği İslam aleminin lideri. 0-Suriye Seçuklularının hakim olduğu alanlardan, -Büyük Selçuklu Devleti'nde melikleri eğiten hoca. -Hint hükümdarlarına verilen unvan. -Türk-İslam devletlerinde devlet İşlerinin görüldüğü kurul. -Şecere-i Türki Şecere-i Terakime yazarı Hive hükümdarı. 5-Hükümdardan sonra gelen devlet görevlisi. 6-Hindistan'da bulunan bir şehir. 7-Şeybanilerin kurucusu olan hükümdar, 8-Şah Cihan tarafından Hindistan'da yapılan eser. 9-Moğol Devleti'nin parçalanmasından sonra İran'da kurulan devlet. GERÇEK FAKİRLİK Günlerden bir gün zengin bir baba ailesi ve oğlunu köye götürdü.bu yolculuğun tek bir amacı Vardı insanların ne kadar fakir olabileceklerini oğluna göstermek. Çok fakir bir ailenin çiftliğinde bir gece ve gün geçirdiler.yolculuktan döndüklerinde oğluna Sordu: İnsanların ne kadar fakir olabileceklerini gördün mü? Evet! Ne öğrendin peki? Şunu gördüm: Bizim evde bir köpeğimiz var,onlarınsa dört.bizim bahçenin ortasına kadar uzanan bir havuzumuz var,onlarınsa sonu olmayan bir dereleri,bizim bahçemizde ithal lambalar var,onlarınsa yıldızları. Bizim görüş alanımız ön avluya kadar,onlarsa bütün bir ufku görüyorlar. Oğlu sözlerini bitirdiğinde, babası söyleyecek bir şey bulamadı.oğlu ekledi: -Teşekkürler baba, ne kadar fakir olduğumuzu gösterdiğin için. ÇOK PARA İLE ALDIĞIN HERŞEYİ KIYMETLİ ZANNETME! PAHALI BAŞKA, KIYMETLİ BAŞ- KADIR. CENAP SAHABETTİN

35 MOĞOLLAR VE DİĞER TÜRK DEVLETLERİ Soldan Sağa: - İlk Türk denizcisi İlgi - Kırım Yarımadasında Karlofça Antlaşması ile Rusya ya bırakılan kale Tersi, Asya ile Avrupa yı birbirinden ayıran dağlar Kek kelimesinin sessizleri - Tersi, elişi yapmakta kullanılır Çayır ve çimenlerin genel adı Mardin,Harput ve Hısnıkeyfa gibi kollara ayrılan beyliğe adını veren Türk komutanı - Beyaz Tersi, anakara İtalya da bir ova 5- Namaza çağırır- Orta Asya da Türklerin de eteğinde yaşadıkları bir dağ sırası 6- Cengiz Han tarafından kurulan devlet Uzaklık ifade eder 7- Yas kelimesinin sessizleri Hz.Ali nin oğullarından biri 8- Tersi, bayağı Tersi,bir gezegen 9- Timur ile Yıldırım Beyazıt arasında meydana gelen ve Fetret Devrinin yaşanmasına yol açan savaş-ikinci tekil şahıs zamiri 0- Altınorda Devleti nde İslamiyeti ilk kabul eden hükümdar Tac. - Ulama Ced - Akkoyunlu Devleti ne son veren İran da Safevi Devleti ni kuran şah Ankara Savaşı nda Yıldırım Beyazıt ı yenen hükümdar Yukarıdan Aşağıya: - Cengiz Han öldükten sonra ortaya çıkan hanlıklardan Bir isim - Yola çıkarken kişinin yanına aldığı yemek Yıl - Binaları her bir bölümü İlaç Kırışıklıkları gidermek için sürülür - Beyaz Tersi, ipekböceğinin yaptığı madde Cezzar Ahmet Paşa nn Napolyon u yenilgiye uğrattığı kale 5- Hükümdar çadırı Tersi, gerinin tersi 6- Moğol Devleti nin parçalanması sonucu Karadeniz in kuzeyinde kurulan devlet Yabancı 7- Bir nota 8- Fasıla Kütahya nın bir ilçesi 9- Moğollarda devlet işlerin görüşüldüğü meclis 0- Kaygı Tam olarak olmamış - Bazı maçlar kazanıldıktan sonra alınır Altınorda Devleti nin kurucusu - Kara Yülük Osman Bey tarafından Diyarbakır ve Tebriz civarında kurulan devlet. Kötü Alışkanlıklar Montaigne şöyle diyor: -Kötü alışkanlıklar, yavaş yavaş, sinsi sinsi içimize ilk adımını atar. Başlangıçta kuzu gibi sevimli, alçak gönüllüdür. Ama zamanla oraya yerleşip kökleşti mi öyle azılı,öyle amansız bir yüz takınır ki kendisine gözlerimizi bile kaldırmaya izin vermez. Bir Kese İnci Basra mücevhercileri bir araya toplanmıştı. İçlerinden biri başından geçen bir olayı şöyle anlattı: Bir zaman çölde yolumu kaybetmiştim. Yanımda yiyecek ve içecek hiçbir şey kalmamıştı. Tam hayattan ümidimi kestiğim sırada içi dolu bir kese buldum. Bunu kavrulmuş buğday sandığım andaki zevki ve sevinci, inci olduğunu öğrenince de duyduğum acıyı ve hüznü hiçbir zaman unutamam.. Kuru çöllerde, kumların ortasında susuzun ağzında inci olmuş, sedef olmuş, ne çıkar? Azıksız adamda ha altın olmuş ha saksı kırığı!

36 TÜRK-İSLAM DEVLETLERİ Soldan Sağa:l-Türk Cumhuriyetlerinin kurulduğu bölge-eski bir eğitini kuruluşu-tersi,haçlıların Müslümanlardan almak istedikleri şehir--genel olarak çayırlar-roma'yı yakan Roma imparatoru-amerika'nın uluslar arası trafik kodu-küba'nın başkenti -Tersi, pencereye takılır-eski Mısırda güneş tanısı-ölmekten emir-bir kalem markası -Bir maden-cengiz Han'ın bağlı olduğu kavim-karşı taraf 5-Tersi,erkek buzağı-bir çeşit kalın giyecek-tersi.yiyecek maddelerinin saklandığı yer-bir peygamber 6-Bir şeyin kabul edilmesi-mısır'da Eyyubilerden sonra kurulan;yavuz Sultan Selim tarafından yıkılan devlet-namaza çağırır-eski Mısır'da güneş tanrısı 7-Tersi, Türkçe' de çok büyük anlamında bir kelime-avuç içi-rütbesiz asker-milimetre-kısanın zıddı 8-Tersi,halk dilinde zehir-bir meyve-büyüklerin mezarları- Beyaz- Şeriatle ilgili 9-Bir askeri birlik-karışık olan-atık olan 0-Bir kuş türü-vücuttan atılan bir sıvı-uzaklık belirtir -Önüm değil-ele veya yüze sürülür-kudüs şehrini ele geçirmek amacıyla Anadolu ve Suriye'ye Hıristiyan kuvvetler - Bir nota-mukaddesat-tersi,tümör-paylama -Tersi,geniş olmayan-bir erkek ismi-tatlı bir yiyecek -Kabul etmeme- Bir sebze-çok olmayan 5-Bir organımız-sandalye-yabancı-içi derin küçük kap-ekin biçmekte kullanılır 6- Azerbaycan'da kurulmuş atabeylik-eski dilde su-tersi,boğa güreşi alam 7-Alaka-Eklemek-Bakmaktan emir-tersi. Türk Silahlı Kuvvetleri'nin kısa yazılışı 8-Kötü bir hitap-çok mükemmel-bir nota-hafifçe açmak 9-Tersi.bir göz rengi-doğu Roma'nın diğer adı-sinirli olan-kırmızı 0-Alp Tekin tarafından Afganistan ve Horasan'da kurulan bir Türk devleti-fatımiler yıkılarak Mısır'da kurulan devlet-tersi,hayvan barınağı.

37 Yukarıdan Aşağıya: İ-Mısır'da kurulmuş bir Türk devleti-tersi,mağlup olmayan -Elbiselerin kırışıklıklarını düzelten araç-büyük,yüce-bir nota-bir nota-osmanlılarda şehzadelerin hocası -Tarlaya su salmak-tersi,musul ve Halep civarında kurulmuş atabeylik -Tersi, beyaz-evlere su bağlamakta kullanılan tesisat-mezopotamya'da kurulmuş bir devlet-lityum'un simgesi 5-Yazılıdan sonraki değerlendirme-hindistan'a 7 sefer yaparak bu topraklan ele geçiren ve İslamiyet'in yayılmasını sağlayan Gazneli hükümdarı-ateş-güreşte bir oyun 6-Sayının kısa yazılışı-yüce,büyük-bir cetvel çeşidi 7-Tersi 7 esirlik-fiyat artırma-bir ekmek çeşidi-ağabey 8-Tersi,siyah-Karşı ta-raf-bir ırk-silmekten emir 9- Numara-Tersi,Türklerin İslamiyet'e geçişini sağlayan savaş-tersi,lira-tersi, şans oyunlarında kullanılan bir araç- Tersi,ezmekten emir 0-Tersi,hayvan barınağı-tuğrul ve Çağrı beyler tarafından Horasan bölgesinde kurulan devlet -İplikleri sar-makta kullanılır-bir soru eki-duyuru -İlave-Brom'un simgesi-tersi.bir savaş aracı-bir göz rengi- Tersi,notada duraklama /amanı -Sabah ile ikindi arası-ilaç-tersi,işçi -Sarılıp silindir hale getirilmiş-bir nota-ced- Tersi, fayda 5-Notada duraklama zamanı-lira-eski Mı-sır'da güneş tanrısı-tersi,bir kuş türü-tersi,beyaz 6- Tersi,değerli bir taş-islamiyet'i ilk kabul eden Türk boyu-uzaklık ifade eder-tersi, tatlı bir yiyecek 7-Dünya, yeryüzü- Emevilerden soma kurulan İslam devleti 8-Moğollar tarafından parçalanan ve 0 Yassıçemen Savaşıyla yıkılan Türk İslam devleti-tersi.güney Amerika'da yaşayan bir hayvan 9-Bir Arap harfi-tersi.beyaz-ilave-medinelilerin Peygamberimize ilk defa biat ettikleri yer ya da Kızıldeniz'de bir körfez 0-Öz olmayan-kutsal ışık-fatih'in 6'de ele geçirdiği Karadeniz'de bir şehir-leke, is,pas -Bir sabun markası-islam'da yasak edilen gayri meşru ilişki-tersi,çok olmayan-tersi, kötü,fena -Öğütülmüş buğday-yaş olmayan-büyük Selçuklu hükümdarlarından -îlk Türk İslam devleti-binanın üst üste olan her bir bölümü-lityum'un simgesi. BİLGİ BİR HAZİNEDİR, ANAHTARI İSE SORUDUR HZ.ALİ Herkes kendi kurduğu evde yaşar. Yaşlı bir marangozun emeklilik çağı gelmişti. İşveren müteahhidine, çalıştığı konut yapım işinden ayrılmak ve eşi, büyüyen ailesi ile birlikte daha özgür bir yaşam sürmek tasarısından söz etti. Çekle aldığı ücretini elbette özleyecekti. Emekli olmak ihtiyacındaydı, ne var ki. Müteahhit iyi işçisinin ayrılmasına üzüldü. Ve ondan, kendine bir iyilik olarak, son bir ev daha yapmasını rica etti. Marangoz kabul etti ve işe girişti, ne var ki gönlünün yaptığı işte olmadığını görmek pek kolaydı. Baştan savma bir işçilik yaptı ve kalitesiz malzeme kullandı. Kendini adamış olduğu mesleğine böyle son vermek ne talihsizlikti!.. İşini bitirdiğinde, işveren, evi gözden geçirmek için geldi. Dış kapının anahtarını marangoza uzattı. "Bu ev senin" dedi,"sana benden hediye". Marangoz şoka girdi. Ne kadar utanmıştı! Keşke yaptığı evin kendi evi olduğunu bilseydi! O zaman onu böyle yapar mıydı! Bizim için de bu böyledir. Gün be gün kendi hayatımızı kurarız. Çoğu zamanda, yaptığımız işe elimizden gelenden daha azını koyarız. Sonra da, şoka girerek, kendi kurduğumuz evde yaşayacağımızı anlarız. Eğer tekrar yapabilsek, çok daha farklı yaparız. Ne var ki, geriye dönemeyiz. Marangoz sizsiniz. Her gün bir çivi çakar, bir tahta koyar ya da bir duvar dikersiniz. "Hayat bir kendin yap tasarımıdır" demiştir biri. Bugün yaptığınız davranış ve seçimler, yarın yaşayacağınız evi kurar. Öyle ise onu akıllıca kurun.

38 TÜRK İSLAM DEVLETLERİ Soldan Sağa: - Alp Tekin tarafından Afganistan ve çevresinde kurulan ve Hindistan da İslamiyet in yayılmasını sağlamış Türk İslam Devleti Malazgirt Muharebesi ile Bizans ordusunu yenilgiye uğratarak Anadolu nun kapılarını Türklere açan Büyük Selçuklu hükümdarı Bir ilimiz -Tersi, iklimler Tersi, içten,kalpten Bir haber ajansı Tersi, açık,bariz - Tersi, çok olmayan Tersi, çok olmayan Bir kişiyi devre dışı bırakmak İlk Türk- İslam Devletlerinde mali işlere bakan divan Sonra - Tersi, bir şeyin bozulması, ağırlaşması Ankara Ticaret Odası Beyaz Evvel Normal Şartlar Altında 5-Tersi, dişin üstündeki ince zar Tersi, yemeklik bir et cinsi Çinko nun simgesi Karadeniz teknesi Tersi, Hititlerde yıllıklar 6-Bir nota Hıristiyanların ve Müslümanların kabul ettikleri bir peygamber Başlıca içeceğimiz Bir başörtüsü Geniş olmayan - Tersi, Ak Merkez 7- Tersi, boş işler Valör kelimesinin sessizleri Üç semavi din tarafından da kutsal kabul edilen şehir İsviçre nin başkenti 8- Tablo, gösterge Tersi, eski dilde ayna Tersi, nağme kelimesinin ilk hecesi Tersi, beyaz Bir organımız 9- Dördüncü İslam halifesi Fatimiler yıkılarak Mısır da kurulan Türk İslam Devleti Rüzgar Ağzımızdaki diş çeşitlerinden 0- Hindistan da yaşayan Tersi, batıda yapılan bir dans türü Taç kelimesinin sessizleri Eski dilde su Büyük Selçuklularda melikleri eğitmek için görevlendirilen tecrübeli devlet adamları Ölmekten emir -Tersi, isim Bir hayvan İlave Bir haber ajansı

39 -Akıl İlk Türk mutasavvıfı sayılan Hoca Ahmet Yesevi nin eseri Eyyubilerden sonra Mısır da devlet kuran, Moğolların Suriye ye girmesine engel olan ve Suriye kıyılarından son Haçlı kalıntılarını temizleyen devlet - Büyük Selçuklu Devleti nin ilk hükümdarı Tersi, kürklü bir hayvan Normal Şartlar Altında Değişik renkli - Sodyumun simgesi Tersi, bir rüzgar çeşidi Kısaca doktor Tersi, ekmek hammaddesi Tersi, bir maden Anne 5- Pusat kelimesinin ilk hecesi Beyaz Selahaddin-i Eyyubi nin Haçlı ordusunu yenilgiye uğratarak Kudüs ü ele geçirdiği savaş Yat kelimesinin sessizleri Maden Tetkik Arama Enstitüsü 6- Memluk Devleti nin kurucusu yılında Büyük Selçuklularla Karahıtaylılar arasında yapılan ve Büyük Selçukluların yıkılma sürecine girmesine ol açan savaş Tersi, örmekten emir Tersi, soylu Güney Kore nin başkenti 7-Japon çiçek düzenleme sanatı -57 yılında yapılan bu savaşla Yavuz Sultan Selim Memluk Devleti ne son vermiştir İslamiyet ten önce Türklerde hakimiyetin Gök Tanrı tarafından verildiğine dair inanç Eski dilde su 8- Belirti Sıkıntı, eziyet-bosna-hersek in eski devlet başakanı İzzetbegoviç Beyaz- Bir soru Tıpta Uzmanlık Sınavı -9- Bir meyve Selçuklular döneminde Batınilerin müstahkem kalesi Sal kelimesinin sessizleri Trabzonspor Kulübü Lezzet Tersi, bir Afrika ülkesi 0- Lam kelimesinin sessizleri Baston Farsça da aslan - Uzaklık ifade eder Kırım Savaşı sonrasında Osmanlı Devleti nin bir Avrupa Devleti sayıldığı antlaşma Alparslan ın Doğu Anadolu da ele geçirdiği müstahkem kale - II.Bayezıt la taht kavgasına girişen ve önce Memlüklere,daha sonra Rodos şövalyelerine sığınan ve Avrupa da ölen Osmanlı şehzadesi Yemeklerin yanında yenen sebzelerden yapılan pişmemiş yemek çeşidi Çin de hüküm süren Kubilay la başlayan Moğol sülalesi (7-68) - Rus kelimesinin sessizleri Tersi, yüzyıl - Ate kelimesinin seslileri Tersi,bir şeyi yapmamak için gerekçeler bulma - Makine Kimya Endüstrisi Selçuk Bey in Oğuz Yabgu Devleti nden ayrıldıktan sonra yerleştiği ve İslamiyet i kabul ettiği şehir - Su kanalı Gaznelileri yıkan Afgan yerlilerinin oluşturduğu topluluk Sodyumun simgesi - Beyaz -Tersi, erkek ördek Devleti temsil eden madalyon Cet Bir Türk İslam astronomi bilgini 5- Selçuklu Devleti nin kuruluşunu sağlayan ve Gaznelilerin yıkılma sürecine girmesine yol açan savaş Büyük Selçukluların zayıflığından yararlanarak Mavaraünnehir de Atsız tarafından kurulduğu kabul edilen ve Yassıçemen Savaşı sonrası yıkılan Türk İslam Devleti Yukarıdan Aşağıya : -İslamiyet in Hindistan da yayılmasını sağlayan Gazne hükümdarı Bizans la Anadolu için yapılan ilk ciddi savaş- İsim - Eski dilde ekmek Tersi, vilayet Tersi, bir peygamber Artırma İskitlerin diğer ismi - Zam kelimesinin sessizleri Bir soru eki Tanıdık, bilinen Tersi, balık tutmakta kullanılır Bizmutun simgesi - Askeri Garnizonların giriş bölümü Doktor Erkek keçi Kuzey Kutbuna yakın parlak yıldız 5- Mezopotamya da bir uygarlık Arapların bağlı olduğu ırk Tersi,medreselerde müderrislerin yardımcısı Öyleki- Mis kelimesinin sessizleri Sodyumun simgesi 6- Bir nota Bir hayvan Teoriler Karahanlıların başkenti -7-Tersi, Rusların Türklere verdiği isim- Kırmızı Arabalarda bir fren çeşidi Tersi, ilave Bir bayan ismi ABD 8- Tersi, bir organımız Kesmekten olumsuz emir Ana Kanamanın çoğulu 9- Luna kelimesinin ilk hecesi Fars ça yeni Bayram- Bir şarkı sözü yazarının soyadı Tersi, koşucu 0- Tersi, yoksul Tersi,vidalardaki spiral oyuk bölüm- İnleme Tersi, yokun tersi Ankara Şehirlerarası Otobüs Terminali - Bir pratik yemek Sunu Duman kiri Siyah Tersi, gizli olmayan - Tersi,isteyerek olmayan Bir Türk yönetmenin soyadı Nikelin simgesi- Sirisyumun simgesi Büyük Selçuklularda ve Osmanlılarda pazarda satılan mallara konan fiyat - Mekke deki putlardan Bir soru Eski dilde su Türk malı Tersi,Allah (c.c)-ağacın bölümlerinden Dolmanın halk arasındaki ismi - Posta kutusu Bir Türk destanı - Sembol,imge- İlaç- Abbasilerin kurulduğu bölge Tersi,çizgi,sınır - Utanma duygusu 5- Selçuklularda toprak gelirlerinin askerlere hizmet karşılı verilmesi usulü Tersi, yükseltme,yüceltme Tersi,etkisiz- 75 yılında Çinlilerle Araplar savaştığı ve Türkler arasında İslamiyet in yayıldığı savaş 6- Tersi, sarmaktan emir Su kanalı Arabanın tekerlik bölümlerinden İnsan Eski dilde su Çok olmayan 7- Karahanlılarda İslamiyet i kabul eden ilk hükümdar Küçük metal top,halk arasında enek Pat kelimesinin sessizleri Para çekme makinesi 8- Tersi, isim Demiryolu aracı Almanca, hiçbir zaman,asla -Arapça yemek Yemek 9-Büyük ders salonu Yerküre Meşin kelimesinin sessizleri- Bir müzik aleti Tersi, beyaz 0- Tersi,sallamaktan emir Ölümcül virüs Selçuklular döneminde kurulan medreselerden Baha kelimesinin sessizleri - Bir yağış türü Güreşte bir oyun Bir hayvan Akıl Başlıca içeceğimiz Mısır da yer alan nehir - Tersi, Hititlerde bir tanrı Baryumun simgesi Yakıcı olan Sit kelimesinin sessizleri Gürcistan da merkezi Batum olan özerk bir bölge - Gazneliler döneminde yazılan ünlü eser İlmi geniş olan,alim Gelenek, töre,örf,adet Tümör - Bir erkek ismi Tersi,muhtar Ela kelimesinin sessizleri Tersi, Mersin in bir ilçesi En kısa zaman dilimi Eski dilde ekmek 5- İlk Müslüman Türk Devleti Anadolu nun kapılarını Türklere açan savaş- Hayvan barınağı

40 TÜRK- MOĞOL DEVLETLERİ Soldan Sağa : - Cengiz- Moğol Devletinin merkezi - Cengiz Han ın diğer ismi - Uzaklık ifade eder - Babanın kız kardeşi - Tümör Bir gazeteci Fikret. Kareli kumaş İlgi Kaide - Küçük kulübe Fatih in Cenevizlilerden aldığı kalelerden 88 yılında Rusya ile İran arasında imzalanan ve Azerbaycan ı ikiye ayıran antlaşma Ret kelimesinin sessizleri - Ağabey Tersi, Erbaa Radyo Televizyon Türk Standartları Enstitüsü Bal yapan böcek 5- Bir nota Tersi, bir yazı stili Tibet öküzü Çok olmayan İslamiyet i kabul eden Oğuzlara verilen isim 6- Bir bölgede nüfuzlu kişi Hava aracı, tayyare Türk marşı ile tanınan batılı bir bestekar Tersi, seyrek olmayan Tersi, mektep 7- Sene Manganın simgesi Altınorda Hanlığının yıkılmasından sonra kurulan hanlıklardan Tersi, bir mobilya Çağatay Hanlığı na son vererek devletini kuran, Ankara Savaşı nda Yıldırım Beyazıt ı yenen hükümdar 8- Tersi, yerli otomobil markası Antalya nın bir ilçesi Doğu Türkistan Hanlığı nın diğer adı Bir cetvel 9- Ötmekten emir Arar kelimesinin sessizleri Partileşme,ayrışma Bir ajans Osmanlı Devleti nde çitçinin toprağı ekip biçme hakkı Eski dilde su 0- Timur Devleti nde şehir güvenliğini sağlayan görevli - Kişi İlaç Aynı soydan gelen - Rütbesiz asker Arapça ey Bir çoğul eki Büyük bir marketler zinciri Lityumun simgesi Kocaman - Eski dilde yer Radonun simgesi Kırım Hanlığı nın kurucusu Bir hastalık testi Türk lirası

41 - Ecnebi kelimesinin ilk hecesi İyonları kuran uygarlık Anne Utanma duygusu Dünyanın uydusu Tersi beyaz - Yakup Kadri Karaosmanoğlu nun bir eseri Çalık kelimesinin sessizleri Manganın simgesi Baryumun simgesi Hayvanlara takılır 5- Kubilay Hanlığı nı da ziyaret eden bir seyyah Karşı taraf Özbek boyları ile Kırgız ve Moğolların karışmasıyla oluşmuş boy Gün doğumu 6- Ret kelimesinin sessizleri Timurlulardaki ikta sistemi Bir soru İslam ın şartlarından Vole kelimesinin sessizleri 7- Tersi, 565 yılında Osmanlı Devleti tarafından kuşatılan,fakat alınamayan Akdeniz deki ada Tuna kelimesin ilk hecesi Ukba kelimesinin ilk hecesi Tersi, bir kürk hayvanı Eski dilde sıvı, su Avrupa Parlamentosu Hatıra 8- Müzikte bir erkek sesi- Ters, kiliselerde bulunur 80 yılında Uygurları yıkarak bir devlet kuran ve Manas Destanının ait olduğu Türk boyu Asya da bir göl 9- Yankı Tersi, türkü Geri Tersi, Mescid-i. 0- Uzaklık ifade eder Kale Arık kelimesinin sessizleri Mars kelimesinin sessizleri Hindistan da devlet kuran Türk hükümdarı yılında Emeviler yıkılarak kurulan devlet 566 yılında Osmanlı Devleti nin Cenevizlilerden aldığı ada Sodyumun simgesi Zevce - Arapça ey Ağaç bağlantı çivisi Hoca Ahmet Yesevi nin kurduğu tarikat Vücudun bir bölgesi - Binanın yükselen her bir bölümü İlave Bir soru Tersi, adale 50 yılında Şah İsmail tarafından kurulan devlet - Sağın tersi Fasıla Babür ün yazdığı eser Esas Rütbesiz asker 5- Atsız tarafından Büyük Selçuklu Devleti nden ayrılarak kurulan, Moğol Devleti tarafından parçalanan 0 Yassıçemen Savaşı sonrası yıkılan devlet- Soyluluk Azerbaycan Hanlıklarından Yukarıdan Aşağıya : - Cengiz Moğol Devleti nin parçalanması ile Moğolistan ve Çin de kurulan devlet- Cengiz Han ın oğullarından -Cengiz Moğol Devleti nin parçalanması ile Türkistan da kurulan devlet İnleme -Fasıla Ayıltmaktan emir Tersi, zamanla Hıristiyanlaşarak benliğini yitiren bir Türk boyu Bir sebze - Bir nota Telefon hitap sözü Timur un bağlı olduğu aşiret Yüzyıl - Orta Asya da bir bozkır Tersi, vatan Büyük Selçukluların sembolü bir kuş Süt şekeri 5- Tersi, bir idman hareketi Dişe yapışan tortu Nika kelimesinin sessizleri Tersi, para çekme makinesi- Tersi, bir kürk hayvanı Tersi,bir organ 6- Ekle Oku kelimesinin sessizleri Sodyumun simgesi Osmiyumun simgesi Özbek hanlıklarından 7- Mısır da güneş tanrısı Hindistan ın Agra şehrinde Babür hükümdarı Şah Cihan ın yaptırdığı eser Aracın ön kapağı Matematikte bir sayı Tersi, latife 8- Kalan Tersi, halk Eğlencelik hareketler Nehir aracı- Mısır da güneş tanrısı 9- İçkilerin yanında alınan yiyecek Kaz kelimesinin sessizleri Mısır da güneş tanrısı Yüce, büyük Baston- Tersi, ev 0- Tersi, beyaz Canın alınması Kalsiyumun simgesi Savm, ramazan ayında tutulur Rus kelimesinin sessizleri - Altınorda hanlarından Eski Meclis Başkanı Bülent. Gak kelimesinin sessizleri İhtiyaç için hayvan öldürme Vana kelimesinin ilk hecesi - Duman kiri Sayı yapma Bir hayvan Fransa nın olduğu bölgenin eski ismi Bir sayı Farsça baş - Büyük Hun hükümdarlarından Tersi, yol yiyeceği Boru sesi Tersi, yaş olan - Ayrıcalıklı iyilik - Tersi, eman Antalya da bir bölge Fasıla İslam ın şartlarından 5- Çözüm Şir kelimesinin sessizleri Moğol asıllı bir boy Tersi, bir müzik aleti Tersi, bir hitap 6- Evvel Tersi, Gülhane Askeri Tıp Akademisi - Tersi, eskiden yol, su elektrik için kullanılan kısaltma Tersi, bir dergi Kuşak 7- İslam ın şartlarından- Halk dilinde dolma Çok olmayan Tersi, sıradan halk 8- Kötü Siyah Altınorda hükümdarı Şeyban ın soyundan gelenlerin kurduğu devlet Tersi, katışıksız 9- Reklam Tersi, beyaz Üye Bir film kahramanı 0- Askeri yerleşim yeri Benzer davranış gösterme Tersi, kayıp olanı bulma Bir Hint tanrısı - Küçük saray Safevilerin başkenti Tersi, siyasi birlik antlaşması Saba kelimesinin sessizleri Bir soru eki -Karakter,içsel davranış Tersi, evvel Ela kelimesinin sessizleri İyonları kuran kavim Gelir getiren mülk Ünlü tekvandocu Bruce - Utanma duygusu Genel Bizmutun simgesi Üste bağlı Sami asıllı bir ırk İsviçre nin başkenti - Bir çoğul eki Tersi, tekvando sporu ile ilgili bir terim Bir ay Küçük tekne Bir isim 5- Cengiz Han ın ölümümden sonra torunu Batu Han tarafından Karadeniz in kuzeyinde kurulan devlet Cengiz Han ın torunu Hülagü Han tarafından İran merkez olmak üzere kurulan devlet Bir nota Geleceğini biliyordum! Savaşın en kanlı günlerinden biri. Asker, en iyi arkadaşının az ileride kanlar içinde yere düştüğünü gördü. İnsanın başını bir saniye bile siperin üzerinde tutamayacağı ateş yağmuru altındaydılar. Asker teğmene koştu ve: - Teğmenim. Fırlayıp arkadaşımı alıp gelebilir miyim?.. Delirdin mi? der gibi baktı teğmen... - Gitmeye değer mi?. Arkadaşın delik deşik olmuş. Büyük olasılıkla ölmüştür bile.. Kendi hayatını da tehlikeye atma sakın.. Asker ısrar etti ve teğmen "Peki " dedi.. "Git o zaman.." İnanılması güç bir mucize. Asker o korkunç ateş yağmuru altında arkadaşına ulaştı. Onu sırtına aldı ve koşa koşa döndü. Birlikte siperin içine yuvarlandılar. Teğmen, kanlar içindeki askeri muayene etti.. Sonra onu sipere taşıyan arkadaşına döndü: - Sana değmez, hayatını tehlikeye atmana değmez, demiştim. Bu zaten ölmüş.. - Değdi teğmenim, dedi asker.. - Nasıl değdi? dedi teğmen. Bu adam ölmüş görmüyor musun?.. - Gene de değdi komutanım. Çünkü yanına ulaştığımda henüz sağdı.. Onun son sözlerini duymak, dünyaya bedeldi benim için.. Ve arkadaşının son sözlerini hıçkırarak tekrarladı: - Jim!.. Geleceğini biliyordum!.. demişti arkadaşı... Geleceğini biliyordum..

42 TÜRKİYE SELÇUKLU DEVLETİ Soldan Sağa: - Türkiye Selçuklu Devleti nin kurucusu - Hedefi vurma Tersi, bir isim - Bir renk Tersi, Türkiye Selçuklularında melikleri eğitmekle görevli tecrübeli devlet adamalarına verilen isim - Ordu Yardımlaşma Kurumunun kısaltması Bir meyve Tersi, özellikle kiliselerde kullanılır 5- Matematikte sabit bir sayı Temiz Rey 6- Türk- İslam Devletlerinde hükümdardan sonra gelen devlet adamı Balı seven bir hayvan 7- Haçlı seferlerinin yapılmasına sebep olan Hıristiyan, Musevi ve Müslümanlarca kutsal kabul edilen şehir 8-76 yılında yapılan ve Bizans ın Türkleri Anadolu dan atma umudunun ortadan kalkmasına yol açan savaş 9- Tersi, geometrik bir şekil 0- Kötü, fena Bir şey kuşatan - Bir maddenin kısa tarafı Bir patlayıcı maddenin kısa yazılışı Tersi, Kuzey Irak ta petrolde çıkarılan bir şehir - Türkiye Selçuklu Devleti nin Moğollara bağlanmasına yol açan savaş Türkiye Selçuklularında devlete ait arazilere verilen isim Yukarıdan Aşağıya:-Türkiye Selçuklularının Karadeniz kıyısında ele geçirdiği şehir Tersi, konuşurken kekeleyen - Askeri açıdan stratejik olarak kullanılan askeri alan Vidalarda bulunan dişlere verilen isim Tersi, teklif -Kızınca tüküren hayvan Sırlı olan,gizli olan - Tersi, Japonya da deprem olan bir şehir Yok kelimesinin sessizleri Tersi,bir besin maddesi 5-Tersi, oy Yatak takımının kenarlarına yapılan desenli nakış Yemin 6- Tersi, kısaca Türk malı Tersi, İslam ın kutsal kitabı Uzaklık ifade eder 7- Tibet öküzü Okulda öğrencilere, öğretmenler tarafın- DOSTLUĞUN ÖLÇÜSÜ Şemsi Tebrizi ve Mevlana Celaleddin Rumi iki büyük dosttur. Aralarındaki dostluk asırları aşarak günümüze kadar ulaştı. Gerçek dostluğun ne olduğuna dair kıymetli ölçüler verdi. Çeşitli defalar ayrıldılar, kavuştular. Ayrılığın acısını, kavuşmanın sevincini yaşadılar. Bir gün Şems Tebriz'dedir. Bir Yahudi koşarak gelir ve bağırır : - Müjde! Mevlana geliyor. Şems mütebessim. Hemen bütün varını yoğunu yahudiye bağışlar. Yahudi gittikten sonra olaya şahid olan birisi Şems'e : - Bu yahudi seni aldattı. Yolda kimse yok, Mevlana gelmiyor der. Şems tebessümünü bozmaz ve dostluğun o müthiş ölçüsünü verir :

43 TÜRKİYE TARİHİ Soldan Sağa : - Bizans la yapılan ve Anadolu nun bir Türk yurdu olduğunun kesinleştiği savaş - Haçlı seferlerinin düzenlenmesi için çalışan Hıristiyan tarikatı - yılında I.İzzeddin Keykavus tarafından fethedilen Karadeniz liman şehri - I.Haçlı Seferi sonucu Haçlıların ele geçirdiği, Hıttin Savaşı ile Selahaddin-i Eyyubi nin ele geçirdiği ve III.Haçlı seferinin düzenlenmesine yol açan şehir 5-07 yılında I.Gıyaseddin Keyhüsrev tarafından ele geçirilen Akdeniz liman şehri 6- Türkiye Selçuklu Devleti nde donanma komutanı 7- İlk Türk İslam mutasavvıfı kabul edilen Hoca Ahmet Türkiye Selçuklu Devleti nin I.Haçlı seferi sonucu İznik in elden çıkması üzerine taşındığı ikinci başkenti 9- Selahaddin-i Eyyubi nin Haçlıları yenilgiye uğratarak Kudüs ü ele geçirdiği savaş 0- Anadolu nun kapılarını Türklere açan savaş - Türkiye Selçuklu Devleti nin I.Haçlı seferi ile Haçlıların eline geçen ilk başkenti - Erzurum ve çevresinde Ebul Kasım Saltuk tarafından Türkiye de kurulan İlk Türk devletlerinden - Türkiye Selçuklu Devleti ile Harezmşahlar Devleti arasında yapılan ve Harezmşahların yıkılmasına yol açan savaş - Gelenek,örf ve adete dayalı hukuk sistemi Yukarıdan Aşağıya : - Erzin ve Kemah civarında kurulan Türk devleti - Osmanlı Devleti nin bağlı olduğu Oğuz boyu - yılında II.Gıyaseddin Keyhüsrev in Moğollara yenildiği ve Anadolu nun Moğol egemenliğine girdiği savaş - yılında I.Alaeddin Keykubat tarafından ele geçirilen Akdeniz liman şehri 5- Artukluların yaptırdığı Batman çayı üzerinde kurulan köprü 6- Niksar, Sivas,Malatya ve Kayseri civarında kurulan Türk devleti 7- Selçuklu Devleti nde bir kısım asker ve devlet görevlilerine belirli bölgelerden vergi kaynaklarının tahsis edilmesi ve buna karşılık olarak onlardan devlet için hizmet beklenmesi usulü 8- Kudüs ü ele geçirmek amacıyla bilhassa Kluni tarikatının çalışmaları sonucu ortaya çıkan büyük Hıristiyan topluluk 9- Çarşı ve pazarda devlet tarafından satılan mallara belirlenen etiket fiyatı BOŞ EL İbrahim bin Edhem bir gün hamamdan çıkarken para isterler : - Şimdi yok, sonra veririm. İlgililer : - Paran yoksa hamama girmeseydin. deyince, İbrahim bin Edhem Hazretleri vecde gelir ve düşüp bayılır. Bir süre sonra kendine geldiğinde, ne oldu diye sorarlar. O da şu karşılığı verir : - Boş el ile şeytanın evine koymuyorlar. Peki amelsiz olarak Rahman'ın evine nasıl gireriz? MENFAAT Mevlana Hazretleri, müridlerinden biriyle giderken, bir kaç köpeğin sarmaş dolaş uyuduklarını görür. Müridi : - Güzel kardeşlik örneği der, keşke insanlarda bunlardan ibret alsa. Mevlana tebessüm ederek karşılık verir : - Aralarına bir kemik atıver de, gör kardeşliklerini.

44 TÜRKİYE SELÇUKLU DEVLETİ Soldan Sağa :l-türklerin Anadolu'dan aklamayacağının anlaşıldığı ve Anadolu'nun tamamen bir Türk vatanı haline geldiğinin kesinleştiği savaş-anadolu Selçuklularında şehrin güvenlik İşlerine de bakan askeri vali-sarkmış olan -Ced-Ziyan- Tersi,bir tembih sözü-hayvanların su içtiği kap -Bir element-anadolu Selçuklu Devleti'nin kurucusu-bir kürk hayvanı -Ribo Nükleik Asit-Kur'an-ı Kerim'de ilk inen sure-azerice de ben-basın ahlakı-tersi,ispanya'da ayrılıkçı örgüt 5-Sivas'ın bir ilçesi- Avrupa Ekonomik Topluluğu-Anadolu Selçuklularında ordu davalarına bakan görevli-canlı 6-Bir Alman tenisçi Stefı...- Türkü-Utanma duygusu-bir yağış türü-musul Atabeyi İmadeddin Zengi'nin Haçlıların elinden almasıyla II.Haçlı seferinin başladığı şehir 7-Anadolu Selçuklu Devleti' nin ilk başkenti-i.haçlı Seferi'nin sonucunda ele geçirilen şehirlerden biri-kur'an-ı Kerim'în isimlerinden-bir bağlaç-balık tutmak için kullanılır 8-Müzik aletine düzen verme-tek kelimesinin sessizleri- Ramazanoğullarının kurulduğu bölge-katolik kilisesinden çıkarma 9-Tersi,bir hayvan-nikelin simgesi-ekşi bir meyve-at yavrusu 0-Bir gıda şirketi-07 yılında I.Gıyaseddin Keyhüsrev ta-rafından ele geçirilen ticari açıdan önemli bir şehir-anadolu Selçuklu Devleti'nde merkezde,padişaha bağlı üç ayda bir maaş alan askeri sınıf-eski dilde sn -Avrupa'nın güneydoğu bölgesî-eski dilde kitaplar-konforlu,serbest davranışlı-kişinin oturduğu yer - Ûlkemizde doğup Hazar denizine dökülen bir nehir -Bir hayvan-tersi.bir müzik aleti-bir sabit sayı-ced-seviye Tesbit Sınavı -Ebeveynimizden biri-tersi : halk dilinde çalı topluluğu-kısım-siyah -Çok küçük-tersi,bir isim-ilaç-tersi,bir çoğul eki-tibet öküzü 5-Ün,nam-Karşı taraf-kısaca,yem Karamürsel-Parlayan,ışıltı-Bir cetvel 6-Allah'ın yardımı-bir tahıl zararlısı-bir hayvan-cennet 7-Anadolu Selçuklu Devleti zamanında yaşamış bir mutasavvıf-beyaz-bir harfin okunuşu 8-Tersi,telefon hitap sözü-anadolu Selçuklu Devleti zamanında Türkmenlerin çıkardığı bir isyan-yabancı bir film kahramanı Lüpen 9-Anadolu Selçuklu Devleti'nde Büyük Divandaki arazi defterlerindeki has ve dirliklerle ilgili işlere bakan görevli-türkü-beyaz-tersi,isim 0-Kutbeddin Muhammed tarafından Harizm ve Maveraünnehir bölgesinde kurulan bîr Türk İslam devleti-anadolu Selçuklu Devleti'nde ordu komutanına verilen isim.

