ÇEVRE DOSTU BİR ENERJİ KAYNAĞI OLARAK RÜZGAR ENERJİSİ VE ISPARTA İLİ İÇİN BİR UYGULAMA

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ÇEVRE DOSTU BİR ENERJİ KAYNAĞI OLARAK RÜZGAR ENERJİSİ VE ISPARTA İLİ İÇİN BİR UYGULAMA"

Transkript

1 Niğde Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, Cilt 6 Sayı1-2, (2002), ÇEVRE DOSTU BİR ENERJİ KAYNAĞI OLARAK RÜZGAR ENERJİSİ VE ISPARTA İLİ İÇİN BİR UYGULAMA Ali Şükrü ONURAL*, Bülent CERİT*, Nafel DOĞDU* ÖZET Yenilenebilir enerji kaynaklarından güneş enerjisi, jeo termal ve rüzgar hızla gelişmektedir. Bunların içinden kullanımı artarak büyüyen ve tartışılan rüzgar enerjisidir. Rüzgar enerjisi diğerlerinin tersine dünyanın birçok alanlarında kullanılan ucuz bir metottur. Türkiye büyüyen enerji ihtiyacını karşılaması için 2001 de 27.8GW olan elektrik enerjisi kapasitesini 2010 yılına kadar 2 ye, 2020 yılına kadar 4 e katlamak zorunda kalacaktır. Bu çalışma, Orta Akdeniz bölgesindeki Isparta ili için rüzgar enerji kaynaklarının araştırılmasını hedeflemiştir yılları arasında Orta Akdeniz bölgesindeki ortalama hızları, potansiyelleri tespit edilerek hakim yönü, ortalama değerleri, hızları, potansiyeli ve frekans dağılımı saptanmıştır. Elde edilen veriler ölçüm yapılan yüksekliklere göre sınıflandırılmış ve sonuç olarak meteoroloji verileri yardımıyla da enerji potansiyelleri belirlenmiştir. Isparta ilinde uygulanan WASP Programı yılları arasındaki Isparta Meteoroloji İstasyonu verileri ile hesaplanmıştır. Bu bölgeye 10 metre yükseklikte ve 30 metre yükseklikte iki adet demir kontrüksiyondan oluşan ve çapları 10 cm olan kuleler yerleştirilmiş ve anemometreler vasıtasıyla yaklaşık bir yıl süreyle (Ocak 1998 Şubat 1999) rüzgar hızları ( m/s ), sıcaklık değerleri ( o C), bağıl rutubet değerleri (% RH) ve basınç değeri (hpa) ölçümleri yapılmıştır. Yapılan ölçüm verileri aylık, günlük veriler şeklinde kaydedilmiştir. Anahtar Kelimeler : Yenilenebilir enerji, Rüzgar enerjisi, WASP AN ENVIRONMENTALIST ENERGY SOURCE AS WIND ENERGY AND AN APPLICATION FOR ISPARTA ABSTRACT Renewable energy technologies such as solar thermal, geo thermal and wind are developing rapidly. Basic problems are arising in the wind energy are discussed. Wind energy conversion, particular, is becoming cheaper than traditional methods in some areas of the world. To meet Turkey s growing energy demand, the installed electric power capacity of 27.8GW in 2001has to be doubled by 2010 and increased fourfold by This paper presents the potential and the feasibility for the renewable wind energy resources for Medi - Mediterranean especially in Isparta. For this reason, the dominant wind directions, the mean values and wind potential which were observed between the years were determined. The results were classified according to the height above the ground level of 10 m and 30 m. The dominant wind direction, the mean values, wind speeds, wind potential and frequency distributions were designated. Based on Isparta Meteorological Station data scale parameters and numerical values were found with WASP programme between 1992 and Finally, the energy potential was designated thanks to the meteorological data. Key Words : Renewable energy, Wind energy, WASP * Akdeniz Üniversitesi, Teknik Bilimler M.Y.O, ANTALYA

2 A. Ş. ONURAL, B. CERİT, N. DOĞDU GİRİŞ Dünyamız giderek artan bir hızla kirlenmektedir. Temel problemlerden biri, kömür, petrol gibi fosil yakıtların kullanılması sonucu atmosferde biriken karbondioksit gazı, bunun sonucu olarak ortaya çıkan sera etkisidir. Bütün bu kirlenmelerin üçte birinin elektrik üretiminden kaynaklandığı belirlenmiştir. Dünyadaki petrol ve kömür gibi yakıtların kullanılmasına bağlı hava kirliliği ve mevcut rezervlerinin gün geçtikçe azalması dikkatleri yeni enerji kaynaklarına çevirmiştir. Günümüz enerji sorunlarının aşılmasında temiz ve tükenmez bir kaynak olan rüzgar enerjisinden uzun dönemde kaçınılmaz olarak yararlanılacaktır. Rüzgar gücü, güneş enerjisinin dolaylı bir şeklidir. Bu güç, yeryüzünün her bölgesinin eşit bir şekilde ısınmayışı ve buna bağlı olarak oluşan alçak ve yüksek basınç merkezlerinin karşılıklı etkileşimi sürecinin eseridir. Rüzgarın kinetik enerjisinden rüzgar gücü türbini aracılığıyla elektrik enerjisi elde edilmektedir. Ancak bu yolla enerji elde edebilmek için, enerji elde edilebilecek bölgede, bazı coğrafi özelliklerinde bulunması gerekir.bunlar arasında rüzgarın hızı, yönü ve esme sıklığı gibi faktörleri sıralayabiliriz. Atmosferin rüzgarı oluşturan brüt kinetik gücü 0,191 x kw kadardır [1]. Rüzgarın hızı yükseklikle, gücü ise hızının küpü ile orantılı olarak artar. Havanın özgül kütlesi az olduğundan rüzgardan sağlanacak enerjinin miktarı hıza bağlıdır. Sağlayacağı enerji, gücüne ve estiği süreye bağlıdır. Özgül rüzgar gücü, hava debisine dik olarak birim yüzeye düşen güçtür. Topografik koşullara bağlı olarak rüzgarın yerden 50 metre yükseklikteki özgül gücü, hızı 3.5 m/s den küçük iken 50 W / m 2 den az, 11.5 m/s den büyük iken 1800 W / m 2 den çok olabilir [2]. Rüzgar gücünden yararlanmanın tarihi, eski dönemlere dayanmaktadır. Bu konuda ilk yararlanmaların, yelkenlerin ve yel değirmenlerin çalıştırılmasıyla başladığı sanılmaktadır. Yel değirmenlerinin M.Ö yıllarında eski Mısır da ve Japonya da icat edildikleri ve tahıl öğütme işinde işletildikleri kabul edilir yılında Andrew Meikle adında bir teknisyen ve daha sonra 1789 da Kaptan Stephen Hooper kanatlı türbinler üzerinde özel tertibatlar yaparak sistem üzerinde geliştirmeler yapmışlardır. Yel değirmenlerinin merkezi Hollanda kabul edilirse de bu değirmenlerin ideal tipini 1891 yılına doğru Danimarka da Paul la Cour adında bir Fransız tayin etmiştir [3]. Tablo 1 de ülkelere göre tesis edilen rüzgar türbin kapasiteleri verilmiştir. Yapılan incelemelerde A.B.D enerjisinin eldesinde rüzgar enerjisine en büyük ilgiyi veren ve destekleyen ülke konumundadır. Fakat 1995 yılının sonunda Avrupa nın kurulu gücü A.B.D yi geçmiştir. Bugün dünya çapında 4000 MW ın üzerinde, Avrupa da ise yaklaşık 2000 MW rüzgar gücü tesis edilmiştir. Tablo 1. Tesis Edilen Rüzgar Türbin Kapasitesi [ 4 ] ÜLKE Kp.(MW) 1990 Kp.(MW) Ekim 1995 Kp.(MW) 2000 A.B.D Avrupa Hindistan Çin Kanada Japonya Diğer Ülkeler DÜNYA TOPLAMI Avrupa da rüzgar enerjisi konusunda en ileri ülke Danimarka dır. Eylül 1999 sonu itibariyle kurulu kapasite 1606 MW iken 2003 te bu rakam 2645 MW a ulaşmıştır. Avrupa daki kurulu gücün %75 kadarı bu ülkede bulunmaktadır. Danimarka hükümeti 10 milyon $ yatırım yaparak toplam gücü 25 MW olan 5 adet rüzgar parkı kurmuştur [4]. Türkiye de Rüzgar Enerjisi İle İlgili Gelişmeler Türkiye de kullanılmakta olan enerji kaynaklarının çevre üzerindeki olumsuz etkileri bilinmektedir. Elektrik enerjisi üretiminde daha çok yerli kaynaklar kullanılmaktadır. Elektrik enerjisi üretiminin kaynaklara göre dağılımı şöyledir; 1998 yılı itibariyle gerçekleşen GWh lık üretimin

