Basel II Geçiş Süreci Sıkça Sorulan Sorular

Transkript

1 Basel II Geçiş Süreci Sıkça Sorulan Sorular Soru No: 70 Cevaplanma Tarihi: İlgili Hüküm: --- Konu: KR510AS Formunun Doldurulmasına İlişkin Genel Örnek (Örnek-2) Soru: Gayrinakdi kredilerin KR510AS formunda raporlanmasına ilişkin muhtelif tereddütleri gidermek adına (giriş ve çıkışları da kapsayacak şekilde) bir örnek hazırlayabilir misiniz? Cevap (Örnek-2): N Bankası A.Ş. nin kullandırdığı krediler ve bu krediler karşılığında aldığı kredi koruması aşağıda yer almaktadır. Bankanın, aşağıdaki krediler haricinde kullandırdığı başka bir kredisinin bulunmadığı varsayılmıştır. -A) Banka, üçüncü kredi kalitesi kademesine eşleşen R kurumsal şirketine orta/düşük riskli (KDO=%20) olan TL tutarında bir gayrinakdi kredi kullandırılmıştır. -B) Banka, söz konusu R kurumsal şirketine ayrıca düşük riskli (KDO=%0) olan TL tutarında gayrinakdi kredi kullandırılmıştır. Koruması: N Bankası A.Ş., R kurumsal şirketine kullandırdığı yukarıdaki gayrinakdi kredilerin tümü için ikinci kredi kalitesi kademesine eşleşen bir bankadan TL tutarında nakit temini amacıyla verilenler dışında kalan bir garanti (KDO=%50) almıştır. 1

2 Diğer Kurumsal Alacaklar Risk Sınıfına İlişkin Satırların Doldurulması 25. Satırın Doldurulması: N Bankası A.Ş. tarafından kullandırılan kurumsal kredilerin toplam tutarı TL dir. Bu tutar Tablo-1 de yer alan KR510AS formunun 25 inci satırının (S1) sütununa yazılır. Örneğimizde karşı taraf kredi riskinden kaynaklanan kredi tutarı bulunmadığından ve kullandırılan krediler için herhangi bir özel karşılık ayrılmamış olması sebebiyle (S2) ve (S3) sütunlarına 0 değeri yazılır ve dolayısıyla (S4) sütununa TL yazılır. 25 inci satırda kredi riski azaltımı (KRA) etkileri dikkate alınmadığı için (S11) sütunu (S4) e eşit olmaktadır. (S11) sütununda yer alan TL lik tutarın TL lik kısmı %20 KDO ya sahip bir gayrinakdi kredi olduğu için 25 inci satırın (S16) sütununa TL; TL lik kısmı ise %0 KDO ya sahip bir gayrinakdi kredi olduğu için 25 inci satırın (S15) sütununa TL yazılır. (S17) ve (S18) sütunlarına ise %50 ve %100 KDO ya sahip bir gayrinakdi kredi kullandırımı olmadığı için 0 değeri yazılır. (S19) sütununa KR510AS formu açıklamasındaki formüle göre (1 ila 72 nci satırlar için formül: (S19) = (S11) (S15)*1 (S16)*0,8 (S17)*0,5 (S18)*0) hesaplanan TL yazılır. Ardından (S19) da yer alan bu tutar karşı tarafın (borçlunun) derecelendirme notu dikkate alınarak eşleştirildiği kredi kalitesi kademesine göre risk ağırlıklarına dağıtılır. Örnekte tek bir borçlu (R kurumsal şirketi) bulunduğundan ve bu borçlunun üçüncü kredi kalitesi kademesine eşleşmesi dolayısıyla (S19) sütunundaki tutarın tamamı (S28) e yazılır. Diğer risk ağırlıklarına dağılım sütunlarına ise 0 değeri girilir. (S32) sütununda yer alan Toplam RAV değeri ise söz konusu satırın (S20) ila (S31) sütunlarındaki değerlerin, ilgili sütunlara tekabül eden risk ağırlıklarıyla çarpılıp bunların toplanması suretiyle bulunduğu için bu satırın Toplam RAV değeri TL bulunur. 26. Satırın Doldurulması: riski azaltımı etkilerinin dikkate alındığı 26 ncı satırda (S1) ila (S4) sütunlarının değerleri, söz konusu sütunların 25 inci satırdaki değerleriyle aynıdır. karşılığında alınan kredi korumalarının hepsi tam olarak risk azaltım etkisi doğurduğu için kredi korumasının koruma sağlayan kısmı (S5) ila (S8) sütunlarından ilgili olanlarına yazılır. Örneğimizde, kredi korumasının değeri TL olmasına rağmen toplam alacak tutarı TL olduğundan kredi korumasının alacak tutarını aşan kısmı ( TL) dikkate alınmadan kredi korumasının koruma sağlayan kısmı olarak (S5) sütununa TL yazılır. (S6) ila (S8) sütunlarına ilgili kredi koruması türünden herhangi bir kredi koruması alınmadığı için 0 değeri yazılır. (S9) sütununa ise kullandırılan krediler karşılığında alınan tüm kredi korumaları toplamı ((S5) ila (S8) de yer alan tutarların toplamı) olan TL yazılır. Örneğimizde Diğer Kurumsal Alacaklar risk sınıfında yer alan taraflarca verilen (giriş oluşturan) bir kredi koruması olmadığı için (S10) sütununa 0 değeri yazılır. (S11) sütununa ise KR510AS formu açıklamasındaki formüle göre hesaplanan ( TL + 0 TL TL =) 0 TL yazılır. (S11) sütununun değeri 0 olduğu için 26 ncı satırın (S11) sütunundan sonraki tüm sütunlarına da 0 değeri yazılır. 27. Satırın Doldurulması: Örneğimizde, bu risk sınıfında yer alan herhangi bir kurumsal şirket tarafından verilmiş bir kredi koruması bulunmadığı için bu risk sınıfına giriş oluşmaz ve bu satırın tüm sütunlarına 0 değeri yazılır. 2