45 Yukarıdan Aşağıya: -Anadolu nun kapılarım Türklere açan savaş-eski dilde kapı- yılında I.İzzeddin Keykavus tarafından ele geçirilen Karadeniz liman kenti -Verme-Sunma-Bir ilimiz-aleyhte olmayan -Tersi,bir meyve- Tersi,yanabilen-Tersi, Kartacalı ünlü komutan-fasıla -Taşıtların ve yayaların uymak zorunda oldukları kurallar- Yöresel konuşma şekli-tersi,bir ünlem-var kelime-sinin sessizleri 5-Şair-Anadolu Selçuklularının ikinci başkenti- Sahiplik-Eskiden propagandacıya verilen isim 6-Düşünce, fikir-tersi, Bir tartı aleti-gelecek-tersi,çinkonun simgesi 7- Rütbesiz asker-atlamaktan emir-ilave-tersi,mebni kelimesinin ilk hecesi 8-Ama,lakin-Seçik kelimesinin sessizleri- Tersi,arabaları bıraktığımız yer 9-Utanma duygusu-anadolu Selçuklu Devleti'nde bir görev karşılığı bazı topraklarının vergi gelirlerinin görevlilere bırakıldığı sistem-bir meyve-tersi,birleşmiş Milletler 0-Tersi,ağaç bina-selçuklularda melikleri eğiten tecrübeli devlet adamı-kısaca eşit ağırlık -Tersi,bir güç kaynağı-tersi, bir tahıl zararlısı-sağlam -Afrika'da bir nehir-bir şeyin boş ağırlığı-tıp kelimesinin sessizleri-kötü-kısaca lise -Kuzu sesi-türkü- Deoksiribo Nükleik Asit-Eziyet,sıkıntı -Bir bayan ismi-suçlu-küçük urgan-çeşme 5-Yerleşilmiş yer,iskan edilmiş- Yar kelimesinin sessizleri-kaybolmuş bir şeyi bulma fiili 6-Başkentimiz-Anadolu ajansı-kadın,bayan-tersi,bir soru eki 7-Eski dilde ekmek-hükümranlık yıllan arasında kut-sal saydıkları Kudüs'ü Müslümanlardan almak için seferler düzenleyen kuvvetler 8-Kötü-Bir yeri koruma altına almak için yapılan set-utanma duygusu 9-Lüks tekne- Tersi,Kazak başbuğu-tersi,para çekme makinesi-bir güç kaynağı 0-Gerçek-Bir şeyin boş çıkması-güzel kokulu bitkiler -Kırmızı-Kervanların konakladıkları,bilhassa Anadolu Selçuklularında çok yaygın bir bina -Eşyaların konulduğu dolaplardaki küçük bölmeler-derman-isim-hıristiyan kadın din görevlisi -Kek kelimesinin sessizleri-kalın bir kumaş-genel olarak küçük bitkiler,çimenler-tersi, küçük saray-pürüzlü yüzeyleri düzelten bir alet -Gelecek- Büyüklük-Bir cetvel-utanma duygusu 5-Anadolu Selçuklu Devleti'nin Moğollara bağlanmasına yol açan savaş- Anadolu Selçuklu Devleti ile Harizmşahlar arasında meydana gelen savaş. Tahta Perdedeki Çivi Kötü karakterli bir genç varmış. Bir gün babası ona çivilerle dolu bir torba vermiş. -Arkadaşların ile tartışıp kavga ettiğin zaman, her seferinde bu tahta perdeye bir çivi çak demiş. Genç, birinci (ilk) günde tahta perdeye 7 çivi çakmış. Sonraki haftalarda kendi kendini kontrol etmeye çalışmış ve geçen her günde daha az çivi çakmış. Nihayet bir gün gelmiş ki hiç çivi çakmamış. Babasına gidip söylemiş. Babası onu yeniden tahta perdenin önüne götürmüş. Gence: -Bugünden başlayarak tartışmayıp kavga etmediğin her gün için tahta perdelerden bir çivi çıkart (sök) demiş. Günler geçmiş. Bir gün gelmiş ki bütün çiviler çıkarılmış. Babası ona : -Aferin iyi davrandın ama bu tahta perdeye dikkatli bak. Artık çok delik var. Artık geçmişteki gibi güzel olmayacak demiş. Arkadaşlarla tartışıp kavga edildiği zaman kötü kelimeler söylenilir. Her kötü kelime bir yara (delik) bırakır. Arkadaşına bin defa kendisini affettiğini söyleyebilirsin ama bu delik aynen kalacak(kapanmayacak). Bir arkadaş ender bir mücevher gibidir. Seni güldürür yüreklendirir sen ihtiyaç duyduğunda yardımcı olur seni dinler sana yüreğini açar demiş. Bir Kese İnci Basra mücevhercileri bir araya toplanmıştı. İçlerinden biri başından geçen bir olayı şöyle anlattı: Bir zaman çölde yolumu kaybetmiştim. Yanımda yiyecek ve içecek hiçbir şey kalmamıştı. Tam hayattan ümidimi kestiğim sırada içi dolu bir kese buldum. Bunu kavrulmuş buğday sandığım andaki zevki ve sevinci, inci olduğunu öğrenince de duyduğum acıyı ve hüznü hiçbir zaman unutamam.. Kuru çöllerde, kumların ortasında susuzun ağzında inci olmuş, sedef olmuş, ne çıkar? Azıksız adamda ha altın olmuş ha saksı kırığı! Gölge etme başka ihsan istemem Rusya sefiri meşhur İgnatiyef mezun olup memleketine giderken, veda için geldiği Yusuf Kamil Paşaya: Efendimize Rusya dan ne getireyim? demesiyle paşa: - Bir mesele getirme de dedi, ben hiç bir şey istemem!

46 TÜRKİYE SELÇUKLU DEVLETİ Soldan Sağa : -07 yılında Bizans la yapılan ve Anadolu nun kapılarını Türklere açan savaş 08 yılında Bizans la yapılan ilk ciddi savaş Kan akması - Türk İslam Devletleri zamanında bir nehir Mevlana Celaleddin-i Rumi nin kurduğu tarikat Tersi, bir gezegen -Bir kürk hayvanı Tersi, bir organımız Mısır da güneş tanrısı İnleme Tersi, kalmaktan emir Türkü Tersi, yemek - Bir Türk mutasavvıfı Yemek Eski bir kumaş türü Halk dilinde maden suyu Tersi, tümör 5- Osmiyumun simgesi- Kokulu bir sebze yılında Moğollarla yapılan ve Türkiye Selçuklu Devleti nin Moğollara bağlandığı savaş Fasıla - Türkiye Selçuklu Devleti nin ilk başkenti 6-Yürek Türkiye Selçuklu Devleti nde donanma komutanı Melikü s.. Kazak başbuğu 7-Kraliçe İstanbul Belediyesine bağlı bir işletme Türkiye Selçuklularında mali işlere bakan divan Maddenin parçacıklarından Bir soru eki 8-- Bir içecek Bir teşhis aleti Çok bilmiş Küçük organ Arının yaptığı yiyecek 9- Araplar dışında kalan, özellikle İranlılar için kullandıkları tabir Elde edilen kazanç,gelir İyonları kuran kavim Bir hayvan Tersi,bir kürk hayvanı 0- Tersi, kuzey 8 yılında Kavalalı Mehmet Ali Paşa ile Osmanlı Devleti arasında imzalanan antlaşma Yapılaşmanın yasak olduğu alan Türkiye Selçuklu hükümdarı I.Kılıçarslan ın Emir Çavlı ile yaptığı savaş sırasında boğularak öldüğü ırmak

47 -İngilizce bir Miken medeniyetini kuran kavim Tersi, iki yüzlülük Meta -Nikelin simgesi Tersi,Ramazanoğullarının kurulduğu şehirlerinden En kısa zaman dilimi Masrafı çok olan Uzaklık ifade eder -Allah a bağlı insan Tersi, ceryan - 7 yılında yapılan Otlukbeli Savaşı nda Fatih e yenilen Akkoyunlu hükümdarı Türkiye Selçuklu Devleti nin ikinci başkenti - En kısa zaman dilimi Paylama Mısır da güneş tanrısı Bir nota Bugünün bir öncesi 5-Tersi, Söke nin ilk hecesi Tersi, bir bayan ismi Utanma duygusu yılları arasında Hıristiyanların İslam dünyası üzerine düzenlediği seferler 6 - I. Alaeddin Keykubat devrinde Karadeniz in kuzeyinde ele geçirilen kale İlaç Güzel yazı yazma sanatı Gözleri görmeyen Kısa taraf Zevce 7- Rütbesiz asker Ordu mensuplarına ve devlet memurlarına hizmet ve maaşlarına karşılık verilen toprak gelirlerine verilen isim Akıl, anlayış Hititlerde kullanılan yıllıklar Tersi, bir müzik aleti Ak merkez 8- Bir sendika Yüce, büyük Tersi, yıka kelimesinin ilk hecesi Tersi,başı koruyan başlık Bir nota 9-07 yılında ele geçirilen Akdeniz kenti Bulmaya çalışma Tavanın uzantıları Baryumun simgesi Kısa taraf 0- Tersi, ölü olmayan Çarşı ve pazarlardaki mallara konulan fiyat Kabaca burada Batman çayı üzerinde Artuklular tarafından yapılan bir köprü - Ev, yuva Tersi, küçük tekne Verici Mısır daki nehir - Bir ilimiz İngilizce hariç Bir gezegen Akıl - Siyah Ana,esas Eserler Türkiye nin uluslar arası plaka kodu Bir organımız - Duman kiri Sodyumun simgesi Utanma duygusu Akıllı, yaramaz olmayan Rütbesiz asker Arıtma tesisi 5- Türkiye Selçuklu Devleti nin kurucusu Yukarıdan Aşağıya : - 76 yılında Bizans la yapılan ve Anadolu nun Türk yurdu olmasının kesinleştiği savaş yılında Moğollarla yapılan savaş Değerli bir taş - Kırmızı Akıl Samsun ve çevresinin eski ismi - Bir ülke Bir bayan ismi - Tersi, bir şeye ulaşma Konuşamayan Akıl Seviye Tespit Sınavı Utanma duygusu - Erkek ördek Tersi,dolaylı anlatım Kımızı Tersi, ilke, prensip Bir ilimiz 5- Zam kelimesinin sessizleri Bir erkek ismi Ün,nam Nezir Tersi, tarihi bir kahraman Kırmızı 6- Bir İslam alimi Tersi, yutmaya çalışmak İnsan 7- Tersi, Dört Halife döneminden sonra kurulan devlet Bir cetvel Adalet işerline bakan görevli yılında ele geçirilen şehir Arı kelimesinin seslileri 8-Rol kelimesinin sessizleri Sat kelimesinin sessizleri Tersi, nam,şan Miken uygarlığını oluşturan kavim Bir haber ajansı- Gökyüzünün tepe noktası 9- Miras kalan mal,mülk Mal, para En yüksek Tersi, öncenin tersi 0- Tersi, ihtiyaç için hayvan öldürme Öven Amerika da eski bir uygarlık Utanma duygusu Savaşlarda vücudu koruyan Yüce, büyük - Matematikte bir sayı Baston Bir bayan ismi Utanma duygusu Bir hayvan Sal kelimesinin sessizleri - yılında Bizans la yapılan ve I.Gıyaseddin Keyhüsrev in öldüğü savaş Yar kelimesinin sessizleri Eski Türk unvanlarından Bir kamyon markası Yüce, büyük - Hindistan da bir halk Disko kelimesinin ilk hecesi Bir haber ajansı İstek, arzu Bir içecek Akıl - Tersi, bir soru eki - Saltukluların kurucusu emir Tersi, bir kap Kürklü bir hayvan Bir haber ajansı 5- Tahıl dövmekte kullanılan taş Tersi, içki sunan Sih kelimesinin sessizleri Tersi, internet alemi için kullanılır I.Kılıçarslan la Büyük Selçuklu Devleti nin savaşmasına yol açtığı şehir Tersi, bölüm,kısım Afacan kelimesinin ilk iki hecesi Marmara da bir ada Tersi, makara kelimesinin ilk iki hecesi Güneş tanrısı 7- Hakimiyet Uyuşluk Bir kürk hayvanı Bir nehir hayvanı İlk Türk denizcisi 8- Mısır da güneş tanrısı Fasıla Yemek Tersi, uzaklık Artan Ram kelimesinin sessizleri 9- Tersi, gayem Rütbesiz asker Alan kelimesinin sessizleri Araç lambası Serum takarken kullanılır 0- Tersi, türkü Atak Bir soru eki Bir nota Kırmızı Su tesisatında kullanılır Radonun simgesi - Utanma duygusu - yılında fethedilen Karadeniz liman şehri Kabaca evet Tersi, Orta Asya da tarihte yer alan bir nehir Arının ürünü Kaya parçası - Bir meyve Jimnastikte bir hareket Alan kelimesinin sessizleri Tersi, ağacın bölümlerinden I.Haçlı seferleri sonucu elden çıkan Musul Atabeyi İmadettin Zengi nin Haçlılardan geri aldığı ve II.Haçlı seferinin yapılmasına da yol açan peygamberler şehri -Miken uygarlığını kuran kavim Sodyumun simgesi Farsça kapı Tersi, kötü Bir haber ajansı İnsan İhmal kelimesinin ilk hecesi - Bir ırk Eski dilde su Sınır bölgeleri Kalb- Kısa taraf 5- Mardin, Harput ve Hasankeyf çevresinde kurulan bir Türk-İslam devleti Sivas, Kayseri ve Tokat civarında kurulmuş Türk- İslam devletlerinden Kulaklar Kulaklarının büyüklüğü ile ünlü Galile'ye hasımlarınından biri: Efendim... demiş. Kulaklarınız, bir insan için biraz büyük değil mi? Galile: Doğru... demiş. Benim kulaklarım bir insan için biraz büyük ama, senin

48 Anadolu Selçuklu Devleti'ne en parlak dönemini yaşatan hükümdar. -Özellikle Türk İslam Devletlerinde hükümdar vekili. -Anadolu Selçuklu Devleti'nde esnaflar arasında kurulan örgüt. -Anadolu Selçuklularının hakim olduğu Anadolu'nun bir bölümü Anadolu Selçuklularının ve Osmanlılarında bağlı olduğu boylar topluluğu. 6-IV.Haçlı Seferi sonucunda İstanbul'da kurulan krallığın adı I.Haçlı seferi sonucunda Haçlıların eline geçen şehirlerden biri. 8-Anadolu Selçuklularında hükümdarlara verilen unvan Anadolu Selçuklularında ülke yönetim birimlerden biri Anadolu Selçukluları zamanında Denizli'ye verilen isim İlk Türk denizcisi.... -Şehirlerdeki en büyük camilere verilen isim. -AnadoIu Selçuklu Devleti'nin ikinci başkenti Karamanoğullarının hakim olduğu bir şehir Aydınoğullarının Haçlılarla yaptığı deniz savaşlarıyla meşhur hükümdarı. I6-Anadolu Selçuklularında devlet işlerinin görüşüldüğü yer Saltukluların kurulduğu şehir Gelirleri hayır işleri için ayrılan topraklara verilen isim Kıyı şehirlerinde ticaret faaliyetlerinin yürütüldüğü alan Anadolu Selçuklularının Mısır ve Suriye'ye hakim güney komşusu İlk defa Alanya'da Alaedddin Keykubad ın kurduğu gemi yapım yeri Anadolu Selçuklularının ilk başkenti HAYATA DAİR İmkanlannın altında yaşa Bol bol gülümse, hem maliyeti sıfırdır hem de bedeline paha biçilmez. İnsanların adlarını hatırla. Asla birilerinin umudunu kırma.belki de sahip oldukları tek şey odur, Karının en iyi arkadaşı ol! İlk izlenimlerine güvenme. Arkadaşlarına borç verirken ihtiyatlı davran, ikisini de kaybedebilirsin. Kaybedecek hiçbir şeyi kalmamış insanlardan uzak dur. Köprüleri atma. Aynı nehri kaç kez daha geçmek zorunda kalacağına şaşıracaksın, Büyük sözler vermekten korkmamama yerine de getir. Hüküm vermeden önce her iki tarafı da dinle, Zarif ol.kimseyi bile bile kendinden soğutma. Birisine seni seviyorum deme fırsatım asla kaçırma. Kimse tek başına başaramaz;sana yardımcı olanlara minnet duy. Zamanı ve sözleri dikkatsizce kullanma. İkisi de geri alınamaz, İnsanlara değerlerini hissettirebileceğin fırsatları kolla. Güzel giyinmek için çok uğraştığını bildiğin birine "Harika görünüyorsun" de. Şükret. Başladığın her işi bitir. Hiç kimsenin sözünü kesme. Seni ziyarete gelenleri ayakta karşıla, Telefonu coşkulu ve dinamik bir sesle aç. Anne ve babanın kahkahalarını banda kaydet. Ölmeden önce kendine bir mezar yeri satın al ve süt sık oraya git. Keşke sözcüğü yerine bir daha ki sefere demeyi dene. Misafirlikte yemeği övmeyi unutma. Karnın açken asla yiyecek-içecek alışverişine çıkma. Gereğinden fazlasını alırsın. Unutma! Bir insanın en derin duygusal ihtiyacı, takdir edildiğini hissetmesidir. Yaşlan 7 ama paslanma. İyi bir avukat, muhasebeci ve tesisatçıya ahbab ol. ÜMİDİNİ KAYBETMİŞ OLANIN, BAŞKA KAYBEDECEK ŞEYİ YOKTUR Boise

49 TARİH KRONOLOJİ Baba ishak isyanı -MÖ. Yapılan Ege Döçleri -Batı Rom İmparatorluğunun yıkılması - Milattan önce yazının bulunduğu tarih 5-Karamanoğullarında Türkçe'nin resmi dil ilan edildiği tarih 6-II.Kılıçarslan'ın tahtta geçtiği tarih 7-Selahaddin-i Eyyubi'nin Kudüs kralını yenilgiye uğrattığı savaş 8-Malazgirt Savaşı 9- Attila'nın Bizans seferi 0-Türklerin İslamiyete geçişlerini sağlayan savaş - Alaaddin Keykubat'ın tahtta geçtiği tarih -İznik konsili -Attila'nın Galya Seferi n-roma'da imparatorluk döneminin başlaması (M.Ö) -Abbasi Devleti'nin Moğollar tarafından yıkılması 5-Türkiye Selçuklu Devleti'nin yıkılış tarihi 6-Fatımi Devleti'nin yıkılışı 7-Dandanakan Savaşı 8-Göktürk Devleti'nin kuruluşu 9-Miryokefalon Savaşı 0- Magna Carta (Büyük Şart) -Ankara Savaşı v-yassıçemen Savaşı - Ridaniye Savaşı - Alaeddin Keykubat zamanında yapılan Kırım seferi -Eyyubi Devleti'nin kuruluşu 5-Yassıçemen Savaşı 6-İspanya'nın fethi 7 -Peygamberimizin doğum tarihi 8-Katvan Savaşı 9-Kavimler Göçü 0-Uygurların yıkılış tarihi - Emevilerin kuruluş tarihi -Saltukluların yıkılış tarihi -Kösedağ Savaşı -IV.Haçlı seferi 5-Büyük Selçuklu Devleti'nin kuruluşu 6-Ayn-ı Calut Savaşı 7-Avarların Frankalar tarafından yıkılması 8- Hicret 9- Antalya'nın fethi 0-Emevilerin yıkılış, Abbasilerin kuruluşu -Eyyubi Devleti'nin kuruluşu - Suğdak Seferi -Uygur Devleti'nin Basmil,Uygur ve Karluklar tarafından yıkılışı -Uldız'ın Balkan seferi 5-Attila'nın Batı Roma seferi 6-Moyen-Çur'un Çin seferi 7-Babür Devleti'nin yıkılışı 8-Uygur Devleti'nin kuruluşu 9- Babür Devleti'nin kuruluş tarihi 50- Büyük Selçuklu Devleti'nin yıkılışı 5-Roma'da imparatorluk döneminin başlaması (M.Ö)

50 KURULUŞ DEVRİ Soldan Sağa: - Rumeli de ele geçirilen yerlere Türk boylarını yerleştirme- Tersi, Ani harabelerinin olduğu şehir - Eski Türkçede hakimiyet, güç Ağabey Tersi, genel olarak çayırlar - Bir nota Baston Büyük kardeş -Halk arasında hala Bir kişiyi şereflendirme- Bir soru eki 5- Tersi, beyaz Van ın sessizleri Bir erkek ismi 6- Çok olmayan Peygamberimiz öven şiirler Vilayet 7-Kabadayı bağırması Vilayet Bir soru eki 8- Bir sayı 6 yılında Orhan Bey tarafından fethedilen şehir Bir kap 9-Tersi, türkü yılında II.Murat ın Haçlıları yenilgiye uğrattığı savaş 0- Toprağın suyla karışmasından oluşur Bir Fenike şehir devleti - Anne Bir peynir türü - 96 yılında Yıldırım Beyazıt ın Haçlıları yenilgiye uğrattığı savaş- 75 Kırım seferi ile Cenevizlilerden alınan kalelerden Yukarıdan Aşağıya: - 9 yılında Bizans ordusunun yenilgiye uğratılarak Kocaeli yarımadasının fethini hazırlayan savaş En kısa zaman dilimi - Oruç ayı Kars ta bulunan tarihi harabeler - Tersi, ilgi eki- Gümüş ün simgesi - Tersi, vücutta çıkan irinli bir hastalık 5- Haçlıların 89 ve 8 yıllarında iki defa yenilgiye uğratıldığı ova Ankara Ticaret Odası nın kısa adı 6- Tersi,dünyanın en büyük çukuru 7- Bir soru Talas ın sessizleri Büyük, yüce 8- Siyah Avrupa ortak parası 9- yılında Macarlarla yapılan antlaşma Edirne Mısırda güneş tanrısı 0- Nil in sessizleri Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu nun kısa adı - Bir hayvan Eski dilde su Osmanlı Devleti nde şehzade sancağı - 0 yılında Bizans kuvvetleri ve tekfurlarla yapılan savaş YEMEĞE YENİLMEK Sasani hükümdarlarından Ardşir Babegân, doktoruna, Bir günde ne kadar yemek yemeli? diye sordu. Doktoru: - Üçyüz gram kadar yeter, dedi. Babegân - Bu kadarcık şey insana ne kuvvet verir ki? diye bunu az bulunca, doktor şu karşılığı verdi: - Bu kadarı seni taşır. Bundan fazla olursa sen onu taşırsın.

51 KURULUŞ DEVRİ Soldan Sağa: - I.Murat ve II.Murat döneminde Haçlı ordularının yenilgiye uğratıldığı savaş - 7 yılında Sırpların yenilgiye uğratıldığı savaş - Edirne- Segedin Antlaşması nın bozulması ile yılında Haçlı ordularıyla yapılan savaş -İtil (Volga ) Bulgarlarının diğer adı 5- Orhan Bey döneminde 6 yılında fethedilen ve Osmanlıların ilk başkenti kabul edilen şehir 6-58 yılında Abbasi Devleti ne son vermiş ve Anadolu ya bir süre hakim olmuş Moğol asıllı devlet 7- Ankara Savaşı ndan sonra yaşanan dönem 8-9 yılında yapılan Bizans ordusunun yenilgiye uğratıldığı ve Kocaeli yarımadasının fethini sağlayan savaş 9- Yıldırım Beyazıt döneminde ele geçirilen Makedonya da bir şehir 0- Karadeniz in kuzeyinde Batu Han tarafından kurulan Moğol asıllı devlet - Abbasi Devleti nin kurulduğu bölge - 96 yılında Yıldırım Beyazıt ın Haçlıları yenilgiye uğrattığı ve Türklerin Bulgaristan hakimiyetini kesinleştiren savaş - İlk defa İstanbul u kuşatan ve Haçlıları Niğbolu önlerinde yenilgiye uğratan Osmanlı hükümdarı Yukarıdan Aşağıya : - I.Murat döneminde Sazlıdere Savaşından sonra ele geçirilen Osmanlı Devleti nin ikinci başkenti - Tersi, önemli ticaret yollarından biri - Osmanlı Devleti nin bağlı olduğu Oğuz boyu - Anadolu daki Bizans valilerine verilen isim 5-İslamiyet ten önce Türklerde Şaman 6-6 yılında Haçlı ordusunun Osmanlı ordusu tarafından ilk defa yenilgiye uğratıldığı savaş 7-0 yılında Osmanlı ordusunun Timur ordusuna yenildiği ve Fetret Dönemi nin yaşandığı savaş 8- Türklerin Rumeli ye ayak basmasını sağlayan kale 9- Fethine II.Murat zamanında başlanan, Fatih devrinde büyük oranda fethedilen ve II.Beyazıt zamanında fethi tamamlanan bölge 0- Eyyubilerden sonra Mısır da kurulan Türk devleti - 95 yılında kurulan ve 5 yılında yıkılan devlet - Selçukluların bağlı olduğu Oğuz boyu - 0 yılında Bizans ordusu ile yapılan ilk savaş.

52 OSMANLI KURULUŞ DEVRİ Soldan Sağa : -Osmanlı Devletinin kurucusu-osman Bey zamanında Bizanslılarla yapılan ilk savaş-rumeli'de ilk ele geçirilen kale -Rapor kelimesinin kısaltması-numara-güneş ışınlarının suya vurmasıyla oluşan parıltılar-tersi,su taşınan ark-bir eşyanın kullanım süresi -Anadolu'nun Türkleşmesinde ve îs -lamlaşmasında büyük etkileri olan dervişlerin ve erenlerin geldiği bölge-irak-azap,sıkıntı-kardeş eşleri -Tersi,başkalarının yanında gülünç duruma düşme-bir nota-haysiyet-gelir getiren binalar-rütbesiz asker 5-Şaşırıp kalmak-adına türküler söylenen bir kuş türü-brezilya'nın trafik kodu-nan kelimesi-nin sessizleri 6- Büyük meydan-bir ağaç cinsi-rütbesiz asker-allah(c,c) 7-Özellikle Osmanlılar zamanında gelişen bir süsleme sanatı-kazak başbuğu- Bir teşhis yöntemi 8- Arapça ey ünlemi-kendilerini Anadolu Selçuklu Devleti'nin varisi gören Karamanoğullarının kurulduğu şehirlerden biri-özellikle misa-firlere ikramda kullanılan bir ev gereci-ekonomik ve israfı az olan 9-Osmanlı Devleti'nin batı komşusu-bizans'ın Anadolu vali si-d.murat'ın yılın-da Macarlarla yaptığı barış antlaşması 0-Sözlük-Ters 7 aktif olan,çalışır vaziyette-meydana gelen-afrika'da bir ülke -İlkçağda Suriye ve Lübnan'a ha-kini olmuş bir kavim-tersi,istanbul Belediyesi Otobüs işletmesinin kısaltması - Demiryollarına döşenir-beyaz-tersi,yemek -Bir malı para karşılığında verme-lidyalıların başkenti-genel olarak çayırlar -Aklamaktan emir-bir bağlaç-osmanlılara ilk bağlanan, Çanakkale ve Balıkesir civarında kurulan beylik -9 yılında Bizans'ın yenilgiye uğratıldığı savaş-ankara savaşında Yıldırım Beyazıt'ın yenildiği Türk hükümdarı-bir nota-bir hayvan 5-Farsça'da su- yılında II.Murat'ın Haçlıları yenilgiye uğrattığı ve Osmanlıların Balkan hakimiyetini güçlendiren savaş-bir hayvan-para çekme makinesi-tersi, küçük tekne 6-Asya'da bir ırmak-bir çalgı-tersi,savaşta savaşılan korunak-yunanistan'dan göç ederek İyon şehir devletlerini kuran kavim-avrupa Ekonomik Topluluğu nun kısa yazılışı-italya da bir ırmak 7-Kırmızı- Makine Kimya Endüstrisi'nin kısa yazılışı-osmanlılarda Ankara savaşından sonra Ortaya çıkan taht kavgaları dönemi-tersi,askeri bir araç-yankı 8-Apartmanın her bir yükseltisi-îkinci dereceden-arapça ey ünlemi-erkek seslerinden 9-Ilık-Demiryollarına döşenir-bir çalgı-tersi,bir şeyi yapacağına dair taahhütte bulunma 0- Yıldırım Beyazıt'ın Haçlıları yenilgiye uğrattığı,balkanlarda hakimiyetin güçlenmesine ve Bulgaristan'ın tamamen ele geçirilmesine yol açan savaş-anadolu Türk birliğini büyük oranda sağlayan ve İstanbul'u ilk de-fa kuşatan Osmanlı hükümdarı

53 Yukarıdan Aşağıya: -Osmanlı Devleti'nin ikinci hükümdarı-bir yerleşim birimi-sınır bölgelerinde ara sıra yapılan hücumlar -Vücut harekeleri-bir mevki-ye ulaşmak aşamalar-..habeşi (İslam da ilk müezzin) -Bir gözlem aleti-mesut-dantel örülür -Türkiye topraklarının çoğunluğunu teşkil eden bölümü- Birmanya'nın eski ismi-bir temizlik markası-tersi,birleşmiş Milletler Teşkilatının kısaltması 5-Tersi,içki yapımında kullanılan bir bitki-sasani hükümdarı-arapça su-alo kelimesinin seslileri 6-Bir dikkat sözü-çok olmayan-okulda dönem sonunda verilir-nil kelimesinin sessizleri 7-Memleket, kelimesinin sonuna geldiğinde iki memleket manası kazandırır- Asya'da bir göl-tersi,geniş olan 8-Arapça ey ünlemi-hüküm sürme,hakimiyet kurma-gemi personeli 9-Rus alfabesi-tersi, hayvanların boğazına takılan-bir tür cetvel- Tersi,hayvanların boyunlarındaki saçlar 0-Tersi 7 beyaz-bebek yemeği-eski bir başlık-siyasi teşkilat -Bir deterjan markası-bir gölümüz-tersi,eşek anırması-bayıltıcı bir gaz -Tersi,rey-Bir isim-ilave- Tersi,Kripton'un simgesi- Tersi,ceketteki küçük kese -Kısa olmayan-tek kelimesinin sessizleri-lezzet- Köpek-Tersi, türkü -Tersi,bir rakam-enerji harcama-tersi,.çeşitli-sevgili 5-Divan edebiyatı vezni-mektup üzerine yapıştırılır-büyük mahalle-osmanlıların bağlı olduğu Oğuz boyu 6- Evvel-Bir uyuşturucu- Ters,iffet-7-Ters,bir kürk hayvanı-kansızlık-ender bulunan-mutfak gereci 8-Kıt'a-Bir yere görevlendirme 9-Hint hükümdarı-tersi,osmanlı Devleti'nin Î.Dünya savaşı sonucunda imzaladığı, yürürlüğe girmeyen antlaşma-oğlan kelimesinin ilk hecesi-oy 0-Kıldan yapılmış su kabı-bir bölgemiz-bir kuş-sahip olma- - Rütbesiz asker-boğa güreşi alanı-deniz askeri -Tersi,bir İran Cumhurbaşkanı-Tersi,bir hayvan-bir hayvan -Tersi,İstanbul Ticaret Odası nın kısaltması--bir uzunluk birimi-rus savaş uçağı-eski dilde yemek- Tersi,halk dilinde inek yavrusu -Buz kayağı ayakkabısı-tersi,yiğit namlı-tersi, Türkiye nin uluslararası plaka işareti -Posta Kutusu'nun kısaltması 5-Osmanlı Devleti'nin 6 yılında ele geçirdiği Rumeli'deki ilk başkenti-bir nota-haçlı ordularının iki kez yenilgiye uğratıldığı Balkanlardaki savaş meydanı. KİTAP TEK ÖLÜMSÜZLÜKTÜR. Rufu s Choote

54 Yıldırım Beyazıt'la Timur arasında meydana gelen savaş yılında Yıldıran Beyazıt'ın Haçlı ordusunu yenilgiye uğrattığı savaş, I. Murat'ın Haçlıları yenilgiye uğrattığı ve hayatını kaybettiği savaşın yapıldığı ova Kayı boyunun Anadolu'ya yerleşmesine zemin hazırlayan Anadolu Selçuklu hükümdarı Orhan Bey döneminde Çimpe kalesinin alınması yerleşmeye başlanılan bölge Osman Gazi'nin silah arkadaşlarından yılında I. Murat ın Haçlıları yenilgiye uğrattığı savaş Yıldırım Beyazıt tarafından Bizans'ı kontrol etmek için yaptırılan hisar n.Murat'ın yılında Haçlıları yenilgiye uğrattığı savaş yılında Yıldırım Beyazıt tarafından ele geçirilen Anadolu'daki son Bizans şehri. -Çelebi Mehmet döneminde meydana gelen bir iç isyan Irak-ı Arap ve Irak-ı Acem'e birlikte verilen isim NE HALT EDECEKSİN Çelebi Sultan Mehmet.kardeşi Musa Çelebi'yi takip etmek için Edirne'ye gider.bunu fırsat bile Karamanoğlu gelip Bursa'yı kuşatır. Bu sırada Musa Çelebi ölür.cenazesi Edirne'den Bursa'ya getirilir.karamanoğlu durumu öğrenir,bunun bir tuzak olduğunu sanarak hemen askerim çekip kaçmaya başlar. Karamanoğlu'nun "Harman tanesi" denilen iri,şişman bir nedimi vardır. Zavallı adamın koşmaya değil, yürümeye bile hali yoktur.beş on adım gittikten sonra ayaklarının bağı çözülür ve efendisine der ki: -Behey evi yıkılasıca! Osmanoğlu'nun ölüsünden böyle kaçıyorsun. Ya din sini görsen ne halt edeceksin? ŞEYH EDEBALİ'NİN OSMAN GAZİ'YA NASİHATİ Ey oğul. artık Bey'sin! Bundan sonra öfke bize, uysallık sana. Güceniklik bize gönül almak sana. Suçlamak bize, katlanmak sana Acizlik bize hoş görmek sana, anlaşmazlıklar bize, adalet sana, haksızlık bize, bağışlamak sana. Ey oğul, sabretmesini bil, vaktinden önce çiçek açmaz. Şunu da unutma ve insanı yaşat ki devlet yaşasın. Ey oğul, işin ağır, işin çetin, gücün kula bağlı. Allah yardımcın olsun. OSMAN GAZİ OĞLU ORHAN GAZİYE VASİYETİ Ey oğul! Her işten önce din işlerine dikkat et. Zira farizaya (farzlara) dikkat, din ve devletin güçlenmesine sebeptir. Din işlerini; dikkatli olmayan, itikadı bozuk ve doğru yoldan ayrılmaya yönelen, büyük günahlardan kaçınmayan, helalı harama dikkat etmeyen sefihlere ve ayrıca tecrübesiz kişilere bırakma, devlet idaresinde bu gibi kişilere iş verme'.. Zira yaratandan korkmayan, yaratılandan hiç korkmaz. Büyük günah işleyen ve bunu devam ettiren kimsede sadakat olmaz. Böyle kişilerin sadakati olsa ümmeti olduğu Peygaraber-i Zişan'ın sadık tebligatı üzere hareket eder de şer'i şerifin dışına çıkmazdı. Zulümden, bidatten sakın. Zulme ve bid'ate teşvik edenleri devletinden uzaklaştır. Çünkü böyleleri seni zevale uğratmış olurlar Daima cihad ile devletini genişletmeye çalış. Çünkü uzun zaman sefer olunmazsa askerin şecaatine; reislerin ve kumandanların bilgi, tedbir ve malumatına ağırlık ve noksanlık gelir. Böyle sefer işlerini bilenler ölür gider de yerine tecrübesiz kimseler gelir, bu yüzden de bir çok hatalar meydana gelir ki, bundan da devlet büyük zararlar görür. Beytü'-mali koru! Devletin servetini çoğaltmaya çalış!., Şer'i şerifin ölçüsüne göre sana ait olana kanaatle, ihtiyaçlarından ve gerekli olanlardan başka lüzumsuz yere telef etme, israftan kaçın. Askerinle, malınla gururlanma. Zira onlar Allah yolunda cihad için milletin işlerinin yerli yerinde görülmesi ve cihana adalet ve fazileti yayman için vasıtadırlar. Sadakatle Allah rızası için çalışan devlet erkanım koru!.. Vefatlarından sonra böyle kimselerin çoluk-çocuğuna bak, ihtiyaçlarım karşıla.!..halkından hiç kimsenin malına tecavüz etme!.. Hak edenlere yardım ile iltifat elini uzat, böylelerinin yakınlarına sıkıntıdan kurtar. Askeri erkanı iyi koru!.. Alimler, fazıllar, sanatkarlar, edipler; devletin bedeninin gücüdür. Bunlara iltifat ve ikramda bulun. Bir kemal sahibi işitince onunla yakınlık kur, dirlikler ver ve ihsan eyle!.. Hükümetinde ulema, fazıl kimseler, erbab-ı maarif çoğalsın, siyaset ve din işleri nizam bulsun!.. Benden ibret al ki, bu diyarlara zayıf bir bey olarak gelip hak etmediğin halde bunca inayet-i celile-i Rabbaniye'ye mazhar oldum. Sen de benim yolumdan git ve bu Din-i Muhammedi'yi ve ashabını, başka sana tabi olanları koru. Allah'ın (c.c) hakkını ve kulların hukukunu gözet!.. Ve senden sonrakilere böyle nasihat etmekten geri durma. Ve adalet ve insafa riayet ile zulmü kaldırmaya devam ile her bir işe teşebbüs de Allah'ın yardımına güven. Halkı düşman istilasından ve zulme uğratılmaktan koru!.. Haksız, yere hiç bir ferde layık olmayan muamelede bulunma!,. Halkı taltif et, hepsinin rızasını kazan".

55 YÜKSELME DEVRİ Soldan Sağa: - Gayret- Fatih Sultan Mehmet in 6 yılında son verdiği krallığın bulunduğu şehir - Kanuni döneminde İran la yapılan antlaşma- İkinci Dünya Savaşı sonrasında Rusya da toplanan konferans - Kızdığı zaman tüküren hayvan- Tersi, inleme- Kripton un simgesi - Dakikanın kısaltması- Fatih in Akkoyunlularla yaptığı savaş 5- Bir kürk hayvanı- Vilayet- Bir meyva 6- Yavuz döneminde Mısır ın fethini sağlayan savaş- Tersi, hayvan yiyeceği 7- Asya da bir göl- Tersi, Birinci Dünya Savaşı nda Osmanlılara sığınan iki Alman gemisinin birisi- İlaç 8- Fransa da Kalvenizm in serbest kalmasını sağlayan ferman- Tersi, bir müzik aleti 9- Sodyumun simgesi- Tersi, bir kürk hayvanı Tersi, utanma duygusu,ar 0- Osmanlılarda adalet işlerine bakan kişi Ramazanoğullarının kurulduğu şehirlerden biri - Bir oğuz boyu Tersi, Hıristiyanları kiliseye çağırır - Dördüncü İslam halifesi Kazak başbuğu Yukarıdan Aşağıya: - Yavuz un Safevileri yenilgiye uğrattığı savaş Gözleri görmeyen - Tersi, bir silah- Safevilerin kurulduğu bölge - Müzik aletinde en kalın tel Çukurova nın bulunduğu il- Müzikte bir nota - Baston Yarıdan bir fazla- Tersi, beyaz 5- Osmanlılarda padişah hocası 6- Saltanat oturağı Tersi, Kars ta tarihi bir kale Bir meyve 7- Yüce, büyük Öğrenci oturağı 8- Kamer Uluslar arası Basketbol Fedarasyonu 9- İspanya da ayrılıkçı bir bölge Tersi, İtalya da bir ova- İyon şehir devletlerini kuranlar 0- Zilin sesleri 5 de Kanuni tarafından fethedilen bölge - Genel olarak çayır, çimen Bir Yunan tanrısı Osmanlı Devleti nde merkezi idarenin zayıflaması sonrası ortaya çıkan kişiler - Ulaştırma Hititlerde tarihi olayların tutulduğu yıllıklar - Tersi, temiz olmayan, pas Macaristan ın fethini sağlayan savaş. II.Bayezid, büyük hat sanatkarı Şeyh Hamdullah ın sanatına olan hürmetinden ve sevgisinden dolayı, hat üstadının yazı meşk ederken hokkasını tutup, rahat etsin diye onun sırtını yastıkla beslemiştir. Her Mektup Geçemez Osmanlı döneminde,yabancı bölgelerden gelen mektup belgelerin bulaşıcı hastalık tehlikesine karşı özel karışımlarla tütsülenip dezenfekte edildiği ortaya çıktı. Araştırmacı-yazar Kamil Şahin tarafından yapılan çalışmada,osmanlıların yurt dışından gelen ya da şüpheli görülen mektup,belge ve yazışmaların salgın hastalık tehlikesine karşı tütsüleme yoluyla dezenfekte edildiği ve bu işlemler için sterilizasyon merkezleri kurulduğu belirlendi. 8. ve 9. yüzyıllarda Tahaffuzname ismi verilen merkezlerde,sterilizasyon işleminde kullanılan ilaç ve maddelerle merkezlerde çalı-şan görevlilerin almış oldukları maaşlar ve diğer masraflar belgelerde ayrıntılı şekilde yer alıyor.

56 YÜKSELME DEVRİ yılında Fatih in Akkoyunlu hükümdarı Uzun Hasan ı yenilgiye uğrattığı savaş - 58 yılında Haçlı donanmasının yenilgiye uğratıldığı ve Akdeniz hakimiyetinin Osmanlı Devletine geçtiği Kanuni dönemi savaşı - Timur un Han yerine kullandığı unvan - 5 yılında Sen Jan şövalyelerinden alınan ada 5-60 yılında Fatih tarafından fethedilen ve böylece Bizans ı diriltme umutlarının söndürüldüğü fetih 6-56 yılında Memlük Devleti ile yapılan savaş 7- Diyarbakır ın bir ilçesi 8- Kars ta bulunan ve Alparslan ın ele geçirdiği müstahkem kale 9- Trabzonspor 0- Çayır, çimen gibi bitkiler - 5 yılına fethedilen ve Osmanlı Devleti ne Orta Avrupa nın kapılarını açan kale yılları arasında 6 yıl en uzun saltanat süren Osmanlı hükümdarı - 57 yılında fethiyle Doğu Akdeniz hakimiyetinin güçlendiği Osmanlı fethi - 6 yılında Fatih tarafından fethedilen bölge 5- Kısa bir süre Osmanlı Devleti egemenliği altında yaşayan Rusya ile Osmanlı Devleti arasındaki tampon devlet 6- İlaç 7-56 yılında Macarlarla yapılan, Budin in fethedildiği ve Macar Krallığı nın Osmanlı Devleti ne bağlandığı savaş 8- İrlanda Kurtuluş Örgütü 9-80 yılında Napoli Krallığı üzerine yapılan sefer 0-5 yılında Avusturya ile yapılan ve Avusturya hükümdarının Osmanlı vezir-i azamına denk sayıldığı antlaşma -7 Otlukbeli Savaşı nda Fatih e yenilen Akkoyunlu hükümdarı -Mohaç Savaşı nda Osmanlı Devleti ne bağlanan millet yılında Haçlı donanmasının yenilgiye uğratıldığı savaş - Avrupalı bir ırk 5- Enderun Mektebi nde her bir bölüm 6-Bir Türk boyu 7-57 yılında Memlüklerle yapılan ve Memlük Devleti nin yıkılmasına yol açan savaş 8- Asya da bir nehir yılında kuşatılan ve Turgut Reis in şehit olduğu ada Kemalpaşazade ilimde mütebahhir ve allame olunca bir ara kendisine bir kibir ve gurur arız olmuş. Öğrencilerinden birisi bu hali ayıplayıp ona bir oyun oynamak istemiş ve bir ders sonrası sormuş: -Hocam!Bir sualim var;allah ın ilmine nispetle kulların ilmi ne kadardır? -Be hey torlak molla;bu söylediğin teşbih kabul etmez şeydir. -Öyle de üstadım, farz ederek de mi ölçemeyiz? Bunun üzerine Kemalpaşazade büyükçe bir kağıda bir yuvarlak çizip içine de küçük mü küçük bir nokta koyarak, -Bak a molla,demiş, bu daire Allah ilmi olsun, işte kulların bildiği de ancak şu noktacık kadardır. Molla fırsatı kaçırmayıp taşı gediğine koymuş: -Hocam, kerem buyurup şu noktanın içinde siz de kendi ilminizi bize gösterseniz!.. Kemalpaşazade o günden sonra böbürlenmeyi bırakıp mütevazi bir alim olarak yaşamış. Yavuz Sultan Selim, Mısır yolunda... Orduyu Hümayun saatlerce Kocaeli nin bağ ve bahçelerinden geçer. Yavuz un içinden şöyle bir endişe geçer: Acaba asker izinsiz tek bir elma koparmış mıdır? Bir müddet sonra ordusunu durdurur. Yeniçeri Ağasını yanına çağırarak bütün askerlerin heybelerinin aranması emrini verir. Aranacak şey, tek bir elmadır. Fakat bulunamaz. Yavuz mesrurdur. Bu sevinçle şöyle der : Eğer bir askerin üstünde halkın bahçesinden koparılmış tek elma çıksaydı, Mısır seferinden vazgeçecektim. Şükür Allah ıma!