3 ÇEVRE DOSTU BİR ENERJİ KAYNAĞI OLARAK RÜZGAR ENERJİSİ VE ISPARTA İLİ İÇİN BİR UYGULAMA GWh ı (% 62) termik kaynaklardan, GWh lık bölümü (% 38) hidrolik kaynaklardan sağlanmıştır. Rüzgar türbinleri fosil yakıt santralleri ile karşılaştırıldığında daha ekonomik üretim yapabilmektedirler. Bozcaada daki rüzgar türbinlerinde bir kwh kapasite maliyeti 1000 USD iken, bir hidroelekrik santralı için 2 bin - 4 bin Dolar olarak gerçekleşmektedir. İşletme maliyetinin de sıfır olduğunu hesaba katarsak rüzgar, çok ekonomik bir enerji kaynağıdır [5]. Türkiye de rüzgar enerjisi ile ilgili çalışmalar ilk olarak 1950 lerin sonlarında üniversitelerimizde başlatılmıştır. Bakanlık düzeyinde konunun ele alınması ise yapay petrol bunalımından sonra olmuştur. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı na bağlı EİE bünyesinde 1981 yılından bu yana rüzgar enerjisi çalışmaları yapılmaktadır yılında Rüzgar Enerjisi Şube Müdürlüğü diye ayrı bir birim de oluşturulmuştur. Bu çalışmalar Türkiye de rüzgar enerjisi potansiyelinin belirlenmesi, enerji amaçlı ve bilgisayar destekli gözlem istasyonları kurulması üzerine toplanmış, çeşitli rüzgar türbinleri üzerinde deneysel amaçlı uygulamalara girilmiştir döneminde rüzgar türbinleri ile ilgili bir araştırma için Tarım Bakanlığı kanalından Türkiye çapında yaptırılan bir anket çalışmasında, 718 tanesi su çıkartmada ve 41 tanesi elektrik üretiminde kullanılan 749 rüzgar kuvvet makinesi saptanmıştır [5]. TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi (MAM) bünyesinde 1990 sonrasında bazı çalışmalar yapılmıştır. MAM da eksikler ve hataları bulunan ilk rüzgar atlası çalışması başlatılmış, Gebze de Özbek tepesinde çeşitli pompa çalıştırma ve elektrik üretim amaçlı rüzgar türbinleri kurularak denenmiştir. Türkiye rüzgar enerjisi potansiyelinin belirlenmesi ve rüzgar atlası ile izovent haritaları oluşturulması için Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü ( DMİ ) tarafından sürdürülen ve kullanılabilir ilk sonuçları alınmış bir çalışma da vardır [6]. EİE nin girişimleri ile, ilk 1992 yılında Bakanlar Kurulu kararına dayanarak, Avrupa Rüzgar Enerjisi Birliği Türkiye Şubesi ( AREB TŞ ) kurulmuştur. Bugün Türkiye de gücü 1 kw nın üzerinde ve çalışır durumda olan elektrik üretim amaçlı çok sayıda rüzgar türbini vardır. Bunlardan biri 1985 yılında Danimarka dan alınan 55 kw güçlü Çeşme Altın yunus turistik tesisleri rüzgar türbinidir. Ayrıca TÜBİTAK MAM alanında 2 kw lık bir sistem mevcuttur. WASP ( Wind Atlas Analysis and Application Programme) programına uygun olarak hazırlanan bir çalışma da 10 yıllık bir periyot için kesintisiz rüzgar verilerinin temini söz konusu olmuştur. ETKB ye göre bugünkü teknik koşullarda 10 m yükseklikte ortalama 6 m/s hızda, yılda 2500 saat kullanma süresi ile kurulabilecek teknik kapasite MW düzeyindedir. [7]. Bu çalışmalar neticesinde yine de Türkiye nin rüzgar enerjisi potansiyeli net şekilde ortaya konulamamıştır. Fakat bu çalışmaların ortak bulgusu 10 metre yükseklikte yıllık ortalama 2,7 m/s ( 10 km / h ) hız limiti ile Türkiye nin elektrik üretimine yönelik çeşitli yörelerinin bulunduğudur yılında tamamlanan çalışmalar neticesinde coğrafi bölgelerimize göre 10 metre yükseklikteki rüzgar hızları, güç yoğunlukları hesaplanmış ve bu değerler tablo 2 de verilmiştir. Tablo. 2 Türkiye nin Bölgeleri İçin Oluşturulan Rüzgar Hızı ve Enerji Yoğunluğu Değerleri [ 6] BÖLGELER Rüzgar Hızları (m/s) Enerji Yoğunluğu (W/ m 2 ) Karadeniz 2,12 13,19 Akdeniz 2,38 21,36 İç Anadolu 2,45 21,38 Ege 2,46 20,14 Güney Doğu Anadolu 2,65 23,47 Marmara 2,69 29,33 Doğu Anadolu 3,29 51,91 Bu çalışmalar göre Türkiye nin % 64 ünde güç yoğunluğu 20 W/ m 2 yi geçmezken, % 16 sında W/ m 2 arasında, % 5.9 unda 50 W/ m 2 nin ve % 0.08 inde de 100 W/ m 2 nin üzerindedir [7]. EİE bugün için 11 istasyonla bazı özel alanlarda enerji amaçlı ölçümler ve yöresel potansiyel belirleme çalışmaları yapmaktadır. DMİ tarafından 1993 yılında başlatılan rüzgar atlası çalışmasında 43 meteoroloji istasyonunun verileri WASP bilgisayar programı ile değerlendirilmiştir. 10 metre ölçüm yüksekliğinde ortalama yıllık hızı olan yörelerimiz Afyon, Antalya, Isparta, Samsun, Sarıyer, Akhisar, Malatya, Anamur ve hızı m/s olan yörelerimiz Bergama, Bodrum, Çanakkale, Çorlu, Gökçeada, İnebolu, Sinop ve son olarak hızı 4 6 m/s olan yörelerimiz ise Antakya, Bandırma ve Mardin olup, en yüksek hız 6.2 m/s ile Bozcaada da saptanmıştır [5]. 39

4 A. Ş. ONURAL, B. CERİT, N. DOĞDU MATERYAL VE METOT Güç yoğunluğu ve rüzgarın ortalama hızı kullanılarak rüzgarın gücü hesaplanabilir. E(v) = ½ ρ v 3 p w (v) (1) Formüldeki ρ havanın yoğunluğu olup değeri, kg/m 3 dür. v ise rüzgar hızını, p w (v) tahmin edilen Weibull dağılımıdır. Rüzgar - frekans dağılımını tanımlamak için bir çok istatistik modeller mevcuttur. Bu enerji çıkışının tahmininde kullanılır. Weibull dağılımı iki parametreden oluşur [2]. Bu şöyle açıklanabilir : p w (v) = ( k / c ) ( v / c ) k 1 exp [ - ( v / c ) k ] (2) Formüldeki v rüzgarın hızı ( m/s ), c skala ( ölçek ) katsayısı, k şekil faktörü birimsizdir. Seçilen bölgenin istatistiksel rüzgar hızı verilerini hesaplamak için aşağıdaki matematiksel model kullanılabilir: p ( v ) dv = 1 (3) 0 veya p ( v ) dv = 1 p ( v ) (4) 0 p ( v ) nin v den sonsuza integrali aşağıdaki denklemi verir : exp [ - ( v / c ) k ] = 1 p ( v ) (5) Meteorolojik Veriler ve Ölçüm Verileri Neticesinde Elde Edilen Rüzgar Gücü Rüzgarın yıllık hız dağılımları çeşitli nedenlere bağlı olarak değişim gösterir. Yükseklik, rüzgarın hakim yönü ve iklimsel durumlar bu farklılıklara sebep olmaktadır. Bununla birlikte coğrafi konum en önemli etkendir. Tablo 3 de iklimsel ve coğrafi durumların mevkilere göre değişimi gösterilmiştir. Tablo 3. Aynı Ortalama Hızlı Bölgeler için Rüzgar Güç Yoğunluğunun Hız Dağılımına Etkisi [2] Yıllık ortalama Rüzgar hızı YER m/s mil Gerçek rüzgar gücü yoğunluğu (W/ m 2 ) Küp faktörü Culebra, Puetro 6, ,4 Tiana, New York 6, ,9 California 6, ,4 Tablo 3 deki verilere göre Culebra-Puetro, Tiana-New York, California da yıllık ortalama rüzgar hızları aynı olmasına karşın ( 6.3 m/s ) gerek coğrafi, gerekse iklimsel değişimler gerçek rüzgar gücü yoğunluğunun ve küp faktörünün farklı olmasına sebep olmuştur. Culebra-Puetro da gerçek rüzgar gücü yoğunluğu 220 W/ m 2 ve küp faktörü 1.4 iken California da 365 W/ m 2 olup küp faktörü ise 2.4 olduğu görülmektedir. WASP Avrupa rüzgar atlasının hazırlanması için Danimarka lı uzmanlar tarafından üretilmiş ve kullanılmış bir PC paket programıdır ve menülerle çalışmaktadır. Ana menüleri ; DATA, 40

5 ÇEVRE DOSTU BİR ENERJİ KAYNAĞI OLARAK RÜZGAR ENERJİSİ VE ISPARTA İLİ İÇİN BİR UYGULAMA OBSTACLE, ROUGHNESS, OROGRAPY, ATLAS ve WESC. Program datayı analiz edip engel pürüzlülük ve coğrafik etkiler yönünden düzelttikten sonra ATLAS menüsünde yatay ve dikey extrapole edilmiş olarak depolamaktadır karekterlik 10 yıllık rüzgar hız ve yön kaydını çok kısa bir sürede okuyup 1 m/s lik aralıklarla 30 derecelik yön sektörleri için esme sayılarını hesaplamakta, her yön sektörü için 1000 e normalize etmekte ve bunların ortalama frekansını % olarak vermektedir. Bu esme sayıları frekans tablosunda ayrıca her bir yön sektörü için Weibull parametrelerini (A,k) hesaplıyor ve ortalama rüzgar hızını belirleyip m/s birimiyle, ortalama rüzgar enerjisi yoğunluğunun değerini de hesaplayıp W / m 2 birimiyle veriyor. WASP programı, rüzgar data analizinde Weibull dağılımını esas almaktadır. WASP programı OBSTACLE menüsünde ölçüm aleti etrafındaki yakın engellerin uzaklık, yükseklik, genişlik ve kuzeyden itibaren konum açılarını 5 km yarıçaplı bir alan içinde istenmektedir. Ayrıca engellerin türüne göre rüzgar geçirgenlik katsayısı bu hesaplamada önemlidir. Bu bilgiler önceden belirtilen kayıt formatıyla bilgisayara aktarılır. Eğer engel girdisi uygun formda aktarılmışsa, program çıktısı engelleri giriş numaralarına göre ölçüm noktası etrafında konumlarına göre çizilmiş halde vermektedir [8]. Weibull Dağılımı Weibull dağılımı, bir, iki ve üç parametreli olabilen bir dağılım şeklidir. 2 parametreli bir dağılım için A ölçek parametresi olarak bilinir ve m/s birimindedir. k ise şekil parametresi olarak bilinir, birimsizdir. Weibull dağılımı, normal dağılımla üstel dağılım arasında ve büyük çoğunlukla Rayleigh dağılımına benzer. k parametresinin değerine göre dağılım şekillenir. Dağılımın histogram eğrisinde A, hızın en fazla frekansla estiği değere eşittir. A ve k parametreleri, standart Gama dağılım tabloları yardımıyla hesaplanabilmektedir. k değeri 0 dan +3 ve 3 değerlerine kadar değişmektedir. Gama dağılım tablolarından bilinen A ve k değerleri için ortalama hız ve hız küplerinin ortalaması da hesaplanabilmektedir. Weibull dağılımının dezavantajı düşük rüzgar hızlarında uyumsuzluğun artması ve dağılımda rüzgar hızı esas alındığı halde rüzgar yönünün dikkate alınmamasıdır. Tablo 4. Isparta ili yön sektörlerindeki rüzgar esme sayıları, frekans ve Weibull parametreleri ( 10 yıllık veriler ) Sektör Frekans < >17 A k 0 4, ,5 1, , ,1 1, , ,8 1, , ,6 1, , ,5 1, , ,9 1, , ,9 1, , ,2 1, , ,4 1, , ,3 1, , ,2 1, , ,9 1, ,9 1,24 Ortalama rüzgar hızı : 2,9 m/s Ortalama enerji yoğunluğu : 42 W/ m 2 Tablo 4 de yönlere göre rüzgar hız kademeleri esme sayıları 1000 e normalize edilmiş olarak verilmiştir. Ayrıca yönlere göre kümülatif frekans 100 e normalize edilmiştir. Her yön için Weibull parametreleri olan A ve k değerleri de hesaplanmıştır. Hesaplanan A ve k değerleri ile ortalama rüzgar hızlarını bulmakta mümkün olacaktır. Isparta, Türkiye nin Orta Akdeniz bölgesinde bulunmaktadır. Isparta 30 o - 20, 31 o - 33 doğu boylamları ile 37 o - 18 ve 38 o - 30 kuzey enlemleri arasında olup, yüzölçümü 8933 km 2 dir. Isparta karasal bir iklime sahiptir fakat coğrafi konum sebebiyle İç Anadolu Bölgesi ile Akdeniz Bölgesi arasında kaldığı için iklimsel değişiklikler gösteren bir ilimizdir. Kışları soğuk, rüzgarlı, nemli ve karlı olmakla birlikte yazın kuru ve sıcak, bazen de hafif rüzgarlı geçmektedir. Isparta Meteoroloji Bölge Müdürlüğü tarafından uzun yılların meteorolojik değerleri aşağıda Tablo 5 de verilmiştir : 41