3 28. Satırın Doldurulması: Örneğimizde, bu risk sınıfında yer alan krediler için alınan kredi korumasının tutarı ( TL) 28 inci satırın (S9) ve dolayısıyla (S11) sütunlarına yazılır. R kurumsal şirketi lehine alınan kredi koruması R kurumsal şirketine kullandırılan gayrinakdi kredilerin riskini azaltmak amacıyla kullanıldığı için (S15) ila (S18) sütunlarına korunan gayrinakdi kredi tutarları tabi oldukları KDO ya göre yazılır. Örneğimizde, korunan gayri nakdi kredilerden birisi TL tutarındaki %20 krediye dönüşüm oranına sahip bir gayrinakdi kredi olduğu için 28 inci satırın (S16) sütununa TL; diğeri ise TL tutarındaki %0 krediye dönüşüm oranına sahip bir gayrinakdi kredi olduğu için 28 inci satırın (S15) sütununa TL yazılır. (S19) sütununa KR510AS formunun açıklamasındaki formüle (1 ila 72 nci satırlar için formül: (S19) = (S11) (S15)*1 (S16)*0,8 (S17)*0,5 (S18)*0) göre hesaplanan TL yazılır. Ardından (S19) da yer alan tutar, içeriğini oluşturan kredi korumalarının tabi oldukları risk ağırlıklarına göre (S20) ila (S31) sütunlarına dağıtılır. Örneğimizde, her iki gayrinakdi kredi de ikinci kredi kalitesi kademesine eşleşen bir banka tarafından verilen garantiyle korunduğu için (S25) sütununa (%50 risk ağırlığına) TL yazılır. Diğer risk ağırlıklarına dağılım sütunlarına 0 değeri yazılır. (S32) sütununda yer alan Toplam RAV değeri ise o satırın (S20) ila (S31) sütunlarındaki değerlerin, ilgili sütunlara tekabül eden risk ağırlıklarıyla çarpılıp bunların toplanması suretiyle bulunduğu için bu satırın Toplam RAV değeri TL olarak bulunur. Bankalar ve Aracı Kurumlardan Alacaklar Risk Sınıfına İlişkin Satırların Doldurulması 21. Satırın Doldurulması: Bankanın bu risk sınıfında yer alan taraflara kullandırdığı herhangi bir kredi bulunmadığı için bu satırın tüm sütunlarına 0 değeri yazılır. 22. Satırın Doldurulması: Bu satırın (S1) ila (S4) sütunları 21. satırın ilgili sütunlarıyla aynıdır. Örneğimizde bu risk sınıfında yer alan herhangi bir alacak için alınmış herhangi bir kredi koruması olmadığı için (S5) ila (S9) sütunlarına 0 değeri yazılır. (S10) sütununa ise bu risk sınıfında yer alan taraflarca verilen (bu risk sınıfına giriş oluşturan) bir adet kredi koruması bulunduğu için bu kredi korumasının (ikinci kredi kalitesi kademesine eşleşen bir bankanın verdiği TL tutarındaki garanti) koruma sağlayan kısmı ( TL) yazılır. (S11) sütununa ise KR510AS formu açıklamasındaki formüle göre hesaplanan (0 TL TL 0 TL =) TL yazılır. Örneğimizde bu risk sınıfında yer alan taraflara kullandırılan herhangi bir gayrinakdi kredi bulunmamakta ancak bu risk sınıfında yer alan taraflarca verilen kredi koruması diğer risk sınıfında yer alan gayrinakdi kredileri koruduğu için korunan gayrinakdi kredi tutarları tabi oldukları KDO ya göre ilgili sütunlara yazılır. Dolayısıyla korunan gayrinakdi kredilerden TL tutarında olanı %20 krediye dönüşüm oranına sahip olduğu için 22 nci satırın (S16) sütununa TL; TL tutarında olanı ise %0 krediye dönüşüm oranına sahip olduğu için 22 nci satırın (S15) sütununa TL yazılır. (S17) ve (S18) sütunlarına ise 0 değeri yazılır. (S19) sütununa ise KR510AS formunun açıklamasındaki formüle (1 ila 72 nci satırlar için formül: (S19) = (S11) (S15)*1 (S16)*0,8 (S17)*0,5 (S18)*0) göre hesaplanan TL yazılır. Ardından bu tutar, bu risk sınıfında yer alan ikinci kredi kalitesi kademesine eşleşen bir banka tarafından R kurumsal şirketi lehine verilen bir kredi koruması olduğu için (S25) sütununa (%50 risk ağırlığına) yazılır, diğer risk ağırlıklarına dağılım sütunlarına ise 0 değeri girilir. (S32) sütununda yer alan Toplam RAV değeri ise o satırın (S20) ila (S31) 3