57 Fatih Sultan Mehmet'in gerçekleştirdiği büyük fetih Fatih'in 60 yılında ele geçirdiği Karadeniz şehri. -Yavuz Sultan Selim'in Ridaniye'de yenilgiye uğrattığı Memluk hükümdarı Kanuni döneminde mücadele edilen bir devlet Kanuni'nin üçüncü İran seferinin adı Osmanlı ya başkentlik yapmış bir şehir Hint seferleri sonucunda ele geçirilen bölgelerden. 8-Osmanlı şehzadelerini eğiten hoca. 9-Kurdoğlu Hızır Hayrettin Reis tarafından fetih gerçekleştirilen Endonezya bölgesinin bulunduğu çevre Yıldırım Beyazıt zamanında yapılan savaş Kanuni döneminde Avusturya'nın başındaki hükümdar Osmanlı Devleti'nin ikinci başkenti yılında fethedilen Kuzey Afrika'da bir bölge Hint seferleri sırasında ele geçirilen bölgelerden Osmanlı donanmasının 57 yılında Haçlı donanmasına yenildiği savaş HAYDİ SİZ GİDİNİZ BİZ GELİRİZ Trabzon Rum İmparatoru David Komnen, akrabası Uzun Hasan'a güvenerek Türklere verdiği vergiyi kestiği gibi,daha evvelce ver-diklerini de geri istemeye başladı,fatih, David' in elçilerine şöyle dedi: -"Haydi siz şimdi gidiniz,ben kendim gelir borcumu öderim." BENİ BİR GÜN EVVEL ÖLDÜRT Yavuz Sultan Selim şedid bir padişahtı. Bu yüzdendir ki,'dilerim Allah'tan Yavuz'a vezir olasın" sözü bu asırda bir beddua idi.yavuz iş-bilir kimseleri sevmezse bile takdir ederdi.sadrazam Piri Paşa Yavuz'un hoşlanmadığı kişiler arasında idi.ancak Pırı paşa bilir bir kimse olduğu,için Yavuz Onu makamında tutuyordu. Ancak Piri Paşa günün birinde padişahın bir bahane bulup kendisini öldürteceğini bildiği için,devamlı huzursuzluk içinde bulunuyordu.bir gün her şeyi göze alıp Yavuz'un huzuruna çıkarak: -"Padişahım,dedi,bu sadık kulunuzu günün birinde öldürteceğinizi biliyorum.bu işi bir gün evvel yapın da bende kurtulayım,sizde kurtulun". Padişah bu sözlere çok gülmüş ve Şöyle demişti: -"Doğru söylersin, seni öldürtmek i sterim, Ancak, senin gibi becerikli birini bulmak çok zordur. Yoksa seni muradına eriştirmek çok kolaydır." KANUNİ SULTAN SÜLEYMAN'IN MORA VALİSİ BALİ BEY'E FERMANI "Her iyiliğin kaynağı adalettir.adil olmayan kişinin elinden çıkan iş,kötü iştir. Peygamberiıniz s "Bir günün adaleti yetmiş yıllık ibadetten üstündür" buyurmuştur.öyle insanlar var kimilerinde fırsat yok iken salih, abid ve zahit görünürler,ellerine fırsat geçince nemrut kesilirler,..hizmetinde kullandığın adamların dış hallerine aldanma!mala muhabbet göstereni devlet hizmetinde kullanma! Zira o adamlar ki,allah'ın bana emanet ettiği halkı ezerler,kıyamet günü sorumlu benim!... Ey Gazi Bali Bey ; mansıbımın geliri masrafıma yetmez diye gam çekme.ne dileğin varsa benden iste.sana emanet ettiğim askerlerimin ve tebamın gençlerini evlat,ihtiyarlarını baba,yaşlılarım da kardeş bil...bilhassa fukaraya şefkat ve muhabbetle ihsan kapılarım aç..." GERÇEKLER, BÜYÜK RUHLU İNSANLARI BESLER, KÜÇÜK RUHLULARI İSE ZAYIFLATIR. HOŞ NAZARA GÜZEL GÖRÜNÜR EŞYA, EĞRİ BAKAN EĞRİ GÖRÜR DAİMA Azeri Çelebi

58 yılında İşkodra'nın ele geçirilmesi fethedilen bölge - 60 yılında Bizans'ı diriltme umutlandırılmasının söndürldüğü sefer - Ege Adalarının alınması ile ekonomik çıkarları zedelenen ve Osmanlı Devleti'ne savaş açan ve 6-79 yılları arasında Osmanlı Devleti ile savaşan, Osmanlı Devleti'nin ekonomik imtiyazlar tanıdığı İtalyan denizci devlet -76 yılında Osmanlı Devleti'ne bağlanan Balkan bölgesi 5-59 yılında Belgrad dışında ele geçirilen Balkan bölgesi 6-6 yılında Osmanlı Devleti'ne bağlanan Balkan bölgesi 7-80 yılında Napoli krallığının düşmanca tavırları üzerine yapılan sefer 8-6 yılında fethiyle telaşlanan Venedik Osmanlı Devleti 'ne savaş açmıştır.9- Kırım seferi ile ele geçirilen kalelerden 0- Akdeniz bölgesinde ele geçirilen Yunan adalarından.

59 OSMANLI YÜKSELME DEVRİ Soldan Sağa: I-Fatih in bu bölgeyi Osmanlılara bağlamasıyla Karadeniz bir Türk gölü haline gelmiştir-7 yılında Fatih'in Uzun Hasan'la yaptı-ğı savaş-6 yılında Fatih'in son verdiği Rum imparatorluğu -Peygamberimize Medinelilerin ilk biat ettikleri yer-adale-osmanlı Devleti'nde geceleri asayişi sağlayan gece bekçileri-balkanlarda bir nehir - Allah(c.c)-Tatlı bir yiyecek-ağır ağır-bir uyuşturucu-yıl kelimesinin sessizleri -Avuç içi-ii. Beyazıt' la taht mücadelesine giren kardeşi-anadolu Ajansı-Arnavutluk vatandaşı-eski bir Mezopotamya uygarlığı S-Tersi,Hindistanlı-Kale etrafını çeviren duvarlar-en kısa zaman dilimi-sivas'ın bir ilçesi-sodyum'un simgesi 6-İlaç-Hak,hukuk-Eski dilde su- Tersi,ele geçirme-kur'an-ı Kerim'deki anlamlı her cümle-utanma duygusu 7-Bir soru-bir Rus otomobil markası- Tersi.paranın bir yüzü-kırmızı-büyük kese,çuval 8-Tersi,bir erkek ismi-tersi,devlet malının kısaltması-bir hayvan- Büyük hisar-rütbesiz askerler 9-Tersi,çok olmayan-tersi,sıkıntısı çekilen,çok az-tümör-tatlı bir yiyecek-arapça' da olumsuzluk eki-kölemenli-tersi,beyaz-57 yılında Venediklilerden alınan Akdeniz adası-tersi. gerinin tersi-lüks tekne-bir çoğul eki -Kas kelimesi-nin ses sizi eri-arapça halk-58 yılında Haçlı donanmasını yendiğimiz, Akdeniz'in Türk gölü haline gelmesini sağlayan savaş-bir para birimi -Tersi, çalışma saati-şansa çekme-tersi, bir papa ismi-bir erkek ismi -Tersi,sayın kelimesinin kısa yazılışı-59 ve 68 yılında olmak üzere iki defa kuşatıl a Avrupa'daki şehir - 56 yılındaki Mohaç Meydan Muharebesi'nden sonra ele geçirilen Macaristan merkezi-56 yılında Macar ordusunun büyük bir yenilgiye uğratıldığı savaş-îspanya'daki ayrılıkçı örgüt -Üzerine resim yapılır-tersi.su kanalı-bağışlama- Lezzet-Şan,nam 5-Yabancı-57 yılında Haçlı donanmasına mağlup olduğumuz savaş-bir şeyden usanma-lityum'un simgesi 6-Eski dilde görüntü,yansıma-undan yapılan susamlı pratik bir yiyecek-bir şeyin kullanım süresi-eza,sıkıntı- Yukarıdan Aşağıya: -Kırım'ın fethiyle bir Türk gölü haline gelen deniz-kast sisteminin uyguladığı ülke-tersi,bir yere görevlendirme -Tersi,es ki bir tedavi yöntemi-tecessüs,araştırma duygusu-tersi.a.b D-Tersi,Kripton'un simgesi - Fas'm başkenti-yankı-kıbrıs adasını ele geçirdiğimiz, İstanbul un fethi ve coğrafi keşiflerden soma önemi azalan İtalyan devleti -Ibrık kelimesinin ilk hecesi-tersi,yağma-bir bayan ismi-sabancı şirketlerinin sonuna gelir 5-56 yılında Memluk Ordusu'nun yenildiği Suriye,Filistin ve Lübnan'ın Osmanlıların eline geçtiği savaş-bir uzunluk ölçüsü-say kelimesinin sessizleri 6-Allah(c.c)'ın isimlerinden-bıçak kılıfı-tersi.küçük torba 7-Birleşmiş Milletler'in kısaltması- Mikroskop camı-nazır-büyükçe 8-Tersi,sözleşme,antlaşma -Kuzu sesi-bir erkek ismi-simge,belirti-kırmızı 9-Şehzade hocası-uzaklık ifade eder-tersi,türkü-tersi.bir hatayı yaptığı halde kabul etmeme-ters A.B.D 0-Akıl-Bir kürk hayvanı- Eski Mısır'da güneş tanrısı-tersi,belgelerimizin suretlerini onaylayan, tastikleyen büro - Ümit-Bölüm,kısmı-Şehzade hocası -Hindistan'dan Mısır'a kadar ulaşan ticaret yolu-bir bayan ismi- İş.çalışma -Yapıt-Bir geometrik şekil-çok zeki -Tersi.bir erkek ismi-parlayan ateş-oruç açma-tersi, kalsiyumun simgesi 5-5 yılında ele geçirilen şehir-bir papa ismi-tersi 7 Osmanhlarda adalet işlerine bakan görevli 6-Yuva-Tersi.Çanakkale'nin bir ilçesi-hayvan barınağı 7- Tersi,genel olarak çayırlar-tersi.istek.isteyiş-bir meyve-elçiliklerdeki görevlilerden 8-İspanya'da ayrılıkçı örgüt- Litrenin kısaltma sı-bir rakam 9-Mısır'da güneş tanrısı-fakat-inleme-5 yılında Çaldıran' da Osmanlılara yenilen İran'da kurulmuş Türk devleti 0-Bir erkek ismi-kabul etmeme-sinirli-çok olmayan -Tersi Asya Hım hükümdarı - Maç kelimesinin sessizleri-tersi, görevden alma -Gedik Ahmet Paşa komutasında İtalya'ya yapılan Fatih'in son seferi- Sürü kelimesinin üçüncü hecesi-hint seferlerinin yapılmasında Portekizlilere karşı yardım isteği etkili olan Endonezya'daki devlet-uzaklık ifade eder -Tersi.ekmeğin hammaddesi-tersi, beyaz-kapıkulu Askerlerinin üç ayda bir aldıkları maaş--tersi,eski dilde görüntü,y ansıma-eski dilde su-55 yılında ilk defa Fransızlara tanınan siyasi ve ekonomik ayrıcalıklar 5-5 yılında Şah İsmail'i yenilmesine ve Doğu Anadolu'nun Osmanlı eline geçmesine yol açan savaş- Memluk Devleti'nin yıkı İmasına.Mısır ve Baharat Yolu'nun ele geçirilmesi) yol açan savaş-boru sesi. KİTAP AKLIN İLACIDIR. Ovidius

60 6.YÜZYIL SONU 7.YÜZYIL BAŞI OSMANLI DEVLETİ Soldan Sağa : - Kanuni döneminde 55 yılında Turgut Reis in fethettiği Kuzey Afrika bölgesi - 5 yılında Barboros un Osmanlı hizmetine alınmasıyla Osmanlı Devleti ne katılan bölge - Osmanlı Donanma komutanı - Avrupalıların Hızır Reis e verdikleri unvan 5-57 yılında fethiyle Doğu Akdeniz in güvenliğinin sağlandığı ada Malta kuşatması sırasnda şehit düşen ünlü Türk denizcisi 7- Karamanoğullarının hakim olduğu şehirlerden 8- Sakız adası ve Kırım daki bazı kalelerinin alındığı ülke Yukarıdan Aşağıya : - Sen Jan Şövalyeleri nin Rodos un fethinden sonra yerleştikleri ada - Ümit Burnu yolunu bulması ile Baharat Yolu nun tehlikeye girmesi üzerine Osmanlı Devleti nin üzerine Hint Deniz seferlerini düzenlediği ülke -57 yılında Osmanlı Devleti tarafından fethedilen Kuzey Afrika bölgesi -Preveze Deniz Savaşı nda Barboros a yenilen Haçlı donanması komutanı yılında Cenevizlilerden alınan ada 6- Kanuni döneminde Rodos seferi sırasında ele geçirilen son Hıristiyan kalesi yılında Haçlı donanmasının yenilgiye uğratıldığı savaş 8- Kuzey Afrika da Osmanlı egemenliğinde kalmış bir bölge 9-58 yılında Haçlı donanmasının yenilgiye uğratıldığı ve Akdeniz hakimiyetinin Osmanlı Devleti ne geçtiği savaş 0- Türkiye Selçuklu Devleti nin ikinci başkenti - 57 yılında Kıbrıs ın fethi sebebiyle Haçlı donanmasıyla yapılan deniz savaşı Ben de yemin edeceğim. Sadrazam Koca Ragıp Paşa bir gün huzuruna çağırdığı memurlara : -Rüşvet almadığınıza dair yemin edebilir misiniz? Diye sormuş. Hepsi de almadıklarına dair yemin etmiş. Fakat şair Haşmet suskun kalıyormuş. Paşa şaire şöyle demiş: -Haşmet! Yemine yanaşmıyorsun; rüşvet almışa benzersin. Haşmet şöyle demiş: -Paşa hazretleri, yalan yere yemin edenler çatlar derler. Bakıyorum, çatlamazlarsa, ben de yemin edeceğim. HAZIR CEVAP Fransa Kralı III Napolyon'un, Paris'te Osmanlı Devleti Büyükelçisi olarak bulunan Ahmet Vefik Paşa ile konuşması esnasında bir ara alaylı bir şekilde: -Sen kendini Yavuz Sultan Selim'in elçisi mi zannediyorsun?" demesi üzerine Ahmet Vefik Paşa da büyük bir hazır cevaplıkla: -Öyle olsaydım, siz de Fransa'da imparator olarak bulunamazdınız, cevabını vermiştir.

61 Osmanlı Devleti'nde Gerileme Dönemi'nin başlamasına, geniş miktarda toprak kaybetmesine ve Orta Avrupa'dakî hakimiyetinin sona ermesine yol açan barış Safevi Devleti'nin kurulduğu bölge. -Geçmişi İnceleyen bilim Hanedanın en yaşlı ve akıllı olanının tahta geçmesi kuralını getiren Osmanlı padişahı. I 5-İlk defa Lidyalıların alışverişte kullandıkları araç 'te Safevilerle yapılan antlaşma Bugünkü İran sınırımızı belirleyen antlaşma Osmanlı Devleti'nde şehzadelerin hocaları. 9-Kanuni'nin İran seferiyle ele geçirdiği bir bölge. 0-Lale Devri'nin ünlü şairi yılında İran'la yapılan Ferhat Paşa antlaşmasının bir diğer ismi Bucaş antlaşmasını İmzaladığımız devlet Zitvatorok, Vasvar antlaşmalarını imzaladığımız devlet II.Beyazıt'ın taht mücadelesine giriştiği ve daha sonra Avrupa'da ölen kardeşi. 5-Kanuni'nin I.İran seferine verilen bir diğer ad Kaptan-ı Derya' nın yönettiği büyük deniz filosu Büyük akarsu Katolik kilisesinin bozulması ve Endüljans meselesi yüzünden Avrupa'da ortaya çıkan olay. Not: Cevapların baş harflerini kutucuklara yerleştiriniz. ŞEMSÎ PAŞA'NIN HAZIR CEVABI BİLGİ SAHİBİ OLMADAN, FİKİR SAHİBİ OLUNMAZ. İran Şahı Sarı Selim'in padişahlığını tebrik etmek İçin Edirne'ye Şah Kulu adında bir elçi göndermişti. Şah Kulu büyük bir hediye kervanı ile Edirne'ye yaklaşırken, Padişahın emri ile Şemsi Paşa da, tertipli ve güzel giyinmiş küçük bir ordu ile onu uzak bir mesafeden karşılamaya çıkmıştı. Şah Kulu Osmanlı askerinin ihtişamını çekememiş ve Şemsi Paşa'ya : -"Uzaktan askerinizi gelin alayına benzettim" deyince Şemsi Paşa da ; -"Evet,haklısınız. Çaldıran'da da gelin almaya gelen bu askerdi" diye cevap vermişti. DÜNYADA SÖZÜ DOĞRU HAK TANIR BİR ADAM BULAMADIM Sultan III.Mehmet bir gün yanında bulunan devlet büyüklerine: -"Bu dünyada sözü doğru hak tanır bir adam bulamadım" deyince, etrafındakilerde sebebini sordular.bunun üzerine III.Mehmet şöyle dedi: -"Şeyhülislam Bostanzade Efendiye iltifat ettim, derhal cahil bîr kardeşini Rumeli kazaskeri yaptı.gene cahil bir gence rica ile Selanik kadılığını verdirdi. Bundan sonra babamın hocası Saadettin İltifat ettim,doğru ve hak bilir dedim, o da oğlunu Anadolu kazaskerliğine ve bir diğer oğlunu da Edime kadılığına tayin ettirdi işte görüyorsunuz,ben artık kime güveneyim?" HAYDİ ÇIK ORADAN Sultan Murat devrinde ayyaş Bekri Mustafa, meyhaneden zilzurna sarhoş çıkmıştı. Devriyeler peşine takılıp kendisini kovalamaya başladılar. Kurtulamayacağını anlayan ayyaş Bekri Mustafa, kendini kaldırıp havuza attı. Devriyeler havuzun kenarına gelip: -"Haydi çık oradan" dediklerinde Bekri Mustafa: -"Ben karada değil, deryadayım. Bana Kaptan Paşa karışır" diye cevap verdi.

62 DURAKLAMA DÖNEMİ Soldan Sağa; -Osmanlı Devleti'nin ilk defa toprak kaybettiği, Orta Avrupa'daki hakimiyetinin sona erdiği ve gerileme döneminin başladığı antlaşma-doğuda en geniş sınırlara ulaşılan antlaşma-osmanlı Devleti'nin toprak kazandığı son antlaşma - Sinir-İnsan-Bilgileri hafızaya kaydetme-hastalıklı -Tersi,Trabzonspor'un kısaltması-kıt'a-tersi,pil kelimesinin sessizleri- Cezayir yöneticilerine verilen unvan-eski dilde zırh -Tersi,bir konu hakkında ortaya konan nihai sonuç-bir cetvel türü-tersi; İspanya'da ayrılıkçı Bask örgütü-türkiye Radyo Televizyon Kurumunun kısaltması- İnsanlara iyilik yaptığına inanılan tabiat üstü varlık 5-Gü-ney sınır komşularımızdan biri-şehirlerin etrafım saran taştan duvar-macaristan üzerinde hak iddia ederek Kanuni'nin batı seferlerine yol açan devlet-kırmızı-tersi,emir kelimesinin kısa yazılışı 6-Başlıca içeceğim iz-tersi,devam etmekte olan,sürekli 7-Tersi,halk arasında çok olan,bol anlamında- Osmanlı Devleti'nde Tımar gelirleriyle geçinen askerler- Kadın hükümdar,kraliçe 8-Gözlem-Tersi,bayıltıcı bir gaz-tersi,bir çoğul eki-tersi,bir organımız-duman kiri-kütahya'nın bir ilçesi 9-Tersi, mahi kelimesinin ikinci hecesi-tersi,yemeklere tat verir-radon'un simgesi-tersi,sembol-notada duraklama işareti-tersi,yı-ğıntı 0-Bir şeyi yapmak için düşünce olarak hazırlanma-islamiyet ten önce Türk Devletleri'nde hükümdar unvanı-yazıt-halk arasında asma yaprağı -Duraklama devrinde Anadolu'da çıkan isyanlara verilen ad-ingilizlerin İstanbul'u işgalinde tutukladıkları milletvekillerini sürdükleri ve belli bir sure Rodos şövalyelerini de üs olan ada-osmanlıların doğu komşusu-boru sesi -Allah'ın (c.c)yaşamamız için verdiği her şey-başlıca içeceğimiz-bir nota Son kelimesinin sessizleri- Kırmızı -Kars çevresinde Alparslan tarafından ele geçirilen müstahkem kale-kazak başbuğu-bir yiyecek çeşidi- Amerika'nın bir eyaleti-tersi,birinci -Ceza gerektiren davranış-tersi,beyaz-dördüncü İslam hali fesi-tersi,telefon etmekte,para çekmekte kullanılır-bir kuş cin si-5-rütbesiz asker-tersi,notada duraklama işareti-bucaş Anlaşmasını imzaladığımız devlet-bir nota-tersi,an sesi 6-Çağdaş-Namaza çağıran-askeri bir birlik-utanma duygusu-brezilya'nın uluslararası alanda kul lam lan kısa adı 7-Eksikliğinde guatr hastalığı oluşur-tersi,batıni propagandacıları-hayvanları otlatan-bir kürk hayvanı- Tersi,eski bir tedavi usulü 8-Utanma duygusu-bir hayvan-yunanca'da yaşasın anlamında bir kelime-tersi,tokat'ın bir ilçesi- İnsan-Tersi,bir kürk hayvanı 9-Telefon hitap sözü-mabet-katolik kilisesine ait küçük devlet-bir sürüngen 0-Osmanlı Devleti'nin Avustur-ya'ya karşı üstünlüğünü yitirdiği antlaşma-karahanlıların başkenti-karlofça antlaşması ile Venedik'e bırakılan yarımada.

63 Yukarıdan Aşağıya: -Bugünkü Türk-İran sınırının çizildiği antlaşma Osmanlı-Avusturya savaşı sonunda yapılan antlaşma-çok olmayan -Pürüzleri ortadan kaldırmak için yapılan ilk boya-tersi,dünya-tersi, buğdayın öğütülmesiyle elde edilir-asya'da bir ırmak -Mısırda güneş tanrısı-tersi,dikkatsiz etrafı döküp,saçan-osmanlı Devleti'nde Kapıkulu Askerleri'nden bir sınıf-genel olarak çimenler -Lab kelimesinin sessizleri-beyaz-bir İslam alimiîkiyüzlülük 5-Beyaz-Tutunmak için yapılan araç-vasat 6-Finlandiyalı olan-tersi,tıpta Uzmanlık Sınavı-Hoşluk-Bir hayvan 7-Tersi, ar etme-türkü-tersi,atak olan-halk arasında Abdullah isminin kısaltması 8-Silah altına alınan-otlak- Bir ev ve iş yeri eşyası-bir uzun araç 9-Tersi,özellikle ormanda yetişen bir yiyecek-açık olan-numara 0-Bir isim-bir nota-tersi,en akıllı canlı-istanbul Antlaşması ile Rusya'ya bırakılan kale U-Eziyet verme-tersi, yanardağ alevi-luna kelimesinin ilk hecesi-samsun'un bir ilçesi -Tersi, Brom'um simgesi-tersi,bir çalgı-tarlada çalışan işçi-başlangıcı bilinmeyen -Tersi,aleyhte olmayan-fatih devrinde ele geçirilen Ege adalarından biri-emir komuta zincirinde üstten sonrakiler-596 yılında Avusturya'ya karşı kazanılan savaş -Macarları bugünkü yurduna getiren liderleri- Tersi,II.Beyazıt devrinde Karadeniz kıyısında Boğdan seferiyle ele geçi-rilen kale-tahmini ipucu-kırmızı 5-Türk lirası -Bir sebze-bir tabiat olayı-halk arasında gelinciğin ismi-bir matematik sembolü 6-Hıristiyanlıkta bir din adamı- Kırmızı-Uzaklık ifade eder-tersi,kapıkulu Sipahilerinde bir sınıf 7-Gözleri görmeyen-halk dilinde evet anlamında-bir kıt'a-bizans döne-minde bir isyan 8-Şeytanca olan-doğum yaptıran kadın-sodyum'un simgesi-tersi, maddenin üç hainden 9-Türkü-Tersi,bir şeye sebep olma-eski bir savaş aleti-eski Mısır'da güneş tanrısı-tersi,buğday in öğütülmesiyle elde edilir 0-İyonya'da bir bilgin-dayanak-bir nota -Osmanlılarda çarşı ve pazarlarda alınan vergi-bir çoğul eki-tersi, fırtına-ney kelimesinin sessizleri -Tersi,Güney Amerika'da bir ülke-tersi,erkek keçi-tersi,yavuz Sultan Selim tarafından fethedilen bir bölge -Suriye'de Anadolu Selçuklu Devleti Süleyman Şah'ın mezarının bulunduğu kale -Halifeliği saltanat haline getiren hanedan-bir giyecek çeşidi-tersi,olmaktan emir -Azerbaycanlı -Zırh-Kırmızılı- Eserler 5-Şıra kelimesinin ilk hecesi- Viyana Seferine yol açan Avusturya'nın baskısından kaçarak Osmanlı Devleti'ne sığınan Macar beyi-avusturya'nın başkenti. BİRŞEYİ ÇOK İYİ BİLİYORUM, BİRSEY BİLMEDİĞİMİ Sokrat

64 DURAKLAMA DEVRİ Soldan Sağa: yılında Avusturya ordusunun yenilgiye uğratıldığı savaş- Hıristiyan yabancı - Karışık renkli- Tersi, ilave yılında Avusturya ile yapılan Osmanlı hükümdarı ile Avusturya hükümdarının eşit sayıldığı antlaşma - Dolaylı anlatma Tersi, etik Utanma duygusu 5- Tersi, ilkel topluluk Ced 6- Cismin kısa tarafı Baskette bir hareket Antalya nın bir ilçesi 7- Tersi, bir bayan ismi Latince üç 8- Osmanlı Devleti tarafından 59 ve 68 yıllarında iki defa kuşatılan Avrupa şehri 9- Peygamberimizin devesi - Doğu ile ilgili 0- Tersi, yanardağın püskürttüğü Bir müzik aleti Cismin kısa tarafı - Türkiye de doğup Hazar denizine dökülen bir nehir Bir haber ajansı Gün ağarması - Osmanlı Devleti nin ilk defa toprak kaybettiği, Orta Avrupa daki hakimiyetini kaybettiği ve gerileme döneminin başladığı antlaşma Bir başlık Yukarıdan Aşağıya : - Devlete ait paranın saklandığı yer Tertemiz - Bilgince Tersi, utanma duygusu - Bir yemek aleti 66 yılında Avusturya ile yapılan ve Türk gücünün Avrupa da tekrar hissedildiği antlaşma - Bir yağış türü Bir yere varma, ulaşma 5- Kurbağa sesi Bir bayan ismi 6- Milli mücadelenin ilk belgesi Amasya... Bağışlama 7- Bir organımız - Krallık sembolü 8- Doğuda en geniş sınırlara ulaştığımız antlaşma 9- Tersi, Çinli bir düşünür Kuzey Kafkasya destanı 0- Tersi, güreşte bir oyun Şifalı bitkiler satan Bağışlama - Utanma duygusu Bir böcek - Günümüz İran sınırını da büyük oranda belirleyen 69 tarihli antlaşma. Su,hareket,perhiz Meşhur tıp üstadı Falcon, son demindeyken etrafında toplanan meslektaşlarına : -Ölümüme üzülmeyin, dedi arkamda üç tane büyük hekim bırakıyorum. Başucundaki doktorlar hemen ağzından çıkacak isimleri işitmek için heyecanla üzerine eğildiler. Falcon saydı: Su,hareket,perhiz! Kanuni Sultan Süleyman zamanında İstanbul a gelen Avusturya elçisi Busbek, hatıratında Osmanlılarda memur tayininden şöyle bahseder: -Hiç kimse, falanın neslinden gelmiş olmakla, diğerinden mümtaz bir mevkie çıkamaz. Sultan herkesin vazife ve mesuliyetini tevcih ederken ne servete önem verir, ne de boş ricalara kulak asar, yalnız ehliyete ve liyakata bakar. Türkler ehliyet ve liyakata son derece dikkat ediyorlar. Bir kimsede sağlam bir karakter ve seciye arıyorlar. Megabizos Pers hükümdarı I.Dara (Darius),generallerinden Megabizos u çok severdi. Bir gün Dar nar yerken kardeşi yanına gelip: - Bu nar taneleri sayısınca bir ömre malik olmak ister misin? dediğinde Dara şöyle cevap vermişti: - Bu kadar Megabizos a malik olmayı tercih ederim.

65 Avrupa Tarihi Soldan Sağa: - XVI.yüzyılda Almanya da başlayan ve daha sonra diğer Avrupa ülkelerine yayılan dini alandaki yeniliklere denir. -Hususi Şan,nam - Fransa da Kalvenizm in serbest bırakıldığı ferman Eski dilde su. - Kısa taraf- Türkiye nin uluslar arası plaka işareti 5- Tersi, bir müzik aleti 6- Bir Hıristiyanın Katolik kilisesinden çıkarılması 7- Başkenti Katmandu olan ülke 8-Tersi, müzikli ya da müziksiz yapılan hareketler Vilayet. Yukarıdan Aşağıya :- XV. ve XVI.yüzyıllarda Batı Avrupa da edebiyat,sanat ve bilim alanında meydana gelen gelişmeler -Namaza çağırır Bir bilim alanı - Bir bilim alanı- Katolik kilisesinin başında bulunan din adamı -Balık tutma aracı- Tersi, geniş olmayan 5- Oyuncuların oyun içindeki davranışları 6-Seçkin 7- Bir Kafkasya destanı - Kırmızı NEFSE İTİMAD EDİLMEZ Ebul Hasan Buşenci, bir gün yıkanmak için banyoda bulunduğunda, hizmetçisini çağırıp kapı arkasından gömleğini uzatıp, "Bunu falan fakire veriniz" buyurdu. Hizmetçi "Peki efendim" diyerek gömleği götürüp fakire verdi. Daha sonra EbulHasan'a : -Efendim bunu dışarı çıkınca söyleyemez miydiniz? Banyoda iken söylemenizin sebebini anlayamadım, diye sordu : Ebul Hasan şu açıklamada bulundu : -O hayırlı düşünce hatırıma orada iken geldi dışarı çıkıncaya kadar nefsimin beni bu düşünceden caydırmasından korktum. Nefsime, çok kısa zaman da olsa itimad edemem. Eflatun -İnsanoğlu çocukluktan sıkılır. Büyümekte acele eder. Sonra da çocukluğunu özler. -Önce para kazanmak için sağlığını harcar. Sonra da yitirdiği sağlığını kazanmak için parasını. -Hiç ölmeyecekmiş gibi yaşar, hiç yaşamayacakmış gibi ölür. -Hayata hazırlanmaya o kadar zaman harcar ki, hayatını yaşamaya vakti kalmaz. 5-İnsanoğlu yarını öylesine düşünür ki; bu günün elinden gittiğini fark etmez. Oysaki, hayat geçmişte ya da gelecekte değil, şimdiki zamanda yaşanır.

66 AVRUPA TARİHİ Soldan Sağa : - Avrupa da Rönesans hareketlerinin oluşmasında etkili olan ve ticaret yollarının değişmesine yol açan olay yılında yayınlanan bu fermanla Fransa da Kalvenizm serbest bırakılmıştır yılında açılmasıyla Akdeniz limanları tekrar canlanmaya başlamıştır. - Katolik Kilisesi nde dinden çıkarma 5- Tek kişinin hakimiyetine dayalı yönetim şekli 6- Ümit Burnu nu bulan Portekizli denizci 7- Martin Luther in 95 maddelik bildiri astığı kilise 8- Güney Amerika nın yerli medeniyetlerinden 9- İngiltere nin başkenti yılında imzalanan bu antlaşma ile Almanya da Protestanlık serbest bırakılmıştır. - Rönesans hareketlerinin başlamasına yol açan ve insan sevgisini esas düşünce akımı -Rönesans dönemi mimar ve heykeltraşlarından Yukarıdan Aşağıya: - Macellan la yola çıkan ve dünyanın dolaşılmasını tamamlayan denizci - Almanya da Reform hareketlerini başlatan kişi - Batı Avrupa da XV. VE XV. yüzyıllarda edebiyat, sanat ve bilim alanında meydana gelen gelişmeler - Amerika daki yerli medeniyetlerden 5- Kavimler Göçü nden sonra Avrupa da ortaya çıkan ve temeli eşitsizliğe dayalı sistem,derebeylik 6- Fransa da Reform hareketlerini başlatan kişi 7- Coğrafi Keşiflerden sonra önem kazanan limanlardan 8- XV. yüzyılda Almanya da başlayan, Katolik dünyasında etkili olan dini hareket 9- Feodalite rejiminde yer alan sınıflardan 0- Katolik kilisesinin dini lideri. Yer kaybettikçe büyüyor İspanya krallarından Dördüncü Filip Portekiz i kaybettikten sonra Büyük Filip unvanını almak ister. Bunun üzerine komutanlarından biri şöyle konuşur. -Kralımız deliğe benziyor. Yer kaybettikçe büyüyor. Kötü Alışkanlıklar Montaigne şöyle diyor: -Kötü alışkanlıklar, yavaş yavaş, sinsi sinsi içimize ilk adımını atar. Başlangıçta kuzu gibi sevimli, alçak gönüllüdür. Ama zamanla oraya yerleşip kökleşti mi öyle azılı,öyle amansız bir yüz takınır ki kendisine gözlerimizi bile kaldırmaya izin vermez.

67 REFORM Reform hareketlerinin başaladığı Hıristiyan mezhebi -Almanya'da Reform hareketlerini başlatan ilahiyatçı - Fransa'da ortaya çıkan yeni mezhep - İngiltere'de ortaya çıkan mezhep 5-Katolik kilisesinin dini lideri 6- Katolik kilisesinin kendisini korumak için kurduğu mahkeme 7- Fransa'da ortaya çıkan Kalvenizm mezhebini serbest bırakan ferman 8- Reform hareketlerinin başladığı ülke 9- Almanya'da ortaya çıkan yeni mezhebi kabul eden kişi 0-Katolik kilisesinde günahlardan kurtulma belgesi -İskoçya'da ortaya çıkan mezhebin adı -Almanya'da Protestanlığın serbest bırakıldığı antlaşma

68 7.YÜZYILDA OSMANLI DEVLETİ Soldan Sağa : - 7. yüzyılda özellikle taşrada etkili olan isyanlar - Genç Osman ve IV. Murat dönemlerinde sefer düzenlenen ve Hotin (6) ve Bucaş (67) Antlaşmaları imzalanan ülke - 69 yılında İran la imzalanan ve bugünkü Türk- İran sınırını büyük oranda belirleyen antlaşma - Celali isyancılarından 5-67 yılında Lehistan la yapılan ve son toprak kazandığımız antlaşma 6- Türk ordusunun Karlofça Antlaşması ile başlayan geri çekişinin sona erdiği antlaşma yılında kuşatılan, fakat alınamayan ada yılında IV.Murat tarafından tekrar ele geçirilen şehir 9- Osmanlı Devleti nde gerileme döneminin başladığı, ilk toprak kaybettiğimiz ve Orta Avrupa hakimiyetinin sona erdiği antlaşma 0- Osmanlı Devleti nin doğuda en geniş sınırlara ulaştığı 590 tarihli antlaşma - 59 ve 68 yılında kuşatılan ve alınamayan şehir - Kapıkulu askerlerine üç ayda bir dağıtılan maaş - 66 yılında Avusturya ile yapılan antlaşma yılında fethi tamamlanan Girit adasını aldığımız ülke 5-Doğu da en geniş sınırlara ulaştığımız antlaşma 6- Ruslar üzerine yapılan ilk sefer Yukarıdan Aşağıya : - İran hükümdarlarından yılında Avusturya ordusunun yenilgiye uğratıldığı savaş -700 yılında İstanbul Antlaşması nı yaptığımız, İstanbul da elçi bulundurma hakkını elde ettiği, Azak kalesi ve çevresini bıraktığımız ülke - Bucaş Antlaşması ile ele geçirdiğimiz bölgelerden 5-6 yılında Lehistan la imzaladığımız antlaşma 6-Tımar sistemi dışında kalan toprakların vergi gelirlerinin hazineye aktarma işleminin açık artırma usulü ile yapılma işlemi 7- Bucaş Antlaşması ile ele geçirilen topraklardan 8- III. Mehmet in üzerine sefer düzenlediği kale 9-Karlofça Antlaşması ile Venedik e bırakılan bölgelerden 0-68 yılında Viyana seferine çıkılan ülke - II.Viyana Seferi sırasında Macarların lideri yılında Venedik ten alınan ada - Osmanlı Devleti nin İstanbul Antlaşması ile Avusturya ya karşı kazandığı üstünlüğünü kaybettiği antlaşma - Vasvar Antlaşması ile Avusturya dan aldığımız kalelerden Prusya Kralının Müneccimleri Padişah III. Mustafa, Avrupa daki ilerlemenin sebebini, kralların müneccimlere sahip olmasında arıyordu. Yedi sene harplerinde düşmanlarını yenen Prusya Kralı II.Frederik haklı bir şan ve şöhret kazanmıştı. Frederik in bu başarılarını da mahir müneccimlere sahip olmasında arayan Sultan, Frederik e elçi göndererek ondan müneccimler istedi. Kral elçi ile: -Benim üç müneccimim vardır: -Hazinemi daima dolu bulundururum. -Yarın savaş edecekmiş gibi orduma daima talim ettiririm. -İbretle ecdadımın tarihini okurum. diye haber gönderdi

69 GERİLEME VE DAĞILMA Soldan Sağa: -Osmanlı Devleti nin Orta Avrupa daki hakimiyetinin sona erdiği ve Gerileme Dönemi nin başladığı antlaşma İstanbul Antlaşması ile Rusya ya bırakılan bir kale - Tersi,bir göz rengi İmkan - Bir bayan ismi Osmanlı-Rus Savaş sonrasında İngiltere nin baskısı ile iptal edilen Yeşilköy Antlaşması nın yerine yapılan antlaşma - Bir bitki örtüsü Kur an da ilk inmeye başlayan sure 5- Bir haber ajansı kısaltması Tersi, bir kimyasal madde 6- Tersi, fakirlik Tersi, yerine koyma 7- Kalsiyumun simgesi Belgrad ın elimizden çıktığı Mora yı Venediklilerden aldığımız antlaşma 8-Tersi, Brezilya nın plaka işareti Kıt a 9- Kürtler Sodyumun simgesi 0- Çanakkale Antlaşması (... Sultaniye) - Yunanistan ın bağımsızlığını kazandığı antlaşma - Tersi, bir kürk hayvanı 80 yılında isyan eden millet - Denizde bir taşıma seferi Sırplara bazı ayrıcalıkların verildiği Antlaşma - Tersi, Osmanlı devletinde adalet işlerine bakan kişi Ced Başlıca içeceğimiz - Yer altı kaynaklarımız Böbrek tarafından üretilir Türk hükümdarlarına hakimiyetin Gök Tanrı tarafından verilmesi inancı Yukarıdan Aşağıya: - Rusların Osmanlı Devleti nin iç işlerine karışma fırsatı bulduğu antlaşma Küçük... Yukarıdaki antlaşma ile bağımsızlık verilen bölge - Tersi, bir göz rengi Gelir getiren mülk Binanın bölümlerinden - Tersi, kötü Pasarofça Antlaşması ile elimizden çıkan bir şehir - Duman lekesi Tersi, beyaz Tersi, sesin yankılanması 5- Büyük ağaçlık alan Kırım Savaşı (85-856) sonrasında yapılan antlaşma 6- Napolyon Savaşları sonrasında Avrupa düzenini yeniden sağlamak amacı ile yapılan antlaşma Kalın yünlü giyecek 7- Hayvan otlatan Katışıksız Giyeceklerin kırışıklıklarını düzeltir 8- Açık Beyaz Senegal in başkenti 9- Utanma duygusu Veysel... (Peygamberimiz zamanında yaşamış) 0 - Anla-maktan emir Ateş Tersi, küsürat - Kayıp Yerine getirme Tersi, bir Arap harfi - Tersi, efsanevi bir kuş Tersi, Avrupa da bir nehir Başlıca içeceğimiz - Bir hayvan 7 yılında Rusya yı yenilgiye uğrattığımız savaş. Aldığımız fiyata satarız. Sultan Abdülaziz in Fransa seyahatine Fuad Paşa Osmanlı diplomasisini temsilen katılmıştı. Paşa nın kıvrak zekası ile bu seyahatte gösterdiği başarı bir Türk devlet adamının nasıl olması gerektiğini göstermek bakımından önemlidir. Bu seyahatte Fransa kralı III.Napolyon şaka yollu Fuad Paşa ya sorar: -Paşa!Girit adasını kaça satarsınız? Cevap muhteşemdir: -Kar istemeyiz haşmetmeap;aldığımız fiyata satarız. Mevlevi olan o;çileyi çeken biziz. Son dönemin Mevlevi-meşreb ünlüleri arasında bulunan musıkişinas Aka Gündüz Kutbay, damak zevkine önem veren bir zatmış. Eşi Süheyla Kutbay ona dolmalar, börekler, tatlılar yetiştireyim derken bir hayli yorulur, buna rağmen yiyecekleri ta Radyoevi ne kadar götürerek gönlünü hoş etmekten de geri kalmazmış. Yine böyle bir günde aile dostlarından biri takılmış: -Aman Süheyla Hanım, bu adam için nelere katlanıyorsunuz!? Cevap hala pek münasiptir: -Hiç sormayınız beyefendi? Mevlevi olan o;çileyi çeken biziz.