6 A. Ş. ONURAL, B. CERİT, N. DOĞDU Tablo 5. Isparta Meteoroloji İstasyonu Verileri İst.Adı: AYLAR ISPARTA Meteo.Elem. Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haz. Tem. Ağu. Eylül Ekim Kasım Aral. Yılıık Yağış ortala. (52 yıllık ) Sıcak.ortala. (52 yıllık ) Nem ortala. ( 51 yıllık )% Rüz.hızı ort. 40 yıl-m/sec. Hakim yön Uzun yıllar 90 76,3 61, , ,9 9,6 19,2 40,4 44, ,03 1,7 2,8 5,8 10,7 15,4 19,7 23, ,4 13,1 7,9 3,6 12, ,2 2,5 2,4 1,8 1,7 1,8 1,7 1,5 1,5 1,6 1,9 1,9 W SE SE SE SE NW NE NE W W SE SE Tablo 5 de görüldüğü gibi Isparta ilinde en yüksek rüzgar hızının Mart ayında ölçüldüğü gözlemlenmiştir. Bu değer bu ayda 2.5 m/s dir. En düşük değerinin de Eylül ve Ekim aylarında 1.5 m/s olduğu saptanmıştır. Rüzgarın hakim yönünün Güney-Doğu olduğu ve zaman zamanda batıdan estiği meteorolojik verilerden anlaşılmaktadır. Isparta ilinde uygulanan WASP Programı yılları arasındaki Isparta Meteoroloji İstasyonu verileri kullanılarak hesaplanmıştır. Bu çalışmaya engellerin (dağlar, topoğrafik arazi durumları v.s.) etki etmemesi için uzun süre yer seçimi konusunda araştırmalar yapılmıştır. En uygun yerin Süleyman Demirel Üniversitesi kampüsü arkasındaki, bir ucu Çünür beldesine dayanan tepelerin olduğuna karar verilmiştir. Belirlenen yer, etrafı açık ve fazla engebesi olmayan, Burdur yoluna hakim bir tepedir. Bu bölgeye 10 metre yükseklikte ve 30 metre yükseklikte iki adet demir kontrüksiyondan oluşan ve çapları 10 cm olan kuleler yerleştirilmiş ve anemometreler vasıtasıyla yaklaşık bir yıl süreyle ( Ocak 1998 Şubat 1999 ) rüzgar hızları ( m/s ), sıcaklık değerleri ( o C), bağıl rutubet değerleri (% RH) ve basınç değeri (hpa) ölçümleri yapılmıştır. Yapılan ölçüm verileri aylık, günlük veriler şeklinde kaydedilmiştir. Elde edilen veriler Tablo 6 da verilmiştir. Buna göre Isparta nın 10 metre ve 30 metre yüksekliklerdeki en yüksek sıcaklık değeri aylık ortalama 26.4 o C ile Ağustos 1998 te, en düşük sıcaklık değeri de o C ile Ocak 1999 da ölçülmüştür. Atmosferik basınç değerleri en düşük 882 hpa ile Kasım 1998 de, en yüksek değerine de 892 hpa ile Şubat yıllarında ulaşmıştır. Tablo 6. Isparta bölgesinde 10 m ve 30 m yükseklikte yapılan ölçümler neticesinde elde edilen veriler AYLAR Rüzgar Hızı (m/s ) Enerji Yoğ. Bağıl nem Sıcaklık Baro. Basınç Max.Rüzgar 10 m. 30 m. ( W / m 2 ) % RH o C ( hpa ) Yönleri ( o ) Ocak o Şubat o Mart o Nisan o Mayıs o Haziran o Temmuz o Ağustos o Eylül o Ekim o Kasım o Aralık o Ocak o Şubat o ORTALAMA

7 ÇEVRE DOSTU BİR ENERJİ KAYNAĞI OLARAK RÜZGAR ENERJİSİ VE ISPARTA İLİ İÇİN BİR UYGULAMA Yerden 10metre ve 30 metre yüksekliklere göre rüzgar hızı çeşitliliğini gösteren önemli parametreler Tablo 6 da görülmektedir. Bu aylık rüzgar hız dağılımı 1 Ocak 1998 ile 28 Şubat 1999 tarihlerine aittir. Bu sonuçlara göre, 10 metre yükseklik için ortalama rüzgar hızı 2.03 m/s, 30 metre yükseklik için 2.28 m/s dir. Rüzgar enerji yoğunluğu, rüzgar hızı ve hava yoğunluğuna bağlı olarak farklılık göstermektedir. Ortalama enerji yoğunluğu değeri W / m 2 olarak ölçülmüştür. Bu dönem içinde rüzgar hızı ölçüm değerleri aylara göre de değişimler göstermekle birlikte en yüksek değerine kış aylarında, en düşük değerine de sonbahar aylarında (Eylül Ekim 1998 ) ulaşmıştır. Bu rüzgar hızı değerleri Şubat 1999 da 2.4 m/s ye çıkmıştır. Rüzgar enerjisi yoğunluğu hıza bağlı olarak Eylül 1998 ayında W/ m 2 ile en düşük değerini alırken, Mart 1998 ayında W/ m 2 ile en yüksek değerine ulaşmıştır. 3 2,5 2 1, metre 10 metre 0,5 0 Oca.98 Nisan Temmuz Ekim Oca.99 Şekil metre ve 30 metre Yükseklik için Aylara Göre Rüzgar Hızı Dağılımı 10 metre ve 30 metreye göre 14 ay boyunca rüzgarın ortalama hız değerleri Şekil 1 de verilmiştir. Bu sonuçlara göre rüzgarın ortalama hızı 10 metre için 2.03 m/s dir. 30 metre için rüzgarın ortalama hızı 2.28 m/s dir. 14 ay boyunca rüzgarın hızı, yönü ve sıcaklık değerleri 30 dakikada bir gözlem istasyonu tarafından alınan veriler Isparta için rüzgar kaynaklarının tespitinde kullanılmıştır. Buna bağlı olarak rüzgarın yönünün yerin coğrafik özellikleri de göz önüne alınarak tespiti yapılmıştır. Hakim ve en kuvvetli esen rüzgar yönünün Güney Doğu, kuvvetli rüzgar yönünün de Batı dan estiği gözlemlenmiştir. TARTIŞMA VE SONUÇLAR Büyük türbinlerden elde edilen elektriğin maliyeti birçok parametreye bağlıdır. İyi rüzgar sahalarında ortalama şartlarda, rüzgardan elde edilen elektrik enerjisinin maliyeti 5cent/kWsaat değerine kadar düşmektedir. Termik, hidroelektrik vs. konvansiyonel kaynaklardan elde edilen elektrik enerjisinin maliyetinin bu değerden yüksek olması ve yıllık harcamanın kWh ı aşması durumunda rüzgar enerjisi üretimi ekonomik bir çözüm olarak düşünülebilir. Ancak bunun için bölgedeki rüzgar potansiyelinin uygun olması gerekir. Büyük türbinlerin üretime başlaması için gereken rüzgar hızlarını bir yaklaşım olarak değerlendirirsek, bölgedeki ortalama rüzgar hızının 4-6m/s civarında olması gerektiğini söyleyebiliriz. Tabi ki bu kesin bir sonuç değildir. Yatırımın ekonomik olup olmadığının belirlenmesi için tüm yıla yayılan bir dağılımın çıkarılması şarttır. Büyük türbinlerden oluşan rüzgar çiftliklerinin yatırım maliyeti kabaca bir yaklaşımla 1000 $/kw dır. Yıllık bakım masrafı ise yatırımın %1-1,5 i olarak gerçekleşir. Bu şartlar altında kurulacak türbinlerden elde edilen elektrik enerjisi, şebekeye; maliyeti düşük, çevreyi kirletmeyen, güvenli ve yenilenebilir bir kaynaktan üretilmiş olarak verilir. Küçük türbinler, genellikle şebekenin olmadığı ya da ulaştırmanın ekonomik olmadığı, ya da sorunlu olduğu yerlerde uygulanır. Küçük türbinlerin güç değerleri, 0,05-20kW arasındadır. En fazla 4 adet hareketli parçadan oluşan bu tip türbinler bakımsız, ya da çok az bakımlı olarak dizayn edilmişlerdir. İşletme giderleri neredeyse yoktur. Her türlü çevre şartlarına dayanabilecek şekilde dizayn edilirler. Otomatik kontrol mekanizmaları, sistemi aşırı şarjdan koruyan kontol sistemleri vardır ve ayrıca çok yüksek rüzgar hızlarında otomatik korunmalı dizayn edilmişlerdir. Verilere göre, rüzgar enerjisinden elektrik enerjisi üretimi potansiyeli açısından Isparta ilinin değerlendirilebilir olduğu gözlemlenmiştir. Burada en önemli etken, bölgedeki etkili rüzgarların büyük rol oynamasıdır. Bu amaçla, Isparta bölgesinde değişik istasyonlardan rüzgar hızı verileri 43

8 A. Ş. ONURAL, B. CERİT, N. DOĞDU toplanmıştır. Bu veriler alınırken yörenin coğrafik durumu da göz önünde bulundurulmuştur. 10 metre yükseklikte en fazla rüzgar hızının 2,4 m/s ile Mart ayında, 30 metre için 2,75 m/s ile Kasım ayında olduğu tespit edilmiştir. Bu da verimli rüzgar hızının kış aylarında olduğunu göstermektedir. Isparta dan alınan verilerde, rüzgar enerjisinden elektrik enerjisi üretimi için değerlendirilebilecek, umut verici yerler olduğu saptanmıştır. Veriler neticesinde, yöreye rüzgar çiftliklerinin küçük türbinler şeklinde inşa edilmesi uygun olacaktır. Rüzgar gücü yoğunluğu, 10 metrede ve 30 metrede ortalama rüzgar hızı değerlerinin değişik olmasından dolayı farklılık göstermektedir. 30 metrede yüksek bir hızın varlığı dolayısıyla daha yüksek bir enerji yoğunluğuna etken olacak yöreye kurulacak rüzgar türbinlerinin bu yüksekliklerde inşa edilmesinde önemli rol oynayacaktır. Isparta ilinde bazı aylarda rüzgar hızının 3 m/s nin altına düşmesi sebebiyle kurulacak küçük türbinlerde, türbin kanadının ilk kalkış hareketinde problemlere sebep olacağı tahmin edilmektedir. Bu yüzden yöreye kurulacak küçük türbinlerde ilk kalkışı düşük hızlarda bile gerçekleştirebilen çok kanatlı yatay türbininin veya türbin rotor göbeğindeki boş kısma çok palalı ikinci bir rüzgar türbini yerleştirilebilir. Bunlar sistem hareketsizken rüzgara karşı o hücum açısıyla durmalı, sistem çalışma hızına ulaşınca pala düzlemi uygun konumu almalıdır. Bu levhalar meydana gelebilecek santrifüj, aerodinamik kuvvet ve momentlerle istenen konumları alacak şekilde uygun noktalarından palaya bağlanabilir. Elde edilen enerji bataryalar kullanılarak depolanabilir. KAYNAKLAR 1. Ültanır, M.Ö., Şimdi Rüzgar Çiftliği Zamanı, Sayı 5, Enerji Dergisi, Mayıs Gige, P., Wind Energy Comes of Age, John Wiley & Sons, Inc, Gige, P., Overwiew of World Wide Generation, Renewable Energy, sayı 5, no 1, sayfa , Elsevler Science Ltd., 1994, UK. 4. Uyar, T.S., Türkiye de ve Dünya da Rüzgar Enerjisinden Elektrik Üretimine İlişkin Gelişmeler, Elektrik Enerjisi ve Teknolojileri Sempozyumu, Ankara, Ocak Uyar,T.S., Enerji Üretiminde Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Kullanımı, Enerji dergisi, cilt 39, sayı 403, sayfa 27-31, Ankara. 6. Uyar, T.S., Türkiye de Rüzgar Enerjisi, TÜBİTAK Bülteni, cilt 2, sayı 6, sayfa 22-23, Şener, Y.A., Türkiye de Rüzgardan Yararlanma İmkanları, DPT, Müsteşarlık Araştırma Grubu ve Türkiye 4. Enerji Kongresi Teknik Oturum Tebliği 1, İzmir, Akgün, N., Rüzgar Analizi ve Türkiye Rüzgar Atlasının Hazırlanması, Meteoroloji Lodos Dergisi sayı 14, sayfa 7 20, 1992, Ankara. 44