4 sütunlarındaki değerlerin, ilgili sütunlara tekabül eden risk ağırlıklarıyla çarpılıp bunların toplanması suretiyle bulunduğu için bu satırın Toplam RAV değeri TL olarak bulunur. 23. Satırın Doldurulması: Bu risk sınıfında yer alan taraflarca verilen kredi koruması olarak sadece ikinci kredi kalitesi kademesine eşleşen bir bankanın verdiği TL tutarındaki bir garanti bulunduğundan söz konusu kredi koruması bu risk sınıfına giriş oluşturur ve koruma tutarı olan TL (S10) sütununa ve dolayısıyla (S11) sütununa yazılır. Örneğimizde bu risk sınıfında yer alan taraflarca verilen kredi koruması diğer risk sınıfında yer alan gayrinakdi kredileri koruduğu için korunan gayrinakdi kredi tutarları tabi oldukları KDO ya göre ilgili sütunlara yazılır. Dolayısıyla korunan gayrinakdi kredilerden TL tutarında olanı %20 krediye dönüşüm oranına sahip olduğu için 23 üncü satırın (S16) sütununa TL; TL tutarında olanı ise %0 krediye dönüşüm oranına sahip olduğu için 23 üncü satırın (S15) sütununa TL yazılır. (S17) ve (S18) sütunlarına ise 0 değeri yazılır. (S19) sütununa ise KR510AS formunun açıklamasındaki formüle (1 ila 72 nci satırlar için formül: (S19) = (S11) (S15)*1 (S16)*0,8 (S17)*0,5 (S18)*0) göre hesaplanan TL yazılır. Ardından bu tutar, bu risk sınıfında yer alan (ikinci kredi kalitesi kademesine eşleşen) bir banka tarafından R kurumsal şirketi lehine verilen bir kredi koruması olduğu için (S25) sütununa (%50 risk ağırlığına) yazılır, diğer risk ağırlıklarına dağılım sütunlarına ise 0 değeri girilir. (S32) sütununda yer alan Toplam RAV değeri ise o satırın (S20) ila (S31) sütunlarındaki değerlerin, ilgili sütunlara tekabül eden risk ağırlıklarıyla çarpılıp bunların toplanması suretiyle bulunduğu için bu satırın Toplam RAV değeri TL olarak bulunur. 24. Satırın Doldurulması: Örneğimizde bu risk sınıfından olan alacaklar için alınmış herhangi bir kredi koruması bulunmadığından bu satırın tüm sütunlarına 0 değeri yazılır. 73. ve 74. Satırların Doldurulması: Her bir sütun bazında, 73 üncü satırda, 1 ilâ 72 nci satırlardaki her bir risk sınıfının birinci (KRA Etkileri Dikkate Alınmadan) satırındaki değerlerin toplamı; 74 üncü satırda ise söz konusu satırlardaki her bir risk sınıfının ikinci (KRA Etkileriyle) satırındaki değerlerin toplamı raporlanacaktır. Söz konusu hesaplama sonrasında bankanın hiçbir KRA tekniğini kullanmaması durumunda (KRA etkilerinin dikkate alınmadan satırları) hesaplayacağı toplam RAV, 73. Satırın (S32) sütununda TL olarak; KRA tekniklerini kullanması durumunda (KRA etkileriyle satırları) ise hesaplayacağı toplam RAV, 74. Satırın (S32) sütununda TL olarak bulunmuştur. Dolayısıyla, bankanın kullandığı KRA tekniklerinin risk ağırlıklı varlıklar tutarındaki azaltıcı etkisi TL TL = TL dir. 4