70 8. VE 9. YÜZYILDA OSMANLI DEVLETİ Soldan Sağa : - Lale Devri ni sona erdiren isyan -Bir çalgı yılında Fransa ile Rusya arasında imzalanan ve Osmanlı Devletini paylaşmaya yönelik maddelerinde yer aldığı antlaşma -709 yılında Rusya Poltova Savaşı nı yapan ülke 5- İsim yılında Mısır ı işgal eden ülke yılında Akka önlerinde Cezzar Ahmet Paşa ya yenilen ünlü ve 80 yılında imparator olan komutan 8-76 yılında Osmanlı Devleti ile ticari bir antlaşma imzalayan ve Alman siyasi birliğini tamamlayan devlet 9-79 yılında Avusturya ile imzalanan ve Pasarofça ile kaybettiğimiz Belgrad ı geri aldığımız antlaşma. Yukarıdan Aşağıya: - 7 yılında Rusya ile yapılan ve Azak kalesini geri aldığımız, Rusya nın İstanbul da elçi bulundurma hakkını kaybettiği antlaşma - Yaş antlaşması ile sınır kabul edilen sınır - 79 yılında Fransa İhtilali nin çıkması ile Avusturya nın barış isteği ile yapılan antlaşma -Lale Devri nin başlangıcı kabul edilen, Venedikten Mora yı aldığımız, fakat Belgrad ı Avusturya ya bıraktığımız antlaşma 5-6 Hotin, 67 Bucaş Antlaşmalarını yaptığımız ülke 6-8. yüzyılın sonlarında ortaya çıkan Grek Projesi nde merkezi Romanya olmak üzere kurulması düşünülen devletlerden yılında İsveç ile Rusya arasında yapılan ve İsveç kralının Osmanlı Devleti ne sığınmak zorunda kaldığı savaş Hükümleri Kafamızla Veririz III.Selim Devrinde doğruluğu ile tanınmış bir alimi kadı tayin etmek isterler. Kadının ayağındaki kunduralar eski ve yamalı olduğundan kendisini sevmeyenlerden biri: -Böyle ayağına giyecek bir ayakkabısı olmayan adam kadı yapılır mı?...diye laf edince, kadı ona şu cevabı göndermiş: -Kendisine söyleyin. Biz hükümlerimizi ayağımızla değil, kafamızla veririz. Abdülhak Hamit in evinde bir sohbet sırasında, konu gençlik ve ihtiyarlıktan açılmış. Yaşı geçmiş bir hanım Hamid e Dönerek : -Efendim, gönül kocamaz, der. Hamid cevap verir: -Kocamaz ama kocamış bir vücut içinde de oturmak da istemez... III. Mustafa'nın Üzüntüsü Osmanlı tarihinde Rus düşmanı diye anılan III.Mustafa sadrazamı Koca Ragıp Paşa ile devamlı münakaşa ederdi. Bu münakaşaya sebep padişahın Ruslar ile savaş istemesi, Ragıp Paşa nın ise buna mani olmasıydı. Bir gün gene huzuruna Ragıp Paşa yı çağıran III.Mustafa kendisine: -Neden vezirim, daima savaştan kaçarsın. Şayet kastın akçe ise Edirnekapısı ndan Rusçuk a kadar iki keçeli akçe dizerim, dediğinde, Ragıp Paşa şu tarihi konuşmayı yaptı: -Padişahım ben savaştan kaçmıyorum. Osmanlı Devleti uzaktan kükremiş bir aslana benzemektedir. Bu heybeti ile bir çok Avrupa devletini korkutmaktadır. Şayet savaşa girecek olursak düşmanlarımız kükremiş aslanın ağzında dişi, pençelerinde tırnaklarının olmadığını göreceklerdir. Dişi ve tırnağı olmayan bir aslanın parçalama gücü var mıdır?

71 9.YÜZYILDA OSMANLI DEVLETİ Soldan Sağa: - Girit meselesi sebebiyle çıkan 897 Osmanlı- Yunan Savaşı sırasında kazandığımız meydan savaşı -8 yılında Kavalalı Mehmet Ali Paşa isyanı sebebiyle Avrupa dan yardım gelmemesi üzerine Rusya ile imzalamak zorunda kaldığı ve boğazlar meselesinin ortaya çıktığı antlaşma - 80 yılında Osmanlı Devleti ile Kavalalı arasında Avrupalı devletlerin araya girmesi ile yapılan ve Mısır ın Kavalalı ailesine bırakıldığı antlaşma - Balkan Savaşı sonunda Balkan ülkelerinin kendi aralarında yaptıkları antlaşma 5-87 yılında Yunan İsyanı nı bastırdıktan sonra beklediği limanda İngiliz, Fransız ve Rus ortak donanması tarafından yakılması olayı yılında Ayestefanos Antlaşması yerine yapılan ve İngiltere nin politikasını değiştirdiği, Almanya nın Osmanlı Devleti ne yaklaştığı antlaşma yılları arasında İngiltere, Fransa ve Piyemonte devletlerinin deteğiyle Rusya ya karşı yaptığımız savaş yılında Mısır ı işgal eden,799 yılında Akka önlerinde Cezzar Ahmet Paşa ya yenilen 80 yılında Fransa da kendisini imparator ilan eden Fransız komutan 9- Osmanlı üzerinde sıcak denizlere inme, Ortodoksları himaye ve Panislavizm politikalarını izleyen devlet 0-89 yılında Avrupa Devletlerinin desteğini alabilmek amacıyla yayınlanan ferman - Belgrad kalesini Avusturya dan geri aldığımız antlaşma - Kırım Savaşı sonrası imzalanan ve Osmanlı Devleti nin bir Avrupalı devlet sayıldığı antlaşma Yukarıdan Aşağıya: -869 yılında Süveyş Kanalı nın açılması ile önemi tekrar artan bölge - Yunanistan ın bağımsızlığını kazandığı antlaşma - Avrupalıların baskısı ile azınlıklara ve yabancılara yeni haklar verilen ferman - Mısır Valisi Kavalalı Mehmet Ali Paşa isyanı üzerine yardım talebine olumlu karşılık vermeyen Avrupalıların Rusya dan yardım istenmesi üzerine Osmanlı Devleti ile Kavalalı arasında yapılan antlaşma 5- Osmanlı Devleti ni paylaşma projelerinde Romanya civarında kurulması düşünülen devlet 6- Eski dilde su 7- Bir cetvel 8- Trablusgarp Savaşı sonrasında İtalya ile yapılan antlaşma 9- Rusya nın Ortodoksların koruyuculuğunu üstlendiği, istediği yerde konsolosluk açabileceği ve Kırım a bağımsızlık verildiği antlaşma 0- Avrupa Devletlerinin Osmanlı Devleti ni paylaşma düşüncelerini ifade etmek için kullandıkları kavram Osmanlı- Rus Savaşı sonrasında Rusya ile yapılan, İngiltere ve Avusturya nın itirazı üzerine yürürlüğe girmeyen, yerine Berlin Antlaşması nın yapıldığı antlaşma Pek mağrur ve şımarık olan III.Napolyon, Sultan Abdülaziz ile buluşacaktı. Fuad Paşa da ona refakat için Elize Sarayı na gelmişti. Fransa teşrifat nazırı, krala vaktin geldiğini hatırlatınca Napolyon, Fuad Paşa nın orada olduğunu unutup, Biraz beklesin,ne çıkar! diye çıkışmış;sonra da Fuad Paşa yı görüp mahçup olmuştu. Telafi için Paşa ya dönüp: -Aman Paşa!Sakın zat-ı şahaneye söyleme!deyince Paşa taşı gediğine koymuştu. -Hiç merak buyurmayın haşmetmeap! Hiç zat-ı şahanenin sizin hakkınızda söylediklerini haber veriyor muyum?

72 Osmanlı-Rus Savaşı ndan soma yapılan antlaşmalardan birisi Yunanistan"ın bağımsızlığım kazandığı antlaşma Küçük Kaynarca Antlaşması ile Ortodoksların koruyuculuğunu üstlenen devlet Osmanlı Devleti'nde yıllan arasında yaşanan dönem Ayestefanos Antlaşması nı kabul etmeyerek Berlin Antlaşması'nın yapılmasını sağlayan devlet yılında Yunan İsyanı'nın bastırılması üzerine Osmanlı Donanması'nın yakıldığı liman... 7-Macaristan üzerinde hakimiyet mücadelesi yaptığımız devlet yılında Mısır'ı işgal eden Fransız general yılında Rusya ve Fransa arasında Osmanlı aleyhine yapılan anılaşma, Osmanlı-Rus Savaşı'nın çıkmasında etkili olan bölge, Cezzar Ahmet Paşa'nın Napolyon'u yenilgiye uğrattığı kale.- -Avrupa Devletlerinin Osmanlı Devleti'ni paylaşma meselesi... -Fransız İhtilali ile ortaya çıkan imparatorlukların yıkılmasına yol açan fikir yılında birliğini tamamlayarak İngiltere'ye rakip olan devlet Berlin Antlaşması ile bağımsın olan bir bölge Avrupa Devletlerin baskısı ile yayınlanan ve Paris Antlaşması'nda da değinilen ferman, ACABA ARANIZDAKİ FARK NELERDİR Bir gün Abdülaziz huzuruna giren Fuat Paşa'ya: -"Söyle bakalım,dedi,ali Paşa ve Mütercim Rüştü Paşa ile aranızda ne gibi fark vardı?bu soruya Fuat Paşa şöyle cevap verdi: -"Ben, Ali Paşa ve Mütercim Rüştü Paşa bir ırmak kenarına gelsek karşıya geçmek için bir köprü kurulduğunu görsek, üçümüzün yapacağı iş şudur. Ben hemen köprüye saldırırım, Ali Paşa köprüden sağlam olup olmadığım tetkike başlar ve bir ge-çit arar. Mütercim Rüştü Paşa ise bir alay asker köprüden geçmedikten sonra köprüye ayak basmaz." ŞEYHÜLİSLAMA SORUN II.Abdülhamit, 9 savaşının Kars cephesinde başarı gösterenlere madalyalar takmaya başlamıştı. Bir ara Şeyhülislam da bu madalyadan takmaya başlayınca, Fuat Paşa göğsündeki madalyayı derhal çıkardı.bir gün padişah Fuat Paşa'nın göğsündeki madal-yasını göremeyince: -"Fuat Paşa.siz Kars madalyasını niçin takmıyorsunuz?" diye sorunca Paşa da: -"Efendim ben Kars savaşlarına iştirak etmedim ki, madalyasını takayım" -"Bu nasıl olur paşam?" -"Bana inanmazsanız, Şeyhülislama sorunuz. Acaba beni savaş alanında gördü mü?" VAHDETTİN'İN FERYADI Son Osmanlı padişahı olan Vahdettin, bilindiği gibi bir İngiliz gemisine binerek İstanbul'dan kaçmıştı. Söğütte yaprağı açılan Osmanlı tarihi, San Remo'da Vahdettin ile son bulacaktı. Ancak Vahdettin,kaçarken bile devlete ait tek bir kuruşu beraberinde götürmemiştir.nitekim bir hatıratında şöyle diyor: -"Bendenden evvelki padişahlar gibi kuş tüyü üzerinde padişah olmadım. Ateş yığını üzerinde padişah oldum. Benden daha iyi veliaht bulunsaydı, vallah billah tallah ben padişahlığı kabul etmezdim. Saltanat ile teneşir arasındaki mesafeyi bilirim" MEVLANA'DAN YEDİ ÖĞÜT -Cömertlikte,yardım etmede akar su gibi ol.-şefkat ve merhamette güneş gibi ol.-başkalarının kusurunu örtmede gece gibi ol-hiddet ve asabiyette ölü gibi ol.-tevazu ve alçakgönüllülükte toprak gibi ol.- Hoşgörülükte deniz gibi ol.-ya olduğun gibi görün, ya göründüğün gibi ol,

73 GERİLEME VE DAĞILMA DÖNEMİ Soldan Sağa: -Osmanlı Devleti'nin ilk defa toprak kaybettiği, Orta Avrupa'daki hakimiyetinin sona erdiği ve gerileme do neminin başladığı antlaşma-mora'yı Venediklilerden aldığımız, Belgrad'ı Avusturya'ya bıraktığımız Lale Devri'ni başlatan antlaşma Osmanlı-Rus Savaşı'nı bitiren ve Yunanistan'ın bağımsızlığını kazandığı antlaşma -Üretme işi-eski dilde su-gizli olan-tersi,aksi yönde olan -Osmanlı'da bir yönetim birimi -Kiliselerde bulunur-başkentimiz-kırgızların milli destanı-tersi, vücudumuzun bağ-lantı yerleri -Tatlı bir meyve-türkiye Radyo Televizyon Kurumu-Rapor kelimesinin kısaltması-kokulu bir bitki-at yavrusu 5-Bir soru eki- Pasarofça Antlaşması ile Mora yarımadasını aldığımız ülke-tersi,kalayın simgesi-adale-aç olmayan 6-Vatani görevini yapan-bir hayvan-79 yılında Avusturya ile yapılan antlaşma 7-Sunma-Tersi,I,Dünya Savaşı sonrasında Osmanlı Devleti ile yapılan ve yürürlüğe girmeyen antlaşma-tersi,akıcı olan-eski Yunanca'da çok kullanılan bir isim 8-Bir bağlaç-eski Mısır'da Güneş tanrısı-bir nota-erkek ör-dek 9-III.Selim tarafından başlatılan yeniliklerin ve kurduğu ordunun adı-tersi,efsanevi bir kuş-tersi,bir yiyeceğin yenilmiş olan kısmı 0-Utanma duygusu-allah'a(c.c) ulaşmak için izlenen yollardan her biri-televizyonda görüntülerin göründüğü bölüm-bir harfin okunu-şu -Hint hükümdarlarına verilen unvan-eski dilde su-tersi,mısır'da bir nehir-özellikle Fransız İhtilali'nden sonra milliyetçilik isyan-yoğunlaştığı bölge-77 Küçük Kaynarca Antlaşması ile bağımsız olan, 78 yılında Ruslar tarafından işgal edilen bir bölge -Bilgisayarlarda kullanılır-japonya'da,çiçek süsleme sanatı-irlanda Kurtuluş Örgütü-Tersi,bir çalgı-demiryollarına döşenir -Tersi,Amerika Gizli Polis Teşkilatı-Bir erkek ismi-ivedi kelimesinin ilk iki hecesi-maden Tetkik Arama Enstitüsü -Sembol-Ağabey-Başlıca içeceğimiz-sodyumun simgesi 5-Bir pasta türü-rütbe,aşama-sözleşme-yunanistan'dan Batı Anadolu'ya göç ederek İyon şehir devletlerini kuran uygarlık-bir soru eki 6-Ağacın bölümlerinden-bir zaman birimi-kanun-tersi,arapça oğul-gerçek 7-Politika- Güven-Bir İncil çeşidi-isim 8-Kazak başbuğu-gizli olmayan-bir isim-tersi,ispanya'da ayrılıkçı bir örgüt 9-Bir soru eki-tersi, dişlerde oluşur- Uzun mesa-feli kır koşusu-konuk 0-Rusların Özellikle Balkanlardaki Slavlar arasında uyguladığı politika Osmanlı-Rus Savaşı'ndan sonra imzalanan antlaşmalardan biri-tersi,ermenistan'ın başkenti. Yukarıdan Aşağıya: -Rusların Karadeniz'e çıkma ve Ortodoksları himaye hakkım elde ettiği antlaşma-gürcistan'la olan olan sınır kapımız -Ekip biçilen toprak parçası-nizam-ı Cedit' in masraflarını karşılamak amacıyla oluşturulan hazine -Tersi, bir isim-muhterem kişi -Tabiatta bulunan bir cisim -Litrenin kısaltması-tersi, sevim kelimesinin sessizleri-osmanlılarda Sancağa çıkan şehzadeleri eğiten hoca- Tersi,Tamir için alıkoyma ya da eskiden bütünlemeye kalma anlamında 5-Tersi,canlı-Bir erkek ismi-ad-mısır'da kuru-lan bir krallık 6-Radyo yayını yapan her bir frekans-eski dilde yeni-kanuni döneminde ele geçirile bir bölge-rönesans hareketleri sıra-sında sanatçıları koruyan sınıf 7- Bir bitki - Osmanlı Devleti'nin S.yüzyılda imzaladığı en karlı antlaşma-eski Mısır'da güneş tanrısı 8-Tersi, bir tiyatro türü-tersi,düz olmayan- İspanya'da ayrılıkçı bir örgüt-yanardağ koru 9-Eski-Devlet içerisinde herkesi aynı haklardan yararlandırma-eski bir uygarlık-boru sesi 0-Bir yağış türü-cerahat-eski dilde su-usul -Eserler-Özen-Tersi, paranın kullanılması ile ilgili kuruluş -Fransız İhtilali'nin etkisiyle ve Rusya'nın kışkırtmalarıyla Balkanlarda ilk defa isyan çıkaran millet-tersi,erozyonla mücadele eden bir Örgüt t-fasıla-kalsiyumun simgesi- Hükümet-Ün,nam -Beyaz-Saçımızı tarar-bir bayan ismi 5-Üçüncü İslam halifesi-üye-osmanlı Devleti'nde bir döneme adını veren bir çiçek-ro-ro'nun kısaltması 6-79 Belgrad Antlaşması'nın Osmanlı lehinde olmasında yardımcı olan karşılığında 70 kapitülasyonlarının alan devlet-bir pasta türü-isim-halk dilinde çok olan,sıkıntısı çekilmeyen 7-Ağzın altında bulunur-kavalalı Mehmet Ali Paşa isyanı üzerine Rusya ile yapılan antlaşma 8-Ced-Balkan Savaşları sırasında bağımsız olan bir bölge 9-Görevden alma-bir cetvel türü-bir ay 0-Notada duraklama işareti-tersi,basketbolda pas verme-tersi,kan kelimesinin sessizleri-yunan isyanı bastırıldıktan sonra Osmanlı donanmasının İngiliz,Fransız ve İngiliz ortak donanması ta-rafından yakıldığı yer -Bir oyun-şit kelimesinin sessizleri-nehir-tersi,kürklü bir hayvan -Tersi,Eski olmayan-tersi,doğuda biber-tersi,bir çalgı -Fasıla-Ormanda hayvan yakalama -Rical kelimesinin sessizleri-erkek İnek yavrusu- Tersi,Osmanlı Devleti'ni kuran boy-tersi,söz, birine bir şey açıklama -Tersi,Yanardağ-Yıldız-Tersi,ilave-Bir Fenike sitesi 5-Ağabey-İmalı konuşma-ayestefanos Antlaşması'nın kabul etmeyerek Berlin Antlaşması'nın yapılmasını sağlayan devlet.

74 Avrupa Tarihi Soldan Sağa: - İlk defa İngiltere de başlayan ve özellikle sömürgecilik hareketlerine yol açan gelişme. - Fransız İhtilali nin çıkış sebepleri arasında yer alan ve vergileri artıran Fransız Milli Meclisi. - Kanun-ı... (Osmanlıda ilk anayasa) - Doğu Karadeniz de yaşayan halk Tersi, uzak Yolcu yiyeceği - 87 yılında birliğini tamamlayarak İngiltere ye rakip olan devlet Kur an da bir sure Gözleri görmeyen 5-Kuzu sesi Tersi, Allah a ibadet eden ona bağlı Çok olmayan 6- Siyasi birliğini 870 yılında tamamlayan ülke Alman siyasi birliğini sağlayan devlet 7- Zamanı ölçer Bir haber ajansı İlkel bir silah Yemek 8- Napolyon Savaşlarından sonra Avrupa ya yeniden şekil vermek için toplanan konferans. Kısaca Ribo Nükleik Asit Bir teşhis aleti 9- Katışıksız Bir yere tayin,görevlendirme 0- Bir deniz taşıtı Beyaz Bazı oyunlarda her bir bölüm - Kazak Başbuğu Tersi, ilkel bir silah Tersi, halk dilinde rüzgar - Fransa da ortaya çıkan ve eşitlik,adalet, demokrasi, milliyetçilik ve insan hakları gibi kavramların dünyaya yayıldığı olay. Yukarıdan Aşağıya : - Bir erkek ismi Mitolojik bir dağ - Uyuşukluk, tembellik Duman kiri Türkiye nin uluslararası plaka işareti - Şiir türü Bir kıta Bir haber ajansı - Tersi, almanca evet Tersi, aktif - Manganın simgesi 5- Yemekte emir Moğol komutanları Taziye 6- Tersi,eski olmayan Cet Hatıra 7- İle kelimesinin seslileri En kısa zaman dilimi Bir hayvan 8- Nar kelimesinin sessizleri İlkçağda Hindistan çevresinde yaşamış bir kavim Bir bağlaç 9- Bazı böceklerin yavrularını büyüttükleri sığınak Bir bayan ismi Rahatlama sesi 0- Yaramaz olmayan- Gözleri görmeyen - Tersi, bir organımız Fransız İhtilali nin fikir babalarından J.J... Akılla açıklanabilen - Baston Tersi,Merkez karar yürütme kurulu nun kısaltması- Bir organımız - Bir yatak türü İtilaf Devletlerinden bir grup - Sıcaklaşma 5- Uyarı Koşul Napolyon katıldığı savaşı kazanmış ve düşman ordusunun komutanı esir olmuştur. Ancak komutan olmasından dolayı ona esir değil, misafir muamelesi yapmış ve onu akşam yemeğinde kendi masasına kabul etmiştir. Düşman ordusunun komutanı olan adamda yenilgiden kaynaklanan hazımsızlık söz konusudur. Hiç durmadan konuşmakta ve yenilgiye kılıf aramaktadır. Bunun karşısında Napolyon un tavrı gayet sakindir. Napolyon un bu tavrıyla iyice çileden çıkan adam adam, Biz şerefimiz için savaştık, siz para için savaştınız! deyince Napolyon un cevabı gayet etkileyicidir. Elbette... Çünkü herkes kendisinde olmayan şey için savaşır!

75 AVRUPA TARİHİ Soldan Sağa : - Milliyetçilik,eşitlik,adalet ve insan hakları gibi fikirlerin ortaya çıkan ve büyük oranda Avrupa ülkelerini etkileyen olay - Fransız krallarının çoğunlukla kullandıkları isim - Fransız İhtilali sırasında suçluların cezalandırılması için kullanılan alet - İtalya siyasi birliğinin kurulmasını sağlayan devlet 5- Ampulü bulan bilgin 6- İlkçağda yaşamış Yunanlı bilgin ve hukukçu 7-85 Viyana Kongresi ile 87 Navarin Olayına kadar geçen dönem 8- Arapça da oğul anlamında kullanılır 9-78 yılında Amerika nın bağımsızlığını sağlayan İngiltere ile Sömürge arasında imzalanan antlaşma 0- Tersi, kürklü bir hayvan yılında siyasi birliğin tamamlayan devlet - Napolyon savaşları nedeniyle bozulan Avrupa' nın siyasal durumunu yeniden düzenlemek, Avrupa'nın geleceğini belirlemek, mutlakiyet rejimlerini korumak,milliyetçilik ve bağımsızlık hareketlerine engel olmak için toplanmıştır. - Prusya nın ünlü hükümdarı yılında açılan, Mısır ın ve Akdeniz in tekrar önem kazanmasına yol açan olay Yukarıdan Aşağıya : - Osmanlı üzerinde sıcak denizlere inme, Ortodoksları himaye ve Panislavizm politikalarını izleyen devlet - Fransız İhtilali nin düşünürlerinden - Dünya nın yuvarlak olduğunu olduğunu açıklayan Polonyalı astronomi bilgini - Bir cetvel türü 5- Fransız İhtilali sırasında basılarak siyasi suçluların serbest bırakıldığı hapishane 6- Amerika daki sömürgelerin yaptığı ve İngiltere ile savaşa karar verdikleri konferans 7- Cet 8- Fransız İhtilali nin düşünürlerinden 9-5 yılında Kanuni döneminde ele geçirilen bölge 0- Kazak başbuğu - Doğu Karadeniz Bölgesi nde yaşayan halk - Berlin Antlaşması (878) na kadar Osmanlı toprak bütünlüğünden yana, bu tarihten sonra Osmanlı topraklarını paylaşmaktan yana bir politika izleyen devlet - 87 yılında Almanya siyasi birliğini tamamlayan devlet - 5 yılında İngiltere de yayınlanan ve İngiltere de meşruti yönetimin başlangıcı sayılan belge 5- Fransız İhtilali sırasında vergilerin artırılması için toplanan meclis 6-88 yılında imzalanan ve İngiltere ye büyük ekonomik ayrıcalıklar tanınan sözleşme Elbette... Çünkü herkes kendisinde olmayan şey için savaşır! Napolyon katıldığı savaşı kazanmış ve düşman ordusunun komutanı esir olmuştur. Ancak komutan olmasından dolayı ona esir değil, misafir muamelesi yapmış ve onu akşam yemeğinde kendi masasına kabul etmiştir. Düşman ordusunun komutanı olan adamda yenilgiden kaynaklanan hazımsızlık söz konusudur. Hiç durmadan konuşmakta ve yenilgiye kılıf aramaktadır. Bunun karşısında Napolyon un tavrı gayet sakindir. Napolyon un bu tavrıyla iyice çileden çıkan adam adam, Biz şerefimiz için savaştık, siz para için savaştınız! deyince Napolyon un cevabı gayet etkileyicidir. Elbette... Çünkü herkes kendisinde olmayan şey için savaşır! Alçaklık-Yükseklik Napolyon, kütüphanesindeki kitaba erişemeyince, uzun boylu mareşal Moncey: -Müsaade ederseniz kitabı ben alayım majeste,dedi. Ben, sizden daha yükseğim. -Kaşlarını çatan imparator: -Hayır, dedi. Siz benden yüksek değil yalnızca daha uzunsunuz.

76 Avrupa'nın diğer kıtalara yayılmasını sağlayan olay, Ticaret yollarının değişmesi ile en çok zarara uğrayan devlet.... -Başta yazılamayan harf, - -Avrupa'da mezhep birliğinin dağılmasına yol açan olay yılında birliğini tamamlayarak İngiltere'ye rakip olan devlet Milliyetçilik,eşitlik? adalet : hürriyet gibi fikirlerin ortaya çıktığı olay Sanayi İnkılabının ilk gerçekleştiği ülke Reform hareketleri ile kendisine çeki düzen vermek zorunda kalan kilise Reform hareketlerinin başlamasında etkili olan günahlardan kurtulma belgesi,... 0-Rönesans döneminde İngiltere'de yetişmiş ünlü edebiyatçı Don Kişot'un yazarı Cervantes'in ülkesi Paratoneri de bulan ünlü Amerikalı devlet adamının ikinci adı, ve 88 İhtilallerinde etkili olan siyasi ve ekonomik hürriyeti savunan görüş İhtilal Öncesinde toplanan Fransa milli meclisi Viyana Kongresi'nden 87 Navarin olayına kadar geçen döneme Avrupa'da verilen isim DÜŞMAN SAVMAYA GELMEDİK Büyük Napolyon general rütbesi ve ordu komutanlığı ile İtalya'da bulunduğu sırada bir savaş meclisinde düşmanın sayısından, askerin çokluğundan söz edilir. Bunun üzerine Napolyon der ki: -Biz buraya düşman saymaya gelmedik. BÖYLE BİR KÜSTAHLIKTA BULUNABİLİRDİM İsviçre'de askerlerden biri sigarayı yakmak için yüzbaşıya yaklaşır ve der ki: -Lütfen ateşinizi verir misiniz? Subay büyük bir hiddetle şöyle der: -Eğer Prusya'da bulunmuş olsaydık yüzbaşıdan böyle bir talepte bulunmaya cesaret edebilir miydin? Asker kayıtsız bir şekilde cevap verir: -Doğru.Fakat biz Prusya'da bulunsaydık ne siz yüzbaşı olurdunuz,, ne de ben böyle bir küstahlıkta bulunabilirdim. PARMAKLA ALMAK MÜMKÜN OLSAYDI ÖYLE YAPARDIM Hükümet adamlarından biri,napolyon Bonapart'ı savaşta küçük düşürmeye çalışır.haritanın üzerinde parmağım gezdirerek "Önce şuraları almalıydınız. Sonra şuradan geçerek buraları zabt etmeliydiniz" diye konuşur. Napolyon ise şu cevabı verir: -Evet,gösterdiğiniz yerleri parmakla almak mümkün olsaydı öyle yapardım. O AYAK BENİMDİR Fransa Harbiye Nazırı Fransa'ya nakledilen yaralı askerlerin bulunduğu hastaneyi ziyaret eder.bu sırada yaralılara şöyle hitap eder:''kahramanlarım!gösterdiğiniz cansiperane hizmetleriniz hiçbir zaman unutulmayacaktır.zira ancak sizin fedakarlığınız saye-sinde bugün Fransa'nın bir ayağı Çin'de bulunmaktadır." Bu konuşmaları dinleyen ve bir ayağını gülleye kaptıran bir asker şöyle seslenir: -Aman nazır efendi! O ayak benimdir. ARKADAŞLARIM İLERİ GİDİYOR Bir subay talim sırasında bir askere dedi ki:"niçin geri kalıp sırayı bozuyorsun?"nefer şu cevabı verir: -Ben geri kalmıyorum, arkadaşlarım ileri gidiyor! BİR KUM TANESİYİM AMA.ÇÖLÜN DERDİNİ TAŞIYORUM. Mevlana İdris Zengin

77 YENİ VE YAKINÇAĞLARDA AVRUPA Soldan sağa: l-789 yılında ortaya çıkarak yaydığı fikirlerle Avrupa'yı kasıp kavuran olay-rönesans döneminde yetişmiş-italyan mimar -Tersi,bir erkek ismi-ilgi-hoş-kokulu bir bitki -Bravo-Bromun simgesi-çatı-çok olmayan-bir nota-bir elektrik şirketi - Tersi,Karadeniz'de yaygın bir halk oyunu-bir erkek ismi-canlı yayın-para,mal-eski dilde su 5-Rus alfabesi-ingiltere'nin A.B.D. ' nin bağımsızlığım tanıdığı antlaşma-petrolden elde edilen bir mamul-bizmutun simgesi 6-Bir isim-bir bayan ismi-alman-ya'da Protestanlığın serbest bırakıldığı antlaşma 7-Hafiye-Ün,nam-Bir haber ajansı-bir nota-tersi,hastalık 8-Lantan simgesi-ki-sinin kendisine hakim olması-büyükçe-amerika'yı keşfeden denizci-tersi,kaybetme yitirme 9-Kısaca corparation - Başrolünü Şener Şen'in oynadığı bir film-bir rakam 0-Cilt-Halk arasında ince hastalık,tüberküloz-bir erkek ismi-kripton'un simgesi-bol kelimesinin sessizleri - Katolik Kilisesi'nde günahlardan kurtulma belgesi-bir ekmek çeşidi-alman-ya'da Reform hareketlerim başlatan ilahiyatçı -Uzaklık ifade eder-tersi,gümüşün simgesi-arabistanlı-bir haksızlığın karşılığı olarak ödenen para-inleme -Fransa'da Reform hareketlerini başlatan kişi-tersi,bir Hıristiyan ismi-hastalara verilen su tuz karışı-mı sıvı-eski Türkçe de ordu -Tersi.Türkiye Uçak Sanayi- Tersi,önce-Kırmızı-Bir nesnenin kısa olan kısmı-tersi,insanın bilmediği hayat çizgisi-tersi,bir soru eki 5-Bir cetvel-eski bir imparatorluk- Tersi, bir erkek ismi-tersi,mor ötesi bir ışın 6-Bartelmi Diaz tarafından keşfedilen bölge-bir nesnenin kısa olan bölümü-eski dilde yardım-bir nota 7-Çin'de hüküm sürmüş bir Türk hanedanı-bir haber ajansı-dünyayı dolaşırken Filipinlerde öldürülen denizci 8-Tersi,bir tane-rönesans döneminde yetişmiş ünlü İtalyan heykeltraş ve mimar-ezmekten emir-bir ağaç cinsi 9-Bayıltıcı bir gaz- Üstü dövizlerle kaplı zafer anıtı-ii.dünya Savaşı' nda ki Alman gizli polis teşkilatı-ekşi bir meyve-bir ay 0-5 ve 6.yüzyıllarda Avrupa'da ortaya çıkan bilim,sanat ve edebiyattaki gelişmelere verilen ad-avrupa'nın diğer kıtalara da yayılmasını sağlayan olay. Yukarıdan Aşağıya: -Kavimler Göçü'nden sonra Avrupa'da kurulan bir krallık -Kırmızı-Bir cetvel-bir erkek ismi -Avrupa'da Katolik kilisesine karşı başlatılan hareket-bir şirketin bayiliğini yapan kuruluş-ilaç-tersi,uzak olan -Azerbaycanlı-Kesirli-Samimi - Sinir hastalıkları bölümü-muş'un bir ilçesi-bir nota 5-Tersi,hile kelimesinin ilk hecesi-kabadayı bağırması-et yiyen hay-vanlar 6- Tersi 7 sebze ve meyve satılan dükkan-fransız İhtilali'ni fikri yönden hazırlayanlardan Ruso' nun ilk adı-bir som eki-uzaklık ifade eder 7 -Engel,baraj-Çare-Bir ilimiz 8-Günümüz tarihçilerinden Ortaylı-Ünlü komedi sanatçılarımızdan birinin soyadı-tersi, kayak 9- Hırslı-Tersi, çağdaş-tersi, Haçlı seferlerinin yapılmasını teşvik eden bir tarikat 0-Tek kelimesinin sessizleri-uzaklık ifade eder- Tersi,ekilen -Bilgisayarda bir kısa yol tuşu -Tersi,eskiden propagandacılara verilen ad-tersi,kısaca bay-kadeş Savaşı'nda Mısır kralı-tersi, Norveç'in başkenti -En kısa zaman dilimi-vilayet-geri verme -87 yılında birliğini tamamlayarak İngiltere' ye sömürgecilikte rakip olan devlet-birine alınması için tembihlenen -Lantanm simgesi-bir Türk boyu-avrupa para birimi-bir Bayan ismi 5-Rönesans'ın ortaya çıktığı devlet-osmanlı Devleti'nde maliyesinde günlük masrafların kaydını tutan görevli 6-Bir bayan ismi-bir nota-işle ilgili.uygulamalı 7-Tersi, kısaca Fenerbahçe-Tersi, su boşaltmak için kullanılır-vilayet-kibar 8-Bir ağırlık birimi- Eski dilde yer Ecnebi kelimesinin ilk hecesi -Kuzu sesi 9-Bilgili, ilim sahibi-atmosferde bir tabaka-italyan para birimi-tersi,tali yol 0-Eski dilde su-yanlış söz söyleme-eski dilde kayıtlar-açık,gizli olmayan -Tersi, bir mutfak gereci-silisyumun simgesi-bir mutfak araçları markası-lal keli-mesinin sessizleri -Tersi,akıcı olan-tatlı bir yiyecek-hal kelimesinin sessizleri-coğrafi Keşiflerde kullanılan bir gemi cinsi -Bir patlayıcı madde-i.göktürk Devleti'nin kurucusu-lübnan kıyılarına hakim olmuş deniz ticareti ve kolonicilikten uğraşmış bir ilk çağ uygarlığı -Onarım-Brezilya'nın başkenti-tersi,seri kelimesinin ikinci hecesi 5-Kor almakta kullanılır-divan Edebiyatı'nda bir şiir türü- Eski Yunan ve Roma edebiyat eserlerinin incelenmesi ile başlayan ve Rönesans'ın başlamasına yol açan,insan sevgisini esas alan bir akım. BİLMEZKİ SORSUN, SORMAZKİ BİLSİN, BİLSE SORARDI, SORSA BİLİRDİ.

78 OSMANLI DEVLET YÖNETİMİ Soldan Sağa : - Osmanlı Devleti nin merkezi konumunda bulunan ve bugünkü bakanlar kurulu gibi görev yapan,seyfiye,ilmiye,kalemiye sınıfının temsilcilerini olduğu kurum - Sarayda yer alan devşirme kökenlilerin eğitim aldığı okul - Osmanlı Devleti nde adalet işlerine bakan görevli - Osmanlı Devleti nde bir kısım asker ve devlet görevlilerine belirli bölgelerden vergi kaynaklarının tahsis edilmesi ve buna karşılık olarak onlardan devlet için hizmet beklenmesi usulü 5-Osmanlı Devleti nde yönetim ve askerlik görevlerini yürüyen sınıf 6- İslam hukuku 7- İlmiye sınıfının görevlerinden 8- Osmanlı Devleti nde önemli kayıtların yer aldığı defterlerin saklandığı bölüm 9- Osmanlı Devleti nde vergi veren, yönetilen halk 0- İfta,tedris ve kaza (adalet ) gibi görevleri yürüten sınıf - İslam hukukuna göre,bir mü min alınteri ile kazandığı malından bir bölümünü,insanların hayrına olacak bir iş için ebediyyen tahsis ve tevkif etmesi - Osmanlı Devleti de taşra yönetim birimlerinden Yukarıdan Aşağıya : - Nişancı ya bağlı kalemlerden - Osmanlı Devleti nde sarayın devlet işlerinin yürütüldüğü, dış bölümü - Osmanlı Devleti nde şehirleri yöneten, bugünkü belediye başkanı - İlmiye sınıfının görevlerinden 5- İdari ve mali bürokrasiyi yürüten sınıf 6-Kadıların yönettiği yönetim birimi 7- Tımar ve iltizam sisteminin bozulması ile bazı bölgelerde ortaya çıkan nüfuzlu kimseler 8- Kalemiye sınıfında idari bürokrasiye bakan,tımar kayıtlarını tutan ve padişahın tuğrasını çeken görevli 9- Sarayda saray kadınlarının kaldığı ve padi- Kanuni Sultan Süleyman zamanında İstanbul a gelen Avusturya elçisi Busbek, hatıratında Osmanlılarda memur tayininden şöyle bahseder: -Hiç kimse, falanın neslinden gelmiş olmakla, diğerinden mümtaz bir mevkie çıkamaz. Sultan herkesin vazife ve mesuliyetini tevcih ederken ne servete önem verir, ne de boş ricalara kulak asar, yalnız ehliyete ve liyakata bakar. Türkler ehliyet ve liyakata son derece dikkat ediyorlar. Bir kimsede sağlam bir karakter ve seciye arıyorlar. Osmanlı toplum yapısı üzerine uzman olan Erlanyen Üniversitesi profesörlerinden Hutterroht a, Osmanlı Devleti,geniş topraklarını ve üzerindeki çeşitli kavimleri, Topkapı Sarayı ndan mükemmel bir şekilde idare ediyordu. O saray da Batı daki en mütavazi bir derebeyin sarayı kadar bile büyük değildi. Bu nasıl oluyordu? diye sorulduğunda, şu cevabı vermiştir. Sırrını çözebilmiş değilim. 6. asır Filistin in sosyal yapısı üzerine çalışırken öyle kayıtlar gördüm ki hayretler içinde kaldım. Osmanlı, üç yıl sonra bir köyden geçecek askeri birliğin öyle yemeğinden sonra yiyeceği üzümün nereden geleceğini planlamıştı. Herhalde Osmanlı, devlet olarak insanlığın en muhteşem harikasıdır.