RÜZGAR ENERJİSİ VE SİVAS ŞARTLARINDA RÜZGAR SANTRALİ TASARIMI

RÜZGAR ENERJİSİ VE SİVAS ŞARTLARINDA RÜZGAR SANTRALİ TASARIMI RÜZGAR ENERJİSİ VE SİVAS ŞARTLARINDA RÜZGAR SANTRALİ TASARIMI Cumhuriyet Üniversitesi Elektrik - Elektronik Mühendisliği Bölümü Sunan Yrd.Doç. Dr. Mustafa HOŞTUT Nisan-2007 1/53 RÜZGAR ENERJİSİ VE SİVAS

Detaylı

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS RÜZGAR ENERJĐSĐ Erdinç TEZCAN FNSS Günümüzün ve geleceğimizin ekmek kadar su kadar önemli bir gereği; enerji. Son yıllarda artan dünya nüfusu, modern hayatın getirdiği yenilikler, teknolojinin gelişimi

Detaylı

4. Rüzgar enerjisi. 4.1 Giriş

4. Rüzgar enerjisi. 4.1 Giriş 4. Rüzgar enerjisi 4.1 Giriş Rüzgar enerjisinin kaynağı güneştir. Güneş enerjisinin karaları, denizleri ve atmosferi her yerde özdeş ısıtmamasından dolayı oluşan sıcaklık ve buna bağlı basınç farkları

Detaylı

TÜRKİYE RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİ. Mustafa ÇALIŞKAN EİE - Yenilenebilir Enerji Kaynakları Şubesi Müdür Vekili

TÜRKİYE RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİ. Mustafa ÇALIŞKAN EİE - Yenilenebilir Enerji Kaynakları Şubesi Müdür Vekili TÜRKİYE RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİ Mustafa ÇALIŞKAN EİE - Yenilenebilir Enerji Kaynakları Şubesi Müdür Vekili Dünya nüfusunun, kentleşmenin ve sosyal hayattaki refah düzeyinin hızla artması, Sanayileşmenin

Detaylı

DÜNYADA ve TÜRKİYE DE RÜZGAR ENERJİSİ

DÜNYADA ve TÜRKİYE DE RÜZGAR ENERJİSİ DÜNYADA ve TÜRKİYE DE RÜZGAR ENERJİSİ Yrd. Doç. Dr. Önder GÜLER İstanbul Teknik Üniversitesi, Enerji Enstitüsü ÖZET Elektrik enerjisi üretiminde kullanılan fosil yakıtların gelecekte tükenecek olmaları

Detaylı

MANİSA / KIRKAĞAÇ RÜZGÂR POTANSİYELİNİN İNCELENMESİ. N. Sinan KÖKSAL

MANİSA / KIRKAĞAÇ RÜZGÂR POTANSİYELİNİN İNCELENMESİ. N. Sinan KÖKSAL MANİSA / KIRKAĞAÇ RÜZGÂR POTANSİYELİNİN İNCELENMESİ N. Sinan KÖKSAL Celal Bayar Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Makine Mühendisliği Bölümü, MANİSA Özet Kullanılabilir fosil kaynakların azalması ve

Detaylı

RETScreen International ve ALWIN Yazılımları Kullanılarak Rüzgar Enerji Santrali Proje Analizi

RETScreen International ve ALWIN Yazılımları Kullanılarak Rüzgar Enerji Santrali Proje Analizi RETScreen International ve ALWIN Yazılımları Kullanılarak Rüzgar Enerji Santrali Proje Analizi Egemen SULUKAN, Tanay Sıdkı UYAR Marmara Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü Enerji Ana Bilim Dalı Göztepe,

Detaylı

Türkiye de Rüzgar Enerjisi. Hakan Şener AKATA ETK Uzm. Yard.

Türkiye de Rüzgar Enerjisi. Hakan Şener AKATA ETK Uzm. Yard. Türkiye de Rüzgar Enerjisi Hakan Şener AKATA ETK Uzm. Yard. Akış Ülkemizde rüzgar enerjisi Destekleme Mekanizmaları Lisanslı Elektrik Üretim Tesisleri Lisanssız Elektrik Üretim Tesisleri Ülkemizde Rüzgar

Detaylı

T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü. Rüzgar Enerjisi Tahmin Sistemi RETS. 5 Mart 2010

T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü. Rüzgar Enerjisi Tahmin Sistemi RETS. 5 Mart 2010 T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü Rüzgar Enerjisi Tahmin Sistemi RETS 5 Mart 2010 Cihan DÜNDAR Çevre Yüksek Mühendisi Araştırma rma ve Bilgi İşlem Dairesi Başkanl

Detaylı

YELİ EMO SAMSUN ŞUBESİ-04-05 EYLÜL 2007. MUSTAFA ÇALIŞKAN Makine Yüksek Mühendisi EİE - Yenilenebilir Enerji Kaynakları Şube Müdür V.

YELİ EMO SAMSUN ŞUBESİ-04-05 EYLÜL 2007. MUSTAFA ÇALIŞKAN Makine Yüksek Mühendisi EİE - Yenilenebilir Enerji Kaynakları Şube Müdür V. ORTA KARADENİZ Z BÖLGESB LGESİ RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYEL YELİ EMO SAMSUN ŞUBESİ-04-05 EYLÜL 2007 MUSTAFA ÇALIŞKAN Makine Yüksek Mühendisi EİE - Yenilenebilir Enerji Kaynakları Şube Müdür V. TÜRKİYE RÜZGAR

Detaylı

KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi Ana Kampüste Rüzgar Enerji Potansiyeli AraĢtırması ve Değerlendirmesi

KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi Ana Kampüste Rüzgar Enerji Potansiyeli AraĢtırması ve Değerlendirmesi KSU Mühendislik Bilimleri Dergisi, 15(2),2012 11 KSU. Journal of Engineering Sciences, 15(2),2012 KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi Ana Kampüste Rüzgar Enerji Potansiyeli AraĢtırması ve Değerlendirmesi

Detaylı

Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ

Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 1. ENERJİ KONGRESİ ELEKTRİK ENERJİSİ ÜRETİMİ İÇİN DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ RÜZGAR ENERJİ POTANSİYELİNİN ANALİZİ M.Arif ÖZGÜR Osmangazi Üniversitesi Müh.

Detaylı

Kırıkkale Üniversitesi ne Kurulacak Olan Rüzgar Türbini İçin Enerji ve Maliyet Analizinin Yapılması

Kırıkkale Üniversitesi ne Kurulacak Olan Rüzgar Türbini İçin Enerji ve Maliyet Analizinin Yapılması 1 Kırıkkale Üniversitesi ne Kurulacak Olan Rüzgar Türbini İçin Enerji ve Maliyet Analizinin Yapılması Özge Pınar ARSLAN, Yağmur ARIKAN, Mustafa Y. ERTEN, Ertuğrul ÇAM Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü,

Detaylı

ORTALAMA RÜZGAR VERİLERİ ÜZERİNDEN RÜZGAR ENERJİSİ SANTRALLERİ İÇİN ÖN FİZİBİLİTE YAPILMASI: GEDİZ ÜNİVERSİTESİ 100 kw RES UYGULAMASI

ORTALAMA RÜZGAR VERİLERİ ÜZERİNDEN RÜZGAR ENERJİSİ SANTRALLERİ İÇİN ÖN FİZİBİLİTE YAPILMASI: GEDİZ ÜNİVERSİTESİ 100 kw RES UYGULAMASI ORTALAMA RÜZGAR VERİLERİ ÜZERİNDEN RÜZGAR ENERJİSİ SANTRALLERİ İÇİN ÖN FİZİBİLİTE YAPILMASI: GEDİZ ÜNİVERSİTESİ 100 kw RES UYGULAMASI Doç. Dr. Selim SOLMAZ Gediz Üniversitesi Makine Müh. Bölümü selim.solmaz@gediz.edu.tr

Detaylı

İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ

İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ TEMİZ & YENİLENEBİLİR ENERJİ POTANSİYEL & STRATEJİLERİ İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ 22 Nisan 2010 Dr. Atillâ AKALIN I.GİRİŞ Rüzgar Potansiyeli ve Kullanımları (Dünya, AB, Türkiye) Hidro Potansiyeli ve

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARINDAN RÜZGAR ENERJİSİNİN ELEKTRİK ENERJİSİ POTANSİYELİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARINDAN RÜZGAR ENERJİSİNİN ELEKTRİK ENERJİSİ POTANSİYELİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARINDAN RÜZGAR ENERJİSİNİN ELEKTRİK ENERJİSİ POTANSİYELİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA ÖZET Bülent CERİT, Bülent YILMAZ* Akdeniz Üniversitesi Teknik Bilimler M.Y.O 759 -ANTALYA bcerit@akdeniz.edu.tr

Detaylı

GÜNEŞ ENERJİSİ II. BÖLÜM

GÜNEŞ ENERJİSİ II. BÖLÜM GÜNEŞ ENERJİSİ II. BÖLÜM Prof. Dr. Olcay KINCAY GÜNEŞ AÇILARI GİRİŞ Güneş ışınları ile dünya üzerindeki yüzeyler arasında belirli açılar vardır. Bu açılar hakkında bilgi edinilerek güneş enerjisinden en

Detaylı

ENERJĐ ELDESĐNDE ORTALAMA RÜZGAR HIZI ÖLÇÜM ARALIĞI ve HELLMANN KATSAYISININ ÖNEMĐ: SÖKE ÖRNEĞĐ

ENERJĐ ELDESĐNDE ORTALAMA RÜZGAR HIZI ÖLÇÜM ARALIĞI ve HELLMANN KATSAYISININ ÖNEMĐ: SÖKE ÖRNEĞĐ ENERJĐ ELDESĐNDE ORTALAMA RÜZGAR HIZI ÖLÇÜM ARALIĞI ve HELLMANN KATSAYISININ ÖNEMĐ: SÖKE ÖRNEĞĐ Mete ÇUBUKÇU1 mecubuk@hotmail.com Doç. Dr. Aydoğan ÖZDAMAR2 aozdamar@bornova.ege.edu.tr ÖZET 1 Ege Üniversitesi