5 Tablo-1: Örnek-2 ye Göre Doldurulan KR510AS Formunun İlgili Kısmı SIRA NO RİSK SINIFLARI BAZINDA AYRIM ye Dönüşüm Oranlarında n Önceki Tutarı (S1) Karşı Taraf nden Kaynaklanan Tutarı (S2) (-) Orijinal Tutarı İle İlgili Karşılıklar (S3) Karşılıklardan Sonraki Net Tutarı (S4) Garantiler Ayarlanmış Değerler (S5) Azaltım Teknikleri ve ne İkame Etkileri Türevleri Ayarlanmış Değerler (S6) Finansal Teminat (S7) Diğer Fonlanmış Korumaları (S8) Toplam Çıkış (S9) Toplam Giriş (S10) 21 Bankalar ve Aracı Kurumlardan Alacaklar - KRA Etkileri Dikkate Alınmadan Bankalar ve Aracı Kurumlardan Alacaklar - KRA Etkileriyle Bankalar ve Aracı Kurumlardan Alacaklar - Toplam Giriş Bankalar ve Aracı Kurumlardan Alacaklar - Toplam Çıkış 0 25 Diğer Kurumsal Alacaklar - KRA Etkileri Dikkate Alınmadan Diğer Kurumsal Alacaklar - KRA Etkileriyle Diğer Kurumsal Alacaklar - Toplam Giriş 0 28 Diğer Kurumsal Alacaklar - Toplam Çıkış TOPLAM - KRA Etkileri Dikkate Alınmadan TOPLAM - KRA Etkileriyle

6 SIRA NO KRA Teknikeri İkame Etkisi Sonrası Ve Dönüşüm Oranları Öncesi Net (S11) %0 (S15) Bilanço Dışı İşlemlerin Dönüşüm Oranlarına Göre Ayrımı %20 (S16) %50 (S17) %100 (S18) Değeri (S19) %0 (S20) %10 (S21) %20 (S22) %20 Derecelend i rilmemiş (S23) %35 (S24) Risk Ağırlıklarına Dağılım %50 (S25) %50 Derecelend i rilmemiş (S26) %75 (S27) %100 (S28) %100 Derecelend i rilmemiş (S29) %150 (S30) %200 (S31) Toplam RAV (S32)

7 Yukarıdaki örneğin sağlaması, KR510AS formu kullanılmadan aşağıda yapılmıştır. Burada tutar ifade eden tüm sayılar bin TL cinsindendir. ler Risk Ağırlığı KRA Etkileri Dikkate Alınmadan Risk KRA Etkileriyle Hesaplama RAV Korumaları Ağırlığı Hesaplama RAV (Dikkate alınmaz) --- -B (KDO=%0) % x %0 x %100 0 % x %0 x %50 0 Koruması A (KDO=%20) % x %20 x % % x %20 x % Toplam RAV 400 Toplam RAV 200 7