79 OSMANLI TOPLUM YAPISI Soldan Sağa: - Askerlik ve yönetim görevini yürüten sınıf -Enderun Mektebi ve Harem de eğitim görenlerin Birun da ya da taşra da görev alması - İdari ve mali bürokrasiyi yürüten sınıf - Konar- Göçer topluluklardan 5- Osmanlı Devleti nde yönetilen, vergi veren sınıf 6- Medreselerde ders hoca 7- Lonca teşkilatında devletle ilişkileri yürüten görevli 8- Osmanlı Devleti nde Müslüman olmak ve Türkçe bilmek şartıyla herkes üst makamlara yükselebilirdi. Bu hareketliliğe verilen isim 9- Osmanlı Devleti nde yönetenler sınıfına verilen ad Yukarıdan Aşağıya : - İfta(fetva),kaza (adalet), tedris (öğretim) gibi görevleri olan sınıf - Evlenen erkeğin İslam hukukuna göre kadına vermesi gereken güvence parası - Fethedilen bölgelerdeki vergi mükelleflerini tespit etmek için yapılan nüfus sayımı için tutulan defter BİLİNMEYEN LEVHALAR İngiliz Büyükelçisi eski Türk evlerinin dış duvarlarına asılan "Ya Hafız" (Muhafaza eden Allah (c.c.) ) levhalarını görünce dayanamamış ve Keçecizade Fuad Paşaya bunların ne olduğunu sormuş. Fuad Paşa, İngilizin tam anlayacağı dille cevap vermiş : - O gördükleriniz, Osmanlı Sigorta Şirketinin levhalarıdır. İngiliz sefiri Sir James Porter ise, 70 ların Türkiye si için şunları söylüyor:"gerek İstanbul da, gerekse imparatorluğun diğer şehirlerinde hüküm süren emniyet ve asayiş, hiçbir tereddüde imkan bırakmayacak şekilde ispat etmektedir ki, Türkler çok medeni insanlardır." Fransız muellif Dr. Brayer, 80 ların İstanbul unu getiriyor önümüze: "Evlerin kapısının şöyle böyle kapatıldığı ve dükkanların çoğunlukla umumi ahlaka itimaden açık bırakıldığı İstanbul da her sene azami beş-altı hırsızlık vakası görülür." Ubicini, Dr. Brayer i şöyle doğruluyor: "Bu muazzam payitahtta dükkancılar, namaz saatlerinde dükkanlarını açık bırakıp camiye gittikleri ve geceleri evlerin kapısı basit bir mandalla kapatıldığı halde, senede dört hırsızlık vakası bile olmaz. Ahalisi sırf Hıristiyan olan Galata ile Beyoğlu nda ise hırsızlık ve cinayet vakaları olmadan gün geçmez." Comte de Marsigli yi tekrar dinleyelim: "Yazın İstanbul dan Sofya ya giderken dağlardan anayol üzerine inmiş köylülerin yolculara bedava ayran dağıttıklarına şahit oldum." Aynı müellif, ceddimizin hayırseverlikte fazla ileri gittikleri kanaatindedir. Şöyle diyor: " İyiliklerini yalnız insan cinsine hasretmekle kalmayıp, hayvanlara ve hatta bitkilere bile teşmil ederler."

80 OSMANLI EKONOMİSİ Soldan Sağa : - Çarşı ve pazarlarda satılan mallara devlet tarafından belirlenen fiyat - Fethedilen bölgelerdeki vergi mükelleflerini tespit etmek için yapılan nüfus sayımı için tutulan defter - Gerek kalemiye sınıfında gerekse esnaf teşkilatında işe ilk başlayan, çırak -Gayrimüslimlerden alınan toprak vergisi 5-Ticaret mallarını başka bölgelere taşıyan genellikle deve ve atlardan oluşan kervanları bulunan taife, sınıf 6- Önemli vadi ve geçitleri ticaret güvenliği açısından koruyan sınıf 7- Balta Limanı Sözleşmesi ile Osmanlı Devleti nden büyük ekonomik ayrıcalıklar alan ülke Yukarıdan Aşağıya : - Çarşı ve pazarlardan alınan vergi - Esnaf teşkilatında çıraklardan sonra gelen çalışan - Olağanüstü zamanlarda köy ve mahallerden alınan vergi ya da bu amaçla kurulan vakıf -Çarşı ve Pazar kontrollerini yapan sınıf 5- Çiftçilerin geçimini sağlayacak oranda ayrılan toprak parçası 6- Osmanlı Devleti nde bilhassa haberleşmeyi sağlamak için oluşturulan örgüt 7- Her sağlıklı gayrimüslimden alınan vergi 8- Müslümanlardan alınan onda bir oranında toprak vergisi 9-Yöneticilerin yönetim sırasında reayadan aldıkları vergi 0-İhracatta alınan vergi Bir zamanlar Bir zamanlar Londra Ticaret Odası nın en görünür yerinde şu mealde bir tavsiye levhası asılıydı: "Türklerle alışveriş et, yanılmazsın." Bir zamanlar Hollanda Ticaret Odası nın toplantılarında oylar eşit çıkınca Osmanlılarla alışverişi olan tüccarın oyu iki sayılır, onun dediği olurdu. Nükte Adamın biri köle pazarından kiralamak istediği hizmetçiye, Ne kadar ücret istersin? diye sorar. Karın tokluğuna çalışırım. Cevabını alınca da,kölenin iri cüssesine bakıp Beni bağışla seni kiralayamayacağım. der. Bu sefer,adamın hizmetçi almak gibi bir niyetinin olmadığını anlayan köle Pazartesi ve perşembeleri de oruç tutarım. cevabını yapıştırır. Çalarken Neşelenmek -Neyzen Tevfik e bir gün sorarlar: -Çalarken mi neşelenirsin,yoksa neşeli olduğun zaman mı çalar-sın? O günlerde Maliye Bakanı hak-kında yolsuzluk dedikoduları alıp yürümüştür. Neyzen Tevfik fırsatı kaçırmaz. -Maliye Bakanı değilim ki, çalarken neşeleneyim, cevabını verir.

81 OSMANLI DEVLETİ'NDE KÜLTÜR VE SANAT OSMANLI DEVLETİ'NDE KÜLTÜR VE SANAT Soldan Sağa : - Ünlü matematik ve astronomi bilgini - Piri Reis in yazdığı ünlü deniz coğrafyası kitabı - Ünlü matematikçi Sinan Paşa nın eseri - Katip Çelebi nin bibliyografya kitabı 5- Fuzuli nin ünlü eseri 6- Seydi Ali Reis in yazdığı ünlü eser Yukarıdan Aşağıya : - Bir süsleme sanatı -Kanuni devrinin ünlü şairi - Fatih Devrinin ünlü matematikçisi - Hüsn-ü Aşk ın şairi 5- Seydi Ali Reis in eserlerinden 6- Arapça ey 7- Güzel yazı yazma sanatı 8- Ezmekten emir Şair Baki nin Dostları Klasik şiirimizin büyük ustası Baki ye sormuşlar,dostluk nedir diye.. Cevap vermiş: Dostlukları bilmem;ama dostlar üç çeşittir. Bir dost vardır;gıda gibidir,insan onu her gün arar.bir dost vardır;ilaç gibidir gereğinde aranır.bir dost vardır;hastalığa benzer o seni arar.. İSABETLİ HATA Meşhur hainlerden Abdullah Cevdet'in yazdığı makalenin bir satırı, "Ben bu vatanın öksüzüyüm" yerine yanlışlıkla "Ben bu vatanın öküzüyüm" diye basılmış. Durumu Süleyman Nazife açarak "Bir mürettip hatası oldu" dediklerinde Nazif : - Mürettip hatası ne demek kardeşim, diye cevap vermiş. Buna düpedüz mürettip sevabı (doğrusu) derler. DÜŞÜNÜYORUM Bir sohbet sırasında Arif Nihat; "Düşünüyorum, o halde varım." sözünü biraz hatalı bulduğunu söylemiş. Doğrusunu sormuşlar, şöyle cevap vermiş : -Düşünülüyorum, o halde varım. Not : "Düşünüyorum, o halde varım." sözünü bir başka düşünür "Varım, o halde düşünmeliyim." şeklinde düzeltmiştir. Gölge etme başka ihsan istemem Rusya sefiri meşhur İgnatiyef mezun olup memleketine giderken, veda için geldiği Yusuf Kamil Paşaya: Efendimize Rusya dan ne getireyim? demesiyle paşa: - Bir mesele getirme de dedi, ben hiç bir şey istemem!

82 OSMANLI DEVLETİ'NDE EĞİTİM VE ÖĞRETİM Soldan Sağa: - Devşirme olarak alınan gayrimüslim içoğlanların sarayda eğitim gördükleri uygulamalı okul - Medreselerde ders veren hoca - Medreselerin bölümlerinden - Arapça nın cümle yapısını inceleyen bilim dalı 5- Müslümanların kutsal kitabı 6- Medreselerin bölümlerinden Yukarıdan Aşağıya : - İstanbul da 870 yılında açılan yüksek fen okulu - Osmanlı Devleti nde Sıbyan Mekteblerinden sonraki eğitim kurumu - Medrese eğitiminden sonra alınan diploma - İslam hukuku 5- Müderris yardımcısı 6- Osmanlı Devleti nde açılan ilk mühendislik okulu 7- Osmanlı Devleti nde ilkokul eğitimi veren okul 8- Devşirme sisteminde toplanan çocuklara verilen genel isim Tarih biyografisi ve monografi sahalarında dünya çapında ünlü şahsiyet olan İbnülemin Mahmut Kemal İnal a sormuşlar : Sizdeki bilginin çok azına sahip olmalarına rağmen sizden çok daha fazla tanınanlar var. Bunun sebebi nedir? İbnülemin şöyle cevap vermiş: Ben bilmek için öğrendim,onlar ise bilinmek için. Vur; fakat dinle M.Ö.80 yılında İran ve Yunan donanmaları Salamis limanında karşı karşıya gelmişlerdi. Savaştan evvel yapılan bir toplantıda Atinal lı Temistokles, körfezin içinde savaş yapılmasını ileri sürdü. Amirale göre İran gemileri büyüktü,dar bir körfezde savaş yapamazlardı. Ancak Temistokles bu fikrini bağıra bağıra söyleyince, Baş Amiral Oribad buna kızmış ve bastonunu kaldırıp Temistokles in üzerine yürümüştü. Temistokles başını eğmiş ve şçyle demişti: - Vur; fakat dinle. Mehmed Akif, I.Dünya Savaşı sırasında Berlin e gitmiş. Dönüşünde sormuşlar: -Nasıl, savaşı kazanacak mıyız? Akif şu cevabı vermiş: -Hayır!Çünkü Berlin Büyükelçisi Kur an-ı tefsir etmekle, Ayosofya Camii imamı da siyasetle meşgul. Böyle millet galip gelmez. Hammad er-ravi ye sormuşlar: -Artık bu ilimlere doymayacakmısın? diye sorulmuştu. Şu cevabı verdi: -Ne yapalım, var kuvvetimizi harcadık, ilmin nihayetini bulamadık. Bir hikmet erbabı, ilmi sevmekle beraber yaşının büyük olmasından dolayı utanan bir ihtiyara,şu ikazı yapmıştı : -Ey kişi, ömrünün sonunda, ömrünün evvelinden daha faziletli bir halde olmaktan mı utanıyorsun?

83 Osmanlı Devleti'nde devlet işlerinin görüşüldüğü kurul.... -Osmanlı Devleti'nde kaza, ifta ve tedrisle görevli sınıf Hayırsever insanların mallarım kamu yararına bağışlaması,kullandırması,... -Osmanlı Devleti'nde eklenenlerden alınan vergi. 5-Osmanlı Devleti'nde bürokratik işlerden sorumlu devlet görevlisi Osmanlı Devleti'nde Avrupalı devletlerin baskısıyla azınlıklara yönelik hazırlanan ferman, Dirlik topraklarının en büyük dilimi. 8-Osmanlı Devleti'nde bilhassa sancak beyleri için kullanılan emirler anlamında unvan Bilhassa ilmiye sınıfının yetiştiği eğitim kurumu Osmanlı Devleti'nde yönetenler sınıfı Kapıkulu ocaklarında önemli bir sınıf Kapıkulu askerlerinin üç ayda bir aldıkları maaş Osmanlı Devleti'nin çarşı ve pazarlarda belirlediği fiyat. HAYATI GÜZELLEŞTİRME KURALLARI -İnsanlara beklediklerinden fazlasını verin ve bunu gönülden yapın -Seni seviyorum dediğinizde, yüreğinizden gelsin. -'Özür dilerim' dediğinizde karşınızdakinin gözünün içine bakın. -Kimsenin hayallerine gülmeyin. -Tartışma her zaman olur, yeter ki işi küfürlü kavgaya çevirmeyin. -Hızlı düşünüp yavaş konuşun. -İnsanlar cevabım vermek istemediğiniz bir soru sorduklarında gülümseyin ve "Neden bilmek istiyorsun?" diye siz sorun. -Annenizi ihmal etmeyin. -Kayıpları kazanılmış derslere dönüştürün. -Küçük kırgınlıkların büyük dostlukları bitirmesine izin vermeyin. -Hatayı hissettiğiniz anda durmasını bilin ve hemen düzeltmek için çaba gösterin. -Telefona cevap verirken gülümseyin, karşı taraf sesinizde mutluluğu duyacaktır. -Ara sıra yalnız kalın ve kendinize vakit ayırın -Değişime hep açık olun ancak değerlerinizi yitirmeyin. -Bazen en iyi cevap, cevap vermemektir unutmayın. -Daha çık kitap okuyup daha az televizyon seyredin. -İyi ve dürüst bir hayat yaşayın. Yaşlanıp geriye baktığınızda keyfiniz kaçamasın. -Allah'ın ipine sanlın ama arabayı da kilitlemeden bırakmayın. -Satır arası mesajları algılamayı öğrenin, -Dua edin muhteşem bir güç olduğunu göreceksiniz. -Yılda en az bir defa daha önce gitmediğiniz bir yeri görün. -Çok paranız varsa yoksullara yardım edin, zenginliğin en güzel tarafı budur. -Bazen istediğinizin olmaması ihtimali vardır, unutmayın. -Başarınızı ona ulaşmak için neler kaybettiğinizle ölçün. YAŞAMAK SANAT, BİRLİKTE YAŞAMAK BÜYÜK SANATTIR. Muhammcd Saîd

84 OSMANLI DEVLETİ NDE KÜLTÜR VE MEDENİYET Soldan Sağa: -Osmanlı Devleti'nde Eyalet yöneticisi-osmanlı Devleti'nde Sancakların yöneticisi-tersi,mersin'in bir ilçesi -İspanya'da ayrılıkçı örgüt-boru sesi-eski bir ölçü birimi-fenikelilerin Kuzey Afrika'da kurdukları koloni-sodyumun simgesi-başlıca içeceğimiz -Osmanlı Devleti'nde iç ve dış yazışmaları yapan,padişahın tuğrasını çeken ve tımar sistemini uygulayan devlet adamı-bir meyve-utanma duygusu-isim-siyah -Not kelimesinin sessizleri-aktif,çalışır halde-osmanlı Devleti'nde devşirilen çocukların eğitildiği saray mektebi-nehir-lezzet 5-Çocuk sahibi kadın-aç olmayan-duman kiri-tersi,ata- Hayvani bir içecek-tersi,kahramanlıkları anlatan şiir türü 6-Yük treni-bir rakam-bir nota-halk dilinde çok sarhoş olan-eski dilde yer,mekan-adale 7-Osmanlı Devleti'nde adalet teşkilatının en üst görevlisi-osmanlı Devleti'nde donanma baş komutam- Lityumun simgesi 8-Yer 7 çevre-geniş olmayan-77 yılında mukataaların(gelirleri direkt hazineye alınan topraklar) yıllık karlarının paylara ayrılarak satılması usulü-alfabemizin ilk üç harfi 9-En büyük seviyede-kur'an-ı Kerim'de de geçen bir kuş türü- Aynı şekilde,bunun gibi-allah(c.c) isimlerinden 0-Kendisine kitap gönderilen peygamber-osmanlı Devleti'nde şehirlerdeki asayişi sağlayan askerler-düzenleme,toplama-bir hayvan l-beyaz-esas,ana-fasıla-bir harfin okunuşu-kırmızı - Tersi,olmaktan emir-eski bir savaş aracı-osmanlı Devleti'nde vergi mükelleflerini tespit etmek için yapılan sayım-bir bağlaç- Kısaca nöbetçi-satrançta oyun sonu -Osmanlı Devleti'nde toprakların bir görev karşılığında dağıtıldığı sistem-gelirleri askerlere bırakılan en küçük dirlik bolümü-îlave-her sağlıklı gayrimüslimden alman vergi -Feshetme,, geçersiz kılma- Anlaşıldıktan soma ödenen ilk para-müslümanlardan alman onda bir oranındaki ürün vergisi-bir parçanın kısa olan tarafı-isim 5 -Hükümdarlık alametlerinden-sadrazamlık makamı-tersi^asaca posta kutusu-tersi,yüzyıl 6-Para çekme makinesi -Bir bağlaç- Vücudun bir bölgesi-kulağa takılır-benekler şeklinde ortaya çıkan bir cilt hastalığı 7-Arapça'da önüne geldiği kelimeleri olumsuz, yapar-sahip-eski dilde su-osmanlı Devleti'nde pazara satılmak üzere gelen yiyecek maddelerinin tartıldığı resmi kantar ve bu kantarın bulunduğu yer-amerika Birleşik Devletleri 8-Güreşte bir oyun-osmanlı Devleti'nde mali işlerinin en üst sorumlusu-kötü-siyah,mavi,yeşil gibi çeşitleri olan, hayatımızın bir parçası 9-Tersj, Osmanlı Devleti'nde satılacak mallara devlet tarafından konulan fiyat- Osmanlı Devleti'nde fetva makamı-askeri amaçlı yerleşim yeri-tersi.beyaz 0-Lale Devri'nin ünlü şairi-arıza, sakatlık-bir bitki-kürklü bir hayvan -Basım evi-değerli bir taş-bay kelimesinin kısaltması-bir nota - Tersi,evin bir bölümü-yar kelimesinin sessizleri-sebat etme-ur,tümör-e skiden hastane -Akis-Hayvan yemeği-bir hayvan- Eski değerli eşya-duman kiri -Bir yiyeceğimiz-bir nota-yüz,çehre-tamir amacıyla kullanılan küçük parça 5-Bir müzik eserinde tekrarlanan bölüm-kapıkulu askerlerinin üç ayda bir aldıkları maaş-kapıkulu askerlerinin yaya olan büyük bölümü.

85 Yukarıdan Aşağıya: -Osmanlı Devleti'nde evli erkeklerden alman toprak vergisi-kadı tarafından yönetilen yönetim birimi-osmanlı Devleti'nde devlet işlerinin görüşüldüğü kurul -Tersi,nicelik-Görüntülü müzik parçası- Uzaklık ifade eder-bir ilimiz -Yüksek Askeri Şura-Kazak başbuğu-bulunulan yer, içinde bulunulan şartlar-isviçre'de bir yönetim birimi -Bağışlama-Büyüklük-Bir çoğul eki-tersi,beni olan-tersi,su kanalı 5-İtalya'da bir yanardağ-kadın Hıristiyan din görevlisi-osmanlı yönetiminde kaza, ifta ve tedris işlerinden sorumlu sınıf-osmanlı zamanında Cezayir yöneticisi 6-Geri çekiliş-tersi,bir kürk hayvanı-tersi,otel garsonu-tersi,bir göz rengi-karakter,vasıf~bir nota 7-Dünya Çalışma Örgütü-Güreşte bir oyun-îlave-0gunlaşma s kıvama gelme-lüks bir deniz aracı 8-îlave-Tersi,Et Balık Kurumu- Tatlı bir yiyecek-kralların başlarına takılır-üflemeli bir çalgı-baston 9-Bir kez daha-tersi,bir erkek ismi-bir bilim dalı- Aşama-Tersi, bir işte uzmanlaşan kişi 0-Duyuru-Trakya'da bir hitap şekli Tersi, Manisa'nın ilçesi-eski dilde toprak- Vilayet -Bir erkek ismi-tersi,hayvanların insanlarla beraber gösteri yaptıkları yer-dağılmış,parçalanmış-bir göz rengi-tersi,haçlılarla mücadele etmiş Aydınoğulları beyi -Bir bayan ismi-eski bir kuşatma silahı-bir ilimiz- Bağışlama -Gelir getiren mülk-eskrimde bir kategori-büyükçe-kırmızı-dos kelimesinin sessizleri-tersi,us - Tersi,Türkleri bir bayrak altında toplama-türk Silahlı Kuvvetleri-Utanma duygusu-örmekten emir-osmanlı Devleti'nde mali ve bürokratik işlerden sorumlu olan sınıf 5-Kromun simgesi-hastalıktan soma dinlenme dönemi-hayvanla çekilen bir araba çeşidi 6-Cet-Ölmüş insan vücudu-eski dilde kitaplar-kendinden geçme-bir nota 7-Osmanlı Devleti'nde kazanın yöneticisi ve adalet işlerine bakan kişi-çok yüz verilmiş-temiz 8-Bac kelimesinin sessizleri-tersi,silisyumun simgesi-kan emici bir böcek-tersi,kısaca normal şartlarda 9-Kısaca eşit ağırlık-medresede ders veren hoca-kıyafetlerde bir şey koymağa yarayan göz-eski dilde 0-Yük treni-avrupa'da bir yarımada-en kısa zaman dilimi-osmanlıda yönetim ve askerlik işlerinden sorundu sınıf -Tersi,erkek ismi-tersi,iyilik yapma-esas,temel-ilave- Gelir getiren mülk - Utanma duygusu-tersi,ışık sağlayan bir alet-tersi,dünyanın uydusu-kutsal ışık-bir erkek ismi -Atak olan-bir Afrika ülkesi-eski bir eğitim kurumu-bir haber ajansı-kırmızı -Akıl-Tersi sık yağan kar şekli-bir haber ajansı-efsanevi bir kuş-nikelin simgesi 5-Çarşı ve pazarları kontrol eden görevli-osmanlıda gelirleri direkt merkeze alman topraklarda uygulanan sistem-adale-tutsak SİLGİ KULLLANMADAN RESİM ÇİZME SANATINA HAYAT DİYORUZ.

86 OSMANLI TARİHİ

87 Soldan Sağa:-Napolyon Bonapart a Akka önlerinde Nizam-ı Cedit ordusuyla ilk yenilgisini tattıran Türk komutanı Kocaeli yarımadasının fethini hazırlayan ve Bizans ın yenilgiye uğratıldığı Orhan Bey dönemi savaşı İlkel bir savaş aleti - Eski bir hesap ilmi Arapça bir hitap şekli Mısır da bir tapınak Amerika da eski bir medeniyet - Sodyumun simgesi Peygamberimizin eşlerinden Hz. Ebubekir in kızı Ud çalan müzisyen Napolyon Bonapart ın 799 yılında yenilgiye uğratıldığı kalenin adı Fatih Sultan Mehmet döneminde büyük kısmı fethedilen,geri kalanı da II.Bayezit döneminde fethedilen bölge -Anne baba Osmanlı devletinde Nişancıya bağlı kalemlerden biri Anadolu nun fethini sağlayan Türk komutanlarından ve aynı zamanda Kahramanmaraş ın bir ilçesi Utanma duygusu 5- Kalelerin barış yoluyla ele geçirilmesi Türkiye nin Rumeli yakası İsim Yemek Osmanlı Devleti nde adalet işlerine bakan görevli 6- Bir bağlaç Gelenek, örf,adet Tersi, İslamiyet öncesi Arapların putlarından İnleme Muharebe 7-Kas kelimesinin sessizleri Maden çıkarılan yer Karadeniz de küçük tekne Dördüncü İslam halifesi Alparslan tarafından Ermenilerden alınan Doğu Anadolu daki kale 8- Bir göz rengi Sol elle yazan - Semer kelimesinin sessizleri Bir meyve 9- Eflak yöneticilerine verilen ad İlk Türk denizcisi Tersi, eski dilde halk 0- Osmanlı Devleti nde esir ticareti yapanlar Kendilerini Türkiye Selçuklu Devleti nin varisi sayan ve Osmanlı Devleti ni en fazla uğraştıran beyliğin merkezlerinden Allah a bağlı olan Saf- Manganın simgesi - Ün,şan Nam,şan Lal kelimesinin sessizleri Türkiye de doğup Hazar Denizi ne dökülen nehir (79) Osmanlı-Rus ve Avusturya savaşları sonucunda Avusturya ile imzalanan antlaşma -Tersi, bir hayvan 55 yılında Avusturya ile yapılan ve Avusturya hükümdarının Osmanlı sadrazamına eşit sayıldığı,ayrıca Balkan Savaşları sonucunda Bulgaristan la sınırın Meriç sayıldığı antlaşma Bir balık avlama aracı Tersi, hükümdar -Dakya kelimesinin ilk hecesi Tersi,Brest Litows Antlaşması ile Rusya dan aldığımız şehirlerden biri Tersi, Kapıkulu askerlerin üç ayda bir aldığı maaş Tersi,oyulmuş olan - Bir nota Suçluların yargılandığı yer Rütbesiz asker Ok konulan alet Bir hitap şekli 5- Güreşte bir oyun Bir sebze Sınır boyları Tersi, bir onay sözcüğü Rütbesiz asker Kutup kelimesinin ilk hecesi 6- Arapça ruhlar Bilgili,alim kadın Tersi, ihanet eden Kalın yünlü kumaş Japon para birimi 7- Kısaca lira Balık tutmakta kullanılır İngilizce çocuklar Kam kelimesinin sessizleri Bir cetvel türü Fah kelimesinin sessizleri 8-Pers hükümdarlarından Erdem Bir hastalık Eski dilde su,deniz 9- Osmanlı Devleti nin Kavalalı Mehmet Ali isyanı dolayısıyla Avrupa dan yardım alamadığı için II.Mahmut un Denize düşen yılana sarılır diyerek Rusya ile yaptığı antlaşma Büyüklük Avrupa da bir dans biçimi 0- Kanıtlama Hastaların tedavilerinin yapıldığı yer Tersi, parklarda kullanılan oturak Eski dilde ayak Truva - Kayak Yıldırım Beyazıt ın fethetmesiyle Memlüklerle arasının açılmasına yol açan şehir Uzaklık ifade eder Satrançta oyunun sonu Eski dilde su- Tersi,Ribo Nükleik Asit - Kuşlarda bulunur Yazmaktan emir Boş işler Çözümleme,tahlil - Çok yaramaz Tersi, gizli Mısırda Güneş tanrısı Bir nota - Kazak başbuğu Çelebi Mehmet döneminde ortaya çıkan ilk dini nitelikli ayaklanma Yukarıdan Aşağıya: - İstanbul fethi sırasında Galata da kolonileri bulunan İtalyan denizci devlet Fatih in Ege adalarını ve Bosna yı fethi üzerine Ege ve Akdeniz de çıkarları zedelenen ve Osmanlı Devleti ile 6-79 (6 yıl savaşları) savaşlarını yapan İtalyan denizci devlet II.Osman ın sefer düzenlediği ve Hotin Antlaşmasını imzaladığı ve IV.Mehmet döneminde toprak kazandığımız son antlaşma Bucaş Antlaşmasının yapıldığı devlet - Kur an da geçen ve Ebrehe nin ordusuna taş atan kuşlar Haçlıların I.Murat ve II.Murat döneminde iki defa yenilgiye uğratıldığı savaş Bir çoğul eki Eski bir başlık - Zic kelimesinin sessizleri İç kale yada amaç Bir Türk boyu Peygamberler -Çift süren,yük taşıyan hayvana takılır- I.Dünya Savaşı sonucunda İtilaf Devletleriyle yapılan ve yürürlüğe girmeyen antlaşma- Tersi, ihtiyaç için hayvan yakalama,öldürme- Tersi, beyaz Kalsiyumun simgesi 5- İsim Bir konserin dinlendiği özel bölüm- Moğollar tarafından ele geçirilerek Abbasi Devleti ne son verilen başkent- Gezi amaçlı kullanılan gemi 6- Osmanlı Devleti nin zayıf olduğu dönemlerde ortaya çıkan bazı bölgelerde nüfuz sahibi olan kişiler Kalitesiz, bayağı Tersi, Karadeniz de avlanan ir balık türü Utanma duygusu Anlam 7- Dini tören Beyaz Tersi,bir gezegen Tersi, görünen 8- Tersi, Safevi hükümdarlarının unvanı Tersi, Avrupa da bir soyluluk unvanı Kavalalı Mehmet Ali Paşa isyanında Avrupalı devletlerinin araya girmesiyle yapılan antlaşma Asıl, ana unsur Eski dilde su 9- Tersi,küçük tanecik Napolyon Bonapart ın Rusya ile Tilsit Antlaşması nı (807) imzalaması üzerine İngiltere ile Osmanlı Devleti arasında 809 yılında yapılan antlaşma Tersi, yüzü örten,maske 0- İlave Ula kelimesinin seslileri Tersi, Avrupa da bir futbolcu İşveli,güzel - Uzaklık ifade eder Tersi,bir erkek ismi Duygularımızın yoğunlaştığı bir organımız Bir aydınlatma aracı Yaygın eğitimle yetişen - 87 yılında Alman birliğinin kurulmasını sağlayan devlet Tüfeğin merminin konduğu bölümü Kraliçe Esnaflık - Yemin Üstün tersi Baryumun simgesi Tersi, bir organımız Küçük torba Osmanlı-Rus,Avusturya Savaşı sonrasında Rusya ile yapılan ve Kırım ın Rusya ya ait olduğunu kabul ettiğimiz antlaşma - Şiir yazan Efsanelerde Türklerin türediklerine inandıkları dişi kurt Depremin oluştuğu hatlar Asya da bir ırmak Tersi, cisimde boyutlar 5-Beyaz Tersi, yokluğu ifade eder Tersi, emr kelimesinin çoğulu Tersi,kötü Vücudumuza hayat veren sıvı 6- Laboratuvarlarda kullanılan ince cam- Kırmızı Tersi, balık tutmakta kullanılır- Avrupa Devletleri tarafından üç defa yıkılan ve I.Dünya Savaşı sonrasında Polonya adıyla yeniden kurulan devlet 7- Tersi, ince taş parçacıkları Utanma duygusu Zitvatorok Antlaşması ile üstünlüğümüzü kaybettiğimiz ve Karlofça Antlaşması ile Macar topraklarını ve Orta Avrupa yı kaptırdığımız devlet Artırma Eski dilde su 8- Çağrı filminin ünlü yönetmeni Mustafa.. Beyaz İnleme Türk Sanat Müziğinde bir makam 9- Tersi, ara Kırmızı Sabah vaktini bildiren hayvan Şaman Bir kişiyi bir yerden kovma, çıkarma 0- Tersi, küçük çayırlar, çimenler Akkoyunlu Devleti ni yıkarak devletini kuran 5 yılında Yavuz Sultan Selim e Çaldıran Savaşı nda yenilen Safevi hükümdarı Tersi, saçların kıvırcık yapılması Bir meyve - Eren Askeri müzik Farsça dudak Bir yere görevlendirme - Bir sayı Mağaralarda oluşur I. ve II.Kosova savaşlarını kazanan Osmanlı padişahlarının adı Bir işi yapmak için kullanılan gereç - Buyurma Tersi,beyaz Çeşmeler önlerinde suyun aktığı yer Vat kelimesinin sessizleri - Kısaca bir haber ajansı Sonradan tahsil edilmek üzere verilen para Tersi, yanardağın püskürttüğü Hastalık 5- Rey Osmanlı Devleti ile Memlükler arasında sorun olan Ramazanoğuları Beyliği nin de merkezi olan, II.Beyazıt döneminde 9-95 Osmanlı- Memlük Savaşları sonrasında Hicaz vakıflarına bırakılan toprak parçası Türkiye Selçukluları döneminde Bizans ın yenilgiye uğratıldığı ve Türklerin Anadolu daki hakimiyetinin kesinleştiği savaş Radon un simgesi 6- IV.Murat döneminde İran la yapılan ve bugünkü Türk- İran sınırlarını belirleyen antlaşma Osman Bey döneminde 0 yılında Bizans kuvvetleri ile yapılan ilk savaş

88

89 Soldan Sağa: Osmanlı-Rus Savaşı sonrası imzalanan ve Yunanistan ın bağımsızlığını kazandığı antlaşma - 77 yılında Rusya ile imzalanan ve Rusların Ortodoksların himayesini üzerine aldıkları antlaşma-700 yılında Rusya ile imzalanan İstanbul Antlaşması ile kaybettiğimiz kale - İtalyanların Trablusgarp ta yenilgiye uğratıldığı cephe Osmanlıların mali işleri için kullandıkları takvim Allah tan bir şeyler dilemek Bir haber ajans Orta Asya da bir ırmak yılında Rusya ile yapılan antlaşma- Diplomatik uyarı Tersi, fason kelimesinin sessizleri Sodyumun simgesi Yarışmaların her bir bölümü - Bir erkek ismi 66 yılında Avusturya ile imzalanan antlaşma- Ana- Tanıtım filmi 5- Amerika Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi Tersi, yine kelimesinin ilk hecesi Tersi, kusur Hayvan barınağı Bir yiyecek türü Eski dilde su Hititlere eskiden verilen isim Tersi, dert,kaygı Tersi, bir bayan ismi Talih Tıpta Uzmanlık Sınavı 7-Tersi, bir kürk hayvanı Rütbesi alt olan Görevden uzaklaştırma 87 yılında birliğini tamamlayan ve sömürgecilikte İngiltere ye rakip olan devlet Tersi,bir çiçek 8-Alın teri İmkan -Tersi,bir rüzgar Bir bayan ismi 7 yılında Rusya ile imzaladığımız ve İstanbul Antlaşması ile kaybettiğimiz Azak kalesi ve çevresini geri aldığımız antlaşma 9- Tren istasyonu Kainat- Spor yapılan alan 5 yılında Kanuni döneminde Sen Jan şövalyelerinden aldığımız ada Uluslararası Çalışma Örgütü 0-Tersi,sapık kelimesinin sessizleri- İslamiyetten önce Türklerde ordu anlamında kullanılan kelime Kamu İktisadi Teşekkülleri Bir Papa ismi Tersi, su kanalı - Tersi, isim Rusya ile 878 yılında imzalanan ve bilhassa İngiltere nın itirazı ile yürürlüğe girmeyen antlaşma- Cerahat Bir hayvan Eski dilde su - Hititlerde tarihi olayların tutulduğu yıllıklar Arar kelimesinin sessizleri Kısaca posta kutusu Utanma duygusu Kırmızı Azrail in insanların canını alması -Tersi,cerahat Sesin yankılanması Su kanalı Kur an da bir sure -Bir erkek ismi- Mısır meselesini çözmek amacıyla Avrupa devletlerinin topladığı konferans Avrupa da son olarak toprak kazandığımız antlaşma Bir elektronik markası 5- Uzaklık ifade eder Bir şans oyunu Bir nota Sembol Tersi, isimler Utanma duygusu 6- Uzaklık ifade eder Kırım Savaşı sonrasında imzalanan ve Osmanlı Devleti nin bir Avrupa devleti sayıldığı antlaşma Asya da bir göl Geniş otlak Beyaz 7- Sodyumun simgesi Bir yazı stili Ünlü Frank kralı Umut Karadeniz de kullanılan küçük tekne 8- Bir bayan ismi Bir hastalık 87 yılında Almanya nın birliğini tamamlaması ve sömürgecilikte rakip olması üzerine Osmanlı Devleti politikasını değiştirmeye başlayan ülke 9- Tersi, sıkıntı verme Çift olmayan Bir boya markası Tersi,bir zamir Bir haber ajansı 0- Eski dilde su Tersi, kısaca Birleşik Arap Emirlikleri Eski dilde su Fasıla Gayretli olma -Baston- Kur an da bir sure Tersi, bir erkek ismi Selçuklular döneminde Batınilerin sahip oldukları müstahkem kale Farsça da bir sayı - Tat kelimesinin sessizleri Bir soru eki Mezopotamya da bir uygarlık Vilayet Kararlı olma Pas En kısa zaman dilimi - En kısa zaman dilimi Bir taşınır veya taşınmazı başkasına belli bir süre ve bedelle bırakma Beyaz Yüzyıl Utanma duygusu Vücudumuzdaki temel sıvı -En kısa zaman dilimi Türkü Paylama Çok iyi Elekten geçirme Bir harf 5- Osmanlı Devleti nde Gerileme Dönemi nin başlangıcı olarak kabul edilen ve Osmanlı Devleti nin Orta Avrupa daki hakimiyetinin sona erdiği antlaşma 78 yılında Avusturya ve Venedik ile imzalanan,belgrad ın elden çıktığı ve Lale Devri nin başlangıcı sayılan antlaşma 8 yılında Rusya ile imzalan ve sınırın Prut nehri olduğu antlaşma. Yukarıdan Aşağıya: - Balkanlarda alınan yenilgiler ve Karamanoğullarının saldırıları sebebiyle Macarla yılında imzalanan antlaşma Abdülmecit döneminde 89 yılında Avrupa Devletlerinden destek almak amacıyla Gülhane Park ında yayınlanan ferman Beyaz - Tersi, engel Tayin Tersi, Kars ta eski bir kale Bir haber ajansı Kazakistan ın başkenti - Sonraki Hakimiyet Tersi, bir Yunan tanrısı Mısır da güneş tanrısı - Ribonükleik asit - Beyaz Rusların Slavları bir araya getirme politikası Tersi, bir yapım eki 5- Halk arasında nine Bir kürk hayvanı Bir kıta- İbo kelimesinin sessizleri- Ege yiğidi Tersi, bir erkek ismi 6- İzmir in Yunanlılar tarafından işgali üzerine Yunanlıların haksız olduğuna dair rapor hazırlayan Amerikalı general Kur anda bir sure Bir nota 7- Bükreş,Edirne ve Berlin Antlaşmalarını imzaladığımız ve sıcak denizlere inme politikası izleyen devlet Göze takılır Deri işleyen zanaatkar 8-Manisa nın bil ilçesi Arapça yemek Bir balık avlama aracı Özel sarılmış ambalaj İlçe 9- Tersi,bir soru eki Sodyumun simgesi Çinko nun simgesi- Farsça baş İmkan Uzaklık ifade eder 0- İslamiyetten Önce Türklerin en önemli komşusu 75 yılında Çinlilerle Araplar arasında meydana gelen ve İslamiyetin Türkler arasında yayıldığı savaş Tamir eden Tersi, eli hızlı olan - Bir şekil Et satan Tersi, bir kürk hayvanı -8 yılında Kavalalı Mehmet Ali Paşa ve Osmanlı Devleti arasında Avrupa Devletlerinin araya girmesi ile imzalanan antlaşma II.Mahmut un Mısır Meselesinde İngiltere ve Fransa dan yardım alamaması üzerine Denize düşen yılana sarılır diyerek Rusya dan yardım alması ve Avrupa Devletlerine Kütahya Antlaşması na rağmen güvenemeyerek Rusya ile yaptığı antlaşma Bir kürk hayvanı - Bir takımın en iyi oyuncuları Bir meyve Bir şeye bağlanma Bir tahıl Osmanlılarda şehzadelerin sancaklara gönderilirken yanlarında bulunan hocaları -İsim Taş Devri kahramanlarından Tersi, başı çarpmalardan koruyan başlık Tren istasyonu Tersi, ağabey Sarmaktan emir 5- Dorların oluşturdukları uygarlık Aynı asırda yaşayan 878 yılında imzalanan ve İngiltere nin politikasını değiştirdiği, Kıbrıs a yerleştiği ve Ermeni meselesinin uluslar arası bir sorun hale geldiği antlaşma Çoğul eki 6- Mısırın devlet başkanlarından Şan kelimesinin sessizleri Tersi, İstanbul Ticaret Odası Tersi, Osmanlılarda Bizans sınır bölgeleri İslam ın beş şartından Bağışlama 7- Tersi, bölge,memleket Mısır da güneş tanrısı - Tersi, güleryüzlü Tersi, çehre 8- Mısır da güneş tanrısı Fatih Devrinde Otranto seferinin yapıldığı ülke Keder,tasa Temizlik ifade eden koku Tersi, bir soru eki Ela kelimesinin seslileri 9- Fransa da yapılan film festivali Efsanelerde Türklerin türediklerine inandıkları dişi kurt Ruslarla Kafkasya da mücadele eden Dağıstan Kartalı diye adlandırılan kahraman Bir hayvan Kırmızı 0- Güney Amerika da yer alan sıradağlar Sar kelimesinin sessizleri Bir nota Allah ın isimlerinden Tersi, şimşek - Başlıca içeceğimiz Tersi, Kars ta bir kale Tersi, gerçek Çabuk kanan, kandırılabilen Bir soru eki - Tersi, bir göz rengi Topal kelimesinin sessizleri Tersi, ittifak antlaşması Tersi,merkez Dişi olmayan yılında Avusturya ile imzalanan ve İstanbul Antlaşması (5) ile elde ettiğimiz üstünlüğü yitirdiğimiz antlaşma Arapça uzak anlamında bir kelime Açe kelimesinin sessizleri Beyaz - Bir hayvan Yüce, çok büyük Allah,Hak Ekin biçmeye yarayan araç Çok olmayan Tersi, o anda 5-57 yılında fethettiğimiz 878 yılında İngiltere nin yerleştiği ada 6 yılında Fatih in fethettiği bölge Karamanoğularının hakim olduğu şehirlerden Evlilerden her biri