Detaylı

Iğdır Aralık Rüzgâr Erozyonu Önleme Projesi

Iğdır Aralık Rüzgâr Erozyonu Önleme Projesi Iğdır Aralık Rüzgâr Erozyonu Önleme Projesi Proje Alanının Genel Özellikleri: Iğdır ili Türkiye nin en kurak ili olup yıllık yağış miktarı 250 mm civarındadır (Meteoroloji kayıtları). Yağan yağış ya da

Detaylı

Türkiye, Avrupa ve dünyada rüzgâr enerjisi kullanımı, potansiyeli ve 2013 sonrası hedefler

Türkiye, Avrupa ve dünyada rüzgâr enerjisi kullanımı, potansiyeli ve 2013 sonrası hedefler Araştırma Makalesi Mühendislik Bilimleri Dergisi (2014) 1 (1) 23-30 Türkiye, Avrupa ve dünyada rüzgâr enerjisi kullanımı, potansiyeli ve 2013 sonrası hedefler Hacı SOĞUKPINAR 1 * ve İsmail BOZKURT 2 1

Detaylı

TEBLİĞ RÜZGÂR VE GÜNEŞ ENERJİSİNE DAYALI LİSANS BAŞVURULARINA İLİŞKİN ÖLÇÜM STANDARDI TEBLİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

TEBLİĞ RÜZGÂR VE GÜNEŞ ENERJİSİNE DAYALI LİSANS BAŞVURULARINA İLİŞKİN ÖLÇÜM STANDARDI TEBLİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar 22 Şubat 2012 ÇARŞAMBA Resmî Gazete Sayı : 28212 Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan: TEBLİĞ RÜZGÂR VE GÜNEŞ ENERJİSİNE DAYALI LİSANS BAŞVURULARINA İLİŞKİN ÖLÇÜM STANDARDI TEBLİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç,

Detaylı

Abs tract: Key Words: Fırat SALMANOĞLU Numan S. ÇETİN

Abs tract: Key Words: Fırat SALMANOĞLU Numan S. ÇETİN firat salmanoglu:sablon 02.11.2012 15:19 Page 53 İzmir İlinin DMİ ve REPA Kaynaklı Rüzgâr Hızı Verilerinin İlçeler Bazında Karşılaştırılması Fırat SALMANOĞLU Numan S. ÇETİN Abs tract: ÖZET Bu çalışma kapsamında

Detaylı

Rüzgâr Enerji Santrallerinin İnsan Kaynakları ve İstihdam Açısından Önemi

Rüzgâr Enerji Santrallerinin İnsan Kaynakları ve İstihdam Açısından Önemi ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ Rüzgâr Enerji Santrallerinin İnsan Kaynakları ve İstihdam Açısından Önemi Prof. Dr. Okan ÖZGÖNENEL okanoz@omu.edu.tr 1

Detaylı

YELİ VE MEVCUT YATIRIMLAR

YELİ VE MEVCUT YATIRIMLAR TÜRKİYE RÜZGAR R ENERJİSİ POTANSİYEL YELİ VE MEVCUT YATIRIMLAR RÜZGAR ENERJİSİ VE SANTRALLERİ SEMİNERİ Rahmi Koç Müzesi Konferans Salonu - İstanbul (27 MAYIS 2011) MUSTAFA ÇALIŞKAN Makine Yüksek Mühendisi

Detaylı

T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü. Rüzgar Enerjisi Tahmin Sistemi RETS

T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü. Rüzgar Enerjisi Tahmin Sistemi RETS T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü Rüzgar Enerjisi Tahmin Sistemi RETS Rüzgar Enerjisi Tahmin Sistemi, RETS DMİ, 2010, Ankara Bu yayının herhangi bir bölümü kaynak

Detaylı

Örneğin bir önceki soruda verilen rüzgâr santralinin kapasite faktörünü bulmak istersek

Örneğin bir önceki soruda verilen rüzgâr santralinin kapasite faktörünü bulmak istersek KAPASİTE FAKTÖRÜ VE ENERJİ TAHMİNİ Kapasite faktörü (KF) bir santralin ne kadar verimli kullanıldığını gösteren bir parametredir. Santralin nominal gücü ile yıllık sağladığı enerji miktarı arasında ilişki

Detaylı

TRAKYA YÖRESİ KIRSAL KESİMİNDE KURULABİLECEK RÜZGAR TÜRBİNLERİ İÇİN ÖNERİLER

TRAKYA YÖRESİ KIRSAL KESİMİNDE KURULABİLECEK RÜZGAR TÜRBİNLERİ İÇİN ÖNERİLER TRAKYA YÖRESİ KIRSAL KESİMİNDE KURULABİLECEK RÜZGAR TÜRBİNLERİ İÇİN ÖNERİLER Dr.Ali VARDAR T.Ü.Tekirdağ Ziraat Fakültesi Tarım Makinaları Bölümü TEKİRDAĞ avardar@tu.tzf.edu.tr Tel: 0 282 293 14 42, Fax:

Detaylı

Mehmet KURBAN, Yeliz MERT KANTAR, Fatih Onur HOCAOĞLU

Mehmet KURBAN, Yeliz MERT KANTAR, Fatih Onur HOCAOĞLU Afyon Kocatepe Üniversitesi 7 (2) Afyon Kocatepe University FEN BİLİMLERİ DERGİSİ JOURNAL OF SCIENCE WEIBULL DAĞILIMI KULLANILARAK RÜZGAR HIZ VE GÜÇ YOĞUNLUKLARININ İSTATİSTİKSEL ANALİZİ Mehmet KURBAN,

Detaylı

Burr Dağılımı Kullanılarak Rüzgar Enerjisi Potansiyeli Tahmini

Burr Dağılımı Kullanılarak Rüzgar Enerjisi Potansiyeli Tahmini Burr Dağılımı Kullanılarak Rüzgar Enerjisi Potansiyeli Tahmini 1 İlker Mert and * 2 Cuma Karakuş 1 Denizcilik Meslek Yüksekokulu Mustafa Kemal University, Turkey * 2 Faculty of Engineering, Department

Detaylı

JAA ATPL Eğitimi (METEOROLOGY)

JAA ATPL Eğitimi (METEOROLOGY) JAA ATPL Eğitimi (METEOROLOGY) Hazırlayan: Ibrahim CAMALAN Meteoroloji Mühendisi 2012 TROPİKAL OLAYLAR Ekvatoral Trof (ITCZ) Her iki yarım kürede subtropikal yüksek basınçtan nispeten alçak basınca doğru

Detaylı

ILISU (HASANKEYF) BARAJINA ALTERNATİF OLARAK GÜNEŞ ENERJİSİ

ILISU (HASANKEYF) BARAJINA ALTERNATİF OLARAK GÜNEŞ ENERJİSİ ILISU (HASANKEYF) BARAJINA ALTERNATİF OLARAK GÜNEŞ ENERJİSİ Ülkemiz, coğrafi konumu nedeniyle sahip olduğu güneş enerjisi potansiyeli açısından birçok ülkeye göre şanslı durumdadır. Devlet Meteoroloji

Detaylı

ENERJİ. KÜTAHYA www.zafer.org.tr

ENERJİ. KÜTAHYA www.zafer.org.tr ENERJİ 2011 yılı sonu itibarıyla dünyadaki toplam enerji kaynak tüketimi 12.274,6 milyon ton eşdeğeri olarak gerçekleşmiştir. 2011 yılı itibarıyla dünyada enerji tüketiminde en yüksek pay %33,1 ile petrol,

Detaylı

GEDİZ ÜNİVERSİTESİ HİBRİT ENERJİ SANTRALİ ve 100 kw RÜZGAR TÜRBİNİ UYGULAMASI

GEDİZ ÜNİVERSİTESİ HİBRİT ENERJİ SANTRALİ ve 100 kw RÜZGAR TÜRBİNİ UYGULAMASI GEDİZ ÜNİVERSİTESİ HİBRİT ENERJİ SANTRALİ ve 100 kw RÜZGAR TÜRBİNİ UYGULAMASI Doç. Dr. Selim SOLMAZ Gediz Üniversitesi Makine Müh. Bölümü selim.solmaz@gediz.edu.tr SUNUM PLANI Motivasyon Proje Geçmişi

Detaylı

İZMİR VE RÜZGAR ENERJİSİ

İZMİR VE RÜZGAR ENERJİSİ TMMOB 2. İzmir Kent Sempozyumu / 28-30 Kasım 2013 393 İZMİR VE RÜZGAR ENERJİSİ Alper KALAYCI Makina Mühendisleri Odas alper@alperkalayci.com Dr. Cenk SEVİM cenk.sevim@aerowind.com ÖZET Yenilenebilir enerji

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARINDAN 500 kw A KADAR LİSANSSIZ ENERJİ ÜRETİMİ VE FİZİBİLİTE ANALİZİ

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARINDAN 500 kw A KADAR LİSANSSIZ ENERJİ ÜRETİMİ VE FİZİBİLİTE ANALİZİ YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARINDAN 500 kw A KADAR LİSANSSIZ ENERJİ ÜRETİMİ VE FİZİBİLİTE ANALİZİ Ali Erduman 1, Bedri Kekezoğlu 1, Ali Durusu 1, Muğdeşem Tanrıöven 1 1 Elektrik Mühendisliği Bölümü Yıldız

Detaylı

Yenilenebilir Enerji Kaynaklarımız ve Mevzuat. Hulusi KARA Grup Başkanı

Yenilenebilir Enerji Kaynaklarımız ve Mevzuat. Hulusi KARA Grup Başkanı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarımız ve Mevzuat Hulusi KARA Grup Başkanı Sunum Planı Yenilenebilir Enerji Kaynakları Potansiyelimiz ve Mevcut Durum İzmir ve Rüzgar Yenilenebilir Enerji Kaynaklarına İlişkin

Detaylı

www.olcaykincay.net www.olcaykincay.net www.olcaykincay.net www.olcaykincay.net www.olcaykincay.net

www.olcaykincay.net www.olcaykincay.net www.olcaykincay.net www.olcaykincay.net www.olcaykincay.net RÜZGAR ENERJİSİ II. BÖLÜM Prof. Dr. Olcay KINCAY Y. Doç. Dr. Zehra YUMURTACI Y. Doç. Dr. Nur BEKİROĞLU İ ç e r i k Türkiye nin Rüzgar Potansiyeli İşletmede olan RES Rüzgar Gücü Hesaplaması RES Birim Elektrik

Detaylı

Makina Mühendisliği Anabilim Dalı 35100 Bornova ĐZMĐR 35100 Bornova ĐZMĐR

Makina Mühendisliği Anabilim Dalı 35100 Bornova ĐZMĐR 35100 Bornova ĐZMĐR ÇEŞME DE BĐR OTELĐN KULLANIM SUYU ISITMASININ RÜZGAR ENERJĐSĐNDEN SAĞLANMASI Doç. Dr. Aydoğan ÖZDAMAR Mak. Müh. Çağın ŞEN Ege Üniversitesi Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fen Bilimleri Enstitüsü

Detaylı

Şekil.1 - Dünyanın Teknik RÜZGAR POTANSİYEL Dağılımı. [ Dünya Toplamı 53,000 TWh / yıl ] 10.600 10.600 5.400 4.800 4.600 3.000 3.000.

Şekil.1 - Dünyanın Teknik RÜZGAR POTANSİYEL Dağılımı. [ Dünya Toplamı 53,000 TWh / yıl ] 10.600 10.600 5.400 4.800 4.600 3.000 3.000. DÜNYA DA RÜZGAR ENERJİSİ KAYNAK POTANSİYELİ [ Derleyen - Dr.Atillâ AKALIN ] 1. Dünya da Rüzgar Potansiyeli Bu çalışma içinde yer almamasına rağmen, Rüzgar potansiyeli tespitinde, teknolojik - tarihsel

Detaylı

DENİZLERDE BÖLGESEL SU ÇEKİLMESİNİN METEOROLOJİK ANALİZİ

DENİZLERDE BÖLGESEL SU ÇEKİLMESİNİN METEOROLOJİK ANALİZİ Mahmut KAYHAN Meteoroloji Mühendisi mkayhan@meteoroloji.gov.tr DENİZLERDE BÖLGESEL SU ÇEKİLMESİNİN METEOROLOJİK ANALİZİ Türkiye'de özellikle ilkbahar ve sonbaharda Marmara bölgesinde deniz sularının çekilmesi

Detaylı

JAA ATPL Eğitimi (METEOROLOJİ) World Climatology

JAA ATPL Eğitimi (METEOROLOJİ) World Climatology JAA ATPL Eğitimi (METEOROLOJİ) World Climatology Ibrahim CAMALAN Meteoroloji Mühendisi 2012 Climate - İklim Geniş sahalarda uzun yıllar hava şartlarının ortalamalarıdır. Hava durumu, anlık hava şartlarını

Detaylı

RÜZGARDAN ELEKTRİK ÜRETİMİ

RÜZGARDAN ELEKTRİK ÜRETİMİ RÜZGARDAN ELEKTRİK ÜRETİMİ Sebahat Akın, Orhan Zeybek* Balıkesir Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Kimya Bölümü Balıkesir sakin@balikesir.edu.tr * Balıkesir Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Fizik

Detaylı

ORTALAMA GEÇMİŞ RÜZGAR VERİLERİ ÜZERİNDEN RÜZGAR ENERJİSİ SANTRALLERİ İÇİN ÖN FİZİBİLİTE YAPILMASI : GEDİZ ÜNİVERSİTESİ

ORTALAMA GEÇMİŞ RÜZGAR VERİLERİ ÜZERİNDEN RÜZGAR ENERJİSİ SANTRALLERİ İÇİN ÖN FİZİBİLİTE YAPILMASI : GEDİZ ÜNİVERSİTESİ 3. İzmir Rüzgâr Sempozyumu // 8-10 Ekim 2015 // İzmir 71 ORTALAMA GEÇMİŞ RÜZGAR VERİLERİ ÜZERİNDEN RÜZGAR ENERJİSİ SANTRALLERİ İÇİN ÖN FİZİBİLİTE YAPILMASI : GEDİZ ÜNİVERSİTESİ 100 kw RÜZGAR ENERJİSİ UYGULAMASI

Detaylı

ÜLKEMİZDE RÜZGAR ENERJİ BAŞVURULARI GEREKÇE, USUL VE BAZI GERÇEKLER. Burak Tevfik DOĞAN, Uğur AKBULUT, Olcay KINCAY

ÜLKEMİZDE RÜZGAR ENERJİ BAŞVURULARI GEREKÇE, USUL VE BAZI GERÇEKLER. Burak Tevfik DOĞAN, Uğur AKBULUT, Olcay KINCAY ÜLKEMİZDE RÜZGAR ENERJİ BAŞVURULARI GEREKÇE, USUL VE BAZI GERÇEKLER Burak Tevfik DOĞAN, Uğur AKBULUT, Olcay KINCAY RÜZGAR Rüzgar nedir? Rüzgarı etkileyen faktörler Türbülans Tepe etkisi Tünel etkisi Rüzgar

Detaylı

22/02/2012 tarihli ve 28212 sayılı Resmî Gazete de yayımlanmıştır

22/02/2012 tarihli ve 28212 sayılı Resmî Gazete de yayımlanmıştır RÜZGAR VE GÜNEŞ ENERJİSİNE DAYALI LİSANS BAŞVURULARINA İLİŞKİN ÖLÇÜM STANDARDI TEBLİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve kapsam MADDE 1 - (1) Bu Tebliğ; Rüzgâr ve Güneş enerjisine

Detaylı

FEASIBILITY ANALIYSIS FOR WIND POWER PLANT INSTALLATION AROUND ÇATALCA METEOROLOGY RADAR PERFORMED BY USING RETScreen AND HOMER ENERGY MODELS

FEASIBILITY ANALIYSIS FOR WIND POWER PLANT INSTALLATION AROUND ÇATALCA METEOROLOGY RADAR PERFORMED BY USING RETScreen AND HOMER ENERGY MODELS FEASIBILITY ANALIYSIS FOR WIND POWER PLANT INSTALLATION AROUND ÇATALCA METEOROLOGY RADAR PERFORMED BY USING RETScreen AND HOMER ENERGY MODELS E. Tuncay Özdemir 1, Bihter Yerli 2, Bahtiyar Efe 2, Mustafa

Detaylı

Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu

Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 26. Toplantısı Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu Prof. Dr. Yücel ALTUNBAŞAK Başkanı Enerji İhtiyacımız Katlanarak Artıyor Enerji ihtiyacımız ABD, Çin ve Hindistan

Detaylı

TÜRKİYE NİN GÜNEY, GÜNEYBATI VE BATI BÖLGELERİNDEKİ RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİ

TÜRKİYE NİN GÜNEY, GÜNEYBATI VE BATI BÖLGELERİNDEKİ RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİ Isı Bilimi ve Tekniği Dergisi, 3, 1, 1-1, 1 J. of Thermal Science and Technology 1 TIBTD Printed in Turkey ISSN 13-3615 TÜRKİYE NİN GÜNEY, GÜNEYBATI VE BATI BÖLGELERİNDEKİ RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİ Mehmet

Detaylı

TÜRKİYE RÜZGAR VE GÜNEŞ ENERJİSİ POTANSİYELİ. Mustafa ÇALIŞKAN EİE - Yenilenebilir Enerji Kaynakları Şubesi Müdür Vekili

TÜRKİYE RÜZGAR VE GÜNEŞ ENERJİSİ POTANSİYELİ. Mustafa ÇALIŞKAN EİE - Yenilenebilir Enerji Kaynakları Şubesi Müdür Vekili TÜRKİYE RÜZGAR VE GÜNEŞ ENERJİSİ POTANSİYELİ Mustafa ÇALIŞKAN EİE - Yenilenebilir Enerji Kaynakları Şubesi Müdür Vekili Dünya nüfusunun, kentleşmenin ve sosyal hayattaki refah düzeyinin hızla artması,

Detaylı

ÖZET AĞAOĞLU ENERJİ GRUBU TÜRKİYE ENERJİ SEKTÖRÜ YENİLENEBİLİR ENERJİ RÜZGAR ENERJİSİ STATÜ FIRSATLAR ZORLUKLAR/PROBLEMLER TAVSİYELER

ÖZET AĞAOĞLU ENERJİ GRUBU TÜRKİYE ENERJİ SEKTÖRÜ YENİLENEBİLİR ENERJİ RÜZGAR ENERJİSİ STATÜ FIRSATLAR ZORLUKLAR/PROBLEMLER TAVSİYELER 1 ÖZET AĞAOĞLU ENERJİ GRUBU TÜRKİYE ENERJİ SEKTÖRÜ YENİLENEBİLİR ENERJİ RÜZGAR ENERJİSİ STATÜ FIRSATLAR ZORLUKLAR/PROBLEMLER TAVSİYELER 2 PORTFÖY ÖZETİ Kapasite Dağılımı Üretim Dağılımı Rüzgar 65,3% Rüzgar

Detaylı

RÜZGÂR TÜRBİNİ TAHMİNİ YILLIK ENERJİ ÜRETİM HESAPLAMA YÖNTEMLERİ ve ARAZİYE UYGUN RÜZGÂR TÜRBİNİ SEÇİMİ

RÜZGÂR TÜRBİNİ TAHMİNİ YILLIK ENERJİ ÜRETİM HESAPLAMA YÖNTEMLERİ ve ARAZİYE UYGUN RÜZGÂR TÜRBİNİ SEÇİMİ RÜZGÂR TÜRBİNİ TAHMİNİ YILLIK ENERJİ ÜRETİM HESAPLAMA YÖNTEMLERİ ve ARAZİYE UYGUN RÜZGÂR TÜRBİNİ SEÇİMİ Ersin Şekerci 1 Monier Elfarra 2 Can Albasan 3 1,2 Havacılık ve Uzay Mühendisliği Bölümü 3 Elektrik

Detaylı

Dünyada Enerji Görünümü

Dünyada Enerji Görünümü 22 Ocak 2015 Dünyada Enerji Görünümü Gelir ve nüfus artışına paralel olarak dünyada birincil enerji talebi hız kazanmaktadır. Özellikle OECD dışı ülkelerdeki artan nüfusun yanı sıra, bu ülkelerde kentleşme

Detaylı

Araştırma Makalesi / Research Article. Rüzgâr Verilerinin Enerji Üretimi Amaçlı Değerlendirilmesi

Araştırma Makalesi / Research Article. Rüzgâr Verilerinin Enerji Üretimi Amaçlı Değerlendirilmesi BEÜ Fen Bilimleri Dergisi BEU Journal of Science 4(2), 173-182, 2015 4(2), 173-182, 2015 Araştırma Makalesi / Research Article Rüzgâr Verilerinin Enerji Üretimi Amaçlı Değerlendirilmesi Faruk ORAL 1*,

Detaylı

ENERJİ COĞRAFYASI RÜZGÂR ENERJİSİ VE KULLANIMI

ENERJİ COĞRAFYASI RÜZGÂR ENERJİSİ VE KULLANIMI ENERJİ COĞRAFYASI RÜZGÂR ENERJİSİ VE KULLANIMI SOSYAL BİLGİLER YILLIK PROJE 5/B SINIFI İlayda Tenim Kerim Eraslan Kevin Deniz Astley Mehveş Özel Mert Alku Yağız Sandal Danışman Öğretmen: Müjgan DEMİR Mart/

Detaylı

İZMİR KEMALPAŞA ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ GÜNEŞ SANTRALİ UYGULAMASI

İZMİR KEMALPAŞA ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ GÜNEŞ SANTRALİ UYGULAMASI İZMİR KEMALPAŞA ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ GÜNEŞ SANTRALİ UYGULAMASI Mustafa Orçun ÖZTÜRK mustafaozturk@kosbi.org.tr ÖZET Günümüzde fosil yakıtlarının sonunun gelecek olması maliyetlerinin fazla olması ve

Detaylı

B A S I N Ç ve RÜZGARLAR

B A S I N Ç ve RÜZGARLAR B A S I N Ç ve RÜZGARLAR B A S I N Ç ve RÜZGARLAR Havadaki su buharı ve gazların, cisimler üzerine uyguladığı ağırlığa basınç denir. Basıncı ölçen alet barometredir. Normal hava basıncı 1013 milibardır.