90 OSMANLI TARİHİ

91 Soldan Sağa:- Mustafa Kemal in doğduğu ve Balkan Savaşları ile elimizden çıkan Makedonya da bir şehir Kazak başbuğu Osmanlı donanma komutanı 7 yılında Sırpların yenilgiye uğratıldığı I.Murat devri savaşı - Kanuni döneminde Osmanlı topraklarına katılan toprak parçası Osmanlı Devleti nde bir döneme (78-70) adını veren çiçek 5 yılında Yavuz un Safevileri yenilgiye uğrattığı ve Doğu Anadolu nun fethini sağlayan savaş Katolik kilisesinde kiliseden atma - Bir tatlı çeşidi Sodyumun simgesi Bir haber ajansı Rönesans döneminde yetişen sanatçılardan Bir devletin, bir hanedanın veya bir şehrin sembolü olarak kabul edilmiş resim, harf veya şekil, ongun- İlaç - Kısaca Posta kutusu Bir nota Osmanlı Devlet yönetiminde bir sınıf Kav kelimesinin sessizleri Tersi, aktif Bir şarkıda da geçen bir kuş türü 5- Bir yağış türü Tersi, bir organımız 9 yılında Orhan Bey döneminde Bizans ordusunun yenilgiye uğratıldığı ve Kocaeli yarımadasının fethini sağlayan savaş AB birliğinin eski adı Eskiden İranlı anlamında kullanılan kelime 6-Tersi, bir şeye rıza gösterme 77 yılında Rusya ile yapılan ve Ortodoksların himayesini Ruslara kaptırdığımız,kırım ı kaybettiğimiz antlaşma Küçük.. yılında Macarlarla yapılan ve bozulmasıyla Varna Savaşı nın yapıldığı antlaşma Ritim kelimesinin sessizleri 7- Nefesli bir çalgı Eski Mısır da şehirler İzmir in bir ilçesi Kötü Tersi, dişte yer alan ince sır Tersi, gümüşün simgesi 8-Dan kelimesinin sessizleri Yankı Tersi, Osmiyumun simgesi Gürcistan a açılan sınır kapımız Gözleri görmeyen Arapça ben Bir isim 9- Tersi,bir yön Sınıflandırma Utanma duygusu Vasıflar Araç,vasıta 0- Tersi, vücudun ihtiyaç duyduğu gıdalardan Uzaklık ifade eder Ağırlıkları kaldırmakta kullanılan bir vasıta İsim Tersi, I.Murat ve II.Murat dönemlerinde Haçlıların yenilgiye uğratıldığı ova İle kelimesinin seslileri Türkiye nin Uluslar Arası plaka işareti Büyük -Bir elektronik markası Eski dilde yemek 606 yılında Avusturya ile yapılan ve Osmanlı Devleti nin İstanbul Antlaşması (5) ile elde ettiği üstünlüğü kaybettiği antlaşma Tersi, İslamiyetten önce Türklerde kullanılan unvanlardan Yarıdan bir fazla - Tersi, zafer,yengi Ren kelimesinin sessizleri Kırmızı Urartululara başkentlik yapmış şehir İran da hüküm sürmüş ve Hz.Ömer zamanında yıkılmış devlet Antalya nın bir ilçesi Utanma duygusu - Tersi, Fatih in fethiyle Bizans ı diriltme umutlarının söndürüldüğü sefer Güney Amerika da kurulmuş eski bir uygarlık Bir gösterme hitabı Baston Anadolu Selçuklu hükümdarı İzzettin Keykavus un yılında ele geçirdiği ve Osmanlı Devleti zamanında Fatih in Candaroğullarından aldığı şehir Kanuni döneminde Kutsal- Roma Cermen imparatoru olan kişi - Net kelimensin sessizleri Tersi, Hititlerde tarihi olayların tutulduğu yıllıklar Kısaca Trabzonspor Anne Halk - Katolik kilisesinin dini lideri 5- Tersi, ilkel bir silah Göktürklerin soylarını bağladıkları dişi kurt Miken ve İyon uygarlığını kuran millet Gizli olan, saklı Bir başlık Bir gösterim türü Hakimiyet 6- Tersi, binanın bölümlerinden Avrupa Parlamentosu Ziynet eşyası Tufan olayını yaşayan peygamber Büyük Bir nota II.Mustafa nın yenilgiye uğradığı savaş 7- Tersi, İspanya da Endülüs Emevi Devleti şehirlerinden Akdeniz de Otranto seferi sırasında ele geçirilen adalardan Tersi, İstanbul Teknik Üniversitesi Osmanlı Devleti nde şehzadelerin eğitimiyle görevli kişi- Dorlar tarafından kurulan şehir devletlerinden ve aynı zamanda Yunanistan ın başkenti 8- Kısaca posta kutusu İstanbul un fethinden sonra Cenevizlilerden alınan koloni Türkü İş, çalışma Engelleri ortadan kaldırma- Bir yerden bir yere ulaştırma 9-Tersi, başta bir bölge -Kemiklerin iç boşluklarını dolduran yağlı madde Siirt in bir ilçesi Fatih döneminde Cenevizlilerden alınan kalelerden 0-Eserler Fatih döneminde Arnavutluk ta ele geçirilen kale Aydınoğullarının kurulduğu şehir Tersi, bir bayan ismi- Eski dilde sonra - Kemale ermiş II.Selim devrinde Cenevizlilerden alınan Ege deki ada Kuzey komşumuz insanları Tersi,hakimiyet sembollerinden II.Selim devrinde ele geçirilen Kuzey Afrika da bir bölge- Dördüncü İslam halifesi Lan kelimesinin sessizleri -Fatih devrinde Arnavutluk ta ele geçirilen bir bölge- Tersi, sarmalayan,çeviren Osmanlı Devleti nde kadı adına nahiyeleri yöneten Zehirli bir madde Kürklü bir hayvan Iska kelimesinin ilk hecesi - Tersi, Romanya da bir sülalesi Sene Utanma duygusu Tersi, Trabzon un bir ilçesi Bir meyve Manganın simgesi- Bir erkek ismi - Sodyumun simgesi Tersi, yiğit Bir buğday zararlısı Tersi,ilgi Mısır Valisi Mehmet Ali Paşa nın memleketi Hz. İsa nın doğumu 5- Üçüncü tekil şahıs zamiri Utanma duygusu İran da Perslerden önce hakim olmuş bir kavim Konuşkan anlamına da gelen bir bayan ismi, tuti Sodyumun simgesi Boş, gereksiz Bir Arap harfi İlaç 6- Osmanlı donanmasının İngiliz,Fransız ve Rus donanması tarafından 87 yılında yakıldığı liman Beyaz Heyet, topluluk Hz. Ali nin başkenti Medine den buraya taşıdığı şehir Çok olmayan Güreşte bir oyun Bir göz rengi

92 Yukarıdan Aşağıya : - Haçlıların Osmanlılar tarafından ilk defa yenilgiye uğratıldığı I.Murat devri savaşı(6) Efsanevi bir kuş Bizans imparatorunun başında bulunduğu ordunun Osmanlılar tarafından ilk defa yenilgiye uğratıldığı ve Kocaeli yarımadasının fethini sağlayan savaş (9) -Amaç, gaye II.Mustafa nın yenilgiye uğradığı savaş İstanbul un fethiyle Osmanlı himayesine giren ve Küçük Kaynarca Antlaşması yla Rus himayesine giren Hıristiyan mezhebi Kriptonun simgesi Anne - Yanardağın püskürttüğü alev Tersi, Tibet öküzü Dünyanın uydusu Ateş Tersi, edebi bir tür İhtiyaç için hayvan öldürme işi - Yunanistan dan göçerek İyon şehir devletlerini kuranlar Eski dilde su Tersi, Tokat ın bir ilçesi Osmanlılar döneminde Adalar Denizi olarak anılan deniz Tersi, onurlandırmak için verilen yükseltme 5- Bir meyve Nik kelimesin sessizleri Aç olmayan Eski bir Ermeni örgütü Alayın çoğulu 6-Asya da bir nehir İstanbul un Bizans dönemindeki ismi Oba kelimesinin seslileri 7- Tersi, beyaz Mezopotamya da kurulan başkenti Sus olan uygarlık Dorlar tarafından oluşturulan uygarlık Türklerin İslamiyet e geçmesini sağlayan savaş En kısa zaman dilimi 8- Hollanda nın Adalet Divanı nın da bulunduğu şehri Tesev kelimesinin sessizleri- Bir hayvan Arnavutluk un başkenti ya da İyon ve Yunanlılarda olağanüstü dönemlerde iş başına gelen yönetici Kripton un simgesi 9- Ate kelimesinin seslileri Tersi, ekmek yapılır Kimyasal bir madde Kırım Yarımadası nda Cenevizlilerden Fatih zamanında alınan kale Osmanlı Beyliği ni kuran boy 0- Süleymaniye ve Selimiye gibi pek çok eser yapan ünlü Osmanlı imarı Savaşlarda su taşıyan görevli 75 yılında Fatih zamanında ele geçirilen ve Karadeniz in bir Türk gölü haline gelmesini sağlayan fetih. - Kırmızı Osmanlı Devleti nde gerilemenin başlangıcı sayılan ve Osmanlının Orta Avrupa hakimiyetinin sona erdiği antlaşma Büyük Selçuklu Devleti nin kurulmasını sağlayan boy Halk dilinde zalim - Tersi, bir bayan ismi Genellikle ramazan ayında geleneksel olarak minarelere takılan ve üzerinde güzel söz, ayet ya da hadis bulunan araç Tersi, bir hayvan Tersi, saçı olmayan - Tersi,bir şeyin üstünden geçmek Tersi, kürklü bir hayvan Bir nota Sodyumun simgesi Arar kelimesinin sessizleri Bir nota - Eke kelimesinin sessizleri Hastalık Bir bayan ismi Tersi, geminin izlediği yol 5- Osmanlıların Rumeli ye ayak basmasını sağlayan kale Osmanlı Devleti nde devlet işlerinin görüşüldüğü seyfiye,ilmiye ve kalemiye sınıfının temsilcilerinin olduğu kurumu Bayağı 6-Kimi vakit, bazen Haya Tersi,gözlem Tersi,soyluluk İslamiyet ten önce Türklerde hakimiyetin Gök Tanrı tarafından verilme inancı 7-Kur an-ı Kerim de ilk inen sure Psikolojide ego ve süperego ile birlikte anılan üçüncü kavram Küçük tekne Tersi, ilim adamı Söz söyleme 8-Pod kelimesinin sessizleri Haçlıların II.Mehmet in çocuk yaşta tahta geçmesinden yararlanarak Edirne Segedin Antlaşması nı bozmaları üzerine yapılan II.Murat Devri savaşı Tersi, ihtiyaç için hayvan öldürme işi Miken ve İyon uygarlığını kuran kavim 96 yılında Yıldırım Beyazıt tarafından Haçlıların yenilgiye uğratıldığı savaş 9-Taşımacılıkta kullanılan uzun araç Kur an da bir sure Genel olarak çayırlar Gelir getiren mülk-tersi, uzak,ırak 0-Fasıla- Bir cetvel türü Gürcistan da bir şehir Kısaca lira Ticaret malları Tersi,ekmek yapılır -Bir erkek ismi Sera kelimesinin ilk hecesi Bir renk Fatih devrinde Otranto seferinin yapıldığı İtalyan krallık Tersi, yoksulluk çeken - Tersi, hatıra Isırması ölümcül olabilen bir böcek I. ve II.Murat ın Haçlıları yenilgiye uğrattığı ova Kızma Fakat,lakin - Bir organ Bir devlet Bir şeyi kapatmak için kullanılır Bir nota Çanakkale de bulunan tarih öncesi yerleşim yeri -Bir nota Dört halife döneminden sonra başlayan ve Muaviye tarafından kurulan devlet- Kıbrıs ın fethini yapan sadrazam 5-Güneş tanrısı- Jest,mimik veya sözle birbirini tanıma Tersi, kürklü bir hayvan Çanakkale nin bir ilçesi Karadeniz de yaşayan halk 6- Yafa kelimesinin sessizleri Kuzeybatı Anadolu da başkent Gordiyon olmak üzere kurulmuş ilkçağ uygarlığı En kısa zaman dilimi Mısırlılar tarafından bulunan bir sabit sayı Bir acıyı geçiştirmeye çalışmak 7-Alo kelimesinin seslileri - Sodyumun simgesi Belirti,iz Kat i, şüpheye yer bırakmayan Tersi, bir soru eki 8- Bir isim Tersi, köpek Güney Amerika da yer dağ sırası 9-Yeniçeri Ocağı nda bir bölük Tersi, eskiden kullanılan Alman para birimi bir meyve Hz. Ebubekir in kızı ve peygamberimizin eşi 0- Aydınoğullarının kurulduğu şehirlerden Var kelimesinin sessizleri Bir ırmak taşıtı- Tersi, ilçe Yaygın eğitimle eğitilmiş -Tersi, faiz Anadolu ajansı Sevda III.Murat devrinde Osmanlılara bağlanan Hotin ve Buçaş Antlaşmasını yaptığımız devlet - Eski dilde su 5,590,700,9 yıllarında yaptığımız antlaşmaların genel adı Osmanlı döneminde kullanılan bir saygı ifade bir lakap Bir yiyecek türü - Bir ay Bir erkek ismi Rota kelimesinin sessizleri Dostluk,aşıklık Bir organımız -Ün,şan İtalya da bir ova Yerine koyma İnsan Gözleri görmeyen

93 A D E R B Z I M M İ A E R T Z E A M E T A X V A K I F Z U L U F E Z V M A R K E R T Y U N H N H T O A E R B B N H G R T T E R T G H J K L L E D A A L A Y C I K E K B E R V E E R Ş E D A B A B Ü S S A A D E A B H A Z P A S D F G S G H M U H T E S İ P A Z D E R T Y K Y U I O P Ğ E T R A T Z A C İ H A N N Ü M A A Z T A K V İ M İ V E K A Y İ V C B D Ş E P S A A R T Y U N K J T R N A M E Ş R U T İ Y E T Z T A R T Y A U H R H A N N M B T M A T R A K E A R Z O D A S I Z Z A E İ R E T R N Y E H A S I A V B R E Y R R E İ S Ü L K Ü T T A B İ A S E P R T Y D K U C A N R D A R T D M İ N Y A T Ü R D R A M E D İ Y E S R Ç S A T İ I N E N E S E S R T S M İ M A R S İ N A N T S A R T A M E C E L L E V D I C E S O R T A O Y U N U A S T R E S T İ D A D İ G T E R L T S E A E U İ A A R Y A R D S S E R V E T İ F Ü N U N T M N Ö S M F E R M A N R M L R R R A T R A N T F A R L S T E N D E R U N K T T K B A S T I S U E N E D İ M T R E D İ R L İ K A C E R İ D E İ H A V A D İ S H B H A M R K A N U N I E S A S İ A M T R R K R T A S B R L T R E S A A G Ü A İ A A S E B A R H A R E M A İ T M İ N Y A T Ü R K P T R K M N Y T M D Y S V A L İ D E S U L T A N Y M N A M I K K E M A L A R A T R A R A E E T T R E R T D E V Ş İ R M E A S T R T Y U I O P L K J D A R L S Y T E R A S T R V E Z İ R İ A Z A M T İ B R A H İ M Ç A L L I E R İ E U A S E R T D E F T E R D A R M B A L T A L İ M A N I M B A B I A L İ N A S B Soldan sağa Osmanlı Tarihi ile ilgili 7, yukarıdan Aşağıya 5 kavram var. Bunları lütfen bulalım.

94 Soldan Sağa:- Gerileme dönemini başlatan Karlofça antlaşmasının yapıldığı tarih -5 yıl süren sefer sonucunda Venedik ten Girit'in alındığı yıl -Osmanlı Devleti'in resmi kuruluş tarihi -Yavuz döneminde Memlük Devleti ile Mercidabık savaşının yapıldığı tarih 5-Osman Bey döneminde Bizans kuvvetleriyle yapılan ilk savaş olan Koyunhisar Savaşı'nın yapıldığı tarih 6- II.Murat döneminde yapılan II.Kosova Savaşı'nın tarihi 7- I.Murat döneminde Haçlılarla yaptığımız I.Kosova Savaşı 8-Çimpe'nin fethi ve Rumeli'ye ilk geçiş 9- Avusturya'ya karşı üstünlüğü kaybettiğimiz Zitvatorok antlaşması 0- I.Bayazıt döneminde yapılan Niğbolu Savaşı - Rusya ile yapılan Küçük Kaynarca Antlaşması - I.Abdülmecit döneminde yayınlanan Tanzimat Fermanı - Rusya ile imzalanan Bükreş Antlaşması - Edirne -Segedin Antlaşması 5- Fransızlara verieln kapitülasyonların sürekli hale getirildiği tarih 6- İngiltere'nin politikasını değiştirdiği Berlin Antlaşmasının tarihi 7- Eyyubi Devleti'nin kuruluşu 8-Yavuz döneminde Memluk Devleti'nin yıkıldığı Ridaniye Savaşı 9- Küçük Kaynarca Antlaşması ile sona eren savaşın başlama tarihi 0- Franszılara ilk defa kapitülasyonların verildiği tarih - Safevilerle yapılan ilk resmi antlaşma Amasya Antlaşması - Hıristiyanlığın serbest bırakıldığı Milano Fermanı - Rusya ve Avusturye ile yapılan Belgrad Antlaşması -Trablusgarb Savaşı 5- Rodos'un fethi 6- Yavuz'un tahta geçişi 7-Lehistan'la yapılan Bucaş Antlaşması 8-Turnadağ Savaşı 9-Cerbe Deniz Savaşı 0- Duyun-u Umumiye İdaresinin kuruluş tarihi -İran'la yapılan ve doğuda en geniş sınırlara ulaştığımız İstanbul Antlaşması Osmanlı-Rus Savaşı'nın diğer tarihi -Avusturya ile yapılan Ziştovi Antlaşması -Hotin seferi 5- Lale Devri'ni sona erdiren Patrona Halil isyanı 6- Belgrad'ın fethi 7- Birinci Dünya Savaşı'nın sona erişi Yukarıdan Aşağıya : -Pelakanon ( Maltepe ) Savaşı -İngiltere'de Meşruti idarenin başlangıcı sayılan Magna Carta -Bursa'nın fethi -I.Viyana Kuşatması 5-Venedik ve Avusturya ile yapılan ve Lale Devri'nin başlangıcı sayılan antlaşma 6- Türk gücünün Avrupa'da yeniden hissedilmesine yol açan antlaşma 7-Paris Antlaşmasının ve Islahat Fermanı'nın yayınlandığı tarih 8-Rusya ile sınırın Dinyester nehri olduğu ve Kırım'ın Rusya'ya ait olduğunu kabul ettiğimiz antlaşma 9-Çelebi Mehmet'in tahta geççtiği ve Fetret Devri'nin sona erdiği antlaşma 0-II.Meşrutiyet'in ilan edildiği tarih -Kıbrıs'ın fethedildiği ve İnebahtı Savaşı'nın yapıldığı tarih - Osman Bey'in beyliğin başına geçtiği tarih -Kavimler Göçü'nün tarihi - Ihsid hükümdarı Unucur un tahta geçiş tarihi 5-İspanya'nın Tarık bin Ziyad tarafından fethedilmesi 6-I.Meşrutiyet'in ilanı 7-Attila'nın ölümü 8-Dandanakan Meydan Muharebesi 9- Mart Vak'asının tarihi 0-Malta kuşatmasının tarihi -II.Viyana Kuşatması - Kırım Savaşı'nın başlaması -İstanbul'un fethi - Rusya ile yapılan Prut antlaşması 5- IV.Murat'ın Revan seferi 6-Rusya ile yapılan İstanbul Antlaşması 7-I.Dünya Savaşı'nın başlaması 8-Edirne- Segedin Antlaşması ve Varna Antlaşması 9-Kütahya ve Hünkar İskelesi Antlaşması 0-Fransızlara Kapitülas OSMANLI KRONOLOJİSİ 7 5 6

95 T.C İNKILAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK Soldan Sağa : - Osmanlı Devleti nin I.Dünya Savaşı nı bırakmasını sağlayan, 7. ve. madde gibi çok ağır maddeler içeren mütareke - Mustafa Kemal in Çanakkale Muharebelerinden sonra atandığı doğuda Rusları çıkarttığı şehirlerden - Aralık 90 yılında Ermenistan la yaptığımız ve TBMM nin ilk siyasi başarısı olarak kabul edilen antlaşma - Büyük Taarruz sonrası İngiltere,Fransa,İtalya ve Yunanistan la imzalanan Kuruluş Savaşı nı bitiren ve Sevr i geçersiz kılan mütareke 5- Doğuda Ermeniler için devlet kurulması düşünülen altı vilayete verilen ad (Erzurum,Van,Elazığ,Bitlis,Sivas,Diyarbakır) 6- Manyas ve Susurluk çevresinde İstanbul hükümetinin yönettiği ayaklanma 7- I.Dünya Savaşı nda yenilen devletlerle yapılacak antlaşmaların esaslarının belirlendiği ve İzmir çevresinin Yunanlılara bırakıldığı konferans 8- Balkan Savaşları sonucunda elimizden çıkan bölgelerden 9- I.Dünya Savaşı nda tek galip geldiğimiz ve Rusya nın savaştan çekilmesine yol açan cephe 0- Mart 98 de imzalanan Brest- Litowsk Antlaşması ile bize bırakılan şehirlerden - İstanbul Hükümeti adına Temsil Heyeti başkanı Mustafa Kemal le Amasya Görüşmeleri ni yapan Bahriye nazırı - Yunanlıların Anadolu dan çıkarıldığı Milli Mücadelenin son savaşı - II.İnönü Muharebesi nden Anadolu yu boşaltmaya başlayan devlet - Erzurum Kongresi nde ilk defa oluşturulan, TBMM i açılıncaya kadar Milli Mücadele adına görev yapan kurul Yukarıdan Aşağıya : - I.Dünya Savaşı sonrasında Almanya ile yapılan antlaşma - Yunanistan ın Bizans ı yeniden diriltme ülküsü - Sakarya Meydan Muharebesi sonucunda Rusya ya bağlı Azerbaycan,Ermenistan ve Gürcistan la yapılan antlaşma - Son Osmanlı Mebusan Meclisi nin ülke bütünlüğüne yönelik aldığı karar 5- Anadolu ve Rumeli deki cemiyetlerin birleştirildiği kongre 6- Batı Cephesinde yapılan I. ve. savaşın yapıldığı mevki 7- Çankaya adlı eserin yazarının soyadı 8-68 yılından itibaren başlayan çekilişin sona erdiği, Kars ve Ankara Antlaşmalarının imzalandığı savaş 9-Arapça ey ünlemi 0- Yeni Türk Devleti nin dünya siyasetinde kabul edilmesini sağladığı ve Sevr in yıkıcı hükümlerinden kurtulduğu antlaşma - Milli Mücadelenin amacını, gerekçesini ve yönteminin belirlendiği Milli Mücadelenin ilk ciddi belgesi olan genelge - İlave - Trablusgarp Savaşı sonrası İtalya ile imzaladığımız ve Kuzey Afrika daki son toprak parçasını kaybettiğimiz antlaşma - Başkomutanlık Meydan Muharebesi nin bir diğer adı 5- Mısır da güneş tanrısı 6- Rusya nın I.Dünya Savaşı ndan çekilirken imzaladığı ve Kars,Ardahan ve Batum u bize bıraktığı antlaşma Mehmed Akif, I.Dünya Savaşı sırasında Berlin e gitmiş. Dönüşünde sormuşlar: -Nasıl, savaşı kazanacak mıyız? Akif şu cevabı vermiş: -Hayır!Çünkü Berlin Büyükelçisi Kur an-ı tefsir etmekle, Ayosofya Camii imamı da siyasetle meşgul. Böyle millet galip gelmez.

96 T.C İNKILAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK Soldan Sağa : - Doğu da Şeyh Sait isyanı çıkması üzerine Fethi Okyar ın istifası üzerine başbakan olan İsmet İnönü hükümetinin Meclis ten çıkarttığı kanun - İtalya ve Almanya tehlikesi üzerine ilgili devletleri toplayan Türkiye nin boğazların güvenliği için imzaladığı ve egemenlik haklarımızı kısıtlayan hükümlerin kaldırıldığı boğazlar sözleşmesi - 95 yılı başında doğu da ayaklanma çıkaran kişi - Şeyh Sait isyanı sebebiyle ele geçiremediğimiz ve İngiltere ile yapılan Ankara Antlaşması ile Irak sınırları içinde kalan şehir 5-95 yılında kaldırılan ürün vergisi 6-97 yılında İtalya tehlikesine karşı Türkiye, İran, Irak ve Afganistan la imzalanan pakt 7- Fransa ile problem olan, Atatürk ün çalışmaları ile 99 yılında anavatana katılan şehir 8-90 yılında Atatürk ün isteği ile Serbest Cumhuriyet Fırkası nı kuran kişi Yukarıdan Aşağıya : - Halk Fırkası dan ayrılarak Kazım Karabekir,Ali Fuat Cebesoy,Refet Bele ve Rauf Orbay gibi kişiler tarafından kurulan ve Şeyh Sait Ayaklanması sonrası kapatılan, Cumhuriyet tarihinin ikinci partisi - İtalya ve Almanya tehlikesine karşı Türkiye, Yunanistan, Yugoslavya ve Romanya arasında oluşturulan antant - Türk karasularında gemi işletme hakkının sadece Türklere ait olduğunu belirten kanun - 9 yılında,türk Dilinin geliştirilmesi ve yabancı dillerin etkisinden kurtarılması amacıyla Atatürk ün kurdurduğu kurum 5- Yunanistan la etable= yerleşik meselesi yüzünden aramızda problem olan konu 6- Musul u Irak a bıraktığımız 96 yılında İngiltere ile imzalanan antlaşma 7-95 yılında çıkarılan kanunla Ocak 96 yılından itibaren kullanmaya başladığımız takvim 8-95 yılında, Atatürk'ün direktifi ile Türkiye'nin yeraltı kaynaklarını işletmek ve değerlendirmek üzere, sanayinin ihtiyacı olan madenleri, endüstriyel hammaddeleri, enerjiyi üretmek ve bu işlerin yapılması için gerekli sermayenin toplanacağı her türlü bankacılık işlemini yapması için kurulan banka 9- Din ve devlet işlerinin birbirinden ayrılmasına yol açan ve 97 yılında diğer ilkelerle birlikte anayasaya giren ilke İSABETLİ HATA Meşhur hainlerden Abdullah Cevdet'in yazdığı makalenin bir satırı, "Ben bu vatanın öksüzüyüm" yerine yanlışlıkla "Ben bu vatanın öküzüyüm" diye basılmış. Durumu Süleyman Nazife açarak "Bir mürettip hatası oldu" dediklerinde Nazif : - Mürettip hatası ne demek kardeşim, diye cevap vermiş. Buna düpedüz mürettip sevabı (doğrusu) derler.

97 yılında Halifeliğin kaldırılması sırasında çıkarılan Eğitim-öğretimin birleştirilmesi kanunu. -96 yılında Musul meselesinin çözümlendiği antlaşma Türk karasularında gemi işletme hakkının Türklere bırakılması Lozan Antlaşmasında değişime tabi tutulan bir millet. 5-İlk İktisat Kongresinin toplandığı şehir Terakkiperver Cumhuriyet Fırkasının kurucularından Ankara Antlaşması ile özel bir yönetime tabi tutulan Türk sancağı 'te çıkarılan bir kanun Üzerinde bir insan topluluğunun yaşadığı sınırları belli toprak parçası. - 0-M. Kemal'in şapka ile geziye çıktığı ilk şehir.... -Güney Cephesinde Fransızlarla mücadele edilen bir şehir. -.Dünya Savaşı'nda müttefik devletlerin çıkarma yaptıkları bölge yıllan arasında iyi giden Türk-Yunan ilişkilerinin yol açan ada Yaptığı tehditle Balkan Paktının kurulmasına yol açan Avrupalı devlet II..Dünya Savaşı öncesi Almanya'ya hakim olan parti yılında çıkarılan bir kanunla değiştirilen bir ölçü türü,... 7-Avrupa'yı tehdit eden Komünizm karşısında kurulan askeri örgüt. 8-Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Teşkilatı NE KADAR TALİHLİSİNİZ HİÇ DÜŞÜNDÜNÜZ MÜ? Buzdolabınızda yiyecek bir şeyler,sırtımızda bir elbiseniz,başımızın üstünde bir çatı ve uyuyacak bir yatağınız varsa bu dünyada yaşayan insanların yüzde 75'inden daha zenginsiniz demektir. Cüzdanınızda paramız,bir yerlerde saklı altın ya da döviziniz varsa,dünyanın en varlıklı yüzde 8'i arasında olduğunuzu bilin. Bu sabah kalktığınızda kendinizi sağlıklı hissettinizse, hafta sonunu göremeyecek milyonlardan daha talihli olduğunuz açıktır. Eğer bir savaşın korkunçluğu içinde yaşamamış,hapishanenin yalnızlığını tatmamış, işkence acılarına katlanmamış.açlık içinde kıvranmamışsanız.bu dünya da yaşayan 500 milyon insandan daha önde olduğunuzu unutmayın. Anne ve babanız hala birbirileri ile evli ve hayattalarsa, bu şansa sahip çok ender evlatlardan olduğunuzu da bilin. Yüzünüzde bir gülümseme ile başınızı dik tutabiliyorsanız, Allah'ın sevdiği kullarından biri olduğunuza inanın. Çünkü hemen herkes bunu yapabilir,ama çoğu yapamaz. Ve eğer bu yazıyı okuyabiliyorsanız,okuyacak bu dünyada hiçbir şeyi olmayan milyar insandan çok ama çok talihli olduğunuzu aklınızdan çıkarmayın. YAŞAMAK SANAT, BERABER YAŞAMAK BÜYÜK SANATTIR. Muhammed Said

98 T.C İNKILAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK Soldan Sağa:l-Yanlış yapma-... orda... burda -Bir ilimiz-hac sırasındaki görevlerden-deprem hattı-bir hayvan -Bir askeri birlik-tersi,çok bilmiş-ramazanoğullarının kurulduğu bölge-tersi,bundan başka -Tersi,küçük alışveriş dükkan-bir kap-bir ağaç cinsi-adaletle ilgili -Bir Kur'an-ı Kerim suresi-küçük boy-tersi,bir kuş-çok olmayan-en kısa zaman süresi-türkiye'nin uluslar arası plaka işareti 5-Bir suçu işleyen,fiili yapan-at yavrusu-kısaca lise-vurma-maske kelimesini ilk hecesi-bir nota 6-Bir yağış türü-din-sel tören-dördüncü İslam halifesi-beyaz-millet,ulus 7-Din ve devlet işleri ayrılmış-uzakdoğulu bir millet-eski eserler-tersi,bir hay-van sesi 8-Sırlı içecek-uzak doğuda bir ülke- Ün,nam-Bir balık cinsi-sakarya Savaşı'ndan sonra Ruslarla yapılan ve Doğu sınırları-mızın kesinleştiği antlaşma 9- Yatsı namazının vitr-i vacib bölümünde okunan dualar-tersi,eski dilde mavi-bir soru eki-italya'da bir yanardağ- Utanma duygusu-osmanlı Devleti'nde orduya su dağıtan görevliler 0-Beyaz-En kısa zaman dilimi-anne-ced- Fenikelilerin Tunus'ta kurdukları koloni l-tersi,bir kulübümüzün amblemi-gelecekten haber verir-etkisiz-0 Ekim 9 yılında Fransa ile yapı-lan ve Suriye sınırımızın çizildiği antlaşma -Kırılgan,ince-Tersi,bir deniz aracı-sülale -Nikelin simgesi-kur'an-ı Kerim'in okunması-türkü-95 yılında kaldırılan çiftçiden alınan bir vergi-içki sunan - Bir göz rengi-tersi,bir yerden kovma,çıkarma-kuzey Atlantik Paktı-Kalın yün kumaş 5-Tersi,bir giyecek- Atatürk'ün ülkemizi çağdaş uygarlık düzeyine çıkarmak amacıyla oluştur-duğu prensipler 6-Erkek-Padişah konağı-bir ilimiz-bir soru eki-eski dilde su-bir nota 7-Balkanlarda I..Murat döneminde ele geçiri-len bir şehir-nükleer,biyolojik ve Kimyasal silahlar-bir aydınlatma aracı-en kısa zaman dilimi 8-İnsanların dinlenmesi için ay-rılmış yeşil alanlar- Mart 9 yılında çıkarılan Eğitim-öğretimin birleştirilmesi kanunu-yemin 9-Tersi,yiğit-Yapılan işle ilgili-tersi,bir isim-eski dilde eserler 0-96 yılında İsviçre'den alınan kanun-yunanlı bir filozof- Babanın kız kardeşi

99 Yukarıdan Aşağıya: -Peygamberimizin vefatından soma oluşturulan kurum-serbest Cumhuriyet Fırkası'nın kapatılmasından kısa bir süre sonra ortaya çıkan olay-pim kelimesinin sessizleri -Tersi,Ermeni Terör Örgütü-Efsanevi bir kuş-vilayet-giysilerde kullanı-lan büzgü -Şeyh Sait (Doğu İsyanı) isyanı üzerine çıkarılan kanun-beyaz-bir Arap ismi -Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestra şefinin soyadı-kamu İktisadi Teşekkülleri-Bir hayvan-yapıt 5-Çağdaş- İslamiyet ten önce Türklerde askeri vali 6-96 yılında Türk karasula-rında gemi işletme hakkının Türklere bırakıldığı kanun-musul konusunda mücadele ettiğimiz devlet-bir soru eki 7-Kırmızı-Küçük kulübe-bir meyve-meksika'da eski bir kavim 8-96 yılında Fransa'nın Suriye'yi terk etmesiyle aramızda problem olan bölge-bulgaristan'da bir Türk boyu-tersi,avlanma işi-bir göz rengi 9-Bir harfin okunuşu-alev-arapça'da olumsuzluk eki-ispanya'da ayrı-lıkçı örgüt-bir margarin markası 0-96 yılında İngiltere ile yapılan Ankara antlaşmasıyla Irak'a bırakılan bölge- Hastalıkta dinlen-me dönemi-uzaklık ifade eder l-tersi,yüzyıl-hayvan barınağı-bir isim -Tersi,işçi ve memurlara aydan aya ödenen ücret-tersi,eşyanı tekili-efsanevi bir kuş-uzaklık ifade eder-tersi,isim -Ud çalan-avrupa Ekonomik Topluluğu-Peygamberimizin sünnetine bağlı -Alman ve İtalyan tehlikesine karşı Türkiye,Yugoslavya,Romanya ve Yunanistan arasında kurulan II.Dünya savaşı Öncesi Yu-goslavya'nın Bulgaristan'a yanaşması,yunanistan'ın İtalya'ya yaklaşması sonucu dağılan antant-bir yere bağlama 5-Arapça'da olumsuzluk eki- Satrançta bir hamle-savaş 6-Türkiye,İran,Irak ve Afganistan arasında İtalya tehlikesine karşı kurulan pakt-belirti- Geniş olmayan 7-Belirti-Lityumun simgesi-utanma duygusu-...,şanlı Türk milleti-ribo Nükleik Asit 8-Japon para birimi-ölçüsü, adedi-tersi,yünlü bir kumaş-bir otomobil markası 9-Anadolu Ajansı-Vücudumuzdaki damarlardan- Tersi,İspanya'daki ayrılıkçı örgüt - Bilgisayarda çıkış tuşu 0-9 yılında Ankara Antlaşması'nın yaptığımız ülke- Anadolu Ajansı-Tiyatro veya sinema da oyunculuk-tersi,en kısa zaman dilimi -Birisinin olma-bir soru eki-bir uluslar arası kanal-kütahya'mn bir ilçesi -II.Dünya Savaşı'nın sonlarında Kırımda toplanan İngiliz,Amerikan ve Rus devlet başkanlarının katıldığı konferans-topal-bir giyim markası-kırmızı arasında büyük buzağı -Avrupa'da bir soyluluk unvan-anadolu Ajansı-Sinirli-Baston -Silisyumun simgesi-tersi,kripton'un simgesi-bir bitki-halk arasında büyük buzağı 5-özel teşebbüsü sanayiye teşvik etmek için çıkarılan kanun-96 yılında Boğazlarda Lozan Antlaşması'ndaki kısıtlamaların kalktığı antlaşma. HİÇBİR TOPLUM YOKTUR Kİ,AHLAKİ TEMELLER ÜZERİNDE YÜKSELMESİN. M.Kemal

100 T.C İNKILAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK

101 Soldan Sağa: yılında ilan edilen yönetim şekli I.Dünya Savaşı sonrasında Almanya ile imzalanan antlaşma - I.Dünya Savaşı sonrasında Macaristan ile imzalanan antlaşma - Balkan Savaşı sırasında Şükrü Paşa tarafından müdafaa edilen,ancak Bulgarların eline geçen şehir Eski eserler Bir bayan ismi Orta ve Doğu Karadeniz de Yunanlıların kurmayı düşündüğü devlet - Hayat veren Eski dilde su İhtiyaç için hayvan avlama Beyaz İngilizce ordu - Tersi, Sakarya Savaşı sonrasında Ankara Antlaşmasını imzaladığımız devlet I.İnönü Savaşı sonrasında Moskova Antlaşmasını imzaladığımız devlet I.Dünya Savaşı nda savaştığımız cephelerden Bir haber ajansı 5- İnsan Eski dilde su- Tersi, küçük harita Yayın yapan Nil kelimesinin sessizleri 6- Bir sure Tersi, Osmiyumun simgesi Ram kelimesinin sessizleri Ley kelimesinin sessizleri Lantanın simgesi 7- Duman kiri Balkan Savaşı sonrasında Bulgaristan la yapılan ve sınırımızın Meriç olduğu antlaşma Uzaklık ifade eder Bir erkek ismi Çivi 8- Müslümanların Bizans la yaptığı ilk savaş I.Balkan Savaşı sonrasında imzalanan ve sınırın Midye- Enez olduğu antlaşma- II.Balkan Savaşı sonrasında Balkan Devletlerinin kendi aralarında yaptığı antlaşma Tersi, Gürcistan da özerk bir bölge 9- Rütbesiz asker Sodyumun simgesi Utanma duygusu Otomobil yarışı Şirket Kına kelimesinin ilk hecesi 0- Mart 98 yılında Rusya ile imzalanan ve Kars,Ardahan,Batum un Osmanlı Devleti ne bırakıldığı antlaşma Tersi, su, deniz Bir organımız - Use kelimesinin seslileri Sac keliemsinin sessizleri Bir otoyol Eski dilde su Tersi,sadakat -Çok olmayan 9 yılında imzalanan İstanbul Antlaşması ile sınır olan nehir Eski dilde su - Toplu Konut İdaresi -899 yılında kurulan Ocak 9 yılında yapılan Bab-ı Ali Baskını ile fiilen yönetime geçen parti Bir haber ajansı - Ün, şan Tersi, bir nehir aracı Ateist İsyan eden Bir erkek ismi yılları arasında meydana gelen savaş 9 yılında başlayan ve İtalya ile yapılan Uşi antlaşması ile sona eren savaş Yukarıdan Aşağıya : -876 yılında ilan edilen Meşrutiyetle oluşturulan meclislerden - Bir görevi yerine getirme - Ramazan ayında İstanbul dan Hicaz bölgesine giden topluluk, alay Eski dilde su - Osmanlı Devleti nde ilk gazeteyi çıkaran kişi Dolaylı anlatma - Arar kelimesinin sessizleri Sümer şehir devletlerinde kral, patesi 5-Tahılın öğütülmesi elde edilir Tersi, Kasr-ı Şirin Antlaşması ndan bu tarafa sınırımızın değişmediği komşumuz Bir hayvan Tersi, ticarete konan kısıtlama 6- Türkiye de bir çevreci örgüt Esas, temel Gayrimeşru ilişki 7-Fasıla Tersi, çayır,çimen Vilayet Eski bir Türk unvanı 8- Arapça ey Estetik uğraşlar Dans 9- İspanya nın Bask bölgesinde ayrılıkçı bir örgüt 98 yılında Osmanlı Devleti nin imzaladığı ve Osmanlı Devleti nin bitişini hazırlayan ateşkes 0- Boru sesi Mısır da güneş tanrısı Bromun simgesi Tuvalet Arapça bir harf - Doğada bulunan bir maden Mal - Tersi, ihtiyaç için hayvan öldürme Sos kelimesinin sessizleri Antlaşma Teşkil kelimesinin ilk hecesi - Meşrutiyetle oluşturulan Meclislerden Bel kelimesinin sessizleri Halk dilinde hala yılında İngiliz kralı ve Rus çarının yaptığı ve Osmanlı aleyhine hükümlerin olduğu görüşme Cama takılır Geniş otlak 5-Sis kelimesinin sessizleri Türkiye nin Avrupa yakası Müzikte bir makam 6-Tersi, ip sarmaya yarar Düşünce 7-Karşı taraf Osmanlı Devleti nin 75 Kırım seferi ile Cevizlilerden aldığı liman şehri Çok kelimesin sessizleri 8- Fok kelimesinin sessizleri 9 yılında İtalya ile imzaladığımız ve Kuzey Afrika da toprağımızın kalmadığı antlaşma 9 - Top kelimesinin sessizleri Yürek Faiz Kırmızı 0- I.Balkan Savaşı na katılmadığı halde II.Balkan Savaşı na katılan devlet Eski dilde su Eski dilde su -Hayvan barınağı Tersi, bir kürk hayvanı Eski dilde yiyecek Yankı - Cet Lantanın simgesi Kat kelimesinin sessizleri Gümüşün simgesi - Parlak ışık I.Balkan Savaşı ile elden çıkan bölgelerden - Osmanlı ülkesinde yaşayan bütün insanları din,dil ve ırk farkı gözetmeden bir arada tutma politikası Arar kelimesinin sessizleri 5- Başkalarına yaranmaya çalışan Tersi, I.Dünya Savaşı nda yenilen devletlerle yapılacak barış antlaşmalarının esaslarının belirlendiği konferans John un BİR KOLU ve bir BACAĞI yoktu. Vietnam Savaşı na katılmış JOHN adında bir asker, evine telefon açar. - Sonunda eve dönüyorum. Ama bir şey sormak istiyorum. Bir arkadaşımı da beraber eve getirebilir miyim? - Tabii ki, onunla tanışmaktan mutluluk duyarız, dediler. - Yalnız, arkadaşım mayına bastı, bir kolu ile bir bacağını kaybetti. Başka gidecek hiçbir yeri yok. Onun bize gelmesini ve bizimle beraber kalmasını çok istiyorum... - Çok üzüldüm oğlum. Belki başka bir yer bulması için yardımcı olabiliriz. - Hayır, bizimle yaşamasını istiyorum. - Oğlum dedi babası, Sen ne istediğinin farkında değilsin. Böyle büyük sorunu olan birisi bizi çok rahatsız eder. Böyle bir farklılığa izin veremeyiz. Bence sen eve gelmeli ve bu çocuğu unutmalısın. O andan sonra JOHN telefonu kapattı. Birkaç gün sonra şehir polisi kapıya geldi. Polis, oğullarını ölü olarak bulmuş ve teşhis etmek üzere gelmeleri gerektiğini söylüyordu. Anne-babası JOHN u teşhis etmişlerdi. Ama bir gariplik vardı; John un BİR KOLU ve bir BACAĞI yoktu.