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE DALGA ENERJİSİ. O.Okan YEŞİLYURT Gökhan IŞIK

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE DALGA ENERJİSİ. O.Okan YEŞİLYURT Gökhan IŞIK YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE DALGA ENERJİSİ O.Okan YEŞİLYURT Gökhan IŞIK NEDİR BU ENERJİ? İş Yapabilme Yeteneğidir. Canlı Tüm Organizmalar Enerjiye İhtiyaç Duyar. İnsanlık Enerjiye Bağımlıdır. Yaşam

Detaylı

Rüzgar ın Tarihçesi. 1970 lerde Rüzgar enerjisi sektörü ivme kazandı Petrol krizi. Yelkenli gemiler kullanılmaya başlandı.

Rüzgar ın Tarihçesi. 1970 lerde Rüzgar enerjisi sektörü ivme kazandı Petrol krizi. Yelkenli gemiler kullanılmaya başlandı. Rüzgar ın Tarihçesi Yelkenli gemiler kullanılmaya başlandı. İngiliz J. Semeaton rüzgar hızı ve enerji arasında bir bağlantı kurdu. Danimarka'da 10.000 kadar yel değirmeni kuruldu. Amerika'da su pompalamak

Detaylı

22/02/2012 tarihli ve 28212 sayılı Resmî Gazete de yayımlanmıştır

22/02/2012 tarihli ve 28212 sayılı Resmî Gazete de yayımlanmıştır RÜZGAR VE GÜNEŞ ENERJĐSĐNE DAYALI LĐSANS BAŞVURULARINA ĐLĐŞKĐN ÖLÇÜM STANDARDI TEBLĐĞĐ BĐRĐNCĐ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve kapsam MADDE 1 - (1) Bu Tebliğ; Rüzgâr ve Güneş enerjisine

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi Konu Başlıkları Enerjide değişim Enerji sistemleri mühendisliği Rüzgar enerjisi Rüzgar enerjisi eğitim müfredatı Eğitim

Detaylı

AKDENİZ BÖLGESİ İÇİN ISITMA VE SOĞUTMA DERECE- SAAT DEĞERLERİNİN ANALİZİ

AKDENİZ BÖLGESİ İÇİN ISITMA VE SOĞUTMA DERECE- SAAT DEĞERLERİNİN ANALİZİ AKDENİZ BÖLGESİ İÇİN ISITMA VE SOĞUTMA DERECE- SAAT DEĞERLERİNİN ANALİZİ Hüsamettin BULUT Orhan BÜYÜKALACA Tuncay YILMAZ ÖZET Binalarda ısıtma ve soğutma için enerji ihtiyacını tahmin etmek amacıyla kullanılan

Detaylı

Rüzgar Enerjisi Potansiyelinin Belirlenmesi: Tınaztepe Yerleşkesi Örneği. Determination of the Wind Energy Potential: Tinaztepe Campus Case Study

Rüzgar Enerjisi Potansiyelinin Belirlenmesi: Tınaztepe Yerleşkesi Örneği. Determination of the Wind Energy Potential: Tinaztepe Campus Case Study Makine Teknolojileri Elektronik Dergisi Cilt: 11, No: 4, 2014 (11-20) Electronic Journal of Machine Technologies Vol: 11, No: 4, 2014 (11-20) TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR www.teknolojikarastirmalar.com e-issn:1304-4141

Detaylı

Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi

Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi İbrahim M. Yağlı* Enerji üretiminde Rüzgar Enerjisinin Üstünlükleri Rüzgar enerjisinin, diğer enerji üretim alanlarına göre, önemli üstünlükleri bulunmaktadır:

Detaylı

KUTUPLARDAKİ OZON İNCELMESİ

KUTUPLARDAKİ OZON İNCELMESİ KUTUPLARDAKİ OZON İNCELMESİ Bilim adamlarınca, geçtiğimiz yıllarda insan faaliyetlerindeki artışa paralel olarak, küresel ölçekte çevre değişiminde ve problemlerde artış olduğu ifade edilmiştir. En belirgin

Detaylı

Fatih YAZITAŞ Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü Yeni Teknolojiler ve Destek Daire Başkanı

Fatih YAZITAŞ Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü Yeni Teknolojiler ve Destek Daire Başkanı Fatih YAZITAŞ Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü Yeni Teknolojiler ve Destek Daire Başkanı İstanbul, Kasım 2014 Son 10 Yılda Gelinen Nokta(2003-2013) Elektrik tüketimi yaklaşık 2 kat artışla 245 milyar

Detaylı

ANKARA İLİ ELEKTRİK ÜRETİM-TÜKETİM DURUMU

ANKARA İLİ ELEKTRİK ÜRETİM-TÜKETİM DURUMU ANKARA İLİ ELEKTRİK ÜRETİM- DURUMU Yusuf BAYRAK TEİAŞ APK Dairesi Başkanlığı Türkiye elektrik sistemi tümleşik bir sistemdir. Bölgelerin veya illerin coğrafi sınırları ile elektrik sistemi işletme bölgelerinin

Detaylı

Mühendislik Çevre Danışmanlık Gıda Tarım Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi LİSANSSIZ ELEKTRİK ÜRETİMİ

Mühendislik Çevre Danışmanlık Gıda Tarım Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi LİSANSSIZ ELEKTRİK ÜRETİMİ Mühendislik Çevre Danışmanlık Gıda Tarım Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi LİSANSSIZ ELEKTRİK ÜRETİMİ LİSANSSIZ ELEKTRİK ÜRETİMİNE İLİŞKİN YÖNETMELİK Ülkemizde 2010-2011 yılı itibari ile çeşitli

Detaylı

Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ GÖKÇEADA NIN ELEKTRİK ENERJİSİ İHTİYACININ RÜZGAR ENERJİSİ İLE KARŞILANMASI

Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ GÖKÇEADA NIN ELEKTRİK ENERJİSİ İHTİYACININ RÜZGAR ENERJİSİ İLE KARŞILANMASI Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ GÖKÇEADA NIN ELEKTRİK ENERJİSİ İHTİYACININ RÜZGAR ENERJİSİ İLE KARŞILANMASI İsmail Hakkı TAVMAN Dokuz Eylül Üniversitesi 35100 Bornova

Detaylı

Abs tract: Key Words: Onur ERDEM Barbaros BATUR Z. Düriye BİLGE Galip TEMİR

Abs tract: Key Words: Onur ERDEM Barbaros BATUR Z. Düriye BİLGE Galip TEMİR 3galip temir:sablon 20.08.2015 11:11 Page 22 Onur ERDEM Barbaros BATUR Z. Düriye BİLGE Galip TEMİR Bozcaada da Kurulacak Olan Bir Rüzgâr Enerjisi Santralinin Ekonomik Analizi Abs tract: In this study the

Detaylı

ENERJİ ÜRETİM SANTRALLERİ MALİYET ANALİZİ

ENERJİ ÜRETİM SANTRALLERİ MALİYET ANALİZİ MAKALE ENERJİ ÜRETİM SANTRALLERİ MALİYET ANALİZİ Kadir Kaya * Arş. Gör., Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Makine Mühendisliği Bölümü, Samsun kadir.kaya@omu.edu.tr Erdem Koç Prof. Dr.,

Detaylı

Ülkemizde Elektrik Enerjisi:

Ülkemizde Elektrik Enerjisi: Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik-Bilgisayar Bilim Kolu Eğitim Seminerleri Dizisi 6 Mart 8 Mayıs 22 Destekleyen Kuruluşlar: Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği

Detaylı

TÜRKİYE NİN YENİLENEBİLİR ENERJİ STRATEJİSİ VE POLİTİKALARI. Ramazan USTA Genel Müdür Yardımcısı

TÜRKİYE NİN YENİLENEBİLİR ENERJİ STRATEJİSİ VE POLİTİKALARI. Ramazan USTA Genel Müdür Yardımcısı TÜRKİYE NİN YENİLENEBİLİR ENERJİ STRATEJİSİ VE POLİTİKALARI Ramazan USTA Genel Müdür Yardımcısı 27-03-2015 1 Sunum İçeriği YEGM Sorumlulukları ve Enerji Politikalarımız YENİLENEBİLİR ENERJİ POTANSİYELİ

Detaylı

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR www.teknolojikarastirmalar.org ISSN:1304-4141 Makine Teknolojileri Elektronik Dergisi 005 (3) 59-63 TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR Teknik Not Düzlemsel Güneş Kolektörlerinde Üst Yüzeyden Olan Isıl Kayıpların

Detaylı

Dünyada Enerji Görünümü

Dünyada Enerji Görünümü 09 Nisan 2014 Çarşamba Dünyada Enerji Görünümü Dünyada, artan gelir ve nüfus artışına paralel olarak birincil enerji talebindeki yükseliş hız kazanmaktadır. Nüfus artışının özellikle OECD Dışı ülkelerden

Detaylı

Grafik Tasarım : Sinan KACIR Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı Basın Halkla İlişkiler Görevlisi. Basım Yılı : 2012

Grafik Tasarım : Sinan KACIR Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı Basın Halkla İlişkiler Görevlisi. Basım Yılı : 2012 Grafik Tasarım : Sinan KACIR Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı Basın Halkla İlişkiler Görevlisi Basım Yılı : 2012 Bu raporun basılması ve çoğaltılması Ajansın iznine tabiidir. Yazar ve Kuzey Anadolu Kalkınma

Detaylı

TÜRKİYE NİN RÜZGAR ENERJİSİ POLİTİKASI ZEYNEP GÜNAYDIN ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

TÜRKİYE NİN RÜZGAR ENERJİSİ POLİTİKASI ZEYNEP GÜNAYDIN ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE NİN RÜZGAR ENERJİSİ POLİTİKASI ZEYNEP GÜNAYDIN ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ GİRİŞ POTANSİYEL MEVZUAT VE DESTEK MEKANİZMALARI MEVCUT DURUM SONUÇ Türkiye Enerji

Detaylı

Anahtar Kelimeler: Temiz enerji, rüzgâr enerjisi, rüzgâr türbinleri, enerji üretimi

Anahtar Kelimeler: Temiz enerji, rüzgâr enerjisi, rüzgâr türbinleri, enerji üretimi RÜZGAR ENERJİSİ ve KIRKAĞAÇ-MANİSA BÖLGESİNDEKİ UYGULAMALARI Raşit ATA Celal Bayar Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Elektrik-Elektronik Müh. Bölümü, Muradiye- MANİSA rasit.ata@bayar.edu.tr ÖZET Fosil

Detaylı

GENETİK ALGORİTMA İLE RÜZGAR TÜRBİNİ KANAT SAYISI SEÇİMİ

GENETİK ALGORİTMA İLE RÜZGAR TÜRBİNİ KANAT SAYISI SEÇİMİ VI. Ulusal Temiz Enerji Sempozyumu UTES 2006 25 27 Mayıs 2006, Isparta Sf.756 764 GENETİK ALGORİTMA İLE RÜZGAR TÜRBİNİ KANAT SAYISI SEÇİMİ Nida Nurbay ve Ali Çınar Kocaeli Üniversitesi Tek. Eğt. Fak. Makine