102 T.C İNKILAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK Soldan Sağa: -Mustafa Kemal in Sakarya Savaşı öncesi ordunun ihtiyacını karşılamak için Meclis ten çıkarttığı kanun I.Dünya Savaşı nda galip geldiğimiz tek cephe -Utanma duygusu Saf, kaliteli Bir müzik aleti -Tersi, bir göz rengi 99 yılında Yıldırım ın fethettiği şehir - Mescid-i -Lezzet- Su kanalı Zamanı belirtir Ribonükleik Asit -Arapça en uzak Vilayet Sakarya Savaşı sonrasında Azerbaycan,Gürcistan ve Ermenistan la (Rusya ya bağlı cumhuriyetler) yapılan antlaşma Tersi, Ramazan da gece yemek için kalkmak yılında İngiltere ve Rusya arasında yapılan görüşme Tersi, Avrupa da bir soyluluk unvanı Mustafa Kemal in ilk görev bölgesi Evlilik bağı 6- Hac mevsimi dışında yapılan hac Bir şeyi onaylama İşçi Anakara 7- Tersi, belirti Uzaklık ifade eder Tersi, tümör Beyaz Bir müzik aleti Tersi, İngilizce de çağ,devir - Hac da Safa ile Merve arasında gidip gelme 8- Mısır da güneş tanrısı Bir cetvel türü Dili tutulmuş- Kısaca Avrupa Birliği (İngilizce) Tersi, İslam Konferansı Daimi Komitesi Bir cetvel türü 9- Ermeni terör örgütü Bölgesel olmasına rağmen milli kararlar alan kongre Binaların her bir yüksekliği 0- Mısır da güneş tanrısı Prensip,kural Tersi, misak kelimesinin sessizleri Unsurlar,elemanlar - Tersi, bir başlık Anadolu nun işgali üzerine halkın gönüllü olarak oluşturduğu birlikler Emreden Bat kelimesinin sessizleri - Besili II.Balkan Savaşı sonrasında Balkan Devletlerinin kendi aralarında yaptığı antlaşma Bir müzik aleti Eski dilde su Trakya da kullanılan bir hitap şekli - Yunanistan ın güneyinde bir boğaz Tersi, gümüşün simgesi Bir kaza sonucu ölen İngiliz prensesi Tersi, yemin - Bir nota Tersi, bir Alman ismi Arar kelimesinin sessizleri Bir şeyin karşıtı Evet kelimesinin sessizleri Hakimiyet- Nazi dönemi askeri birliklerinden 5- Bir soru Bir şeye bağlanma Bir kürk hayvanı Sinirli Tersi, bir göz rengi Gelecek 6-Uzaklık ifade eder Bir nota Çapanoğullarının ayaklanma çıkardığı şehir İsim- Bir erkek ismi 7-Kısaca otomobil Bir araç markası 876 ve 908 yıllarında Osmanlı Devleti nde ilan edilen yönetim biçimi Lityumun simgesi 8- I.Dünya Savaşı sırasında ABD devlet başkanı Bir zaman dilimi Sırım kelimesinin ikinci hecesi Şaman 9- Sık kelimesinin sessizleri Generallik rütbesinin önüne gelen unvanlardan Güneyde Fransızlara karşı direniş gösterilen şehirlerden İyon medeniyetini kuran kavim Birincil Sesin kısılması 0- Yemek amacıyla hayvan öldürme işi Efsanevi bir gökcismi Son Osmanlı Mebusan Meclisi nde kurulan grup Baston - Sunma Eski dilde sarhoşlukla ilgili- Eski dilde su Bir meyve Katil kelimesinin sessizleri - Yüksekokul Tersi, bir erkek ismi Çok olmayan Beyaz Telefon hitap sözü - Bir çoğul eki Tersi, Osmanlı Devleti nde askeri bir sınıf Tersi, bir Uzakdoğu yemeği Tersi, geçen yıl öldürülen Ermeni gazeteci Vazgeç kelimesinin ilk hecesi - Kırmızı Su arkı Arapça ey hitabı Evlilik bağı ile bağlı olanlardan her biri Doğuda Ermenilerle yapılan antlaşma İtil nehrinin kollarından biri 5- TBMM nin Ayaklanmaları bastırmak amacıyla çıkardığı kanun Bir haber ajansı Beyaz En kısa zaman dilimi

103 Yukarıdan Aşağıya: -Yunanlıların yurttan atıldığı savaş Büyük.. - Mart 98 yılında Rusya ile yapılan ve Berlin Antlaşması ile kaybettiğimiz Kars,Ardahan ve Batum u geri aldığımız antlaşma Tersi, babanın kız kardeşi -Hakimiyet Buyurma Boğa güreşinin yapıldığı alan Atılgan Aka kavminden - İtlaf Devletlerinin Osmanlı Devleti ne imzalattıkları ve Anadolu yu paylaştıkları antlaşma - Bir ajans Bir tembih sözü Olmaktan emir Utanma duygusu - Halk dilinde burada anlamında bir sözcük Avrupa Ekonomik Topluluğu Bir Türk kavmi Tersi, İsviçre de yapılan bir barış zirvesi Tersi, beyaz 5- Bir nota Kırmızı Girişken Kolay olmayan Tersi, İngilizce gül Bir düşünür Ernest.. 6- Tersi, II.Beyazıt zamanında fethedilen Karadeniz kıyısındaki kale Tersi, eski bir ölçü birimi Bir yağış türü Can kelimesinin sessizleri Uzmanca yapılan 7- Bedel,kıymet Yıldız -Tersi, Budizm in kurucusu Büyük taş Bir inleme sözü Tersi, bağlı 8-Balkan Savaşları soncunda Bulgaristan la yapılan ve sınırımızın Meriç nehri olarak kabul edildiği antlaşma Tersi, yünlü kumaşları yiyen bir böcek - Osmanlı Devleti nin I.Dünya Savaşı nı bitirmesini sağlayan ve Osmanlı Devleti nin bir açıdan fiilen sona ermesine yol açan mütareke Tersi, evvel 9-Omu kelimesinin seslileri Bir gezegen Gelir getiren mülk Kişideki eksiklikler Arapça ben 0- Bağımsızlık - Giz, esrar - Tersi, tren istasyonu - Sarıkamış Harekatı nın yapıldığı ve 90 bin askerimizin soğuktan donarak öldüğü cephemiz - Bir nota Tersi, Vilayet Kemale ermiş Arapların geldiği ırk Hakimiyet - Bir hayvan - Tersi, birini görevden uzaklaştırma Tersi, ihtiyaç için hayvan öldürme Eren Mustafa Kemal in Sakarya Savaşı öncesi çıkardığı kanun Milliye - Mısır da güneş tanrısı Tersi, eziyet Anne Latife -Tersi, sevinç,mutluluk -Tibet öküzü- İngilizce deniz Akıllı Tersi, bir makam Kabaca burada İtalyanlarla 9 yılında yapılan ve Kuzey Afrika daki Türk varlığının sona erdiği antlaşma 5- Bir organımız Atletlerin yarıştığı pistteki her bir alan Öne sürmek Ekmek yapılır Bir kürk hayvanı 6- Tutsaklık Türkmence büyük - Bir yemek türü Yüksek ses Gemi sözcüğünün ilk hecesi 7- Bir ırk Kısaca Ak Merkez Dört Halife Devri nden sonra kurulan devlet Tersi, bir erkek ismi Tünel kelimesinin ilk hecesi 8- Milli Mücadele nin ilk ciddi belgesi Genelgesi Yemin Ayıltmaktan emir Hatırlama 9- Tersi, güneşin doğduğu vakit İkinci Dünya Savaşı sırasında Churcıll le İsmet İnönü nün görüştüğü şehir İlk peygamber Sakarya Savaşı ndan sonra Fransa ile yapılan ve Fransa nın Anadolu yu terk ettiği antlaşma 0- Kırmızı Tersi, hakimiyet Gözleri görmeyen Yabancı Deoksiribo Nükleik Asit Sürü kelimesinin ikinci hecesi I.Meşrutiyet le oluşturulan anayasanın adı Tersi, şimşek Tersi, ilave Tersi, yüksek ateş - Kat çöl kelimesinin sessizleri Tersi,Yavuz un Mısır fethinde geçtiği - Nehir Tersi, elektronik bir oyun Kısaca Kara Kuvvetleri - Tersi, gün gece süren ve Mustafa Kemal e Gazilik ve Mareşallik unvanının verildiği savaş Kripton un simgesi Osmiyumun simgesi Utanma duygusu I.İnönü Savaşı ndan sonra Rusya ile yapılan antlaşma -Tersi, bir hayvan Cet Yunan işgalinin haksız olduğunu belirten bir rapor hazırlayan Amerikalı subay Tersi, güneşin doğduğu an Lakin,fakat 5- İlk defa Erzurum Kongresi nde kurulan TBMM açılıncaya kadar görev yapan heyet Milli Mücadele nin başarıyla sonuçlandığını dünyaya kabul ettirdiğimiz antlaşma Üçlü Filtre Testi Bir gün bir tanıdık büyük filozofa rastladı ve dedi ki, "Arkadaşınla ilgili ne duyduğumu biliyor musun?" Bir dakika bekle diye cevap verdi Sokrat. Bana bir şey söylemeden evvel senin küçük bir testten geçmeni istiyorum Buna Üçlü Filtre Testi deniyor. "Üçlü Filtre?" "Doğru, " diye devam etti Sokrat. Benimle arkadaşım hakkında konuşmaya başlamadan önce, bir süre durup ne söyleyeceğini filtre etmek, iyi bir fikir olabilir. Bu ona filtre testi dememin sebebi. Birinci filtre "Gerçek Filtresi" Bana birazdan söyleyeceğin şeyin tam anlamıyla gerçek olduğundan emin misin?" "Hayır," dedi adam " Aslında bunu sadece duydum ve... "Tamam," dedi Sokrat Öyleyse, sen bunun gerçekten doğru olup olmadığını bilmiyorsun. Simdi ikinci filtreyi deneyelim, " İyilik Filtresini." Arkadaşım hakkında bana söylemek üzere olduğun şey iyi bir şey mi? "Hayır, tam tersi..." "Öyleyse, "diye devam etti Sokrat. Onun hakkında bana kötü bir şey söylemek istiyorsun ve bunun doğru olduğundan emin değilsin. Fakat yinede testi geçebilirsin, çünkü geriye bir filtre daha kaldı. " İşe yararlılık filtresi." Bana arkadaşım hakkında söyleyeceğin şey benim isime yarar mi? "Hayır", gerçekten değil. "İyi" diye tamamladı Sokrat; Eğer,bana söyleyeceğin şey doğru değilse,iyi değilse ve ise yarar, faydalı değilse bana niye söyleyesin ki? Bu Sokrat ın iyi bir filozof olmasının ve büyük itibar, saygı görmesinin sebebiydi.

104

105 Soldan Sağa:İ-TBMM'i tarafından özellikle ayaklanmaları bastırmak amacıyla çıkanları kann-özellikle çocuklan eğlendirmek amacıyla kural -muş,eğlence araçlarının bulunduğu oyun alanı-radyo Televizyon Üst kurulunun kısaltması -Unsur-İslam'ın şartlarından biri-uzaklık ifade eder-tmmm' nin İtilaf devletlerince tanındığı konferans-üye -Kayı kelimesinin ikinci hecesi-efsanevi bir kuş-amel-yemen'in başkenti-numara-tersi,bir isim-süzmekten emir kipi-ilaç-doğu cephesinde Ermenilerle yapılan antlaşma- Tersi,bir enerji kaynağı-bütünü 5-Uzaklık ifade eder-arapça'da ey ünlemi-kiliselerde bulunur-tersi, cerahat-yemin, and-emir, komutan anlamında 6-Amerika'da eski bir medeniyet-kötü,fena-bir göz rengi-ribo Nükleik Asit'in kısaltması -İlave-Bir nota-bal yapan böcek 7-Köpek-Bölgesel olmasına rağmen milli kararlar alan kongre-bazı hayvanların ayaklarına çakılır-bir hayvan Deoksiribo Nükleik Asit'in kısaltması-uzaklık ifade eder 8-İlaç-Bir kürk hayvanı-tersi,ilave-başlıca içeceğimiz-askerin kışlık giyeceği-i.dünya Savaşı'nda yenilen Osmanlı Devleti ile yapılan yürürlüğe girmeyen antlaşma 9-Diş üzerindeki parlak ince zar-derimizde çıkan kalın tüyler- Bağlamadaki en kalın tel-orta Asya'da bir ırmak-bir soru eki-bir nota 0-Tersi, Anadolu ve Rumeli'deki cemiyetlerin birleştirildiği kongre-voleybolda vuruş-tersi,şan,şöhret-cam ve toprak sanayisinde kullanılır-bir nota l-ad-bir cetvel türü-balkan Savaşlarında kaybettiğimiz bir bölge-istanbul'un işgalinden sonra tutuklanan milletvekillerinin sürüldüğü ada-güreşte bir oyun -Tersi,bir hatayı düzeltin e, temizi eme-girişken olan, atik-üye-sodyum'un simgesi-ince urgan-fen kelimesinin sessizleri-beyaz -Bir bağlaç-eski dilde yüz,çehre-yankı-katı tutumlu olmayan-tersi, Göktürk Devleti'ni kıvran soy-eziyet etme,sıkıntı verme-bir nota -Tersi,sağlıkta kullanılan bir teşhis yöntemi-sut Endüstrisi Kurumunun kısaltması-eşya kelimesinin tekili-kalmaktan emir kipi-başarılı olan-utanma duygusu 5-Dişi olmayan-eski dilde su-bir organımız-gözlem-tersi.gelir getiren mülk-tersî,sevgi,sevmek 6-Tersi,kanaat,düşünce-Bir cetvel tür ü-tersi,ormanda hayvan kovalama ve öldürme-tersi,bir bağlaç-tersi.mersin'in bir ilçesi-uzaklık ifade eder 7- Kazanıldıktan sonra Fransızlarla Ankara, Ruslarla Kars antlaşmasının yapıldığı savaş-tekdüze-tersi,sazın en kaim teli-doğu Karadeniz'de bir il 8-Bir nota-eski Mısır'da güneş tanrısı-yatsı namazında vitr-i vacipte okunan dualar-tersi, liranın kısaltması-ad-ege Göçleri ile Yunanistan'dan göç ederek Anadolu'da İyon şehir dev -kilerini kuran kavim 9-Tersi, sakınış olan-bir ürünün toplam fiyatı- Verme-Eski bir çalgı-saçımızı tarar Ü-Utanma duygusu-türkiye Devleti 'nin uluslar-arası alanda tanındığı, ana hatlarıyla Misak-ı Milli'yi gerçekleştirdiği, tam bağımsız olduğu antlaşma-anadolu' nun işgalinden sonra oluşturulan gönüllü bir-likler -L Dünya savaşı'nda bazı ilkeler yayımlayan,bu ilkeler karşısında Avrupalıların manda sistemini bulduğu Amerika Devlet Başkanı-Sevgili-Halk dilinde, bilye-nikelin simgesi-bazen (,.,orda,...burda)-lityuım'un siıngesi.-tersi,bir göz rengi-anadolu ajansı-dos kelimesin sessizleri- Tibet öküzü-kazak kelimesinin ses sizi eri-milat tan önce-kuzu sesi-kalsiyum'un simgesi -Bir nota -Avuç içi-kuzeyimizde yer alan deniz-geri verme-tersi.küçük örtü -Eserler-Bir hava akımınında oluştuğu Atlas Okyanusu nda bir ada-büyük (Milli Mücadelenin son savaşı)-askeriye'de yüksek rütbeliler-bozukluk 5-Tersi..'dan gelen,hu'ya gider-izmir'in İşgalinden sonra Türklerin haklılığını açıklayan Amerika'nın hazırlattığı rapor-fasıla-aktif olan-şehir-para saklanır Yukarıdan Aşağıya: -İlk defa Erzurum Kongresi'nde oluşturulan heyet -M.Kemal in Meclis i Mebusan ın çalışmalarını izlemek için geldiği şehir Bir gezegen -Soğuk ve sıcak arası- Esas olan- Türkü- Tersi,esas temel -Tersi,bir ünlem-bir bağlaç-yabancı bir ülkeye girmek için alınır-büyük Selçuklu Devleti'ni kuranların bağlı olduğu boy-avrupa'da zenci bir futbolcu -Milli Mücadele'nin sebeplerini ve yöntemini belirten Milli Mücadele'nin ilk belgesi-avrupa'da bir ırmak-utanma duygusu 5-Eski dilde ekmek -Bir tabiat olayı-kesici bir alet-kesinlikle mümkün olmayan 6-Sümerlerde okyanus tanrısı-tersi, ilave-arapça'da yemek-doğuda Ermenilere karşı kazanılan zaferden sonra kurtarılan şehirlerden biri-dalgın sağı solu yıkan 7-Düzenli ordu-ya katılmak istemediği için isyan eden,ayaklanmaların bastırılmasında etkili olan Kuva-i Milliye kumandanı-tersi,ilave-tersi,olmaktan emir kipi-başkaldıran 8- Belirti,emare-Gülünce yüzde belirir-ced-i Dünya Savaşı'nın sonunda Osmanlı Devleti ile imzalanan ateşkes 9-Bir bağlaç-şan,nam- l. Dünya Sava-şı'nda Enver Paşa'nın Sarıkamış harekatını yaptığı cephe-tersi,küçük parçacık-lidyalıların başkenti 0-Yapılan bir işin sonuçsuz kalması-bir ağaç türü-bir pasta türü-el,yabancı -Kırsal-Ruslarla I.İnönü Muharebesi den sonra imzalanan antlaşma-lin kelimesinin sessizleri-yemekten emir kipi-bir hayvan-çoğalma-sodyum'un simgesi-bir nota-ters^beyaz-bir yapının bir tarafı -Kırmızı-II.Balkan Savaşı'nda Balkan Devletlerinin kendi aralarında yaptıkları antlaşma-islamiyet'ten önce Türklerde cenaze töreni-tersi.asar-ı.(eski eserler) - İnönü Muharebesi'nden sonra Anadolu'yu terk eden İtilaf devleti-eski dilde su-milli bir futbolcu-kripton'un simgesi-şans oyunlarında kullanılır 5-Kısacası anlamında- Büyük Taarruz 'un kaza-nılmasından sonra îti laf Devletleri ile yapılan ve Doğu Trakya'nın savaşsız ele geçirildiği ateşkes -Küçük ambalaj paketi -Anadolu Ajansının kısaltması 6-Parça.kısım- Tersi.Güneydoğu da kullanılan bir bayan ismi-amerikan para birimi-eski devletlerde başbakan 7-Nil kelimesinin sessizleri-i. Dünya Savaşı'nın iki yıl uzamasına ve Rusya'nın savaştan çekilmesine yol açan savaş-sakarya Savaşı'ndan sonra Fransa ile yapılan antlaşma 8-I.İnönü Mu -harebesi'nden sonra İtilaf Devletleri'nin Sevr'i değiştirerek, TBMM'ne kabul ettirmek amacıyla topladıkları konferans- Başlıca içeceğimiz-bir Yunan tanrıçası-sahip olma-bir meyve 9-Bir otomobil marka sı-her biri bir frekanstan yayın yapan televizyon-bir şeyden arta kalan-eziyet verm0-hollanda nın plaka işareti-iş, çalışma-bir soru eki-kısa bir süre- Bir şeyi tanıtma -Fasıla-Tersi,kabul anlamında bir kelime-tersi.özellikle Trakya'da kullanılan bir hitap-batı cephesinde Yunanlılara karşı kazanılan ilk iki muharebe -itilaf Devletleri'nin,Dünya Savaşı'nda yenilen devletlerle yapılacak barışın esaslarını tespit için topladıkları konferans-çatı-son Osmanlı Mebusan Meclisi'nde kabul edilen önemli bir karar- Sek kelimesinin sessizleri -Milli Mücade-le yanlısı olan ve Heyet-i Temsiliye adına M.Kemal le Amasya'da görüşen İstanbul hükümeti-soylu-asya Hım Devleti hükümdarlarından -Tersi.beyaz-Bir yapı malzemesi 5-Hindistan'da bir dönem etkili olan farklı sınıflardan oluşan bir sistem-sivas Kongresi kararlarından sonra M, Kemal'in emriyle ya-zışma ve haberleşmelerin kesildiği.bu sebeple istifa etmek zorunda kalan İstanbul hükümeti-tersi,bir gezegen-cahiliye devrinde bir put 6-Teslim olmayı kabul-istanbul Hükümeti'nce yürütülen ayaklanmalardan -95 yılında Ermenilerin Türklere yaptıkları katliamlar sonucu zorunlu göçe tabi tuttukları ka-nun 7-Varise kalan mal-kansızlık-halk ozanı 8-Plan- Amaç,gaye-Şans oyunlarında kullanılır-tersi,çok olmayan 9-Bir meyve-kısaca televizyon-kızınca tüküren hayvan- Sakarya Savaşı'ndan önce M.Kemal'in ordunun giyecek, yiyecek, silah ve ulaştırma ihtiyaçları için hazırladığı kanun. i Milliye -Bir kürk hayvanı 0-Doğu Anadolu'da Ermenileri yenilgiye uğratarak Gümrü Antlaşması nın imzalanmasını sağlayan komutan-beyaz-çok olmayan OKUMAYI SEVMEK, CAN SIKICI SAATLERİ EN GÜZEL SAATLERLE DEĞİŞTİRMEKTİR.Monteskiyö

106 XIX. YÜZYIL BAŞLARINDA DÜNYA Soldan Sağa: -99 yılında Sovyetlerden ayrılan başkenti Aşkabat olan Türk cmhuriyeti -Glasnot ve perestoyka politikalrı ile Sovyet Rusya'nın dağılması yolunu açan Rusya Devlet başkanı - 9 yılında Almanya-Rusya arasında, batılıların Cenova'daki ekonomik forumda tavırlarından sonra yaptıkları antlaşma - Almanya'nın 95 yılında Avrupa devletleri ile Locarno Antlaşması'nı imzalaması üzerine Almanya'yı elinden kaçırmak istemeyen96 yılında Rusya'nın Almanya ile yaptığı antlaşma 5-97 yılı Ekim ayında meydana gelen ihtilalle kurulan ve 99 yılında dağılan devlet 6-Polonya'nın sınırlarını genişletmek üzere Rusya ile savaştığı ve Avrupa devletlerinin desteğini aldığı savaş sonrası Polonya ile Rusya arasında 9 yılında yapılan barış antlaşması 7-Versay Antlaşması ile silahsızlandırılan ve Fransa'nın 95 yılında Sovyet Rusya ile yaptığı antlaşmanın 96 yılında onaylanmasından sonra yürürlüğe giren antlaşmayı Locarno'ya aykırı bularakingiltere,fransa ve İtalya'ya nota verdikten işgal etiği bölge 8-9 Nisanında toplanan,rusya ve Almanya'nın yalnız bırakıldığı ve Rapallo'ya giden yolu açan dünya ekonomik konferansı 9- Türkistan Türklerinin bağımsızlığı için mücadele eden ve şehit düşen Türk devlet adamı ve komutanı 0-Almanya'nın tamirat borçları için hazırlanan ödeme planlarından - Tamirat borçları için Fransa ile Ruhr bölgesini işgal eden devlet - I.Dünya Savaşı'ndan sonra kurulan Küçük Antant devletlerinden Yukarıdan Aşağıya : -I.Dünya Savaşı sırasında sonrası Almanya'da oluşturulan anayasanın adı - Mihail Gorbaçov'un açıklık politikası - Tamirat borçlarını tahsil etmekte ilerleme kaydedilmemesi üzerine Fransa'nın işgal ettiği Alman sanayi bölgesi - Almanya'yı baskı altına almak için tamirat borçlarını yüksek tutmaya çalışan, İngiltere ve ABD'yi yanına alamayınca 95 yılında Almanya ile Locarno Antlaşması'nı imzalayan devlet 5-I.Dünya Savaşı sonrasında Versay Antlaşması ile ağır bir tamirat borcu altına sokulan ve Rusya ile Rapallo Antlaşması'nı imzalayan devlet 6-Batılılardan kuşku duyan Rusya'nın Türkiye, Afganistan ve Litvanya dışında saldırmazlık ve tarafsızlık antlaşması imzaladığı diğer devlet 7- Almanya, Belçika, Fransa, İngiltere ve İtalya arasında 95 yılında imzalanan antlaşma 8-Türkistan bağımsızlık mücadelesi 9-9'den sonra Mussolini tarafından yönetilen devlet 0-9 yılında yapılan Balkan Antantı'na katılan, Küçük Antant devletlerinden PARMAKLA ALMAK MÜMKÜN OLSAYDI ÖYLE YAPARDIM Hükümet adamlarından biri,napolyon Bonapart'ı savaşta küçük düşürmeye çalışır.haritanın üzerinde parmağım gezdirerek "Önce şuraları almalıydınız. Sonra şuradan geçerek buraları zabt etmeliydiniz" diye konuşur. Napolyon ise şu cevabı verir: -Evet,gösterdiğiniz yerleri parmakla almak mümkün olsaydı öyle yapardım.

107 XIX. YÜZYIL BAŞLARINDA DÜNYA Soldan Sağa: - Tehditleriyle Küçük Antant'ın kurulmasında etkili olan revizyonist devlet - 9'den sonra İtalya'yı yönetmye başlayan ve Roma İmparatorluğu ideali olan devlet adamı - İtlaya ve Almanya'da ortaya çıkan, ırkçılığa dayalı yönetim biçimi -Polonya ile Vilna meselesini yaşayan Baltık cumhuriyeti 5- Kuruluşunu hazırlayan 98 tarihli Corfu (Korfu) paktı ile temeli temelleri atılan balkan devleti 6- İtalya'nın başkenti 7- Rusya ile Polonya arasında 9 yılında imzalanan antlaşma 8- Almanya ile Sovyet Rusya arasında sıkışan ve Fransa'ya dayanan ve 9 şubatında Fransa'yla antlaşma yapan devlet 9-Atatürk devrinde ülkemizi ziyaret eden Yunan başbakanı 0- Hitler'in işgal düşüncesi sebebiyle, İngiltere ve Fransa'nın Polonya'ya garanti verdiği kıyı şehri - Çekoslovakya, Romanya ve Yugoslavya arasında meydana getirilen antant Yukarıdan Aşağıya : - Yugoslavya'nın kuruluşunu sağlayan 98 tarihli antlaşma -İtalya tarafından 96 yılında işgal edilen bölge - Versay Antlaşması ile müttefiklere bırakılan,9 yılında Litvanya'nın sınırlarına kattığı Almanların çoğunlukta olduğu, Almanya'nın 99 yılında işgal ettiği Litvanya'nın bir bölgesi - I.Dünya Savaşı sonrasında revizyonist devletlerden olan ve Balkan Antantına katılmayan devlet 5- Nüfus mübadelesi 90 yılında çözdüğümüz devlet 6- Lenin ve Kerensky'nin yakın arkadaşı Macaristan'ı bir sovyet cumhuriyeti olarak ilan eden Macar lider 7- Avusturya'nın 9 Ekiminde İngiltere,Fransa,İtalya ve Çekoslovakya ile herhengi bir devletle bağımsızlığını tehlikeye düşürecek bir şekilde ekonomik veya mali antlaşma yapmamayı taahhüt ettiği protokol 8- Almanya, Belçika, Fransa, İngiltere ve İtalya arasında 95 yılında imzalanan antlaşma 9-Dorpat antlaşması ile Rusya'nın bağımsızlığını tanıdığı, 90 yılında Rus işgaline uğrayan devlet 0-9 yılında Litvanya'dan alınarak Polonya'ya bırakılan Litvanya'nın eski başkenti GERÇEK FAKİRLİK Günlerden bir gün zengin bir baba ailesi ve oğlunu köye götürdü.bu yolculuğun tek bir amacı Vardı insanların ne kadar fakir olabileceklerini oğluna göstermek. Çok fakir bir ailenin çiftliğinde bir gece ve gün geçirdiler.yolculuktan döndüklerinde oğluna Sordu: - İnsanların ne kadar fakir olabileceklerini gördün mü? - Evet! - Ne öğrendin peki? Şunu gördüm:bizim evde bir köpeğimiz var,onlarınsa dört.bizim bahçenin ortasına kadar uzanan bir havuzumuz var,onlarınsa sonu olmayan bir dereleri,bizim bahçemizde ithal lambalar var,onlarınsa yıldızları. Bizim görüş alanımız ön avluya kadar,onlarsa bütün bir ufku görüyorlar. Oğlu sözlerini bitirdiğinde,babası söyleyecek bir şey bulamadı.oğlu ekledi: -Teşekkürler baba, ne kadar fakir olduğumuzu gösterdiğin için.

108 II.DÜNYA SAVAŞI Soldan Sağa : -Sovyetler Birliği'ne karşı Almanya,Japonya ve İtalya arasında oluşturulan pakt - Hitler'in Südet bölgesini ve arkasından tamamını işgal ettiği devlet - Fransa'dan önce Almanya'nın işgal ettiği kuzey ülkelerinden -Memel bölgesini işgal ettikten sonra tamamen Hitler tarafından kontrol edilen ülke 5- Haziran 90 yılında Hitler tarafından ele geçirilen başkent 6-Sovyetler Birliği tarafından işgal edilen Baltık cumhuriyetlerden 7-Mayıs 95'te teslim olan devlet 8-II.Dünya Savaşı'nın İngiltere ve ABD tarafından yayınlanan ilk bildirisi 9-II.Dünya Savaşı'nda İsmet İnönü ile Churchill arasında yapılan görüşme 0-II.Dünya Savaşı'nda İngiliz başbakanı -II.Dünya Savaşı sonlarında Doğu Avrupa'yı işgal ederek bu bölgelerde komünist yönetimler kuran devlet -II.Dünya Savaşı sırasında Sovyetler Birliği lideri -II.Dünya Savaşı sırasında ABD Başkanı -II.Dünya Savaşı sırasında İngiltere ve Rusya tarafından işgal edilen ülke 5- Washington Konferansı ile gündeme gelen ve Quebec Konferansı'nda karar altına alınan 9 yılı haziran ayında Fransa topraklarına gerçekleştirilen çıkarma 6-ABD'nin II.Dünya Savaşı'na katılmasına yol açan olay 7-Japonya'nın teslim olmasını sağlayan ve atom bombasının atıldığı şehirlerden Yukarıdan Aşağıya: -II.Dünya Savaşı'nın hemen öncesinde İtalya tarafından işgal edilen Balkan ülkesi - Ülkeler arasında yapılan ittifak, birlik - Eylül 99 tarihinde Almanya tarafından işgaliyle II.Dünya Savaşı'nın başladığı ülke -Almanya'nın Rusya'ya karşı başlattığı harekatın adı 5-Almanya tarafından Fransa'danönce işgale uğrayan kuzey ülkesi 6-Almanların hava harekatı ile işgal ettiği Yunan adası 7-Almanlar tarafından Fransa'dan önce işgal edilen bölge 8- II.Dünya Savaşı sonrası izlenecek yolu belirlemek için Kırım'da toplanan konferans 9- Alman işgalinden sonra Vichy hükümetinin kurulduğu ülke 0-Almanya'nın Üçlü Pakt'a aldığı ülkelerden - Almanya'nın igalinden sonra Fransa'da oluşturulan Alaman yanlısı hükümet - II.Dünya Savaşı sonrası Almanya'da Berlin yakınlarında toplanan son konferans -Japonya'nın teslim olmasını sağlayan ve atom bombasının atıldığı şehirlerden Bari su içsinler Romalılar savaşa giderken kafes içinde kutsal saydıkları piliçleri de beraberinde götürürlerdi.şayet piliçleri ka fes içindeki yemleri yememiş iseler,bu hayra alamet sayılmazdı.klodius zamanında Drepene savaşma giden Romalılar,piliçlerin yemlerini yemediklerini İmparatora bildirince,klodius: -"Mademki yem yemiyorlar,bari su içsinler" diyerek hayvanları denize attı.

109 SOĞUK SAVAŞ Soldan Sağa: - II.Dünya Savaşı sonrası Doğu Avrupa ya yerleşen ve komünist rejimleri bu bölgelere taşıyan ve doğu blokunu oluşturan devlet - Stalin in ölümü üzerine Polonya da ortaya çıkan ayaklanma - İran da Musaddık yönetimini deviren general - Amerikan Dışişleri bakanı tarafından Batı Avrupa nın ekonomik sıkıntılarına yardımcı olmak amacıyla hazırlanan plan 5-95 yılında ölen Rus lider 6- Benelüx ülkelerinden biri yılında Rusya ile ABD yi karşı karşı getiren savaş yılında ABD nin girişimiyle oluşturulan Bağdat Paktına karşı çıkan ülkelerden 9- Sovyet Rusya nın yayılma politikalarından sonra ABD nin bunu önlemek için yürüttüğü doktrin 0- Arap liderliğini düşünen Mısır devlet başkanı - 95 yılında Hindiçini Savaşı nda başarılı olamayıp, Güney Vietnam bölgesinden çekilen devlet - Beş Barış Antlaşması ile Habebiştan ve Libya yı kaybeden Avrupa devleti -Bağdat Paktına katılan devletlerden - Macaristan da hürriyetçilik akımını başlatan kulüp 5-Klement Gottwald adlı komünist partisi liderinin ölümünden sonra Pilsen ayaklanmasının çıktığı ülke yılında İngiltere, İran, Irak, Pakistan ve Türkiye arasında imzalanan pakt 7- Ortadoğu için ABD nin yürüttüğü doktrin Yukarıdan Aşağıya: -Stalin in 95 te ölümü ile yerine geçen kişi - Rusya nın komünist devletlerle oluşturduğu birlik -955 te imzalanan Bağdat Paktına katılan devletlerden -Sovyet Rusya nın kara koridorunu kapatması ile Batı Almanya ile bağlantısı kesilen şehir yılları arasında İngiltere ile petrol anlaşmazlığı yaşayan ülke 6-Nato üyesi olan ülkelerden 7- ABD nin Truman Doktrini gereğince yardım ettiği ülkelerden 8- Macaristan da ortaya çıkan ayaklanmalardan sonra yönetime geçen Macar lider 9-Sovyet tehdidine karşı başta ABD olmak üzere Batı Avrupa ülkelerinin oluşturduğu ittifak 0- II.Dünya Savaşı ndan sonra iki ayrı devlet olan ülke -Çekoslovakya da ortaya çıkan ayaklanma - Macaristan da ayaklanmaların şiddetli olduğu başkenti- 98 de Ortadoğu da kurulan devlet -Orta Doğu ya yönelik Eisenhower doktrinine karşı çıkan Arap devlet O AYAK BENİMDİR Fransa Harbiye Nazırı Fransa'ya nakledilen yaralı askerlerin bulunduğu hastaneyi ziyaret eder.bu sırada yaralılara şöyle hitap eder:''kahramanlarım!gösterdiğiniz cansiperane hizmetleriniz hiçbir zaman unutulmayacaktır.zira ancak sizin fedakarlığınız saye sinde bugün Fransa'nın bir ayağı Çin'de bulunmaktadır." Bu konuşmaları dinleyen ve bir ayağını gülleye kaptıran bir asker şöyle seslenir: -Aman nazır efendi! O ayak benimdir.

110 YUMUŞAMA DÖNEMİ VE SONRASI Vietnam'a 95 yılında yapılan Cenevre Antlaşması ile bağımsızlık veren devlet -Yunanistan'la aramızda problem olan alanlardan -97 yılında İngiltere'den bağımsızlığını kazanan Pakistan'la Keşmir sorunu yaşayan ülke yılında Şattül Arap Su yolu sebebiyle yılları arasında İran'la savaşan devlet 5- ABD'nin arabuluculuğu ile İsrail ile Mısır arasında 978 yılında imzalanan antlaşma 6-Mısır'da Enver Sedat'tan önceki lider 7-İran-Irak Savaşı sırasında İran'ın İsrail aracılığıyla Irak'ı destekleyen ABD'den gizlice silah aldığı skandal 8-97 yılında İngiltere'den bağımsızlığını kazanan Hindistan'la Keşmir sorunu yaşayan ülke 9- Mısır'ın Süveyş'i millileştirmesi üzerine Fransa ve İsrail'in desteğini alarak Mısır'a savaş açan ülke 0-95 yılında Fransa'dan Cenevre Antlaşması ile bağımsızlığını kazanan, yılları arasında ABD ile savaşan ülke - Küba'nın millileştirme politikası sebebiyle ABD'nin iktidardan düşürmeye çalıştığı fakat başarılı olamadığı Kübalı lider - Irak'ın 990 yılında işgal etiği ülke -Asya ülkeleri arasında kurulan birlik -İran-Irak Savaşı'nda Suriye ve SSCB ile İran'ı destekleyen ülkelerden 5-97 yılında Pakistan'dan ayrılan ülke yılında imzalanankıbrıs Cumhuriyeti'nin kuruluşunu sağlayan antlaşmalardan 7-Yunanistan'ın Kıbrıs'ı Yunanistan'a bağlama ideali 8-97 yılında tekrar Birleşmiş Milletlere alınan ülke 9-Amerikan Uzay Dairesi ve Havacılık yılında Kıbrıs Cumhuriyeti'nin kuruluşunu sağlayan antlaşma -Sovyet Rusya'nın yaptığı ilk uzay aracı -956 yılında İngiltere, Fransa ve İsrail ile savaşan Kuzey Afrika ülkesi Londra ve Zürich Antlaşmaları ile bir cumhuriyet olarak kurulan Yunanistan'ın Enosis politika sebebiyle 97 yılında Türkiye'nin müdahale ettiği ada -Aya ilk ayak basan ABD'li astronot 5- Kamboçya'yı yıllarında yöneten ve katliamlarda bulunan komünist lider yılında Fidel Castro'nun iktidara gelmesi ile ABD ile arası açılan ve Sovyetlere yanaşan ülke 7-Enosis'i gerçekleştirmek için Yunanlılar tarafından kurulan örgüt yılında nükleer silahların sınırlandırılmasıyla toplanan konferans yılları arasında Irak'la savaşan ülke 0- Döneminde Watergate Skandalı'nın yaşandığı ve 97 yılında Çin'i ziyaret ederek Çin'le tekrar diplomatik ilişkileri başlatan ABD başkanı - Çin'de Kömünist yönetimin kurulmasından sonra milliyetçiler tarafından kurulan ada devleti -Bağlantısızlar hareketinin kurulmasında Endonezya'da toplanan konferanslardan -978 yılında İsrail ile Camp David antlaşmalarını imzalması sebebiyle Arap aleminden tepki alan ve bir suikast sonucu öldürülen Mısır Devlet başkanı -Hindistan ile Pakistan arasında sorun olan bölge 5-98,956,967 ve 97 yıllarında Arap devletleriyle savaşan devlet 6-İran-Irak Savaşaı'nda Suriye,Sovyetler Birliği ile İran'ı destekleyen Kuzey Afrika ülkesi 7-Hava sahası (Flight Information Region) yıllarında Türkiye'de başbakanlık yapan ve 960 darbesi ile idam edilen devlet adamı 9-980'li yıllarda pekçok diplomatımızı katleden Ermeni terör

111 KÜRESELLEŞEN DÜNYA 6-95 yılında Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu ile temeli atılan örgüt - Gürcistan,Ermenistan,Azerbaycan, Dağıstan gibi ülkelerin yer aldığı bölge -Dünya genelinde özellikle gelişmiş ülkelerde yayılan bir hastalık - Türkiye'nin 999 tarihinde Avrupa Birliği'ne aday ülke kabul edildiği zirve 5-96 yılında Enver Hoca liderliğinde SSCB'den uzaklaşan ve 985 yılında Enver Hoca'nın ölümü ile Ramiz Alia'nın geçtiği Balkan devleti 6- SSCB lideri Mihael Gorbaçov tarafından 987 yılında açıklanan açıklık politikası 7-SSCB dağıldıktan sonra kurulan Rus devleti 8-Dünya Sağlık Örgütü 9-99 Oslo Görüşmeleri sonunda FKÖ'yü tanıyan devlet 0-99 yılında Avrupa Konseyi'nin Avrupa Birliği'nin genişlemesinin kriterlerini açıkladığı zirve -Sovyet Rusya'nın dağılması ile bağımsız olan Türk cumhuriyetlerinden -Ermenistan tarafından Karabağ bölgesi işgale uğrayan Türk devleti -İlk defa klonlama yapılan koyunun adı -Avrupa Konseyi'nin merkezi olan şehir 5- Afganistan'da bulunan BM Barış Gücü 6-987'den itibaren Yugoslavya yönetiminde söz sahibi olan ve Bosna Savaşı'nda binlerce Bosnalı Müslümanın katlaedilmesinden sonra Sırplı komünist lider 7- Bosna lideri İzzetbegoviç'in ön adı 8-Avrupa Birliği Antlaşması'nın imzalandığı ve kriterlerin tespit edildiği Hollanda kenti 9- Sovyetlerin dağılması ile bağımsız olan Türk Cumhuriyeti 0-Yugoslavya'nın dağılması ile Üsküp başkent olarak kurulan ve Yunanistan'ın vetoso sebebiyle NATO'ya üye olamayan devlet -990 yılında Irak tarafından işgale uğrayan devlet - 00 yılında vefat eden Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) lideri -987 yılında Glasnost ve Perestroika polikalarını yürürlüğe koyan SSCB devlet başkanı -990 yılında Kuveyt'i işgal eden ve ABD'nin müdahalesine maruz kalan devlet 5-Ermenistan tarafından igale uğrayan Azerbaycan toprağı 6-SSCB lideri Mihael Gorbaçov tarafından 987 yılında açıklanan yeniden yapılanma anlamına gelen politika 7-Karadeniz Ekonomik İşbrliği örgütü 8-96 yılında Türkiye'nin AET ile imzaladığı ortaklık antlaşması 9-996'da Çin,Rusya, Kazakistan,Kırgızistan ve Tacikistan'ın katılımıyla kurulan 00'de Özbekistan'ın katımıyla Sanghay İşbirliği Örgütü adını alan örgüt 0-995'te imzalanan Bosna Savaşı'nı sona erdiren antlaşma -989 yılında yıkılması ile bir açıdan Soğuk Savaş dönemini sona erdiren duvar -Türk Cumhuriyetleri ile işbirliği amaçlı kurulmuş örgüt -99' te yürürlüğe giren Maastricht Antlaşması ile Avrupa Birliğinin aldığı ad