Detaylı

İzmir Ekonomi Üniversitesi. Avrupa Birliği ve Türkiye Örnekleri. Sürdürülebilir Enerji Anabilim Dalı Başkanı

İzmir Ekonomi Üniversitesi. Avrupa Birliği ve Türkiye Örnekleri. Sürdürülebilir Enerji Anabilim Dalı Başkanı İzmir Ekonomi Üniversitesi RüzgarEnerjisi Sektörünün İstihdama Katkısı: Avrupa Birliği ve Türkiye Örnekleri YdD D Mh tef Bi li ğl Yrd.Doç.Dr. Mehmet Efe Biresselioğlu Sürdürülebilir Enerji Anabilim Dalı

Detaylı

Malatya İlinin Rüzgâr Enerjisi Potansiyeli ve Kullanılabilirliği

Malatya İlinin Rüzgâr Enerjisi Potansiyeli ve Kullanılabilirliği Malatya İlinin Rüzgâr Enerjisi Potansiyeli ve Kullanılabilirliği * 1 Rasim Behçet 1 Hasan Gül 1 Hakan Oral ve 2 Mehmet Özalp * 1 Mühendislik Fakültesi, Makine Mühendisliği Bölümü, İnönü Üniversitesi, Malatya,

Detaylı

Ranteko. Çevre Çözümleri Ve Danışmanlık Hizmetleri. Çamur Kurutma ve Yakma Teknolojileri. Anaerobik Çürütme ve Biyogaz Tesisleri

Ranteko. Çevre Çözümleri Ve Danışmanlık Hizmetleri. Çamur Kurutma ve Yakma Teknolojileri. Anaerobik Çürütme ve Biyogaz Tesisleri Ranteko ÇEVRE TEKNOLOJİLERİ Çamur Kurutma ve Yakma Teknolojileri Anaerobik Çürütme ve Biyogaz Tesisleri Çamur Bertaraf Çözümleri Yenilenebilir Enerji Projeleri Çevre Çözümleri Ve Danışmanlık Hizmetleri

Detaylı

Dünya nüfusundaki hızlı artış, sanayileşme, teknolojik

Dünya nüfusundaki hızlı artış, sanayileşme, teknolojik MAKALE DÜNYADA VE TÜRKİYE DE RÜZGÂR ENERJİSİ DURUMU-GENEL DEĞERLENDİRME Mahmut Can Şenel * Arş. Gör., Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Makina Mühendisliği Anabilim Dalı, Samsun mahmutcan.senel@omu.edu.tr

Detaylı

ARAŞTIRMA DAİRESİ BAŞKANLIĞI Atmosfer Modelleri Şube Müdürlüğü. 31 Ocak 1 Şubat 2015 tarihlerinde yaşanan TOZ TAŞINIMI. olayının değerlendirmesi

ARAŞTIRMA DAİRESİ BAŞKANLIĞI Atmosfer Modelleri Şube Müdürlüğü. 31 Ocak 1 Şubat 2015 tarihlerinde yaşanan TOZ TAŞINIMI. olayının değerlendirmesi 31 Ocak 1 Şubat 2015 tarihlerinde yaşanan TOZ TAŞINIMI olayının değerlendirmesi Kahraman OĞUZ, Meteoroloji Mühendisi Cihan DÜNDAR, Çevre Yük. Mühendisi Şubat 2015, Ankara 31 Ocak 1 Şubat 2015 tarihlerinde

Detaylı

05 Kasım 2015. Mustafa GÜNİNDİ Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü Proje sorumlusu. 05 Kasım 2015 1

05 Kasım 2015. Mustafa GÜNİNDİ Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü Proje sorumlusu. 05 Kasım 2015 1 Mustafa GÜNİNDİ Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü Proje sorumlusu 1 PROJE ORGANİZASYONU Proje Sahibi : Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü Proje Yürütücüsü : TÜBİTAK MAM Enerji Enstitüsü Paydaş : Meteoroloji

Detaylı

RÜZGAR ENERJİSİ TEKNOLOJİSİ

RÜZGAR ENERJİSİ TEKNOLOJİSİ RÜZGAR ENERJİSİ TEKNOLOJİSİ RÜZGAR ENERJİSİ DÖNÜŞÜM SİSTEMLERİ Günümüzde kullanımı ve teknolojisi en hızlı gelişme gösteren yenilenebilir enerji kaynağı rüzgar enerjisidir. Rüzgar türbin teknolojisindeki

Detaylı

RÜZGÂR ENERJİSİ VE KONYA İLİ RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİ FEYZULLAH ALTAY

RÜZGÂR ENERJİSİ VE KONYA İLİ RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİ FEYZULLAH ALTAY İçerik: -Rüzgâr Enerjisi Nedir? -Rüzgâr Tribünleri Nasıl Çalışır? RÜZGÂR ENERJİSİ VE KONYA İLİ RÜZGAR ENERJİSİ -Türkiye Rüzgâr Enerjisi Santralleri Haritası -Konya İli Rüzgâr Enerjisi Potansiyeli RÜZGÂR

Detaylı

Kentsel Hava Kirliliği Riski için Enverziyon Tahmini

Kentsel Hava Kirliliği Riski için Enverziyon Tahmini DEVLET METEOROLOJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ARAŞTIRMA ve BİLGİ İŞLEM DAİRESİ BAŞKANLIĞI ARAŞTIRMA ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ Kentsel Hava Kirliliği Riski için Enverziyon i 2008-2009 Kış Dönemi (Ekim, Kasım, Aralık,

Detaylı

YÖNETMELİK RÜZGÂR VE GÜNEŞ ENERJİSİNE DAYALI LİSANS BAŞVURULARINA İLİŞKİN ÖLÇÜM STANDARDI TEBLİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN TEBLİĞ

YÖNETMELİK RÜZGÂR VE GÜNEŞ ENERJİSİNE DAYALI LİSANS BAŞVURULARINA İLİŞKİN ÖLÇÜM STANDARDI TEBLİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN TEBLİĞ 31 Mart 2012 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı : 28250 Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan: YÖNETMELİK RÜZGÂR VE GÜNEŞ ENERJİSİNE DAYALI LİSANS BAŞVURULARINA İLİŞKİN ÖLÇÜM STANDARDI TEBLİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA

Detaylı

Dünya üzerindeki herhangi bir yerde Güneş in tam tepe noktasında olduğu an saat 12.00 kabul edilir. Buna göre ayarlanan saate yerel saat denir.

Dünya üzerindeki herhangi bir yerde Güneş in tam tepe noktasında olduğu an saat 12.00 kabul edilir. Buna göre ayarlanan saate yerel saat denir. Mart 30, 2013 Yerel Saat Dünya üzerindeki herhangi bir yerde Güneş in tam tepe noktasında olduğu an saat 12.00 kabul edilir. Buna göre ayarlanan saate yerel saat denir. Yerel saat doğuda ileri, badda geridir.

Detaylı

Manisa Bölgesinde Verimlilik Amaçlı Ölçülen Rüzgar Yönlerinin Fizibilite Değerlendirmesi

Manisa Bölgesinde Verimlilik Amaçlı Ölçülen Rüzgar Yönlerinin Fizibilite Değerlendirmesi Harita Teknolojileri Elektronik Dergisi Cilt: 4, No: 1, 2012 (36-44) Electronic Journal of Map Technologies Vol: 4, No: 1, 2012 (36-44) TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR www.teknolojikarastirmalar.com e-issn: 1309-3983

Detaylı

K.K.T.C Bayındırlık Ve Ulaştırma Bakanlığı Meteoroloji Dairesi. www.kktcmeteor.org

K.K.T.C Bayındırlık Ve Ulaştırma Bakanlığı Meteoroloji Dairesi. www.kktcmeteor.org K.K.T.C Bayındırlık Ve Ulaştırma Bakanlığı Meteoroloji Dairesi Dairenin Kuruluşu : Ekim 1974 kurulan Meteoroloji Dairesi 1974 1986 Ekim ayına kadar Tarım Doğal Kaynaklar ve Enerji Bakanlığı. Ekim 1986

Detaylı

11.1 11.2. Tanım Akışkanların Statiği (Hidrostatik) Örnekler Kaldırma Kuvveti. 11.3 Örnek Eylemsizlik Momenti. 11.4 Eylemsizlik Yarıçapı

11.1 11.2. Tanım Akışkanların Statiği (Hidrostatik) Örnekler Kaldırma Kuvveti. 11.3 Örnek Eylemsizlik Momenti. 11.4 Eylemsizlik Yarıçapı 11.1 11. Tanım Akışkanların Statiği (Hidrostatik) Örnekler Kaldırma Kuvveti 11.3 Örnek Eylemsizlik Momenti 11.4 Eylemsizlik Yarıçapı 11.5 Eksen Takımının Değiştirilmesi 11.6 Asal Eylemsizlik Momentleri

Detaylı

İZMİR VE RÜZGAR ENERJİSİ. Prof. Dr. M. Barış ÖZERDEM barisozerdem@iyte.edu.tr

İZMİR VE RÜZGAR ENERJİSİ. Prof. Dr. M. Barış ÖZERDEM barisozerdem@iyte.edu.tr 189 İZMİR VE RÜZGAR ENERJİSİ Prof. Dr. M. Barış ÖZERDEM barisozerdem@iyte.edu.tr GİRİŞ Sanayinin olduğu kadar insan yaşamının da vazgeçilmez girdilerinden olan enerjinin yeterli, zamanında, kaliteli, ekonomik,

Detaylı

SİNOP VE ÇEVRESİNDE RÜZGÂR ENERJİSİ POTANSİYELİ

SİNOP VE ÇEVRESİNDE RÜZGÂR ENERJİSİ POTANSİYELİ Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİTYE 8. ENERJİ KONGRESİ SİNOP VE ÇEVRESİNDE RÜZGÂR ENERJİSİ POTANSİYELİ Şermin TAĞIL A.Ü. D.T.C.F. Coğrafya Böl. Özet: Enerji talebi, birçok ülkede olduğu gibi,

Detaylı

TUREK 2015 RES lerde Üretim Tahminleri ve Elektrik Satışı. Fatih Yazıtaş 05.11.2015

TUREK 2015 RES lerde Üretim Tahminleri ve Elektrik Satışı. Fatih Yazıtaş 05.11.2015 TUREK 2015 RES lerde Üretim Tahminleri ve Elektrik Satışı Fatih Yazıtaş 05.11.2015 Gündem Elektrik Piyasası & EPİAŞ Gün Öncesi Piyasası ve Tahminleme (RES ler) Gün İçi Piyasası YEKDEM 2 Enerji Piyasaları

Detaylı

RES YATIRIMLARI VE EKOSİSTEM TEBLİĞİ. Ergün AKALAN Enerji Yatırımları Daire Başkanı yatirim@enerji.gov.tr

RES YATIRIMLARI VE EKOSİSTEM TEBLİĞİ. Ergün AKALAN Enerji Yatırımları Daire Başkanı yatirim@enerji.gov.tr RES YATIRIMLARI VE EKOSİSTEM TEBLİĞİ Ergün AKALAN Enerji Yatırımları Daire Başkanı yatirim@enerji.gov.tr SUNUM PLANI 1. RES lerin Enerji Sektöründeki Durumu 2. Strateji Hedeflerimiz 3. RES Yatırım Süreci

Detaylı