112 BULMACA CEVAPLAR TARİH BİLİMİNE GİRİŞ - ESKİÇAĞDA TÜRKİYE F E N İ K E B K R O N O L O J İ İ Ü L B Z L İ Y O N L A R C E L A L İ T A K V İ M L R N Ü 5 N E O L İ T İ K G S R U M İ J Ç İ V İ A K E P İ G R A F Y A M Ü H T A L İ D Y A L I L A R A F T T H İ T İ T L E R H E L L E N T H İ P U R A R T U L A R Ö G P E R S L E R Ş S Y L A U Ç A Y Ö N Ü E Ş A R K K R İ S K E N D E R K A D E Ş İLK TÜRK DEVLETLERİ Y Ö T A L A S A S Y A H U N D E V L E T İ A R V Ü R G K A R L U K L A R G Ö K T Ü R K U U E A İ P E K Y O L U M U K A N N A L Y H Ç H D G M A C A R L A R M A O T U N M I U A K A N A Z R T U N A A N D R L O R B İ S E L E N G A A Ş İ N A E V O R Y Y O Ğ U Z L A R S A K U T L U K E V K T A K U B R A T İ S K İ T L E R K İSLAM TARİHİ VE MEDENİYETİ P ESKİÇAĞDA TÜRKİYE VE ÇEVRESİ H U D E Y B İ Y E A N T L A Ş M A S I B E B R A N K A D İ S İ Y E Y F N H E R E D O T B E D İ R Ü A K A B E M E Z O P O T A M Y A R E E L M M Y N M I M A N U K K A S T Y M U T E M İ U U İ A S Ü M E R V P K B E U H U D E L E M İ N H N K K I U K A D E Ş E B Z T N D E N S A R P A T E S İ A S U R R R R A H İ C R E T K D E C N B B A B İ L L E R S B S H U D A U Ü N İ R U B L E M E V İ N L R L İ Ö M E R K A R T A C A R Z İ G G U R A T E L E H A T İ C E Ü N G K U R U H A D İ S Y P Y S U L U H A N P O L İ S A E L A M R N Ş L S O K R A T D TÜRKİYE TARİHİ E İ R D F İ R A V U N P A P İ R Ü S M İ R Y O K E F A L O N S A V A Ş I A E Ö N K L U N İ S İ N O P M İ TÜRK DÜNYASI I G E A Ş N K U D Ü S D A L M H A C A N T A L Y A R E İ S Ü L B A H R B Ü Y Ü K S E L Ç U K L U D E V L E T İ Y E S E V İ Ğ A B N Ç H A O K K O N Y A H I T T İ N L S R M E L İ K Ş A H M A L A Z G İ R T Y D L İ I U A L P A R S L A N U İ A İ İ Z N İ K L F L H G A Z N E L İ L E R S A L T U K L U L A R L T A İ K T A A O M E A E A R M D A N D A N A K A N Ğ K A R Y A S S I Ç E M E N Ö R F İ K U T U Z L S A T U K B U Ğ R A L I A T S H I T T İ N L T A D E L L Y A V U Z 8 M I G A Z N E L İ M A H M U D T A L A S A G B İ G O R A 8 T C R R N İ U Ğ A 6 N P Ü E V A K I F R L 0 U V K İ M E K L E R H A R Z E M Ş A H L A R H A T G H Z A I Ç 9 G TÜRK DÜNYASI II M A C A R L A R R E İ İ M R Z A L G N S Ş Ş K E V A L A R A I E K L Ç A Ğ A T A Y H A N L I Ğ I B E R K E T A R R Z K İ E Y L H İ R A A K A R L O L L T Ö R E E T V I B G A L 9 A G 5 A E L M I S I R E M Ü A Y I 5 K A R L U K L A R R E E N H R İ K U Ş K R N T O K T A M I Ş Y A R L I K G R Y H 0 R M Ş N E U A U R U K U T T D S A F E V İ L E R B Z L Ğ N A İ L H A N L I N H I N İ Z A M İ Y E T L L M A N Ğ L 6 H A N 7 B A Ş K I R T L A R B U H A R A G Ü L İ S T A N I H A N Y R S R M Y E

113 6 5 H T 7 8 Ş E H N A M E C İ U N F R V A K A N Ü V İ S P A L E O G R A F İ İ M L D 8 T D İ O O L A Y E 5 T A K V İ M Z L T N N D M O T 0 6 K A Y N A K E A J R O İ İ S T İ O L T M İ 5 P G Y 6 K N O U 7 H E R A L D İ K 8 C E L A L İ R K Ü O O U O L 9 L 7 J M Ç L 9 T R U V A İ 0 M İ L A D İ A O E N T E T J P T İ Z A L İ Ş A R E A K O 9 L L L A L A C A H Ö Y Ü K Y İ S Ö A N K A R A T U Ç A Y Ö N Ü İ R Ü K K K 6 F P A N K U Ş R L U D R H İ T İ T L E R E A G D A Ş L L Y 8 S A R D Y E A T 5 İ Y O N L A R L U L I L 9 T U Ş P A L A A R 0 İ Z M İ R M 7 7 B O R H U N Y A Z I T L A R I Ğ L 5 O G M A L A S Y A H U N D E V L E T İ L R O Y R A L D G O Ğ U Z L A R R A U U P R 8 N R 6 S A S A N İ L E R 9 Ç İ Ç İ K L H P A A U E R R 5 M A N İ H E İ Z M K U R U L T A Y D Y U E 0 P O 6 K U T L U K D E V L E T İ E L L 8 L Ü Ç U +9 M A C A R L A R E R E H R R T G N A A İ İ E Z P Ş K A L K I P Ç A K L A R L 0 K I R G I Z L A R E E L R K Ö K T Ü R K L E R A B A Ş K I R T L A R

114 TARİH BİLİMİNE GİRİŞ T A R İ H E K A R A S U R L U L A R A K A S A Z A M A N V R N A M E N A M 5 İ E N A M R A O 6 M T E K N E K R 7 L A N A R U M İ İLKÇAĞ UYGARLIKLARI L İ D Y A L I L A R H A L R U A R M A Z İ H A N E T A K A T T A S A R I A L E N İ 5 A N N R A B T 6 K L İ A K P A L 7 T I M A R Z A H İ D E 8 İ A P E R S L E R 9 K Z S A S R A M 0 E M İ L A H H N S U L T A N A L P O İ S K E N D E R K A M İSLAM TARİHİ E N D Ü L Ü S S İ N A M U A V İ Y E L A B E M E E M S R B V A Y A A C İ L A 5 İ N T İ Z E Y A S 6 L R İ M E M E S İ 7 E T A P A N R A L 8 R E Ş İ T İ İ L E 9 R A M A Z A N L A R A B D Ü L M U T T A L İ P S İ R U H U L A T İ F E A K A B E U R B E A R A M İ B E D İ R D U L A R 5 İ M B K Z A H İ R E E 6 S E B E A K U R Z A M 7 T R R A H M E T İ T K 8 A İ L U L A M A İ R A N 9 N A N E A H İ R E T N İ R İ 0 K K K A D İ S İ Y E H İ R A N İ C H K A R A C A I S K İ R P R N E V O S M A N R T İ N E R M E S I F F I N M E D İ N E N 5 M Ö K C E M E L A S A T

115 MOĞOLLAR VE DİĞER TÜRK DEVLETLERİ Ç A K A A L A K A A A Z A K L A R U K K Ğ I T O T A R T U K A K A T I K U P O 5 T E Z A N A L T A Y 6 A M O Ğ O L T A U 7 Y S K R H A S A N 8 N İ D A Y A L 9 A N K A R A E B U 0 B E R K E M A H A L D E K L E M E A T A İ S M A İ L T İ M U R TÜRKİYE SELÇUKLU DEVLETİ S Ü L E Y M A N Ş A H İ S A B E T E L A H N M O R Y E B A T A O Y A K N A R N A Ç 5 P İ P A K O Y L 6 V E Z İ R K A Y I 7 E S K U D Ü S 8 M İ R Y O K E F A L O N 9 E R A K R İ 0 K E R A S A R A N E N T N T L U S U M K Ö S E D A Ğ M İ R İ İLKÇAĞ UYGARLIKLARI L İ D Y A L I L A R H İ Y E R O G L İ F L İ F İ B L A K R A B K O L O N İ U M S İ T E S R L A R T K İ L E R T R U V A O K A N T A K A D E S T A N U D İ Z A N İ K İ 5 E N E M K O R H A M M U R A B İ A T K 6 İ K A T P U H L H N A S S E 7 E L E M E T M E Z O P O T A M Y A A K İ L 8 K E P U K A L A L E A K İ T A N U R A N İ 9 M R A T A R İ U L U N K R A G N İ L 0 E A S R S İ E S O K E C İ L A L I E K İ L İ E M E N T U R A E T S A T I R T A P E T E S İ L İ Ş P U L U R R A K I N K A T İ S A Z H U A S R A K L K P G A P L A T S A K A L A R M O N İ 5 K R İ B P O L İ S E Y Ş İ A R I R A K 6 S İ N R İ K A K A M A Ş A K T M L E 7 A L T İ R A N E E C E M İ U I N A T 8 H İ R A T L Z S Ü M E R L E R R S R E P 9 İ S A E D E B İ E M A T A B E Y R T 0 H İ T İ T L E R R A K İ P A K A D İ M E C E İSLAMİYETTEN TÜRK DEVLETLERİ G Ö K T Ü R K L E R A S Y A H U N İ L E D U O T E S U L T A L A P A Z I P U L O Y T Ü R K S A T E S A T A Z A K E T K G K E N A R A B A A R A K O K S A G U 5 Ş E N K T Y A Z A R N Y A V A R 6 İ N İ Ş R A K T M A T S U M O İ L 7 A Y U T A Ç E A T E L M A N A 8 B U M İ N K A Ğ A N İ L T E R İ Ş U R B A R 9 Ö T E S U K U T A Ç A S A L A K A R 0 G A T A R M İ L M İ R A Ç U Ü R E B U L G A R U Ç M A K E N O S İ S İ E L A K A L A A K T U M A N O T O M A T İ K T A R A K A K E O T T L Y M A N İ K A V İ M L E R G Ö Ç Ü A T A 5 A T A L A Y L R A K A E T A Y N Ş O K 6 R Z O B L O H E K K T A A 7 B A L A M İ R S A Y T A N R I B İ Z A N S 8 A K A E H A H A B A S T A T Ü O Y 9 Y R D U S T A S İ R A S A T B A N U 0 B A T I H U N A T T İ L A B A T I R O M A Ğ

116 İSLAM TARİHİ A B D Ü L M U T T A L İ P S İ N A M E D İ N E R E R U H U L A T İ F E A Z A D İ L A N A L V E Z U R F A A R A M İ A L K A N A D B R A O D A M A İ Z A R M L Ü T Ü 5 İ T R İ E K E A F E M E V İ L E R L 6 S E B E Z E K A T Z A L İ M T A R N Ü 7 T S E K A Z A T T A N S M K A L E S 8 A R R L A L K A M İ L N A D A N K E M 9 N A R A K A L İ K İ A S E N A H 0 R K A D İ S İ Y E İ H A K E R B E L A İ R A K A Y A E M E K A H İ R V E Z İ R I R A K E N A M M U A V İ Y E A L U O T A N T D M A A T E R O M H A S A N S I F F I N N İ D E M S N T A R A S R 5 M A İ R C E M E L İ F A D E K İ R T E 6 A T A Y A N R E L A L L A K A Y O Ş 7 N K K A B B A S İ L E R H A R E Z M İ 8 A T A K A H L A A Ş A R R T E T 9 A S A R A E K H U D E Y B İ Y E A R 0 B E Y T Ü L H İ K M E A R A B A T E L A A S TÜRK-İSLAM DEVLETLERİ T Ü R K İ S T A N M E D R E S E S Ü D U K O T A N E R O N K U S A H A V A N A L Ü T N R A İ Ö L M A D E L R U B O R A K S M O Ğ O L L A R Y A K A 5 N U S O T S A B A L R E L İ K N U H 6 O L U R M E M L Ü K L E R E Z A N R A 7 Ğ U L U A Y A E R M M U Z U N 8 U Ğ A M U Z T Ü R B E A K Ş E R İ L 9 L M A L A Y K A R M A A T A K N I 0 L A H U M A S T E R H T A L A R K A M K R E M H A Ç L I L A R A R E K U T S A L L I K R U A A Z A R I R A D O Ç O B E K İ R B A L R E D M A R U L S A Z P 5 E L O T U R A K E L T A S O R A K 6 P İ L D E N İ Z L İ L E R A B A N E R A 7 İ L G İ U L A M A K B A L K S T 8 L A N K L A S L A A R A L A M A K L 9 A L E L B İ Z A N S A A S A B İ A L 0 G A Z N E L İ L E R E Y Y U B İ L E R N İ TÜRKİYE SELÇUKLU DEVLETİ M İ R Y O K E F A L O N Ş I H N E S A R K I K A T A Z A R A R İ M E A Y A L A K Ö L A N T A N K S Ü L E Y M A N Ş A H F A S A R N A A L A K M E N E T İ K A T E 5 Z A R A A E T K A D I A S K E R E B İ D 6 G R A F T I R A R K A R U R F A A 7 İ Z N İ K A K K A R F U R K A N V E A Ğ 8 R A K O R T T K A D A N A A F A R O Z 9 T Y N A L S A E N İ L İ M O N T A Y 0 K A Y T A Ç A N T A L Y A H A S S A M A B A L K A N K Ü T Ü P R A H A T A D R E S A R A S A T Z A S P İ A T A R S T S B A B A K K Ü B K P A R Ç A K A R A I M İ N İ E R M E E M R A L M Y A K Ç 5 Ş A N Y A K A Y K M P A R I L T I H T E 6 İ N A Y E T P A K I M I L A T İ R E M 7 N E İ M E V L A N A A K I B E E 8 O L A D B A B A İ S H A K R A R S E N N 9 P E R V A N E I R İ A K D A 0 H A R İ Z M Ş A H L A R E M İ R Ü L Ü M E R A

117 İLKÇAĞ UYGARLIKLARI L İ D Y A L I L A R A K A L A R O K U R A S U R B A B İ L E L A M İ G A L Y A A K A D Ş E M S N A Z M A N A L A K A S N E O E L N E M 5 L S R A K R A C A P A M İ R K E 6 T A K U T K U K A R S E F İ R 7 T A A M A L A M A R T İ N E R L 8 İ R S A A C N A T R N E L E M E 9 R İ Z E A M A L A M A N O S N A R 0 A K S A K A N A M İ A N A L L N A N İ K A K A S T S R K A R A R P A D K E N A R E N İ Z E E T İ K E K E M E A V D E T E G E N A L S A İ S K A T A L A V İ L 5 T E V R A K A A N A M A Z R 6 E M R A A P S E S A L A T M T A 7 R A A A R A N G O N S O M A R 8 D A L E M D A R A N N E N K A Ş 9 İ A İ B O A Z R A M M A L İ 0 S Ü M E R L E R İ A M I S I R V İSLAMİYETTEN ÖNCE TÜRK TARİHİ K A R L U K L A R T A L A S A S Y A H U N G I R M A K A K S U N A H A T A Y A E T Ö R A S T A K A D E M İ S Y E N R A V O S O K G L İ M Z A İ M A S A N İ E A S R T 5 I A N A B U M İ N E R G E N E K O N A K Ü 6 Z O R R M L E H Ö N E M B U L G A R L A R 7 L T E N Ü K U S L R N G İ Z E M S Z K 8 A L E T Z Ğ Ç İ Ç İ A A U M K A N A L 9 R A M K Ü F T A İ G O R A E T N A N E 0 S İ Y U Ö T Ü K E N T A N R I A D R R A S T A N M A R A K A A N A N V E A S A S K U R G A N İ P E K Y O L U R A K İ R O E K L A M A R S Y A T Y U L D I Z R A K T U L U N M E R A L O G 5 P A C A H D M A İ S T E M İ A S A G U 6 A B I A S U İ D S A R I B A S U R 7 H A N T O N Y U K U K M A N İ L A K Ş L 8 U O K A N A R A İ T O A N İ Z M A K A 9 N A S M A R T N A A Y N A S A B A R A R 0 D A L Y E V T Ö R E T A K N A C A K M A N A S B L E K T A N E L İ L A T N A H A N A T O L İ O S T E Ç A R T S A R A D A D A A K U T İ F A D U A Z L K L E E Z U A U S A L A K A R A F A E L A T A M A 5 N İ B E L U N G E N K İ A M R A R T İ R İSLAM TARİHİ A B B A S İ L E R E M E V İ L E R K E R İ M E K E R B E L A A H A L A M U T T O R A M A N A K A S Y A E E S R A R T A R I K S A R D B A N F A T A M A K L E B E N H A N Ü 5 E R D İ K Ö M E R Y I N A L A S A T A L 6 E A K E L A D F A K R E R K E N A K Ü 7 K T K A L A S A A S E S A B İ Z A N S 8 A H A L İ D B İ N V E L İ D E C E F İ İ E 9 D İ A R M İ S İ K I L A A Z M R N M 0 İ Z T A E K A E L K A T İ M U A V İ Y E S İ Y E R M U H A C İ R H İ C R E T E Z İ V İ N A L K İ U L A A T A R A F A A N İ Y R L A A Z A L İ S P A N Y A A L E E L M O R A A S E K R L Z O K A I N 5 A M O R K U R T U B A Y A T A K S A S İ 6 S R R K A S U R B A K R L U İ K A H 7 A N İ T A S A Ğ B E D E A K A S Y A L A 8 S A L R I D E R N E A N A M U R E R K V 9 A K A N S M T U D E M R R A B S E 0 N A A Y I L T L E E R T M E K K E K N İ L H A N A N S V H U D E Y B İ Y E O D S O A K A Z A K İ M A N D Ş T E M A S S I F F I N A T A R A A T İ H A R İ Z M İ A L E S A R A Z A N T T N İ A P N A A T 5 K A D I N P U V A T Y A Ö Z E R K L E T N E

118 İLK TÜRK İSLAM DEVLETLERİ G A Z N E L İ L E R A L P A R S L A N U Ş A K A M İ L A K E İ B L A K A A N İ N E L A Z A Z A R E K A R T İ S T İ F A A H İ R N K A M K O K A T O A K U İ L K N Ş A 5 E N İ M O T E L F Z N T A K A L A N A H 6 L A İ S A S U S E Ş A R B D A R M K A 7 İ N A Y A L A M V L R U K U D Ü S B E R N 8 M Ş E M A E N İ A İ Ğ A N K A E L 9 A L İ İ A E Y Y U B İ L E R Y E L A Z I 0 H İ N T S L A V T Ç M A A T A B E Y Ö L M A D A H A T E K R O A A A U S D İ V A N I H İ K M E T M E M L Ü K L E R T U Ğ R U L B E Y S A M N Ş A A L A N A M A S D R N U R O B N A N A M 5 P U T R K A K H I T T İ N Y T M T A 6 A Y B E K K A T V A N R Ö L İ S A S E U L 7 S İ K E B E N A R İ D A N İ Y E K U T M A 8 İ Z E Z A A L İ A A K N E T U S A Z 9 N A R A L A M U T S L T S T A T A N A G 0 L M F A S A Ş İ R T A P A R İ S A N İ E C E M S U L T A N S A L A T A Y U A N R R S R S A A E E N A H A B M K E C E N T A R K G U R L U L A R S A A N A A A K A N U S T A R M A A T A B İ R U N İ 5 D A N D A N A K A N H A R E Z M Ş A H L A R N TÜRK MOĞOL DEVLETLERİ K A R A K U R U M T İ M U Ç İ N T A H A L A U R B İ L A E K O S E A L A K A K U R A L B A R A K A A Z A K T Ü R K M E N Ç A Y R T İ E K E T R E T S E E A R I S U I 5 L A A M O A T Y A K N A Z T Ü R K M E N 6 A Y A N U Ç A K M O Z A R T K I S L U K O 7 Y I L T M N K I R I M A S A M T İ M U R 8 L O D A N A K A Ş K A Ş G A R T E İ D 9 Ö T R R H İ Z B A A R R A K A B E M A 0 G K U T V A L Z A T L E M A K R A B A E R Y A L A R R T A N S A Ş L İ İ R İ D A R R N H A C I G İ R A Y E L İ Z A T L E C K A K A A N A A R A Y T K A H Y A B A N A U Ç L K M N B A T A S M A 5 M A R K O P O L O Y A K A K A Z A K T A N 6 Ç R T S U Y U R G A L N E N A M A Z V L 7 A T L A M T U U K S A M A İ A P A N I 8 Ğ A L T O N A Ç K I R G I Z L A R A R A L 9 A K S A P S R I A R T E A S K A A 0 T A L H İ S A R R K O M R S B A B Ü R A B B A S İ A S A K I Z N A E Ş R N Y A K A V A L E V Y E S E V İ L İ K B E L K A T E K N E S A K S A F E V İ L E R A S O L A R A V E K A Y İ A N A E R R 5 H A R Z E M Ş A H L A R T E L E S A G E N C E TÜRKİYE SELÇUKLU DEVLETİ M A L A Z G İ R T P A S İ N L E R K A N A M A İ L İ M E V L E V İ L İ K S R A M R K R R A S L E R A A H L A K I R M A A T Y U N U S E M R E A Ş S O F A C I S U R U 5 O S N A N E K Ö S E D A Ğ A R A İ Z N İ K 6 K K A L B S E V A H İ L A T A M A N A L 7 E C E İ E T T E İ S T İ F A A T O M M U 8 F K A H V E M M R U K A L A İ P B A L 9 A C E M İ N E M A A K A E Ş E K S A A 0 L A M İ Ş K Ü T A H Y A S İ T R H A B U R O N E A K A A Y İ R K M E M A L C N İ A N A D A A N M A S R A F L I T A D K U L M I K A U Z U N H A S A N K O N Y A K S A N A Z A R R A L S R E D Ü N 5 Ö S E D U S A R H A Ç L I S E F E R L E R İ 6 S U Ğ D A K E M H A T A A M A E N E Ş 7 E R İ K T A İ Z A N A N A L R A T A K M 8 D İ S K U L U I Y K S A K K L L A E 9 A N T A L Y A A R A M A S A Ç A K B A E N 0 Ğ A S İ N A R H A H A M A L A B A D İ T M A Ş İ Y A N A N V A M K A N A L N İ L A A D A N A O U T E U R A N Ü S U S İ K A R A S A S L U A S A R L T R E L İ S N A A R U S L U U E R R A F İ N E 5 K U A L I Ş Ğ L U S L Y M N Ş A H R T M O Ü E A

119 5 TARİH KRONOLOJİ Ç A B A T R A B Z O N A M A S Y A Y A L T A L A M A H A A K R D K O T L U K B E L İ 5 I A S İ L E R İ K 6 R İ D A N İ Y E L A Y 7 A R A L N E B O G E M 8 N A N T A P R A O 9 N A L S A A Y A H 0 A K A D I A D A N A M S A L U R K N A Ç A L İ A T A M A N L R E F O R M Ö Z E L Ü N N A N T M A E N A T R 5 S P R A T 6 A F A R O Z 7 N E P A L A 8 S N A D İ L P İ S K A N S R A K E R K O E K E T O L A A S A A G A Y E M E O N O R E M U 5 K A V N A D N A N 6 A Z N A A T İ L H 7 N A R A İ L N M İ 8 O N B U R S A T A S 9 N R I A V A R N A 0 Ç A M U R T İ R A N A T L O R S N İ Ğ B O L U A Z A K REFORM P 8 S S K A T O L İ K B B A L İ U F 7 M A R T İ N L U T H E R A N A 0 E G R K A L V E N İ Z M E R O N Y 9 A N G L İ K A N İ Z M T A P D Y R Ü 5 P A P A R O L N 6 E N G İ Z İ S Y O N T E T A N J A S E O G H A Ç O 5 V 6 A 7 8 F 9 R 0 E N K A L A R K E L A Z İ T V A T O R O K S İ M A K A L H A A R 5 N A L K M A T A I 6 E N A S İ S T K A Ş 7 E V R E M P T R İ 8 A A V İ Y A N A R 9 K A S V A Ş A R K İ 0 P V A L T A R E N A R A S A A T A N K A R L O F Ç A F E S

120 K A R L O F Ç A A Z A K A L E R O L A N A K Y E Ş İ M B E R L İ N N S A V A N A L A K 5 A A N İ N İ K A 6 R K A F Y A K İ R 7 C A P A S A R O F Ç A 8 A R B A N A K A R A C 9 E K R A D N N A 0 K A L A İ E D İ R N E I G S A A S I R P R O R O B Ü K R E Ş R I D A K A T A K S U M A D E N Ü R E K U T AVRUPA TARİHİ S A N A Y İ İ N K I L A B I E T A J E N E R O E S A S İ L A Z E Z U A Z I K A L M A N Y A A S R A M A 5 M E O N L U K A Z 6 İ T A L Y A P R U S Y A 7 S A A T A A O K A Ş 8 V İ Y A N A R N A M R A 9 S A F A T A M A U R 0 K Y A T A K S E T A T A M A N K O L E Y F R A N S I Z İ H T İ L A L İ OSMANLI KRONOLOJİ

121 OSMANLI KURULUŞ DEVRİ O S M A N B E Y K O Y U N H İ S A R Ç İ M P E R P N O Y A K O M O Z L A N A K M İ A D H O R A S A N R O U Z A K A C I E L T İ A R A D A M S İ O N U R A K A R E T E R 5 N D O N A K A L M A K T U R N A B R A N N 6 B A L A N L A B A N O Z E R A H U E 7 E B R U A T A M A N E M A R A I 8 Y A K A R A M A N T E P S İ V E R İ M L İ 9 S B İ Z A N S T E K F U R S E G E D İ N 0 K A M U S L A A F K O L A N S E N E G A L A M U R R U T T E İ R R A Y A K Ş A S A T M A S A R T S D O T T A K L A K İ T K A R E S İ O Ğ U L L A R I B U M A L T E P E T İ M U R R E A T 5 A B V A R N A A T A T M A N V A M K 6 İ L İ N E Y R E P İ S A K A A E T P O 7 A L M K E F E T R E T K N A T N A K S 8 K A T T A L İ C Y A B A R İ T O N O 9 I L I M A N E R A Y M E Y T A A V 0 N İ Ğ B O L U Y I L D I R I M B A Y E Z İ D A OSMANLI YÜKSELME DEVRİ K I R I M O T L U K B E L İ T R A B Z O N Ç A K A B E K A S A S E S A U T U N A R A B R B A L A H E S T E E S R A R Y L A Y A C E M A A A R N A V U T K A K A D 5 D T N İ H M S U R A N Z A R A N A I 6 E M A D A L E T M A T B A Z A Y E T A R 7 N E L A D A A R U T U A L T O R B A 8 İ R S A B M D A T K A L E T A R E N 9 Z A T I K U R B A L N A M E M L U K 0 K A K I B R I S İ R E L İ Y A T L A R H K S N A S P R E V E Z E R U P İ İ A S E M K U R A S O E L A M Ü F İ D N S V İ Y A N A B U D İ N M O H A Ç E T A T U V A L N K R A A F T A T S A Ü N 5 E L E İ N E B A H T I U S A N Ç L İ 6 A Y N S İ M İ T M İ A M A Z A B E L A Y 7 M E S M E R O L A R A B T F İ L S E 8 A D A K İ A N A L K E B E Z A Y 9 T R İ A A S L L A İ Ş N A A T O T 0 A K K O Y U N L U L A R C E N E V İ Z A Ş N İ DURAKLAMA DÖNEMİ K A R L O F Ç A F E R H A T P A Ş A B U C A Ş A S A B İ N S E Z B E R L E M E M A R A Z İ S T A N A K A R A L P D A Y I C E B E R A R A K T E D D A T E T R T P E R İ 5 I R A K S U R A V U S T U R Y A A L R İ M 6 Ş K S U R A İ R N E L A H R 7 İ N A G T I M A R L I S İ P A H İ L E R E C E 8 R A S A T R E T E R A L L E İ S E M E T 9 İ H Z U T R N E G M İ S E S K E B Ö 0 N İ Y E T K A A N A K İ T A B E T E V E K C E L A L İ M A L T A S A F E V İ T İ E V N İ M E T S U S İ R S N A L A N İ A T A M A N E T A R İ Z O N A K L İ S U Ç K A A L İ Z T R A K K A R T A L 5 V E R F S E L E H İ S T A N D O Z I Y 6 A S R İ E Z A N A L A Y H A R B R A İ 7 R İ Y O T İ A D Ç O B A N A S I K A Y 8 İ A R A T Z İ T O E L İ Z İ N S S A 9 A L O T A P I N A K V A T İ K A N Y I L A N 0 Z İ T V A T O R O K B A L A S A G U N M O R A

122 YENİ VE YAKINÇAĞLARDA AVRUPA F R A N S I Z İ H T İ L A L İ B R A M A N T M R E Z Ö A L A K A L A T İ F L A V A N T A A F E R İ N B R D A M A Z S İ A K T A Ş N O R O H S E İ T N A K L E N M E T A M A 5 K R İ L V E R S A Y N A Y L O N B İ 6 M O N A T B E Y Z A F O G S B U R G 7 A A J A N S A N A A M İ Z A R A M A 8 L A İ R A D E İ R İ K R İ S T O F L İ A Z 9 C O A M E R İ K A L I U O N A N E 0 T E N V E R E M S E Z G İ N K R B L E N D Ü L J A N S S O M U N L L U T H E R T A A G A E A R A P D İ Y E T A H K A L V E N İ S İ R O M S E R U M S Ü I A T K L İ A L E N R E D A K İ M 5 T E R O M A N A N D A C T A F L A 6 Ü M İ T B U R N U E N İ A N E A R E N 7 R Ç O U A L O A A M A C E L L A N İ 8 K E T R M İ K E L A N J E Z S E L V İ Z 9 E T E R T A K S S D L İ M O N E K İ M 0 R Ö N E S A N S C O Ğ R A F İ K E Ş İ F L E R GERİLEME VE DAĞILMA DÖNEMİ K A R L O F Ç A P A S A R O F Ç A E D İ R N E Ü R E T İ M M A S I R S R E T S A N C A K Ç A N B A N K A R A M A N A S M E L K E Ü Z Ü M T R T R P N A N E T A Y L 5 K İ V E N E D İ K L N S K A S T O K 6 K A S K E R K A R A C A A Z İ Ş T O V İ 7 A R Z R V E S R R A K A H R İ S T O S N 8 Y İ L E R A İ Z Ü L A S U N A 9 N İ Z A M I C E D İ T K A K N A K İ N E Y 0 A R L R T A R İ K A T E K R A N C E R A C A A B L İ N B A L K A N K I R I M C D İ K E B E N A İ R A R A T R A Y İ A I C S L T Ü N A L İ V E M T A N C S İ M G E A E K E S U N A K G 5 K E K M E R T E B E A K T A K A K İ 6 D A L S A A T Y A S A D E L E V R E E L 7 S İ Y A S E T İ T İ M A T L U K A A D T 8 A T A M A N L A L E N İ B E K İ R A T E 9 R K İ R A T R A T K R O S M İ S A F İ R 0 P A N İ S L A V İ Z M B E R L İ N N A V İ R E OSMANLI DEVLETİ NDE KÜLTÜR VE MEDENİYET B E Y L E R B E Y İ S A N C A K B E Y İ T U M E T A T İ K İ L E K A R T A C A N A S U N İ Ş A N C I N A R A R A D K A R A H N T F A A L E N D E R U N I R M A K T A T 5 A N A T O K İ S T E C S Ü T K İ P E 6 K A T A R B İ N R E K E Ş D A R K A S 7 K A Z A S K E R K A P T A N I D E R Y A L İ 8 K M A H A L D A R E S H A M R A B C B 9 A Z A M İ E B A B İ L K E Z A R A H M A N 0 Z N E B İ A S E S İ T E R T İ P A T İ A K T E M E L A R A I S E L A L L O O K T A H R İ R K İ N Ö M A T D İ R L İ K T I M A R E K C İ Z Y E İ İ P T A L K A P O R A Ö Ş Ü R E N A D Z 5 V A R M A C S A D A R E T K P E R S A 6 A T M İ L E S B E L K Ü P E A K N E M 7 N A İ Y E M A K A P A N N U S A 8 I K L E D E F T E R D A R K E M R E N K 9 H R A N Ş E Y H Ü L İ S L A M Ü S K A 0 Ü N E D İ M A R A Z E B E G Ü M E C İ A S M A T B A A A A E L M A S B Y L A A D O Y R S A B R K İ S T Ş İ F A H A N E Y A N K I Y A T U A Y I A N T İ K A İ S U N R L A S İ M A E R Y A M A İ 5 N A K A R A T U L U F E Y E N İ Ç E R İ L E R

123 T.C İNKILAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK B A L K A N S A V A Ş I U O R A S A B İ R L E N İ N M A D N A G D N A E B Ü K 5 A S R V İ R G Ü L 6 R N A U Ş İ K H Y 7 İ A T Ç R A M E 8 S A L A K E M M 9 T U Ğ R U L İ Ş İ L E 0 A B O K A R T E N N A A T E S E R E T R A B L U S G A R P H A T A K A H M U Ş B S A Y F A Y A T A L A Y A L A K U A D A N A E R İ A Ş E L A K K A B T A S A L A D İ N A D L İ Ş İ S R A O B A U R M U K A Z A N T R V 5 F A İ L T A Y L S D A R B M A S A S İ 6 E R K A R K A Y İ N A L İ A K I R K 7 L A İ K J A P O N E A N T İ K A İ A İ 8 İ K S İ R K O R E Ş A N P T O N K A R S 9 K R Ü T İ A M K İ E T N A A R S A K A 0 A K A N A N A A T A K A R T A C A N M U S G K A H İ N N Ö T R A N K A R A E N A R İ N E N K E T I E N S O Y N İ T İ L A V E T A I R A Ş A R S A K İ E L A T R A T S S O N A T O A B A 5 M K E T E A T A T Ü R K İ L K E L E R İ M 6 E R S A R A Y A D A N A M I M A D O 7 N S E R E Z E R N B C F E N E R A N 8 P A R K T E V H İ D İ T E D R İ S A T A N T 9 P L A A M E L İ A N A N A C A S A R 0 M E D E N İ K A N U N S O K R A T H A L A Ö H I Y A N E T İ V A T A N İ Y E L U N A P A R K R T Ü K E L E M A N Z E K A T T A L O N D R A A A Z A Y I A N K A İ P S A N A N O A R M E S S Ü Z E M S İ G Ü M R Ü L İ P D E İ T A M A M I 5 T A Y A Ç A N A R A Y A R M İ S A K M İ R M 6 İ N K A K E M A E L A R N A E K L A A R I K 7 T İ T E R Z U R U M N A L K E D İ D N A T A 8 E M A S K E D E M T S U P A R K A S E V R 9 M M İ N E K I L B A M Ç U M M I M İ R A 0 S A V İ S S M A Ç N Ü U A K İ L Z A R E B İ S İ M T E F M A K E D O N Y A M A L T A K L E L A Z İ A T A K O R A Z A N A İ P F N A K İ L E M A H A K S E S N E K A N E S A E Z A M İ Y R A M E S E K Ş E Y K A L B A Ş A R A N A R 5 E R K E K M A K O L R A S A T R A K A İ V E S 6 I N A K T E V A G E L İ E I M U T T A 7 A N S A K A R Y A Y E K N E S A K M A B R İ Z E 8 N I R E R A K U N U T R L İ S İ M A K A 9 K I K R A S M E B L A Ğ T İ T A L İ R T A R A K 0 A R S L O Z A N K U V A Y I M İ L L İ Y E L R W İ L S O N N Y A R E N E K N İ K A H L İ A L E A A D S Y A K K Z K M Ö M E C A F A A Y A K A R A D E N İ Z İ A D E N E T L İ Ş Z A S A R A S O R T A A R R U Z Ü S T A R I Z A 5 Y A H B R İ S T O L A R A A T A K K E N T K A S A

124 T E K A L İ F İ M İ L L İ Y E Ç A N A K K A L E A R H A L İ S S A Z A L E M A L A T Y A A K S A İ T A T A R K S A A T N R N A R E A K S A İ L A K A R S R U H A S 5 R E V A L T N O K İ V S U R İ Y E N İ K A H 6 U M R E K A B U L A M E L E A K I T A E 7 Z İ T A R U A K L A V T A A R E S A Y 8 R A T E L A L E U A K A D E S İ T E 9 B A S A L A Y E R Z U R U M A A K A T R A A K İ D E S K M S L A N A S I R İ E R E B K U V A I M İ L L İ Y E A M İ R B T S E M İ Z B Ü K R E Ş U D M A A M O R E T N İ R O K G A L A D İ E N A K A S İ M L A L R A K R R A N T İ V T E R K S S İ N E R A M A S A S A B İ A L E A T İ T A R E Y O Z G A T A A A D B İ R O L O T O S C A N A M E Ş R U T İ Y E T R L İ W İ L S O N D A K İ K A N R I M K A M Y S K O R U R F A A K A A S L D E T O N E K A V U F O F E L A H I V A T A N A S A A R Z S E K R İ A A B N A R K T L A K A D E M İ N A K F E A Z A K A L O O L A R N A B K E S İ Ş U S T N A R H V A Z A L K A N A L Y A E Ş G Ü M R Ü K A M A H I Y A N E T İ V A T A N İ Y E A A A K A N M E Ş R U T İ Y E T V E R S A Y T R İ A N O N E D İ R N E A T İ K A E S R A P O N T U S C A N M A A A V A K M A R M Y L A S N A R F R U S Y A K A F K A S A A 5 İ N S A A M A S A L T A K A N A L N L 6 S İ S R A S O K N R M L Y A L A 7 İ S İ S T A N B U L T A K U B A T M I K 8 M U T E L O N D R A B Ü K R E Ş A R A C A 9 E R N A A R R A L L Y F İ R M A K I 0 5 B R E S T L İ T O W S K A E İ A M E L U E İ L S C T E M F A B K D I S S A Z R M M E R İ Ç A B T O K İ A İ T T İ H A T V E T E R A K K İ A A N R N A M O N A K A T E A S İ A K A Y R A B A L K A N S A V A Ş I T R A B L U S G A R P

125 ÇAĞDAŞ TÜRK VE DÜNYA TARİHİ 5 T Ü R K M E N İ S T A N 6 U L İ 7 8 W H M R L B 0 E G A R B A Ç O V R A P A L L O A B E R L İ N İ L N N C S O M A F Y A M M A 5 S O V Y E T R U S Y A 6 R İ G A A 7 R E N A N C 8 C E N O V A O 9 E N V E R P A Ş A O I 9 Y 0 D A W E S S B E L Ç İ K A T A L S A S L O R E N I T K A L Ç E K O S L O V A K Y A A P A N T İ K O M İ N T E R N 5 9 V R L D 7 F İ P N Ç E K O S L O V A K Y A H R C O A N N O A H T N O R V E Ç Y F İ N L A N D İ Y A S U 5 P A R İ S M L S 0 D 6 L E T O N Y A A A 7 A L M A N Y A L K B R N A M U 8 A T L A N T İ K K D C K R 9 A D A N A A H B 6 0 C H U R C H İ L L İ O G İ R S O V Y E T L E R B İ R L İ Ğ İ 8 S T A L İ N O O R Y T S R O O S E V E L T İ R A N A H S T L 5 N O R M A N D İ Y A 6 P E A R L H A R B O U R T M 7 N A G A S A K İ A 5 K İ 7 S O V Y E T R U S Y A M A U 9 P O Z N A N Z A H İ D İ B N N N İ N E M A R S H A L L F R 6 N T 5 S T A L İ N 6 H O L L A N D A İ 7 K O R E S S R İ A S 0 N R U 8 Y E M E N N 9 T R U M A N B 0 N A S I R İ A L U İ İ K P M N M D L Y F R A N S A A İ T A L Y A E U K T Ü R K İ Y E N P E T Ö F İ Ş İ K Y E 5 Ç E K O S L O V A K Y A A Ş E T 8 T V 6 B A Ğ D A T 7 E İ S E N H O W E R N A G Y

126 7 F H 5 M A C A R İ S T A N A Y E N B E N İ T O M U S S O L İ N İ L E N 6 E A F A Ş İ Z M A B V N İ N E R D 0 S B İ L E L İ T V A N Y A C T 5 Y U G O S L A V Y A Y İ 6 R O M A L T K 7 R İ G A L R N M G A U 8 N F E A N N 8 P O L O N Y A U M R O 9 V E N İ Z E L O S C L S 0 D A N T Z İ G T A K Ü Ç Ü K A N T A N T O 9 9 İ A F R A N S A K S S 8 A B E G E A D A L A R I P K 6 H İ N D İ S T A N Ş 7 L 0 U M I R A K E N M F A D T I B Ü L 5 C A M P D A V İ D 5 I P 6 N A S I R 5 B S U R 7 İ R A N G A T E İ I I 8 P A K İ S T A N N S K R S O N 9 İ N G İ L T E R E 8 L K 0 A M B P 0 V İ E T N A M F İ D E L C A S T R O N O İ E L N E K U V E Y T X N D J İ O T V A S E A N N L İ B Y A 5 B A N G L A D E Ş R E A Y R 6 E V 6 Z Ü R İ C H 7 V S L S S E A 7 E N O S İ S T O 8 Ç İ N D B R K 9 N A S A Y 0 L O N D R A T A N G R N 9 6 P 7 A E T K A F K A S Y A 0 R E D A I D S H E L S İ N K İ 5 A R N A V U T L U K R S 9 Y 6 G L A S N O S T Ş T 0 K O K 7 R U S Y A F E D E R A S Y O N U M U R 8 W H O N N T A V B İ 8 G 9 İ S R A İ L 0 K O P E N H A G 5 K A H K E Y Ç K A Z A K İ S T A N A Z E R B A Y C A N D T D O L L Y A K Y E O V R A B B R Ü K S E L N 5 I S A F A R E L Y R B A Ş 6 M İ L O S E V İ Ç 7 A L İ Y A 8 M A A S T R İ C H T L N F Ğ İ A B 9 T Ü R K M E N İ S T A N T İ

127